5. aṅgavibhāgaḥ

Adhikarana aShTA~ggasaMgraha-shArIrasthAne-pa~jcamo~adhyAyaH athA~ggavibhAgo nAma pa~jcamo~adhyAyaH pratij~jA (1) · Śloka 1

ಅಥಾತೋಽಙ್ಗವಿಭಾಗಂ ಶಾರೀರಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ||೧||

ಸಮ್ಪ್ರಸೂತೇ ಗರ್ಭೇಽಙ್ಗಾಸ್ಥಿಸಿರಾಮರ್ಮಪರಿಜ್ಞಾನಾರ್ಥಮಧ್ಯಾಯಾರಮ್ಭಃ| ತತ್ರಾಶ್ರಯತ್ವಾದಙ್ಗವಿಭಾಗಃ ಪ್ರಥಮಮುಚ್ಯತೇ ಕಾರಣೋಪಚಾರಾದಧ್ಯಾಯಸ್ಯ ನಾಮ|| ೧||

Adhikarana a~gga-pratya~ggAni (2) · Śloka 2

ಸಕಲಮಪಿ ಶರೀರಮಙ್ಗಮಿತ್ಯುಚ್ಯತೇ| ತತ್ರ ಪುನಃ ಷಡಙ್ಗಮ್| ಶಿರೇಽನ್ತರಾಧಿರ್ದ್ವೌ ಬಾಹೂ ಸಕ್ಥಿನೀ ಚ| ನೇತ್ರನಾಭಿಪಾಣಿಪಾದಾ ದೀನಿ ತ್ವಸ್ಯ ಪ್ರತ್ಯಙ್ಗಾನಿ||೨||

ಅಙ್ಗಂ ಶರೀರಮ್| ತಸ್ಯ ಷಟ್ ಶಿರಃಪ್ರಭೃತೀನ್ಯಙ್ಗಾನ್ಯವಯವಾಃ| ಅನ್ತರಾಧಿಃ ಆಜತ್ರೋರಾಕಟೇಃ| ಪ್ರತ್ಯಙ್ಗಮವಯವಸ್ಯಾಪ್ಯವಯವಃ| ನೇತ್ರಕರ್ಣಾದೀನಿ ಶಿರಸಃ| ನಾಭಿಹೃದಯಾದೀನ್ಯನ್ತರಾಧೇಃ| ಪ್ರಾಣಿಸ್ಕನ್ಧಾದೀನಿ ಬಾಹ್ವೋಃ| ಪಾದಜಙ್ಘಾದೀನಿ ಸಕ್ಥ್ನೋಃ|| ೨||

Adhikarana mahAbhUtebhyo~a~gganirvRuttiH (3) · Śloka 3

ಮಹಾಗುಣಮಯೇಭ್ಯಶ್ಚ ಖಪವನತೇಜೋಜಲಭೂಮ್ಯಾಖ್ಯೇಭ್ಯೋ ಮಹಾ ಭೂತೇಭ್ಯಶ್ಚೇತನಾಧಿಷ್ಠಿತೇಭ್ಯೋಽಭಿನಿರ್ವೃತ್ತಿರಙ್ಗಸ್ಯ||೩||

ತಸ್ಯ ಚಾಙ್ಗಸ್ಯ ಖಾದಿಭ್ಯೋ ಮಹಾಭೂತೇಭ್ಯೋಽಭಿನಿರ್ವೃತ್ತಿಃ| ಕಿಮ್ಭೂತೇಭ್ಯಶ್ಚೇತನೇನಾತ್ಮನಾಽಧಿಷ್ಠಿತೇಭ್ಯಃ| ತಾನಿ ಚ ಕಿಮ್ಭೂತಾನಿ? ಮಹಾಗುಣಮಯಾನಿ| ಸತ್ತ್ವಾದಯ ಏವ ಭೂತಭಾವೇನ ಪರಿಣತಾ ಆತ್ಮಾಧಿಷ್ಠಿತಾಶ್ಚ|| ೩||

Adhikarana prANinAM sArupyAsArUpya tvasya kAraNam (4) · Śloka 4

ಭೂತಾನಾಮೇವ ಚ ದೃಷ್ಟಾದೃಷ್ಟವಿವಿಧಕರ್ಮವಶಾದನೇಕರೂಪಾತ್ ಸನ್ನಿ ವೇಶಷದಾಕೃತಿಪ್ರಮಾಣಸ್ನೇಹದೀಪ್ತಿಸ್ವರಾದೀನಾಂ ಸಾರುಪ್ಯಮಸಾ ರೂಪ್ಯಂ ವಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮಸ್ಥೂಲತಾರತಮ್ಯಭೇದಭಿನ್ನಮತಿಬಹುಪ್ರಕಾರಂ ನಿಷ್ಪ ದ್ಯತೇ||೪||

ತತ್ರ ಶರೀರೇ ತಥಾ ತೇಷಾಮೇವ ಮಹಾಭೂತಾನಾಂ ಸನ್ನಿವೇಶವಿಶೇಷಾತ್ ಪ್ರಕೃತಿಪ್ರಮಾಣಾದೀನಾಂ ಸಾದ್ರುಶ್ಯಮಸಾದೃಶ್ಯಂ ಚ ಬಹುಪ್ರಕಾರಂ ನಿಷ್ಪದ್ಯತೇ| ಕಿಮ್ಭೂತಾತ್ ಸನ್ನಿವೇಶವಿಶೇಷಾತ್ ? ದೃಷ್ಟಾದೃಷ್ಟನಾನಾವಿಧಕರ್ಮವಶೇನಾನೇಕರೂಪಾತ್| ದೃಷ್ಟಂ ಕರ್ಮ ಮಾತೃಪಿತೃಭ್ಯಾಂ ಸ್ನೇಹಕೃತಮಾಹಾರಾದಿ| ಅದೃಷ್ಟಮನ್ಯಜನ್ಮಕೃತಮ್| ಶರೀರಾಣಾಂ ಕಿಮ್ಭೂತಂ ಸಾರೂಪ್ಯಮಸಾರೂಪ್ಯಞ್ಚಾಹ-ಸೂಕ್ಷ್ಮಾದಿತಾರತಮ್ಯಭೇದಭಿನ್ನಮತ ಏವ ಚ ಬಹುಪ್ರಕಾರಮ್|| ೪||

