Skip to content

27. śalyāpanayanīyādhyāyaḥ

Adhikarana 2 (4) · Śloka 4

tatra samāsēnānavabaddhaśalyōddharaṇārthaṁ pañcadaśa hētūn vakṣyāmaḥ | tadyathā- svabhāvaḥ, pācanaṁ, bhēdanaṁ, dāraṇaṁ, pīḍanaṁ, pramārjanaṁ, nirdhmāpanaṁ, vamanaṁ, virēcanaṁ, prakṣālanaṁ, pratimarśaḥ, pravāhaṇam, ācūṣaṇam, ayaskāntō, harṣaścēti ||4||

View original

तत्र समासेनानवबद्धशल्योद्धरणार्थं पञ्चदश हेतून् वक्ष्यामः | तद्यथा- स्वभावः, पाचनं, भेदनं, दारणं, पीडनं, प्रमार्जनं, निर्ध्मापनं, वमनं, विरेचनं, प्रक्षालनं, प्रतिमर्शः, प्रवाहणम्, आचूषणम्, अयस्कान्तो, हर्षश्चेति ||४||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

tatrānavabaddhasyaiva prathamamaṅgīkr̥tasya parisaṅkhyāya hētūn pariharaṇē darśayannāha- tatrētyādi| tatrēti tayōrmadhyē| svabhāvaḥ prakr̥tiḥ; pācanamiti apakvaśalyasya pācanadravyaiḥ pākavidhānaṁ; bhēdanamiti vr̥ddhipatrādibhiḥ śastraiḥ sphōṭanaṁ; dāraṇamiti cirabilvādibhirmiśrakōktairauṣadhairvidāraṇaṁ; pīḍanamiti ‘dravyāṇāṁ picchilānāṁ’(sū. a.37) ityādimiśrakōktairdravyaiḥ kr̥tvā pīḍyatē yat; pramārjanamiti bālavastrābhiḥ prōñchanaṁ; nirdhmāpanamiti pradhamanam, ētaduktaṁ bhavati pippalīkaṭphalādicūrṇasya nāḍyā nāsāntaḥprāpaṇaṁ; pratimarśaḥ aṅgulyādigharṣaṇaṁ; pravāhaṇaṁ vi(ni)kunthanam; ācūṣaṇaṁ mukhaśr̥ṅgaiḥ kr̥tvā yaccūṣyatē; ayaskāntaḥ pāṣāṇaviśēṣaḥ, yadyapyayaskānta iti sāmānyēnōpāttastathā'pyatra karṣakō grāhyaḥ; harṣastuṣṭiḥ||4||

27. शल्यापनयनीयाध्यायः - Sushruta Samhita | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi