🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
மர்மவிபாகாதநந்தரஂ விகதிவிஜ்ஞாநீயஂ ஶாரீரமாரப்யதே| யதோ மர்மவிபாகே மர்மஶப்த உபாத்தஃ, மரணகாரித்வாந்மர்மேத்யுச்யதே, விகதேரநந்தரஂ ச மரணஂ தஶ்யதே, இத்யயமுச்யதே-
AYANAACADEMYby Dr Vijaya Dwarampudi
Open Academy navigation
௫. விகதிவிஜ்ஞாநீயோऽத்யாயஃ
அதாதோ விகதிவிஜ்ஞாநீயஂ ஶாரீரஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ| கத்யஸூத்ரே|௨|
View original
अथातो विकृतिविज्ञानीयं शारीरं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| गद्यसूत्रे|२|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ப்ரகதிஃ-ஸ்வபாவஃ, ப்ரகதேஃ-ஸ்வபாவாத், ப்ரச்யுதிஃ-விகதிஃ, தஸ்யா விஜ்ஞாநஂ-அவபோதஃ, ஸ வித்யதே யஸ்மிந்நிதி "மதோஉ சஃ ஸூக்தஸாம்நோஃ" இதி சஃ, "அத்யாயாநுவாகயோர்லுக்" இதி தஸ்ய பாக்ஷிகத்வாந்ந லுக், விகதிவிஜ்ஞாநீயஃ, தஂ ஶாரீரஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| ஶேஷஂ பூர்வவத்| விகதிஃ புநரத்ர ரிஷ்டமேவ விஜ்ஞேயம்|
அத ஏவாஹ புஷ்பஂ பலஸ்ய தூமோऽக்நேர்வர்ஷஸ்ய ஜலதோதயஃ| யதா பவிஷ்யதோ லிங்கஂ ரிஷ்டஂ மத்யோஸ்ததா த்ருவம்||௧|| (ஆயுஷ்மதி க்ரியாஃ ஸர்வாஃ ஸபலாஃ ஸம்ப்ரயோஜிதாஃ| பவந்தி பிஷஜாஂ பூத்யை கதஜ்ஞ இவ பூபுஜி||௧|| க்ஷீணாயுஷி கதஂ கர்ம வ்யர்தஂ கதமிவாதமே| அயஶோ தேஹஸந்தேஹஂ ஸ்வார்தஹாநிஂ ச யச்சதி|௨| தர்ஹீதாநீஂ கதாஸூநாஂ லக்ஷணஂ ஸம்ப்ரசக்ஷதே| விகதிஃ ப்ரகதேஃ ப்ராஜ்ஞைஃ ப்ரதிஷ்டா ரிஷ்டஸஂஜ்ஞயா)||௩||
View original
अत एवाह पुष्पं फलस्य धूमोऽग्नेर्वर्षस्य जलदोदयः| यथा भविष्यतो लिङ्गं रिष्टं मृत्योस्तथा ध्रुवम्||१|| (आयुष्मति क्रियाः सर्वाः सफलाः सम्प्रयोजिताः| भवन्ति भिषजां भूत्यै कृतज्ञ इव भूभुजि||१|| क्षीणायुषि कृतं कर्म व्यर्थं कृतमिवाधमे| अयशो देहसन्देहं स्वार्थहानिं च यच्छति|२| तर्हीदानीं गतासूनां लक्षणं सम्प्रचक्षते| विकृतिः प्रकृतेः प्राज्ञैः प्रदिष्टा रिष्टसंज्ञया)||३||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
யதா பலஸ்ய பாவிநோ-பவிஷ்யதஃ புஷ்பம், அக்நேர்பாவிநோ தூமஃ, வர்ஷஸ்ய பாவிநோ ஜலதோதயஃ, ததா-தேநைவ தஷ்டாந்தேந, மத்யோர்பவிஷ்யதோ ரிஷ்டஂ லிங்கஂ-கமகஂ, த்ருவஂ-நிஶ்சிதம்| த்ருவஶப்தநிர்தேஶாதிதஂ த்யோதயதி,-ரிஷ்டச்சாயாநுகாரி ததாபாஸரூபஂ மத்யோர்ந லிங்கமிதி|
அத ஏவாஹ அரிஷ்டஂ நாஸ்தி மரணஂ தஷ்டரிஷ்டஂ ச ஜீவிதம்| |௨|
View original
अत एवाह अरिष्टं नास्ति मरणं दृष्टरिष्टं च जीवितम्| |२|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ந வித்யதே பூர்வஂ ரிஷ்டஂ யஸ்ய மரணஸ்ய ததரிஷ்டஂ ததாவிதஂ மரணஂ நாஸ்தி| ததா, தஷ்டஂ ரிஷ்டஂ யஸ்ய ஜீவிதஸ்ய ததேவஂபூதஂ ஜீவிதமபி நாஸ்தி| யத்து புஷ்பாதர்ஶநேऽபி வடவக்ஷாதௌ பலஸத்பாவோ தஶ்யதே, தத்து க்வசிதேவ ந ஸர்வத்ர, இதி நாயஂ தோஷோऽத்ர சிந்த்யஃ|
நநு, "தஷ்டரிஷ்டஂ ஜீவிதஂ நாஸ்தி" இத்யயுக்தமேதத், வ்யபிசாராத்| ததா ச வக்ஷ்யதி (ஶ்லோ. ௧௨௮)- "யஂ நரஂ ஸஹஸா ரோகோ துர்பலஂ பரிமுஞ்சதி| ஸஂஶயப்ராப்தமாத்ரேயோ ஜீவிதஂ தஸ்ய மந்யதே| " இத்யாஹ | அரிஷ்டே ரிஷ்டவிஜ்ஞாநஂ ந ச ரிஷ்டேऽப்யநைபுணாத்||௨||
View original
ननु, "दृष्टरिष्टं जीवितं नास्ति" इत्ययुक्तमेतत्, व्यभिचारात्| तथा च वक्ष्यति (श्लो. १२८)- "यं नरं सहसा रोगो दुर्बलं परिमुञ्चति| संशयप्राप्तमात्रेयो जीवितं तस्य मन्यते| " इत्याह | अरिष्टे रिष्टविज्ञानं न च रिष्टेऽप्यनैपुणात्||२||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
பரமார்தேந யத்ரிஷ்டத்வேந ந ச நிஶ்சயீகதஂ, தஸ்மிந்நரிஷ்டே ரிஷ்டவிஜ்ஞாநஂ-ரிஷ்டத்வாவகமஃ| ந ச ரிஷ்டேऽபி ரிஷ்டவிஜ்ஞாநஂ கேஷாஞ்சித்பவதி| குதோ ஹேதோஃ ? இத்யாஹ-அநைபுணாத்| நிபுணஸ்ய பாவோ நைபுணம்| "ஹாயநாந்தயுவாதிப்யோऽண்" இத்யண்| ந நைபுணமநைபுணஂ தஸ்மாத்-மித்யாஜ்ஞாநாதித்யர்தஃ| ததேவஂ யதப்ராந்தரிஷ்டஂ ததவ்யபிசாரித்வாந்மரணஂ நிஶ்சிதஂ ஸூசயதி| யதந்யத்ரிஷ்டச்சாயாநுகாரி "யஂ நரஂ ஸஹஸா ரோகோ" இத்யாதிலக்ஷணஂ தத்ப்ராந்தமேவ| யதா-அதூமே பாஷ்பாதௌ தூம இதி ஜ்ஞாநம்| ந ச தஸ்மாந்மித்யாஜ்ஞாநாதக்ந்யுபலப்திர்நிஶ்சிதா பவதி| தஸ்மாத்யுக்தமுக்தஂ "அரிஷ்டஂ நாஸ்தி மரணஂ" இத்யாதி| முநிரப்யாஹ (?) (ஸங்க்ரஹேऽப்யுக்தம், ஶா. அ.௧௦)_"அரிஷ்டஂ நாஸ்தி மரணஂ தஷ்டரிஷ்டஂ ச ஜீவிதம்| அரிஷ்டேரிஷ்டவிஜ்ஞாநஂ ந ச ரிஷ்டேऽப்யநைபுணாத்|| இதி| ஸுஶ்ருதஸ்து படதி (ஸூ. அ. ௨௮/௫)-"த்ருவஂ ஹி ரிஷ்டே மரணஂ ப்ராஹ்மணைஸ்தத்கிலாமலைஃ| ரஸாயநதபோதாநதத்பரைர்வா நிவார்யதே|| இதி|
கஷ்ணாத்ரேயஸ்து த்விதா ரிஷ்டமிச்சதீதி தந்மதமாவிஷ்குர்வந்நாஹ கேசித்து தத்த்விதேத்யாஹுஃ ஸ்தாய்யஸ்தாயிவிபேததஃ| |௩|
View original
कृष्णात्रेयस्तु द्विधा रिष्टमिच्छतीति तन्मतमाविष्कुर्वन्नाह केचित्तु तद्द्विधेत्याहुः स्थाय्यस्थायिविभेदतः| |३|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
கேசிதாசார்யாஸ்தத்-ரிஷ்டஂ, த்விதா வதந்தி| கதம் ? இத்யாஹ-ஸ்தாயீத்யாதி| ததீயார்தே தஸிஃ| ஸ்தாய்யஸ்தாயிபேதேந த்விப்ரகாரம்|
தத்ராஸ்தாயிரிஷ்டபேதஂ தர்ஶயந்நாஹ | தோஷாணாமபி பாஹுல்யாத்கிஷ்டாபாஸஃ ஸமுத்பவேத்||௩|| ஸ தோஷாணாஂ ஶமே ஶாம்யேத்ஸ்தாய்யவஶ்யஂ து மத்யவே| |௪|
View original
तत्रास्थायिरिष्टभेदं दर्शयन्नाह | दोषाणामपि बाहुल्याद्गिष्टाभासः समुद्भवेत्||३|| स दोषाणां शमे शाम्येत्स्थाय्यवश्यं तु मृत्यवे| |४|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
அபிஶப்தஃ ஸமுச்சயே பிந்நக்ரமஃ| ரிஷ்டாபாஸஶ்ச தோஷாணாஂ பாஹுல்யாத்ஸமுத்பவேத்| தோஷாணாஂ ஶமே-தோஷாணாஂ ஶாந்தௌ ஸத்யாஂ, ஸஃ-ரிஷ்டாபாஸஃ, ஶாம்யேத்-ந து மரணாய ஸம்பத்யதே| ஸ்தாயி து ரிஷ்டமவஶ்யஂ மத்யவே-மரணாய, ஜாயதே| நநு, "அரிஷ்டஂ நாஸ்தி மரணஂ' இத்யயுக்தமிவாபாதி| ரிஷ்டமந்தரேணாப்யகாலமத்யோ ராஜசௌராக்ந்யுதகாதிபிர்தர்ஶநாத்| அத்ர ஸஞ்சக்ஷ்மஹே| காலமத்யோரேவ ரிஷ்டபூர்வகத்வாத்| ததா ச வக்ஷ்யதி (ஶ்லோ.௧௪)-ஸர்வே தே காலசோதிதாஃ|" ததா ச (ஶ்லோ.௬௧)-வஶகாஃ ஸமவர்திநஃ|" இதி| ஸமவர்தீ ஹி காலமத்யுரேவ|
கிஂ தத்ரிஷ்டம் ? இத்யாஹ | ரூபேந்த்ரியஸ்வரச்சாயாப்ரதிச்சாயாக்ரியாதிஷு||௪|| அந்யேஷ்வபி ச பாவேஷு ப்ராகதேஷ்வநிமித்ததஃ| விகதிர்யா ஸமாஸேந ரிஷ்டஂ ததிதி லக்ஷயேத்||௫||
View original
किं तद्रिष्टम् ? इत्याह | रूपेन्द्रियस्वरच्छायाप्रतिच्छायाक्रियादिषु||४|| अन्येष्वपि च भावेषु प्राकृतेष्वनिमित्ततः| विकृतिर्या समासेन रिष्टं तदिति लक्षयेत्||५||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ரூபஂ-கௌராதிவர்ணவிஶேஷஃ, கௌரஃ ஶ்யாமஃ கஷ்ணோ கௌரஶ்யாமஃ கஷ்ணஶ்யாம இதி தேஹப்ரகதிவர்ணாஃ| தத்பேதாஸ்து பத்மகௌராதயஃ| "நீலஶ்யாமதாம்ரஹாரித்ரஶுக்லாதயஸ்து விகதயஃ" (ஸஂ.ஶா. அ.௯)- ததா, சக்ஷுஷா யத்க்ராஹ்யஂ வஸ்துஜாதஂ ஸஂஸ்தாநாதி ததபி ரூபம்| இந்த்ரியாணி-சக்ஷுராதீநி| ஸ்வரஃ-ஶப்தஃ, ப்ரதிபுருஷஂ விஶிஷ்டோ ரவஃ| சாயா-வர்ணப்ரபாஶ்ரயா வக்ஷ்யமாணலக்ஷணா| ப்ரதிச்சாயா ப்ரதிபிம்பம்| க்ரியா-தேஹவாங்மாநோவ்யாபாரஃ| தத்ர தாவநப்லவநாத்யநேகரூபோ வ்யாயாமோ நத்யஸ்தாநகாதிஃ-காயிகோ வ்யாபாரஃ| கீதாத்யயநாதிஃ-வாசிகோ வ்யாபாரஃ| ராகத்வேஷபயேர்ஷ்யாதிஃ-மாநஸஃ| ஆதிஶப்தோऽந்யேஷாமபி ஶரீரகதாநாஂ பாவாநாஂ க்ரஹணார்தம்| ரூபஂ சேந்த்ரியாணி ச ஸ்வரஶ்ச ச்சாயா ச ப்ரதிச்சாயா ச க்ரியாதயஶ்ச, தேஷு ருபாதிஷு பாவேஷு, ததாऽந்யேஷ்வபி ப்ராகதேஷு பாவேஷு, அநிமித்ததஃ-அகஸ்மாந்நிமித்தமந்தரேணைவ, யா விகதிஃ ஸா (தத்) ஸமாஸேந ரிஷ்டமிதி லக்ஷ்யேத்-ஜாநீயாத்| ப்ரகதௌ பவாஃ_-ப்ராகதாஃ| யதா வாதப்ரகதௌ சலததிஸ்மத்யாதயஃ| ததேவஂ ரூபாதிஷு பாவேஷு க்ரியாதிபர்யந்தேஷ்வந்யேஷு ச ப்ராகதேஷு பாவேஷு யா விகதிஃ-ஸ்வபாவப்ரச்யுதிஃ, ஸா (தத்) ஸங்க்ஷேபேண ரிஷ்டம்| விஸ்தரதஸ்த்வநேகதா வக்ஷ்யமாணம்|
கேஶரோம நிரப்யங்கஂ யஸ்யாப்யக்தமிவேக்ஷ்யதே| |௬|
View original
केशरोम निरभ्यङ्गं यस्याभ्यक्तमिवेक्ष्यते| |६|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
கேஶாஶ்ச ரோமாணி ச தத் கேஶரோம, யஸ்ய நிரப்யங்கஂ-அப்யங்கரஹிதஂ, அப்யக்தமிவேக்ஷ்யதே-தஶ்யதே, ஸ காலசோதித இதி வசநவிபரிணாமேந ஸம்பந்தஃ| ஏவமுத்தரத்ராபி| ஏதத்ரூபவிகதேருதாஹரணம்|
இந்த்ரியாணாமதிஷ்டாநஸ்ய விகதிஃ-இந்த்ரியவிகதிஃ, இத்யாஹ | யஸ்யாத்யர்தஂ சலே நேத்ரே ஸ்தப்தாந்தர்கதநிர்கதே||௬|| ஜிஹ்மே விஸ்ததஸங்க்ஷிப்தே ஸங்க்ஷிப்தவிநதப்ருணீ| உத்ப்ராந்ததர்ஶநே ஹீநதர்ஶநே நகுலோபமே||௭|| கபோதாபே அலாதாபே ஸ்ருதே லுலிதபக்ஷ்மணீ| |௮|
View original
इन्द्रियाणामधिष्ठानस्य विकृतिः-इन्द्रियविकृतिः, इत्याह | यस्यात्यर्थं चले नेत्रे स्तब्धान्तर्गतनिर्गते||६|| जिह्मे विस्तृतसङ्क्षिप्ते सङ्क्षिप्तविनतभ्रुणी| उद्भ्रान्तदर्शने हीनदर्शने नकुलोपमे||७|| कपोताभे अलाताभे स्रुते लुलितपक्ष्मणी| |८|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
நேத்ரஶப்தேந நேத்ராதிஷ்டாநமிஷ்டம், நேந்த்ரியம்| யஸ்ய சலே லோசநேऽத்யர்தஂ-அதிஶயேநேதஶ்சேதஶ்ச பரிப்ரமதஃ| ததா, யஸ்ய நேத்ரே ஸ்தப்தே-நிஶ்ச்லே| ததா, யஸ்யாந்தர்கதே-அந்தஃப்ரவிஷ்டே| ததா, யஸ்ய நிர்கதே-பஹிர்யாதே| ததா, யஸ்ய ஜிஹ்மே-குடிலே| ததா, யஸ்ய விஸ்ததே-விஸ்தாரஂ கதே| ததா, யஸ்ய நேத்ரே ஸங்க்ஷிப்தே-ஸங்குசிதே| ததா, ஸங்க்ஷிப்தே விஶேஷேண நதே ப்ருவௌ யயோஸ்தே ஸங்க்ஷிப்தவிநதப்ருணீ| ததா, உத்ப்ராந்ததர்ஶநே-விப்ராந்ததஷ்டிநீ| ததா, ஹீநதர்ஶநே-அல்பதர்ஶநே நஷ்டதஷ்டிநீ வா| ததா, நகுலோபமே-நகுலலோசநாபே| ஸமுதாயேஷு ஹி ப்ரவத்தாஃ ஶப்தா அவயவேஷ்வபி வர்தந்த இதி நகுலஶப்தோऽத்ர நகுலலோசநவிஷயோ வேத்யஃ| யதா ச நாகாநந்தநாடகே (அஂ.௧/௧௭)-"சக்ஷுஸ்தாமரஸாநுகாரி ஹரிணா வக்ஷஃஸ்தலஂ ஸ்பர்ததே" இதி| அத்ர ஹி ஹரிவக்ஷஸா வக்ஷஃ ஸ்பர்ததே இத்யயமர்தோ வேத்யஃ| அதவா நகுலலோசநே உபமா யயோஸ்தே நகுலோபமே, இத்யத்ர உத்தரபதலோபீ ஸமாஸஃ| ஏவஂ கபோதாபே| ததா, அலாதாபே-உல்முகஸதஶே| ததா,ஸ்ருதே-நிர்நிமித்தமஶ்ரு பரிஸ்ரவதஃ| ததா, லுலிதே-வாதோத்தத இவ பக்ஷ்மணீ யயோஸ்தே லுலிதபக்ஷ்மணீ|
| நாஸிகாऽத்யர்தவிவதா ஸஂவதா பிடிகாசிதா||௮|| உச்சூநா ஸ்புடிதா ம்லாநா| |௯|
View original
| नासिकाऽत्यर्थविवृता संवृता पिटिकाचिता||८|| उच्छूना स्फुटिता म्लाना| |९|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ததா, யஸ்ய நாஸிகா நிர்நிமித்தமத்யர்தஂ-அதிஶயேந, விவதா| அதவா, ஸஂவதா-ஸங்குசிதா| ததா, பிடிகாசிதா-பிடிகாபிர்வ்யாப்தா| ததா, உச்சூநா-ஊர்த்வஂ ஶ்வயதுநாऽऽக்ராந்தா| ததா, ஸ்புடிதா ம்லாநா ச|
யஸ்யௌஷ்டோ யாத்யதோऽதரஃ| ஊர்த்வஂ த்விதீயஃ ஸ்யாதாஂ வா பக்வஜம்பூநிபாவுபௌ||௯||
View original
यस्यौष्ठो यात्यधोऽधरः| ऊर्ध्वं द्वितीयः स्यातां वा पक्वजम्बूनिभावुभौ||९||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
யஸ்யௌஷ்டோ-தந்தச்சதஃ, அதரஃ-அநுத்தரஃ, அதோ யாதி| த்விதீயஃ-உபரிஷ்டாத்பவோ யோ தந்தச்சதஃ, ஸ ஊர்த்வஂ யாதி| ததா, யஸ்ய ச பக்வஜம்பூபலநீலௌ த்வாவோஷ்டௌ பவதஃ|
தந்தாஃ ஸஶர்கராஃ ஶ்யாவாஸ்தாம்ராஃ புஷ்பிதபங்கிதாஃ| ஸஹஸைவ பதேயுர்வா|௧௦|
View original
दन्ताः सशर्कराः श्यावास्ताम्राः पुष्पितपङ्किताः| सहसैव पतेयुर्वा|१०|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ததா, யஸ்ய தந்தாஃ ஸஶர்கராஃ-ஶர்கராபிராசிதாஃ, ததா ஶ்யாவாஸ்ததா தாம்ராஶ்ச வர்ணதஃ, ததா புஷ்பிதாஃ-ஸஞ்ஜாதபுஷ்பாஃ, ததா பங்கிதாஃ-ஸஞ்ஜாதபங்காஃ கர்தமோபலிப்தா இவ, ததா ஸஹஸைவஜகித்யேவ, யஸ்ய வா த்விஜாஃ பதேயுஃ-ப்ரஂஶேயுஃ|
| ஜிஹ்வா ஜிஹ்யா விஸர்பிணீ||௧௦|| ஶூநா ஶுஷ்கா குருஃ ஶ்யாவா லிப்தா ஸுப்தா ஸகண்டகா| |௧௧|
View original
| जिह्वा जिह्या विसर्पिणी||१०|| शूना शुष्का गुरुः श्यावा लिप्ता सुप्ता सकण्टका| |११|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ததா, யஸ்ய ஜிஹ்வா-ஜிஹ்வேந்த்ரியாதிஷ்டாநஂ, ஜிஹ்மா-குடிலா, ததா விஸர்பிணீ-காரணஂ விநா விஶேஷேண ஸர்பதி தச்சிலா, ததா ஶூநா-நிமித்தஂ விநாऽபி [ஶ்வயதுயுக்தா], ததா ஶுஷ்கா குருஶ்ச, ததா ஶ்யாவா, ததாலிப்தா, ததா ஸுப்தா-ஸுப்தவத்ஸுப்தா ரஸாஜ்ஞாநாத்விசேதநேத்யர்தஃ, ததா ஸகண்டகா-கண்டகாசிதேவ|
| ஶிரஃ ஶிரோதரா வோடுஂ பஷ்டஂ வா பாரமாத்மநஃ||௧௧|| ஹநூ வா பிண்டாமாஸ்யஸ்தஂ ஶக்நுவந்தி ந யஸ்ய ச| |௧௨|
View original
| शिरः शिरोधरा वोढुं पृष्ठं वा भारमात्मनः||११|| हनू वा पिण्डामास्यस्थं शक्नुवन्ति न यस्य च| |१२|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
யஸ்ய புஂஸஃ ஶிரோதரா-க்ரீவா, ஶிரோ வோடுஂ ந ஶக்நோதி| ததா, யஸ்ய பஷ்டஂ வா ஆத்மநோ பாரஂ-பஷ்டஸ்ய வோடத்வேநோபர்யாரூடஂ க்ரீவாதிகஂ தாரயிதுஂ, ந ஶக்நோதி| யஸ்ய வா புஂஸோ ஹநூ பக்தபிண்டஂ-கவலஂ, ஆஸ்யஸ்தஂ வோடுஂ ந ஶக்நுதஃ| ஏவஂ ஶிரோதராதீநி த்ரீண்யங்காநி ஸ்வமாத்மீயஂ காயஂ யஸ்ய வோடுஂ ந ஶக்நுவந்தி, ஸ காலசோதித இதி யோஜ்யம்|
| யஸ்யாநிமித்தமங்காநி குரூண்யதி லகூநி வா||௧௨||
View original
| यस्यानिमित्तमङ्गानि गुरूण्यति लघूनि वा||१२||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
யஸ்யாநிமித்தஂ-காரணஂ விநா, அங்காந்யதிகுரூணி கதாசிததிலகூநி வா பவந்தி|
விஷதோஷாத்விநா யஸ்ய கேப்யோ ரக்தஂ ப்ரவர்ததே| |௧௩|
View original
विषदोषाद्विना यस्य खेभ्यो रक्तं प्रवर्तते| |१३|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ததா, யஸ்ய விஷதோஷமந்தரேண கேப்யஃ-சித்ரேப்யோ, ரக்தஂ ப்ரவர்ததே-ஆயாதி|
| உத்ஸிக்தஂ மேஹநஂ யஸ்ய வஷணாவதிநிஃஸதௌ||௧௩|| அதோऽந்யதா வா யஸ்ய ஸ்யாத் ஸர்வே தே காலசோதிதாஃ| |௧௪|
View original
| उत्सिक्तं मेहनं यस्य वृषणावतिनिःसृतौ||१३|| अतोऽन्यथा वा यस्य स्यात् सर्वे ते कालचोदिताः| |१४|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
யஸ்ய மேஹநஂ-லிங்கஂ, உத்ஸிக்தஂ-ஊர்த்வஂ கதம்| ததா, வஷணாவதிநிஃஸதௌ-ப்ரலம்பௌ| அதோऽந்யதா வா-உக்தப்ரகாராத்விபரீதஃ ப்ரகாரோ யஃ ஸோऽந்யதா, யதா-வஷணாவுத்ஸிக்தாவதிநிஃஸதஂ மேஹநமிதி| "கேஶரோம நிரப்யங்கஂ" (ஶ்லோ.௬) இத்யாரப்ய யாவத் "அதோऽந்யதா வா" இத்யேதத்பர்யந்தக்ரந்தோக்தஂ லக்ஷணஂ யேஷாஂ ஜாதஂ தே புருஷாஃ ஸர்வே காலேந-மத்யுநா, சோதிதாஃ-அந்தகேநாத்மஸாகதா இத்யர்தஃ| நநு, அத்ர காலநியமோ ந கதஃ கியதா காலேந மத்யுர்பவதி மாஸேநார்தமாஸேந வா ? இதி ஸந்தேஹாந்ந யுக்தமேதத்| அத்ர ப்ரூமஃ| அநிர்திஷ்டகாலாநாஂ ஸஂவத்ஸரோऽவதிரிதி வ்யவஸ்தா வேத்யா| ததா சாஹ (ஶ்லோ.௨௪)-"வர்ஷாந்தஂ தஸ்ய ஜீவிதம்" ததா (ஶ்லோ.௨௫)-"ஸோऽபி வர்ஷஂ ந ஜீவதி" இத்யாதிவசநாந்நாஸ்தி வர்ஷாதூர்த்வஂ ஜாதரிஷ்டஸ்ய ஜீவிதமிதி நிஶ்சயஃ|
| யஸ்யாபூர்வாஃ ஸிராலேகா பாலேந்த்வாகதயோऽபி வா||௧௪|| லலாடே பஸ்திஶீர்ஷே வா ஷண்மாஸாந்ந ஸ ஜீவதி| |௧௫|
View original
| यस्यापूर्वाः सिरालेखा बालेन्द्वाकृतयोऽपि वा||१४|| ललाटे बस्तिशीर्षे वा षण्मासान्न स जीवति| |१५|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
யஸ்ய-புஂஸஃ ஸ்வஸ்தஸ்ய நிர்நிமித்தமேவ, லலாடே பஸ்தேர்வா ஶிரஸி, அபூர்வாஃ-அபிநவா ந து ப்ராகவஸ்திதாஃ, ஸிராலேகாஃ-ஸிராராஜயோ, தஶ்யந்தே| அதவா பாலேந்த்வாகதயோ-வக்ராஃ, ஸ புமாந் ஷண்மாஸாந்ந ஜீவதி|
| பத்மிநீபத்ரவத்தோயஂ ஶரீரே யஸ்ய தேஹிநஃ||௧௫|| ப்லவதே ப்லவமாநஸ்ய ஷண்மாஸாஸ்தஸ்ய ஜீவிதம்| |௧௬|
View original
| पद्मिनीपत्रवत्तोयं शरीरे यस्य देहिनः||१५|| प्लवते प्लवमानस्य षण्मासास्तस्य जीवितम्| |१६|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ததா, யஸ்ய புஂஸஃ ப்லவமாநஸ்ய-ஜலே ஸ்நாநஂ குர்வதஃ, ஶரீரே பத்மிநீபத்ரவத்-பத்மிநீபத்ரஸ்திததோயவத், தோயஂ ப்லவதே-அநவஸ்திதஸ்திதி பவதி, தஸ்யாபி ஷண்மாஸா ந ஜீவிதம்| பத்மிநீபத்ரவதிதி ஸப்தம்யர்தே வதிர்ந ஷஷ்ட்யர்தே, ஶரீர இதி ஸப்தம்யா நிர்திஷ்டத்வாத்| ததா சோக்தஂ பாஷ்யகதா-"உபமாநே யஃ ஸஂஶயஃ ஸ உபமேயாத்வ்யாவர்ததே|" இதி|
| ஹரிதாபாஃ ஸிரா யஸ்ய ரோமகூபாஶ்ச ஸஂவதாஃ||௧௬|| ஸோऽம்லாபிலாஷீ புருஷஃ பித்தாந்மரணமஶ்நுதே| |௧௭|
View original
| हरिताभाः सिरा यस्य रोमकूपाश्च संवृताः||१६|| सोऽम्लाभिलाषी पुरुषः पित्तान्मरणमश्नुते| |१७|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
யஸ்ய ஸிரா ஹரிதாபா ரோமகூபாஶ்ச ஸஂவதாஃ ஸ்யுஃ, ஸ நரோऽம்லாபிலாஷீ ஸந் பித்தேந மத்யுஂ ப்ராப்நோதி|
| யஸ்ய கோமயசூர்ணாபஂ சூர்ணஂ மூர்த்நி முகேऽபி வா||௧௭|| ஸஸ்நேஹஂ, மூர்த்நி தூமோ வா, மாஸாந்தஂ தஸ்ய ஜீவிதம்| |௧௮|
View original
| यस्य गोमयचूर्णाभं चूर्णं मूर्ध्नि मुख़ेऽपि वा||१७|| सस्नेहं, मूर्ध्नि धूमो वा, मासान्तं तस्य जीवितम्| |१८|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
யஸ்ய புருஷஸ்ய கோமயசூர்ணஸதஶஂ சூர்ணஂ ஸஸ்நேஹஂ மூர்த்நி முகே வா பவேத், ததா மூர்த்நி தூமோ யஸ்ய வா பவதி, தஸ்ய மாஸாந்தஂ ஜீவிதஂ ஸ்யாத்|
| மூர்த்நி ப்ருவோர்வா குர்வந்தி ஸீமந்தாவர்தகா நவாஃ||௧௮|| மத்யுஂ ஸ்வஸ்தஸ்ய ஷட்ராத்ராத்த்ரிராத்ராதாதுரஸ்ய து| |௧௯|
View original
| मूर्ध्नि भ्रुवोर्वा कुर्वन्ति सीमन्तावर्तका नवाः||१८|| मृत्युं स्वस्थस्य षड्रात्रात्त्रिरात्रादातुरस्य तु| |१९|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸீமந்தாநாமாவர்தகாஃ-மண்டலாநி,-ஸீமந்தாவர்தகாஃ, ஶிரஸி ப்ருவோர்வா நவாஃ-அபூர்வாஃ, ஸ்வஸ்தஸ்ய ஷட்ராத்ராந்மத்யுஂ குர்வந்தி| ஆதுரஸ்ய புநஸ்த்ரிராத்ராத் குர்வந்தி| அநேகார்தத்வாத்தாதூநாஂ ஸூசயந்தீத்யர்தஃ, ந து விஷவந்மாரணே தேஷாஂ கர்தத்வம்| தர்ஹி ஸூசயந்தீத்யேததேவ கஸ்மாந்ந கதம் ? ப்ரூமஃ| யதோத்பத்யந்தே ஸீமந்தாவர்தகாஸ்ததா நிஶ்சிதஂ ஸ்தாயி ரிஷ்டஂ ஸமுத்பந்நமித்யவகந்தவ்யமிதி ப்ரதிபாதநார்தஂ குர்வந்தீத்யுக்தம்|
| ஜிஹ்வா ஶ்யாவா முகஂ பூதி ஸவ்யமக்ஷி நிமஜ்ஜதி||௧௯|| ககா வா மூர்த்நி லீயந்தே யஸ்ய தஂ பரிவர்ஜயேத்| |௨௦|
View original
| जिह्वा श्यावा मुख़ं पूति सव्यमक्षि निमज्जति||१९|| ख़गा वा मूर्ध्नि लीयन्ते यस्य तं परिवर्जयेत्| |२०|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ததா, யஸ்ய ஜிஹ்வா ஶ்யாவா பவதி, ததா முகஂ பூதி-துர்கந்தி, ததா ஸவ்யஂ-வாமமக்ஷி, நிமஜ்ஜதி-அந்தஃப்ரவிஶதி, ததா யஸ்ய ககாஃ-பக்ஷிணஶ்ச, மூர்த்நி லீயந்தே-ஶ்லிஷ்யந்தி, தஂ பரிவர்ஜயேத்| வைத்ய இதி ஶேஷஃ|
| யஸ்ய ஸ்நாதாநுலிப்தஸ்ய பூர்வஂ ஶுஷ்யத்யுரோ பஶம்||௨௦|| ஆர்த்ரேஷு ஸர்வகாத்ரேஷு ஸோऽர்தமாஸஂ ந ஜீவதி| |௨௧|
View original
| यस्य स्नातानुलिप्तस्य पूर्वं शुष्यत्युरो भृशम्||२०|| आर्द्रेषु सर्वगात्रेषु सोऽर्धमासं न जीवति| |२१|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
யஸ்ய ஸ்நாதாநுலிப்தஸ்ய-பூர்வஂ ஸ்நாதஃ பஶ்சாதநுலிப்தஸ்தஸ்ய, ஆர்த்ரேஷு ஸர்வகாத்ரேஷு பூர்வஂ-ஆதௌ, பஶமுரஃ ஶுஷ்யதி-அதிஶயேந வக்ஷஃஶோஷமாயாதி, ஸோऽர்தமாஸஂ-பக்ஷஂ, ந ஜீவதி| நநு,, "ஆர்த்ரேஷு ஸர்வகாத்ரேஷு" இதி ந வக்தவ்யம், புநருக்தத்வாத்| ததா ஹி-"பூர்வஂஶுஷ்யத்யுரோ பஶம்" இத்யுக்தே "ஆர்த்ரேஷு ஸர்வகாத்ரேஷு" இத்யர்தாத்கம்யத ஏவ| அந்யதா பூர்வக்ரஹணமநர்தகஂ ஸ்யாத்| மைவம்| அத்ர ஹி பஶக்ரஹணாத் பூர்வமுரோ பஶஂ ஶுஷ்யதி, ந புநரந்யாந்யபி காத்ராணி ந ஶுஷ்யந்தீத்யாயாதி| ந சைததிஷ்டஂ ஶாஸ்த்ரகதஃ| அத ஏவ "ஆர்த்ரேஷு" இத்யாஹ| ததயமர்தோऽத்ராபிப்ரேதஃ-யதைவோரஸோ பஶஂஶோஷஃ, ததைவ ஶேஷாணாமங்காநாஂ பஶார்த்ரதா ஸ்யாதிதி, ஏதச்ச ப்ரதிபாதயிதுஂ "ஆர்த்ரேஷு" இத்யுக்தம்| ஸர்வகாத்ரேஷ்வாத்ரேஷு ஸத்ஸு பூர்வமுரோ பஶஂ ஶுஷ்யதீத்யைததாஶ்சர்யம்| ஆஶ்சர்யத்வாத்ரிஷ்டம்|
| அகஸ்மாத்யுகபத்காத்ரே வர்ணௌ ப்ராகதவைகதௌ||௨௧|| ததைவோபசயக்லாநிரௌக்ஷ்யஸ்நேஹாதி மத்யவே| |௨௨|
View original
| अकस्माद्युगपद्गात्रे वर्णौ प्राकृतवैकृतौ||२१|| तथैवोपचयग्लानिरौक्ष्यस्नेहादि मृत्यवे| |२२|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தத்ர ப்ராகதோ வர்ணோ-கௌராதிஃ, ப்ராகுக்தஃ, வைகுதஸ்து வர்ணோ-நீலாதிஃ, தௌ ப்ராகதவைகதௌ வர்ணௌ யஸ்ய நிமித்தமந்தரேணாபி துல்யகாலஂ தேஹே பவதஃ, தௌ மத்யவே| ததைவோபசயக்லாந்யாதயஃ பரஸ்பரஂ ப்ரதிபக்ஷபூதா யுகபத்யஸ்யோத்பத்யந்தே தஸ்ய மத்யவே| ஆதிஶப்தேந ஶைத்யௌஷ்ண்யாதீநி கஹ்யந்தே|
| யஸ்ய ஸ்புடேயுரங்குல்யோ நாகஷ்டா ந ஸ ஜீவதி||௨௨|| க்ஷவகாஸாதிஷு ததா யஸ்யாபூர்வோ த்வநிர்பவேத்| ஹ்ரஸ்வோ தீர்கோऽதி வோச்ச்வாஸஃ பூதிஃ ஸுரபிரேவ வா||௨௩||
View original
| यस्य स्फुटेयुरङ्गुल्यो नाकृष्टा न स जीवति||२२|| क्षवकासादिषु तथा यस्यापूर्वो ध्वनिर्भवेत्| ह्रस्वो दीर्घोऽति वोच्छ्वासः पूतिः सुरभिरेव वा||२३||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
யஸ்ய ஆகஷ்டா அங்குல்யோ ந ஸ்புடேயுஃ-ந த்ருடேயுஃ, ஸ ந ஜீவதி| யஸ்ய க்ஷவாதிஷ்வபூர்வோ த்வநிஃ-அலௌகிகஃ ஶப்தஃ, ஸ்யாத் ஸ ந ஜீவதி| யஸ்யோச்ச்வாஸோऽதிஹ்ரஸ்வோऽதிதீர்கோ வா பவேத், அதவோச்ச்வாஸஃ பூதிகந்திஃ ஸுரபிர்வா யஸ்ய, ஸ ந ஜீவதி|
ஆப்லுதாநாப்லுதே காயே யஸ்ய கந்தோऽதிமாநுஷஃ| மலவஸ்த்ரவ்ரணாதௌ வா வர்ஷாந்தஂ தஸ்ய ஜீவிதம்||௨௪||
View original
आप्लुतानाप्लुते काये यस्य गन्धोऽतिमानुषः| मलवस्त्रव्रणादौ वा वर्षान्तं तस्य जीवितम्||२४||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ததா, ஆப்லுதாநாப்லதே-ஸ்நாதாஸ்நாதே, காயே யஸ்ய மாநுஷமதிக்ராந்தஃ-அதிமாநுஷஃ, கந்தஃ-ஸுரபிரஸுரபிர்வா, பவதி| யஸ்ய மலவஸ்த்ரவ்ரணாதௌ வாऽதிமாநுஷோ கந்தஃ ஸ்யாத், வர்ஷாந்தஂ தஸ்ய ஜீவிதஂ-தத்க்ஷணாதாரப்ய தாவதஸாவவஸ்திதஜீவிதோ யாவத்வர்ஷம்| ததந்தே-வத்ஸராந்தே, மத்யுபாக் ஜாயத இத்யர்தஃ|
பஜந்தேऽயங்கஸௌரஸ்யாத்யஂ யூகாமக்ஷிகாதயஃ| த்யஜந்தி வாऽதிவைரஸ்யாத்ஸோऽபி வர்ஷஂ ந ஜீவதி||௨௫||
View original
भजन्तेऽयङ्गसौरस्याद्यं यूकामक्षिकादयः| त्यजन्ति वाऽतिवैरस्यात्सोऽपि वर्षं न जीवति||२५||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஶோபநஸ்ய ரஸஸ்ய பாவஃ ஸௌரஸ்யம், அங்கஸ்ய ஸௌரஸ்யமங்கஸௌரஸ்யம், அதிஶயேநாங்கஸௌரஸ்யாத்தேதோர்யூகாமக்ஷிகாதயோ யஂ பஜந்தே, அதவா யமதிரைரஸ்யத்த்யஜந்தி, ஸோऽபி வர்ஷஂ ந ஜீவதி|
ஸததோஷ்மஸு காத்ரேஷு ஶைத்யஂ யஸ்யோபலக்ஷ்யதே| ஶீதேஷு பஶமௌஷ்ண்யஂ வா ஸ்வேதஃ ஸ்தம்போऽப்யஹேதுகஃ||௨௬||
View original
सततोष्मसु गात्रेषु शैत्यं यस्योपलक्ष्यते| शीतेषु भृशमौष्ण्यं वा स्वेदः स्तम्भोऽप्यहेतुकः||२६||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ததா, யஸ்ய ஸததோஷ்மஸு-ஸதோஷ்ணேஷு, காத்ரேஷு-அவயவேஷு, பஶஂ ஶைத்யமுபலக்ஷயதே-உபலப்யதே, ஶீதேஷு வா காத்ரேஷு பஶமௌஷ்ண்யஂ யஸ்யோபலப்யதே, பஶஶப்தஸ்யாத்ர ஹி விஷயத்வயேऽபி ஸம்பந்தஃ| யஸ்யாஹேதுகஃ-நிர்நிமித்தஃ, அங்கேஷ்வதிஸ்வேதஃ, ததா ஸ்வேதவிஷயோ யஃ ஸ்தம்பஃ, ஸோऽபி யஸ்ய ஸ்யாத், ஸோऽபி வர்ஷஂ ந ஜீவதீதி யோஜ்யம்|
Adhikarana ஶீதகாத்ரஸ்ய ரிஷ்டம், ஶீதபிடிகஸ்ய ஶீதாங்கஸ்ய ச ரிஷ்டம், ஶீதார்தஸ்ய ரிஷ்டம் (௨௭) · Śloka ௨௭
யோ ஜாதஶீதபிடிகஃ ஶீதாங்கோ வா விதஹ்யதே| உஷ்ணத்வேஷீ ச ஶீதார்தஃ ஸ ப்ரேதாதிபகோசரஃ||௨௭||
View original
यो जातशीतपिटिकः शीताङ्गो वा विदह्यते| उष्णद्वेषी च शीतार्तः स प्रेताधिपगोचरः||२७||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஜாதாஃ ஶீதாஃ பிடிகா யஸ்ய ஸ ஜாதஶீதபிடிகஃ,-கபோத்பூதபிடிகாக்ராந்ததேஹோ, யோ விதஹ்யதே-விதாஹமநுபவதி, ஶீதாங்கஃ ஸந் யோ வா விதஹ்யதே, ததோஷ்ணஂ த்வேஷ்டி யஃ புருஷஃ ஶீதார்தஃ ஸந், ஸ ப்ரேதாதிபகோசரஃ-ஸ மத்யுநாऽऽத்மஸாத்க்ரியத இத்யர்தஃ|
உரஸ்யூஷ்மா பவேத்யஸ்ய ஜடரே சாதிஶீததா| பிந்நஂ புரீஷஂ தஷ்ணா ச யதா ப்ரேதஸ்ததைவ ஸஃ||௨௮||
View original
उरस्यूष्मा भवेद्यस्य जठरे चातिशीतता| भिन्नं पुरीषं तृष्णा च यथा प्रेतस्तथैव सः||२८||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
உரஸி-யஸ்யோஷ்மா-ஔஷ்ண்யஂ, பவேத், ஜடரே--உதரே சாதிஶைத்யம், புரீஷஂ பிந்நஂ தஷ்ணா ச பவதி, ஸ ப்ரேததுல்யஃ, ப்ராப்தமரணத்வாதிதி பாவஃ|
மூத்ரஂ புரீஷஂ நிஷ்ட்யூதஂ ஶுக்ரஂ வாऽப்ஸு நிமஜ்ஜதி| நிஷ்ட்யூதஂ பஹுவர்ணஂ வா யஸ்ய மாஸாத்ஸ நஶ்யதி||௨௯||
View original
मूत्रं पुरीषं निष्ठ्यूतं शुक्रं वाऽप्सु निमज्जति| निष्ठ्यूतं बहुवर्णं वा यस्य मासात्स नश्यति||२९||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
யஸ்ய மூத்ரஂ புரீஷஂ நிஷ்ட்யூதஂ ஶுக்ரஂ வா அப்ஸு நிமஜ்ஜதி-ப்ருடதி, யஸ்ய வா நிஷ்ட்யூதஂ-நிஷ்டீவநஂ, அநேகவர்ணஂ பவதி, அஸௌ மாஸேந நஶ்யதி|
கநீபூதமிவாகாஶமாகாஶமிவ யோ கநம்| அமூர்தமிவ மூர்தஂ ச மூர்தஂ சாமூர்தவத்ஸ்திதம்||௩௦|| தேஜஸ்வ்யதேஜஸ்தத்வச்ச ஶுக்லஂ கஷ்ணமஸச்ச ஸத்| அநேத்ரரோகஶ்சந்த்ரஂ ச பஹுரூபமலாஞ்சநம்||௩௧|| ஜாக்ரத்ரக்ஷாஂஸி கந்தர்வாந் ப்ரேதநந்யாஂஶ்ச தத்விதாந்| ரூபஂ வ்யாகதி தத்தச்ச யஃ பஶ்யதி ஸ நஶ்யதி||௩௨|| ஸப்தர்ஷீணாஂ ஸமீபஸ்தாஂ யோ ந பஶ்யத்யரூந்ததீம்| த்ருவமாகாஶகங்காஂ வா ஸ ந பஶ்யதி தாஂ ஸமாம்||௩௩||
View original
ग़नीभूतमिवाकाशमाकाशमिव यो ग़नम्| अमूर्तमिव मूर्तं च मूर्तं चामूर्तवत्स्थितम्||३०|| तेजस्व्यतेजस्तद्वच्च शुक्लं कृष्णमसच्च सत्| अनेत्ररोगश्चन्द्रं च बहुरूपमलाञ्छनम्||३१|| जाग्रद्रक्षांसि गन्धर्वान् प्रेतनन्यांश्च तद्विधान्| रूपं व्याकृति तत्तच्च यः पश्यति स नश्यति||३२|| सप्तर्षीणां समीपस्थां यो न पश्यत्यरून्धतीम्| ध्रुवमाकाशगङ्गां वा स न पश्यति तां समाम्||३३||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