Adhikarana AkAshalakShaNam (5) · Śloka 5

ತತ್ರ ಸತ್ತ್ಬಹುಲಮಾಕಶಮ್||೫||

ತತ್ರೇತ್ಯಾದಿನಾ ಪ್ರತ್ಯೇಕಮಪಿ ಮಹಾಭೂತಸ್ಯ ತ್ರಿಗುಣತ್ವೇ ವಿಶೇಷಕಥನಮ್|

Adhikarana vAyorlakShaNam (1) · Śloka 1

ರಜೋಬಹುಲೋ ವಾಯುಃ|೧|

Adhikarana agnilakShaNam (1) · Śloka 1

ಉಭಯಬಹುಲೋಽಗ್ನಿಃ|೧|

Adhikarana jalalakShaNam (1) · Śloka 1

ಸತ್ತ್ವತಮೋಬಹುಲಮಮ್ಬು|೧|

Adhikarana pRuthivyA lakShaNam (1) · Śloka 1

ತಮೋಬಹುಲಾ ಭೂಃ||೧||

Adhikarana AkAshAdInAM li~ggAni (6) · Śloka 6

ತೇಷಾಮಪ್ರತಿಘಾತಶ್ಚಲತ್ವಮೌಷ್ಣ್ಯಂ ದ್ರವತಾ ಕಾಠಿನ್ಯಮಿತಿ ಕ್ರಮಾ ಲ್ಲಿಙ್ಗಾನಿ||೬||

ತೇಷಾಂ ಮಹಾಭೂತಾನಾಂ ಪಞ್ಚಾನಾಂ ಸದ್ಭಾವೇ ಅಪ್ರತಿಘಾತಾದಿಕ್ರಮೇಣ ಲಿಙ್ಗಮ್|

Adhikarana AkAshAdInAM visheShAdhiShThAnam (7) · Śloka 7

ವಿಶೇಷತಶ್ಚ ಶ್ರೋತ್ರಾದಿಷ್ವಿನ್ದ್ರಿಯೇಷ್ವವಸ್ಥಾನಮ್||೭||

ತೇಷಾಂ ಚ ಮಹಾಭೂತಾನಾಂ ಶಬ್ದಾದಿಭಿರ್ಗುಣೈಃ ಕ್ರಮೇಣೈವ ಏಕೈಕಪ್ರವೃದ್ಧೈರನ್ವಯಃ| ತೇನ ಶಬ್ದಗುಣಮಾಕಾಶಮ್| ಶಬ್ದಸ್ಪರ್ಶಗುಣಃ ಪವನಃ| ಶಬ್ದಸ್ಪರ್ಶರುಪಗುಣಂ ತೇಜಃ| ಶಬ್ದಸ್ಪರ್ಶರೂಪರಸಗುಣಂ ಜಲಮ್| ಶಬ್ದಾದಿಪಞ್ಚಗುಣಾ ಪೃಥಿವೀ|| ೭||

Adhikarana AkAshAdInAM guNAH (8) · Śloka 8

ಶಬ್ದಸ್ಪರ್ಶರೂಪರಸಗನ್ಧೈರೇಕೈಕಪ್ರವೃದ್ಧೈರನ್ವಯಃ||೮||

ತೇಷಾಂ ಚ ಮಹಾಭೂತಾನಾಂ ಶಬ್ದಾದಿಭಿರ್ಗುಣೈಃ ಕ್ರಮೇಣೈವ ಏಕೈಕಪ್ರವೃದ್ಧೈರನ್ವಯಃ| ತೇನ ಶಬ್ದಗುಣಮಾಕಾಶಮ್| ಶಬ್ದಸ್ಪರ್ಶಗುಣಃ ಪವನಃ| ಶಬ್ದಸ್ಪರ್ಶರೂಪಗುಣಂ ತೇಜಃ| ಶಬ್ದಸ್ಪರ್ಶರೂಪರಸಗುಣಂ ಜಲಮ್| ಶಬ್ದಾದಿಪಞ್ಚಗುಣಾ ಪೃಥಿವೀ|| ೮||

Adhikarana AkAshajA bhAvAH (9) · Śloka 9

ತತ್ರಾಽಽಕಾಶಜಾನಿ ಶ್ರೋತ್ರಂ ಶಬ್ದಃ ಸರ್ವಸ್ತ್ರೋತಾಂಸಿ ವಿವಿ ಕ್ತತಾ||೯||

ತತ್ರ ಶರೀರ ಆಕಾಶಜಾನಿ ಶ್ರೋತ್ರಾದೀನಿ| ಶ್ರೋತ್ರಮಿನ್ದ್ರಿಯಮ್| ತಥಾ ಶಬ್ದಃ| ಆಕಾಶಭಾವಾಚ್ಛಬ್ದಭಾವಃ| ವಿವಿಕ್ತತಾ ಶಾರೀರಾಣಾಂ ಭಾವಾನಾಂ ವಿಭಾಗಃ|| ೯||

Adhikarana vAyavIyA bhAvAH (10) · Śloka 10

ವಾಯವೀಯಾನಿ ಸ್ಪರ್ಶನಂ ಸ್ಪರ್ಶಃ ಪ್ರಶ್ವಾಸೋಚ್ಛ್ವಾಸಾದಿಪರಿ ಸ್ಪನ್ದನಾನಿ ಲಾಘವಂ ಚ||೧೦||

ವಾಯವೀಯಾನಿ ಸ್ಪರ್ಶನಾದೀನಿ| ಸ್ಪರ್ಶನಮಿನ್ದ್ರಿಯಮ್| ಸ್ಪರ್ಶೋಽನ್ಯಸ್ಪರ್ಶನವಿಷಯಃ| ಏವಂ ರೂಪಾದೀನಾಮಪಿ ವಾಚ್ಯಮ್|| ೧೦||

