Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
kṣārādagnirgarīyān kriyāsu vyākhyātaḥ, taddagdhānāṁ rōgāṇāmapunarbhāvādbhēṣajaśastrakṣārairasādhyānāṁ tatsādhyatvācca ||3||
View original
क्षारादग्निर्गरीयान् क्रियासु व्याख्यातः, तद्दग्धानां रोगाणामपुनर्भावाद्भेषजशस्त्रक्षारैरसाध्यानां तत्साध्यत्वाच्च ||३||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
agnikarmamāhātmyamāha- kṣārādityādi|- kṣārādgurōḥ sakāśādagnirgarīyān gurutaraḥ| kutra punaḥ kṣārādagnirgarīyānityāha- kriyāsu karmasu, na tu guṇēṣu; guṇēṣu punastridōṣaghnacchēdyabhēdyalēkhyakaraṇādiṣu kṣāra ēva pradhānaḥ; ētēna svē svē kr̥tyē dvayōrapi prādhānyamityuktaṁ; yathā- dr̥ḍhaprahāritvēnārjunāt karṇaḥ, karṇāddūrapātitvēnārjunaḥ pradhānamiti| vyākhyāta iti kathita ityarthaḥ| pratijñātasya garīyastvasya sādhakaṁ hētumāha- taddagdhānāmiti|- agnidagdhānām; apunarbhāvāditi apunarbhāvastu sādhyānāṁ samyagdagdhānām, ētadviparyayē tvagnidagdhasyāpi punarudbhavaḥ; anyē tvanyathā samādadhati- arbudādayō'gninā samūlamunmūlitā mithyāhārādibhiḥ punardōṣaprakōpāttatsthāna ēvānyē jāyamānāstadvadupalabhyantē| hētvantaraṁ samuccinvannāha- bhēṣajētyādi| tatsādhyatvāt agnisādhyatvādityarthaḥ| anyē tu ‘svēdaśastrakṣāraiḥ’ iti paṭhanti, tatrāyamarthaḥ- bhagandarārśasādayaḥ pūrvaṁ svidyantē, paścāttēṣu śastramavacāryatē; athavā svēdagrahaṇaṁ bhēṣajōpalakṣaṇaṁ, bhēṣajāśaktau śastrāvacāraṇaṁ, śastrāśaktāvaśēṣavyādhiśamanāya kṣāraḥ, kṣārāśakyē'vagāḍhamūlē vyādhāvagniriti||3||