மரணாபிமுகஃ புருஷோ விபர்யாஸகாரிபிர்தோஷைரகநாதி கநாதிரூபஂ மந்யதே, கநாதி வாऽகநாதி மந்யதே, தத்விபர்யயேண| அத ஏவோபமார்தமிவஶப்தஂ ப்ராயுங்க்த| அகநோ கநஃ ஸம்பந்நோ கநீபூதஃ| ச்விப்ரத்யயாந்தஸ்யாஸ்ய "ச்வௌ" இதீத்வம்| கநீபூதமிவாந்தரிக்ஷமந்தரிக்ஷமிவ கநஂ மேதிநீதர்மமந்தரிக்ஷமூர்த்வஸ்தஂ யத்தததஃஸ்தஂ பாதாலஸ்தமிவ பஶ்யதி, ஸ நஶ்யதீதி வக்ஷ்யமாணேந ஸம்பந்தஃ| சஶப்தோ பிந்நக்ரம இவஶப்தஶ்ச| அமூர்தஂ ச வாதாதிகஂ மூர்தமிவ-ரூபவந்தமிவ, பஶ்யதி| மூர்தஂ ச வஹ்ந்யாதிகமமூர்தமிவ ஸ்திதஂ யஃ பஶ்யதி ஸ நஶ்யதி| பேடோऽப்யதீதே (இஂ.அ.௭)- "யஸ்ய தர்ஶநமாயாதி வாயுரம்பரகோசரஃ| வஹ்நிர்நாயாதி தீப்தோऽபி தஸ்யா யுஃக்ஷயமாதிஶேத்||" இதி| ததா, தேஜஸ்வி-யத்வஸ்த்வக்ந்யாதிகஂ பாஸ்வரஂ, தததேஜோ-நிஸ்தேஜோ, யஃ பஶ்யதி| தேஜஸ்வீதி "அஸ்மாயாமேதா" இத்யாதிநாவிநிஃ| தத்வச்சேதி தேஜஸ்வ்யதேஜோதர்ஶநேந துல்யஂ-தத்வத், ஶுக்லஂ கஷ்ணஂ யஃ பஶ்யதி, அஸச்ச யத்வஸ்து தத்ஸத் யஃ பஶ்யதி ஸ நஶ்யதி| நேத்ரேஷு ரோகோ நேத்ரரோகஃ ஸ வித்யதே யஸ்ய நைவ ஸோऽநேத்ரரோகீ, திமிராதிகமந்தரேண பஹுரூபஂ சந்த்ரஂ பஶ்யதி-பஹூந் ஶஶாங்காநா- லோகயத இத்யர்தஃ| யோ வா அலாஞ்சநஂ-அகலங்கஂ, சந்த்ரஂ பஶ்யதி ஸ நஶ்யதி| ஏஷு ச கநீபூதமித்யாதிஷு விஶிஷ்டேஷு வஸ்துவிபர்யாஸதர்ஶநமாத்ரலக்ஷணஸ்யைகஸ்மிந்நேவோதாஹரணத்வேந ரிஷ்டே தர்ஶயிதுஂ யுக்தே யதநேகரிஷ்டப்ரதர்ஶநஂ தத்ப்ரபஞ்சார்தஂ வேத்யம்| ஆஸந்நமரணோ நரோ ஜாக்ரதேவ யதாஸ்வரூபாணி ரக்ஷஃபிஶாசாதீநி யஃ பஶ்யதி, ந விபர்யயவஸ்துரூபாணி| யதஸ்ததாநீஂ தைரேவ ஸ உபாஸ்யதே| ததா ச வக்ஷ்யதி (ஶ்லோ.௧௩௦)-"யமதூதபிஶாசாத்யைர்யத்பராஸுருபாஸ்யதே|" இதி| ரக்ஷாஂஸீதி பஹுவசநநிர்தேஶோ பஹுராக்ஷஸதர்ஶநே ஸுதராமஸ்ய ரிஷ்டஸ்ய பரிபூர்ணத்வமிதி த்யோதயிதும்| ஏகஸ்மிந்நபி ஹி ராக்ஷஸே தஷ்டே ரிஷ்டஂ பவத்யேவ| ஜாதௌ வா பஹுவசநம்| அந்யாஂஶ்ச தத்விதாந்-ராக்ஷஸாதிப்ரகாராந், யஃ பஶ்யதி| ததா, விகதா-த்ரஷ்டுஂ துஃஶக்யா, ஆகதிர்யஸ்ய-ரூபஸ்ய, தத்ரூபஂ வ்யாகதி, ரக்ஷஃபிஶாசாதிவ்யதிரிக்தஂ தத்தத்-அநேகஂ, யஃ பஶ்யதி ஸ நஶ்யதி| யோ நரோऽருந்ததீஂ ஸப்தர்ஷீணாஂ ஸமீபஸ்தாஂ ந பஶ்யதி, ஸ தாஂ ஸமாஂ ந பஶ்யதி-ஸ தஸ்ய ஸஂவத்ஸரஸ்யாந்தரே ம்ரியத இத்யர்தஃ| ஸப்தர்ஷீணாஂ ஸமீபஸ்தாமித்யருந்தத்யா விஶேஷணஂ ஸப்தர்ஷிஸமீபேऽருந்தத்யாஃ ஸ்திதிர்பவதீதி வேதயதி| ததா சாந்யைஃ ஸாமாந்யேநைவோக்தம்| யதா "அருந்ததீஂ த்ருவஂ சைவ ஸோமச்சாயாஂ மஹாபதம்| யோ ந பஶ்யேந்ந பஶ்யேத்ஸ நரஃ ஸஂவத்ஸராத்பரம்||" இதி| ததா, யோ த்ருவஂ ந பஶ்யதி, ததா ஆகாஶகங்காஂ யோ ந பஶ்யதி, ஸ தாஂ ஸமாஂ ந பஶ்யதி|
Adhikarana ஶப்தஸ்ய ரிஷ்டம், கந்தஸ்ய ரிஷ்டம், ரஸஸ்ய ரிஷ்டம், ஸ்பர்ஶஸ்ய ரிஷ்டம், மநஸஃ ரிஷ்டம் (௩௪-௩௮) · Śloka ௩௮
இதநீம் ஶ்ரோத்ரேந்த்ரியஸ்ய விக்ருதிமாசிக்யாஸுராஹ மேகதோயௌகநிர்கோஷவீணாபணவவேணுஜாந்| ஶணோத்யந்யாஂஶ்ச யஃ ஶப்தாநஸதோ ந ஸதோऽபி வா||௩௪|| நிஷ்பீட்ய கர்ணௌ ஶணுயாந்ந யோ துகதுகாஸ்வநம்| தத்வத்கந்தரஸஸ்பர்ஶாந் மந்யதே யோ விபர்யயாத்||௩௫|| ஸர்வஶோ வா ந யோ, யஶ்ச தீபகந்தஂ ந ஜிக்ரதி| விதிநா யஸ்ய தோஷாய ஸ்வாஸ்த்யாயாவிதிநா ரஸாஃ||௩௬|| யஃ பாஂஸுநேவ கீர்ணாங்கோ யோऽங்கே காதஂ ந வேத்தி வா| அந்தரேண தபஸ்தீவ்ரஂ யோகஂ வா விதிபூர்வகம்||௩௭|| ஜாநாத்யதீந்த்ரியஂ யஶ்ச தேஷாஂ மரணமாதிஶேத்| |௩௮|
View original
इदनीम् श्रोत्रेन्द्रियस्य विक्रुतिमाचिख्यासुराह मेघतोयौघनिर्घोषवीणापणववेणुजान्| शृणोत्यन्यांश्च यः शब्दानसतो न सतोऽपि वा||३४|| निष्पीड्य कर्णौ शृणुयान्न यो धुकधुकास्वनम्| तद्वद्गन्धरसस्पर्शान् मन्यते यो विपर्ययात्||३५|| सर्वशो वा न यो, यश्च दीपगन्धं न जिघ्रति| विधिना यस्य दोषाय स्वास्थ्यायाविधिना रसाः||३६|| यः पांसुनेव कीर्णाङ्गो योऽङ्गे घातं न वेत्ति वा| अन्तरेण तपस्तीव्रं योगं वा विधिपूर्वकम्||३७|| जानात्यतीन्द्रियं यश्च तेषां मरणमादिशेत्| |३८|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
மேகாதிஜாந் வேணுபர்யந்தாந் ஶப்தாஂஸ்ததாऽந்யாஂஶ்ச ஶப்தாஂஸ்ததா ரூபாந்மஹதோ யஃ புருஷோऽஸதஃ-பரைரநுபலப்யமாநாந், ஶணோதி, ததா மேகாதிஜாஂஸ்ததாऽந்யாஂஶ்ச யஃ ஶப்தாந் ஸதோ-வித்யமாநாந், ந ஶணோதி, தேஷாஂ மரணமாதிஶேதிதி வக்ஷ்யமாணஸ்ய வசநவிபரிணாமேநாத்ர ஸம்பந்தஃ கார்யஃ| யோ துகதுகாஶப்தஂ கர்ணாவங்குலீபிர்நிஷ்பீட்ய ந ஶணுயாத்| தைர்மேகாதிஜைஃ ஶப்தைஸ்துல்யஂ-தத்வத்| யதா-மேகாதிஜாந் ஶப்தாந்யோऽஸதஃ ஶணோதி ஸதஶ்ச ந ஶணோதி, தத்வத்யோ கந்தரஸஸ்பர்ஶாந் விபர்யயாத்-வைபரீத்யேந மந்யதே, ந யதாவஸ்து- பலி| தத்ர கந்தவிபர்யயோ யதா-ஸுகந்தி துர்கந்தஂ மந்யதே| ரஸவிபர்யயோ யதா-மதுரமம்லமம்லஂ மதுரமித்யாதி| ஸ்பர்ஶவிபர்யயோ யதா மதுஸ்பர்ஶஂ கரஸ்பர்ஶஂ மந்யதே| ஸர்வஸர்விகயா கந்தாதீந் வா யோऽபி ந மந்யதே, ஸோऽபி நஶ்யதி| தத்காலநிர்வாணஸ்ய தீபஸ்ய யோ கந்தஂ ந ஜிக்ரதி-க்ராணேந்த்ரியேண நாநுபவதி| விதிநா-ஶாஸ்த்ரப்ரயுக்தேந, ப்ரயுக்தா ரஸா யஸ்ய தோஷாய-ரோகாய, அவிதிநா-ஶாஸ்த்ரவிஶிவ்யதிக்ரமேண, ப்ரயுக்தாஃ ஸ்வாஸ்த்யாய ஸ்யுஃ| ததா, யஃ பாஂஸுநா-ரஜஸேவ, கீர்ணாங்கோ-தூலிதூஸரிதஶரீரஃ| யஶ்சாங்கே காதஂ-ஹதிஂ, ந வேத்தி| தபஸ்தீவ்ரமந்தரேண-உக்ரஂ தபோ விநா, யஃ புருஷோऽதீந்த்ரியஂ-இந்த்ரியேப்யோऽதிக்ராந்தஂ வேத்தி, இந்த்ரியாணாமகோசரஂ ஸ்வர்காதி வேத்தி, ததா யோகஂ வா விதிபூர்வகமந்தரேண யோऽதீந்த்ரியஂ ஜாநாதி| தேஷாஂ-பூர்வோக்தாநாஂ ஸர்வேஷாஂ, மரணமாதிஶேத்| யோகஃ-சித்தவத்திநிரோதஃ, விதிபூர்வகோ யதாஶாஸ்த்ரஂ ஸம்யகுபதேஶஃ| ததா, அந்யோऽபி யோகோ-ரஸாயநாதிஃ| யுஜ்யத இதி யோகோ-விதிவிஶேஷஃ| ஶாஸ்த்ரோத்திஷ்டரஸாயநாஞ்ஜநாதிநாऽபி ஹ்யதீந்த்ரியஂ தஷ்யதே தூரவ்யவஹிதாதி|
அதுநா கரவிகதிமாஹ | ஹீநோ தீநஃ ஸ்வரோऽவ்யக்தோ யஸ்ய ஸ்யாத்கத்கதோऽபி வா||௩௮|| ஸஹஸா யோ விமுஹ்யோத்வா விவக்ஷுர்ந ஸ ஜீவதி| |௩௯|
View original
अधुना खरविकृतिमाह | हीनो दीनः स्वरोऽव्यक्तो यस्य स्याद्गद्गदोऽपि वा||३८|| सहसा यो विमुह्योद्वा विवक्षुर्न स जीवति| |३९|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
யஸ்ய புருஷஸ்ய ஸ்வரஃ-ஶப்தோ, நிமித்தமந்தரேண ஹிநோऽதவா தீநோ-தைந்யயுக்தோ, பவதி| அவ்யக்தஃ-அஸ்புடோ, யஸ்ய ஸ்யாத்| கத்கதோ-கர்கரோ, வா யஸ்ய பவதி| யோ வா விவக்ஷுஃ-வக்துமிச்சந், காரணமந்தரேண விமுஹ்யேத்-வக்துஂ ந ஶக்நோதி, ஸ ந ஜீவதி|
| ஸ்வரஸ்ய துர்பலீபாவஂ ஹாநிஂ ச பலவர்ணயோஃ||௩௯|| ரோகவத்திமயுக்த்யா ச தஷ்ட்வா மரணமாதிஶேத்| |௪௦|
View original
| स्वरस्य दुर्बलीभावं हानिं च बलवर्णयोः||३९|| रोगवृद्धिमयुक्त्या च दृष्ट्वा मरणमादिशेत्| |४०|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ்வரஸ்ய-ஶப்தஸ்ய, தௌர்பல்யஂ தஷ்ட்வா பலவர்ணயோஶ்ச ஹாநிமயுக்த்யா தஷ்ட்வா மரணமாதிஶேத்| சஶப்தஃ ஸமுச்சயே| ரோகவத்திமயுக்த்யா ச தஷ்ட்வா நரஸ்ய மரணமாதிஶேத்| அயுக்த்யா-நிர்நிமித்தமேவேத்யர்தஃ|
| அபஸ்வரஂ பாஷமாணஂ ப்ராப்தஂ மரணமாத்மநஃ||௪௦|| ஶ்ரோதாரஂ சாஸ்ய ஶப்தஸ்ய தூரதஃ பரிவர்ஜயேத்| |௪௧|
View original
| अपस्वरं भाषमाणं प्राप्तं मरणमात्मनः||४०|| श्रोतारं चास्य शब्दस्य दूरतः परिवर्जयेत्| |४१|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ்வபாவஸ்வராதபகதஂ ப்ரஷ்டஂ-அபஸ்வரஂ,-ஹீநஸ்வரஂ கத்வா, யோ நரோऽஹஂ மரிஷ்யாமி மரிஷ்யாமீத்யேவமாத்மநோ மரணஂ பாஷதே பரஸ்ய, தஂ ததாபூதஂ தூராதேவ வர்ஜயேத்-வைத்யோ ந சிகித்ஸேத்| ததா, அஸ்ய ஶப்தஸ்ய-அஹஂ மரிஷ்யாமீத்யேவஂபூதஸ்ய யோநரஃ ஶ்ரோதா, தமபி வைத்யோ தூரதோ வர்ஜயேத்|
ஸ்வராஶ்ரய ரிஷ்டமுக்த்வா சாயாஶ்ரயஂ ரிஷ்டமபீதித்ஸுராஹ | ஸஂஸ்தாநேந ப்ரமாணேந வர்ணேந ப்ரபயாऽபி வா||௪௧|| சாயா விவர்ததே யஸ்ய ஸ்வப்நேऽபி ப்ரேத ஏவ ஸஃ| |௪௨|
View original
स्वराश्रय रिष्टमुक्त्वा छायाश्रयं रिष्टमभीधित्सुराह | संस्थानेन प्रमाणेन वर्णेन प्रभयाऽपि वा||४१|| छाया विवर्तते यस्य स्वप्नेऽपि प्रेत एव सः| |४२|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸஂஸ்தாநஂ-ப்ரதிபுருஷஂ விலக்ஷணஂ ஸமவிஷமஂ ரூபம், ஆகதிரித்யர்தஃ| தத்ர யதி ஶரீரஸ்ய ஸமஂ ஸஂஸ்தாநஂ பவதி, சாயா த்வஸ்ய விஷமா தஶ்யதே, ததா ரிஷ்டம்| ததா, யதி ஶரீரஸ்ய விஷமஂ ஸஂஸ்தாநஂ சாயா து ஸமா பவதி, ததா ரிஷ்டம்| ததா, யதி தீர்கப்ரமாணஸ்ய ஸதோ ஹ்ரஸ்வா சாயா பவதி ஹ்ரஸ்வப்ரமாணஸ்ய வா தீர்கா பவதி, ததபி ரிஷ்டம்| ஏவஂ ஸஂஸ்தாநேந ப்ரமாணேந ச சாயாவிவத்திர்வேத்யா| ததா, யஸ்ய நாபஸீ சாயா ஆக்நேய்யா சாயா யா வர்ணதோ தஶ்யதே ஸா வர்ணவிவத்திஃ| ஏவஂ பதிவ்யாதிமயீஷு சாயாஸு வர்ணவிவத்திர்யோஜ்யா| ததா, யஸ்ய யதாபூதா ப்ரபா ஸாऽந்யதாபூதா பவதி ஸா ப்ரபாவிவத்திஃ| ஏவஂ ஸஂஸ்தாநாத்யந்யதமேந யஸ்ய சாயா விவர்ததே-அந்யதாபூதாऽந்யதா| ஸம்பத்யதே, ஸ்வப்நேऽபி ஸ புமாந் ப்ரேத ஏவ, கிஂ புநர்ஜாக்ரதவஸ்தாயாஂ ந ப்ரேதஃ ? இதி ஏவகாரேண ரிஷ்டஸ்யாஸ்யாவ்யபிசாரித்வஂ ஸூசயதி| உத்பந்நஶ்சேந்நரஸ்ய சாயாயா அந்யதாபாவஃ, ததாநீஂ புருஷோ யமஸாத்ஸம்பந்நோ மந்தவ்ய இத்யர்தஃ|
அஸ்யாஶ்ச சாயாயா த்வைரூப்யஂ தர்ஶயிதுமாஹ | ஆதபாதர்ஶதோயாதௌ யா ஸஂஸ்தாநப்ரமாணதஃ||௪௨|| சாயாऽங்காத்ஸம்பவத்யுக்தா ப்ரதிச்சாயேதி ஸா புநஃ| வர்ணப்ரபாஶ்ரயா யா து ஸா சாயைவ ஶரீரகா||௪௩||
View original
अस्याश्च छायाया द्वैरूप्यं दर्शयितुमाह | आतपादर्शतोयादौ या संस्थानप्रमाणतः||४२|| छायाऽङ्गात्सम्भवत्युक्ता प्रतिच्छायेति सा पुनः| वर्णप्रभाश्रया या तु सा छायैव शरीरगा||४३||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
யா ஶரீராதாதபாதர்ஶதோயகதாதௌ ஶரீரஸஂஸ்தாநப்ரமாணாநுரூபா ஸம்பவதி ப்ரதிபிம்பகரூபா, ஸா ப்ரதிச்சாயேத்யுச்யதே| தஸ்யா ஹி ந வர்ணப்ரபே ஆஶ்ரயஃ| யஸ்யாஃ புநர்வர்ணப்ரபே ஆஶ்ரயஶ்ச்சாயாயாஃ, ஸா ஶரீரகைவ-ஶரீரஸ்தைவ, சாயா| ந ப்ரதிச்சாயாவச்சரீராதந்யத்ராதபாதர்ஶதோயாதௌ குத்ரசிதபயாதி ப்ரதிபிம்பகரூபதயா|
பவேத்யஸ்ய ப்ரதிச்சாயா சிந்நா பிந்நாऽதிகாऽऽகுலா| விஶிரா த்விஶிரா ஜிஹ்மா விகதா யதி வாऽந்யதா||௪௪|| தஂ ஸமாப்தாயுஷஂ வித்யாந்ந சேல்லக்ஷ்யநிமித்தஜா| ப்ரதிச்சாயாமயீ யஸ்ய ந சாக்ஷ்ணீக்ஷ்யேத கந்யகா||௪௫||
View original
भवेद्यस्य प्रतिच्छाया छिन्ना भिन्नाऽधिकाऽऽकुला| विशिरा द्विशिरा जिह्मा विकृता यदि वाऽन्यथा||४४|| तं समाप्तायुषं विद्यान्न चेल्लक्ष्यनिमित्तजा| प्रतिच्छायामयी यस्य न चाक्ष्णीक्ष्येत कन्यका||४५||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
யஸ்ய புஂஸஃ ப்ரதிச்சாயா சிந்நா-த்விதா, தஶ்யதே| அதவா பிந்நாகிஞ்சித்ஸச்சித்ரேவ யஸ்ய தஶ்யதே| ததா, யஸ்யாதிகா தஶ்யதே-ந யதா ப்ரமாணா| யஸ்ய வா ஆகுலா-சலஸ்வரூபா அநிஶ்சிதப்ரதிபிம்பா, பவதி| ததா, யஸ்ய விஶிரா-ஶிரோரஹிதா| ததா, யஸ்ய த்விஶிரா| ததா, யஸ்ய ஜிஹ்மா-குடிலா| விகதேதி உக்தப்ரகாராதந்யதா அந்யேந ப்ரகாரேண, யஸ்ய விகதா தஶ்யதே ஆதாபாதர்ஶதோயாதௌ, தஂ பூர்வோக்தஂ ச ஸர்வமேவ, ஸமாப்தாயுஷஂ-க்ஷீணஜீவிதஂ, வித்யாத்| ந சேதித்யாதி| லக்ஷயிதுஂ ப்ரத்யக்ஷாதிபிஃ ப்ரமாணைஃ ஶக்யஂ-லக்ஷ்யம்| ஶக்யார்தே கத்யஃ| லக்ஷ்யஂ ச தந்நிமித்தஂ ச, தஸ்மாத்ததாவிதாந்நிமித்தாத்விகதாஜ்ஜாதா [ப்ரதி] ச்சாயா யதி ந பவதி ததா ரிஷ்டம், நாந்யதா| ப்ரதிச்சாயாமயீ கந்யகா-ப்ரதிபிம்பகுமாரிகேதி யா லோகே ப்ரஸித்தா, ஸாऽக்ஷ்ணி-நேத்ரே, யஸ்ய நேக்ஷ்யேத-நோபலப்யேத, தஂ ஸமாப்தாயுஷஂ வித்யாத்|
Adhikarana காதீநாஂ மஹாபூதாநாஂ பஞ்ச சாயாஃ ,நாபஸீ சாயா ,வாயவீ சாயா ,ஆக்நேயீ சாயா ,ஆம்பஸீ சாயா, பார்திவீ சாயா (௪௬-௪௮) · Śloka ௪௮
இதாநீஂ யஸ்ய மஹாபூதஸ்ய யாதஶீ சாயா ஸ்யாத், தாஂ கதயிதுமாஹ காதீநாஂ பஞ்ச பஞ்சாநாஂ சாயா விவிதலக்ஷணாஃ| நாபஸீ நிர்மலாऽऽநீலா ஸஸ்நேஹா ஸப்ரபேவ ச||௪௬|| வாதாத்ரஜோऽருணா ஶ்யாவா பஸ்மரூக்ஷா ஹதப்ரபா| விஶுத்தரக்தா த்வாக்நேயீ தீப்தாபா தர்ஶநப்ரியா||௪௭|| ஶுத்தவைதூர்யவிமலா ஸுஸ்நிக்தா தோயஜா ஸுகா| ஸ்திராஸ்நிக்தா கநா ஶுத்தா ஶ்யாமா ஶ்வேதா ச பார்திவீ||௪௮||
View original
इदानीं यस्य महाभूतस्य यादृशी छाया स्यात्, तां कथयितुमाह खादीनां पञ्च पञ्चानां छाया विविधलक्षणाः| नाभसी निर्मलाऽऽनीला सस्नेहा सप्रभेव च||४६|| वाताद्रजोऽरुणा श्यावा भस्मरूक्षा हतप्रभा| विशुद्धरक्ता त्वाग्नेयी दीप्ताभा दर्शनप्रिया||४७|| शुद्धवैदूर्यविमला सुस्निग्धा तोयजा सुखा| स्थिरास्निग्धा घना शुद्धा श्यामा श्वेता च पार्थिवी||४८||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
காதீநாஂ மஹாபூதாநாஂ பஞ்சாநாஂ பஞ்ச சாயா பவந்தி| நநு, காதீநாஂ பஞ்சத்வாச்சாயாநாஂ பஞ்சத்வமர்தால்லப்தமேவ| தத்கிஂ பஞ்சக்ரஹணேந ? அஸ்த்வேவைதத்| கிந்து யதா காதிப்யஃ பஞ்சப்யோ த்ரவ்யமேகஂ பூதோத்கர்ஷாபகர்ஷபேதாச்சாஸங்க்யேயஂ த்ரவ்யம், ததா சாயாநாமப்யேகத்வஂ பூதோத்கர்ஷாபகர்ஷபேதாச்சாஸங்க்யேயத்வமாஶங்க்யேத, ததாஶங்காநிவத்த்யர்தஂ பஞ்சக்ரஹணம்| பஞ்சைவ சாயா பவந்தி, நோநாதிகா இதி| கிம்பூதாஶ்ச்சாயாஃ ? விவிதலக்ஷணாஃ,-விவிதஂ லக்ஷணஂ வக்ஷ்யமாணஂ யாஸாஂ தா ஏவம்| ஆகாஶஜா சாயா நிர்மலா-ஶுத்தா| ததா, ஆநீலா-ஈஷந்நீலா, இத்யாகாரப்ரஶ்லேஷோऽத்ர வேத்யஃ| "ஶுத்தவைதூர்யவிமலா" ஹி "தோயஜா" (ஶ்லோ.௪௮) இதி வக்ஷ்யதி| ததா, கிஞ்சித்ஸ்நிக்தா| ஸப்ரபேத்யநேந ஶோபநத்வமுக்தம்| ஏததேவ ஸ்புடயிதுமிவஶப்தஂ தந்த்ரகத்ப்ராயுங்க்த| அந்யதா சாயாப்ரபயோர்பிந்நவிஷயத்வாதநுபபந்நமேதத்வாக்யஂ ஸ்யாத்| பேதஶ்சாநயோரதுநைவ வக்ஷ்யதி (ஶ்லோ.௫௧)|வாதாத்ரஜோருணாதியுக்தா சாயா பவதி| ஆக்நேயீ விஶுத்தரக்தவர்ணா, தீப்தாபா, ததா தர்ஶநஂ ப்ரியஂ யஸ்யாஃ ஸைவஂவிதா, பவதி| தோயஜா சாயா நிர்மலவைதூர்யவிமலா, ஸுஷ்டு ஸ்நிக்தா, ஸுகா-ஸுகாவஹா| பார்திவீ சாயா ஸ்திராதிகுணயுக்தா| நநு, ச, அக்நிஜலபுவாஂ ஸ்வயஂ வர்ணாதியோகாதாக்நேய்யாதிகாநாஂ தத்வர்ணகத்வமுபபந்நம்| நபோமாருதயோஸ்து ஸ்வயஂ வர்ணாத்யயோகாத்கதஂ தச்சாயாநாஂ வர்ணாதியோகோ யுஜ்யேத ? இதி கேசித்| தாந் ப்ரூமஹே| அசிந்த்யத்வாத்தேதுபலஸ்யாதோஷஃ| ததா ஹி,-மதுராதயோ ரஸாஃ காலாதமூர்தாத்பவந்தோ தஶ்யந்தே யதா, ததா தச்சாயே அப்யேதே பவிஷ்யதஃ| தத்ர யஸ்ய நரஸ்ய கர்மாதிஸஹாயஂ நபஶ்ச்சாயாமுத்பாதயதி தஸ்ய நாபஸீதி யுஜ்யத ஏவ| ஏவஂ வாயவ்யாமபி வாச்யம்|
இதாநீமாஸாஂ சாயாநாஂ குணநிர்தேஶமாஹ வாயவீ ரோகமரணக்லேஶாயாந்யாஃ ஸுகோதயாஃ| |௪௯|
View original
इदानीमासां छायानां गुणनिर्देशमाह वायवी रोगमरणक्लेशायान्याः सुखोदयाः| |४९|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
வாயவீ சாயா ரோகாத்யர்தஂ ஜாயதே| அந்யாஃ-ஶேஷாஶ்சதஸ்ரஃ, சாயாஃ ஸுகோதயாஃ-ஸுகாவஹாஃ|
| ப்ரபோக்தா தைஜஸீ ஸர்வா, ஸா து ஸப்தவிதா ஸ்மதா||௪௯|| ரக்தா பீதா ஸிதா ஶ்யாவா ஹரிதா பாண்டுராऽஸிதா| |௫௦|
View original
| प्रभोक्ता तैजसी सर्वा, सा तु सप्तविधा स्मृता||४९|| रक्ता पीता सिता श्यावा हरिता पाण्डुराऽसिता| |५०|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ப்ரபா ஸர்வா-ஸப்தப்ரகாராऽபி, தைஜஸீ-ஆக்நேயீ, உக்தா-தந்த்ரகத்பிஃ ஸ்மதா| ததேவ ஸப்தவிதத்வமாஹ-ரக்தேத்யாதி|
| தாஸாஂ யாஃ ஸ்யுர்விகாஸிந்யஃ ஸ்நிக்தாஶ்ச விமலாஶ்ச யாஃ||௫௦|| தாஃ ஶுபா, மலிநா ரூக்ஷாஃ ஸங்க்ஷிப்தாஶ்சாஶுபோதயாஃ| |௫௧|
View original
| तासां याः स्युर्विकासिन्यः स्निग्धाश्च विमलाश्च याः||५०|| ताः शुभा, मलिना रूक्षाः सङ्क्षिप्ताश्चाशुभोदयाः| |५१|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தாஸாஂ-பூர்வோக்தாநாஂ ப்ரபாணாஂ மத்யாத், யாஃ ப்ரபா விகாஸிந்யஃ-ப்ரஸதா இவ, ததா ஸ்நிக்தா விமலாஶ்ச ஸ்யுஃ, தாஃ ஶுபாஃ-கல்யாணகாரிண்யஃ| யாஶ்ச மலிநாதிகுணயுக்தாஸ்தா அஶுபோதயாஃ-அமாங்கல்யகாரிண்யஃ|
சாயாப்ரபயோரந்யத்வஂ ப்ரதர்ஶயிதுஂ லக்ஷணமாஹ | வர்ணமாக்ராமதி சாயா ப்ரபா வர்ணப்ரகாஶிநீ||௫௧||
View original
छायाप्रभयोरन्यत्वं प्रदर्शयितुं लक्षणमाह | वर्णमाक्रामति छाया प्रभा वर्णप्रकाशिनी||५१||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
சாயா ரக்தாதிவர்ணமாக்ராமதி-பரிபூயாவதிஷ்டதே| ப்ரபா து வர்ணப்ரகாஶிநீ-வர்ணஂ ப்ரகாஶயிதுஂ ஶீலமஸ்யாஃ ஸா வர்ணப்ரகாஶிநீ|
ததேதமபி சாயாப்ரபயோரந்யத்வே லக்ஷணமாஹ ஆஸந்நே லக்ஷ்யதே சாயா விகஷ்டே பா ப்ரகாஶதே| நாச்சாயோ நாப்ரபஃ கஶ்சித்விஶேஷாஶ்சிஹ்நயந்தி து||௫௨|| நணாஂ ஶுபாஶுபோத்பத்திஂ காலே சாயாஸமாஶ்ரயாஃ| |௫௩|
View original
तथेदमपि छायाप्रभयोरन्यत्वे लक्षणमाह आसन्ने लक्ष्यते छाया विकृष्टे भा प्रकाशते| नाच्छायो नाप्रभः कश्चिद्विशेषाश्चिह्नयन्ति तु||५२|| नृणां शुभाशुभोत्पत्तिं काले छायासमाश्रयाः| |५३|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
நிகடே சாயா லக்ஷ்யதே| ப்ரபா புநர்விகஷ்டே-தூரப்ரதேஶே, ப்ரகாஶதே-தூராதவபாஸத இத்யர்தஃ| யதா-பாஷாணாதிபரிபூர்ணாநாமபி பர்வதாதிப்ரதேஶாநாஂ தூராத்விலக்ஷணைவ காந்திஃ ப்ரகாஶதே| ஏவஂ சாயாப்ரபயோரந்யத்வஂ ப்ரதர்ஶ்ய தயோரேவ வ்யாப்தி ப்ரதர்ஶயதி- கஶ்சிதபி புருஷஶ்ச்சாயாரஹிதஃ ப்ரபாஹீநஶ்ச நாஸ்தி| விஶேஷாஸ்து நணாஂ ஶுபாஶுபோத்பத்திஂ காலே விஶிஷ்டே சிஹ்நயந்தி-வ்யஞ்ஜயந்தீத்யர்தஃ| கிம்பூதா விஶேஷாஃ ? சாயாஸமாஶ்ரயாஃ-சாயாஶ்ரிதாஃ|
Adhikarana சங்க்ரமதோ ரிஷ்டம், ஹிதமஶ்நதஃ ரிஷ்டம், அல்பாஶிநஃ ரிஷ்டம், பஹ்வாஶிநஃ ரிஷ்டம், கபார்தஸ்ய ரிஷ்டம், ஶ்வாஸோச்ச்வாஸவதஃ ரிஷ்டம், ஶிரோவிக்ஷேபவதஃ ரிஷ்டம், ஸ்ருதஸ்வேதஸ்ய ரிஷ்டம், உத்தாப்யமாநஸ்ய ரிஷ்டம், உத்தாநஶயாநஸ்ய ரிஷ்டம், ஜிகக்ஷாவதஃ ரிஷ்டம், அஹாஸ்யஹாஸிநஃ ரிஷ்டம், உத்தரௌஷ்டலிஹதஃ ரிஷ்டம், சாயாபித்ரவவதஃ ரிஷ்டம், பிஷகாதித்வேஷவதஃ ரிஷ்டம் (௫௩-௬௧) · Śloka ௬௧
| நிகஷந்நிவ யஃ பாதௌ ச்யுதாஂஸஃ பரிஸர்பதி||௫௩|| ஹீயதே பலதஃ ஶஶ்வத்யோऽந்நமஶ்நந் ஹிதஂ பஹு| யோऽல்பாஶீ பஹுவிண்மூத்ரோ பஹ்வாஶீ சால்பமூத்ரவிட்||௫௪|| யோ வாऽல்பாஶீ கபேநார்தோ தீர்கஂ ஶ்வஸிதி சேஷ்டதே| தீர்கமுச்ச்வஸ்ய யோ ஹ்ரஸ்வஂ நிஃஶ்வஸ்ய பரிதாம்யதி||௫௫|| ஹ்ரஸ்வஂ ச யஃ ப்ரஶ்வஸிதி வ்யாவித்தஂ ஸ்பந்ததே பஶம்| ஶிரோ விக்ஷிபதே கச்ச்ராத்யோऽஞ்சயித்வா ப்ரபாணிகௌ||௫௬|| யோ லலாடாத்ஸ்ருதஸ்வேதஃ ஶ்லதஸந்தாநபந்தநஃ| உத்தாப்யமாநஃ ஸம்முஹ்யேத்யோ பலீ துர்பலோऽபி வா||௫௭|| உத்தாந ஏவ ஸ்வபிதி யஃ பாதௌ விகரோதி ச| ஶயநாஸநகுட்யாதேர்யோऽஸதேவ ஜிகக்ஷதி||௫௮|| ஆஹாஸ்யஹாஸீ ஸம்முஹ்யந் யோ லேடி தஶநச்சதௌ| உத்தரௌஷ்டஂ பரிலிஹந் பூத்காராஂஶ்ச கரோதி யஃ||௫௯|| யமபித்ரவதி ச்சாயா கஷ்ணா பீதாऽருணாऽபி வா| பிஷக்பேஷஜபாநாந்நகுருமித்ரத்விஷஶ்ச யே||௬௦|| வஶகாஃ ஸர்வ ஏவைதே விஜ்ஞேயாஃ ஸமவர்திநஃ| |௬௧|
View original
| निकषन्निव यः पादौ च्युतांसः परिसर्पति||५३|| हीयते बलतः शश्वद्योऽन्नमश्नन् हितं बहु| योऽल्पाशी बहुविण्मूत्रो बह्वाशी चाल्पमूत्रविट्||५४|| यो वाऽल्पाशी कफेनार्तो दीर्ग़ं श्वसिति चेष्टते| दीर्ग़मुच्छ्वस्य यो ह्रस्वं निःश्वस्य परिताम्यति||५५|| ह्रस्वं च यः प्रश्वसिति व्याविद्धं स्पन्दते भृशम्| शिरो विक्षिपते कृच्छ्राद्योऽञ्चयित्वा प्रपाणिकौ||५६|| यो ललाटात्स्रुतस्वेदः श्लथसन्धानबन्धनः| उत्थाप्यमानः सम्मुह्येद्यो बली दुर्बलोऽपि वा||५७|| उत्तान एव स्वपिति यः पादौ विकरोति च| शयनासनकुड्यादेर्योऽसदेव जिग़ृक्षति||५८|| आहास्यहासी सम्मुह्यन् यो लेढि दशनच्छदौ| उत्तरौष्ठं परिलिहन् फूत्कारांश्च करोति यः||५९|| यमभिद्रवति च्छाया कृष्णा पीताऽरुणाऽपि वा| भिषग्भेषजपानान्नगुरुमित्रद्विषश्च ये||६०|| वशगाः सर्व एवैते विज्ञेयाः समवर्तिनः| |६१|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
நிகஷந்-கர்ஷயந்நிவ, யஃ பாதௌ ச்யுதாஂஸஃ-ஸ்ரஸ்தாஂஸஃ ஸந், பூமௌ பரிஸர்பதி| ததா, யே வக்ஷ்யமாணாஶ்ச தே ஸர்வே ஸமவர்திநோ வஶகா இதி யோஜ்யம்; அந்ததீபகாலங்காரத்வாதஸ்ய| ததா, யோऽந்நமஶ்நந்-பக்தஂ பக்ஷயந், பலாந்நித்யஂ ஹீயதே| கிம்பூதமந்நம் ? ஹிதஂ-பத்யம்| பஹு-பூரி| யோऽல்பாஶீ பஹுவிண்மூத்ரோ யஶ்ச பஹ்வாஶீ-பஹ்வஶ்நாதி, நித்யமல்பவிண்மூத்ரஶ்ச| யஶ்சா(யோ வாऽ)ல்பாஶீ கபேநார்தஃ-பீடிதோ, தீர்கஂ ஶ்வஸிதி-பஹுஶ்வாஸஂ முஞ்சதி| ததா, சேஷ்டதே-பரிலுடதி| ததா, யோ தீர்கமுச்ச்வஸ்ய-பஹூர்த்வஂ ஶ்வாஸஂ முக்த்வா, அநந்தரஂ ஹ்ரஸ்வஂ நிஃஶ்வஸ்ய-அல்பஂ ஶ்வாஸஂ ப்ரத்யாவத்யாந்தஃகத்வா, பரிதாம்யதி-துஃகாயதே| யஶ்ச ஹ்ரஸ்வஂ ப்ரஶ்வஸிதி| வ்யாவித்தஂ-விஷமஂ கத்வா, நாடீபிஃ ஸ்பந்ததே பஶஂ-அதிஶயேந ஸ்புரதி| யஃ ப்ரபாணிகௌ-பாண்யோஃ பஶ்சாத்பாகஸ்திதாவவ யவவிஶேஷௌ, அஞ்சயித்வா-ஸங்கோச்ய, கச்ச்ரேண ஶிரோ-மூர்தாநஂ விக்ஷிபதே| யோ லலாடாத்-அலிகாத், ஸ்ருதஸ்வேதஃ ஸந் ஶிதிலஸந்திபந்தோ பவதி| ய உத்தாப்யமாநோ பலீ துர்பலோ வா ஸம்முஹ்யேத்-மோஹமுபைதி| ய உத்தாந ஏவ-ஜாதுசித்பார்ஶ்வே ந, ஸ்வபிதி| யஶ்ச பாதௌ விகரோதி-விகதி நயதி| யஃ ஶயநாதேரஸத்-அவித்யமாநமேவ வஸ்து, க்ரஹீதுமிச்சதி| யஃ அஹாஸ்யே-ஹாஸ்யவிஷயாபாவேऽபி, அபீக்ஷ்ணஂ ஹஸந் ஸம்முஹ்யந் தஶநச்சதௌ லேடிஜிஹ்வயா பரிமஶதி| யஶ்சோத்தரௌஷ்டஂ பரிலிஹந் பூத்காராந்-நாநாவிதாந் ஶப்தாந், கரோதி| யஂ-நரஂ, சாயாऽபித்ரவதி-அபிபவதி| கீதஶீ ? கஷ்ணா பீதாऽருணாऽபி வா| யே ச பிஷகாதித்விஷஃ| ஏதே ஸர்வே ஸமவர்திநோ வஶகா விஜ்ஞேயாஃ| ஸமஂவர்ததே ராகத்வேஷௌ ஹித்வா ஸமவர்தீ,-யமஃ| ஸர்வ ஏவேத்யேதத் "நிகஷந்நிவ யஃ பாதௌ" இத்யத ஆரப்ய யாவத் "பிஷக்பேஷஜபாநாந்நகுருமித்ரத்விஷஶ்ச யே|" இத்யேதத்பர்யந்தஸ்ய க்ரந்தஸ்ய ஸம்பந்தார்தம்|
(க்ரீவாலலாடஹதயஂ யஸ்ய ஸ்வித்யதி ஶீதலம்||௬௧|| உஷ்ணோऽபரஃ ப்ரதேஶஶ்ச ஶரணஂ தஸ்ய தேவதாஃ| ) |பூர்வரூபாணி ஸர்வாணி ஜ்வராதிஷ்வதிமாத்ரயா| யஂ விஶஂதி விஶத்யேநஂ மத்யுர்ஜ்வரபுரஃஸரஃ]||௧||
View original
(ग्रीवाललाटहृदयं यस्य स्विद्यति शीतलम्||६१|| उष्णोऽपरः प्रदेशश्च शरणं तस्य देवताः| ) |पूर्वरूपाणि सर्वाणि ज्वरादिष्वतिमात्रया| यं विशंति विशत्येनं मृत्युर्ज्वरपुरःसरः]||१||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
(யஸ்ய க்ரீவாதிகஂ ஶீதலஂ ஸத் ஸ்வித்யதி-ஸ்வேதயுக்தஂ பவதி, அபரஃ ப்ரதேஶஶ்சோஷ்ணஃ, தஸ்ய ஶரணஂ-ரக்ஷணஂ, தேவதா நாந்யத்|)
| யோऽணுஜ்யோதிரநேகாக்ரோ துஃச்சாயோ துர்மநாஃஸதா||௬௨|| பலி பலிபதோ யஸ்ய ப்ரணீதஂ நோபபுஞ்ஜதே| நிர்நிமித்தஂ ச யோ மேதாஂ ஶோபாமுபசயஂ ஶ்ரியம்||௬௩|| ப்ராப்நோத்யதோ வா விப்ரஂஶஂ ஸ ப்ராப்நோதி யமக்ஷயம்| |௬௪|
View original
| योऽणुज्योतिरनेकाग्रो दुःच्छायो दुर्मनाःसदा||६२|| बलि बलिभृतो यस्य प्रणीतं नोपभुञ्जते| निर्निमित्तं च यो मेधां शोभामुपचयं श्रियम्||६३|| प्राप्नोत्यतो वा विभ्रंशं स प्राप्नोति यमक्षयम्| |६४|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
யஃ புமாநணுஜ்யோதிஃ-ஸ்தோகதக், கேசித்த்வல்பதேஜா இத்யாஹுஃ| ததா, அநேகாக்ரோ-வ்யாகுலசேதாஃ| துஃச்சாயோ-விவர்ணச்சாயோ நிந்திதகாந்திர்வா| துர்மநாஃ ஸதா-ஸததமேவ ஶோகாக்ராந்தமாநஸஃ| ததா, யஸ்ய புஂஸோ பலிஂ ப்ரணீதஂ-தந்நாமோத்திஶ்ய ப்ரதத்தஂ, பலிபதோ-பலிபுஜோ வாயஸாதயோ, நோபபுஞ்ஜதே-ந காதந்தி, ஸ யமக்ஷயஂ ப்ராப்நோதீதி ஸம்பந்தஃ| பலிபத இத்யதிஶயார்தம்| கிலகாகா அபி நாதந்தி கிஂ புநரந்யே ? இத்யர்தஃ| ததா, யோ நரோ நிர்நிமித்தஂ மேதாதிஜநநரஸாயநாதிகாரணமந்தரேண மேதாதீந் ப்ராப்நோதி| அதோ வா-மேதாதிப்யோ, ப்ரஶஂ ப்ராப்நோதி| ஸோऽந்தககஹஂ ப்ராப்நோதி| ஶ்ரீரத்ர கநஂ ராஜ்யஂ வா| உபசயஃ-ஶரீரபுஷ்டிஃ|
| குணதோஷமயீ யஸ்ய ஸ்வஸ்தஸ்ய வ்யாதிதஸ்ய வா||௬௪|| யாத்யந்யதாத்வஂ ப்ரகதிஃ பண்மாஸாந்ந ஸ ஜீவதி| |௬௫|
View original
| गुणदोषमयी यस्य स्वस्थस्य व्याधितस्य वा||६४|| यात्यन्यथात्वं प्रकृतिः पण्मासान्न स जीवति| |६५|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
யஸ்ய நரஸ்ய குணமயீ-ஸத்வாதிமயீ, ப்ரகதிர்தோஷமயீ-வாதாதிமயீ, ஸ்வஸ்தஸ்யாதுரஸ்ய வாऽந்யதாத்வஂ யாதி-ஸ்வபாவஂ ஹித்வா, ஸஷண்மாஸாந்ந ஜீவதி|
| பக்திஃ ஶீலஂ ஸ்மதிஸ்த்யாகோ புத்திர்பலமஹேதுகம்||௬௫|| ஷடேதாநி நிவர்தந்தே ஷட்பிர்மாஸைர்மரிஷ்யதஃ| |௬௬|
View original
| भक्तिः शीलं स्मृतिस्त्यागो बुद्धिर्बलमहेतुकम्||६५|| षडेतानि निवर्तन्ते षड्भिर्मासैर्मरिष्यतः| |६६|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஷட்பிர்மாஸைர்மரிஷ்யதோ நரஸ்ய பக்த்யாதீநி ஷட் அஹேதுகஂ-காரணமந்தரேண, நிர்வர்தந்தே| அஹேதுகமிதி நிவர்தநக்ரியாவிஶேஷணம்| ஷடிதி நியமார்தம்| யதா ஷடபி நிவர்தந்தே நைகைகஂ, ததா ரிஷ்டமித்யர்தஃ|
| மத்தவத்கதிவாக்கம்பமோஹா மாஸாந்மரிஷ்யதஃ||௬௬||
View original
| मत्तवद्गतिवाक्कम्पमोहा मासान्मरिष्यतः||६६||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
மாஸேந மரிஷ்யதோ மத்தவத்-மத்தஸ்யேவ, கதிவாக்கம்பமோஹா பவந்தி|
நஶ்யத்யஜாநந் ஷடஹாத்கேஶலுஞ்சநவேதநாம்| ந யாதி யஸ்ய சாஹாரஃ கண்டஂ கண்டாமயாததே||௬௭||
View original
नश्यत्यजानन् षडहात्केशलुञ्चनवेदनाम्| न याति यस्य चाहारः कण्ठं कण्ठामयादृते||६७||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
கசோத்பாடநபீடாமவிந்தந் ஷடஹாந்நஶ்யதி| யஸ்யாஹாரஃ கண்டாமயஂ விநா கண்டஂ ந யாதி, ஸ ச ஷடஹாந்தரே ம்ரியதே|
ப்ரேஷ்யாஃ ப்ரதீபதாஂ யாந்தி ப்ரேதாகதிருதீர்யதே| யஸ்ய நித்ரா பவேந்நித்யா நைவ வா ந ஸ ஜீவதி||௬௮||
View original
प्रेष्याः प्रतीपतां यान्ति प्रेताकृतिरुदीर्यते| यस्य निद्रा भवेन्नित्या नैव वा न स जीवति||६८||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ப்ரேஷ்யாஃ-பத்யாஃ, யஸ்ய ப்ரதீபதாஂ-வைபரீத்யஂ, யாந்தி, ஸ நஶ்யதி| யஶ்ச ப்ரேதாகார உபலக்ஷ்யதே ஸோऽபி ந ஜீவதி| யஸ்ய நரஸ்ய நித்யஂ-ஸததஂ, நித்ரா பவதி, யஸ்ய நைவ வா-ந கதாசிந்நித்ரா பவதி, ஸோऽபி ந ஜீவதி|
வக்த்ரமாபூர்யதேऽஶ்ரூணாஂ ஸ்வித்யதஶ்வரணௌ பஶம்| சக்ஷுஶ்சாகுலதாஂ யாதி யமராஜ்யஂ கமிஷ்யதஃ||௬௯||
View original
वक्त्रमापूर्यतेऽश्रूणां स्विद्यतश्वरणौ भृशम्| चक्षुश्चाकुलतां याति यमराज्यं गमिष्यतः||६९||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
யஸ்ய நரஸ்யாஶ்ரூணாஂ-அஶ்ருஸ்ரோதஸாஂ, முகஂ (வக்ரஂ)- த்வாரஂ, ஆபூர்யதே ஸ ந ஜீவதி| யஸ்ய சரணௌ-பஶஂ-அத்யர்தஂ, நிர்ந்நிமித்தஂ ஸ்வித்யதஃ ஸ ந ஜீவதி| சக்ஷுரித்யாதி| யமராஜ்யஂ யாஸ்யதோ நயநமாகுலத்வஂ யாதி|
யைஃ புரா ரமதே பாவைரரதிஸ்தைர்ந ஜீவதி| |௭௦|
View original
यैः पुरा रमते भावैररतिस्तैर्न जीवति| |७०|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
யைர்பாவைஃ-பதார்தைஃ, புரா-பூர்வஂ, ரமதே-ஸுகாயதே, தைஃ பதார்தைர்ந ரதிர்பவதி யஸ்ய, ஸ ந ஜீவதி|
| ஸஹஸா ஜாயதி யஸ்ய விகாரஃ ஸர்வலக்ஷணஃ||௭௦|| நிவர்ததே வா ஸஹஸா, ஸஹஸா ஸ விநஶ்யதி| |௭௧|
View original