Adhikarana AgneyA bhAvAH (11) · Śloka 11

ಆಗ್ನೇಯಾನಿ ದರ್ಶನಂ ರೂಪಂ ಪಿತ್ತಮೂಷ್ಮಾ ಪಕ್ತಿಃ ಸನ್ತಾಪೋ ಮೇಧಾ ವರ್ಣೋ ಭಾಸ್ತೇಜಃ ಶೌರ್ಯ್ಯಞ್ಚ||೧೧||

ಆಗ್ನೇಯಾನಿ ದರ್ಶನಾದೀನಿ| ದರ್ಶನಂ ಚಕ್ಷುರಿನ್ದ್ರಿಯಮ್| ಪಿತ್ತಂ ದೋಷಃ| ಉಷ್ಮಾ ಅಗ್ನಿಃ| ಪಕ್ತಿಸ್ತತ್ಕ್ರಿಯಾ| ಭಾ ಕಾನ್ತಿಃ| ತೇಜಃ ಪ್ರಸಿದ್ಧಮ್||೧೧||

Adhikarana AmbhasA bhAvAH (12) · Śloka 12

ಆಮ್ಭಸಾನಿ ರಸನಂ ರಸಃ ಸ್ವೇದಕ್ಲೇದವಸಾಽಸೃಕಶುಕ್ರ ಮೂತ್ರಾದಿದ್ರವಸಮೂಹಃ ಶೈತ್ಯಂ ಸ್ನೇಹಶ್ಚ||೧೨||

ಆಮ್ಭಸಾನಿ ದೇಹೇ ರಸನಾದಯಃ| ಏಕೋ ರಸಶಬ್ದೋ ರಸವಿಷಯತ್ವಜ್ಞಾಪನಾರ್ಥಃ| ದ್ವಿತೀಯೋ ಧಾತುವಿಶೇಷಗ್ರಹಣಾರ್ಥಃ|| ೧೨||

Adhikarana pArthIvA bhAvAH (13) · Śloka 13

ಪಾರ್ಥೀವಾನಿ ಘ್ರಾಣಂ ಗನ್ಧಃ ಕೇಶನಖಾಸ್ಥ್ಯಾದಿಮೂರ್ತಸಮೂಹೋ ಧೈರ್ಯ್ಯ- ಸ್ಥೈರ್ಯ್ಯಞ್ಚ||೧೩||

ಪಾರ್ಥಿವಾನಿ ಘ್ರಾಣಾದೀನಿ| ಇತಿ ದೇಹೇ ಪಞ್ಚಮಹಾಭೂತಕಾರ್ಯೇ ಚೇತನಶ್ಚಾಪ್ಯಾಯಾತ್ಯವಹಿತಮನಸಾಪಿ ಪರೀಕ್ಷ್ಯಮಾಣೋ ನ ಕಿಞ್ಚಿಲ್ಲಭ್ಯತೇ|| ೧೩||

Adhikarana mAtRujAH bhAvAH (14) · Śloka 14

ತೇಶು ಮಾತೃಜಾನಿ ಮೃದೂನಿ ತ್ವಗ್ರಕ್ತಮಾಂಸಮೇದೋಮಜ್ಜನಾಭಿಹೃದಯಾಮಾ ಶಯಗರ್ಭಾಶಯಯಕೃತ್ಪ್ಲೀಹಾಕ್ಲೋಮಾನ್ತ್ರಗುದಾದೀನಿ||೧೪||

ಮಾತೃಜಾನೀತಿ ತೇಷು ಚ ಮಹಾಭೂತಕಾರ್ಯೇಷು ಮಧ್ಯೇ ಕಿಞ್ಚಿದ್ಗರ್ಭಸ್ಯ ಮಾತೃಜಮ್| ಕಿಞ್ಚಿತ್ ಪಿತೃಜಮ್| ಕಿಞ್ಚಿಚ್ಚೇತನಜಮ್| ಚೇತನ ಆತ್ಮಾ| ತತಃ ಸಂಕ್ರಾನ್ತಮಿತ್ಯರ್ಥಃ| ತ್ವಗಾದೀನ್ಯನ್ಯಾನಿ ಮೃದೂನಿ ಗರ್ಭಸ್ಯ ಮಾತೃಜಾನಿ ವಿದ್ಯಾತ್| ಗರ್ಭಾಶಯಃ ಸ್ತ್ರೀಗರ್ಭಸ್ಯೈವ|| ೧೪||

Adhikarana pitRujAH bhAvAH (15) · Śloka 15

ಪಿತೃಜಾನಿ ಸ್ಥಿರಾಣಿ ಕೇಶನಖಾಸ್ಥಿಶುಕ್ರಸಿರಾಸ್ನಾಯ್ವಾ ದೀನಿ||೧೫||

ಕೇಶಾದೀನ್ಯನ್ಯಾನಿ ಚ ಸ್ಥಿರಾಣಿ ಪಿತೃಜಾನಿ|| ೧೫||

Adhikarana AtmajAH bhAvAH (16) · Śloka 16

ಆತ್ಮಜಾನಿ ನಾನಾಯೋನಿಷೂತ್ಪಿತ್ತಿರ್ಮನಶ್ಚೇತನೇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಪ್ರಾಣಾ ಪಾನೌ ಧಾರಣಮಾಕೃತಿಸ್ವರವರ್ಣವಿಶೇಷಾಃ ಕಾಮಕ್ರೋಧಲೋಭ ಭಯಹರ್ಷಧರ್ಮಶೀಲತಾಸ್ಮೃತಿಬುದ್ಧೀಚ್ಛಾದ್ವೇಷಪ್ರಯತ್ನಾಹಙ್ಕಾರ ಸುಖದುಃಖಾಯುರಾತ್ಮಜ್ಞಾನಾನಿ ಚ||೧೬||

