Adhikarana 22 (40) · Śloka 40
hēmantē śiśirē caiva vasantē cāpi mōkṣayēt | tryahāddvyahāccharadgrīṣmavarṣāsvapi ca buddhimān ||40||
View original
हेमन्ते शिशिरे चैव वसन्ते चापि मोक्षयेत् | त्र्यहाद्द्व्यहाच्छरद्ग्रीष्मवर्षास्वपि च बुद्धिमान् ||४०||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
nanu, kiṁ sarvadaiva tryahānmōktavyō'tha kiñcidantarēṇētyāha - hēmantē śiśirē caivētyādi| hēmantādiṣu tryahānmōkṣayēt, tēṣu śītatvēna śīghrapākabhayābhāvāt| śaradādiṣu dvyahānmōkṣayēt, tēṣāmuṣṇatvēna śīghrapākāgamabhayāt| hēmantē śiśirē caivēti ēvaśabdō hēmantaśiśirayōstryahē ēva mōkṣa iti niyamati, cakārastu paittikavraṇasya niyamaṁ vyabhicārayati; tēna paittikasya hēmantaśiśirayōryathārhaṁ mōkṣa iti| vasantē cāpīti apiśabdād vaiśākhasyōṣṇatvāt kadācid dvayahē'pi mōkṣaḥ sarvavraṇānāṁ; tathā paittikasya dvirahnō bandha iti ca samuccinōti| śaradgrīṣmavarṣāsvapi cēti apicagrahaṇaṁ kvacid dvyahamōkṣaṇavidhimapi vyabhicārayati, tēna paittikaṁ vraṇaṁ grīṣmē ēkasminnēva dinē dvau vārau badhnīyāt| anyē tu śiśiragrahaṇamapāsya ‘hēmantē ca vasantē ca prāvr̥ṭkālē ca mōkṣayēt’ iti paṭhanti; tanna, pañjikayā dūṣitatvāt| nanu, hēmantādayaḥ śaradādayaśca na samānāstat kathaṁ tēṣu tulyakālaṁ vraṇamōkṣaṇam? ucyatē, tryahādēva dvyahādēvēti niyamō na kr̥taḥ, tēna hēmāntādīnāṁ śaradādīnāṁ cōtkarṣāpakarṣān samīkṣya vraṇamōkṣaṇaṁ kartavyamityadōṣaḥ||40||