| सहसा जायति यस्य विकारः सर्वलक्षणः||७०|| निवर्तते वा सहसा, सहसा स विनश्यति| |७१|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
யஸ்ய புஂஸோ விகாரோ-ஜ்வராதிஃ, ஸஹஸா-காரணஂ விநா, ஸர்வலக்ஷணஃ-ஸகலலிங்கோபேதோ, ஜாயதே| அதவா தாதஶோ விகாரஃ ஸஹஸா-ஶீக்ரமேவ, நிவர்ததே-நஶ்யதி| ஸஃ-புருஷஃ, ஸஹஸா அசிராதேவ, விநஶ்யதி|
அதுநா ப்ரதிரோகஂ ரிஷ்டஂ வக்துஂ ஸர்வவ்யாதிப்ரதாநஸ்ய ஜ்வரஸ்யைவ தாவத்விகதிஂ லிலக்ஷயிஷுராஹ | ஜ்வரோ நிஹந்தி பலவாந் கம்பீரோ தைர்கராத்ரிகஃ||௭௧|| ஸப்ரலாபப்ரமஶ்வாஸஃ க்ஷீணஂ ஶூநஂ ஹதாநலம்| அக்ஷாமஂ ஸக்தவசநஂ ரக்தாக்ஷஂ ஹதி ஶூலிநம்||௭௨|| ஸஶுஷ்ககாஸஃ பூர்வாஹ்ணே யோऽபராஹ்ணேऽபி வா பவேத்| பலமாஂஸவிஹீநஸ்ய ஶ்லேஷ்மகாஸஸமந்விதஃ||௭௩||
View original
अधुना प्रतिरोगं रिष्टं वक्तुं सर्वव्याधिप्रधानस्य ज्वरस्यैव तावद्विकृतिं लिलक्षयिषुराह | ज्वरो निहन्ति बलवान् गम्भीरो दैर्घरात्रिकः||७१|| सप्रलापभ्रमश्वासः क्षीणं शूनं हतानलम्| अक्षामं सक्तवचनं रक्ताक्षं हृदि शूलिनम्||७२|| सशुष्ककासः पूर्वाह्णे योऽपराह्णेऽपि वा भवेत्| बलमांसविहीनस्य श्लेष्मकाससमन्वितः||७३||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஜ்வரோ பலவாநித்யாதிலக்ஷணஃ க்ஷீணாதிலக்ஷணஂ புருஷஂ ஹந்தி| பலவாந்-ஹேத்வாதிபிர்பலவத்பிர்யுதஃ| கம்பீரஃ-அஶேஷதாத்வந்தர்கதஃ| தைர்கராத்ரிகோ-தீர்ககாலாநுபந்தீ, அந்யே து ராத்ரிஜாகரகாரீத்யாஹுஃ| தீர்கா ஹி ஜாக்ரதோ ராத்ரிஃ| ததா சோக்தம்-"தீர்கஶ்ராந்தஸ்ய யோஜநம்|" இதி| ததா, ப்ரலாபாதியுக்தஃ| கீதஶமாதுரம் ? க்ஷீணஂ-தாதுக்ஷயயுக்தம்| ததா, அக்ஷாமஂ-ஸபலம், க்லாநோ ந பவத்யத ச ஸக்தவசநஃ, தமக்ஷாமஂ ஸக்தவசநம்| ததா, ரக்தநேத்ரஂ ஹதயஶூலாந்விதம் ஹந்தீதி யோஜ்யம்| யஶ்ச ஜ்வரஃ ஸஶூஷ்ககாஸஃ பூர்வாஹ்ணேऽதவாऽபராஹ்ணே பவேத்ஸ த்விவிதோऽபி ஹந்தி| ததா யஃ ஶ்லேஷ்மகாஸஸமந்விதோ ஜ்வரோ பலமாஂஸவிஹீநஸ்ய புஂஸஃ ஸ்யாத், ஸ தஂ நிஹந்தி| இதி ரிஷ்டத்ரயமேதத்| நநு ச, "ஹேதுபிர்பலிபிர்யுக்தோ பஹுபிர்பஹுலக்ஷணஃ| ஜ்வரஃ ப்ராணாந்தகத்யஶ்ச ஶீக்ரமிந்த்ரியநாஶநஃ||" (ச. சி. அ. ௩/௪௯) இத்யேஷ ஜ்வரஸ்ய ரிஷ்டப்ரகாரஃ கஸ்மாந்நோக்தஃ ? உச்யதே| உக்தப்ராய ஏவாயஂ பலவாநிதி வசநாத்|
ரக்தபித்தவிகதிலக்ஷணஂ ரிஷ்டமதிகத்யாஹ ரக்தபித்தஂ பஶஂ ரக்தஂ கஷ்ணமிந்த்ரதநுஷ்ப்ரபம்| தாம்ரஹாரித்ரஹரிதஂ ரூபஂ ரக்தஂ ப்ரதர்ஶயேத்||௭௪|| ரோமகூபப்ரவிஸதஂ கண்டாஸ்யஹதயே ஸஜத்| வாஸஸோऽரஞ்ஜநஂ பூதி வேகவச்சாதி பூரி ச||௭௫|| வத்தஂ பாண்டுஜ்வரச்சர்திகாஸஶோபாதிஸாரிணம்| |௭௬|
View original
रक्तपित्तविकृतिलक्षणं रिष्टमधिकृत्याह रक्तपित्तं भृशं रक्तं कृष्णमिन्द्रधनुष्प्रभम्| ताम्रहारिद्रहरितं रूपं रक्तं प्रदर्शयेत्||७४|| रोमकूपप्रविसृतं कण्ठास्यहृदये सजत्| वाससोऽरञ्जनं पूति वेगवच्चाति भूरि च||७५|| वृद्धं पाण्डुज्वरच्चर्दिकासशोफातिसारिणम्| |७६|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ரக்தபித்தமீதக்ரூபஂ கர்தபூதஂ நரஂ ஹந்தி| கீதக் ? பஶஂ-அத்யர்தஂ, ரக்தஂ-லோஹிதம்| ததா, அதிகஷ்ணம்| பஶஶப்தோ ஹி த்வயோரபி யுஜ்யதே| ததா, இந்த்ரதநுஷப்ரபஂ-நாநாவர்ணமித்யர்தஃ| கிலேதஶே ரக்தபித்தே ரஸமேதோமஜ்ஜாதிமிஶ்ரஸ்ய ரக்தஸ்ய ஸ்ரவணாந்நாநாவர்ணத்வஂ ஸம்பத்யதே| யச்ச ரக்தபித்தஂ கர்தபூதஂ தாம்ரஹாரித்ரஹரிதஂ ரக்தஂ ச ரூபஂ தஶ்யமாகாஶஂ வா ப்ரதர்ஶயேத், தந்நிஹந்தி| யச்ச ரக்தபித்தஂ விநாऽபி வர்ணை ரோமகூபேப்யஃ ஸமஸ்தேப்யஃ ப்ரகர்ஷேண விஸதஂ-யாதஂ ப்ரவத்தம், தச்ச நிஹந்தி| ததா, கண்டே முகே ஹதயே ச துல்யகாலஂ ஸஜத்-ஸஂஶ்லிஷ்யத் ஸாநுஷங்கம், தச்ச ஹந்தி| வாஸஸோऽரஞ்ஜநமிதி வாஸஸஃ அரஞ்ஜநமித்யகாரப்ரஶ்லேஷோऽத்ர போத்யஃ| வஸ்த்ரஸ்ய ஹி ஜீவஶோணிதஂ ஶுத்தஶோணிதரூபத்வாந்ந ரஞ்ஜகம்| அதஸ்தேந ரக்தஂ வஸ்த்ரஂ ஸமநந்தரஂ ப்ரக்ஷாலிதஂ ஶுத்தஂ ஸம்பத்யதே, ந ராகயுக்தம்| ததா ஹ்யஸ்மிந் வ்யாதௌ ரக்தபிதாப்யாஂ பரஸ்பரமவிபாகாபந்நத்வாத்வஸ்த்ரஸ்ய ரஞ்ஜநஂ ப்ராப்தம்| ரக்தேந ஹி பித்தஸஹிதேந வஸ்த்ரஂ ரஜ்யதே, ந ச தத்தௌதஂ ஶுத்தஂ ஸம்பத்யதே| ததா சோக்தம் (ஹ. க. அ. ௩/௩௪)- "ஶுக்லஂவா பாவிதஂ வஸ்த்ரமாவாநஂ கோஷ்ணவாரிணா| ப்ரக்ஷாலிதஂ விவர்ண ஸ்யாத்பித்தே, ஶுத்தஂ து ஶோணிதே||" இதி| ததா, பூதி-துர்கந்தி, தத்தி தாதூநுபக்லேதயதி, உபக்லிந்நாநாஂ தாதூநாமத்யர்தஂ துஷ்டதா, இதி நிஹந்த்யேவ| ததா, [அதி] வேகவத்-வேகேந நிர்கத்ய ருத்தஂ புநர்வேகேந ப்ரவர்தத இதி| ததா, பூரி-ப்ரபூதம்| ஏவஂவிதஂ ச ரக்தபித்தஂ நிஹந்தி| வத்தஂ-உத்ரிக்தஂ ரக்தபித்தஂ ஸத், பாண்ட்வாதியுதஂ நரஂ ஹந்தி|
| காஸஶ்வாஸௌ ஜ்வரச்சர்திதஷ்ணாதீஸாரஶோபிநம்||௭௬||
View original
| कासश्वासौ ज्वरच्छर्दितृष्णातीसारशोफिनम्||७६||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
காஸஶ்வாஸௌ ஜ்வராதிபஞ்சவிதோபத்ரவோபேதஂ நிஹத இதி வசநவிபரிணாமேந ஸம்பந்தஃ|
யக்ஷ்மா பார்ஶ்வருஜாநாஹரக்தச்சர்த்யஂஸதாபிநம்| |௭௭|
View original
यक्ष्मा पार्श्वरुजानाहरक्तच्छर्द्यंसतापिनम्| |७७|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
யக்ஷ்மா-ராஜயக்ஷ்மா, பார்ஶ்வருஜாதியுதஂ நரஂ ஹந்தி|
| சர்திர்வேகவதீ மூத்ரஶகத்கந்திஃ ஸசந்த்ரிகா||௭௭|| ஸாஸ்ரவிட்பூயருக்காஸஶ்வாஸவத்யநுஷங்கிணீ| |௭௮|
View original
| छर्दिर्वेगवती मूत्रशकृद्गन्धिः सचन्द्रिका||७७|| सास्रविट्पूयरुक्कासश्वासवत्यनुषङ्गिणी| |७८|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
சர்திர்ஹந்தி,| கீதக் ? வேகவதீ,-மஹதா வேகேந ப்ரவர்தமாநா| ததா, மூத்ரஶகதோரிவ கந்தோ யஸ்யாஃ ஸா, "உபமாநாச்ச" இதி கந்தஸ்யேதாதேஶஃ| ததா, ஸசந்த்ரிகா-ஜலதைலபிந்துஸஂஸ்தாநா சந்த்ரிகோச்யதே| ததா, ஸஹாஸ்ரேண வர்ததே விட் ஸாஸ்ரவிட்| ஸாஸ்ரவிட் ச பூயஶ்ச ருக் ச காஸஶ்ச ஶ்வாஸஶ்ச, தே வித்யந்தே யஸ்யாஂ ஸைவம்| ததா, ஆநுஷங்கிணீ-தீர்ககாலாநுவர்திநீ|
| தஷ்ணாऽந்யாரோகக்ஷபிதஂ பஹிர்ஜிஹ்வஂ விசேதநம்||௭௮||
View original
| तृष्णाऽन्यारोगक्षपितं बहिर्जिह्वं विचेतनम्||७८||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தஷ்ணேதஶஂ நரஂ ஹந்தி| கீதஶம் ? அபரரோகேண க்ஷபிதஂ-கர்ஷிதம்| பஹிர்ஜிஹ்வஂ-பாஹ்யதோ ஜிஹ்வாஂ நிஃஸாரயந்தம்| ததா, விசேதநம்| ஏதத்ஸமுதிதஂ ரிஷ்டலக்ஷணம்|
மதாத்யயோऽதிஶீதார்தஂ க்ஷீணஂ தைலப்ரபாநநம்| |௭௯|
View original
मदात्ययोऽतिशीतार्तं क्षीणं तैलप्रभाननम्| |७९|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
மதாத்யயோऽதிஶயேந ஶீதபீடிதஂ க்ஷீணஂ தைலப்ரபமுகஂ ச நரஂ ஹந்தி|
| அர்ஶாஂஸி பாணிபந்நாபிகுதமுஷ்காஸ்யஶோபிநம்||௭௯|| ஹத்பார்ஶ்வாங்கருஜாசர்திபாயுபாகஜ்வராதுரம்| |௮௦|
View original
| अर्शांसि पाणिपन्नाभिगुदमुष्कास्यशोफिनम्||७९|| हृत्पार्श्वाङ्गरुजाछर्दिपायुपाकज्वरातुरम्| |८०|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
அர்ஶாஂஸி பாண்யாதிஶோபயுதஂ ஹத்ருஜாத்யாதுரஂ நரஂ க்நந்தி, இதி வசநவிபிரிணாமேவ ஸம்பந்தஃ| ஹதாதீநாஂ ருஜா ஸம்பந்தஃ| ஹத்பார்ஶ்வாங்கருஜா ச சர்திஶ்ச பாயுபாகஶ்ச ஜ்வரஶ்ச தைராதுரஂ-பீடிதம்|
அதீஸாரவிகதிமாஹ | அதீஸாரோ யகத்பிண்டமாஂஸதாவநமேசகைஃ||௮௦|| துல்யஸ்தைலகதக்ஷீரததிமஜ்ஜவஸாஸவைஃ| மஸ்துலுங்கமஷீபூயவேஸவாராம்புமாக்ஷிகைஃ||௮௧|| அதிரக்தாஸிதஸ்நிக்தபூத்யச்சகநவேதநஃ| கர்புரஃ ப்ரஸ்ரவந் தாதூந் நிஷ்புரீஷோऽதவாऽதிவிட்||௮௨|| தந்துமாந் மக்ஷிகாக்ராந்தோ ராஜீமாஂஶ்சந்த்ரகைர்யுதஃ| ஶீர்ணபாயுவலிஂ முக்தநாலஂ பர்வாஸ்திஶூலிநம்||௮௩|| ஸ்ரஸ்தபாயுஂ பலக்ஷீணமந்நமேவோபவேஶயந்| ஸதட்ஶ்வாஸஜ்வரச்சர்திதாஹாநாஹப்ரவாஹிகஃ||௮௪||
View original
अतीसारविकृतिमाह | अतीसारो यकृत्पिण्डमांसधावनमेचकैः||८०|| तुल्यस्तैलघृतक्षीरदधिमज्जवसासवैः| मस्तुलुङ्गमषीपूयवेसवाराम्बुमाक्षिकैः||८१|| अतिरक्तासितस्निग्धपूत्यच्छघनवेदनः| कर्बुरः प्रस्रवन् धातून् निष्पुरीषोऽथवाऽतिविट्||८२|| तन्तुमान् मक्षिकाक्रान्तो राजीमांश्चन्द्रकैर्युतः| शीर्णपायुवलिं मुक्तनालं पर्वास्थिशूलिनम्||८३|| स्रस्तपायुं बलक्षीणमन्नमेवोपवेशयन्| सतृट्श्वासज्वरच्चर्दिदाहानाहप्रवाहिकः||८४||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
அதீஸாரோ யகத்பிண்டாதிபிர்மாக்ஷிகாந்தைஸ்துல்யோ ஹந்தி| மேசகோ-நீலவர்ணஃ| அதிரக்தாஸிதஸ்நிக்தபூத்யச்சஶ்சாஸௌ கநவேதநஶ்ச, இதி கர்மதாரயஃ| கர்புரோ-நாநாவர்ணஃ| கஸ்மாத்புநரநேகவர்ணஃ ? யஸ்மாத்தாதூந்-ரக்தமாஂஸாதீந் ஸ்ரவதி, அத ஏவாஹ-தாதுந் ப்ரஸ்ரவந்| லக்ஷணேऽத்ர ஶதப்ரத்யயஃ, தாதுப்ரஸ்ரவணேந ஹி ஹேதுநா நாநாவர்ணத்வஂ லக்ஷ்யதே| ததா, நிஷ்புரீஷஃ-புரீஷரஹிதஃ| அதவா, அதிவிட்-பஹுபுரீஷஃ| ததா, தந்துமாந் மக்ஷிகாக்ராந்தோ ராஜீமாஂஶ்சந்த்ரகைர்யுதஶ்ச| ஈதஶோऽதீஸாரோ வக்ஷ்யமாணஂ நரஂ ஹந்தி| ஶீர்ணா குதவலயோ யஸ்ய தம்| [ததா,] முக்தோ நாலோ-நாலக இவ, யஸ்ய தஂ முக்தநாலஂ,-முக்தபந்தநமித்யர்தஃ| ததா, பர்வாஸ்திஶூலோ வித்யதே யஸ்ய தம்| ததா, ஸ்ரஸ்தபாயுஂ-ஸ்தாநாச்ச்யுதகுதம்| ததா, பலேந க்ஷீணம்| புநஃ ப்ரகதத்வாததீஸாரோ விஶிஷ்யதே| அந்நமேவாபக்வமுபவேஶ்யந் ஸஹ தடாதிபிஃ ஸப்தபிருபத்ரவைர்யுக்தஃ பூர்வோக்தவிஶேஷணமாதுரஂ ஹந்தி|
அஶ்மரீ ஶூநவஷணஂ பத்தமூத்ரஂ ரூஜார்திதம்| |௮௫|
View original
अश्मरी शूनवृषणं बद्धमूत्रं रूजार्दितम्| |८५|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
அஶ்மரீ ஶூநவஷணாதியுக்தஂ நரஂ ஹந்தி|
| மேஹஸ்தட்தாஹபிடிகாமாஂஸகோதாதிஸாரிணம்||௮௫||
View original
| मेहस्तृड्दाहपिटिकामांसकोथातिसारिणम्||८५||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
மேஹஃ-ப்ரமேஹஃ, தடாத்யுபத்ரவயுக்தஂ நரஂ ஹந்தி|
பிடிகா மர்மஹத்பஷ்டஸ்தநாஂஸகுதமூர்த்தகாஃ| பர்வபாதகரஸ்தா வா மந்தோத்ஸாஹஂ ப்ரமேஹிணம்||௮௬|| ஸர்வஂ ச மாஂஸஸங்கோததாஹதஷ்ணாமதஜ்வரைஃ| விஸர்பமர்மஸஂரோதஹித்மாஶ்வாஸப்ரமக்லமைஃ||௮௭||
View original
पिटिका मर्महृत्पृष्ठस्तनांसगुदमूर्द्धगाः| पर्वपादकरस्था वा मन्दोत्साहं प्रमेहिणम्||८६|| सर्वं च मांससङ्कोथदाहतृष्णामदज्वरैः| विसर्पमर्मसंरोधहिध्माश्वासभ्रमक्लमैः||८७||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
பிடிகா மர்மாதிகா அதவா பர்வாதிஸ்தா மந்தோத்ஸாஹஂ ப்ரமேஹாதுரஂ க்நந்தி| ஸர்வஂ ச நரஂ மாஂஸஸங்கோதாதிபிஃ க்லமாந்தைர்யுக்தஂ பிடிகா க்நந்தி|
குல்மஃ பதுபரீணாஹோ கநஃ கூர்ம இவோந்நதஃ| ஸிராநத்தோ ஜ்வரச்சர்திஹித்மாத்மாநருஜாந்விதஃ||௮௮|| காஸபீநஸஹல்லாஸஶ்வாஸாதீஸாரஶோபவாந்| |௮௯|
View original
गुल्मः पृथुपरीणाहो घनः कूर्म इवोन्नतः| सिरानद्धो ज्वरच्छर्दिहिध्माध्मानरुजान्वितः||८८|| कासपीनसहृल्लासश्वासातीसारशोफवान्| |८९|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
குல்மஃ பதுபரீணாஹோ யாவச்சோபவாந் ஹந்தி நரம்|
இதாநீமுதரவ்யாதிநிமித்தஂ ரிஷ்டமாஹ | விண்மூத்ரஸங்க்ரஹஶ்வாஸஶோபஹித்மாஜ்வரப்ரமைஃ||௮௯|| மூர்ச்சாச்சர்த்யதிஸாரைஶ்ச ஜடரஂ ஹந்தி துர்பலம்| ஶூநாக்ஷஂ குடிலோபஸ்தமுபக்லிந்நதநுத்வசம்||௯௦|| விரேசநஹதாநாஹமாநஹ்யந்தஂ புநஃ புநஃ| |௯௧|
View original
इदानीमुदरव्याधिनिमित्तं रिष्टमाह | विण्मूत्रसङ्ग्रहश्वासशोफहिध्माज्वरभ्रमैः||८९|| मूर्च्चाच्चर्द्यतिसारैश्च जठरं हन्ति दुर्बलम्| शूनाक्षं कुटिलोपस्थमुपक्लिन्नतनुत्वचम्||९०|| विरेचनहृतानाहमानह्यन्तं पुनः पुनः| |९१|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
விண்மூத்ராதிபிரதீஸாராந்தைருபத்ரவைர்ஹேதுபூதைர்ஜடரஂ ச கர்தபூதமாதுரஂ ஹந்தி| கீதஶம் ? துர்பலஂ-ஹீநபலம்| ததா, ஶூநே அக்ஷிணீ யஸ்ய தம்| "பஹுவ்ரீஹௌ ஸக்த்யக்ஷ்ணோஃ" இதி ஷச்| [ ததா ] குடில உபஸ்தோ-பஸ்திமேட்ரவஷணாதிரூபோ, யஸ்ய தம்| ததா, உபக்லிந்நே தேஹத்வசௌ யஸ்ய தம்| [ ததா, ] விரேசநேந ஹத ஆநாஹோ யஸ்ய தமபி முஹுர்முஹுராநஹ்யந்தம்|
பாண்டுரோகரிஷ்டமாஹ | பாண்டுரோகஃ ஶ்வயதுமாந் பீதாக்ஷிநகதர்ஶநம்||௯௧||
View original
पाण्डुरोगरिष्टमाह | पाण्डुरोगः श्वयथुमान् पीताक्षिनखदर्शनम्||९१||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
பாண்டுரோகஃ ஶ்வயதுயுதஃ பீதாக்ஷிநகதர்ஶநமாதுரஂ ஹந்தி|
ஶோபரிஷ்டஂ ப்ரூதே தந்த்ராதாஹாருசிச்சர்திமூர்ச்சாத்மாநாதி ஸாரவாந்| அநேகோபத்ரவயுதஃ பாதாப்யாஂ ப்ரஸதோ நரம்||௯௨|| நாரீஂ ஶோபோ முகாத்தந்தி குக்ஷிகுஹ்யாதுபாவபி| ராஜீசிதஃ ஸ்ரவஂஶ்சர்தி ஜ்வரஶ்வாஸாதி ஸாரிணம்||௯௩||
View original
शोफरिष्टं ब्रूते तन्द्रादाहारुचिच्छर्दिमूर्च्छाध्मानाति सारवान्| अनेकोपद्रवयुतः पादाभ्यां प्रसृतो नरम्||९२|| नारीं शोफो मुखाद्धन्ति कुक्षिगुह्यादुभावपि| राजीचितः स्रवंश्छर्दि ज्वरश्वासाति सारिणम्||९३||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தந்த்ராதியுக்தஃ ஶோபோऽநேகைருபத்ரவைஃ- ஜ்வரஶ்வாஸாதிபிஃ யுதஃ பாததஃ ப்ரஸதோ நரஂ ஹந்தி| முகாத்பஸதஃ ஶோபஃ பூர்வோக்தவிஶேஷணயுக்தோ நாரீஂ ஹந்தி| குக்ஷிகுஹ்யாத்ப்ரஸத உபவபி ஸ்த்ரீபுஂஸௌ, ஹந்தி| ததா ராஜீசிதோ-யதாஸ்வஂ தோஷவர்ணாபீ ரேகாபிர்வ்யாப்தஃ, ததா ஸ்ரவந்- யதாதோஷஂ ஸ்ருதிஂ குர்வந் , சர்த்யாதியுதஂ புருஷஂ ஹந்தி|
ஜ்வராதிஸாரௌ ஶோபாந்தே ஶ்வயதுர்வா தயோஃ க்ஷயே| துர்பலஸ்ய விஶேஷேண ஜாயந்தேऽந்தாய தேஹிநஃ||௯௪|| ஶ்வயதுர்யஸ்ய பாதஸ்தஃ பரிஸ்ரஸ்தே ச பிண்டிகே| ஸீததஃ ஸக்திநீ சைவ தஂ பிஷக் பரிவர்ஜயேத்||௯௫|| ஆநநஂ ஹஸ்தபாதஂ ச விஶேஷாத்யஸ்ய ஶுஷ்யதஃ| ஶூயேதே வா விநா தேஹாத்ஸ மாஸாத்யாதி பஞ்சதாம்||௯௬||
View original
ज्वरातिसारौ शोफान्ते श्वयथुर्वा तयोः क्षये| दुर्बलस्य विशेषेण जायन्तेऽन्ताय देहिनः||९४|| श्वयथुर्यस्य पादस्थः परिस्रस्ते च पिण्डिके| सीदतः सक्थिनी चैव तं भिषक् परिवर्जयेत्||९५|| आननं हस्तपादं च विशेषाद्यस्य शुष्यतः| शूयेते वा विना देहात्स मासाद्याति पञ्चताम्||९६||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஜ்வராதிஸாரௌ ஸ்வதந்த்ரஸ்ய ஶோபஸ்யாந்தே- அவஸாநே, ஜாயேதே| அதவா ஶ்வயதுஸ்தயோஃ- ஜ்வராதிஸாரயோஃ , க்ஷயே ஜாயதே| ஏவஂ ஜ்வராதிஸாரஶோபா யஸ்ய ஶரீரிணோ ஜாயந்தே தஸ்ய தேऽந்தாய- மத்யவே, ஜாயந்தே| துர்பலஸ்ய விஶேஷேணந்தாய, ஶீக்ரகாரித்வாத்| ஶ்வயதுஃ பாதஸ்தோ யஸ்ய பிண்டிகே ச பரிஸ்ரஸ்தே- ஸ்தாநாச்ச்யுதே ,ஸக்திநீ ச ஸீததஃ- ஸாதஂ கச்சதஃ , தஂ- தாதஶஂ நரஂ , வைத்யோ வர்ஜயேத்| முகஂ ஹஸ்தசரணஂ ச யஸ்யைதே விஶேஷேண ஶுஷ்யதஃ , தேஹஂ விநா வா யஸ்ய ஶூயேதே, ஸ ஆதுரோ மாஸேந பஞ்சதாஂ- பஞ்சமஹாபூதஸமத்வஂ , யாதி|
விஸர்பஃ காஸவைவர்ண்யஜ்வரமூர்சாங்கபங்கவாந்| ப்ரமாஸ்யஶோபஹல்லாஸதேஹஸாதாதிஸாரவாந்||௯௭||
View original
विसर्पः कासवैवर्ण्यज्वरमूर्छाङ्गभङ्गवान्| भ्रमास्यशोफहृल्लासदेहसादातिसारवान्||९७||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
விஸர்பஃ காஸாதிமாந் ஹந்தி|
குஷ்டஂ விஶீர்யமாணாங்கஂ ரக்தநேத்ரஂ ஹதஸ்வரம்| மந்தாக்நிஂ ஜந்துபிர்ஜுஷ்டஂ ஹந்தி தஷ்ணாதிஸாரிணம்||௯௮||
View original
कुष्टं विशीर्यमाणाङ्गं रक्तनेत्रं हतस्वरम्| मन्दाग्निं जन्तुभिर्जुष्टं हन्ति तृष्णातिसारिणम्||९८||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
குஷ்டஂ ச கர்த விஶீர்யமாணாங்காதியுக்தஂ நரஂ ஹந்தி| விஶீர்யமாணாங்கஂ- கோதவச்சரீரம்|
வாயுஃ ஸுப்தத்வசஂ புக்நஂ கம்பஶோபருஜாதுரம்| |௯௯|
View original
वायुः सुप्तत्वचं भुग्नं कम्पशोफरुजातुरम्| |९९|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
வாயுஃ ஸுப்தத்வகாதியுக்தஂ நரஂ ஹந்தி|
| வாதாஸ்ரஂ மோஹமூர்ச்சாயமதாஸ்வப்நஜ்வராந்விதம்||௯௯|| ஶிரோக்ரஹாருசிஶ்வாஸஸங்கோசஸ்போடகோதவத்| |௧௦௦|
View original
| वातास्रं मोहमूर्च्छायमदास्वप्नज्वरान्वितम्||९९|| शिरोग्रहारुचिश्वाससङ्कोचस्फोटकोथवत्| |१००|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
வாதாஸ்ரஂ- வாதரக்தஂ மோஹாதியுதஂ ஹந்தி|
| ஶிரோரோகாருசிஶ்வாஸமோஹவிட்பேததட்ப்ரமைஃ||௧௦௦|| க்நந்தி ஸர்வாமயாஃ க்ஷீணஸ்வரதாதுபலாநலம்| |௧௦௧|
View original
| शिरोरोगारुचिश्वासमोहविड्भेदतृड्भ्रमैः||१००|| घ्नन्ति सर्वामयाः क्षीणस्वरधातुबलानलम्| |१०१|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஶிரோரோகேதி| ஸர்வே ச தே ஆமயாஶ்ச தே (ஶீரோரோகதிபிஃ) க்ஷீணஸ்வராதிகஂ நரஂ க்நந்தி|
| வாதவ்யாதிரபஸ்மாரீ குஷ்டீ ரக்த்யுதரீ க்ஷயீ||௧௦௧|| குல்மீ மேஹீ ச தாந் க்ஷீணாந் விகாரேऽல்பேऽபி வர்ஜயேத்| |௧௦௨|
View original
| वातव्याधिरपस्मारी कुष्ठी रक्त्युदरी क्षयी||१०१|| गुल्मी मेही च तान् क्षीणान् विकारेऽल्पेऽपि वर्जयेत्| |१०२|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
வாதாக்யோ வ்யாதிர்யஸ்ய ஸ நரஃ ததாऽபஸ்மாரவாந் குஷ்டவாந் ரக்தபித்தீ ஜடரீ க்ஷயவாந் குல்மவாந் ப்ரமேஹீ ச, தாந்- ஏதாந் புருஷாந் , க்ஷீணாந் ஸதோऽல்பேऽபி விகாரே ஸதி வர்ஜயேத்||
| பலமாஂஸக்ஷயஸ்தீவ்ரோ ரோகவத்திரரோசகஃ||௧௦௨|| யஸ்யதுரஸ்ய லக்ஷ்யந்தே த்ரீந் பக்ஷந்ந ஸ ஜீவதி| |௧௦௩|
View original
| बलमांसक्षयस्तीव्रो रोगवृद्धिररोचकः||१०२|| यस्यतुरस्य लक्ष्यन्ते त्रीन् पक्षन्न स जीवति| |१०३|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
பலமாஂஸயோரத்யந்தஂ க்ஷயஃ ரோகஸ்ய வத்திஃ ததாऽரோசகஃ ஏதே யஸ்யாதுரஸ்ய லக்ஷ்யந்தே- உபலப்யந்தே, ஸ த்ரீந் பக்ஷாந்- ஸார்தஂ மாஸஂ , ந ஜீவதி|
| வாதாஷ்டீலாऽதிஸஂவத்தா திஷ்டந்தீ தாருணா ஹதி||௧௦௩|| தஷ்ணயா நு பரீதஸ்ய ஸத்யோ முஷ்ணாதி ஜீவிதம்| |௧௦௪|
View original
| वाताष्ठीलाऽतिसंवृद्धा तिष्टन्ती दारुणा हृदि||१०३|| तॄष्णया नु परीतस्य सद्यो मुष्णाति जीवितम्| |१०४|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
வாதாஷ்டீலாऽத்யந்தஂ ப்ரவத்தா ஹதி திஷ்டந்தீ தாருணா- அதிருக்வரீ , தஷாயுக்தஸ்ய புஂஸஃ ஶீக்ரமேவ ஜீவிதஹாரிணீ பவதி|
| ஶைதில்யஂ பிண்டிகே வாயுர்நீத்வா நாஸாஂ ச ஜிஹ்மதாம்||௧௦௪|| க்ஷீணாத்யாயம்ய மந்யே வா ஸத்யோ முஷ்ணாதி ஜீவிதம்| நாபீகுதாந்தரஂ கத்வா வங்க்ஷ்ணௌ வா ஸமாஶ்ரயந்||௧௦௫|| கஹீத்வா பாயுஹதயே க்ஷீணதேஹஸ்ய வா பலீ| மலாந் பஸ்திஶிரோ நாபிஂ விபத்த்ய ஜநயந் ருஜம்||௧௦௬|| குர்வந் வங்க்ஷ்ணயோஃ ஶூலஂ தணாஂ பிந்நபுரீஷதாம்| ஶ்வாஸஂ வா ஜநயந் வாயுர்கஹீத்வா குதவங்க்ஷ்ணம்||௧௦௭|| விதத்ய பர்ஶுகாக்ராணி கஹீத்வோரஶ்ச மாருதஃ| ஸ்திமிதஸ்யாததாக்ஷஸ்ய ஸத்யோ முஷ்ணாதி ஜீவிதம்||௧௦௮||
View original
| शैथिल्यं पिण्डिके वायुर्नीत्वा नासां च जिह्मताम्||१०४|| क्षीणात्यायम्य मन्ये वा सद्यो मुष्णाति जीवितम्| नाभीगुदान्तरं गत्वा वङ्क्ष्णौ वा समाश्रयन्||१०५|| गृहीत्वा पायुहृदये क्षीणदेहस्य वा बली| मलान् बस्तिशिरो नाभिं विबद्ध्य जनयन् रुजम्||१०६|| कुर्वन् वङ्क्ष्णयोः शूलं तृणां भिन्नपुरीषताम्| श्वासं वा जनयन् वायुर्गृहीत्वा गुदवङ्क्ष्णम्||१०७|| वितत्य पर्शुकाग्राणि गृहीत्वोरश्च मारुतः| स्तिमितस्यातताक्षस्य सद्यो मुष्णाति जीवितम्||१०८||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
வாயுஹ் பிண்டிகே ஶைதில்யஂ நீத்வா ததா நாஸாஂ ஜிஹ்மதாஂ- குடிலதாஂ நீத்வா ததா க்ஷீணஸ்ய நரஸ்ய மந்யே வா ஆயம்ய ஆயாமயித்வா த்ராக் ஜீவிதஂ முஷ்ணாதி||வாயுர்நாபீகுதயோரநந்தரஂ- மத்யஂ கத்வா வங்க்ஷ்ணௌ வா ஸமாஶ்ரயந் ஜீவிதஂ முஷ்ணாதி| பலீ வா பவநஃ பாயுஂ ஹதயஂ ச கஹீத்வா அவஷ்டப்யஃ , க்ஷீணதேஹஸ்ய புஂஸஃ ஸத்யோ முஷ்ணாதி ஜீவிதம்| வாயுர்மலாந் விபத்த்ய- ஸந்நிருத்த்ய , பஸ்திஶிரோநாபிஂ ச விபத்த்ய ருஜஂ ஜநயந் ஸத்யோ முஷ்ணாதி ஜீவிதம்| வாயுர்வங்க்ஷணயோஃ ஶூலஂ ததா தஷ்ணாஂ குர்வந் பிந்நபுற்ரீஷதாஂ ச விதததவா ஶ்வாஸஂ ஜநயந் குதஂ வங்க்ஷணௌ ச கஹீத்வா ஸத்யோ முஷ்ணாதி ஜீவிதம்| மாருதஃ பர்ஶுகாநாஂ- பார்ஶ்வஸ்த்நாஂ , அக்ராணி- ப்ராந்தாநி , விதத்யப்ரஸ்தார்ய , ததோரஃ- வக்ஷோ , கஹீத்வா ஸ்திமிதஸ்ய- ஆர்த்ரதாஂ கதஸ்ய ஸகேதஸ்ய நிஶ்சலஸ்ய வா , ததா ஆததாக்ஷஸ்ய- ப்ரஸாரிதநேத்ரஸ்ய , ஸத்யோ முஷ்ணாதி ஜீவிதம்|
ஸஹஸா ஜ்வரஸந்தாபஸ்தஷ்ணா மூர்ச்சா பலக்ஷயஃ| விஶ்லேஷணஂ சஸந்தீநாஂ முமூர்ஷோருபஜாயதே||௧௦௯||
View original
सहसा ज्वरसन्तापस्तृष्णा मूर्च्छा बलक्षयः| विश्लेषणं चसन्धीनां मुमूर्षोरुपजायते||१०९||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸஹஸா- ஜடித்யேவ , ஜ்வரஸந்தாபஃ , ததா தஷ்ணா மூர்ச்சா பலக்ஷயஃ ஸந்திவிஶ்லேஷஶ்ச , இத்யேதந்முமூர்ஷோஃ- ஸத்யோ மரிஷ்யதோ ஜாயதே|
கோஸர்கே வதநாத்யஸ்ய ஸ்வேதஃ ப்ரச்யவதே பஶம்| லேபஜ்வரோபதப்தஸ்ய துர்லபஂ தஸ்ய ஜீவிதம்||௧௧௦||
View original
गोसर्गे वदनाद्यस्य स्वेदः प्रच्यवते भृशम्| लेपज्वरोपतप्तस्य दुर्लभं तस्य जीवितम्||११०||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
கோஸர்கே- கவாஂ மோக்ஷகாலே ப்ரத்யூஷஸி , லேபஜ்வரேண- ஶ்லேஷ்மஜ்வரேணோபதப்தஸ்ய யஸ்யவதநாத் ஸ்வேதஃ ப்ரச்யவதே , தஸ்ய துர்லபஂ ஜீவிதம்| துர்லபமிதி '' ஈஷத்துஃஸுஷு" இத்யாதிநா கல்| " ந ஸுந்துர்ப்யாஂ '' இதி நும்நிஷேதஃ| நநு ,ரிஷ்டாநாஂ நிஶ்சிதாநாமிஹாபிதாநப்ரஸ்தாவாத் கிமிதமநிஶ்சிதமுக்தஂ துர்லபமிதி? மைவம்| ஏகாந்திக ஏவார்தோऽயஂ ஹி துர்லபஶப்தஃ| ததா ச வால்மீகிநா ஜகதே- " புத்ர வீக்ஷஸ்வ பிதரஂ ஸுஹஷ்டஂ ச குரு ப்ரியஂ| திர்லபஂ ஜீவிதஂ ஹ்யஸ்ய புநஃ புத்ரோ பவிஷ்யதி||" இதி| தஸ்மாத்துர்லபஶப்தஸ்ய நாஸ்தி ஜீவிதமித்யேஷ நிஶ்சித ஏவார்தஃ ப்ரஸித்தஃ|
ப்ரவாலகுலிகாபாஸா யஸ்ய காத்ரே மஸூரிகாஃ| உத்பத்யாஶு விநஶ்யந்தி ந சிராத்ஸ விநஶ்யதி||௧௧௧||
View original
प्रवालगुलिकाभासा यस्य गात्रे मसूरिकाः| उत्पद्याशु विनश्यन्ति न चिरात्स विनश्यति||१११||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
மஸூரிகாஃ- மஸூரஸஂஸ்தாநாஃ பிடிகாஃ ப்ரவாலகுடிகாஸதஶா யஸ்ய ஶரீர உத்பத்ய ஶீக்ரஂ விநஶ்யந்தி , ஸ நரோ த்ராகேவ விநஶ்யதி|
மஸூரவிதலப்ரக்யாஸ்ததா விதமஸந்நிபாஃ| அந்தர்வக்ராஃ கிணாபாஶ்ச விஸ்போடா தேஹநாஶநாஃ||௧௧௨||
View original
मसूरविदलप्रख्यास्तथा विदृमसन्निभाः| अन्तर्वक्राः किणाभाश्च विस्फोटा देहनाशनाः||११२||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
மஸூரவிதலாகாராஃ , ததா ப்ரவாலஸத்றஶாஃ , ததாऽந்தஃ- மத்யே , வக்ரஂ- முகஂ , யேஷாஂ தே , ததா கிணாபாஃ , ஏதே சதுஷ்ப்ரகாரா அபி விஸ்போடா தேஹஸ்ய நாஶநாஃ|
காமலாऽக்ஷ்ணோர்முகஂ பூர்ணஂ ஶங்கயோர்முக்தமாஂஸதா| ஸந்த்ராஸஶ்சோஷ்ணதாऽங்கே ச யஸ்ய தஂ பரிவர்ஜயேத்||௧௧௩||
View original
कामलाऽक्ष्णोर्मुखं पूर्णं शङ्खयोर्मुक्तमांसता| सन्त्रासश्चोष्णताऽङ्गे च यस्य तं परिवर्जयेत्||११३||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
யஸ்யாக்ஷ்ணோஃ காமலா- பீதாபாஸத்வஂ பவதி , முகஂ பூர்ணஂ- ஸ்வாபாவிகம், ஶங்கயோர்முக்தமாஂஸத்வம் , ஸந்த்ராஸஃ , உஷ்ணதா சாங்கே பவதி , தமாதுரஂ வர்ஜயேத்- அயஶஃ பரிஹதயே ந சிகித்ஸேத்|
அகஸ்மாதநுதாவச்ச விகஷ்டஂ த்வக்ஸமாஶ்ரயம்| ||௧௧௪||
View original
अकस्मादनुधावच्च विघृष्टं त्वक्समाश्रयम्| ||११४||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
அகஸ்மாத்- காரணஂ விநா , த்வக்ஸமாஶ்ரயஂ விகஷ்டஂ யஸ்யாநுதாவச்ச லக்ஷ்யதேந் தமபி வைத்யோ வர்ஜயேத்|
(சந்தநோஶீரமதிராகுணபத்வாங்க்ஷகந்தயஃ| ஶைவாலகுக்குடஶிகாகுங்குமாலமஷீப்ரபாஃ||௧|| அந்தர்தாஹா நிரூஷ்மாணஃ ப்ராணநாஶகரா வ்ரணாஃ| ) யோ வாதஜோ ந ஶூலாய மர்மஜஶ்ச ருஜே ந யஃ| அசூர்ணஶ்சூர்ணகீர்ணாபோ யத்ராகஸ்மாச்ச தஶ்யதே||௧௧௫|| ரூபஂ ஶக்தித்வஜாதீநாஂ ஸர்வாஂஸ்தாந்வர்ஜயேத்வ்ரணாந்| |௧௧௬|
View original
(चन्दनोशीरमदिराकुणपध्वाङ्क्षगन्धयः| शैवालकुक्कुटशिखाकुङ्कुमालमषीप्रभाः||१|| अन्तर्दाहा निरूष्माणः प्राणनाशकरा व्रणाः| ) यो वातजो न शूलाय मर्मजश्च रुजे न यः| अचूर्णश्चूर्णकीर्णाभो यत्राकस्माच्च दृश्यते||११५|| रूपं शक्तिध्वजादीनां सर्वांस्तान्वर्जयेद्व्रणान्| |११६|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
யோ வ்ரணோ வாதஜோ லிங்காநுமிதஃ ஶூலாய ந பவதி , பித்தஜோ ந தாஹாய , கபஜஶ்ச ந பூயாய , மர்மஜஶ்ச ந பீடாயை| ததா , யஸ்மிந் வ்ரணேऽசூர்ணஶ்சூர்ணேநாகீர்ணாபஃ- சூர்ணவ்யாப்த இவ தஶ்யதே| ததா யஸ்மிந் வ்ரணே காரணஂ விநா- அகஸ்மாத் , ரூபஂ ஶக்தித்வஜாதீநாஂ தஶ்யதே| ஆதிஶப்தேந ஶல்யதோமராதிபரிக்ரஃ| தாந் ஸர்வாந் வ்ரணாந் வர்ஜயேத்|
| விண்மூத்ரமாருதவஹஂ கமிணஂ ச பகந்தரம்||௧௧௬||
View original
| विण्मूत्रमारुतवहं कृमिणं च भगन्दरम्||११६||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
விண்மூத்ரமாருதா யேந நிஃஸரந்தி கமிஜுஷ்டஶ்ச யஃ தஂ ச பகந்தரஂ வர்ஜயேத்| கமிணமிதி "பமதித்வாத்"(`லோமாதிபாமாதிபிச்சாதிப்யஃ ஶநேலசஃ|') நப்ரத்யயஃ|
கட்டயந் ஜாநுநா ஜாநு பாதாவுத்யம்ய பாதயந்| யோऽபாஸ்யதி முஹுர்வக்ரமாதுரோ ந ஸ ஜீவதி||௧௧௭||
View original
घट्टयन् जानुना जानु पादावुद्यम्य पातयन्| योऽपास्यति मुहुर्वक्रमातुरो न स जीवति||११७||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
யஶ்சாதுரோ ஜாநுநா ஜாநு கட்டயந் ததா பாதாவுத்யம்ய-உத்க்ஷிப்ய, பாதயந்- ஸங்க்ஷிபந் , முஹுர்முஹுராத்மீயஂ வக்ரஂ- முகஂ, அபாஸ்யதி-காரணஂ விநாऽந்யத்ர நயதி, ஸ ந ஜீவதி|
தந்தைஶ்சிந்தந்நகாக்ராணி தைஶ்ச கேஶாஂஸ்தணாநி ச| பூமிஂ காஷ்டேந விலிகந் லோஷ்டஂ லோஷ்டேந தாடயந்||௧௧௮|| ஹஷ்டரோமா ஸாந்த்ரமூத்ரஃ ஶுஷ்ககாஸீ ஜ்வரீ ச யஃ| முஹுர்ஹஸந் முஹுஃக்ஷ்வேடந் ஶய்யாஂ பாதேந ஹந்தி யஃ||௧௧௯|| முஹுஶ்சித்ராணி விஸஶந்நாதுரோ ந ஸ ஜீவதி| |௧௨௦|
View original
दन्तैश्छिन्दन्नखाग्राणि तैश्च केशांस्तृणानि च| भूमिं काष्ठेन विलिखन् लोष्टं लोष्टेन ताडयन्||११८|| हृष्टरोमा सान्द्रमूत्रः शुष्ककासी ज्वरी च यः| मुहुर्हसन् मुहुःक्ष्वेडन् शय्यां पादेन हन्ति यः||११९|| मुहुश्छिद्राणि विसृशन्नातुरो न स जीवति| |१२०|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