ಆತ್ಮಜಾನಿ ಪುನರ್ನಾನಾವಿಧಯೋನ್ಯುತ್ಪತ್ಯಾದೀನಿ| ಆತ್ಮನಾ ಹ್ಯವದಾತಾನವದಾತಕರ್ಮಕಾರಣಭೂತೇನ ಯೋನಿಷು ಮೃಗಸರೀಸೃಪಾದಿಷೂತ್ಪದ್ಯತೇ; ಅತಃ ಸಂಸ್ಕಾರೇಣ ನಿಃಶ್ರೇಯಸಾಯ| ತಥಾ ಮನಃ ಆತ್ಮಜಮ್| ತದ್ಧಿ ನ ಕುತಶ್ಚಿದಾಗಚ್ಛತ್ಯಾತ್ಮನಾ ನಿತ್ಯಸಮ್ಬನ್ಧಿತ್ವಾತ್| ಇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ತ್ವಾತ್ಮಕೃತಾನ್ಯೇವ| ಚೇತನೇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಪಞ್ಚ ಬುದ್ಧೀನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಶ್ರೋತ್ರಾದೀನಿ| ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ಚಾತ್ಮಜೌ| ತಾಭ್ಯಾಮೇವ ಹ್ಯಾತ್ಮಕಾರಣಾಭ್ಯಾಂ ಜೀವ್ಯತೇ| ಸಾಧಾರಣಮವಯವಾನಾಂ ಧಾರಣಮುತ್ಸಾಹೇನ ದೇಹಾವಷ್ಟಮ್ಭಃ| ಆಕೃತ್ಯಾದೀನಾಂ ನಾನಾವಿಧಾ ವಿಶೇಷಾಃ ಆಕೃತಿಃ ಸಂಸ್ಥಾನಮ್| ತಸ್ಯಾಂ ಹಿ ಭೂತಾನಿ ಸಮವಾಯಿಕಾರಣಮ್| ಆತ್ಮಾ ತ್ವಸಮವಾಯಿಕಾರಣಮ್| ಕಾಮಾದಯಃ ಸರ್ವ ಏವ ವಿಜ್ಞಾನಧರ್ಮಾ ಆತ್ಮಭವಾಃ| ತಥಾ ಸುಖಾದಯೋಽಪ್ಯಾತ್ಮನಃ ಕರ್ಮಫಲತ್ವಾತ್|| ೧೬||

Adhikarana sAtmyajA bhAvAH (17) · Śloka 17

ಸಾತ್ಮ್ಯಜಾನ್ಯಾಯುರಾರೋಗ್ಯಮನಾಲಾಸ್ಯಲೋಲುಪತ್ವಮಿನ್ದ್ರಿಯಪ್ರಸಾ ದಸ್ವರವರ್ಣೌಜಃ ಸಮ್ಪತ್ಪ್ರಶಸ್ತತಾ ಪ್ರಹರ್ಷಭೂಯಸ್ತ್ವಂ ಮೇಧಾಬಲಂ ಚ||೧೭||

ಸಾತ್ಮ್ಯಜಾನಿ ಯಾನಿ ದೇಹಿನೋ ಗರ್ಭಾತ್ ಪ್ರಭೃತಿ ಸಾತ್ಮ್ಯಸೇವಿನ ಏವ ಭವನ್ತಿ| ಸ್ವರಾದೀನಾಂ ಸಮ್ಪತ್ಪರಿಪೂರ್ಣತ್ವಮ್| ಪ್ರಶಸ್ತತಾ ಪ್ರಶಸ್ಯತ್ವಮ್|| ೧೭||

Adhikarana rasajA bhAvAH (18) · Śloka 18

ರಸಜಾನಿ ಕೃತ್ಸ್ನಸ್ಯ ದೇಹಸ್ಯ ಸಮ್ಭವೋ ವೃತ್ತಿರ್ವೃದ್ಧಿಸ್ತೃಪ್ತಿ- ರಲೌಲ್ಯಂ ಪುಷ್ಟಿರುತ್ಸಾಹಶ್ಚ||೧೮||

ರಸಜಾನಿ ಯಾನಿ ರಸೇಭ್ಯಃ ಪರಿಣತೇಭ್ಯಃ ಸಮ್ಪದ್ಯನ್ತೇ| ದೇಹಸ್ಯ ಸಮ್ಭವೋ ಮಾತೃಜಠರೇ| ವೃತ್ತಿರ್ವೃದ್ಧಿಸ್ತತ್ರೈವ| ಜಾತಸ್ಯ ಚ|| ೧೮||

Adhikarana shuddhasattvajA bhAvAH (19) · Śloka 19

ಶುದ್ಧಸತ್ತ್ವಜಾನಿ ಶೌಚಮಾಸ್ತಿಕತ್ವಂ, ಕೃತಜ್ಞತಾ, ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯಂ, ವ್ಯವಸಾಯಃ, ಶೌರ್ಯ್ಯಂ, ಗಾಮ್ಭಿರ್ಯಂ ಬುದ್ಧಿರ್ಮೇಧಾ, ಸ್ಮೃತಿಃ ಶುಕ್ಲ ವರ್ತ್ಮರುಚಿರ್ಭಕ್ತಿರಭಿಷಙ್ಗಾಭಾವಸ್ತಮೋಗುಣೋ ವಿಪರ್ಯಯಶ್ಚ||೧೯||

ಶುದ್ಧಸತ್ತ್ವಜಾನಿ ಯಾನಿ ಚ ವಸ್ತೂನಿ ರಜಸ್ತಮೋಭ್ಯಾಮನಪಹತೇನ ಶುದ್ಧೇನ ಸತ್ತ್ವೇನ ಭವನ್ತಿ| ಅಸ್ತಿ ಪರಲೋಕ ಇತಿ ವಿಜ್ಞಾನಂ ಯಸ್ಯಾಽಸಾವಾಸ್ತಿಕಸ್ತಸ್ಯ ಭಾವಃ ಆಸ್ತಿಕತ್ವಮ್| ಬುದ್ಧಿರ್ಗ್ರಹಣಶಕ್ತಿಃ| ಮೇಧಾ ಪ್ರಜ್ಞಾ| ಭಕ್ತಿರ್ದೇವತಾದಿ ವಿಷಯೇ| ಅಭಿಷಙ್ಗಃ ಸಮ್ಪರಿತ್ಯಾಗಾಶಕ್ತತಾ ತಸ್ಯಾಽಭಾವಃ ಕ್ರೋಧಾದ್ಯನಭಿಭವ ಇತಿ ಯಾವತ್| ತಮೋಗುಣಾನಾಂ ವಕ್ಷ್ಯಮಾಣಾನಾಮಜ್ಞಾನವಿಷಾದಾದೀನಾಂ ವೈಪರೀತ್ಯಮಿತಿ ಸತ್ತ್ವಜಾನಿ|| ೧೯||

Adhikarana rAjasA bhAvAH (20) · Śloka 20

ರಾಜಸಾನಿ ದುರುಪಚಾರತಾಽನಾರ್ಯಂ ಶೌರ್ಯ್ಯಂ ಮಾತ್ಸರ್ಯಮಮಿತ ಭಾಷಿತ್ವಮಹಙ್ಕಾರೋ ಲೋಲುಪತ್ವಂ ದಮ್ಭೋ ಮಾನಃ ಕ್ರೋಧೋ ಹರ್ಷಃ ಕಾಮಶ್ಚ||೨೦||

ರಾಜಸಾನಿ ತಾಮಸಾನಿ ಚ ರಜಸ್ತಮೋಭ್ಯಾಮುಪಹತೇನ ಸತ್ತ್ವೇನೈವ ಭವನ್ತಿ| ದುರುಪಚಾರಃ ಯಸ್ಯ ಪರಿಚಾರಕಾದಿಭಿರ್ದುಃಖೇನ ಚಿತ್ತಂ ಗ್ರಹೀತುಂ ಪಾರ್ಯ್ಯತೇ ತಸ್ಯ ಭಾವಃ| ಅನಾರ್ಯಂ ಶೌರ್ಯಂ ವಿಷಯಕಾಲಾದಿನಾ ಅನುಚಿತಮ್| ಉಚಿತಂ ಶೌರ್ಯ್ಯಂ ಸಾತ್ತ್ವಿಕತ್ವಮೇವ| ಲೋಲುಪೋ ವಿಷಯಕೌತುಕೀ ತಸ್ಯ ಭಾವಃ||೨೦||

Adhikarana tAmasA bhAvAH (21) · Śloka 21

ತಾಮಸಾನ್ಯಜ್ಞಾನಂ ವಿಷಾದಃ ಪ್ರಮಾದೋ ನಿದ್ರಾಽಽಲಸ್ಯಂ ಕ್ಷುತ್ತೃಷ್ಣಾ ಶೋಕೋ ಮಾತ್ಸರ್ಯಂ ವಿಪ್ರತಿಪತ್ತಿಃ ಪರಾತಿಸನ್ಧಾನಂ ಸತ್ತ್ವಗುಣ- ವೈಪರೀತ್ಯಂ ಚ||೨೧||

ಅಜ್ಞಾನಾದೀನಿ ತಾಮಸಾನಿ| ಅಜ್ಞಾನಂ ಮಿಥ್ಯಾಜ್ಞಾನಮ್| ವಿಪ್ರತಿಪತ್ತಿರ್ವಿರೋಧೋಽನ್ಯೇನ| ಪರಾತಿಸನ್ಧಾನಂ ಪರಪಕ್ಷಪ್ರತಿಬನ್ಧಃ| ಸತ್ತ್ವಜಾನಾಂ ಶೌಚಾಸ್ತಿಕತ್ವಾದೀನಾಂ ವೈಪರೀತ್ಯಮ್|| ೨೧||