யஶ்சாதுரோ ஹஷ்டரோமா ஸாந்த்ரமூத்ரஃ ததா ஶுஷ்ககாஸீ ததா ஜ்வரீ , ஸ இதமிதஂ குர்வந்ந ஜீவதி| கிஂ தத் ? இத்யாஹ- தந்தைஶ்சிந்தநகாக்ராணி, ததா தைரேவ- தந்தைஃ , கேஶாஂஶ்சிந்தந், ததா- தணாநி சிந்தந் , ததா புவஂ காஷ்டேந விலிகந் , லோஷ்டமபரலோஷ்டேந தடயந், முஹுஃ புநஃபுநர்ஹஸந் ,ததா முஹுஃ க்ஷ்வேடந்- ஶப்தஂ குர்வந் , முஹுஃ ஶய்யாஂ பாதேந யோ ஹந்தி , ததா சித்ராணி- அபராதாந் விமஶந்- கோஷயந்| கேசித்வ்யாசக்ஷதே,- சித்ராணி-நாஸிகாதீநி, விமஶந்- ஸஂஸ்பஶந், இதி|
| மத்யவே ஸஹஸாऽऽர்தஸ்ய திலகவ்யங்கவிப்லவஃ||௧௨௦|| முகே, தந்தநகே புஷ்பஂ, ஜடரே விவிதாஃ ஸிராஃ| |௧௨௧|
View original
| मृत्यवे सहसाऽऽर्तस्य तिलकव्यङ्गविप्लवः||१२०|| मुखे, दन्तनखे पुष्पं, जठरे विविधाः सिराः| |१२१|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
அர்தஸ்ய-ஆதுரஸ்ய, ஸஹஸா ஜாதோ முகே-வதநே, திலகவ்யங்கவிப்லவோ மத்யவே-மரணாய| ததா, தந்தாஶ்ச நகாஶ்ச தந்தநகஂ, தஸ்மிந் தந்தநகே, ஸஹஸா புஷ்பஂ ஜாதமாதுரஸ்ய மத்யவே| ததா, ஜடரே ஸஹஸா விவிதாஃ-நாநாவிதா வர்ணேந ஸஂஸ்தாநேந ச, ஸிரா ஜாதா ஆர்தஸ்ய மத்யவே-மரணஂ ஸூசயந்தீத்யர்தஃ|
| ஊர்த்வஶ்வாஸஂ கதோஷ்மாணஂ ஶூலோபஹதவங்க்ஷணம்||௧௨௧|| ஶர்ம சாநதிகச்சந்தஂ புத்திமாந் பரிவர்ஜயேத்| |௧௨௨|
View original
| ऊर्ध्वश्वासं गतोष्माणं शूलोपहतवङ्क्षणम्||१२१|| शर्म चानधिगच्छन्तं बुद्धिमान् परिवर्जयेत्| |१२२|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஊர்த்வஶ்வாஸாதிமந்தமாதுரஂ ஸுமதிவர்ஜயேத்-ந சிகித்ஸேத்|
| விகாரா யஸ்ய வர்தந்தே ப்ரகதிஃ பரிஹீயதே||௧௨௨|| ஸஹஸா ஸஹஸா தஸ்ய மத்யுர்ஹரதி ஜீவிதம்| |௧௨௩|
View original
| विकारा यस्य वर्धन्ते प्रकृतिः परिहीयते||१२२|| सहसा सहसा तस्य मृत्युर्हरति जीवितम्| |१२३|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
விகாராஃ-ஜ்வராதயஃ, யஸ்யாதுரஸ்யாகஸ்மாத்வர்தந்தே| ப்ரகதிஃ-ஸ்வபாவஃ, பரிஹீயதே| யதா, ஶூரஃ காதரஃ ஸ்யாத், தாதா வா தஷ்ணாவாந், இத்யாதி| அதவா, ப்ரகதிஃ-வாதாதிஃ, தேந வாதப்ரகதிஃ பித்தப்ரகதிர்பவேத், இத்யாதி| தஸ்ய ஸஹஸா-ஶீக்ரமேவ, ஜீவிதஂ மத்யுர்ஹரதி|
| யமுத்திஶ்யாதுரஂ வைத்யஃ ஸம்பாதயிதுமௌஷதம்||௧௨௩|| யதமாநோ ந ஶக்நோதி துர்லபஂ தஸ்ய ஜீவிதம்| |௧௨௪|
View original
| यमुद्दिश्यातुरं वैद्यः सम्पादयितुमौषधम्||१२३|| यतमानो न शक्नोति दुर्लभं तस्य जीवितम्| |१२४|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
யமாதுரமுத்திஶ்ய பிஷக்யதமாந ஔஷதஂ ஸம்பாதயிதுஂ ந ஶக்நோதி, தஸ்ய துர்லபஂ ஜீவிதம்|
| விஜ்ஞாதஂ பஹுஶஃ ஸித்தஂ விதிவச்சாவசாரிதம்||௧௨௪|| ந ஸித்யத்யௌஷதஂ யஸ்ய நாஸ்தி தஸ்ய சிகித்ஸிதம்| |௧௨௫|
View original
| विज्ञातं बहुशः सिद्धं विधिवच्चावचारितम्||१२४|| न सिध्यत्यौषधं यस्य नास्ति तस्य चिकित्सितम्| |१२५|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
யஸ்யாதுரஸ்யௌஷதஂ விஜ்ஞாதஂ பஹுஶஃ ஸித்தஂ விதாநேந சோபயுக்தஂ ந ஸித்யதி, தஸ்ய சிகித்ஸிதஂ நாஸ்தி|
| பவேத்யஸ்யௌஷதேऽந்நே வா கல்ப்யமாநே விபர்யயஃ||௧௨௫|| அகஸ்மாத்வர்ணகந்தாதேஃ ஸ்வஸ்தோऽபி ந ஸ ஜீவதி| |௧௨௬|
View original
| भवेद्यस्यौषधेऽन्ने वा कल्प्यमाने विपर्ययः||१२५|| अकस्माद्वर्णगन्धादेः स्वस्थोऽपि न स जीवति| |१२६|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
யஸ்யௌஷதே-கஷாயகதலேஹாதௌ, ததாऽந்நே-பக்தஸூபாதிகே, வா கல்ப்யமாநே விபர்யயஃ-அந்யதாஸம்பத்திர்வர்ணகந்தரூபாதேஃ, அகஸ்மாத்-நிமித்தஂ விநாऽபி பவேத், ஸ ஸ்வஸ்தோऽபி ந ஜீவதி|
| நிவாதே ஸேந்தநஂ யஸ்ய ஜ்யோதிஶ்சாப்யுபஶாம்யதி||௧௨௬|| ஆதுரஸ்ய கஹே யஸ்ய பித்யந்தே வா பதந்தி வா| அதிமாத்ரமமத்ராணி துர்லபஂ தஸ்ய ஜீவிதம்||௧௨௭||
View original
| निवाते सेन्धनं यस्य ज्योतिश्चाप्युपशाम्यति||१२६|| आतुरस्य गृहे यस्य भिद्यन्ते वा पतन्ति वा| अतिमात्रममत्राणि दुर्लभं तस्य जीवितम्||१२७||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
யஸ்ய சாதுரஸ்ய கஹே நிவாத இந்தநஸஹிதஂ ஜ்யோதிஃ-அக்ந்யாதிரூபஂ ஶாம்யதி, தஸ்ய துர்லபஂ ஜீவிதம்| யஸ்ய சாதுரஸ்ய கஹேऽமத்ராணி-பாஜநாநி, அதிமாத்ரஂ-அத்யந்தஂ பித்யந்தே, அதவா பதந்தி, தஸ்ய துர்லபஂ ஜீவிதம்|
யஂ நரஂ ஸஹஸா ரோகோ துர்பலஂ பரிமுஞ்சதி| ஸஂஶயப்ராப்தமாத்ரேயோ ஜீவிதஂ தஸ்ய மந்யதே||௧௨௮||
View original
यं नरं सहसा रोगो दुर्बलं परिमुञ्चति| संशयप्राप्तमात्रेयो जीवितं तस्य मन्यते||१२८||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
யஂ நரஂ துர்பலஂ ஸஂஶயப்ராப்தஂ ஸந்தஂ ஸஹஸா-ஜடித்யேவ, ரோகோ முஞ்சதி தஸ்ய நரஸ்யாத்ரேயோ ஜீவிதஂ ஸஂஶயப்ராப்தஂ மந்யதே-ப்ரதிபத்யதே|
கதயேந்ந ச பஷ்டோऽபி துஃஶ்ரவஂ மரணஂ பிஷக்| கதாஸோர்பந்துமித்ராணாஂ ந சேச்சேத்தஂ சிகித்ஸிதும்||௧௨௯||
View original
कथयेन्न च पृष्टोऽपि दुःश्रवं मरणं भिषक्| गतासोर्बन्धुमित्राणां न चेच्चेत्तं चिकित्सितुम्||१२९||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
கதாஸோர்பந்துமித்ராணி தேஷாம், ப்ரகதத்வாத்கதாஸுஸம்பந்தி மரணஂ துஃஶ்ரவஂ பஷ்டோऽபி வைத்யோ ந கதயேத், கிமுதாபஷ்டஃ ? ததா ஹி வைத்யோக்தாத்துஃஶ்ரவமரணஶப்தஶ்ரவணாத் ஸந்தாப உத்பத்யதே தத்ஸுஹதாம்| ஏவஂ ச பிஷஜஃ பரோபதாபகரணாத் பாபேந யோகஃ ஸ்யாத்| ந ச தஂ-கதாஸுஂ, சிகித்ஸிதுஂ வைத்ய இச்சேத்| ததாவிதாதுரசிகித்ஸநாத்தி வைத்யஸ்யாயஶஃஸஂயோகஃ ஸ்யாத்| கதாஸோரிதி பாவிநிபூதவதுபசாராத்பவிஷ்யதி க்தோ வைத்யஃ| யதா-"வஷ்டோ தேவஃ ஸம்பந்நாஃ ஶாலயஃ" இதி|
சிகித்ஸாநைஷ்பல்யாச்ச தஂ நோபக்ரமேதிதி ப்ரதிபாதயந்நாஹ யமதூதபிஶாசாத்யையத்பராஸுருபாஸ்யதே| க்நத்பிரௌஷதவீர்யாணி தஸ்மாத்தஂ பரிவர்ஜயேத்||௧௩௦||
View original
चिकित्सानैष्फल्याच्च तं नोपक्रमेदिति प्रतिपादयन्नाह यमदूतपिशाचाद्यैयत्परासुरुपास्यते| घ्नद्भिरौषधवीर्याणि तस्मात्तं परिवर्जयेत्||१३०||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
யமதூதபிஶாசரக்ஷஃப்ரபதிபிஃ, யத்-யஸ்மாத், பராஸுஃ கதாஸுஃ, உபாஸ்யதே-ஸேவ்யதே| கிம்பூதைஃ ? ஔஷதாநாஂ-ரஸாயநாதீநாஂ, வீர்யாணி-ஶக்திஃ, க்நத்பிஃ-யதாயதஂ வ்யாதிப்ரஶமநஸாமர்த்யமந்யதா குர்வத்பிஃ| தஸ்மாத்தஂ பரிவர்ஜயேத்|
ஆயுர்வேதபலஂ கத்ஸ்நஂ யதாயுர்ஜ்ஞே ப்ரதிஷ்டிதம்| ரிஷ்டஜ்ஞாநாததஸ்தஸ்மாத்ஸர்வதைவ பவேத்பிஷக்||௧௩௧||
View original
आयुर्वेदफलं कृत्स्नं यदायुर्ज्ञे प्रतिष्ठितम्| रिष्टज्ञानादृतस्तस्मात्सर्वदैव भवेद्भिषक्||१३१||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
யத்-யஸ்மாத், ஆயுர்ஜ்ஞே-ஆயுர்வேதவிதி வைத்யே, ஆயுர்வேதபலஂ ஸகலஂ ப்ரதிஷ்டிதம்| தஸ்மாத்ரிஷ்டாஜ்ஞாநாததோ பிஷக்பவேத்| ஆயுர்வேதஸ்ய ஹ்யேதத்பலம்,-யதாயுஷஃ பரிஜ்ஞாநஂ பரிபாலநஂ ச| தச்சோபயஂ ரிஷ்டஜ்ஞாநாஜ்ஜாயதே, தஸ்மாதத்ராதரஃ கார்யஃ|
மரணஂ ப்ராணிநாஂ தஷ்டமாயுஃபுண்யோபக்ஷயாத்| தயோரப்யக்ஷயாத்தஷ்டஂ விஷமாபரிஹாரிணாம்||௧௩௨|| இதி ஶ்ரீ வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸூநுஶ்ரீமத்பாக்பாடவிரசிதா- யாமஷ்டாங்கஹதயஸஂஹிதாயாஂ த்விதீயே ஶாரீரஸ்தாநே விகதிவிஜ்ஞாநீயோ நாம பஞ்சமோऽத்யாயஃ||௫||
View original
मरणं प्राणिनां दृष्टमायुःपुण्योभक्षयात्| तयोरप्यक्षयाद्दृष्टं विषमापरिहारिणाम्||१३२|| इति श्री वैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्बाग्भाटविरचिता- यामष्टाङ्गहृदयसंहितायां द्वितीये शारीरस्थाने विकृतिविज्ञानीयो नाम पञ्चमोऽध्यायः||५||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஆயுஶ்ச புண்யஂ சோபயஂ ச, ப்ரகதத்வாதாயுஃபுண்யயோருபயோஸ்தேஷாமாயுஃபுண்யோபயாநாஂ க்ஷய ஆயுஃபுண்யோபயக்ஷயஃ, தஸ்மாதாயுஃபுண்யோபக்ஷயாத் மரணஂ ப்ராணிநாஂ-ஶரீரிணாஂ, தஷ்டஂ-உபலப்தஂ, முநீந்த்ரைஃ| தத்ர ஸர்வோபகரணஸம்பந்நாமபி ஸம்யக்வாஹ்யமாநரதவதுபபோகவஶேந யதோசிதப்ரமாணாயுஃக்ஷயாத்யந்மரணஂ ஜாயதே, ததாயுஃகக்ஷயாதிதி போத்யம்| ஜ்யோதிஃஶாஸ்த்ரவித்பிர்ஜாதகபரிகல்பிதநியதாயுஷாமந்யேஷாஂ ச யதாஹாராத்யபாவேந மரணஂ, தத்புண்யக்ஷயாத்போத்யம்| யத்ராயுஃக்ஷயோ யதாவல்லக்ஷிதோ தஶ்யதே, ததைவ ச புண்யக்ஷயஃ, ததுபயக்ஷயாந்மரணஂ போத்யம்| ந சைததேவ ஹேதுத்ரயமாயுஃபுண்யோபயக்ஷயலக்ஷணஂ ஶரீரிணாஂ மரணே காரணம்| கிந்தர்ஹி ? அந்யதபி வித்யத இத்யாஹ-தயோரித்யாதி| நநு, ஆயுஃபுண்யோபயக்ஷயாத்மகஂ லக்ஷணத்ரிதயஂ ப்ரகதம்| ததஶ்ச தேஷாமிதி நிர்தேஶஃ ப்ராப்தஃ| நைததேவம்| இஹ ஹ்யாயுஃபுண்யயோரேவ பராமர்ஶஃ ஸர்வநாம்நாயுக்தோ ந து ததீயஸ்ய ஹேதோஃ, ததாத்மகத்வாதுபயஸ்ய| அதஃ 'தயோரப்யக்ஷயாத்' இதி யுக்தோ த்வயோர்நிதேஶஃ| தயோஃ-ஆயுஃபுண்யயோஃ, அஹாநிதோऽபி மரணஂ தஷ்டம்| யஸ்மாத்தீர்காயுஷோபேதாநாஂ ததா புண்யவத்த்வலக்ஷணஂ யத்ஸர்வோபகரணத்வஂ தத்ஸம்பந்நாநாமஸேவ்யோத்பூதம்| விஷமஂசண்டமாதங்குதுரங்ககோமஹிஷதுர்கந்தவேகஶ்வப்ரப்ரபாதகேஸரீஸரீஸபாதிஸேவநஂ, ந தத்பரிஹரந்த்யேவஂ ஶீலஂ யேஷாஂ தே விஷமாபரிஹாரிணஃ, தேஷாஂ யந்மரணஂ தத்விஷமாபரிஹரணாத்பவதி| யத்யப்யாயுஃக்ஷயாதேவ ஸர்வஂ மரணம், ததாऽபி புண்யக்ஷயவிஷமாபரிஹரணாப்யாமாயுஃக்ஷயஸ்யைவ காரணபூதத்வாதேவமுக்தம்| ததேவஂ வித்யமாநாயுஷ்ட்வே ததா ஸர்வோபகரணஸம்பந்நத்வே விஷமமபரிஹரதாஂ யந்மரணஂ தத்விஷமாபரிஹாரிணாஂ போத்யம்| பாஹ்யவாஹகதோஷாதிகாரணரதவிநாஶஸதஶமிதி| இதி ஶ்ரீமகாங்கதத்தபுத்ரஶ்ரீமதருணதத்தவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதயடீ- காயாஂ ஸர்வாங்கஸுந்தராக்யாயாஂ த்விதீயே ஶாரீரஸ்தாநே விகதிவிஜ்ஞாநீயோ நாம பஞ்சமோऽத்யாயஃ ஸமாப்தஃ|| ௫||
அதாதோऽங்கவிபாகஂ ஶாரீரஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||
View original
अथातोऽङ्गविभागं शारीरं व्याख़्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸம்ப்ரஸூதே கர்பேऽங்காஸ்திஸிராமர்மபரிஜ்ஞாநார்தமத்யாயாரம்பஃ| தத்ராஶ்ரயத்வாதங்கவிபாகஃ ப்ரதமமுச்யதே காரணோபசாராதத்யாயஸ்ய நாம|| ௧||
ஸகலமபி ஶரீரமங்கமித்யுச்யதே| தத்ர புநஃ ஷடங்கம்| ஶிரேऽந்தராதிர்த்வௌ பாஹூ ஸக்திநீ ச| நேத்ரநாபிபாணிபாதா- தீநி த்வஸ்ய ப்ரத்யங்காநி||௨||
View original
सकलमपि शरीरमङ्गमित्युच्यते| तत्र पुनः षडङ्गम्| शिरेऽन्तराधिर्द्वौ बाहू सक्थिनी च| नेत्रनाभिपाणिपादा- दीनि त्वस्य प्रत्यङ्गानि||२||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
அங்கஂ ஶரீரம்| தஸ்ய ஷட் ஶிரஃப்ரபதீந்யங்காந்யவயவாஃ| அந்தராதிஃ ஆஜத்ரோராகடேஃ| ப்ரத்யங்கமவயவஸ்யாப்யவயவஃ| நேத்ரகர்ணாதீநி ஶிரஸஃ| நாபிஹதயாதீந்யந்தராதேஃ| ப்ராணிஸ்கந்தாதீநி பாஹ்வோஃ| பாதஜங்காதீநி ஸக்த்நோஃ|| ௨||
மஹாகுணமயேப்யஶ்ச கபவநதேஜோஜலபூம்யாக்யேப்யோ மஹாபூதேப்யஶ்சேதநாதிஷ்டிதேப்யோऽபிநிர்வத்திரங்கஸ்ய||௩||
View original
महागुणमयेभ्यश्च ख़पवनतेजोजलभूम्याख़्येभ्यो महाभूतेभ्यश्चेतनाधिष्ठितेभ्योऽभिनिर्वृत्तिरङ्गस्य||३||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தஸ்ய சாங்கஸ்ய காதிப்யோ மஹாபூதேப்யோऽபிநிர்வத்திஃ| கிம்பூதேப்யஶ்சேதநேநாத்மநாऽதிஷ்டிதேப்யஃ| தாநி ச கிம்பூதாநி? மஹாகுணமயாநி| ஸத்த்வாதய ஏவ பூதபாவேந பரிணதா ஆத்மாதிஷ்டிதாஶ்ச|| ௩|| தஸ்ய சாங்கஸ்ய காதிப்யோ மஹாபூதேப்யோऽபிநிர்வத்திஃ| கிம்பூதேப்யஶ்சேதநேநாத்மநாऽதிஷ்டிதேப்யஃ| தாநி ச கிம்பூதாநி? மஹாகுணமயாநி| ஸத்த்வாதய ஏவ பூதபாவேந பரிணதா ஆத்மாதிஷ்டிதாஶ்ச|| ௩||
பூதாநாமேவ ச தஷ்டாதஷ்டவிவிதகர்மவஶாதநேகரூபாத் ஸந்நிவேஶஷதாகதிப்ரமாணஸ்நேஹதீப்திஸ்வராதீநாஂ ஸாருப்யமஸாரூப்யஂ வா ஸூக்ஷ்மஸ்தூலதாரதம்யபேதபிந்நமதிபஹுப்ரகாரஂ நிஷ்பத்யதே||௪||
View original
भूतानामेव च दृष्टादृष्टविविधकर्मवशादनेकरूपात् सन्निवेशषदाकृतिप्रमाणस्नेहदीप्तिस्वरादीनां सारुप्यमसारूप्यं वा सूक्ष्मस्थूलतारतम्यभेदभिन्नमतिबहुप्रकारं निष्पद्यते||४||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தத்ர ஶரீரே ததா தேஷாமேவ மஹாபூதாநாஂ ஸந்நிவேஶவிஶேஷாத் ப்ரகதிப்ரமாணாதீநாஂ ஸாத்ருஶ்யமஸாதஶ்யஂ ச பஹுப்ரகாரஂ நிஷ்பத்யதே| கிம்பூதாத் ஸந்நிவேஶவிஶேஷாத் ? தஷ்டாதஷ்டநாநாவிதகர்மவஶேநாநேகரூபாத்| தஷ்டஂ கர்ம மாதபிதப்யாஂ ஸ்நேஹகதமாஹாராதி| அதஷ்டமந்யஜந்மகதம்| ஶரீராணாஂ கிம்பூதஂ ஸாரூப்யமஸாரூப்யஞ்சாஹ-ஸூக்ஷ்மாதிதாரதம்யபேதபிந்நமத ஏவ ச பஹுப்ரகாரம்|| ௪||
தத்ர ஸத்த்பஹுலமாகஶம்||௫||
View original
तत्र सत्त्बहुलमाकशम्||५||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தத்ரேத்யாதிநா ப்ரத்யேகமபி மஹாபூதஸ்ய த்ரிகுணத்வே விஶேஷகதநம்|
ரஜோபஹுலோ வாயுஃ|௧|
View original
रजोबहुलो वायुः|१|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
அக்நிலக்ஷணம்
ஸத்த்வதமோபஹுலமம்பு|௧|
View original
सत्त्वतमोबहुलमम्बु|१|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
பதிவ்யா லக்ஷணம்
தமோபஹுலா பூஃ||௧||
View original
तमोबहुला भूः||१||
🔊 Audio coming soon
தேஷாமப்ரதிகாதஶ்சலத்வமௌஷ்ண்யஂ த்ரவதா காடிந்யமிதி க்ரமா- ல்லிங்காநி||௬||
View original
तेषामप्रतिग़ातश्चलत्वमौष्ण्यं द्रवता काठिन्यमिति क्रमा- ल्लिङ्गानि||६||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தேஷாஂ மஹாபூதாநாஂ பஞ்சாநாஂ ஸத்பாவே அப்ரதிகாதாதிக்ரமேண லிங்கம்|
விஶேஷதஶ்ச ஶ்ரோத்ராதிஷ்விந்த்ரியேஷ்வவஸ்தாநம்||௭||
View original
विशेषतश्च श्रोत्रादिष्विन्द्रियेष्ववस्थानम्||७||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தேஷாஂ ச மஹாபூதாநாஂ ஶப்தாதிபிர்குணைஃ க்ரமேணைவ ஏகைகப்ரவத்தைரந்வயஃ| தேந ஶப்தகுணமாகாஶம்| ஶப்தஸ்பர்ஶகுணஃ பவநஃ| ஶப்தஸ்பர்ஶருபகுணஂ தேஜஃ| ஶப்தஸ்பர்ஶரூபரஸகுணஂ ஜலம்| ஶப்தாதிபஞ்சகுணா பதிவீ|| ௭||
ஶப்தஸ்பர்ஶரூபரஸகந்தைரேகைகப்ரவத்தைரந்வயஃ||௮||
View original
शब्दस्पर्शरूपरसगन्धैरेकैकप्रवृद्धैरन्वयः||८||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தேஷாஂ ச மஹாபூதாநாஂ ஶப்தாதிபிர்குணைஃ க்ரமேணைவ ஏகைகப்ரவத்தைரந்வயஃ| தேந ஶப்தகுணமாகாஶம்| ஶப்தஸ்பர்ஶகுணஃ பவநஃ| ஶப்தஸ்பர்ஶரூபகுணஂ தேஜஃ| ஶப்தஸ்பர்ஶரூபரஸகுணஂ ஜலம்| ஶப்தாதிபஞ்சகுணா பதிவீ|| ௮|
தத்ராऽऽகாஶஜாநி ஶ்ரோத்ரஂ ஶப்தஃ ஸர்வஸ்த்ரோதாஂஸி விவிக்ததா||௯||
View original
तत्राऽऽकाशजानि श्रोत्रं शब्दः सर्वस्त्रोतांसि विविक्तता||९||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தத்ர ஶரீர ஆகாஶஜாநி ஶ்ரோத்ராதீநி| ஶ்ரோத்ரமிந்த்ரியம்| ததா ஶப்தஃ| ஆகாஶபாவாச்சப்தபாவஃ| விவிக்ததா ஶாரீராணாஂ பாவாநாஂ விபாகஃ|| ௯||
வாயவீயாநி ஸ்பர்ஶநஂ ஸ்பர்ஶஃ ப்ரஶ்வாஸோச்ச்வாஸாதிபரிஸ்பந்தநாநி லாகவஂ ச||௧௦||
View original
वायवीयानि स्पर्शनं स्पर्शः प्रश्वासोच्छ्वासादिपरिस्पन्दनानि लाग़वं च||१०||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
வாயவீயாநி ஸ்பர்ஶநாதீநி| ஸ்பர்ஶநமிந்த்ரியம்| ஸ்பர்ஶோऽந்யஸ்பர்ஶநவிஷயஃ| ஏவஂ ரூபாதீநாமபி வாச்யம்|| ௧௦||
ஆக்நேயாநி தர்ஶநஂ ரூபஂ பித்தமூஷ்மா பக்திஃ ஸந்தாபோ மேதா வர்ணோ பாஸ்தேஜஃ ஶௌர்ய்யஞ்ச||௧௧||
View original
आग्नेयानि दर्शनं रूपं पित्तमूष्मा पक्तिः सन्तापो मेधा वर्णो भास्तेजः शौर्य्यञ्च||११||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஆக்நேயாநி தர்ஶநாதீநி| தர்ஶநஂ சக்ஷுரிந்த்ரியம்| பித்தஂ தோஷஃ| உஷ்மா அக்நிஃ| பக்திஸ்தத்க்ரியா| பா காந்திஃ| தேஜஃ ப்ரஸித்தம்|
ஆம்பஸாநி ரஸநஂ ரஸஃ ஸ்வேதக்லேதவஸாऽஸகஶுக்ரமூத்ராதித்ரவஸமூஹஃ ஶைத்யஂ ஸ்நேஹஶ்ச||௧௨||
View original
आम्भसानि रसनं रसः स्वेदक्लेदवसाऽसृकशुक्रमूत्रादिद्रवसमूहः शैत्यं स्नेहश्च||१२||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஆம்பஸாநி தேஹே ரஸநாதயஃ| ஏகோ ரஸஶப்தோ ரஸவிஷயத்வஜ்ஞாபநார்தஃ| த்விதீயோ தாதுவிஶேஷக்ரஹணார்தஃ|| ௧௨||
பார்தீவாநி க்ராணஂ கந்தஃ கேஶநகாஸ்த்யாதிமூர்தஸமூஹோ தைர்ய்யஸ்தைர்ய்யஞ்ச||௧௩||
View original
पार्थीवानि ग़्राणं गन्धः केशनख़ास्थ्यादिमूर्तसमूहो धैर्य्यस्थैर्य्यञ्च||१३||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
பார்திவாநி க்ராணாதீநி| இதி தேஹே பஞ்சமஹாபூதகார்யே சேதநஶ்சாப்யாயாத்யவஹிதமநஸாபி பரீக்ஷ்யமாணோ ந கிஞ்சில்லப்யதே|| ௧௩||
தேஶு மாதஜாநி மதூநி த்வக்ரக்தமாஂஸமேதோமஜ்ஜநாபிஹதயாமாஶயகர்பாஶயயகத்ப்லீஹாக்லோமாந்த்ரகுதாதீநி||௧௪||
View original
तेशु मातृजानि मृदूनि त्वग्रक्तमांसमेदोमज्जनाभिहृदयामाशयगर्भाशययकृत्प्लीहाक्लोमान्त्रगुदादीनि||१४||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
மாதஜாநீதி தேஷு ச மஹாபூதகார்யேஷு மத்யே கிஞ்சித்கர்பஸ்ய மாதஜம்| கிஞ்சித் பிதஜம்| கிஞ்சிச்சேதநஜம்| சேதந ஆத்மா| ததஃ ஸஂக்ராந்தமித்யர்தஃ| த்வகாதீந்யந்யாநி மதூநி கர்பஸ்ய மாதஜாநி வித்யாத்| கர்பாஶயஃ ஸ்த்ரீகர்பஸ்யைவ|| ௧௪||
பிதஜாநி ஸ்திராணி கேஶநகாஸ்திஶுக்ரஸிராஸ்நாய்வாதீநி||௧௫||
View original
पितृजानि स्थिराणि केशनख़ास्थिशुक्रसिरास्नाय्वादीनि||१५||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
கேஶாதீந்யந்யாநி ச ஸ்திராணி பிதஜாநி|| ௧௫||
ஆத்மஜாநி நாநாயோநிஷூத்பித்திர்மநஶ்சேதநேந்த்ரியாணி ப்ராணாபாநௌ தாரணமாகதிஸ்வரவர்ணவிஶேஷாஃ காமக்ரோதலோபபயஹர்ஷதர்மஶீலதாஸ்மதிபுத்தீச்சாத்வேஷப்ரயத்நாஹங்காரஸுகதுஃகாயுராத்மஜ்ஞாநாநி ச||௧௬||
View original
आत्मजानि नानायोनिषूत्पित्तिर्मनश्चेतनेन्द्रियाणि प्राणापानौ धारणमाकृतिस्वरवर्णविशेषाः कामक्रोधलोभभयहर्षधर्मशीलतास्मृतिबुद्धीच्छाद्वेषप्रयत्नाहङ्कारसुख़दुःख़ायुरात्मज्ञानानि च||१६||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஆத்மஜாநி புநர்நாநாவிதயோந்யுத்பத்யாதீநி| ஆத்மநா ஹ்யவதாதாநவதாதகர்மகாரணபூதேந யோநிஷு மகஸரீஸபாதிஷூத்பத்யதே; அதஃ ஸஂஸ்காரேண நிஃஶ்ரேயஸாய| ததா மநஃ ஆத்மஜம்| தத்தி ந குதஶ்சிதாகச்சத்யாத்மநா நித்யஸம்பந்தித்வாத்| இந்த்ரியாணி த்வாத்மகதாந்யேவ| சேதநேந்த்ரியாணி பஞ்ச புத்தீந்த்ரியாணி ஶ்ரோத்ராதீநி| ப்ராணாபாநௌ சாத்மஜௌ| தாப்யாமேவ ஹ்யாத்மகாரணாப்யாஂ ஜீவ்யதே| ஸாதாரணமவயவாநாஂ தாரணமுத்ஸாஹேந தேஹாவஷ்டம்பஃ| ஆகத்யாதீநாஂ நாநாவிதா விஶேஷாஃ ஆகதிஃ ஸஂஸ்தாநம்| தஸ்யாஂ ஹி பூதாநி ஸமவாயிகாரணம்| ஆத்மா த்வஸமவாயிகாரணம்| காமாதயஃ ஸர்வ ஏவ விஜ்ஞாநதர்மா ஆத்மபவாஃ| ததா ஸுகாதயோऽப்யாத்மநஃ கர்மபலத்வாத்|| ௧௬||
ஸாத்ம்யஜாந்யாயுராரோக்யமநாலாஸ்யலோலுபத்வமிந்த்ரியப்ரஸாதஸ்வரவர்ணௌஜஃ ஸம்பத்ப்ரஶஸ்ததா ப்ரஹர்ஷபூயஸ்த்வஂ மேதாபலஂ ச||௧௭||
View original
सात्म्यजान्यायुरारोग्यमनालास्यलोलुपत्वमिन्द्रियप्रसादस्वरवर्णौजः सम्पत्प्रशस्तता प्रहर्षभूयस्त्वं मेधाबलं च||१७||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸாத்ம்யஜாநி யாநி தேஹிநோ கர்பாத் ப்ரபதி ஸாத்ம்யஸேவிந ஏவ பவந்தி| ஸ்வராதீநாஂ ஸம்பத்பரிபூர்ணத்வம்| ப்ரஶஸ்ததா ப்ரஶஸ்யத்வம்|| ௧௭||
ரஸஜாநி கத்ஸ்நஸ்ய தேஹஸ்ய ஸம்பவோ வத்திர்வத்திஸ்தப்திரலௌல்யஂ புஷ்டிருத்ஸாஹஶ்ச||௧௮||
View original
रसजानि कृत्स्नस्य देहस्य सम्भवो वृत्तिर्वृद्धिस्तृप्तिरलौल्यं पुष्टिरुत्साहश्च||१८||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ரஸஜாநி யாநி ரஸேப்யஃ பரிணதேப்யஃ ஸம்பத்யந்தே| தேஹஸ்ய ஸம்பவோ மாதஜடரே| வத்திர்வத்திஸ்தத்ரைவ| ஜாதஸ்ய ச|| ௧௮||
ஶுத்தஸத்த்வஜாநி ஶௌசமாஸ்திகத்வஂ, கதஜ்ஞதா, தாக்ஷிண்யஂ, வ்யவஸாயஃ, ஶௌர்ய்யஂ, காம்பிர்யஂ புத்திர்மேதா, ஸ்மதிஃ ஶுக்லவர்த்மருசிர்பக்திரபிஷங்காபாவஸ்தமோகுணோ விபர்யயஶ்ச||௧௯||
View original
शुद्धसत्त्वजानि शौचमास्तिकत्वं, कृतज्ञता, दाक्षिण्यं, व्यवसायः, शौर्य्यं, गाम्भिर्यं बुद्धिर्मेधा, स्मृतिः शुक्लवर्त्मरुचिर्भक्तिरभिषङ्गाभावस्तमोगुणो विपर्ययश्च||१९||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஶுத்தஸத்த்வஜாநி யாநி ச வஸ்தூநி ரஜஸ்தமோப்யாமநபஹதேந ஶுத்தேந ஸத்த்வேந பவந்தி| அஸ்தி பரலோக இதி விஜ்ஞாநஂ யஸ்யாऽஸாவாஸ்திகஸ்தஸ்ய பாவஃ ஆஸ்திகத்வம்| புத்திர்க்ரஹணஶக்திஃ| மேதா ப்ரஜ்ஞா| பக்திர்தேவதாதி விஷயே| அபிஷங்கஃ ஸம்பரித்யாகாஶக்ததா தஸ்யாऽபாவஃ க்ரோதாத்யநபிபவ இதி யாவத்| தமோகுணாநாஂ வக்ஷ்யமாணாநாமஜ்ஞாநவிஷாதாதீநாஂ வைபரீத்யமிதி ஸத்த்வஜாநி|| ௧௯||
ராஜஸாநி துருபசாரதாऽநார்யஂ ஶௌர்ய்யஂ மாத்ஸர்யமமித- பாஷித்வமஹங்காரோ லோலுபத்வஂ தம்போ மாநஃ க்ரோதோ ஹர்ஷஃ காமஶ்ச||௨௦||
View original
राजसानि दुरुपचारताऽनार्यं शौर्य्यं मात्सर्यममित- भाषित्वमहङ्कारो लोलुपत्वं दम्भो मानः क्रोधो हर्षः कामश्च||२०||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ராஜஸாநி தாமஸாநி ச ரஜஸ்தமோப்யாமுபஹதேந ஸத்த்வேநைவ பவந்தி| துருபசாரஃ யஸ்ய பரிசாரகாதிபிர்துஃகேந சித்தஂ க்ரஹீதுஂ பார்ய்யதே தஸ்ய பாவஃ| அநார்யஂ ஶௌர்யஂ விஷயகாலாதிநா அநுசிதம்| உசிதஂ ஶௌர்ய்யஂ ஸாத்த்விகத்வமேவ| லோலுபோ விஷயகௌதுகீ தஸ்ய பாவஃ|
தாமஸாந்யஜ்ஞாநஂ விஷாதஃ ப்ரமாதோ நித்ராऽऽலஸ்யஂ க்ஷுத்தஷ்ணா ஶோகோ மாத்ஸர்யஂ விப்ரதிபத்திஃ பராதிஸந்தாநஂ ஸத்த்வகுண வைபரீத்யஂ ச||௨௧||
View original
तामसान्यज्ञानं विषादः प्रमादो निद्राऽऽलस्यं क्षुत्तृष्णा शोको मात्सर्यं विप्रतिपत्तिः परातिसन्धानं सत्त्वगुण वैपरीत्यं च||२१||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
அஜ்ஞாநாதீநி தாமஸாநி| அஜ்ஞாநஂ மித்யாஜ்ஞாநம்| விப்ரதிபத்திர்விரோதோऽந்யேந| பராதிஸந்தாநஂ பரபக்ஷப்ரதிபந்தஃ| ஸத்த்வஜாநாஂ ஶௌசாஸ்திகத்வாதீநாஂ வைபரீத்யம்|| ௨௧||
தத்ர ஸத்த்வஂ மநஸ்தஸ்யோபப்லவோ ரஜஸ்தமஶ்ச இத்யேவம்பூதாத்மகஂ தேஹமாஹுஃ||௨௨||
View original
तत्र सत्त्वं मनस्तस्योपप्लवो रजस्तमश्च इत्येवम्भूतात्मकं देहमाहुः||२२||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸத்த்வஂ கிமுச்யத இத்யாஹ-தத்ரேத்யாதி| ஸத்த்வஂ மநஃ இதி பர்ய்யாயௌ| தஸ்ய ஸத்த்வஸ்ய ரஜஸ்தமஶ்சோபப்லவௌ| இத்யநேந ப்ரகாரேண பதிவ்யாதிவிகாரஸமுதாயாத்மகஂ தேஹமாஹுராசார்ய்யாஃ| தேநைதத் ஸ்திதமஸ்மிந் தர்ஶநே-ஆத்மா நித்யஃ அவிகாரஃ ந ஜாயதே ந ச விநஶ்யதி| ஸத்த்வாதிஸஂயோகாத்து ஜாதாதிவ்யபதேஶஂ லபதே| ஸஂயோகஶ்ச தஸ்யாவித்யாஸ்வபாவகதஃ| அவித்யாக்ஷயாத்யவலீநே ஸஂயோகே ஶுத்தஃ ஸந் முக்த இத்யுச்யதே| ஏகேந ஹ்யந்வயிநா கர்த்ரா விநா பாலத்வாதீநாஂ ஸ்மத்யாதிநா பலாபிஸந்தாநேந கார்ய்யாऽப்ரவத்தேர்தேஹாதிகார்ய்யஸ்ய ச ஸம்பவஃ| ஸ ச ஸ்வதந்த்ரோऽப்யாத்மநைவ தத்கர்ம கரோதி| யஸ்ய பந்தோ வா மோக்ஷோ வா பலமஶ்நுதே, தஸ்ய ச ஸ்வகர்மண ஏவ கரணாத் காரணாத் ஸஂயோகஸ்தத்விநாஶௌ பந்தமோக்ஷௌ| ந ஹ்யாத்மநா கர்த்ரா விநா ஶரீரஸ்ய ஸம்பவஃ| ததா ச பகவாந் சரகஃ:- மத்தண்டசக்ரைஶ்ச கதஂ கும்பகாராததே கடம்| கதஂ மத்தணகாஷ்டைஶ்ச கஹகாராத்விநா கஹம்| யோ வதேத்ஸ வதேத்தேஹஂ ஸம்பூயகரணைஃ கதம்| இதி| தஸ்மாதாத்மா சேதநஃ காரணஂ நித்யஃ| அசேதநாநி து மஹாபூதாநி அநித்யாநி ப்ரதிக்ஷணப்ரத்வஂஸீநி| தேஷாஂ ஹி நித்யத்வே பாவாநாஂ வத்த்யாத்யஸம்பவஃ| ந ஹி ததேகஂ வஸ்து ததா சாந்யதா ச பவிதுமர்ஹதி| தஶ்யதே ச| தஸ்மாதநித்யாநி பூதாநி| தததிஷ்டிதாநி புருஷாக்யாஂ லபந்தே| ஏவமாத்மநோऽநாதிஃ ஸஂயோகஃ புருஷஸஂயோகிபிரந்யோந்யஸாபேக்ஷைர்பவதி| தஸ்மாத் ஸ்திதமேவம்பூதாத்மகஂ தேஹமாஹுரிதி|
தஸ்ய புநஃ ப்ரவிபாகஃ-த்வசஃ கலா தோஷா தாதவோ மலா புத்தீந்த்ரியாணி தததிஷ்டிதாநி கர்மேந்த்ரியாண்யதீந்த்ரியமாஶயாஃ ப்ராணாயதநாநி கண்டராஜாலாநி கூர்சாரஜ்ஜ்வஸ்ஸீவந்யோऽஸ்திஸங்காதாஃ ஸீமந்தா அஸ்தீந்யஸ்திஸந்தயஃ ஸ்நாயூநி பேஶ்யஃ ஸிரா தமந்யஃ ஸ்ரோதாஂஸ்யூஷ்மாணோ மர்மணி கேஶஶ்மஶ்ருலோமாநி ப்ரகதிவிகதிபேதாஶ்ச||௨௩||
View original
तस्य पुनः प्रविभागः-त्वचः कला दोषा धातवो मला बुद्धीन्द्रियाणि तदधिष्ठितानि कर्मेन्द्रियाण्यतीन्द्रियमाशयाः प्राणायतनानि कण्डराजालानि कूर्चारज्ज्वस्सीवन्योऽस्थिसङ्घाताः सीमन्ता अस्थीन्यस्थिसन्धयः स्नायूनि पेश्यः सिरा धमन्यः स्रोतांस्यूष्माणो मर्मणि केशश्मश्रुलोमानि प्रकृतिविकृतिभेदाश्च||२३||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ ச தேஹஸ்த்வகாதிபிரபோத்தாரேண ப்ரவிபஜ்யதே| ஸுபோதம்|| ௨௩||
தத்ராऽஸஜஃ பச்யமாநஸ்ய க்ஷீரஸ்யேவ ஸந்தாநிகாஃ ஷட் த்வசோ பவந்தி||௨௪||
View original
तत्राऽसृजः पच्यमानस्य क्षीरस्येव सन्तानिकाः षट् त्वचो भवन्ति||२४||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தத்ர தேஹே ஷட் த்வசோ ரக்தாத் ஸ்வோஷ்மணா பச்யமாநாத்க்ஷீரஜாலிகாவத் பவந்தி| தாஸ்து கதலீதலவதந்தரே க்ரமேண வர்தந்தே| தாஸாஂ த்வசாஂ ப்ரஸாதாத்ரக்தஸ்ய ப்ரஸாதஃ| த்வசோ ஹி ரக்தஸ்ய ப்ரஸந்நதாஂ ஜநயந்தி| கநீபாவஸ்யால்பீபாவாபாதநாச்ச|| ௨௪||
த்வக்ப்ரஸாதாத்ரக்தஸ்ய ப்ரஸாதஃ| உதகதரா த்வக் தாஸாமுதகதரா சாத்யா||௨௫||
View original
त्वक्प्रसादाद्रक्तस्य प्रसादः| उदकधरा त्वक् तासामुदकधरा चाद्या||२५||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தாஸாஂ ப்ரதமா தேஹ உதகஂ விபர்தி யேந பஹிரார்த்ரத்வாபாவஃ|| ௨௫||
த்விதீயாऽஸக்தரா||௨௬||
View original
द्वितीयाऽसृग्धरा||२६||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
த்விதீயயா ருத்தந்த்வஸ்ரம்| தேந ரக்தஂ ந பஹிஃ ஸ்யந்ததே| ஸாऽஸக்தரா நாம இத்யாதி ஸுபோதம்|| ௨௬||
ததீயா ஸித்மகிலாஸாதிஷ்டாநா||௨௭||
View original
तृतीया सिध्मकिलासाधिष्ठाना||२७||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
யதாஶ்ரித்ய யஸ்ய பாவஸ்தஸ்ய தததிஷ்டாநம்| ஸித்ம குஷ்டவிஶேஷஃ| கிலாஸஂ ஶ்வித்ரம்|| ௨௭||
பஞ்சமீ புநரலஜீவித்ரத்யதிஷ்டாநா| ப்ராணதரா த்வக் ஷஷ்டீ து ப்ராணதர| யஸ்யாஂ சிந்நாயாஂ தாம்யத்யந்தமிவ ச தமஃ ப்ரவிஶதி யாஂ சாதிஷ்டாயாரூஂஷி ஜாயந்தே| பர்வஸு கஷ்ணரக்தாநி ஸ்தூலமூலாநி துஶ்சிகித்ஸ்யதமாநி||௨௮||
View original
पञ्चमी पुनरलजीविद्रध्यधिष्ठाना| प्राणधरा त्वक् षष्ठी तु प्राणधर| यस्यां छिन्नायां ताम्यत्यन्धमिव च तमः प्रविशति यां चाधिष्ठायारूंषि जायन्ते| पर्वसु कृष्णरक्तानि स्थूलमूलानि दुश्चिकित्स्यतमानि||२८||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஷஷ்டீ ஸர்வஸாமந்தர்மாஂஸலக்நா| ஸா ப்ராணாநந்தரவருத்த்யாऽவதத்யாவதிஷ்டதி| தததிஷ்டாநாநி ஹி விஶேஷேண கஷ்ணரக்தாந்யரூஂஷி|