Adhikarana manasaH upaplavau dehasya bhUtAtmakatAbhisandhishca (22) · Śloka 22

ತತ್ರ ಸತ್ತ್ವಂ ಮನಸ್ತಸ್ಯೋಪಪ್ಲವೋ ರಜಸ್ತಮಶ್ಚ ಇತ್ಯೇವಮ್ಭೂತಾತ್ಮಕಂ ದೇಹಮಾಹುಃ||೨೨||

ಸತ್ತ್ವಂ ಕಿಮುಚ್ಯತ ಇತ್ಯಾಹ-ತತ್ರೇತ್ಯಾದಿ| ಸತ್ತ್ವಂ ಮನಃ ಇತಿ ಪರ್ಯ್ಯಾಯೌ| ತಸ್ಯ ಸತ್ತ್ವಸ್ಯ ರಜಸ್ತಮಶ್ಚೋಪಪ್ಲವೌ| ಇತ್ಯನೇನ ಪ್ರಕಾರೇಣ ಪೃಥಿವ್ಯಾದಿವಿಕಾರಸಮುದಾಯಾತ್ಮಕಂ ದೇಹಮಾಹುರಾಚಾರ್ಯ್ಯಾಃ| ತೇನೈತತ್ ಸ್ಥಿತಮಸ್ಮಿನ್ ದರ್ಶನೇ-ಆತ್ಮಾ ನಿತ್ಯಃ ಅವಿಕಾರಃ ನ ಜಾಯತೇ ನ ಚ ವಿನಶ್ಯತಿ| ಸತ್ತ್ವಾದಿಸಂಯೋಗಾತ್ತು ಜಾತಾದಿವ್ಯಪದೇಶಂ ಲಭತೇ| ಸಂಯೋಗಶ್ಚ ತಸ್ಯಾವಿದ್ಯಾಸ್ವಭಾವಕೃತಃ| ಅವಿದ್ಯಾಕ್ಷಯಾಧ್ಯವಲೀನೇ ಸಂಯೋಗೇ ಶುದ್ಧಃ ಸನ್ ಮುಕ್ತ ಇತ್ಯುಚ್ಯತೇ| ಏಕೇನ ಹ್ಯನ್ವಯಿನಾ ಕರ್ತ್ರಾ ವಿನಾ ಬಾಲತ್ವಾದೀನಾಂ ಸ್ಮೃತ್ಯಾದಿನಾ ಫಲಾಭಿಸನ್ಧಾನೇನ ಕಾರ್ಯ್ಯಾಽಪ್ರವೃತ್ತೇರ್ದೇಹಾದಿಕಾರ್ಯ್ಯಸ್ಯ ಚ ಸಮ್ಭವಃ| ಸ ಚ ಸ್ವತನ್ತ್ರೋಽಪ್ಯಾತ್ಮನೈವ ತತ್ಕರ್ಮ ಕರೋತಿ| ಯಸ್ಯ ಬನ್ಧೋ ವಾ ಮೋಕ್ಷೋ ವಾ ಫಲಮಶ್ನುತೇ, ತಸ್ಯ ಚ ಸ್ವಕರ್ಮಣ ಏವ ಕರಣಾತ್ ಕಾರಣಾತ್ ಸಂಯೋಗಸ್ತದ್ವಿನಾಶೌ ಬನ್ಧಮೋಕ್ಷೌ| ನ ಹ್ಯಾತ್ಮನಾ ಕರ್ತ್ರಾ ವಿನಾ ಶರೀರಸ್ಯ ಸಮ್ಭವಃ| ತಥಾ ಚ ಭಗವಾನ್ ಚರಕಃ:- ಮೃದ್ದಣ್ಡಚಕ್ರೈಶ್ಚ ಕೃತಂ ಕುಮ್ಭಕಾರಾದೃತೇ ಘಟಮ್| ಕೃತಂ ಮೃತ್ತೃಣಕಾಷ್ಠೈಶ್ಚ ಗೃಹಕಾರಾದ್ವಿನಾ ಗೃಹಮ್| ಯೋ ವದೇತ್ಸ ವದೇದ್ದೇಹಂ ಸಮ್ಭೂಯಕರಣೈಃ ಕೃತಮ್| ಇತಿ| ತಸ್ಮಾದಾತ್ಮಾ ಚೇತನಃ ಕಾರಣಂ ನಿತ್ಯಃ| ಅಚೇತನಾನಿ ತು ಮಹಾಭೂತಾನಿ ಅನಿತ್ಯಾನಿ ಪ್ರತಿಕ್ಷಣಪ್ರಧ್ವಂಸೀನಿ| ತೇಷಾಂ ಹಿ ನಿತ್ಯತ್ವೇ ಭಾವಾನಾಂ ವೃದ್ಧ್ಯಾದ್ಯಸಮ್ಭವಃ| ನ ಹಿ ತದೇಕಂ ವಸ್ತು ತಥಾ ಚಾನ್ಯಥಾ ಚ ಭವಿತುಮರ್ಹತಿ| ದೃಶ್ಯತೇ ಚ| ತಸ್ಮಾದನಿತ್ಯಾನಿ ಭೂತಾನಿ| ತದಧಿಷ್ಠಿತಾನಿ ಪುರುಷಾಖ್ಯಾಂ ಲಭನ್ತೇ| ಏವಮಾತ್ಮನೋಽನಾದಿಃ ಸಂಯೋಗಃ ಪುರುಷಸಂಯೋಗಿಭಿರನ್ಯೋನ್ಯಸಾಪೇಕ್ಷೈರ್ಭವತಿ| ತಸ್ಮಾತ್ ಸ್ಥಿತಮೇವಮ್ಭೂತಾತ್ಮಕಂ ದೇಹಮಾಹುರಿತಿ||೨೨||

Adhikarana dehasya pravibhAgaH (23) · Śloka 23

ತಸ್ಯ ಪುನಃ ಪ್ರವಿಭಾಗಃ-ತ್ವಚಃ ಕಲಾ ದೋಷಾ ಧಾತವೋ ಮಲಾ ಬುದ್ಧೀನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ತದಧಿಷ್ಠಿತಾನಿ ಕರ್ಮೇನ್ದ್ರಿಯಾಣ್ಯತೀ ನ್ದ್ರಿಯಮಾಶಯಾಃ ಪ್ರಾಣಾಯತನಾನಿ ಕಣ್ಡರಾಜಾಲಾನಿ ಕೂರ್ಚಾರ ಜ್ಜ್ವಸ್ಸೀವನ್ಯೋಽಸ್ಥಿಸಙ್ಘಾತಾಃ ಸೀಮನ್ತಾ ಅಸ್ಥೀನ್ಯಸ್ಥಿ ಸನ್ಧಯಃ ಸ್ನಾಯೂನಿ ಪೇಶ್ಯಃ ಸಿರಾ ಧಮನ್ಯಃ ಸ್ರೋತಾಂಸ್ಯೂಷ್ಮಾಣೋ ಮರ್ಮಣಿ ಕೇಶಶ್ಮಶ್ರುಲೋಮಾನಿ ಪ್ರಕೃತಿವಿಕೃತಿಭೇದಾಶ್ಚ||೨೩||

ಸ ಚ ದೇಹಸ್ತ್ವಗಾದಿಭಿರಪೋದ್ಧಾರೇಣ ಪ್ರವಿಭಜ್ಯತೇ| ಸುಬೋಧಮ್|| ೨೩||

Adhikarana tvacolakShaNaM sa~gkhyA ca (24) · Śloka 24

ತತ್ರಾಽಸೃಜಃ ಪಚ್ಯಮಾನಸ್ಯ ಕ್ಷೀರಸ್ಯೇವ ಸನ್ತಾನಿಕಾಃ ಷಟ್ ತ್ವಚೋ ಭವನ್ತಿ||೨೪||

ತತ್ರ ದೇಹೇ ಷಟ್ ತ್ವಚೋ ರಕ್ತಾತ್ ಸ್ವೋಷ್ಮಣಾ ಪಚ್ಯಮಾನಾತ್ಕ್ಷೀರಜಾಲಿಕಾವತ್ ಭವನ್ತಿ| ತಾಸ್ತು ಕದಲೀದಲವದನ್ತರೇ ಕ್ರಮೇಣ ವರ್ತನ್ತೇ| ತಾಸಾಂ ತ್ವಚಾಂ ಪ್ರಸಾದಾದ್ರಕ್ತಸ್ಯ ಪ್ರಸಾದಃ| ತ್ವಚೋ ಹಿ ರಕ್ತಸ್ಯ ಪ್ರಸನ್ನತಾಂ ಜನಯನ್ತಿ| ಘನೀಭಾವಸ್ಯಾಲ್ಪೀಭಾವಾಪಾದನಾಚ್ಚ|| ೨೪||

Adhikarana tvakprasAdaphalam (1) · Śloka 1

ತ್ವಕ್ಪ್ರಸಾದಾದ್ರಕ್ತಸ್ಯ ಪ್ರಸಾದಃ||೧||

Adhikarana udakadharA tvak (25) · Śloka 25

ತಾಸಾಮುದಕಧರಾ ಚಾದ್ಯಾ||೨೫||

Adhikarana asRugdharA tvak (26) · Śloka 26

ದ್ವಿತೀಯಾಽಸೃಗ್ಧರಾ||೨೬||

ದ್ವಿತೀಯಯಾ ರುದ್ಧನ್ತ್ವಸ್ರಮ್| ತೇನ ರಕ್ತಂ ನ ಬಹಿಃ ಸ್ಯನ್ದತೇ| ಸಾಽಸೃಗ್ಧರಾ ನಾಮ ಇತ್ಯಾದಿ ಸುಬೋಧಮ್|| ೨೬||

Adhikarana sidhmakilAsAdhiShThAnA tvak (27) · Śloka 27

ತೃತೀಯಾ ಸಿಧ್ಮಕಿಲಾಸಾಧಿಷ್ಠಾನಾ||೨೭||

ಯದಾಶ್ರಿತ್ಯ ಯಸ್ಯ ಭಾವಸ್ತಸ್ಯ ತದಧಿಷ್ಠಾನಮ್| ಸಿಧ್ಮ ಕುಷ್ಠವಿಶೇಷಃ| ಕಿಲಾಸಂ ಶ್ವಿತ್ರಮ್|| ೨೭||

Adhikarana sarvakuShThAdhiShThAnA tvak (1) · Śloka 1

ಪಞ್ಚಮೀ ಪುನರಲಜೀವಿದ್ರಧ್ಯಧಿಷ್ಠಾನಾ||೧||

Adhikarana prANadharA tvak (28) · Śloka 28

ಷಷ್ಠೀ ತು ಪ್ರಾಣಧರ| ಯಸ್ಯಾಂ ಛಿನ್ನಾಯಾಂ ತಾಮ್ಯತ್ಯನ್ಧಮಿವ ಚ ತಮಃ ಪ್ರವಿಶತಿ ಯಾಂ ಚಾಧಿಷ್ಠಾಯಾರೂಂಷಿ ಜಾಯನ್ತೇ| ಪರ್ವಸು ಕೃಷ್ಣರಕ್ತಾನಿ ಸ್ಥೂಲಮೂಲಾನಿ ದುಶ್ಚಿಕಿತ್ಸ್ಯತಮಾನಿ||೨೮||

ಷಷ್ಠೀ ಸರ್ವಸಾಮನ್ತರ್ಮಾಂಸಲಗ್ನಾ| ಸಾ ಪ್ರಾಣಾನನ್ತರವರುದ್ಧ್ಯಾಽವತತ್ಯಾವತಿಷ್ಠತಿ| ತದಧಿಷ್ಠಾನಾನಿ ಹಿ ವಿಶೇಷೇಣ ಕೃಷ್ಣರಕ್ತಾನ್ಯರೂಂಷಿ||೨೮||

Adhikarana matAntareNa tvacAM saptavidhatvam (1) · Śloka 1

ಅನ್ಯೇ ಸಪ್ತ ತ್ವಚೋ ವದನ್ತಿ||೧||

Adhikarana BAsinI tvak (29) · Śloka 29

ತತ್ರ ಪ್ರಥಮಾ ಭಾಸಿನೀ ನಾಮ ಯಾ ವರ್ಣಾನಾಮವಭಾಸಿನೀ ಖಾದೀನಾಂ ಚ ಪಞ್ಚಾನಾಂ ಛಾಯಾನಾಂ ಸಾ ವ್ರೀಹೇರಷ್ಟಾದಶಭಾಗಪ್ರಮಾಣಾ||೨೯||

ಅನ್ಯೇ ತ್ವಾಚಾರ್ಯ್ಯಾ ಭಾಸಿನ್ಯಾದಿಭೇದೇನ ಸಪ್ತಸಂಜ್ಞಾಸ್ತ್ವಚೋ ವದನ್ತಿ| ಸುಬೋಧಮ್| ಪಞ್ಚ ಛಾಯಾ ವಕ್ಷ್ಯಮಾಣಾಃ|| ೨೯||