அந்யே ஸப்த த்வசோ வதந்தி| பாஸிநீ த்வக் தத்ர ப்ரதமா பாஸிநீ நாம யா வர்ணாநாமவபாஸிநீ காதீநாஂ ச பஞ்சாநாஂ சாயாநாஂ ஸா வ்ரீஹேரஷ்டாதஶபாகப்ரமாணா||௨௯||
View original
अन्ये सप्त त्वचो वदन्ति| भासिनी त्वक् तत्र प्रथमा भासिनी नाम या वर्णानामवभासिनी ख़ादीनां च पञ्चानां छायानां सा व्रीहेरष्टादशभागप्रमाणा||२९||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
அந்யே த்வாசார்ய்யா பாஸிந்யாதிபேதேந ஸப்தஸஂஜ்ஞாஸ்த்வசோ வதந்தி| ஸுபோதம்| பஞ்ச சாயா வக்ஷ்யமாணாஃ|| ௨௯||
த்விதீயா லோஹிநீ நாம ஷோடஶபாகப்ரமாணா|௧|
View original
द्वितीया लोहिनी नाम षोडशभागप्रमाणा|१|
🔊 Audio coming soon
ததீயா ஶ்வேதா நாம த்வாதஶபாகப்ரமாணா|௧|
View original
तृतीया श्वेता नाम द्वादशभागप्रमाणा|१|
🔊 Audio coming soon
சதுர்தீ தாம்ரா நாமாऽஷ்டபாகப்ரமாணா|௧|
View original
चतुर्थी ताम्रा नामाऽष्टभागप्रमाणा|१|
🔊 Audio coming soon
பஞ்சமீ வேதிநீ நாம பாஞ்சபாகப்ரமாணா|௧|
View original
पञ्चमी वेदिनी नाम पाञ्चभागप्रमाणा|१|
🔊 Audio coming soon
ஷஷ்டீ ரோஹிணீ நாம வ்ரீஹிப்ரமாணா|௧|
View original
षष्ठी रोहिणी नाम व्रीहिप्रमाणा|१|
🔊 Audio coming soon
ஸப்தமீ மாஂஸதரா நாம வ்ரீஹித்வயப்ரமாணா||௧||
View original
सप्तमी मांसधरा नाम व्रीहिद्वयप्रमाणा||१||
🔊 Audio coming soon
யஸ்து தாத்வாஶயாந்தரேஷு க்லேதோऽவதிஷ்டதே ஸ யதா ஸ்வமூஷ்மபிர்விபக்வஃ ஸ்நாயுஶ்லேஷ்மஜராயுச்சந்நஃ காஷ்ட இவ ஸாரோ தாதுஸாரஶேஷோ ரஸஶேஷோல்பத்வாத் கலாஸஂஜ்ஞஃ|௩௦|
View original
यस्तु धात्वाशयान्तरेषु क्लेदोऽवतिष्ठते स यथा स्वमूष्मभिर्विपक्वः स्नायुश्लेष्मजरायुच्छन्नः काष्ठ इव सारो धातुसारशेषो रसशेषोल्पत्वात् कलासंज्ञः|३०|
🔊 Audio coming soon
யஸ்து தாத்வாஶயாந்தரேஷு க்லேதோऽவதிஷ்டதே ஸ யதா ஸ்வமூஷ்மபிர்விபக்வஃ ஸ்நாயுஶ்லேஷ்மஜராயுச்சந்நஃ காஷ்ட இவ ஸாரோ தாதுஸாரஶேஷோ ரஸஶேஷோல்பத்வாத் கலாஸஂஜ்ஞஃ||௩௦||
View original
यस्तु धात्वाशयान्तरेषु क्लेदोऽवतिष्ठते स यथा स्वमूष्मभिर्विपक्वः स्नायुश्लेष्मजरायुच्छन्नः काष्ठ इव सारो धातुसारशेषो रसशेषोल्पत्वात् कलासंज्ञः||३०||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
உக்தாஸ்த்வசஃ கலா உச்யந்தே-யஸ்த்வித்யாதி| தாதூநாஂ ரக்தாதீநாமாஶயா யாநி ஸ்ரோதாஂஸி தேஶாஂ த்வயோர்தாத்வாஶயயோர்மத்யே யஃ க்லேதஃ ஸ ஸ்வேந-ஸ்வேந தாதூஷ்மணா பக்வஃ ஶ்லேஷ்மாதிசந்நஃ ஸந் கலாக்யா லபதே| காஷ்டஸாரவத் யதா காஷ்டேऽந்தஃஸாரோ விபஜ்யதே, ததா ஶரீரே கலாஃ| தாஶ்ச ஸ்வஸ்தாநமஜஹத்யஃ ஶரீரஂ வ்யாப்நுவந்தி| ஸ து க்லேதோ தாதுஸாரஶேஷோ ந பூர்வதாதுதாஂ நாப்யுத்தரதாதுதாஂ ப்ராப்நோத்யதஃ ஸ்வல்பத்வாத் கலாஸஂஜ்ஞஃ, ஆஸாஂ து க்ரமோ தாதுக்ரமஸம்பவவிஶேஷாத்| விஶிஷ்டகார்யதா து ஸ்வபாவாத்|| ௩௦||
தா தாத்வாஶயந்தரமர்யாதாஃ ஸப்த கலாஃ||௧||
View original
ता धात्वाशयन्तरमर्यादाः सप्त कलाः||१||
🔊 Audio coming soon
தாஸாஂ ப்ரதமா மாஂஸதரா நாம| யஸ்யாஂ மாஂஸே ஸிராஸ்நாயுதமநீஸ்ரோதஸாஂ பூமாவிவ பங்கோதகேந பிஸமணாலாநாஂ ப்ரதாநாநி பவந்தி||௩௧||
View original
तासां प्रथमा मांसधरा नाम| यस्यां मांसे सिरास्नायुधमनीस्रोतसां भूमाविव पङ्कोदकेन बिसमृणालानां प्रतानानि भवन्ति||३१||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ததாஹி-ப்ரதமா ரஸவிஶேஷஜாऽபி மாஂஸதர| யஸ்யாஂ பூம்யாமிவாதிஷ்டாய மாஂஸே கர்தமஸதஶே ஸிராதீநாஂ ப்ரதாநாநி மணாலப்ரக்யாநி பவந்தி|| ௩௧||
த்விதீயா ரக்ததர நாம மாஂஸஸ்யாப்யந்தரதஸ்தஸ்யாஂ ஶோணிதஂ விஶேஷதஶ்ச ஸிராப்லீஹயகத்ஸு பவதி| மாஂஸாச்ச க்ஷதாத் க்ஷதஜஂ வக்ஷாதிவ க்ஷீரிணஃ க்ஷீரஂ ப்ரவர்த்ததே||௩௨||
View original
द्वितीया रक्तधर नाम मांसस्याभ्यन्तरतस्तस्यां शोणितं विशेषतश्च सिराप्लीहयकृत्सु भवति| मांसाच्च क्षतात् क्षतजं वृक्षादिव क्षीरिणः क्षीरं प्रवर्त्तते||३२||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
த்விதீயாயாஂ ஶோணிதஂ பவதி| விஶேஷதோ யகதாதிஷ்வேவ தஸ்யாஂ கலாயாஂ ஶோணிதஂ பவதி ப்ரபாவாச்ச மாஂஸாத் க்ஷதாத் பஹிஃ ஶோணிதஂ ப்ரவர்த்ததே| ந ஹி தயா விநா மாஂஸே ரக்தஂ பவதி| தஷ்டாந்தஃ ஸ்புடப்ரதிபத்த்யர்தஃ|| ௩௨||
ததீயா மேதோதரா நாம| மேதோ ஹி தஸ்யாமுதரேऽண்வஸ்திஷு ச ஸரக்தஂ பவதி| ததேவ ச ஶிரஸி கபாலப்ரதிச்சந்நஂ மஸ்திஷ்காக்யஂ மஸ்துலுங்காக்யஂ ச ஸ்தூலாஸ்திஷு ச மஜ்ஜா||௩||
View original
तृतीया मेदोधरा नाम| मेदो हि तस्यामुदरेऽण्वस्थिषु च सरक्तं भवति| तदेव च शिरसि कपालप्रतिच्छन्नं मस्तिष्काख़्यं मस्तुलुङ्गाख़्यं च स्थूलास्थिषु च मज्जा||३||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ததீயாயாஂ மேதஃகர்த ஸரக்தஂ பவத்யுதரேऽண்வஸ்திஷு| தாமேவா ऽऽஶ்ரித்ய மேதோ மஸ்துலுங்கத்வஂ யாதி மஜ்ஜத்வஂ ச யாதி|| ௩௩||
சதுர்தீ ஶ்லேஷ்மதரா நாம| தத்ஸ்தேந ஹி ஶ்லேஷ்மணா ஶ்லேஷிதாஃ ஸர்வஸந்தயோ தடா பவந்தி ஸோபாங்கா ஸாப்யங்கா||௩௪||
View original
चतुर्थी श्लेष्मधरा नाम| तत्स्थेन हि श्लेष्मणा श्लेषिताः सर्वसन्धयो दृढा भवन्ति सोपाङ्गा साभ्यङ्गा||३४||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸுபோதம்| அக்ஷாஶ்சக்ரநாபயஃ| ஸோபாங்கஃ ஸாப்யங்காஃ|| ௩௪||
பஞ்சமீ புரீஷதரா நாம| ஸா ஹ்யந்த்ராமபக்வாஶயாஶ்ரிதா கோஷ்டாந்தருண்டுகஸ்தஂ மலஂ விபஜதி||௩௫||
View original
पञ्चमी पुरीषधरा नाम| सा ह्यन्त्रामपक्वाशयाश्रिता कोष्ठान्तरुण्डुकस्थं मलं विभजति||३५||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
உண்டுகஂ புரீஷாதாரஃ|| ௩௫||
ஷஷ்டீ பித்ததர நாம பக்வாமாஶமத்யஸ்தா| ஸா ஹ்யந்தரக்நேரதிஷ்டாநதயாऽऽமாஶயாத் பக்வாஶயோந்முகமந்நஂ பலேந விதார்ய பித்ததேஜஸ ஶோஷயதி பசதி பக்வஞ்ச விமுஞ்சதி| தோஷாதிஷ்டிதா து தௌர்பல்யாதாமமேவாததோऽஸாவந்நஸ்ய க்ரஹணாத் புநர்க்ரஹணீஸஂஜ்ஞா| பலஂ ச தஸ்யாஃ பித்தமேவாக்ந்யபிதாநமதஃ ஸாऽக்நிஸ்தப்தோபபஂஹிதைகயோகக்ஷேமா ஶரீரஂ வர்தயதி||௩௬||
View original
षष्ठी पित्तधर नाम पक्वामाशमध्यस्था| सा ह्यन्तरग्नेरधिष्ठानतयाऽऽमाशयात् पक्वाशयोन्मुख़मन्नं बलेन विधार्य पित्ततेजस शोषयति पचति पक्वञ्च विमुञ्चति| दोषाधिष्ठिता तु दौर्बल्यादाममेवाततोऽसावन्नस्य ग्रहणात् पुनर्ग्रहणीसंज्ञा| बलं च तस्याः पित्तमेवाग्न्यभिधानमतः साऽग्निस्तब्धोपबृंहितैकयोगक्षेमा शरीरं वर्तयति||३६||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஷஷ்டீ பக்வாமாஶயயோர்மத்யே ஸ்திதா ஆமாஶயாத் பக்வாஶயோந்முகமந்நஂ பலேந விதார்ய்ய பசதி| பித்ததேஜஸா கரணபூதேந| ஸைவ வாதாதிதோஷாதிஷ்டாநேந தௌர்பல்யாதாமமேவ விமுஞ்சதி யதேவாக்நேர்தாரணஂ ததேவ தஸ்யா உபஸ்தம்பநம்| யதேவாக்நேருபபஂஹணஂ ததேவாஸ்யா உபபஃஹணமித்யேகயோகக்ஷேமா|| ௩௬||
ஸப்தமீ ஶுக்ரதரா நாம த்வ்யங்குலே தக்ஷிணே பார்ஶ்வே பஸ்தித்வாரஸ்யாதோ மூத்ரமார்கமாஶ்ரிதா ஸகலஶரீரவ்யாபிநீ ஶுக்ரஂ ப்ரவர்தயதி||௩௭||
View original
सप्तमी शुक्रधरा नाम द्व्यङ्गुले दक्षिणे पार्श्वे बस्तिद्वारस्याधो मूत्रमार्गमाश्रिता सकलशरीरव्यापिनी शुक्रं प्रवर्तयति||३७||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸப்தமீ பஸ்தித்வாரஸ்ய த்வ்யங்குலமதிக்ரம்ய தக்ஷிணே பார்ஶ்வே மூத்ரமார்கமாஶ்ரித்ய வர்த்ததே|| ௩௭||
தோஷா தாதவோ மலாஶ்ச ப்ராகுதிதாஃ||௩௮||
View original
दोषा धातवो मलाश्च प्रागुदिताः||३८||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தோஷாதயஃ ப்ராக் ஸூத்ரஸ்தாந உக்தாஃ|| ௩௮||
பஞ்ச புத்தீந்த்ரியாணி-ஶ்ரோத்ரஂ ஸ்பர்ஶநஂ தர்ஶநஂ ரஸநஂ க்ராணஞ்ச| ஶ்ரோத்ராதீநி பஞ்ச புத்தீந்த்ரியாணி||௩௯||
View original
पञ्च बुद्धीन्द्रियाणि-श्रोत्रं स्पर्शनं दर्शनं रसनं ग़्राणञ्च| श्रोत्रादीनि पञ्च बुद्धीन्द्रियाणि||३९||
🔊 Audio coming soon
தேஷாஂ ஸபாகதயா க்ரமாத்விஷயஃ ஶப்தஸ்பர்ஶரூபரஸகந்தாஃ||௧||
View original
तेषां सभागतया क्रमाद्विषयः शब्दस्पर्शरूपरसगन्धाः||१||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தேஷாமிந்த்ரியாணாஂ ஸபாகதயா இந்த்ரியஸ்ய விஶேஷேணைகபூதாதிக்யகாரணத்வேந ஸாதஶ்யாத்| யதா சக்ஷுஸ்தைஜஸஂ தைஜஸமேவ ரூபஂ கஹ்ணாதி| ஶ்ரோத்ரஂ நாபஸஂ ஶப்தோऽபி நாபஸஃ|| ௪௦||
பஞ்ச புத்தீந்த்ரியாதிஷ்டாநாநி-கர்ணௌ த்வகக்ஷிணீ ஜிஹ்வா நாஸிகே ச||௪௧||
View original
पञ्च बुद्धीन्द्रियाधिष्ठानानि-कर्णौ त्वगक्षिणी जिह्वा नासिके च||४१||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
இந்த்ரியாதிஷ்டாநாநி ஶரீராவயவாஃ|| ௪௧||
பஞ்ச கர்மேந்த்ரியாணி-வாக்பாயூபஸ்தபாணிபாதஸஂஜ்ஞகாநி||௧||
View original
पञ्च कर्मेन्द्रियाणि-वाक्पायूपस्थपाणिपादसंज्ञकानि||१||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
கர்மேந்த்ரியாணி பஞ்ச-வாகேகஂ, த்விதீயஂ குதஂ, ததீயஂ மேட்ரம், சதுர்தஂ பாணீ, பஞ்சமஂ பாதௌ|| ௪௨||
தாந்யபி ச வசநோத்ஸர்கஹர்ஷாதாநகமநார்தாநி||௪௩||
View original
तान्यपि च वचनोत्सर्गहर्षादानगमनार्थानि||४३||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
வாகாதீநாஂ க்ரமேண வசநாதி கர்ம| ஹர்ஷக்ரஹணமுபலக்ஷணம்| ததா சோபஸ்தஂ யதா ஹர்ஷார்தஂ ததா மூத்ரோத்ஸர்கார்தமபி| ஹர்ஷஶப்தேந ஶுக்ரஂ லக்ஷ்யதே|| ௪௩||
அதீந்த்ரியந்து மநஃ ஸர்வார்தைரந்வயாத் தத்யோகேந பஞ்சேந்த்ரியா- ணாமர்தப்ரவத்தேஃ| புத்திகர்மேந்த்ரியோபயாத்மகத்வாச்ச||௪௪||
View original
अतीन्द्रियन्तु मनः सर्वार्थैरन्वयात् तद्योगेन पञ्चेन्द्रिया- णामर्थप्रवृत्तेः| बुद्धिकर्मेन्द्रियोभयात्मकत्वाच्च||४४||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
அதீந்த்ரியத்வமதிக்ராந்தேந்த்ரியஸ்வரூபத்வம்| ஹேதுத்ரயேணாதீந்த்ரியத்வே உபபத்திஃ| ஸர்வார்தைஃ ஸர்வைர்விஷயைரநுகதஂ மநஃ ந ததேந்த்ரியம்| இந்த்ரியாணி விஶேஷக்ரஹணார்தமிதி ததபேக்ஷந்தே, ந த்விந்த்ரியாந்தரம்| ததா ததுபயாத்மகஂ தச்சக்த்யந்வயாத்| ததா ச யதா மநஃ பஶ்யதி ததா க்ரியாஃ ப்ரவர்த்தந்தே|| ௪௪||
ஸப்தாஶயாஃ க்ரமாதஸக்கபாமபித்தபக்வவாயுமூத்ராதாராஃ| ஸ்த்ரீணாஂ பித்தபக்வாஶயயோர்மத்யே கர்பாஶயோऽஷ்டமஃ||௪௫||
View original
सप्ताशयाः क्रमादसृक्कफामपित्तपक्ववायुमूत्राधाराः| स्त्रीणां पित्तपक्वाशययोर्मध्ये गर्भाशयोऽष्टमः||४५||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
அஸகாத்யாஶயாஃ கண்டாதயஃ க்ரமேண மஹாஸ்ரோதஸி வர்த்தந்தே ஸப்த| அஷ்டமஃ ஸ்த்ரீணாமேவ| ஸ ச பித்தாஶயபக்வாஶயயோர்மத்யே பவதி|| ௪௫||
தேஷு ஸப்தஸு ப்ரதிபத்தாநி கோஷ்டாங்காநி ஹதயகத்ப்லீஹபுப்புஸோண்டுகவக்காந்த்ராதீநி||௪௬||
View original
तेषु सप्तसु प्रतिबद्धानि कोष्ठाङ्गानि हृदयकृत्प्लीहफुप्फुसोण्डुकवृक्कान्त्रादीनि||४६||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தேஷு சாஶயேஷு ப்ரதிபத்தாநி ஹதயாதீநி கோஷ்டாங்காநி| ஆதிக்ரஹணாதந்யாநி நாப்யாதீநி ஸூக்ஷ்மாணி கஹ்யந்தே| தாநி மதஶரீரே தஷ்ட்வா கார்ய்யகாரணபாவாத்விகல்பநீயாநி| ஸுபோதமந்யத்|| ௪௬||
தத்ர ஸமாநேநாத்மாயமாநஸ்ய தேஹோஷ்மணா பச்யமாமாநஸ்ய ஶோணிதஸ்யாச்சதோ ஜாயதே யகத் ப்லீஹா ச|௧|
View original
तत्र समानेनाध्मायमानस्य देहोष्मणा पच्यमामानस्य शोणितस्याच्छतो जायते यकृत् प्लीहा च|१|
🔊 Audio coming soon
ரக்தபேநாத் புப்புஸம்|௧|
View original
रक्तफेनात् फुप्फुसम्|१|
🔊 Audio coming soon
ரக்தகிட்டாதுண்டுகஃ|௧|
View original
रक्तकिट्टादुण्डुकः|१|
🔊 Audio coming soon
ரக்தமேதஃ ப்ரஸாதாத் வக்கௌ|௧|
View original
रक्तमेदः प्रसादाद् वृक्कौ|१|
🔊 Audio coming soon
ரக்தமாஂஸப்ரஸாதாதாப்ரமாணஂ||௧||
View original
रक्तमांसप्रसादादाप्रमाणं||१||
🔊 Audio coming soon
ஸார்தத்ரிவ்யாமாநி புஂஸாம்| த்ரிவ்யாமாநி ஸ்த்ரீணாம்||௨||
View original
सार्धत्रिव्यामानि पुंसाम्| त्रिव्यामानि स्त्रीणाम्||२||
🔊 Audio coming soon
ரக்தஸ்யாநிலயோகாத் காலீயம்||௧||
View original
रक्तस्यानिलयोगात् कालीयम्||१||
🔊 Audio coming soon
ஹதயஂ புநஃ ஶ்லேஷ்மரக்தப்ரஸாதாத் ஸம்பவதி பத்மகோஶஸங்காஶஂ ஸுஷிரமதோமுகம்| தத்விஶேஷேண சேதநாயாஃ ஸ்தாநஂ ஸர்வபாவாநாஂ ச சேதநாநுகதாநாம்| தஸ்ய வாமபார்ஶ்வே ப்லீஹா புப்புஸஶ்ச்| தக்ஷிணதோ யகத் க்லோம ச||௪௭||
View original
हृदयं पुनः श्लेष्मरक्तप्रसादात् सम्भवति पद्मकोशसङ्काशं सुषिरमधोमुख़म्| तद्विशेषेण चेतनायाः स्थानं सर्वभावानां च चेतनानुगतानाम्| तस्य वामपार्श्वे प्लीहा फुप्फुसश्च्| दक्षिणतो यकृत् क्लोम च||४७||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
சேதநாநுகதா பாவாஃ ஸ்மத்யாதயஃ| யத்ர சேதநோऽந்வயீ ஸக்தஃ|
ததா கபரக்தவாஹிநாஂ ஸ்ரோதஸாஂ மஹாபூதாநாஂ ச ப்ரஸாதாதிந்த்ரியாணி||௪௮||
View original
तथा कफरक्तवाहिनां स्रोतसां महाभूतानां च प्रसादादिन्द्रियाणि||४८||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
அவயவவிஶேஷ இந்த்ரியம்| கபாதிவஹாநி யாநி ஸ்ரோதாஂஸி தேஷாஂ மஹாபூதாநாஂ சாத்மீயாக்நிநா பாகபரிணாமாத்ப்ரஸாதாச்சக்ஷுராதீந்த்ரியாணி பவந்தி| இந்த்ரியாதிஷ்டாநாநீந்த்ரியாணீத்யுச்யந்தே|| ௪௮||
தேஷ்வபி ச நேத்ரே ஶ்லேஷ்மணஃ ப்ரஸாதாச்சுக்லமண்டலஂ தத் பிதஜம்| அஸஜஃ கஷ்ணமண்டலஂ தந்மாதஜம்| மத்யே தஷ்டிமண்டலஂ ததுபயாத்மகம்||௪௯||
View original
तेष्वपि च नेत्रे श्लेष्मणः प्रसादाच्छुक्लमण्डलं तत् पितृजम्| असृजः कृष्णमण्डलं तन्मातृजम्| मध्ये दृष्टिमण्डलं तदुभयात्मकम्||४९||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தேஷ்வபீந்த்ரியேஷு மத்யே நேத்ரே யச்சுக்லமண்டலஂ தச்ச்லேஷ்மணஃ ப்ரஸாதாத்பவதி| தச்ச பைதகஂ பவதி| ஸுபோதம்|| ௪௯||
பக்ஷ்மவர்த்மஶுக்லகஷ்ணதஷ்ட்யாக்யாநி பஞ்ச மண்டலாநி| தத்ஸந்தயஶ்சத்வாரஃ| த்வௌ சாபாங்ககநீநயோஃ இதி தே ஷட்| ஷட் ச படலாநி| த்வே வர்த்மநீ| பாஹ்யஂ சாஶ்ரிதமக்ந்யம்பஸீ| த்விதீயஂ மாஂஸஂ ததீயஂ மேதஶ்சதுர்தமஸ்தி| தேஶாஂ பஹலத தஷ்டேஃ பஞ்சமாஂஶேந||௫௦||
View original
पक्ष्मवर्त्मशुक्लकृष्णदृष्ट्याख़्यानि पञ्च मण्डलानि| तत्सन्धयश्चत्वारः| द्वौ चापाङ्गकनीनयोः इति ते षट्| षट् च पटलानि| द्वे वर्त्मनी| बाह्यं चाश्रितमग्न्यम्भसी| द्वितीयं मांसं तृतीयं मेदश्चतुर्थमस्थि| तेशां बहलत दृष्टेः पञ्चमांशेन||५०||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
பஞ்ச நேத்ரே சக்ரவதாந்தரதஃ மண்டலாநி| தேஷாஂ ஸந்தயஃ ஷட்| ஏகஃ பக்ஷ்மவர்த்மநோஃ| த்விதீயோ வர்த்மஶுக்லயோஃ| ததீயஃ ஶுக்லகஷ்ணயோஃ| சதுர்தஃ கஷ்ணதஷ்ட்யாக்யயோஃ| பஞ்சமோ நேத்ராபாங்கயோஃ| ஷஷ்டோ நேத்ரகநீநிகயோஃ| அபாங்கஃ கர்ணதிஶி| கநீநிகஂ நாஸாதிஶி| ஷட் ச நேத்ரபடலாநி பவந்தி| பாஹ்யமித்யாதிநா படலாநாஂ க்ரமஃ| தத்ர ச யத்பாஹ்யஂ படலஂ ததூர்த்வாதோபேதேந த்வே வர்த்மநீ அக்ந்யம்பஸீ சாஶ்ரிதம்| தாப்யாஂ ததாப்யாயிதம்| ஏவஂ ஸர்வத்ர வாச்யம்| தஷ்டிமண்டலஸ்ய யாவதீ விஸ்தீர்ணதா தஸ்யாஃ பஞ்சமேந பாகேந படலாநாஂ கநத்வம்|
பந்தநகுணாஸ்து சத்வாரஃ ஸிராகண்டராமேதஃகபாத்மகாஃ|௧|
View original
बन्धनगुणास्तु चत्वारः सिराकण्डरामेदःकफात्मकाः|१|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸிராதிமயாஶ்சத்வாரோ தேஹபந்தநரஜ்ஜவஃ| யாபிர்மஹாஸந்தயோ பத்யந்தே| தேஷாஂ ஸிராத்யநந்யதமத்வாந்நாதிகநிர்தேஶஃ ஸுபோதம்|| ௫௧||
ஶ்லேஷ்மா து பரஂ ஸர்வஸந்திபந்தநமித்யுக்தஂ ப்ராக்||௧||
View original
श्लेष्मा तु परं सर्वसन्धिबन्धनमित्युक्तं प्राक्||१||
🔊 Audio coming soon
நேத்ராஶ்ரிதஂ து தேஜோ பாஹ்யதேஜஸா ஸ்வயோநிநா யோகாச்சஸ்ரமிவாஶ்மநா கர்மண்யஂ பவதி| அதியோகாதுபஹந்யதே||௨||
View original
नेत्राश्रितं तु तेजो बाह्यतेजसा स्वयोनिना योगाच्छस्रमिवाश्मना कर्मण्यं भवति| अतियोगादुपहन्यते||२||
🔊 Audio coming soon
தச்ச வைத்யுதவத்படவாமுகவச்சாம்போமத்யகமபி வீர்ய்யோத்கர்ஷாத்தேஜஸ்த்வஂ ந ஜஹாதி|௧|
View original
तच्च वैद्युतवद्बडवामुख़वच्चाम्भोमध्यगमपि वीर्य्योत्कर्षात्तेजस्त्वं न जहाति|१|
🔊 Audio coming soon
மாஂஸாஸக்கபப்ரஸாதாத்து ஜிஹ்வா ஜாயதே||௧||
View original
मांसासृक्कफप्रसादात्तु जिह्वा जायते||१||
🔊 Audio coming soon
மாஂஸாஸக்கபமேதஃப்ரஸாதாத் வஷணாவிதி||௫௨||
View original
मांसासृक्कफमेदःप्रसादाद् वृषणाविति||५२||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஜிஹ்வாவஷணயோரிந்த்ரியாதாரேஷ்வநுபதேஶஃ|| ௫௨||
தஶ ப்ராணாயதநாநி மூர்தா ஜிஹ்வாபந்தநஂ கண்டோ ஹதயஂ நாபிர்பஸ்திர்குதஃ ஶுக்ரமோஜோ ரக்தஞ்ச| தேஷாமாத்யாநி ஸப்த புநர்மஹாமர்மஸஂஜ்ஞாநி||௫௩||
View original
दश प्राणायतनानि मूर्धा जिह्वाबन्धनं कण्ठो हृदयं नाभिर्बस्तिर्गुदः शुक्रमोजो रक्तञ्च| तेषामाद्यानि सप्त पुनर्महामर्मसंज्ञानि||५३||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ப்ராணாநாமாயதநாநி ஸ்தாநாநி மூர்தாதீநி ஆத்யாநி ஸப்த குதாந்தாநி மஹாமர்மாக்யாநி| கண்டோ ஜிஹ்வாபந்தநஸ்யாதஃ| ஸுபோதம்|| ௫௩||
ஷோடஶ கண்டராஃ| தாஸாஂ த்வே த்வே கரசரணேஷுசதஸ்ரஃ பதக்க்ரீவாபஷ்டயோஃ||௫௪||
View original
षोडश कण्डराः| तासां द्वे द्वे करचरणेषुचतस्रः पृथग्ग्रीवापृष्ठयोः||५४||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஷோடஶேத்யாதி த்வே-த்வே இதி சதுர்ஷு கரசரணேஷ்வஷ்டௌ| பதகிதி க்ரீவாயாஂ சதஸ்ரஃ| பஷ்டவஂஶே சதஸ்ர இதி பூர்வாபிஃ ஷோடஶ கண்டர மாஂஸரஜ்ஜுப்ராயாஃ|| ௫௪||
ஷோடஶ ஜாலாநி, தேஷாஂ மாஂஸஸிராஸ்நாய்வஸ்திஜாநி சத்வார்ய்யைகைகத்ர குல்பே மணிபந்தே ச பரஸ்பரகவாக்ஷிதாநி தாநி ஸ்திதாநி||௫௫||
View original
षोडश जालानि, तेषां मांससिरास्नाय्वस्थिजानि चत्वार्य्यैकैकत्र गुल्फे मणिबन्धे च परस्परगवाक्षितानि तानि स्थितानि||५५||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஏகைகத்ரேதி ப்ரத்யேகஂ சதுர்ஷு குல்பமணிபந்தநேஷு சத்வாரி மாஂஸாதிகாநி ஜாலகாதீநி ஷோடஶ|| ௫௫||
ஷட் கூர்சாஃ ஹஸ்தபாதக்ரீவாமேட்ரேஷு||௫௬||
View original
षट् कूर्चाः हस्तपादग्रीवामेढ्रेषु||५६||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
சத்வாரோ ஹஸ்தபாதே ப்ரத்யேகமேகோ க்ரீவாயாமேகோ மேட்ரே சேதி ஷட் கூர்சாஃ| கூர்சாகதயஃ ஸ்நாய்வாதிவிஶேஷாஃ|| ௫௬||
சதஸ்ரோ மாஂஸரஜ்ஜவஃ பஷ்டவஂஶமுபயதஃ பேஶீநிபந்தநார்தஂ தாஸாஂ த்வே பாஹ்யே| த்வே சாப்யந்தரஸ்திதே||௫௭||
View original
चतस्रो मांसरज्जवः पृष्ठवंशमुभयतः पेशीनिबन्धनार्थं तासां द्वे बाह्ये| द्वे चाभ्यन्तरस्थिते||५७||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
பஷ்டவஂஶஸ்யைகஸ்மிந் பார்ஶ்வே த்வக்பாக ஏகா, தத்வத் த்விதீயே பார்ஶ்வே, த்வே சாப்யந்தர இதி சதஸ்ரோ மாஂஸரஜ்ஜவஃ|| ௫௭||
ஸப்த ஸீவந்யஃ| தாஃ பஞ்ச ஶிரஸி ஜிஹ்வாமேஹநயோரேகைகா| பரிஹார்யாஶ்ச ஶஸ்த்ரேண||௫௮||
View original
सप्त सीवन्यः| ताः पञ्च शिरसि जिह्वामेहनयोरेकैका| परिहार्याश्च शस्त्रेण||५८||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஶிரஸி த்வே ஶங்காவஶ்ரித்ய ப்ரவத்தே த்வே ககாடிகே ஏகா உபரிஜ்வீ இதி பஞ்ச| த்வே ஜிஹ்வாமேட்ரயோரிதி ஸப்த ஸீவந்யஃ ஶஸ்த்ரேண பரிஹார்யாஃ|| ௫௮||
சதுர்தஶாஸ்திஸங்காதாஃ| தேஷாமேகைகோ குல்பஜாநுவங்க்ஷணமணிபந்தகர்பூரகக்ஷ்யாஸு த்ரிகஶிரஸோஶ்ச||௫௯||
View original
चतुर्दशास्थिसङ्ग़ाताः| तेषामेकैको गुल्फजानुवङ्क्षणमणिबन्धकर्पूरकक्ष्यासु त्रिकशिरसोश्च||५९||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
குல்பாதிமணிபந்தாதித்ரயபேதேந ப்ரத்யேகஂ ஶாகாயாஂ த்ரய இதி த்வாதஶ| த்ரிகே ஶிரஸி சைகைக இத்யஸ்திஸங்காதாஶ்சதுர்தஶ|| ௫௯||
தத்வத்ஸீமந்தாஃ, தே து பஞ்ச ஶிரஸீத்யஷ்டாதஶ||௬௦||
View original
तद्वत्सीमन्ताः, ते तु पञ्च शिरसीत्यष्टादश||६०||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தத்வதஸ்திஸங்காதவத் குல்பாதிஷு த்ரிகே சைகைகஃ| பஞ்ச ஶிரஸீத்யஷ்டாதஶ ஸீமந்தாஃ| ஸீமந்தாஃ ஸீவந்யஶ்ச பஹிஸ்த்வசஃ ஶிரஸி ந தஶ்யந்தே|| ௬௦||
த்ரீணி ஷஷ்ட்யऽதிகாந்யஸ்திஶதாநி| தேஷாஂ ச சத்வாரிஂஶச்சதஂ ஶாகாஸு| ஸவிஂஶஂ ஶதமந்தராதௌ| ஶதமுர்த்வமிதி||௬௧||
View original
त्रीणि षष्ट्यऽधिकान्यस्थिशतानि| तेषां च चत्वारिंशच्छतं शाख़ासु| सविंशं शतमन्तराधौ| शतमुर्ध्वमिति||६१||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
அஸ்த்நாஂ ஶதநி த்ரீணி ஷஷ்ட்யாऽதிகாநி|| ௬௧||
தத்ரைகைகஸ்மிந் ஸக்த்நி பஞ்ச பாதநகாஃ ப்ரத்யேகமங்குல்யாஂ த்ரீண்யஸ்தீநி தாநி பஞ்சதஶ| பஞ்ச பாதஶலாகாஃ| தத்ப்ரதிபந்தகமேகம்| த்வே த்வே கூர்சகுல்பஜங்காஸ்வேகைகஂ பார்ஷ்ணஜாந்ருஷு| ஸர்வாணி ச நகாஸ்த்யாதீநி ஸக்திவத் பாஹ்வோஶ்ச||௫||
View original
तत्रैकैकस्मिन् सक्थ्नि पञ्च पादनख़ाः प्रत्येकमङ्गुल्यां त्रीण्यस्थीनि तानि पञ्चदश| पञ्च पादशलाकाः| तत्प्रतिबन्धकमेकम्| द्वे द्वे कूर्चगुल्फजङ्ग़ास्वेकैकं पार्ष्णजान्रुषु| सर्वाणि च नख़ास्थ्यादीनि सक्थिवद् बाह्वोश्च||५||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தேஷாஂ ப்ரத்யேகஂ ஶாகாநாஂ பஞ்ச நகாஃ| பஞ்சதஶாங்குல்யஸ்தீநி| பஞ்சாங்குலிலக்நஶலாகாஃ| ஏகஂ ஶலாகாப்ரதிபந்தநம்| கூர்சே த்வே| குல்பே த்வே| ஜங்காயாஂ த்வே| ஏகஂ பார்ஷ்ணௌ| ஏகஂ ஜாநுநி| ஏகமூராவிதி பஞ்சத்ரிஂஶத்| ஶாகாநாஂ சதுஷ்ட்வாச்சதுர்குணாநி சத்வாரிஂஶச்சதமஸ்த்நாஂ ஶாகாஸு|| ௬௨||
சதுர்விஂஶதிஃ பரஶுகாஃ| தாவந்த்யேவ ஸ்தாலகாந்யர்புதாநி ச| த்ரிஂஶத் பஷ்டே| அஷ்டாவுரஸி ஏகைகஂ பாகே த்ரிகே| நிதம்பயோஶ்ச த்வே| தத்வதக்ஷகாஂஸாஂஸபலகேஷு||௬௩||
View original
चतुर्विंशतिः परशुकाः| तावन्त्येव स्थालकान्यर्बुदानि च| त्रिंशत् पृष्ठे| अष्टावुरसि एकैकं भागे त्रिके| नितम्बयोश्च द्वे| तद्वदक्षकांसांसफलकेषु||६३||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
பார்ஶ்வகாஸ்தாலகார்புதாநி த்விஸப்ததிரஸ்தீநி| த்ரிஂஶதஷ்டாவேகமேகஂ நிதம்பயோர்த்வித்வாத் த்வே| அக்ஷகாதீநாமபி த்ரயாணாஂ த்வித்வாத் த்வே த்வே| இத்யந்தராதௌ விஂஶகஂ ஶதமஸ்த்நாம்| பார்ஶ்வகா தீர்காவக்ராந்தா யத்ர பஷ்டதோ பத்யந்தே| யாநி ஸ்தாலகாநி தாந்யபி| ஏஷு யாநி பஷ்டவஂஶாரம்ப-காஸ்திஷு ஸம்பத்யந்தே தாந்யபுர்தாநி|| ௬௩||
ததா கண்டகர்ணஶங்கேஷு ஜத்ருதாலுநோஶ்ச| த்ரயோதஶ க்ரீவாயாம்| சத்வாரி கண்டநாட்யாம்| த்வே ஹநுபந்தநே| த்வாத்ரிஂஶத்தந்தாஃ| தத்வதுலூகலாநி ச| த்ரீணி நாஸாயாம்| ஷட் ஶிரஸி||௬௪||
View original
तथा गण्डकर्णशङ्ख़ेषु जत्रुतालुनोश्च| त्रयोदश ग्रीवायाम्| चत्वारि कण्ठनाड्याम्| द्वे हनुबन्धने| द्वात्रिंशद्दन्ताः| तद्वदुलूख़लानि च| त्रीणि नासायाम्| षट् शिरसि||६४||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ததேத்யேகைகம்| தத்ர கண்டாதீநாஂ த்ரயாணாஂ த்வித்வாத் த்வே த்வே த்வே| ஏகமேகம்| த்ரயோதஶ| சத்வாரி| த்வே த்வயோஃ| த்வாத்ரிஂஶத் த்வாத்ரிஂஶத்| த்ரீணி| ஷடிதி ஶதஂ ஶிரஸி| நாஸாக்ரே பார்ஶ்வயோர்த்வயோர்மத்ய ஏகம்| ஶிரஸ்யக்ரே கபாலமேகம்| பஷ்டத் ஏகம்| பார்ஶ்வயோர்த்வயோர்த்வாவிதி ஷட் கபாலாநி ஶிரஸி|| ௬௪||
தாநி ஜாநுநிதம்பாஂஸகண்டதாலுஶங்கவங்க்ஷணமத்யஶிரஸ்ஸு கபாலஸஂஜ்ஞாநி| தஶநாஸ்து ருசகாஃ| க்ராணகர்ணக்ரீவாக்ஷிகோஶேஷு தருணாநி| பாணிபாதபார்ஶ்வபஷ்டேஷு பலயாநி| ஶேஷாணி நலகாநீதி| நாமாநுகதாகதீநி பஞ்சவிதாந்யஸ்தீநி| தேஷு ஹி ஸிராபிஃ ஸ்நாயுபிஶ்ச நிபத்தாநி மாஂஸாநி||௭||
View original
तानि जानुनितम्बांसगण्डतालुशङ्ख़वङ्क्षणमध्यशिरस्सु कपालसंज्ञानि| दशनास्तु रुचकाः| ग़्राणकर्णग्रीवाक्षिकोशेषु तरुणानि| पाणिपादपार्श्वपृष्ठेषु बलयानि| शेषाणि नलकानीति| नामानुगताकृतीनि पञ्चविधान्यस्थीनि| तेषु हि सिराभिः स्नायुभिश्च निबद्धानि मांसानि||७||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
கபாலாதிநாமாநி பஞ்சாந்வர்தாகதீநி| தருணாநி மதூநி| தேஷு பஞ்சவிதேஷ்வஸ்திஷு ஸிராஸ்நாய்வபிர்மாஂஸாநி நிபத்தாநி மாஂஸாநி|| ௬௫||
தஶோத்தரஂ ஶதத்வயமஸ்திஸந்தீநாம்| தேஶாமஷ்டஷஷ்டிஃ ஶாகாஸு| ஏகோநஷஷ்டிரந்தராதௌ| த்ர்யஶீதிருர்த்வம்||௬௬||
View original
दशोत्तरं शतद्वयमस्थिसन्धीनाम्| तेशामष्टषष्टिः शाख़ासु| एकोनषष्टिरन्तराधौ| त्र्यशीतिरुर्ध्वम्||६६||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
அஸ்திஸந்தீந்யாஹ|| ௬௬||
தத்ரைகைகஸ்மிந் ஸக்த்நி பாதாங்குலௌ ப்ரத்யேகஂ த்ரயஃ| த்வாவங்குஷ்டே| தே சதுர்தஶ| ஏகைகோ குல்பஜாநுவங்க்ஷணேஷு||௬௭||
View original
तत्रैकैकस्मिन् सक्थ्नि पादाङ्गुलौ प्रत्येकं त्रयः| द्वावङ्गुष्ठे| ते चतुर्दश| एकैको गुल्फजानुवङ्क्षणेषु||६७||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தேஷாஂ ப்ரத்யேகஂ த்ரய அங்குலீஷு| த்வாதஶ| த்ரிஷ்வஸ்திஷு அங்குல்யாஃ த்வே| ஶலாகாயாஃ ததீயஃ| அங்குஷ்டமத்ய ஏகஃ| ஶலாகாயாஂ த்விதீய இதி சதுர்தஶ கரே| குல்பாதிஷ்வேகைகஃ| ஏவஂ ஶாகாஷ்வஷ்டஷஷ்டிஃ ஸந்தயஃ||௬௭||
த்ரயஃ கடிகபாலேஷு| சதுர்விஂஶதிஃ பஷ்டவஂஶே| தத்வத் பார்ஶ்வயோஃ| அஷ்டாவுரஸி||௬௮||
View original
त्रयः कटिकपालेषु| चतुर्विंशतिः पृष्ठवंशे| तद्वत् पार्श्वयोः| अष्टावुरसि||६८||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
த்ரயஶ்சதுர்விஂஶதித்வயஂ அஷ்டாவித்யேகோநஷஷ்டிரந்தராதௌ| தத்வதிதி பஷ்டவஂஶவத்| பார்ஶ்வ ஏகஸ்மிந் த்வாதஶாந்யஸ்மிந் த்வாதஶபரஶுகாஶ்ரயத்வாத் ஸந்தீநாம்|| ௬௮||
அஷ்டௌ க்ரீவாயாம்| த்ரயஃ கண்டநாட்யாம்| அஷ்டாதஶ கண்டநாடீநிபத்தா ஹதயயகத்க்லோமநாடீஷு| த்வாத்ரிஂஶத்தந்தமூலேஷு| ஏகைகஃ காகலநாஸாமூர்த்தஸு| த்வௌ த்வௌ கண்டகர்ணஶங்கவர்த்மநேத்ரஹநுஸந்திஷு| த்வாவுபரிஷ்டாத் ப்ருவோஃ| பஞ்ச ஶிரஃகபாலேஷு||௬௯||
View original
अष्टौ ग्रीवायाम्| त्रयः कण्ठनाड्याम्| अष्टादश कण्ठनाडीनिबद्धा हृदययकृत्क्लोमनाडीषु| द्वात्रिंशद्दन्तमूलेषु| एकैकः काकलनासामूर्द्धसु| द्वौ द्वौ गण्डकर्णशङ्ख़वर्त्मनेत्रहनुसन्धिषु| द्वावुपरिष्टात् भ्रुवोः| पञ्च शिरःकपालेषु||६९||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
அஷ்டௌ த்ரயஃ அஷ்டாதஶத்வாத்ரிஂஶதேகஃ ஏகஃ ஏகஃ கண்டாதிஷு த்வௌ த்வௌ ஷட்ஸ்வேவஂ த்வாதஶ த்வௌ பஞ்ச இதி த்ர்யஶீதிருர்த்வம்| திஸஷு ஹதயாதிநாடீஷ்வஷ்டாதஶஸந்தயஃ| தே ச கண்டநாட்யாஂ நிபத்தாஃ அதஏவ ஶிரஸி கணிதாஃ| ஹந்வோஃ ஸந்திர்ஹநுஸந்திஃ| த்வௌ த்வௌ கண்டாதீநாமித்யேகைகஸ்மிந் கண்டாதாவேகைகஃ ஸந்திர்ஜ்ஞேயஃ| உபரிஷ்டாத்த்வாவிதி ப்ருவோருர்த்வே| ஶிரோவர்துலதயா ஶிரஃகபாலேஷு பஞ்ச| த்வௌ லலாடபார்ஶ்வயோஃ| த்வௌ ககாடிகாபார்ஶ்வயோஃ| ஏக ஜுஃ|| ௬௯||
தேऽங்குலிகுல்பலஜாநுமணிபந்தகூர்பரேஷு கோரஸஂஜ்ஞாஃ| கக்ஷாவங்க்ஷணதந்தமூலேஷூலூகஸஂஜ்ஞாஃ| அஂஸபீடகுதபகநிதம்பேஷு ஸாமுத்காஃ| கீவாபஷ்டவஂஶயோஃ ப்ரதராஃ| ஶிரஃகடீகபாலேஷு துந்நஸேவநீஸஂஜ்ஞாஃ| ஹநூபயதோ வாயஸதுண்டாஃ| கண்டநேத்ரஹதயயகத்ப்லீஹக்லோமநாடீஷு மண்டலஸஂஜ்ஞாஃ| ஶ்ரோத்ரஶங்காடகேஷு ஶங்காவர்தாஃ| இத்யஸ்திஸந்தயோऽஷ்டவிதாஃ||௭௦||
View original
तेऽङ्गुलिगुल्फलजानुमणिबन्धकूर्परेषु कोरसंज्ञाः| कक्षावङ्क्षणदन्तमूलेषूलूख़संज्ञाः| अंसपीठगुदभगनितम्बेषु सामुद्गाः| गीवापृष्ठवंशयोः प्रतराः| शिरःकटीकपालेषु तुन्नसेवनीसंज्ञाः| हनूभयतो वायसतुण्डाः| कण्ठनेत्रहृदययकृत्प्लीहक्लोमनाडीषु मण्डलसंज्ञाः| श्रोत्रशृङ्गाटकेषु शङ्ख़ावर्ताः| इत्यस्थिसन्धयोऽष्टविधाः||७०||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தேஷாஂ ஸந்தீநாஂ ஸ்தாநவிஶேஷேண ஸஂஜ்ஞாஷ்டகமநுகதார்தம்| ஶ்ரோத்ரஶங்காடகஂ ப்ருவ உபரி கர்ணநிகடே| இத்யஸ்த்யாஶ்ரிதாநாஂ ஸந்தீநாஂ தஶோத்தரஂ ஶதத்வயமுக்தம்|| ௭௦||
ஸ்நாயுபேஶீஸிராஶ்ரிதைஸ்து ஸஹஸ்ரத்வயஂ ந புநஃ ஶஸ்த்ரப்ரணிதாநே தேஷு வாச்யமஸ்தீதி பதங்நோச்யதே||௭௧||
View original
स्नायुपेशीसिराश्रितैस्तु सहस्रद्वयं न पुनः शस्त्रप्रणिधाने तेषु वाच्यमस्तीति पृथङ्नोच्यते||७१||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ்நாய்வாத்யைஃ ஸந்திபிஃ ஸஹஸ்ரத்வயஂ பவதி தச்சஸ்ரகர்மாநுபயோகாந்நோக்தம்| ஸூக்ஷ்மாஃ ஸிராஃ ஸ்நாயவஃ| பேஶ்யஃ புநஃ ஸ்நாய்வாகதயோ மாஂஸமய்யஃ|| ௭௧||
நவ ஸ்நாயுஶதாநி| தேஷாஂ ஷட் ஶதாநி ஶாகாஸு| த்ரிஂஶச்சதத்வயமந்தராதௌ| ஊர்த்வஂ ஸப்ததிஃ||௭௨||
View original
नव स्नायुशतानि| तेषां षट् शतानि शाख़ासु| त्रिंशच्छतद्वयमन्तराधौ| ऊर्ध्वं सप्ततिः||७२||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
அத ஸ்நாய்வாநாஂ விபாக உச்யதே| ப்ரத்யேகஂ ஶாகாயாஂ ஸார்த்தஶதஂ ஸ்நாய்வாநாமேவஂ ஶாகாஸு ஷட்ஶதாநி|| ௭௨||
தத்ரைகைகஸ்மிந் ஸக்த்நி பாதாங்குல்யாஂ ப்ரத்யேகஂ ஷட்ஷட்| தாநி த்ரிஂஶத்| தஶ தஶ பாததலகூர்சகுல்பேஷு த்ரிஂஶஜ்ஜங்காயாம்| தஶ ஜாநுநி| சத்வாரிஂதூரௌ| தஶ வங்க்ஷணே||௭௩||
View original
तत्रैकैकस्मिन् सक्थ्नि पादाङ्गुल्यां प्रत्येकं षट्षट्| तानि त्रिंशत्| दश दश पादतलकूर्चगुल्फेषु त्रिंशज्जङ्ग़ायाम्| दश जानुनि| चत्वारिंदूरौ| दश वङ्क्षणे||७३||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ததா சைகஸ்மிந் ஸக்த்நி பஞ்ச பாதாங்குலீஷு ப்ரத்யேகஂ ஷட்| ஏவமங்குலீஷு த்ரிஂஶத்| பாததலாதிஷு த்ரிஷு தஶ-தஶ| ஏவஂ த்ரிஂஶதேகீகத்ய ஷஷ்டிஃ| த்ரிஂஶத்தஶ சத்வாரிஂஶத்தஶ இதி ஸார்தஶதம்| பாஹாவங்குலீகரதலகூர்சமணிபந்தநப்ரகோஷ்டகூர்பரப்ரகாண்டகக்ஷ்யாஸு க்ரமேணோக்தாவயவாத்விஜ்ஞேயம்|| ௭௩||
சத்வாரிஂஶத் கட்யாம்| விஂஶதிர்முஷ்கமேட்ரபஸ்த்யந்த்ரேஷு| அஶீதிஃ பஷ்டே| ஷஷ்டிஃ பார்ஶ்வயோஃ| அஷ்டாதஶோரஸி| சத்வார்யக்ஷகயோஃ| அஷ்டாவஂஸயோஃ||௭௪||
View original
चत्वारिंशत् कट्याम्| विंशतिर्मुष्कमेढ्रबस्त्यन्त्रेषु| अशीतिः पृष्ठे| षष्टिः पार्श्वयोः| अष्टादशोरसि| चत्वार्यक्षकयोः| अष्टावंसयोः||७४||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
அந்தராதௌ சத்வாரிஂஶத்விஂஶதிரஶீதிஃ ஷஷ்ட்யாஷ்டாதஶ சத்வார்ய்யஷ்டாவிதி த்ரிஂஶததிகாந்யஷ்டௌ ஶதாநி பவந்தி| முஷ்காதிஷு சதுர்ஷு ச விஂஶதிஃ ஸாதாரணாநி| அக்ஷகயோர்த்வே த்வே| அஸஂயோஶ்சத்வாரிசத்வாரி|| ௭௪||
த்வே த்வே மந்யாவடுநேத்ரௌஷ்டதாலுஷு| த்ரிஂஶத் க்ரீவாயாம்| த்ரீணி ஜத்ருணி| சத்வாரி ஹந்வோஃ| பஞ்ச ஜிஹ்வாயாம்| த்வாதஶோத்தராதரேஶு தந்தமாஂஸேஷு| ஷண்மூர்தநி||௭௫||
View original
द्वे द्वे मन्यावटुनेत्रौष्ठतालुषु| त्रिंशद् ग्रीवायाम्| त्रीणि जत्रुणि| चत्वारि हन्वोः| पञ्च जिह्वायाम्| द्वादशोत्तराधरेशु दन्तमांसेषु| षण्मूर्धनि||७५||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஶிரஸ்யுச்யதே-த்வே மந்யயோஃ| அவடௌ த்வே| நேத்ரயோர்த்வே| தாலுநி த்வே-இதி தஶ| த்ரிஂஶத்த்ரீணி சத்வாரி பஞ்ச த்வாதஶ ஷடிதி மூர்தநி| அக்ஷகஸந்திர்ஜத்ருஃ ஹந்வோர்த்வே த்வே| உத்தராதரேஷு தந்தமாஂஸேஷு ஷட்ஷடிதி ஸ்நாய்வாநாஂ நவஶதாநி| அவடுஃ ககாடிகா|| ௭௫||
தத்ர ஶாகாஸு ஸந்திஷு ச ப்ரதாநவந்தி| மஹாஸ்நாய்வாநி து வத்தாநி தாநி கண்டராஸஂஜ்ஞாநி| பஸ்த்யாமபக்வாஶயாந்த்ரேஷு ஸுஷிராணி| பார்ஶ்வபஷ்டோரஶிஶரஸ்து பதூநி||௭௬||
View original
तत्र शाख़ासु सन्धिषु च प्रतानवन्ति| महास्नाय्वानि तु वृत्तानि तानि कण्डरासंज्ञानि| बस्त्यामपक्वाशयान्त्रेषु सुषिराणि| पार्श्वपृष्ठोरशिशरस्तु पृथूनि||७६||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தத்ரேத்யாதிநா தேஷாஂ தேஶவிஶேஷேணாகாரவிஶேஷா உச்யந்தே| ப்ரதாநவந்த்யநேகப்ரகாராணி| தேஷாமேவ ஸ்நாய்வாநாஂ வத்தாநாஂ மஹதாஂ ச கண்டராஸஂஜ்ஞா| ஸுபோதம்|| ௭௬||
ஸ்நாயுபந்தநைர்ஹி ஸந்திஷு ஸுபத்தா தநுர்நௌரிவ ஸம்யகீஹதே| தஸ்மாதஸ்திஸிராதிப்யோऽபி தாநி யத்நதோ ரக்ஷேத்||௭௭||
View original
स्नायुबन्धनैर्हि सन्धिषु सुबद्धा तनुर्नौरिव सम्यगीहते| तस्मादस्थिसिरादिभ्योऽपि तानि यत्नतो रक्षेत्||७७||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஏதைர்ஹி ஸ்நாயுநிபந்தநைஸ்தநுஃ ஸந்திப்ரதேஶேஷ்வவபத்தா ஸதீ ஸம்யகீஹதே ஸாது கத்வா சேஷ்டதே| யதா நௌஃ ஸந்திஷு ப்ரதிபத்தா ஸதீ ஸம்யகீஹதே| ததோ ஹேதோஸ்தாநி ஸ்நாய்வாநி யத்நதோ ரக்ஷேதஸ்த்யாதிப்யோऽபி|| ௭௭||
யஶ்ச ஸ்நாய்வாநி பாஹ்யாந்யப்யந்தராணி ச ஸம்யக் ஜாநாதி ஸ கூடமபி ஶல்யமாஹர்துஂ ஸமர்தோ பவதி||௭௮||
View original
यश्च स्नाय्वानि बाह्यान्यभ्यन्तराणि च सम्यग् जानाति स गूढमपि शल्यमाहर्तुं समर्थो भवति||७८||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸுபோதம்| ஸ்நாய்வஜ்ஞாநே சாத்ரைவோபயோகோ வக்ஷ்யதே|| ௭௮||
பஞ்ச பேஶீஶதாநி| தாஸாஂ சத்வாரி ஶதாநி ஶாகாஸு ஷஷ்டிரந்தராதௌ| சத்வாரிஂஶதூர்த்வம்||௭௯||
View original
पञ्च पेशीशतानि| तासां चत्वारि शतानि शाख़ासु षष्टिरन्तराधौ| चत्वारिंशदूर्ध्वम्||७९||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
அத பேஶ்யஃ|| ௭௯||
தத்ரைகைகஸ்மிந் ஸக்த்நி பாதாங்குல்யாஂ ப்ரத்யேகஂ திஸ்ரஃ| தாஃ பஞ்சதஶ| தஶ தஶ ப்ரபதே பாததலே குல்பே ச, ததா பாதஸ்யோபரி கூர்சே ஸந்நிவிஷ்டாஃ| விஂஶதிர்ஜங்காயாம்| பஞ்ச ஜாநுநி விஂஶதிரூரௌ||௮௦||
View original
तत्रैकैकस्मिन् सक्थ्नि पादाङ्गुल्यां प्रत्येकं तिस्रः| ताः पञ्चदश| दश दश प्रपदे पादतले गुल्फे च, तथा पादस्योपरि कूर्चे सन्निविष्टाः| विंशतिर्जङ्ग़ायाम्| पञ्च जानुनि विंशतिरूरौ||८०||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
அங்குலீஷு பஞ்சதஶ| ப்ரபதே பாததலஸ்யாக்ரபாகே தஶ| ததா பாததலே தஶ| குல்பே தஶ| பாதஸ்யோபரி தஶ| தாஶ்ச கூர்சநாம்நி மர்மணி ஸந்நிவிஷ்டாஃ| விஂஶதிர்ஜங்காயாம்| ஜாநுநி பஞ்ச| ஊரௌ விஂஶதிரிதி ஶதஂ ஸக்த்நி| தத்வத்திஸஷு ஶேஷாஸு ஶாகாஸு|| ௮௦||
ஏகைகா மேட்ரஸேவந்யோஃ| த்வே வஷணயோஃ| தஶ ஸ்பிஜோஃ| திஸ்ரோ குதே, தாஸ்து வலீஸஂஜ்ஞாஃ| த்வே பஸ்திஶிரஸி| சதஸ்ர உதரே| நாப்யாமேகா| ஹத்யாமாஶயே ச| ஷட் யகத்ப்லீஹோண்டுகேஷு| பஷ்டே பஞ்சோர்த்வஸந்நிவிஷ்டாஃ| தஶ தீர்காஃ பாற்ஶ்வயோஃ| தஶ வக்ஷஸி| திஸ்ரோஂऽஸாக்ஷகோபரிதஃ||௮௧||
View original
एकैका मेढ्रसेवन्योः| द्वे वृषणयोः| दश स्फिजोः| तिस्रो गुदे, तास्तु वलीसंज्ञाः| द्वे बस्तिशिरसि| चतस्र उदरे| नाभ्यामेका| हृद्यामाशये च| षट् यकृत्प्लीहोण्डुकेषु| पृष्ठे पञ्चोर्ध्वसन्निविष्टाः| दश दीर्ग़ाः पाऱ्श्वयोः| दश वक्षसि| तिस्रोंऽसाक्षकोपरितः||८१||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
அந்தராதௌ து ஏகா மேட்ரே| ஏகா ஸேவந்யாம்| த்வே| தஶ| குதே திஸ்ரோ வலீஸஂஜ்ஞாஃ| த்வே| சதஸ்ரஃ| ஏகா| த்வே ஹத்யாமாஶயே ச ஸாதாரணம்| யகதாதிஷு த்ரிஷு ஷட்| பஷ்டே பஞ்ச| தாஸ்து ஊர்த்வஂ ஶிரஸஃ ஸந்நிவிஷ்டாஃ| தஶ| தஶ| அஂஸாக்ஷகோபரிதஸ்திஸ்ர இத்யந்தராதௌ ஷஷ்டிஃ| பூர்வைஃ ஸஹ ஷஷ்ட்யதிகாநி சத்வாரி ஶதாநி பவந்தி|
தஶ க்ரீவாயாம்| அஷ்டௌ கண்டயோஃ| அஷ்டௌ ஹந்வோஃ| ஏகைகா கலகாகலஜிஹ்வாமூர்தஸு| த்வே த்வே தாலுலலாடயோஃ| நாஸௌஷ்டகர்ணேஷு ச||௮௨||
View original
दश ग्रीवायाम्| अष्टौ गण्डयोः| अष्टौ हन्वोः| एकैका गलकाकलजिह्वामूर्धसु| द्वे द्वे तालुललाटयोः| नासौष्ठकर्णेषु च||८२||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஊர்த்வாங்க உச்யதே-தஶாஷ்டவஷ்டாவேகைகைகைகா த்வே-த்வே-த்வே-த்வே-த்வே இதி சத்வாரிஂஶத்| காகலஂ கண்டமத்யம்| காகலஸ்யாதோ நாலம்| மூர்தா ஶிரஃ| நாஸாயாஂ த்வே| ஓஷ்டயோஃ கர்ணயோஶ்ச ப்ரத்யேகமேகா| இதி புஂ<ஸம்< திவ்=""><ஸ்பந் ஸ்த்ய்லே="வ்ஹிதே-ஸ்பசே:ப்ரே-லிநே; போந்த்-ஸிழே: ௧௩ப்த்; போந்த்-வேஇக்த்:போள்; சோலோர்: #௦௦௯; பச்க்க்ரோஉந்த்: யேல்லோவ்; தேக்ஷ்த்-அலிக்ந்:சேந்தேர்;" இத்="வ்ய_த்ரந்ஸ்_௩௫">പും&ல்த்;സമ്&ல்த்; ദിവ്=""&க்த்;&ல்த்;സ്പന് സ്ത്യ്ലേ="വ്ഹിതേ-സ്പചേ:പ്രേ-ലിനേ; ഫോന്ത്-സിഴേ: ൧൩പ്ത്; ഫോന്ത്-വേഇഘ്ത്:ബോള്; ചോലോര്: #൦൦൯; ബച്ക്ഗ്രോഉന്ദ്: യേല്ലോവ്; തേക്ഷ്ത്-അലിഗ്ന്:ചേന്തേര്;" ഇദ്="വ്യ_ത്രന്സ്_൩൫"&க்த்;పుం&அம்ப்;ല്ത്;సం&அம்ப்;ല്ത്; దివ్=""&அம்ப்;ഗ്ത്;&அம்ப்;ല്ത്;స్పన్ స్త్య్లే="వ్హితే-స్పచే:ప్రే-లినే; ఫోంత్-సిజే: ൧൩ప్త్; ఫోంత్-వైఘ్త్:బోల్ద్; చోలోర్: ൦൦൯; ബച്ക്ഗ്രോഉന്ദ്: യേല്ലോവ്; തേക്ഷ്ത്-അലിഗ്ന്:ചേന്തേര്;" ഇദ്="വ്യ_ത്രന്സ്_൩൫"&அம்ப்;ഗ്ത്;पुं&அம்ப்;ല്ത്;सम्&அம்ப்;ല്ത്; दिव्=""&அம்ப்;ഗ്ത്;&அம்ப்;ല്ത്;स्पन् स्त्य्ले="व्हिते-स्पचे:प्रे-लिने; फ़ोन्त्-सिऴे: १३प्त्; फ़ोन्त्-वेइघ्त्:बोळ्; चोलोर्: ००९; बच्क्ग्रोउन्द्: येल्लोव्; तेक्ष्त्-अलिग्न्:चेन्तेर्;" इद्="व्य_त्रन्स्_३५"&அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్;पुं&அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;सम्&அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్; दिव्=""&அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్;&அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;स्पन् स्त्य्ले="व्हिते-स्पचे:प्रे-लिने; फ़ोन्त्-सिऴे: १३प्त्; फ़ोन्त्-वेइघ्त्:बोळ्; चोलोर्: ००९; बच्क्ग्रोउन्द्: येल्लोव्; तेक्ष्त्-अलिग्न्:चेन्तेर्;" इद्="व्य_त्रन्स्_३५"&அம்ப்;ഗ്ത്;पुṁ&அம்ப்;ല്ത്;सम्&அம்ப்;ല്ത്; दिव्=""&அம்ப்;ഗ്ത്;&அம்ப்;ല്ത്;स्पन् स्त्य्ले="व्हिते-स्पचे:प्रे-लिने; फ़ोन्त्-सिऴे: १३प्त्; फ़ोन्त्-वेइघ्त्:बोळ्; चोलोर्: ००९; बच्क्ग्रोउन्द्: येल्लोव्; तेक्ष्त्-अलिग्न्:चेन्तेर्;" इद्="व्य_त्रन्स्_३५"&அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్; &அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;दिव् इद्="व्य_त्रन्स्_३६" च्लस्स्="हिद्देन्"&அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్;पñचप्ēśīśअत्āनि||&அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;स्पन् स्त्य्ले="व्हिते-स्पचे:प्रे-लिने; फ़ोन्त्-सिऴे: १३प्त्; फ़ोन्त्-वेइघ्त्:बोळ्; चोलोर्: ००९; बच्क्ग्रोउन्द्: येल्लोव्; तेक्ष्त्-अलिग्न्:चेन्तेर्;" इद्="व्य_त्रन्स्_३६"&அம்ப்;ഗ്ത്;पञ्चपेशीशतानि|| &அம்ப்;ല്ത്;दिव् इद्="व्य_त्रन्स्_३७" च्लस्स्="हिद्देन्"&அம்ப்;ഗ്ത്;८२||&அம்ப்;ല്ത്;स्पन् स्त्य्ले="व्हिते-स्पचे:प्रे-लिने; फ़ोन्त्-सिऴे: १३प्त्; फ़ोन्त्-वेइघ्त्:बोळ्; चोलोर्: ००९; बच्क्ग्रोउन्द्: येल्लोव्; तेक्ष्त्-अलिग्न्:चेन्तेर्;" इद्="व्य_त्रन्स्_३७"&அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్;८२|| &அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;ब्र्&அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్;&அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;ब्र्&அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్; &அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;ह्र् च्लस्स्="दोउब्लेळिने"&அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్; &அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;दिव् इद्="व्य_त्रन्स्_३६" च्लस्स्="हिद्देन्"&அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్;पञ्चपेशीशतानि||&அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;स्पन् स्त्य्ले="व्हिते-स्पचे:प्रे-लिने; फ़ोन्त्-सिऴे: १३प्त्; फ़ोन्त्-वेइघ्त्:बोळ्; चोलोर्: ००९; बच्क्ग्रोउन्द्: येल्लोव्; तेक्ष्त्-अलिग्न्:चेन्तेर्;" इद्="व्य_त्रन्स्_३६"&அம்ப்;ഗ്ത്; &அம்ப்;ല്ത്;दिव् इद्="व्य_त्रन्स्_३७" च्लस्स्="हिद्देन्"&அம்ப்;ഗ്ത്;८२||&அம்ப்;ല്ത്;स्पन् स्त्य्ले="व्हिते-स्पचे:प्रे-लिने; फ़ोन्त्-सिऴे: १३प्त्; फ़ोन्त्-वेइघ्त्:बोळ्; चोलोर्: ००९; बच्क्ग्रोउन्द्: येल्लोव्; तेक्ष्त्-अलिग्न्:चेन्तेर्;" इद्="व्य_त्रन्स्_३७"&அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్; &அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;ब्र्&அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్;&அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;ब्र्&அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్; &அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;ह्र् च्लस्स्="दोउब्लेळिने"&அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్; &அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;दिव् इद्="व्य_त्रन्स्_३६" च्लस्स्="हिद्देन्"&அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్;पञ्चपेशीशतानि||&அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;स्पन् स्त्य्ले="व्हिते-स्पचे:प्रे-लिने; फ़ोन्त्-सिऴे: १३प्त्; फ़ोन्त्-वेइघ्त्:बोळ्; चोलोर्: ००९; बच्क्ग्रोउन्द्: येल्लोव्; तेक्ष्त्-अलिग्न्:चेन्तेर्;" इद्="व्य_त्रन्स्_३६"&அம்ப்;ഗ്ത്; &அம்ப்;ല്ത്;दिव् इद्="व्य_त्रन्स्_३७" च्लस्स्="हिद्देन्"&அம்ப்;ഗ്ത്;८२||&அம்ப்;ല്ത്;स्पन् स्त्य्ले="व्हिते-स्पचे:प्रे-लिने; फ़ोन्त्-सिऴे: १३प्त्; फ़ोन्त्-वेइघ्त्:बोळ्; चोलोर्: ००९; बच्क्ग्रोउन्द्: येल्लोव्; तेक्ष्त्-अलिग्न्:चेन्तेर्;" इद्="व्य_त्रन्स्_३७"&அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్; &அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;ब्र्&அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్;&அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;ब्र्&அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్; &அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;ह्र् च्लस्स्="दोउब्लेळिने"&அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్; &அம்ப்;ല്ത്;దివ్ ఇద్="వ్య_త్రన్స్_൩൬" చ్లస్స్="హిద్దేన్"&அம்ப்;ഗ്ത്;పంచపేశీశతాని||&அம்ப்;ല്ത്;స్పన్ స్త్య్లే="వ్హితే-స్పచే:ప్రే-లినే; ఫోంత్-సిజే: ൧൩ప్త్; ఫోంత్-వైఘ్త్:బోల్ద్; చోలోర్: ൦൦൯; ബച്ക്ഗ്രോഉന്ദ്: യേല്ലോവ്; തേക്ഷ്ത്-അലിഗ്ന്:ചേന്തേര്;" ഇദ്="വ്യ_ത്രന്സ്_൩൬"&அம்ப்;ഗ്ത്;पञ्चपेशीशतानि|| &ல்த்;ദിവ് ഇദ്="വ്യ_ത്രന്സ്_൩൭" ച്ലസ്സ്="ഹിദ്ദേന്"&க்த்;൮൨||&ல்த்;സ്പന് സ്ത്യ്ലേ="വ്ഹിതേ-സ്പചേ:പ്രേ-ലിനേ; ഫോന്ത്-സിഴേ: ൧൩പ്ത്; ഫോന്ത്-വേഇഘ്ത്:ബോള്; ചോലോര്: ൦൦൯; బచ్క్గ్రౌంద్: యేల్లౌ; తేక్ష్త్-అలిగ్న్:చేంతేర్;" ఇద్="వ్య_త్రన్స్_൩൭"&க்த்;८२|| &அம்ப்;ല്ത്;బ్ర్&அம்ப்;ഗ്ത്;&அம்ப்;ല്ത്;బ్ర్&அம்ப்;ഗ്ത്; &அம்ப்;ല്ത്;హ్ర్ చ్లస్స్="దౌబ్లేళినే"&அம்ப்;ഗ്ത്; &ல்த்;ദിവ് ഇദ്="വ്യ_ത്രന്സ്_൩൬" ച്ലസ്സ്="ഹിദ്ദേന്"&க்த்;പഞ്ചപേശീശതാനി||&ல்த்;സ്പന് സ്ത്യ്ലേ="വ്ഹിതേ-സ്പചേ:പ്രേ-ലിനേ; ഫോന്ത്-സിഴേ: ൧൩പ്ത്; ഫോന്ത്-വേഇഘ്ത്:ബോള്; ചോലോര്: #൦൦൯; ബച്ക്ഗ്രോഉന്ദ്: യേല്ലോവ്; തേക്ഷ്ത്-അലിഗ്ന്:ചേന്തേര്;" ഇദ്="വ്യ_ത്രന്സ്_൩൬"&க்த்;పంచపేశీశతాని|| &ல்த்;ദിവ് ഇദ്="വ്യ_ത്രന്സ്_൩൭" ച്ലസ്സ്="ഹിദ്ദേന്"&க்த்;൮൨||&ல்த்;സ്പന് സ്ത്യ്ലേ="വ്ഹിതേ-സ്പചേ:പ്രേ-ലിനേ; ഫോന്ത്-സിഴേ: ൧൩പ്ത്; ഫോന്ത്-വേഇഘ്ത്:ബോള്; ചോലോര്: #൦൦൯; ബച്ക്ഗ്രോഉന്ദ്: യേല്ലോവ്; തേക്ഷ്ത്-അലിഗ്ന്:ചേന്തേര്;" ഇദ്="വ്യ_ത്രന്സ്_൩൭"&க்த்;൮൨|| &ல்த்;ബ്ര്&க்த்;&ல்த்;ബ്ര്&க்த்; &ல்த்;ഹ്ര് ച്ലസ്സ്="ദോഉബ്ലേളിനേ"&க்த்; <திவ் இத்="வ்ய_த்ரந்ஸ்_௩௬" ச்லஸ்ஸ்="ஹித்தேந்">பஞ்சபேஶீஶதாநி||<ஸ்பந் ஸ்த்ய்லே="வ்ஹிதே-ஸ்பசே:ப்ரே-லிநே; போந்த்-ஸிழே: ௧௩ப்த்; போந்த்-வேஇக்த்:போள்; சோலோர்: #௦௦௯; பச்க்க்ரோஉந்த்: யேல்லோவ்; தேக்ஷ்த்-அலிக்ந்:சேந்தேர்;" இத்="வ்ய_த்ரந்ஸ்_௩௬">പഞ്ചപേശീശതാനി|| <திவ் இத்="வ்ய_த்ரந்ஸ்_௩௭" ச்லஸ்ஸ்="ஹித்தேந்">௮௨||<ஸ்பந் ஸ்த்ய்லே="வ்ஹிதே-ஸ்பசே:ப்ரே-லிநே; போந்த்-ஸிழே: ௧௩ப்த்; போந்த்-வேஇக்த்:போள்; சோலோர்: #௦௦௯; பச்க்க்ரோஉந்த்: யேல்லோவ்; தேக்ஷ்த்-அலிக்ந்:சேந்தேர்;" இத்="வ்ய_த்ரந்ஸ்_௩௭">൮൨|| <ப்ர்><ப்ர்> <ஹ்ர் ச்லஸ்ஸ்="தோஉப்லேளிநே"> பஞ்சபேஶீஶதாநி|| ௮௨||
ஸ்த்ரீணாஂ து விஂஶதிரதிக| தத்ர தஶ ஸ்தநயோஃ| தாஸாஂ யௌவநே பரிவத்திர்பவதி| தஶ யோநௌ||௮௩||
View original
स्त्रीणां तु विंशतिरधिक| तत्र दश स्तनयोः| तासां यौवने परिवृद्धिर्भवति| दश योनौ||८३||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ்த்ரீணாஂ விஂஶதிஃ பேஶ்யோऽதிகாஃ| தாஸாஂ மத்யாத்தஶ ஸ்தநயோஃ| தாஸாஂ பாலபாவே ஸத்பாவமாத்ரம்| யௌவநே வத்திஃ| யோநௌ தஶ|| ௮௩||
தாஸாமப்யந்தராஶ்ரிதே த்வே| முகாஶ்ரிதே வத்தே த்வே| திஸ்ரோ கர்பமார்காஶ்ரயாஃ| யஸ்யாஂ கர்பஸ்திஷ்டதி| யோநிஸ்து ஶங்கநாப்யாகதிஸ்த்ர்யாவர்தா| தஸ்யாஸ்ததீய ஆவர்தே பித்தபக்வாஶயாந்தரே ரோஹிதமத்ஸ்யமுகாகாரா கர்பஶய்யா| தஸ்யாஂ ஶுக்ரார்த்தவப்ரதேஶிந்யஸ்திஸ்ரஃ பேஶ்யஃ||௮௪||
View original
तासामभ्यन्तराश्रिते द्वे| मुख़ाश्रिते वृत्ते द्वे| तिस्रो गर्भमार्गाश्रयाः| यस्यां गर्भस्तिष्ठति| योनिस्तु शङ्ख़नाभ्याकृतिस्त्र्यावर्ता| तस्यास्तृतीय आवर्ते पित्तपक्वाशयान्तरे रोहितमत्स्यमुख़ाकारा गर्भशय्या| तस्यां शुक्रार्त्तवप्रदेशिन्यस्तिस्रः पेश्यः||८४||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தாஸாஂ விபாகஃ| த்வே அப்யந்தரே மஹாஸ்ரோதஸி ப்ரவத்தே| த்வே யோநிமுகாஶ்ரயே வத்தாகாரே| திஸ்ரோ கர்பமார்கமாஶ்ரிதாஃ| திஸ்ரஶ்ச கர்பாஶயேஶுக்ரார்த்தவப்ரவேஶிந்யோ கர்பஶய்யாயாஂ ப்ரதிபத்தாஃ| ஸா ச யோநௌ ஶங்கநாப்யாகத்யா ததீய ஆவர்தே நிபத்தா| ரோஹிதமத்ஸ்யமுகாகாரா கர்பஶய்யா|| ௮௪||
தாபிர்ஹி ஶரீரே தநுபஹலஸ்தூலாணுபதுவத்தஹ்ரஸ்வதீர்கஸ்திரமதுஶ்லக்ஷ்ணகர்கஶாபிஃ ஸந்த்யஸ்திஸிராஸ்நாய்வநி ப்ரச்சதிதாநி||௮௫||
View original
ताभिर्हि शरीरे तनुबहलस्थूलाणुपृथुवृत्तह्रस्वदीर्ग़स्थिरमृदुश्लक्ष्णकर्कशाभिः सन्ध्यस्थिसिरास्नाय्वनि प्रच्छदितानि||८५||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
இத்யநந்தரோக்தாபிஃ பேஶீபிஸ்தநுத்வாதிகுணயுக்தாபிஃ ஶரீரே ஸந்த்யஸ்திஸிராஸ்நாய்வநி ப்ரச்சாதிதாநி|| ௮௫||
ஸிராதமநீமுகாநாஂ த்வணுஶே விபஜ்யமாநாநாமேகோநத்ரிஂஶச்சதஸஹஸ்ராணி நவ ச ஶதாநி ஷட்பஞ்சாஶதாநி பவந்தி| தாபிரிதஂ ஶரீரஂ கவாக்ஷிதஂ பிநத்தமாததஞ்ச| தாவந்தி ச கேஶஶ்மஶ்ருலோமாநி||௮௬||
View original
सिराधमनीमुख़ानां त्वणुशे विभज्यमानानामेकोनत्रिंशच्छतसहस्राणि नव च शतानि षट्पञ्चाशतानि भवन्ति| ताभिरिदं शरीरं गवाक्षितं पिनद्धमाततञ्च| तावन्ति च केशश्मश्रुलोमानि||८६||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸிராஃ நாதிஸ்தூலா ரஜ்ஜ்வாகார அந்தஸ்ஸுஷிரா வாதாதிவஹாஃ| தமந்யஸ்தத்விஶேஷா ஏவ வக்ஷ்யமாணலக்ஷணாஃ| தாபிஃ ஶரீரஂ கவாக்ஷிதஂ ஜாலவத் பிநத்தஂ பத்தஂ யந்த்ரரஜ்ஜுவதாததஂ விஸ்தாரிதஂ படதந்துவத்| கேஶாதீநி ச தாவந்த்யேவ|| ௮௬||
தாஸாஂ ஹி முகாநி தத்ப்ரதிபத்தாந்யதஸ்தாநி தாபிராப்யாய்யந்தே| தைஶ்ச தாஃ ஸ்வதேமபிவஹந்தி| ததாऽப்யங்கலேபாதிவீர்ய்யஂ த்வசி விபக்வமந்தர்நயந்தி ஸ்பர்ஶஞ்ச கஹ்ணந்தி||௮௭||
View original
तासां हि मुख़ानि तत्प्रतिबद्धान्यतस्तानि ताभिराप्याय्यन्ते| तैश्च ताः स्वदेमभिवहन्ति| तथाऽभ्यङ्गलेपादिवीर्य्यं त्वचि विपक्वमन्तर्नयन्ति स्पर्शञ्च गृह्णन्ति||८७||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
அணுஶோ விபஜ்யமாநாநாஂ ஸூக்ஷ்மைர்பாகைஃ க்ரமேண விபாகஂ கச்சந்தீநாஂ தாஸாஂ ஸிராதமநீநாஂ முகாநி ஸர்வத்ர ப்ரஸதாநி தத்ப்ரதிபத்தாநி கேஶாத்யநுபத்தாதி| அதோ ஹேதோஸ்தாநி கேஶாதீநி தாபிஃ ஸிராதமநீபிராப்யாய்யந்தே| தைஶ்ச கேஶாத்யநுபத்தைர்முகைரேதாஃ ஸ்வேதமபிவஹந்த்யப்யங்காதி வீர்யஂ த்வசி விபக்வஂ ஸதந்தர்நயந்தி| ஸ்பர்ஶஂ கஹ்ணந்தி||௮௭||
ஸ்ரோதாஂஸி புநரஸங்க்யேயாந்யேவ| ததாபி து ஸிராதீநி யதாஸ்தூலஂ யதோபயோகஂ சாந்யத்ரோபதேக்ஷ்யந்தே||௮௮||
View original
स्रोतांसि पुनरसङ्ख़्येयान्येव| तथापि तु सिरादीनि यथास्थूलं यथोपयोगं चान्यत्रोपदेक्ष्यन्ते||८८||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ்ரோதாஂஸி மார்காஃ யைரந்நஸாரோ தாதுதாஂ யாதி| ஸௌக்ஷ்ம்யாத் ப்ரதாநவத்த்வாச்சாபரிஸங்க்யேயாநி ஸிராதீநி| ஸிராதமநீஸ்ரோதாஂஸ்யஸங்க்யாந்யபி யதாப்ரதாநஂ யதோபயோகஂ ச யாநி ப்ரதாநாநி, யாநி சிகித்ஸார்தமுபயுஜ்யந்தே தாந்யந்யத்ர ஸிராவிபாகாதாவுபதேக்ஷ்யந்தே|| ௮௮||
இத்யேவஂ பரிஸங்க்யாதாஃ ஶரீரே மூர்திமந்தஃ ஸ்திரா பாவாஃ||௧||
View original
इत्येवं परिसङ्ख़्याताः शरीरे मूर्तिमन्तः स्थिरा भावाः||१||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
இதி ஶரீரே மூர்த்தாஃ கடிநாஃ ஸ்பர்ஶநேந்த்ரியாதிகம்யா பாவாஸ்த்வகாதயஃ பரிஸங்க்யாதா யதோக்தேந பேதேந|| ௮௯||
த்ரவாஸ்து யத்தததியோகேந ச்யவமாநஂ புரீஷமநுபத்நாதி| ததா மூத்ரஂ ருதிரமந்யாஂஶ்ச ஶரீரே தாதூந்| யச்ச ஸர்வஶரீரகதஂ பாஹ்யா த்வக்விபர்தி| யச்ச த்வகந்தரே வ்ரணகதஂ லஸீகாஶப்தவாச்யம்| யச்சோஷ்மாநுபத்தஂ ரோமகூபேப்யோऽபிநிஷ்பதத்ஸ்வேதவாச்யம்| ததுதகம்||௯௦||
View original
द्रवास्तु यत्तदतियोगेन च्यवमानं पुरीषमनुबध्नाति| तथा मूत्रं रुधिरमन्यांश्च शरीरे धातून्| यच्च सर्वशरीरगतं बाह्या त्वग्विभर्ति| यच्च त्वगन्तरे व्रणगतं लसीकाशब्दवाच्यम्| यच्चोष्मानुबद्धं रोमकूपेभ्योऽभिनिष्पतत्स्वेदवाच्यम्| तदुदकम्||९०||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
த்ரவாஸ்து பவந்தீதி ஶேஷஃ| தே சோதகமூத்ராதயஃ| தத்ரோதகஂ தேஹே யத் கர்த்தகர்மபூதமதியோகேந ச்யவமாநஂ புரீஷமநுபத்நாதி| தத்ப்ரஸாதாத்த்யதீஸாரே வேகாநாஂ கதஸங்க்யத்வம்| ததாதியோகேந ச்யவமாநஂ மூத்ரப்ரமேஹே| ரக்தபித்தே ச ருதிரமிதி| அந்யாஂஶ்ச ஶரீரே தாதூந் பித்தஶ்லேஷ்மாதீநதியோகேந ப்ரவர்தமாநாநநுபத்நாதி| ததுதகமிதி ஸம்பந்தஃ| ஸுபோதம்|| ௯௦||
தஸ்யாத்யஸ்ய சாஹாரஸாரஸ்ய ரஸாக்யஸ்ய ரக்தஸ்ய ஶகதஃ ஶ்லேஷ்மணஃ பித்தஸ்ய மூத்ரஸ்ய வஸாயாஃ மேதஸோ மஜ்ஜ்ஞஶ்ச ஸ்வேந ஸ்வேநாஞ்ஜலிப்ரமாணேந யதாபூர்வமேகாதிஸங்க்யாப்ரவத்திஃ|௧|
View original
तस्याद्यस्य चाहारसारस्य रसाख़्यस्य रक्तस्य शकृतः श्लेष्मणः पित्तस्य मूत्रस्य वसायाः मेदसो मज्ज्ञश्च स्वेन स्वेनाञ्जलिप्रमाणेन यथापूर्वमेकादिसङ्ख़्याप्रवृद्धिः|१|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தஸ்யேத்யுதகஸ்ய ரஸாக்யஸ்யாத்யாஹாரஸாரஸ்ய ச ரக்தாதீநாஂ ச மஜ்ஜாந்தாநாமஷ்டாநாஂ ஸ்வேநஸ்வேநாஞ்ஜலிப்ரமாணேந யதாபூர்வமேகாதிஸங்க்யாப்ரவத்திர்விஜ்ஞேயா| ஸ்வேநஸ்வேநேத்யஞ்ஜலிப்ரமாணேகாந்த்யஸ்யைநாஞ்ஜலித்வம்| தத்பூர்வாணாஂ க்ரமேணைகைகாஞ்ஜலிவத்திஃ| மஜ்ஜா ஏகோऽஞ்ஜலிஃ த்வ்யஞ்ஜலிர்மேதஃ| வஸா த்ர்யஞ்ஜலி| யாவதுதகஸ்ய தஶாஞ்ஜலயோ தேஹே|| ௯௧||
அர்த்தாஞ்ஜலிஃ ஶுக்ரஸ்ய||௧||
View original
अर्द्धाञ्जलिः शुक्रस्य||१||
🔊 Audio coming soon
தாவதேவ மஸ்திஷ்கமோஜஶ்ச||௯௨||
View original
तावदेव मस्तिष्कमोजश्च||९२||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஓஜஶ்ஶுக்ரமஸ்திஷ்காணி ப்ரத்யேகஂ ஸ்வேநாஞ்ஜலிப்ரமாணேநார்தாஞ்ஜலாநி| ஸுபோதம்|| ௯௨||
ஸ்த்ரீணாஂ ரஜஸோऽஞ்ஜலயஶ்சத்வாரஃ| ஸ்தந்யஸ்ய த்வௌ| உபயமபி சைதத்ரஸப்ரஸாதாத்மகமிதி| ஸமதாதோஃ பரிமாணமிதம்| அதோ வத்திக்ஷயௌ யதாஸ்வஂ லக்ஷணைர்விபாவயேதபராஂஶ்சாபரிஸங்க்யாதாந்மூர்தோமூர்தாந் பாவாந்| தத்யதா-மாஂஸகர்ணாதிமலாந் வாயுபுத்திஸ்மத்யாதீஂஶ்ச||௯௩||
View original
स्त्रीणां रजसोऽञ्जलयश्चत्वारः| स्तन्यस्य द्वौ| उभयमपि चैतद्रसप्रसादात्मकमिति| समधातोः परिमाणमिदम्| अतो वृद्धिक्षयौ यथास्वं लक्षणैर्विभावयेदपरांश्चापरिसङ्ख़्यातान्मूर्तोमूर्तान् भावान्| तद्यथा-मांसकर्णादिमलान् वायुबुद्धिस्मृत्यादींश्च||९३||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
உபயஂ ரஜஃ ஸ்தந்யலக்ஷணஂ ரஸஸ்ய தாதோஃ ப்ரஸாதாத் ஸம்பவதி| இதஂ யதோக்தஂ பரிமாணஂ ஸமதாதோர்நீருஜோ விஜ்ஞேயம்| அந்யஸ்ய த்வேதேஷாஂ வத்திக்ஷயௌ தோஷபேதீயப்ரதர்ஶிதைர்யதாஸ்வஂ லக்ஷணைர்விபாவயேத்| அபராஂஶ்ச மூர்த்தாந் மாஂஸகர்ணமலாதீந் அமூர்த்தாஂஶ்ச வாயுபுத்திஸ்மத்யாதீந் பாவாந்யதாஸ்வஂ லக்ஷணைர்விபாவயேதிதி ஸம்பந்தஃ|| ௯௩||
தாந்வந்தரீயாஃ புநஃ படந்தி| விலக்ஷணாநி ஹி ஶரீராணி நித்யமேவ ச சலா தோஷதாதுமலாஃ| தஸ்மாதுதகாதீநாமபி ஸமத்வஂ மாஂஸாதிவத் பரிமாணதோ நிர்தேஷ்டுமஶக்யம்| கேவலஂ ஸ்வாஸ்த்யமாத்ரேணாநுமாநதோ லக்ஷயேத் இதி||௯௪||
View original
धान्वन्तरीयाः पुनः पठन्ति| विलक्षणानि हि शरीराणि नित्यमेव च चला दोषधातुमलाः| तस्मादुदकादीनामपि समत्वं मांसादिवत् परिमाणतो निर्देष्टुमशक्यम्| केवलं स्वास्थ्यमात्रेणानुमानतो लक्षयेत् इति||९४||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தாந்வந்தரீயாஃ ஸௌஶ்ருதாஃ| ஸுபோதம்| தோஷாதீநாமவ்யவஸ்திதரூபத்வாத் துர்ஜ்ஞாநஂ ப்ரமாணம்| கேவலஂ ஸ்வாஸ்த்யமாத்ரேணாநுமாநாத் லக்ஷயேதிதி|| ௯௪||
ஸர்வ ஏவ த்வவயவாஃ பரமாணுபேதேநாதிஸௌக்ஷ்ம்யாதஸங்க்யேயதாஂ யாந்தி||௯௫||
View original
सर्व एव त्ववयवाः परमाणुभेदेनातिसौक्ष्म्यादसङ्ख़्येयतां यान्ति||९५||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
இதஂ ச விஜ்ஞேயம்| ஸ்தூலயா தஷ்ட்யா அங்கப்ரத்யங்காநாஂ ஸங்க்யாதிகமுக்தம்| ஸர்வ ஏவாவயவாஃ பரமாணுபேதேந த்வதிஸௌக்ஷ்ம்யாத்தேதோரஸங்க்யேயதாஂ யாந்தி| தே ச பரமாணவஃ ப்ரதிக்ஷணஂ ஸஜாதீயவிஜாதீயஸஂயோகவிபாகாப்யாஂ ஶரீரபாவேந வர்த்ததே| அந்யதா யோ வ பால ஆஸீத் ஸ ஏவ யுக்த்வஂ ப்ரதிபந்ந இத்யேகஸ்யாபி நாநாத்வாயோகாத்|| ௯௫||
தேஷாஂ ஸஂயோகவிபாகே பரமாணூநாஂ கர்மப்ரேரிதோ வாயுஃ காரணம்||௯௬||
View original
तेषां संयोगविभागे परमाणूनां कर्मप्रेरितो वायुः कारणम्||९६||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தேஷாஂ பரமாணூநாஂ ஸஂயோகவிபாகே தைவபௌருஷகர்மப்ரேரிதோ வாயுஃ தத்க்ரியத்வாத் காரணம்| க்ரந்தவிஸ்தரபயாத்வாதஸ்யோத்பத்திர்ந தர்ஶ்யதே| கேவலமேதாவத்விஜ்ஞேயம்| கர்மசோதிதவாயுவஶாத் ஸஂயுக்தாஃ பரமாணவஃ கார்ய்யத்ரவ்யமாரபந்தே த்வ்யணுகாதிக்ரமேண| வாயுகாரணாதேவ ச பரமாணூநாஂ விபாகாத் ஸஂயோகவிநாஶேந கார்யத்ரவ்யவிஶேஷஃ|| ௯௬||
ததேததங்கமபேதேந பேததஶ்ச கஹ்யமாணஂ பந்தாய மோக்ஷாய ச பவதீதி||௯௭||
View original
तदेतदङ्गमभेदेन भेदतश्च गृह्यमाणं बन्धाय मोक्षाय च भवतीति||९७||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
அத உபஸஂஹரதி-ததேததநுக்ராந்தரூபமங்கஂ ஶரீரமபேதேநைகத்வேந க்ராஹ்யமாணஂ ராமணீயகாதுபாதேயத்வேந பந்தாய ஜந்மமரணப்ரவத்திபரம்பராப்ரவத்தயே பவதி| ததேவாநந்தரோக்தேந ப்ரகாரேண பேதேந க்ராஹ்யாமாணஂ நிஸ்ஸாரஂ ஜுகுப்ஸிதவாஸ்துஸமாரப்தத்வேந ஹேதுநா மோக்ஷாய ராகாதிநிமித்தக்ரியாகலாபபரிஹாராத்பவதி|| ௯௭||
பவதி சாத்ர- இதி ஸர்வாவயஶோ யோ ஜாநாதி கலேவரம்| அஹிதேஷு ஸ மோஹேந ந கதாசித் ப்ரவர்ததே||௯௮||
View original
भवति चात्र- इति सर्वावयशो यो जानाति कलेवरम्| अहितेषु स मोहेन न कदाचित् प्रवर्तते||९८||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதௌ அஷ்டாங்கஸஂக்ரஹஸஂஹிதாயாஂ ஶாரீரஸ்தாநேऽங்க- விபாகோ நாம பஞ்சமோऽத்யாயஃ பவதி சாத்ரேதி ஶ்லோகேநோபஸஂஹாரே தந்த்ரரீதிஃ| இத்யநேந ப்ரகாரேண ஸர்வாவயவஶஃ ஸர்வமவயவஂ யஃ புருஷஃ கலேவரஂ ஶரீரே ஜாநாதி ஸோऽஹிதேஷு உபயலோகவிருத்தேஷு மோஹாந்ந ப்ரவர்த்ததே| கஹீதவஸ்துதத்த்வஃ- ஸந்நிஹிதாநி பரித்யஜ்ய ஹிதேஷ்வேவ ப்ரவர்த்ததே இத்யர்தஃ|| ௯௮|| இதி ஶ்ரீமந்மஹாமஹோபாத்யாயேந்துவிரசிதாயாம் அஷ்டாங்கஸஂக்ரஹவ்யாக்யாயாஂ ஶஶிலேகாயாஂ ஶாரீரஸ்தாநே பஞ்சமோऽத்யாயஃ
அதாதஃ ஸிராவிபாகமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||
View original
अथातः सिराविभागमध्यायं व्याख़्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
பூர்வாத்யாயே ஶரீராவயவபேதே ஸ்வல்பவ்யக்தத்வாத் ஸிராதிர்நிர்ணீதஶேஷஸ்தத்ராபி ஸிராணாஂ ப்ராதாந்யாந்நிர்ணயார்தமத்யாயாரம்பஃ|| ௧||
தஶமூலஸிரா ஹதயப்ரதிபத்தாஃ ஸர்வாங்கப்ரத்யங்கேஷ்வோஜோ நயந்தி| தத்ப்ரதிபத்தா ஹி ஶரீரசேஷ்டா||௨||
View original
दशमूलसिरा हृदयप्रतिबद्धाः सर्वाङ्गप्रत्यङ्गेष्वोजो नयन्ति| तत्प्रतिबद्धा हि शरीरचेष्टा||२||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தஶமூலஸிரா இத்யாதி| மூலஸிராஃ ப்ரதாநஸிராஃ| ததோ ஹி ஸர்வாஃ ஸிராஃ பவந்தி| தா அங்கேஷு ப்ரத்யங்கேஷு சௌஜோ நயந்தி|| ௨||
தாஸ்து த்வ்யங்குலமங்குலமர்தாங்குலஂ யவஂ யவார்தஞ்ச கத்வா த்ருமபத்ரஸேவநீப்ரதாவநத்பித்யமாநாஃ ஸப்தஶதாநி பவந்தி||௩||
View original
तास्तु द्व्यङ्गुलमङ्गुलमर्धाङ्गुलं यवं यवार्धञ्च गत्वा द्रुमपत्रसेवनीप्रतावनद्भिद्यमानाः सप्तशतानि भवन्ति||३||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தாஃ ப்ரபித்யமாநாஃ த்ருமபத்ரரேகாப்ரதாநவத் ஸப்தஶதாநி ஸிராணாஂ பவந்தி| தேநைததுக்தஂ பவதி-தா ஹதயப்ரதிபத்தா தஶ ஸிரா ஹதயாத்வ்யங்குலஂ கத்வா ப்ரதமஂ ப்ரதாநஂ முஞ்சந்தி| தத அங்குலஂ கத்வா த்விதீயம்| தத அர்தமங்குலஂ கத்வா ததீயம்| ததோ யவஂ கத்வா சதுர்தம்| ததோऽபி யவார்தஂ கத்வா பஞ்சமமிதி| ததோ ந பித்யந்தே| ஸர்வேஷு சைவஂ பித்யமாநா இதி யோஜ்யஂ யாவத்பேதோऽஸ்தி| ஸப்தஶதாநி ப்ரதாநாநாஂ தீர்காணாஂ பவந்தி|| ௩||
தாஸாஂ சதுஃஶதீ ஶாகாஸு| தத்ர ஷோடஶாப்யதநீயாஃ||௪||
View original
तासां चतुःशती शाकासु| तत्र षोडशाब्यधनीयाः||४||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தாப்யஶ்சத்வாரி ஶதாநி சதஸஷு ஶாகாஸு| தத்ரேதி சதுஶ்ஶத்யாஂ ஷோடஶா வ்யதநீயாஃ|| ௪||
ஷட்த்ரிஂஶஂ ஶதமந்தராதௌ| தத்ர த்வாத்ரிஂஶத்||௫||
View original
षट्त्रिंशं शतमन्तराधौ| तत्र द्वात्रिंशत्||५||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
அந்தராதௌ து ஷட்த்ரிஂஶத் ஶதம்| தத்ர த்வாத்ரிஂஶதவ்யதநீயா இதி ஸம்பந்தஃ|| ௫||
சதுஷ்ஷஷ்ட்யதிகஂ ஶதமுர்த்வம்| தத்ராபி பஞ்சாஶத்||௨||
View original
चतुष्षष्ट्यधिकं शतमुर्ध्वम्| तत्रापि पञ्चाशत्||२||
🔊 Audio coming soon
தாஸாமேகைகஸ்மிந் ஸக்த்நி ஶதம்| தத்ர ந வித்யேஜ்ஜாலந்தராம்| திஸ்ரஶ்சாப்யந்தரகதாஃ||௬||
View original
तासामेकैकस्मिन् सक्थ्नि शतम्| तत्र न विध्येज्जालन्धराम्| तिस्रश्चाभ्यन्तरगताः||६||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தத்ர ஷோடஶ ஶாகாஸு சதஸஷ்வவதநீயா உக்தாஸ்தத்ரைகா பூர்வோக்தஜாலந்தரா திஸ்ரஶ்சாப்யந்தரஸமாஶ்ரயா அவேத்யாஃ|| ௬||
த்வாத்ரிஂஶச்ச்ரோண்யா குதமேட்ராஶ்ரயாஃ| தாஸாஂ த்வே த்வே வங்க்ஷணயோஃ கடீகதருணயோஶ்சேத்யஷ்டௌ ஶஸ்த்ரதோ ரக்ஷேத்|௨|
View original
द्वात्रिंशच्छ्रोण्या गुदमेढ्राश्रयाः| तासां द्वे द्वे वङ्क्षणयोः कटीकतरुणयोश्चेत्यष्टौ शस्त्रतो रक्षेत्|२|
🔊 Audio coming soon
சதுர்விஂஶதிஃ பஷ்டே| தாஸாஂ பஷ்டவஂஶமுபயதோ த்வே த்வே ஊர்த்வ- காமிந்யௌ தாஶ்சதஸ்ரஃ|௨|
View original
चतुर्विंशतिः पृष्ठे| तासां पृष्ठवंशमुभयतो द्वे द्वे ऊर्ध्व- गामिन्यौ ताश्चतस्रः|२|
🔊 Audio coming soon
சதுர்விஂஶதிருதரே| தாஂஸாஂ மேட்ரஸ்யோபரி ரோமராஜீமுபயதோ த்வே த்வே தா அபி சதஸ்ரஃ||௨||
View original
चतुर्विंशतिरुदरे| तांसां मेढ्रस्योपरि रोमराजीमुभयतो द्वे द्वे ता अपि चतस्रः||२||
🔊 Audio coming soon
சத்வாரிஂஶத்வக்ஷஸி| தாஸாஂ த்வே ஹதயே| த்வே ச ஸ்தநமூலஸ்தநரோஹிதேஷு| ஏகைகாபஸ்தம்பாபாலேஷ்விதி| தாஶ்சதுர்தஶ||௭||
View original
चत्वारिंशद्वक्षसि| तासां द्वे हृदये| द्वे च स्तनमूलस्तनरोहितेषु| एकैकापस्तम्भापालेष्विति| ताश्चतुर्दश||७||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஆக்ரீவாமுலாதாऽऽசோருஸந்தேரந்தராதிஃ| தத்ர ஷட்த்ரிஂஶச்சதஂ ஸிராணாம்| தத்யதா-த்வாத்ரிஂஶத் ஶ்ரோண்யாம்| பார்ஶ்வயோர்த்வயோஃ ஷோடஶ| பஷ்டே சதுர்விஂஶதிஃ| உரஸி சத்வாரிஂஶத்| இதி ஷட்த்ரிஂஶச்சதமந்தராதௌ ஸிராணாம்| 'தத்ர த்வாத்ரிஂஶதவ்யதநீயாஃ' இதி யதுக்தஂ தத்ப்ரதர்ஶ்யதே-அஷ்டௌ ஶ்ரோண்யாம்| வங்க்ஷண உபயத்ர சதஸ்ரஃ| கடீகதருணாக்யயோர்மர்மணோஶ்சதஸ்ர இத்யஷ்டௌ| பார்ஶ்வயோர்த்வௌ| த்வயோஃ பார்ஶ்வயோரேகைகாமூர்த்வகாம்| பஷ்டே சதஸ்ரஃ| பஷ்டவஂஶஸ்யைகஸ்மிந் பார்ஶ்வே ஊர்த்வகாமிந்யௌ த்வே| அபரஸ்மிஂஶ்ச த்வே இதி| ஜடரே சதஸ்ரஃ ரோமராஜ்யாஃ பார்ஶ்வயோர்த்வயோர்த்வே-த்வே இதி| உரஸி சதுர்தஶ| தத்ர த்வே ஹதயே| த்வே-த்வே த்வயோஃ ஸ்தநமூலயோஃ| இதி சதஸ்ரஃ| ஸ்தநரோஹிதயோஶ்சதஸ்ரஃ| அபஸ்தம்பயோரேகைகா| ததாऽऽபாலாபயோரபி| ஏவஂ த்வாத்ரிஂஶதந்தராதாவவ்யதநீயாஃ|| ௭||
சதுர்விஂஶதிர்க்ரீவாயாம்| தாஸாஂ சதஸ்ரோऽஷ்டௌ ச மர்மஸஂஜ்ஞாஃ| த்வே ககாடிகயோஃ| த்வே விதுரயோரிதி ஷோடஶ ஶஸ்த்ரேண ந ஸ்பஶேத்||௪||
View original
चतुर्विंशतिर्ग्रीवायाम्| तासां चतस्रोऽष्टौ च मर्मसंज्ञाः| द्वे कृकाटिकयोः| द्वे विधुरयोरिति षोडश शस्त्रेण न स्पृशेत्||४||
🔊 Audio coming soon
ஹந்வோஃ ஷோடஶ தாஸாஂ ஸந்திஸம்பந்திந்யௌ த்வே||௧||
View original
हन्वोः षोडश तासां सन्धिसम्बन्धिन्यौ द्वे||१||
🔊 Audio coming soon
ஷோடஶ ஜிஹ்வாயாம்| தாஸாமதோ த்வே ரஸவேதிந்யௌ| த்வே வாவாக்ப்ரவர்த்திந்யௌ| தாஶ்சதஸ்ரஃ||௪||
View original
षोडश जिह्वायाम्| तासामधो द्वे रसवेदिन्यौ| द्वे वावाक्प्रवर्त्तिन्यौ| ताश्चतस्रः||४||
🔊 Audio coming soon
ஷட்பஞ்சாஶந்நேத்ரயோஃ| தயோருந்மேஷநிமேஷக்ரியே த்வே-த்வே| த்வே சாபாங்கயோரிதி ஷட்| நாஸாநேத்ரகதாஸ்து லலாடே ஷஷ்டிஃ| தாஸாஂ கேஶாந்தாநுகதாஶ்சதஸ்ரஃ| த்வே சாऽऽவர்தயோஃ| ஏகா ச ஸ்தபந்யாமிதி ஸப்த||௭||
View original
षट्पञ्चाशन्नेत्रयोः| तयोरुन्मेषनिमेषक्रिये द्वे-द्वे| द्वे चापाङ्गयोरिति षट्| नासानेत्रगतास्तु ललाटे षष्टिः| तासां केशान्तानुगताश्चतस्रः| द्वे चाऽऽवर्तयोः| एका च स्थपन्यामिति सप्त||७||
🔊 Audio coming soon
கர்ணயோஃ ஷோடஶ| தாஸாஂ ஶப்தவாஹிந்யௌ த்வே| த ஏவ ச ஶங்கயோஸ்தாஸாஂ ஶங்கஸந்திகதே த்வே||௩||
View original
कर्णयोः षोडश| तासां शब्दवाहिन्यौ द्वे| त एव च शङ्ख़योस्तासां शङ्ख़सन्धिगते द्वे||३||
🔊 Audio coming soon
த்வாதஶ மூர்தநி| தாஸாமுத்க்ஷேபயோர்த்வே| ஸீமந்தேஷ்வேகைகாமேகாமதிபதாவித்யஷ்டௌ ஶஸ்த்ரேண பரிஹரேத்| ததாக்ஷுத்ரிகாஃ குடிலாஃ ஸங்கீர்ணாஃ க்ரந்திதாஃ ஸந்திஷு சாஶஸ்த்ரகத்யாஃ||௪||
View original
द्वादश मूर्धनि| तासामुत्क्षेपयोर्द्वे| सीमन्तेष्वेकैकामेकामधिपतावित्यष्टौ शस्त्रेण परिहरेत्| तथाक्षुद्रिकाः कुटिलाः सङ्कीर्णाः ग्रन्थिताः सन्धिषु चाशस्त्रकृत्याः||४||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
சதுஷ்ஷட்யதிகஂ ஶதமுர்த்வஂ ஶிரஸி ஸிராணாமிதி யதுக்தஂ தத்விபஜதே-க்ரீவாயாஂ சதுர்விஂஶதிஃ ஹந்வோர்த்வயோஃ ஷோடஶ| ஷோடஶ ஜிஹ்வாயாம்| நாஸாயாஂ சதுர்விஂஶதிஃ நேத்ரயோஃ ஷட்பஞ்சாஶத்| லலாடே ஷஷ்டிர்நாஸாநேத்ராஶ்ரிதாஸ்தாப்யோऽநந்யா அதோ ந கண்யந்தே| கர்ணயோர்த்வயோஃ ஷோடஶ ஸிராஸ்தா ஏவ ஶங்காஶ்ரிதா அதஸ்தத்ரஸ்தா ந கண்யந்தே| மூர்த்நி த்வாதஶேதி சதுஷ்ஷஷ்ட்யதிகஂ ஶதம்| அத்ர 'பஞ்சாஶதவ்யதநீயாஃ' இதி யதுக்தஂ ததுச்யதே-க்ரீவாயாஂ ஷோடஶ| சதஸ்ரோ மர்மஸஂஜ்ஞாஃ| த்வே நீலே த்வே மந்யே இதி சதஸ்ரஃ| அஷ்டௌ மர்மஸஂஜ்ஞாஃ மாதகா இதி வக்ஷ்யமாணாஃ| த்வே த்வயோஃ ககாடிகயோஃ| த்வே ச விதுரயோரிதி ஷோடஶ| ஹந்வோர்த்வயோஃ| த்வே ஹநுஸந்திபந்தநகர்மணீ| ஜிஹ்வாயாஂ சதஸ்ரஃ| த்வே ரஸபோதநே ஜிஹ்வாயா அதஸ்தயா த்வே வாக்ப்ரவர்த்திந்யௌ இதி சதஸ்ரஃ நாஸாயாஂ திஸ்ரோ யத்ர த்வே கந்தவேதிந்யாவேகா ச தாலுநீதி திஸ்ரஃ| நேத்ரயோஃ ஷட்| நிமேஷே த்வே| உந்மேஷே த்வே| அபாங்கயோர்த்வே இதி ஷட்| லலாடே ஸப்த| கேஶாந்தகாஶ்சதஸ்ரஃ| ஆவர்த்தகாக்யயோர்மர்மணோர்த்வே| ஏகா ச ப்ரூமத்யபவே ஸ்தபந்யாக்யமர்மணி இதி ஸப்த| கர்ணயோஶ்சதஸ்ரஃ| த்வே ஶப்தவாஹிந்யௌ| ஶங்கயோஸ்தத்ஸந்திகதே த்வே இதி சதஸ்ரஃ| கேஶாந்தேऽஷ்டௌ | த்வயோ ருத்க்ஷேபயோர்த்வே| ஸீமந்தேஷு பஞ்ச| அதிபதௌ ரோமாவர்த்தமர்மண்யேகா இத்யஷ்டௌ| ஏவஂ ஶிரஸி பஞ்சாஶதவேத்யாஃ| கேவலமேதா ஏவாவேத்யாஃ| யாவத் க்ஷுத்ரிகாஃ அதிஸூக்ஷ்மாஃ| குடிலா அநஜுகாமிந்யஃ| ஸங்கீர்ணாஃ பஹுபிரநபிவ்யக்தாஃ க்ரதிதாஃ ஸங்கோசேந க்ரந்திரூபாஃ| ததா ஸந்திஷு கூர்பராதிஷ்வாஶ்ரிதாஃ|| ௮||
தாஸாஂ யதாஸ்வஂ துர்யாஂஶவிபாகேந பஞ்சஸப்தத்யதிகஂ ஶதமநிலரக்தஂ வஹதி| ஏஷ விபாகஃ பித்தஶ்லேஷ்மஶுத்தரக்தேஷ்வபி| ஸ்திதா ஹ்யேவஂ தேஹமநுகஹ்ணந்தி தோஷாஃ| வ்யத்யயேந து பீடயந்தி||௯||
View original
तासां यथास्वं तुर्यांशविभागेन पञ्चसप्तत्यधिकं शतमनिलरक्तं वहति| एष विभागः पित्तश्लेष्मशुद्धरक्तेष्वपि| स्थिता ह्येवं देहमनुगृह्णन्ति दोषाः| व्यत्ययेन तु पीडयन्ति||९||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தாஸாஂ ச ஸப்தாநாஂ ஶதாநாஂ யதாஸ்வஂ ஶங்காதிகதஸிராணாஂ சதுர்தேந விபாகேந ப்ரத்யேகஂ பஞ்சஸப்தத்யதிகஂ வாதாதிமிஶ்ரஂ ரக்தஂ ஶுத்தஂ ச வஹதி| தேந பஞ்சஸப்தத்யதிகஂ ஶதஂ ஸிராணாஂ வாதரக்தஂ வஹதி| தத்வத் பித்தரக்தம், ஶ்லேஷ்மரக்தம், ஶுத்தரக்தஞ்ச| ஏவமநேந ஸிராவஹநநியமேந வ்யவஸ்திதா தோஷாஃ ஶரீரமநுகஹ்ணந்தி| ஏதத்விபர்ய்யயே பீடயந்தி|| ௯||
தத்ர ஶ்யாவாருணாஃ ப்ரஸ்பந்திந்யஃ ஸூக்ஷ்மாஃ க்ஷணபூர்ணரிக்தா வாதரக்தஂ வஹந்தி|௧|
View original
तत्र श्यावारुणाः प्रस्पन्दिन्यः सूक्ष्माः क्षणपूर्णरिक्ता वातरक्तं वहन्ति|१|
🔊 Audio coming soon
நீலபீதாஸிதாஃ ஸ்பர்ஶோஷ்ணாஃ க்ஷிப்ரஸ்ராவிண்யஃ பித்தரக்தம்|௧|
View original
नीलपीतासिताः स्पर्शोष्णाः क्षिप्रस्राविण्यः पित्तरक्तम्|१|
🔊 Audio coming soon
கௌர்ய்யஃ ஸ்நிக்தாஃ ஸ்திராஃ ஶீதஃ கண்டூமத்யஃ கபரக்தம்|௧|
View original
गौर्य्यः स्निग्धाः स्थिराः शीतः कण्डूमत्यः कफरक्तम्|१|
🔊 Audio coming soon
லக்ஷணஸங்கரே ஸஂஸர்கஸந்நிபாதரக்தம்||௧||
View original
लक्षणसङ्करे संसर्गसन्निपातरक्तम्||१||
🔊 Audio coming soon
ஸமாகூடாஃ ஸ்நிக்தாஃ ரோஹிண்யஃ ஶுத்தரக்தமிதி||௧௦||
View original
समागूढाः स्निग्धाः रोहिण्यः शुद्धरक्तमिति||१०||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
நநு கதமேதத் ஜ்ஞாயத இமாஃ ஸிரா இதஂ வஹந்தீத்யாஹ-தத்ரேத்யாதி| ஸுபோதம்| க்ஷணேந பூர்ணாஃ ஆத்மாதாஃ க்ஷணேந ச ரிக்தாஃ க்ஷிப்ரஂ ஶீக்ரமேவ வஹந்தி ஸ்ரவந்தி| ஸஂஸர்கே கிஂ லக்ஷணமித்யாஹ-அத்ர து யதி தோஷாந்தரேண ஸஂஸஷ்டோ பவதி ததா யதாஸ்வஂ லக்ஷணாநாஂ ஸங்கரோ விஜ்ஞேயஃ| ரோஹிண்யோ லோஹிதாஃ| இதி ஸிரா உக்தாஃ|| ௧௦||
தமந்யஸ்து சதுர்விஂஶதிஃ||௧௧||
View original
धमन्यस्तु चतुर्विंशतिः||११||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
க்ரமப்ராப்தா தமந்யஃ உச்யந்தே-தமந்யோ விஶிஷ்டாஃ ஸிரா ஏவ| தாஶ்ச ஸங்க்யயா சதுர்விஂஶதிஃ|
தாபிஃ காயோऽயமாராம இவ ஜலஹாரிணீபிஃ கேதார இவ குல்யாபிருபஸ்நிஹ்யதி||௧||
View original
ताभिः कायोऽयमाराम इव जलहारिणीभिः केदार इव कुल्याभिरुपस्निह्यति||१||
🔊 Audio coming soon
தாபிஶ்ச நாபிஶ்சக்ரநாபிராரகைரிவாவதா||௧௨||
View original
ताभिश्च नाभिश्चक्रनाभिरारकैरिवावृता||१२||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
யதா ஆராமோ ஜலஹாரிணீபிஃ கேதாரஃ குல்யாபிராப்யாய்யதே தத்வத்தாபிர்நாபிப்ரதிபத்தாபிஃ காய ஆப்யாய்யதே| சக்ரஸ்ய நாபிரக்ஷஃ| ஆராஸ்தந்நிபத்தாநி காஷ்டாநி ஸுபோதம்|| ௧௨||
தஸ்யாஂ நாப்யாஂ விஶேஷேண ப்ராணா வ்யவஸ்திதாஃ| யதஶ்ச ஸாऽந்தரக்ந்யதிஷ்டாநம்|௧௩|
View original
तस्यां नाभ्यां विशेषेण प्राणा व्यवस्थिताः| यतश्च साऽन्तरग्न्यधिष्ठानम्|१३|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
யதஶ்ச ஸா நாபிரந்தரக்நேரதிஷ்டாநமதோऽபி தஸ்யா விஶேஷேண ப்ராணா வ்யவஸ்திதாஃ|| ௧௩||
தஸ்யாஂ நாப்யாஂ விஶேஷேண ப்ராணா வ்யவஸ்திதாஃ| யதஶ்ச ஸாऽந்தரக்ந்யதிஷ்டாநம்||௧௩||
View original
तस्यां नाभ्यां विशेषेण प्राणा व्यवस्थिताः| यतश्च साऽन्तरग्न्यधिष्ठानम्||१३||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
யதஶ்ச ஸா நாபிரந்தரக்நேரதிஷ்டாநமதோऽபி தஸ்யா விஶேஷேண ப்ராணா வ்யவஸ்திதாஃ|| ௧௩||
தாஸாஂ கலு தமநீநாஂ தஶோர்த்வஂ ப்ரஸதா தஶாதஶ்சதஸ்ரஸ்திர்ய்யக்| ததஸ்தாபிர்யதாஸ்வமங்காவயவா தார்ய்யந்தே ஆபயாய்யந்தே ச||௧௪||
View original
तासां ख़लु धमनीनां दशोर्ध्वं प्रसृता दशाधश्चतस्रस्तिर्य्यक्| ततस्ताभिर्यथास्वमङ्गावयवा धार्य्यन्ते आपयाय्यन्ते च||१४||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தாஸாஂ ச நாபிப்ரதிபத்தாநாஂ மத்யாத்தஶ தமந்யஃ ஊர்த்வமுபரி காயஂ கதாஃ| தஶாதஃ ப்ரஸூதாஃ| திர்ய்யக் சதஸ்ரஃ|
தாஸாமூர்த்வகா ஹதயமபிப்ரபந்நாஃ ப்ரத்யேகஂ த்ரிதா ஜாயந்தே| ததஸ்த்ரிஂஶதோ மத்யே த்வே த்வே வாதபித்தகபரக்தரஸாந் வஹதஃ| அஷ்டாபிஃ ஶப்தரூபரஸகந்தா கஹ்யந்தே| த்வாப்யாஂ த்வாப்யாஂ பாஷதே கோஷஂ கரோதி ஸ்வபிதி ப்ரதிபுத்யதே ச| த்வே சாஶ்ரு வஹதஃ| த்வே ச ஸ்தநாஶ்ரிதே| நார்யாஃ ஸ்தந்யஂ நரஸ்ய ஶுக்ரம்||௧௫||
View original
तासामूर्ध्वगा हृदयमभिप्रपन्नाः प्रत्येकं त्रिधा जायन्ते| ततस्त्रिंशतो मध्ये द्वे द्वे वातपित्तकफरक्तरसान् वहतः| अष्टाभिः शब्दरूपरसगन्धा गृह्यन्ते| द्वाभ्यां द्वाभ्यां भाषते ग़ोषं करोति स्वपिति प्रतिबुध्यते च| द्वे चाश्रु वहतः| द्वे च स्तनाश्रिते| नार्याः स्तन्यं नरस्य शुक्रम्||१५||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தாஶ்ச தஶ ஹதயஂ ப்ராப்ய ப்ரத்யேகஂ த்ரிதா பிந்நாஃ த்ரிஂஶத் ஸம்பந்நாஃ| தஸ்யாஶ்ச த்ரிஂஶதோ த்வே-த்வே வாதாதீந் பஞ்ச வஹதஃ| ஏவஂ தா தஶ| ஶப்தாதீஂஶ்சதுரஃ| அஷ்டாபிஃ புருஷோ கஹ்ணீதே| தாபிர்ஹி சித்தஸ்தாநஂ ஶப்தாதீநி யாந்தி| பாஷணாதிக்ரியாசதுஷ்டயஂ த்வாப்யாஂ த்வாப்யாஂ கரோதி| ஏவஂ தா அஷ்டௌ| கோஷஃ ஶப்தோ வ்யக்தஃ| த்வே அஶ்ருவஹதஃ| த்வே ச ஸ்தநாஶ்ரிதே நார்ய்யாஃ ஸ்தந்யஂ வஹதஃ| நரஸ்ய து த ஏவ ஶுக்ரம்| ஏவஂ த்ரிஂஶத்|| ௧௫||
அதோகமாஃ பக்வாஶயஸ்தா ஏவஂ த்ரிதா ஜாயந்தே| தத்ர தஶாத்யாஃ பூர்வவத்| த்வே வஹதோऽந்நஂ மாத்ராஶ்ரயேண| த்வே தோயம்| த்வே மூத்ரம்| த்வே ஶுக்ரம் வஹதோ த்வே ச முஞ்சதஃ| த ஏவ நாரீணாமார்த்தவம்| த்வே வர்சோநிரஸிந்யௌ ஸ்தூலாந்த்ரப்ரதிபத்தே| ஏவஂ த்வாதஶ| ஶேஷா- ஸ்த்வஷ்டௌ தமந்யஸ்திரஶ்சீநாஃ ஸ்வேதமபிதர்பயந்தி||௧௬||
View original
अधोगमाः पक्वाशयस्था एवं त्रिधा जायन्ते| तत्र दशाद्याः पूर्ववत्| द्वे वहतोऽन्नं मात्राश्रयेण| द्वे तोयम्| द्वे मूत्रम्| द्वे शुक्रम् वहतो द्वे च मुञ्चतः| त एव नारीणामार्त्तवम्| द्वे वर्चोनिरसिन्यौ स्थूलान्त्रप्रतिबद्धे| एवं द्वादश| शेषा- स्त्वष्टौ धमन्यस्तिरश्चीनाः स्वेदमभितर्पयन्ति||१६||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
யாஸ்து நாபேரதோகமா தஶ தமந்யஸ்தாஃ பக்வாஶய ஏவஂ த்ரிஂஶத்பவந்தி| தஸ்யாஶ்ச த்ரிஂஶதோ தஶ புர்வவத்| த்வே-த்வே பஞ்ச வாதாதீந் வஹத இத்யர்தஃ| த்வே மாத்ராஶ்ரயேணாந்நஂ வஹதஃ| மாத்ராக்ரஹணமாதிக்யப்ரதிஷேதப்ரதர்ஶநார்தம்| த்வே தோயஂ த்வே மூத்ரஂ வஹதஃ| த்வே புருஷஸ்ய ஶுக்ரஂ தேஹே வஹதஃ| த்வே ச ஶுக்ரஂ பஹிர்முஞ்சதஃ| ய ஏவ புருஷஸ்ய ஶுக்ரஂ த ஏவ ஸ்த்ரியா ரக்தம்| இதி சதஸ்ரஃ| த்வே ச ஸ்தூலாந்த்ரப்ரதிபத்தே வர்சோநிரஸநகர்மணீ| அஷ்டௌ ஶேஷா யா அதோகமா அபி மநாக் திர்ய்யக்கதாஸ்தாஃ ஸ்வேதமபிதர்பயந்தி| ஏவஂ நாபேரதஸ்த்ரிஂஶத்|| ௧௬||
திர்யக்காமிந்யஶ்சதஸ்ரோ பித்யமாநாஃ ஸுபஹுதா பவந்தீத்யுக்தஂ ப்ராக்||௧௭||
View original
तिर्यग्गामिन्यश्चतस्रो भिद्यमानाः सुबहुधा भवन्तीत्युक्तं प्राक्||१७||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
திர்ய்யக்காமிந்யஶ்சதஸ்ரோ யா நாபேஃ பார்ஶ்வாப்யாஂ த்வே-த்வே வர்த்தந்தே| தா பித்யமாநாஃ ஸத்யோ பஹுதா பவந்தி| ஏதச்சோக்தஂ ப்ராகங்கவிபாகே| தாபிரிதஂ ப்ரகரணம்| இதி தமந்ய உக்தாஃ|| ௧௭||
ஸ்ரோதாஂஸி புஂஸாஂ நவ கர்ணௌ நேத்ரே நாஸாபுடௌ முகஂ பாயுர்மூத்ரபதஃ||௧௮||
View original
स्रोतांसि पुंसां नव कर्णौ नेत्रे नासापुटौ मुख़ं पायुर्मूत्रपथः||१८||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
க்ரமப்ராப்தாநி ஸ்ரோதாஂஸ்யுச்யந்தே| ஸ்ரோதாஂஸி சித்ராணி புஂஸாஂ நவ-த்வே த்வே த்வே, ஏகமேகமேகமிதி ச| இதி ஸ்த்ரீ-புஂஸயோஃ ஸாதாரணாநி|| ௧௮||
அந்யாநி ச த்ரீணி ஸ்த்ரீணாஂ ஸ்தநௌ ரக்தபதஶ்ச||௧௯||
View original
अन्यानि च त्रीणि स्त्रीणां स्तनौ रक्तपथश्च||१९||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ்த்ரீணாஂ து த்ரீண்யதிகாநி த்வே ஸ்தநஸ்ரோதஸீ ஏகஂ ச ரஜஃபத இதி பாஹ்யாநி ஸ்ரோதாஂஸி|| ௧௯||
ததாऽபராண்யந்தஸ்ஸ்ரோதாஂஸி ஜீவிதாயதநாநி த்ரயோதஶ ப்ராணோதகாந்நதாதுமலாநாமயநாநி||௨௦||
View original
तथाऽपराण्यन्तस्स्रोतांसि जीवितायतनानि त्रयोदश प्राणोदकान्नधातुमलानामयनानि||२०||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஆந்தராணி த்ரயோதஶ ஜீவிகஸ்யாயதநாநி ஸ்தாநாநி| ப்ராணாதீநாஂ பஞ்சாநாமாயதநாநி மார்காஃ|| ௨௦||
தத்ர ப்ராணவாஹிநாஂ ஹதயஂ மூலஂ மஹாஸ்ரோதஶ்ச||௨௧||
View original
तत्र प्राणवाहिनां हृदयं मूलं महास्रोतश्च||२१||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தத்ரேதி நிர்தாரணே| ப்ராணவாஹிநாஂ ஹதயஂ மூலஂ மஹாஸ்ரோதஶ்ச|| ௨௧||
தாநி தாதுக்ஷயரௌக்ஷ்யபிபாஸாக்ஷுத்வ்யாயாமவேகதாரணாதிபிர்துஷ்யந்தி||௨௨||
View original
तानि धातुक्षयरौक्ष्यपिपासाक्षुद्व्यायामवेगधारणादिभिर्दुष्यन्ति||२२||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தாநி ச தாதுக்ஷயாதிபிர்துஷ்யந்தி|| ௨௨||
ததோऽதிஸஷ்டஂ ப்ரதிபத்தமல்பால்பமபீக்ஷ்ணஂ வா ஸஶப்தஶூலமுச்ச்வஸநம்| தத்ர ஶ்வாஸவத்ஸாதநம்||௨௩||
View original
ततोऽतिसृष्टं प्रतिबद्धमल्पाल्पमभीक्ष्णं वा सशब्दशूलमुच्छ्वसनम्| तत्र श्वासवत्साधनम्||२३||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ததஃ காரணாததிஸஷ்டஂ வாதி பத்தஂ வோச்ச்வஸநஂ பவதி| ஶ்வாஸஸ்யைகத்வாத்விஸர்கே தீர்கஶ்ச பவதி| அல்பால்பஂ ஸ்தோகமுச்ச்வஸநம்| அபீக்ஷ்ணஂ வாऽத்யர்தம்| தத்ர துஷ்டேஷு ப்ராணவாஹிஷு ஸ்ரோதஸ்ஸு ஶ்வாஸோக்தஂ சிகித்ஸிதம்|| ௨௩||
உதகவாஹிநாஂ தாலு மூலஂ க்லோம ச|௧|
View original
उदकवाहिनां तालु मूलं क्लोम च|१|
🔊 Audio coming soon
தாந்யாமபயாதிபாநோஷ்ணஶுஷ்காந்நகஷாயதணநிக்ரஹாதிபிர்துஷ்யந்தி||௧||
View original
तान्यामभयातिपानोष्णशुष्कान्नकषायतृणनिग्रहादिभिर्दुष्यन्ति||१||
🔊 Audio coming soon
ததோऽதிதஷ்ணா முகஶோஷஃ கர்ணக்ஷ்வேடநஂ தமோதர்ஶநஞ்ச| துஷ்டோதகவஹஸ்ரோதஸ்ஸு சிகித்ஸா||௨||
View original
ततोऽतितृष्णा मुख़शोषः कर्णक्ष्वेडनं तमोदर्शनञ्च| दुष्टोदकवहस्रोतस्सु चिकित्सा||२||
🔊 Audio coming soon
தத்ர தஷ்ணோக்தமௌஷதம்||௨௪||
View original
तत्र तृष्णोक्तमौषधम्||२४||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
உதகவாஹிநாஂ ஸ்ரோதஸாஂ தாலுக்லோமநீ மூலம்| தேஷாமாமேந பயாதிபிர்தூஷணம்| துஷ்ஸ்டத்வாச்சாதிதஷ்ணாதி உத்பத்திஃ| தத்ர தஷ்ணோக்தா சிகித்ஸா| அதிபாநஂ மத்யஸ்ய| உஷ்ணஶுஷ்காப்யாமந்நஸ்ய ஸம்பந்தஃ| தண்நிக்ரஹஸ்தஷ்ணாவேகநிரோதஃ| ஆதிக்ரஹணேநைவஂ ப்ரகாரணாமந்யேஷாமப்யாசாரகோபஶோஷகராணாமாஹாரவிஹாராதீநாஂ க்ரஹணம்| க்ஷ்வேலநஂ நாதஃ| தமஸ இவ தர்ஶநஂ தமோதர்ஶநமப்ரதிபத்திஃ|| ௨௪||
அந்நவாஹிநாமாமாஶயோ மூலஂ வாமபார்ஶ்வஞ்ச||௧||
View original
अन्नवाहिनामामाशयो मूलं वामपार्श्वञ्च||१||
🔊 Audio coming soon
தேஷாஂ துஷ்டௌ ஸர்வஂ மாத்ராஶிதீயோக்தமவகச்சேத்||௨௫||
View original
तेषां दुष्टौ सर्वं मात्राशितीयोक्तमवगच्छेत्||२५||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
அந்நவாஹிநாஂ ஸ்ரோதஸாஂ துஷ்டத்வே ஹேதுஂ கார்ய்யஂ ப்ரதீகாரஂ ச ஸர்வஂ ஜ்ஞாதுஂ மாத்ராஶிதீயமத்யாயமவகச்சேத்| தேநைததுக்தஂ பவதி-அந்நவாஹிநாமதிமாத்ரஸமஶநாதீநி தூஷணாநி| துஷ்டத்வே விஷூசிகாத்யுத்பத்தி| வமநாதிகா சிகித்ஸா| ஶேஷஂ ஸுபோதம்| மூலமாஶ்ரயஃ| உபகாராபகாரத்வாரமித்யர்தஃ| ஏவஂ ப்ராணோதகாந்நஸப்ததாதுமூத்ரஶகத் ஸ்வேதபேதேந த்ரயோதஶவிதாநி ஸ்ரோதாஂஸி| தத்ர ப்ராணோதகாந்நவாஹிநாஂ துஷ்டௌ ஹேதுலக்ஷணௌஷதாந்யுக்தாநி|| ௨௫||
ரஸவாஹிநாஂ ஹதயஂ மூலஂ தஶ தமந்யஶ்ச|௧|
View original
रसवाहिनां हृदयं मूलं दश धमन्यश्च|१|
🔊 Audio coming soon
ரக்தவாஹிநாஂ யகத் ப்லீஹா ச|௧|
View original
रक्तवाहिनां यकृत् प्लीहा च|१|
🔊 Audio coming soon
மாஂஸவாஹிநாஂ ஸ்நாயூநி த்வக் ச|௧|
View original
मांसवाहिनां स्नायूनि त्वक् च|१|
🔊 Audio coming soon
மேதோவாஹிநாஂ வக்கௌ மாஂஸஂ ச|௧|
View original
मेदोवाहिनां वृक्कौ मांसं च|१|
🔊 Audio coming soon
அஸ்திவாஹிநாஂ ஜகநஂ மேதஶ்ச|௧|
View original
अस्थिवाहिनां जग़नं मेदश्च|१|
🔊 Audio coming soon
மஜ்ஜவாஹிநாஂ பர்வாண்யஸ்தீநி ச|௧|
View original
मज्जवाहिनां पर्वाण्यस्थीनि च|१|
🔊 Audio coming soon
ஶுக்ரவாஹிநாஂ ஸ்தநௌ முஷ்கௌ மஜ்ஜா ச|௧|
View original
शुक्रवाहिनां स्तनौ मुष्कौ मज्जा च|१|
🔊 Audio coming soon
மூத்ரவாஹிநாஂ பஸ்திர்வங்க்ஷைணா ச|௧|
View original
मूत्रवाहिनां बस्तिर्वङ्क्षैणा च|१|
🔊 Audio coming soon
ஶகத்வாஹிநாஂ பக்வாஶயஃ ஸ்தூலாந்த்ரஂ ச|௧|
View original
शकृद्वाहिनां पक्वाशयः स्थूलान्त्रं च|१|
🔊 Audio coming soon
ஸ்வேதவாஹிநாஂ மேதோ ரோமகூபாஶ்ச||௧||
View original
स्वेदवाहिनां मेदो रोमकूपाश्च||१||
🔊 Audio coming soon
தேஷாஂ தூஷணஂ விவிதமஹிதாஹாரவிஹாரமுபத்ரவாந் பதக்பதக் ஸாதநஂ தோஷாதிவிஜ்ஞாநீயாத்யதாஸ்வஂ வத்திக்ஷயலக்ஷணேந லக்ஷயேத்||௨௬||
View original
तेषां दूषणं विविधमहिताहारविहारमुपद्रवान् पृथक्पृथक् साधनं दोषादिविज्ञानीयाद्यथास्वं वृद्धिक्षयलक्षणेन लक्षयेत्||२६||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தேஷாஂ ரஸவாஹ்யாதீநாஂ ஸ்ரோதஸாஂ நாநாப்ரகாரமஹிதாஹாரவிஹாரஂ தூஷணம்| தச்ச தீக்ஷ்ணமதிநா பரிகல்பநீயம்| துஷ்டாநாமுபத்ரவா வ்யாதயஃ தச்சிகித்ஸா ச தோஷாதிவிஜ்ஞாநீயோக்தேந 'ரஸோऽபி ஶ்லேஷ்மவத்' இத்யாதிநா வத்திக்ஷயலக்ஷணேந லக்ஷயேத்| தேநைததுக்தஂ பவதி-ஆஹாராதி விஶேஷவஶாத்ரஸவாஹிஷு துஷ்டேஷு கதாசித்ரஸவத்திஜா ரோகாஸ்தத்ர யதாஸ்வஂ சிகித்ஸேதி| ஏவஂ ஸர்வத்ராபி வாச்யம்|| ௨௬||
வ்யதே து ஸ்ரோதஸாஂ ப்ரமமோஹகம்பப்ரலாபாத்மாநஶூலாऽருசிதட்சர்திஜ்வராதிருதிரஸ்ருதிமூத்ரபுரீஷரோதா மரணஞ்ச||௨௭||
View original
व्यधे तु स्रोतसां भ्रममोहकम्पप्रलापाध्मानशूलाऽरुचितृट्छर्दिज्वरातिरुधिरस्रुतिमूत्रपुरीषरोधा मरणञ्च||२७||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
அநந்தரோக்தாநாஂ ச ஸ்ரோதஸாஂ வ்யதே ஶஸ்த்ராதிதாடநே ஜந்தோர்ப்ரமாத்யுத்பவஃ|| ௨௭||
தஸ்மாத்ஸ்ரோதோவித்தஂ ப்ரத்யாக்யாயோபசரேத்||௨௮||
View original
तस्मात्स्रोतोविद्धं प्रत्याख़्यायोपचरेत्||२८||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தஸ்மாத்வைத்யஃ ஸ்ரோதோவித்தஂ சிகித்ஸாயாஂ ப்ரத்யாக்யாநஂ கத்வா அஸாத்யதாமுக்த்வா தைவாத்கிஞ்சித்பவேதிதி ஶாஸ்த்ராநுகமநேநோபாசரேத்|| ௨௮||
உத்ததஶல்யஂ ச ஸத்யோவ்ரணவிதாநேந||௨௯||
View original
उद्धृतशल्यं च सद्योव्रणविधानेन||२९||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
அந்தஃஶல்யஂ ச ஸ்ரோதோவித்தஂ ஶல்யமுத்தத்யோபாசரேதிதி ஸம்பந்தஃ| கேநேத்யாஹ-வக்ஷ்யமாணேந ஸத்யோவ்ரணவிதாநேந|| ௨௯||
தத்ர ஸ்ரோதஸாமேவ விஶேஷாஃ ஸிராதமந்யஃ||௩௦||
View original
तत्र स्रोतसामेव विशेषाः सिराधमन्यः||३०||
🔊 Audio coming soon
அந்யே த்வந்யத்வமிச்சந்தி ஸிராதமநீஸ்ரோதஸாம்| கேவலஂ பரஸ்பரஸந்நிகர்ஷாத் ஸதஶகர்மத்வாத் ஸௌக்ஷ்ம்யாச்ச விபக்தகர்மணாமப்யவிபாக இவ லக்ஷ்யதே||௩௧||
View original
अन्ये त्वन्यत्वमिच्छन्ति सिराधमनीस्रोतसाम्| केवलं परस्परसन्निकर्षात् सदृशकर्मत्वात् सौक्ष्म्याच्च विभक्तकर्मणामप्यविभाग इव लक्ष्यते||३१||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
அந்யே த்வாசார்ய்யாஃ ஸிராதீநாஂ பதக்த்வமிச்சந்த்யேவஂ ச ப்ருவதே யத் ஸிராதீநாஂ பரஸ்பரவிலக்ஷணாநாமவிபாக இவ லக்ஷ்யதே| தத் கேவலஂ பரஸ்பரஸந்நிகர்ஷாதிநா ஹேதுத்ரிதயேந| ஸதஶஂ கர்ம வாஹகத்வஂ யேஷாஂ தே ததோக்தாஃ| ஸௌக்ஷ்ம்யஂ ஸூக்ஷ்மதா|| ௩௧||
அபரே புநராஹுஃ-ஸ்ரோதாஂஸி ஸிராதமந்யோ ரஸவாஹிந்யோ நாட்யஃ பந்தாநோऽயநாநி மார்காஃ ஶரீரச்சித்ராணி ஸஂவ தாஸஂவதாநி ஸ்தாநாந்யாஶயாஃ க்ஷயா நிகேதாஶ்சேதி ஶரீரே தாத்வவகாஶாநாஂ லக்ஷ்யாலக்ஷ்யாணாஂ நாமாநீதி||௩௨||
View original
अपरे पुनराहुः-स्रोतांसि सिराधमन्यो रसवाहिन्यो नाड्यः पन्थानोऽयनानि मार्गाः शरीरच्छिद्राणि संवृ तासंवृतानि स्थानान्याशयाः क्षया निकेताश्चेति शरीरे धात्ववकाशानां लक्ष्यालक्ष्याणां नामानीति||३२||
🔊 Audio coming soon
தே சாவகாஶாஃ ப்ரகுபிதாஃ ஸ்தாநஸ்தாந் மார்கஸ்தாஂஶ்ச தாதூந் ப்ரகோபயந்தி| தேऽபி குபிதாஸ்தாநி ஸ்ரோதாஂஸி ஸ்ரோதாஂஸி ச ஸ்ரோதாஂஸி| தாதவஶ்ச தாதூந்||௩||
View original
ते चावकाशाः प्रकुपिताः स्थानस्थान् मार्गस्थांश्च धातून् प्रकोपयन्ति| तेऽपि कुपितास्तानि स्रोतांसि स्रोतांसि च स्रोतांसि| धातवश्च धातून्||३||
🔊 Audio coming soon
தேஷாஂ ஸர்வேஷாமேவ தூஷயிதாரோ துஷ்டா தோஷாஃ|௧|
View original
तेषां सर्वेषामेव दूषयितारो दुष्टा दोषाः|१|
🔊 Audio coming soon
தே ச ப்ராயஶோ துஷ்யந்த்யக்நிதோஷாத்|௧|
View original
ते च प्रायशो दुष्यन्त्यग्निदोषात्|१|
🔊 Audio coming soon
தஸ்மாத்தந்நிமித்தாந்யாயுராரோக்யபலோபசயவர்ணௌஜாஂஸி|௧|
View original
तस्मात्तन्निमित्तान्यायुरारोग्यबलोपचयवर्णौजांसि|१|
🔊 Audio coming soon
தத்ப்ரதிபத்தாந்யேவ ச ரஞ்ஜகாதீநி பூதாக்நயோ தாத்வக்நயஶ்ச||௧||
View original
तत्प्रतिबद्धान्येव च रञ्जकादीनि भूताग्नयो धात्वग्नयश्च||१||
🔊 Audio coming soon
ததாऽந்நமபி பித்தேநைவ பக்வமமததாஂ யாத்யபக்வஂ ச விஷதாம்||௩௩||
View original
तथाऽन्नमपि पित्तेनैव पक्वममृततां यात्यपक्वं च विषताम्||३३||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ்ரோதோதுஷ்ட்யா தாதுதூஷணஂ தாதுதுஷ்ட்யா ஸ்ரோதோதூஷணஂ சாஹ-த இத்யாதிநா| ப்ரகுபிதா துஷ்டாஃ ஸ்தாநமாஶயஸ்தத்ர திஷ்டந்தீதி ஸ்தாநஸ்தாஃ| ஸ்ரோதாஂஸி ச ஸ்ரோதாஂஸீதி யாநி ஸ்ரோதாஂஸி துஷ்டாநி பவந்தி தாந்யந்யாந்யபி தூஷயந்தி| ஏவஂ தாதூநாமபி வாச்யம்| தேஷாஂ ஸர்வேஷாஂ தாதூநாஂ தாத்வாஶயாநாஂ ச துஷ்டாந் வாதாதீநந்தரேண நாந்யத் துஷ்டௌ காரணம் | தோஷாணாஂ துஷ்டிரபி ப்ராயோऽக்நிதோஷாத்| அந்யத் ஸுபோதம்|| ௩௩||
தத்ர பித்தவிஶேஷஃ பாசகஸஂஜ்ஞோऽக்நிரிதி ப்ராகபிஹிதஃ||௧||
View original
तत्र पित्तविशेषः पाचकसंज्ञोऽग्निरिति प्रागभिहितः||१||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தத்ரேத்யாதிநா பாசகஸஂஜ்ஞமக்நிஂ ப்ரஸ்தௌதி| ப்ராக்தோஷபேதீயே பாசகஸஂஜ்ஞஃ பித்தபேதோऽந்நஸ்ய பக்தாக்நிரித்யுக்தவாநஸாவாசார்ய்யஃ|| ௩௪||
அந்யே புநராசக்ஷதே-தோஷதாதுமலஸந்நிபாதஜநிதோऽந்தருஷ்மா யதாநிர்திஷ்டாதிஷ்டாநகர்மாக்நிரிதி||௩௫||
View original
अन्ये पुनराचक्षते-दोषधातुमलसन्निपातजनितोऽन्तरुष्मा यथानिर्दिष्टाधिष्ठानकर्माग्निरिति||३५||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
அந்யே புநராசார்ய்யாஃ பித்தமக்நிரிதி நேச்சந்தி| தோஷாதிஸஂயோகவிஶேஷஜநிதோऽந்தஶ்ஶரீர உஷ்மாக்ரஹாண்யதிஷ்டாநஃ பாகராகாதிகர்மாக்நிரித்யாஹுஃ| அதாநந்தரமஸ்ய க்ரந்தஸ்ய தாத்பர்ய்யார்த உச்யதே- இஹாயுர்வேதே உபயேஷாமாசார்ய்யாணாஂ பிந்நதர்ஶநம்| ஏகேஷாமந்தராக்நி பக்வாந்நஸாராத் க்ரமேண தாதுபரிபோஷோऽந்யேஷாஂ யௌகபத்யேநேதி|| ௩௫||
ஸ கலு விதிவதப்யவஹதமந்நஜாதஂ ப்ராணேந வாயுநா கோஷ்டமாகஷ்டஂ த்ரவைர்விபிந்நஸங்காதஂ ஸ்நேஹேந மதூகதமபிஸந்துக்ஷிதஃ ஸமாநேநாமாஶயஸ்தஂ ஸ்தாலீஸ்தமிவாம்புதண்டுலமக்நிரந்தரக்நிஃ பசதி||௩௬||
View original
स ख़लु विधिवदभ्यवहृतमन्नजातं प्राणेन वायुना कोष्ठमाकृष्टं द्रवैर्विभिन्नसङ्ग़ातं स्नेहेन मृदूकृतमभिसन्धुक्षितः समानेनामाशयस्थं स्थालीस्थमिवाम्बुतण्डुलमग्निरन्तरग्निः पचति||३६||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
அத்ர க்ரமவாதிநஃ ஆஹுஃ-புருஷேண புஜ்யமாநமந்நஂ கடிநதரதஶநாபிகாதஜர்ஜரிதஂ ப்ரயத்நேநோதீரிதேந ப்ராணாக்யேநாநிலேந கண்டநாட்யா மஹாஸ்ரோதஸி நிக்ஷிப்தஂ நாபிதேஶசாரிணா ஸமாநேந நாபிபார்ஶ்வக்ரஹேத்யாக்யபித்ததராகலாமர்ய்யாதே ஆமாஶயே விததஂ த்ரவேண ஜலாதிநா விபிந்நஸங்காதஂ ஸ்நேஹேந ச மார்தவமாபாதிதஂ பாசகேநேவ ஸமாநேந ஸந்துக்ஷிதஃ ப்ரதீபிதஃ ஸந்நந்தரக்நிஃ பசதி| யதாऽக்நிஃ பாஹ்யஸ்தோயதண்டுலஂ ஸ்தாலீஸ்தஂ பசதி|| ௩௬||
தத்து ஸர்வரஸமபி பச்யமாநமாதௌ மதுரீபூதஂ கபஂ பேநீபூதமுதீரயதி| ததோ விதக்தமம்லீபூதமாமாஶயாத் ச்யவமாநமச்சஂ பித்தம்| ப்ராப்ய ச பக்வாஶயஂ கடுகீபூதமநிலம்||௩௭||
View original
तत्तु सर्वरसमपि पच्यमानमादौ मधुरीभूतं कफं फेनीभूतमुदीरयति| ततो विदग्धमम्लीभूतमामाशयात् च्यवमानमच्छं पित्तम्| प्राप्य च पक्वाशयं कटुकीभूतमनिलम्||३७||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தத்ர சாமாஶயே ததந்நஂ ஸர்வரஸமபி பச்யமாநஂ ஸத் ப்ரதம விக்லேதமாத்ராவஸ்தாயாஂ மாதுர்யமிவ ப்ராப்தஂ ஸத் கபமுதீரயேத்| தச்ச பேநபூதஂ யதா தத்யாதிதஃ க்ஷுபிதாத் ப்ரதமஂ பேநஸம்பவஃ| ததஶ்சாமாஶயாத் பாகேந ச்யவமாநமம்லீபூதஂ ஸத்ஸ்வச்சஂ பித்தமுதீரயேத்| ததோऽப்யாமாஶயாத் ச்யுதஂ பக்வாஶயேऽக்நிநா ஶோஷிதகடுகீபூதஂ ஸத்ததந்நஂ மாருதமுதீரயேத்|| ௩௭||
ததஶ்சைவஂ விக்லிந்நஂ ஆஹாரே பஞ்ச பஞ்சாத்மகா மஹாபூதாக்நயோ வாயுநா வ்யஸ்தாந் யதாஸ்வஂ பஞ்சைவ பூதகுணாநாஹாரஸ்தாந் பசந்தி| தே பக்வாஃ புநர்யதாஸ்வமேவ தேஹாஶ்ரிதாஂஶ்ச ஸ்வவிகாரபூதாந் பூதகுணாநாப்யாயயந்தி||௩௮||
View original
ततश्चैवं विक्लिन्नं आहारे पञ्च पञ्चात्मका महाभूताग्नयो वायुना व्यस्तान् यथास्वं पञ्चैव भूतगुणानाहारस्थान् पचन्ति| ते पक्वाः पुनर्यथास्वमेव देहाश्रितांश्च स्वविकारभूतान् भूतगुणानाप्याययन्ति||३८||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஜடராக்நிநா கிஞ்சித்பக்வவிக்லிந்நாஹாரே பஞ்ச மஹாபூதாக்நயஃ பார்திவாதயஃ பஞ்சாஹாரஸ்தாந் யதாஸ்வஂ மஹாபூதகுணாந் பார்திவாதீந ஆஹாரபாகாந் பசந்தி| பார்திவோऽக்நிஸாதஶ்யாத் பார்திவமேவாஹாரபாகஂ பசதி| ஆப்ய ஆப்யமேவ| ஸர்வத்ர குணஶப்தோऽவயவவாசீ| தே ச பார்திவாதயஃ பஞ்ச குணா பார்திவாதிபிஃ பஞ்சபிரக்நிபிஃ பக்வாஃ பார்திவாதீநேகதேஹஸ்தாந் பூதகுணாநாப்யாயயந்தி| யதாஸ்வமாத்மீயஜாத்யநதிக்ரமேண ஸ்வவிகாரபூதாநித்யந்நவிகாரா ஏவதேஹே மஹாபூதகுணாஃ|| ௩௮||
ஏவஞ்ச பக்வாதாஹாராத்விவிதௌஷதகர்பாதிவ ஸ்நேஹாதச்சஃ ஸாரபூதோ ரஸாக்யஃ கிட்டாக்யஶ்ச மலோऽபிநிர்வர்ததே||௩௯||
View original
एवञ्च पक्वादाहाराद्विविधौषधगर्भादिव स्नेहादच्छः सारभूतो रसाख़्यः किट्टाख़्यश्च मलोऽभिनिर्वर्तते||३९||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஏவமநந்தரோக்தேந ப்ரகாரேண பக்வாதந்நாத் த்வௌ ராஶீ பவதஃ- கிட்டஂ ஸாரஶ்ச| யதா நாநாப்ரகாரௌஷதகர்பாத் கதாத் ஸ்நேஹஃ கல்கஶ்ச|
தாப்யாஞ்ச ஸாரமலாப்யாஂ ததாத்மகாநாமேவ ஶரீரகுணாநாஂ தாத்வாக்யாநாஂ யதாஸ்வஂ ஸ்ரோதாஂஸி பாரம்பர்ய்யேணாவிச்சிந்நஸந்தாநமாபூர்ய்யந்தே||௪௦||
View original
ताभ्याञ्च सारमलाभ्यां तदात्मकानामेव शरीरगुणानां धात्वाख़्यानां यथास्वं स्रोतांसि पारम्पर्य्येणाविच्छिन्नसन्तानमापूर्य्यन्ते||४०||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தாப்யாஂ ஸாரமலாப்யாஂ ததாத்மகாநாஂ ஸாரமலஸ்வபாவாநாஂ தாத்வாக்யாநாஂ ஶரீரகுணாநாஂ ரக்தாதீநாஂ மூத்ரதீநாஂ ச பாரம்பர்ய்யேண க்ரமப்ராப்த்யாவிச்சிந்நப்ரவாஹஂ கத்வா ஸ்ரோதாஂஸ்யாऽऽபூர்ய்யந்தே|| ௪௦||
ஸ்ரோதோப்யஶ்ச யதாவிபாகஂ யதாயதமேவ தாதவஃ புஷ்யந்தி||௧||
View original
स्रोतोभ्यश्च यथाविभागं यथायथमेव धातवः पुष्यन्ति||१||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தேப்யோ யதாஸ்வஂ தாதவஃ புஷ்யந்தி|| ௪௧||
உத்தரோத்தராநுப்ரவேஶேऽபி ச புர்வேஷாஂ ஸ்ரோதஸாஂ யதாகாலஂ ஸம்யகாஹாரோபயோகேந பரிணாமவதாப்யாய்யமாநாநாஂ நாபசயோ பவதி| ததஶ்ச தாத்வாக்யாஃ ப்ரஸாதமலாஃ ஸ்வஂ ஸ்வமேவ மாநமநுவர்தந்தே யதாவயஃஶரீரம்||௪௨||
View original
उत्तरोत्तरानुप्रवेशेऽपि च पुर्वेषां स्रोतसां यथाकालं सम्यगाहारोपयोगेन परिणामवताप्याय्यमानानां नापचयो भवति| ततश्च धात्वाख़्याः प्रसादमलाः स्वं स्वमेव मानमनुवर्तन्ते यथावयःशरीरम्||४२||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
பூர்வஸ்ய ரக்தாதேர்தாதோருத்தராநுப்ரவேஶேऽபி மாஂஸாதிபாவகமநேऽபி ந பூர்வேஷாஂ ரக்தாதிஸ்ரோதஸாமபசயோ பவதி| கிம்பூதாநாஂ பூர்வதாதுஸ்ரோதஸாம் ? யதாகாலஂ காலவிச்சேதேந ஸம்யகாஹாரோபயோகேநாப்யாய்யமாநாநாம்| கிம்பூதேநாஹாரோபயோகேநாஹ-பரிணாமவதா| தேநைததுக்தஂ பவதி-ஸதைவாவிச்சேதேந ஸ்ரோதாஂஸி பரிணதோऽந்நஸாரோ யாதி| பூர்வேப்யஶ்ச பூர்வாண்யாபூர்ய்யந்தே| அதஸ்தேஷாமநபசயஃ| ததா பரிணாமேந ச தாத்வாக்யா தேஹதாரணாஃ ப்ரஸாதாஶ்ச மலாஶ்ச வயஶ்ஶரீராநதிக்ரமேண ஸ்வஂ-ஸ்வஂ ப்ரமாணமஞ்ஜல்யாதிவிஶேஷேணோக்தஂ நாதிவர்த்தந்தே| ப்ரஸாதாஃ ஸாரா ரக்தமாஂஸகண்டராதீநி| மலாஃ கிட்டஂ கபலஸீகாபித்தாதி| வயோऽநதிக்ரமேணேதி பாலஸ்ய ப்ரவத்தஸ்ய சோக்தாத் பரிமாணாத்தீநத்வஂ நேதி ஜ்ஞாபநார்தம்| யதாஶரீரமிதி மஹாஶரீரேஷு ப்ரஸாதமலாஃ ப்ரபூதா பவந்தி| லகுதேஹேஷ்வல்பதா இதி ஜ்ஞாபயதி||
தத்ராऽऽஹாரரஸோ வ்யாநவிக்ஷிப்தோ யதாஸ்வஂ ஸப்தஸு தாத்வக்நிஷு க்ரமாத் பச்யமாநஃ ஸ்வாத்மபாவப்ரச்யுதிஸமநந்தரமேவ ப்ராப்தரக்தாதிதாதுஸஂஜ்ஞகஃ காலவதஸ்கலிதபலப்ரமாணோ தேஹமூர்ஜயித்வா தாதூந் தாதுமலாஂஶ்ச புஷ்ணாதி||௪௩||
View original
तत्राऽऽहाररसो व्यानविक्षिप्तो यथास्वं सप्तसु धात्वग्निषु क्रमात् पच्यमानः स्वात्मभावप्रच्युतिसमनन्तरमेव प्राप्तरक्तादिधातुसंज्ञकः कालवदस्ख़लितबलप्रमाणो देहमूर्जयित्वा धातून् धातुमलांश्च पुष्णाति||४३||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தத்ரேத்யாதிநாऽஸ்மிந் க்ரமதாதுபாகவாதே க்ரமஂ தர்ஶயதி| ஆஹாரஸ்ய ப்ரதாநாக்நிநா பக்வஸ்ய ஸதஃ யோ ரஸோ பவதி ஸ வ்யாநேந ஹதயமூலபவேந வாயுநா விக்ஷிப்தஃ ப்ரேரிதஃ ஸ்ரோதஸ்ஸு விநியுக்தாஃ ஸந் தாத்வக்நிஷு பச்யமாநஃ விஶிஷ்டதத்காலவ்யபதேஶயோக்யஸ்வரூபப்ரச்யுத்யேககாலஂ ப்ராப்தரக்தாதிதாதுஸஂஜ்ஞஃ காலவதவிச்சிந்நவாஹீ தாதூந் ரக்தாதீந் தாதுமலாஂஶ்ச கபாதீந் புஷ்ணாதி| ரக்தஂ ரக்தாக்நேரேவ பாகேந பவதி| மாஂஸஂ மாஂஸாக்நிரேவேத்யேவமாதி யதாஸ்வஶப்தர்தஃ தேஹமூர்ஜயந் ஶரீரஂ ப்ராணயந்|| ௪௩||
அதாந்நகிட்டமச்சஂ மூத்ரஂ கநஂ ஶகத்||௪௪||
View original
अथान्नकिट्टमच्छं मूत्रं ग़नं शकृत्||४४||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
அதேத்யாதிநா ப்ரஸாதமலயோர்விபாகஂ தர்ஶயதி| யோ யஸ்ய பாகாத் ப்ரஸாதஃ ஸ தஸ்ய ஸாரோ, யோ மலஃ ஸ கிட்டஃ| ஸுபோதம்|| ௪௪||
ரஸஸ்ய ஸாரோ ரக்தஂ மலஃ கபோ லஸீகா ச||௧||
View original
रसस्य सारो रक्तं मलः कफो लसीका च||१||
🔊 Audio coming soon
ரக்தஸ்ய ஸாரோ மாஂஸஂ கண்டராஃ ஸிராஶ்ச| மலஃ பித்தம்|௨|
View original
रक्तस्य सारो मांसं कण्डराः सिराश्च| मलः पित्तम्|२|
🔊 Audio coming soon
மாஂஸஸ்ய ஸாரோ மேதஸ்த்வசோ வஸா ச| கிட்டஂ கர்ணாக்ஷிநாஸிகாஸ்யரோமகூபப்ரஜநநமலாஃ|௨|
View original
मांसस्य सारो मेदस्त्वचो वसा च| किट्टं कर्णाक्षिनासिकास्यरोमकूपप्रजननमलाः|२|
🔊 Audio coming soon
மேதஸஃ ஸாரோऽஸ்திஸ்நாயுஸந்தயஃ| கிட்டஂ ஸ்வேதஃ|௨|
View original
मेदसः सारोऽस्थिस्नायुसन्धयः| किट्टं स्वेदः|२|
🔊 Audio coming soon
அஸ்த்நஃ ஸாரோ மஜ்ஜா| கிட்டஂ கேஶரோமநகாஃ||௨||
View original
अस्थ्नः सारो मज्जा| किट्टं केशरोमनख़ाः||२||
🔊 Audio coming soon
மஜ்ஜ்ஞஸ்து ஸாரஃ ஶுக்ரஂ மலோऽக்ஷிவிட்த்வசாஂ ஸ்நேஹஃ||௪௫||
View original
मज्ज्ञस्तु सारः शुक्रं मलोऽक्षिविट्त्वचां स्नेहः||४५||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
அந்நமலஸ்ய கநாச்சபேதேந த்வைவித்யம்| லஸீகா ஜலஸதஶீ| வஸா ஸ்வச்சஸ்நேஹஃ| கர்ணாதிஷட்கஸ்ய மலஶப்தேந ஸம்பந்தஃ| கர்ணாதிஷு மலோ தஶ்யத ஏவ| ப்ரஜநநஂ மேஹநம்| ஸந்தயோऽஸ்திபாகாஃ பூர்வமுக்தாஃ| அக்ஷ்யாதேஃ ஸ்நேஹோ மலஃ|| ௪௫||
ஶுக்ரஸ்ய ஸாரமோஜஃ| அத்யந்தஶுத்ததயாऽஸ்ய மலாபாவஃ| அந்யே புநரத ஏவ தஸ்ய நேச்சந்தி பாகம்| அபரே புநஃ ஶுக்ரஸாரஂ கர்பமேவாமநந்தி||௪௬||
View original
शुक्रस्य सारमोजः| अत्यन्तशुद्धतयाऽस्य मलाभावः| अन्ये पुनरत एव तस्य नेच्छन्ति पाकम्| अपरे पुनः शुक्रसारं गर्भमेवामनन्ति||४६||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஶுக்ரஸ்ய து க்ரமேண ஸாரஸாரத்வாச்சுத்ததயா மலாபாவஃ| அபரே ஆசார்ய்யாஃ| அதஃ ஸாராதபி ஸாரதரத்வாத்தேதோஃ ஶுக்ரஸ்ய பாகஂ நேச்சந்தி| அந்யே த்வாசார்ய்யாஃ ஶுக்ரஸ்ய ஸாரோ கர்ப இத்யாமநந்தீதி|
வாயுஃ புநரக்நேராஹாரஸ்ய ச பஹ்வல்பதயா தஸ்மாத்தஸ்மாந்மூர்ச்சநாவிஶேஷாதமூர்த்தஃ ஶப்தவாநீஷச்சப்தஃ ப்ரசுரோऽல்போ வா பஞ்சாத்மா கோஷ்டே ப்ராதுர்பவதி||௪௭||
View original
वायुः पुनरग्नेराहारस्य च बह्वल्पतया तस्मात्तस्मान्मूर्च्छनाविशेषादमूर्त्तः शब्दवानीषच्छब्दः प्रचुरोऽल्पो वा पञ्चात्मा कोष्ठे प्रादुर्भवति||४७||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஆத்யாத்மிகாநாஂ பாவாநாஂ ஸம்பவோக்திப்ரஸங்கே வாயோர்த்விதயேந ப்ரகாரேண ஸம்பவ உச்யதே| வாயுஃ கோஷ்டே ப்ராணாதிபேதேந பஞ்சாத்மா ப்ராதுர்பவதி| குதோ ஹேதோஃ ? ஆப்யாஂ மூர்ச்சநாவிஶேஷாத்| கதமாஹ-அக்நேர்பஹுதயா கதாசிதக்நேஃ ஸமத்வேऽப்யாஹாரஸ்யால்பதயா ச| வாயுஃ குதஶ்சிந்மூர்ச்சநாவிஶேஷாதமூர்த்தோऽபி ஸஞ்சப்தவாந் பவதி| குதோऽபீஷச்சப்தஃ குதோऽபி ப்ரசுரஃ| குதோऽப்யல்ப இதி| அமூர்த்தோऽகடிநஃ|| ௪௭||
ஏவஂ ச கத்வாऽந்நமயா ஏவ தேஹே ஸர்வே பாவாஃ| தேநைவ சேதமேவஂ சிரேண வ்யாப்தமந்தர்பஹிஃ ஶரீரயந்த்ரமநவரதப்ரவாஹேண ஸ்வாஸ்த்யபலோபசயயுக்தஂ யாவத் கர்மோபாதாநஂ யாப்யதே| அந்யதா த்வந்நரஸோக்ஷேபணாத்விபத்தஸ்ரோதஸா வா யதாவதந- பிஸந்தீயமாநதாதுப்ரவாஹமந்தரா வ்யவச்சித்யதே| வ்யாதி பாஜநஂ வா பவதி||௪௮||
View original
एवं च कृत्वाऽन्नमया एव देहे सर्वे भावाः| तेनैव चेदमेवं चिरेण व्याप्तमन्तर्बहिः शरीरयन्त्रमनवरतप्रवाहेण स्वास्थ्यबलोपचययुक्तं यावत् कर्मोपादानं याप्यते| अन्यथा त्वन्नरसोक्षेपणाद्विबद्धस्रोतसा वा यथावदन- भिसन्धीयमानधातुप्रवाहमन्तरा व्यवच्छिद्यते| व्याधि भाजनं वा भवति||४८||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தஸ்மாத் ஸர்வே ஶாரீரா பாவா அந்நமயாஃ| தேநைவ சாந்நேநாவிச்சிந்நப்ரவாஹேண இதமநந்தரோக்தேந க்ரமேண ஶரீரஂ விபரிணமதி| அத்யாத்மேத்யாத்மநி பஹிர்வஹிர்பாகே| ஶரீரயந்த்ரகஂ யாப்யத இதி ஸம்பந்தஃ| கிம்பூதமித்யாஹ-ஸ்வாஸ்த்யேந பலோபசயேந ச யுக்தம்| ஏதச்ச யாவத்கர்மோபாதாநமாஹ| தத்தேதுககர்மபரிக்ஷயாத்| அந்யதேத்யாதி ஸுபோதம்| இதி க்ரமதாதுவாதஃ|| ௪௮||
அந்யே து வர்ணயந்தி-அப்யவஹதமாத்ரஸ்யாஹாऽऽரஸ்ய கண்டநாடீப்ரலுடிதஸ்ய மஹாநிம்நமவதீர்ணஸ்ய யோ ய ஏவாஂஶஃ காயாக்நிநாऽவலீடஃ பாகமுபநீயதே தஸ்ய தஸ்யைவ ப்ரஸாதாக்யோ ரஸலேஶோऽபிநிர்வத்திஸமநந்தரஂ ஸமஂ ஸமஸ்ததாதுஷு ஸஂவதாஸஂவதைஃ ப்ரவிஸதோ விவதமுகேஷ்வாஸந்நேஷு ஸ்ரோதஸ்ஸு பூயாந் ப்ரதமதரஂ சாந்வேதி| பர்ய்யாயேணேதரேஷ்வபி| ஏவமந்நரஸ ஏவ ஸாக்ஷாத்ஸர்வதாதூந் கேநசிதேவ காலபேதேந புஷ்ணாதி ந புநர்தாதவோ தாத்வந்தரதாஂ ஸ்வரூபோபமர்தேந ப்ரதிபத்யந்த இதி||௪௯||
View original
अन्ये तु वर्णयन्ति-अभ्यवहृतमात्रस्याहाऽऽरस्य कण्ठनाडीप्रलुठितस्य महानिम्नमवतीर्णस्य यो य एवांशः कायाग्निनाऽवलीढः पाकमुपनीयते तस्य तस्यैव प्रसादाख़्यो रसलेशोऽभिनिर्वृत्तिसमनन्तरं समं समस्तधातुषु संवृतासंवृतैः प्रविसृतो विवृतमुख़ेष्वासन्नेषु स्रोतस्सु भूयान् प्रथमतरं चान्वेति| पर्य्यायेणेतरेष्वपि| एवमन्नरस एव साक्षात्सर्वधातून् केनचिदेव कालभेदेन पुष्णाति न पुनर्धातवो धात्वन्तरतां स्वरूपोपमर्देन प्रतिपद्यन्त इति||४९||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
அந்யே புநராசார்ய்யாஃ அந்நரஸாதேவ ஸகலதாதுஸம்பவஂ வர்ணயந்தி| ந ச தாதோர்தாத்வந்தராதுத்பத்திமிச்சந்தி| கதமித்யாஹ-அப்யவஹதமாத்ரஸ்யேத்யாதி| ய ஏவாஹாரபாகஃ கோஷ்டப்ராப்திஸமநந்தரமக்நிநா ஸம்பத்யதே தஸ்யைவ தேந பக்வஸ்யயோऽந்நஸாரஃ ஸ ததைவ ஸர்வதாதுஸ்ரோதஸ்ஸ்வநுகச்சதி| கேவலஂ த்வயஂ விஶேஷஃ| விவதமுகேஷு அஸஂவதேஷு ஸ்ரோதஸ்ஸு ஸாரஸம்பவதேஶாஸந்நேஷு ச ப்ரதமமந்வேதி பூயாஂஶ்சாந்வேதி| இதரேஷு ஸஂவத்தமுகேஷு தூரேஷு ச விபர்ய்யயேண| ஸ்வல்பஶ்சிரேண சேத்யர்தஃ| ஏவமஸ்மிந் பக்ஷே கேவல- மதிகதஸ்யாந்நஸாரஸ்ய ஸகலதாதுபரிபாகத்வமுக்தம்| யதோத்தரஂ து தாதுஸ்ரோதஸாஂ ஸஂவதமுகத்வாத் தூரதூரதரத்வாச்ச காலபேத அங்கீகத ஏவ| தேந த்வயோரபி பக்ஷயோரந்யதயா ந யுகபத்தாதுஸம்பவஃ| ஏகத்ர தாதோர்தாத்வந்தரோத்பாதாதந்யத்ர ஸஂவதத்வதூரத்வாப்யாமிதி| ஸுபோதம்|| ௪௯||
அக்நிஸ்து பலபேதேந சதுர்விதோ பவதி| ஸமோ விஷமஸ்தீக்ஷ்ணோ மந்தஶ்ச||௨||
View original
अग्निस्तु बलभेदेन चतुर्विधो भवति| समो विषमस्तीक्ष्णो मन्दश्च||२||
🔊 Audio coming soon
தத்ர ஸமோ யஃ ஸம்யகேவோபயுக்தமந்நஂ ஸம்யக் பசதி|௧|
View original
तत्र समो यः सम्यगेवोपयुक्तमन्नं सम्यक् पचति|१|
🔊 Audio coming soon
விஷமோऽஸம்யகப்யபயுக்தஂ பசதி ஸம்யகபி ச ந பசதி||௧||
View original
विषमोऽसम्यगप्यपयुक्तं पचति सम्यगपि च न पचति||१||
🔊 Audio coming soon
தீக்ஷ்ணோऽஸம்யகப்யுபயுக்தமாஶு பசதி| ஸ ஏவ வர்தமாநோ ऽத்யக்நிர்பவதி||௨||
View original
तीक्ष्णोऽसम्यगप्युपयुक्तमाशु पचति| स एव वर्धमानो ऽत्यग्निर्भवति||२||
🔊 Audio coming soon
மந்தஸ்து ஸம்யகப்யுபயுக்தமுதரகௌரவாத்மாநவிபந்தாடோபாந்த்ரகூஜநமுகஶோஷவாயுஸ்தம்பாதீந்யாமலிங்காநி தர்ஶயித்வா சிராத் பசதி||௧||
View original
मन्दस्तु सम्यगप्युपयुक्तमुदरगौरवाध्मानविबन्धाटोपान्त्रकूजनमुख़शोषवायुस्तम्भादीन्यामलिङ्गानि दर्शयित्वा चिरात् पचति||१||
🔊 Audio coming soon
பாஹ்யேநாபி ச ஜ்வாலாங்காராத்மகேநாக்நிநா நைகாகாரஃ ஸர்வதா பாகோ பவதி| கிமுதாந்தராஶ்ரயேணோஷ்ணாத்மநா ஸமேநாபி| தஸ்மாத் தஂ ப்ரயத்நதோ ரக்ஷேத்||௫௦||
View original
बाह्येनापि च ज्वालाङ्गारात्मकेनाग्निना नैकाकारः सर्वदा पाको भवति| किमुतान्तराश्रयेणोष्णात्मना समेनापि| तस्मात् तं प्रयत्नतो रक्षेत्||५०||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
அக்நிஸ்த்விதி| பலபேதேநேதி அக்நிசாத்ருவித்யகாரணம்| தத்ரேத்யாதிநாऽஸ்யாக்நிசதுஷ்டயஸ்ய லக்ஷணமுச்யதே| ஸமோ நித்யதர்மா இதி ச ஸர்வத்ராந்நரக்ஷாமாத்ராஶீத்யாத்யுக்தப்ரகாரேண| உதரகௌரவாதீந்யாமலிங்காந்யாதிக்ரஹணேநாந்யாநி ச| பாஹ்யோநாபீத்யாதிநா ஜாடரஸ்யாக்நேஃ ப்ரயத்நபரிரக்ஷணீயத்வஂ தர்ஶயதி|| ௫௦||
தத்ர ப்ரவரேண ஸாத்ம்யேந ஸமஂ யதாஸ்வமபரேணேதராந் க்ரமஶஃ ஸாத்ம்யமாபாத்ய ப்ரவரேண பரிபாலயேத்தோஷோபக்ரமணியோக்தேந ச வாதாதிஸாதநேந க்ரஹணீரோகவிஹிதைஶ்சௌஷதவ்யாயாமமயோகைரிதி||௫௧||
View original
तत्र प्रवरेण सात्म्येन समं यथास्वमपरेणेतरान् क्रमशः सात्म्यमापाद्य प्रवरेण परिपालयेद्दोषोपक्रमणियोक्तेन च वातादिसाधनेन ग्रहणीरोगविहितैश्चौषधव्यायाममयोगैरिति||५१||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
தத்ரேதி நிர்தாரணே| ஸமமுத்கஷ்டமக்நிமுத்கஷ்டேந ஸாத்ம்யேந ஸர்வரஸாக்யேந ரக்ஷேதிதராந் விஷமாதீநக்நீநிதரேண ப்ரவரேண ஸாத்ம்யேநாஸர்வரஸாக்யேந| யதாதோஷஂ ஸாத்ம்யமாபாத்ய ப்ரவரேணைவ பரிபாலயேத்| தோஷோபக்ரமணீயோக்தயா வாதசிகித்ஸயா விஷமம்| பித்தசிகித்ஸயா தீக்ஷ்ணம்| கபசிகித்ஸயா ச மந்தஂ சிகித்ஸேத்| வாதாதிக்ரஹணீதோஷோக்தேந விதாநேந க்ரமேண விஷமாதீநௌஷதயோகைர்வ்யாயாமயோகைஶ்ச|| ௫௧||
பவதி சாத்ர- ஸ்வதாதுஸமவர்ணாநி வத்தஸ்தூலாந்யணூநி ச| ஸ்ரோதாஂஸி தீர்காண்யாகத்யா ப்ரதாநஸதஶாநி ச| ஸ்ரோதோதூஷகஃ ஆஹாரஃ விஹாரஶ்ச ஆஹாரஶ்ச விஹாரஶ்ச யஃ ஸ்யாத்தோஷகுணைஃ ஸமஃ| தாதுபிர்விகுணோ யஶ்ச ஸ்ரோதஸாஂ ஸ ப்ரதூஷகஃ| ஸ்ரோதோதுஷ்டிலக்ஷணம் அதிப்ரவத்திஃ ஸங்கோ வா ஸிராணாஂ க்ரந்தயோऽபி வா| விமார்கதோ வா கமநஂ ஸ்ரோதஸாஂ துஷ்டிலக்ஷணம்||௫௨||
View original
भवति चात्र- स्वधातुसमवर्णानि वृत्तस्थूलान्यणूनि च| स्रोतांसि दीर्ग़ाण्याकृत्या प्रतानसदृशानि च| स्रोतोदूषकः आहारः विहारश्च आहारश्च विहारश्च यः स्याद्दोषगुणैः समः| धातुभिर्विगुणो यश्च स्रोतसां स प्रदूषकः| स्रोतोदुष्टिलक्षणम् अतिप्रवृत्तिः सङ्गो वा सिराणां ग्रन्थयोऽपि वा| विमार्गतो वा गमनं स्रोतसां दुष्टिलक्षणम्||५२||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
பவதி சாத்ரேதி பத்யாரம்பே ரீதிஃ| ஸ்ரோதாஂஸி ஸ்வஸ்ய தாதோர்வர்ணேந ஸமாநி| ரக்தஸ்ரோதாஂஸி ரக்தவர்ணாநி| மாஂஸஸ்ரோதாஂஸி மாஂஸவர்ணாந்யேவஂ ஸர்வத்ர வாச்யம்| காநிசித் ஸ்தூலாநி| காநிசிதணூநி ஸூக்ஷ்மாணி| ப்ரதாநஸதஶாநி வல்லீவதநேகபங்கீப்ரவாஹயுக்தாநி| தேஷாஞ்ச ஸ்ரௌதஸாமாஹாரோ விஹாரஶ்ச ப்ரதூஷகஃ| கிம்பூத ஆஹ-தோஷஸ்ய வாதாதீநாமந்யதமஸ்ய குணைஃ ஸமஃ ததாபி யோ வாதாதீநாமந்யதமஸ்ய ஸமகுணோऽபி தாதுர்பிர்விகுணஃ| யஸ்ய தாதோர்ய ஏவாஹாரோ விஹாரஶ்ச குணைர்விபரீதஃ ஸ ஏவ தஸ்ய ஸ்ரோதஸாஂ தூஷகஃ|| ௫௨||
பிஸாநாமிவ ஸூக்ஷ்மாணி தூரஂ விப்ரஸதாநி ச| த்வாராணி ஸ்ரோதஸாஂ தேஹே ரஸோ யைருபசீயதே||௫௩||
View original
बिसानामिव सूक्ष्माणि दूरं विप्रसृतानि च| द्वाराणि स्रोतसां देहे रसो यैरुपचीयते||५३||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸுபோதம்|| ௫௩||
கேசிதாஹுரஹோராத்ராத் ஷடஹாதபரே பரே| மாஸாத் ப்ரயாதி ஶுக்ரத்வமந்நஂ பாகக்ரமாதிபிஃ| வவ்யாதீநி ப்ரபாவேண ஸத்யஃ ஶுக்ராதி குர்வதே| ப்ராயஃ கரோத்யஹோராத்ராத் கர்மாந்யதபி பேஷஜம்||௫௪||
View original
केचिदाहुरहोरात्रात् षडहादपरे परे| मासात् प्रयाति शुक्रत्वमन्नं पाकक्रमादिभिः| वृव्यादीनि प्रभावेण सद्यः शुक्रादि कुर्वते| प्रायः करोत्यहोरात्रात् कर्मान्यदपि भेषजम्||५४||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
அதாந்நஸ்ய ஸாரஃ கியதா காலேந ஸப்ததாதூந் அபிவ்யாப்நோதீத்யாऽऽஹ-கிசிதித்யாதிநா| மதத்ரயமேதத்| பாகக்ரமாதிபிர்தாதுபரிணதேஃ| ஸ்வல்பைர்திநைரஸம்பவஂ ப்ரதர்ஶயதி| நநு சைகஸ்மந்நேவாஹ்நி வஷ்யாதீநாஂ ஶுக்ராதிகர்த்தத்வஂ தஷ்டஂ தத் கதமித்யாஹ-வஷ்யாதீநீத்யாதி| ப்ரபாவஃ ஸர்வாதிஶாயிநீ ஶக்திஃ| ஏகேநாதிஶப்தேந க்ரஹணம்| ஏகாஹஃ ஷட்ராத்ரமாஸபேதேந மதத்ரயே ஸ்திதே ப்ரபாவாதேவ வாக்படஃ ஸர்வஶாஸ்த்ரஸித்தாந்தஂ தர்ஶயதி-ப்ராய இத்யாதிநா| ந கேவலஂ வஷ்யாதி, யாவதந்யதபி பேஷஜஂ ப்ராயஃ அஹோராத்ராதேவ கர்ம கரோதி| அஹோராத்ரமதிக்ரம்ய கதலேஹாதீநாஂ யத்யபி மாத்ராப்யாஸேந ரோகோபஶமாக்யகார்ய்யநிர்வத்திஸ்ததாபி தேஷாஂ திநாநுதிநஂ கார்ய்யகர்த்தத்வஂ வித்யத ஏவேதி ப்ரதர்ஶநார்தஂ ப்ராயோக்ரஹணம்|| ௫௪||
கபஃ பித்தஂ மலஃ கேஷு ப்ரஸ்வேதோ நகரோம ச| ஸ்நேஹோऽக்ஷித்வக்விஶாமோஜோ தாதூநாஂ க்ரமஶோ மலாஃ||௫௫||
View original
कफः पित्तं मलः ख़ेषु प्रस्वेदो नख़रोम च| स्नेहोऽक्षित्वग्विशामोजो धातूनां क्रमशो मलाः||५५||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
புர்வோக்தமேவ ஸஂக்ரஹஶ்லோகேநாஹ-கப இத்யாதி| கபாதீநி ரஸாதீநாஂ க்ரமேண மலாஃ| ரஸஸ்ய கபோரக்தஸ்ய பித்தம்| மாஂஸஸ்ய கர்ணநாஸிகாதிஸ்ரோதோமலாஃ| மேதஸஃ ப்ரஸ்வேதஃ அஸ்த்நோ நகரோம| மஜ்ஜோ நேத்ராதிஸ்நேஹஃ| பூர்வஸ்யைவ ஸஂக்ரஹாதபுநருக்தம்|| ௫௫||
ஶாந்தேऽக்நௌ ம்ரியதே யுக்தே சிரஂ ஜீவத்யநாமயஃ| ரோகீ ஸ்யாத்விகதே தஸ்மாத்தஂ ப்ரயத்நேந பாலயேத்||௫௭||
View original
शान्तेऽग्नौ म्रियते युक्ते चिरं जीवत्यनामयः| रोगी स्याद्विकृते तस्मात्तं प्रयत्नेन पालयेत्||५७||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதௌ அஷ்டாங்கஸஂக்ரஹ- ஸஂஹிதாயாஂ ஶாரீரஸ்தாநே ஸிராவிபாகோநாம ஷஷ்டோऽத்யாயஃ ஸுபோதமந்யத்|| ௫௭|| இதி ஶ்ரீமந்மஹாமஹோபாத்யாயேந்துர்விரசிதாயாம் அஷ்டாங்கஸஂக்ரஹ- வ்யாக்யாயாஂ ஶஶிலேகாயாஂ ஶாரீரஸ்தாநே ஷஷ்டோऽத்யாயஃ