Adhikarana lohinI tvak (1) · Śloka 1

ದ್ವಿತೀಯಾ ಲೋಹಿನೀ ನಾಮ ಷೋಡಶಭಾಗಪ್ರಮಾಣಾ|೧|

Adhikarana shvetA tvak (1) · Śloka 1

ತೃತೀಯಾ ಶ್ವೇತಾ ನಾಮ ದ್ವಾದಶಭಾಗಪ್ರಮಾಣಾ|೧|

Adhikarana tAmrA tvak (1) · Śloka 1

ಚತುರ್ಥೀ ತಾಮ್ರಾ ನಾಮಾಽಷ್ಟಭಾಗಪ್ರಮಾಣಾ|೧|

Adhikarana vedinI tvak (1) · Śloka 1

ಪಞ್ಚಮೀ ವೇದಿನೀ ನಾಮ ಪಾಞ್ಚಭಾಗಪ್ರಮಾಣಾ|೧|

Adhikarana rohiNI tvak (1) · Śloka 1

ಷಷ್ಠೀ ರೋಹಿಣೀ ನಾಮ ವ್ರೀಹಿಪ್ರಮಾಣಾ|೧|

Adhikarana mAMsadharA tvak (1) · Śloka 1

ಸಪ್ತಮೀ ಮಾಂಸಧರಾ ನಾಮ ವ್ರೀಹಿದ್ವಯಪ್ರಮಾಣಾ||೧||

Adhikarana kalAlakShaNam (30) · Śloka 30

ಯಸ್ತು ಧಾತ್ವಾಶಯಾನ್ತರೇಷು ಕ್ಲೇದೋಽವತಿಷ್ಠತೇ ಸ ಯಥಾ ಸ್ವ ಮೂಷ್ಮಭಿರ್ವಿಪಕ್ವಃ ಸ್ನಾಯುಶ್ಲೇಷ್ಮಜರಾಯುಚ್ಛನ್ನಃ ಕಾಷ್ಠ ಇವ ಸಾರೋ ಧಾತುಸಾರಶೇಷೋ ರಸಶೇಷೋಲ್ಪತ್ವಾತ್ ಕಲಾಸಂಜ್ಞಃ||೩೦||

ಉಕ್ತಾಸ್ತ್ವಚಃ ಕಲಾ ಉಚ್ಯನ್ತೇ-ಯಸ್ತ್ವಿತ್ಯಾದಿ| ಧಾತೂನಾಂ ರಕ್ತಾದೀನಾಮಾಶಯಾ ಯಾನಿ ಸ್ರೋತಾಂಸಿ ತೇಶಾಂ ದ್ವಯೋರ್ಧಾತ್ವಾಶಯಯೋರ್ಮಧ್ಯೇ ಯಃ ಕ್ಲೇದಃ ಸ ಸ್ವೇನ-ಸ್ವೇನ ಧಾತೂಷ್ಮಣಾ ಪಕ್ವಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾದಿಛನ್ನಃ ಸನ್ ಕಲಾಖ್ಯಾ ಲಭತೇ| ಕಾಷ್ಠಸಾರವತ್ ಯಥಾ ಕಾಷ್ಠೇಽನ್ತಃಸಾರೋ ವಿಭಜ್ಯತೇ, ತಥಾ ಶರೀರೇ ಕಲಾಃ| ತಾಶ್ಚ ಸ್ವಸ್ಥಾನಮಜಹತ್ಯಃ ಶರೀರಂ ವ್ಯಾಪ್ನುವನ್ತಿ| ಸ ತು ಕ್ಲೇದೋ ಧಾತುಸಾರಶೇಷೋ ನ ಪೂರ್ವಧಾತುತಾಂ ನಾಪ್ಯುತ್ತರಧಾತುತಾಂ ಪ್ರಾಪ್ನೋತ್ಯತಃ ಸ್ವಲ್ಪತ್ವಾತ್ ಕಲಾಸಂಜ್ಞಃ, ಆಸಾಂ ತು ಕ್ರಮೋ ಧಾತುಕ್ರಮಸಮ್ಭವವಿಶೇಷಾತ್| ವಿಶಿಷ್ಟಕಾರ್ಯತಾ ತು ಸ್ವಭಾವಾತ್|| ೩೦||

Adhikarana saptakalAH (1) · Śloka 1

ತಾ ಧಾತ್ವಾಶಯನ್ತರಮರ್ಯಾದಾಃ ಸಪ್ತ ಕಲಾಃ||೧||

Adhikarana mAMsadhara kalA (31) · Śloka 31

ತಾಸಾಂ ಪ್ರಥಮಾ ಮಾಂಸಧರಾ ನಾಮ| ಯಸ್ಯಾಂ ಮಾಂಸೇ ಸಿರಾಸ್ನಾಯು ಧಮನೀಸ್ರೋತಸಾಂ ಭೂಮಾವಿವ ಪಙ್ಕೋದಕೇನ ಬಿಸಮೃಣಾಲಾನಾಂ ಪ್ರತಾ ನಾನಿ ಭವನ್ತಿ||೩೧||

ತಥಾಹಿ-ಪ್ರಥಮಾ ರಸವಿಶೇಷಜಾಽಪಿ ಮಾಂಸಧರ| ಯಸ್ಯಾಂ ಭೂಮ್ಯಾಮಿವಾಧಿಷ್ಠಾಯ ಮಾಂಸೇ ಕರ್ದಮಸದೃಶೇ ಸಿರಾದೀನಾಂ ಪ್ರತಾನಾನಿ ಮೃಣಾಲಪ್ರಖ್ಯಾನಿ ಭವನ್ತಿ|| ೩೧||

Adhikarana raktadharA kalA (32) · Śloka 32

ದ್ವಿತೀಯಾ ರಕ್ತಧರ ನಾಮ ಮಾಂಸಸ್ಯಾಭ್ಯನ್ತರತಸ್ತಸ್ಯಾಂ ಶೋಣಿತಂ ವಿಶೇಷತಶ್ಚ ಸಿರಾಪ್ಲೀಹಯಕೃತ್ಸು ಭವತಿ| ಮಾಂಸಾಚ್ಚ ಕ್ಷತಾತ್ ಕ್ಷತಜಂ ವೃಕ್ಷಾದಿವ ಕ್ಷೀರಿಣಃ ಕ್ಷೀರಂ ಪ್ರವರ್ತ್ತತೇ||೩೨||

ದ್ವಿತೀಯಾಯಾಂ ಶೋಣಿತಂ ಭವತಿ| ವಿಶೇಷತೋ ಯಕೃದಾದಿಷ್ವೇವ ತಸ್ಯಾಂ ಕಲಾಯಾಂ ಶೋಣಿತಂ ಭವತಿ ಪ್ರಭಾವಾಚ್ಚ ಮಾಂಸಾತ್ ಕ್ಷತಾತ್ ಬಹಿಃ ಶೋಣಿತಂ ಪ್ರವರ್ತ್ತತೇ| ನ ಹಿ ತಯಾ ವಿನಾ ಮಾಂಸೇ ರಕ್ತಂ ಭವತಿ| ದೃಷ್ಟಾನ್ತಃ ಸ್ಫುಟಪ್ರತಿಪತ್ತ್ಯರ್ಥಃ|| ೩೨||

Adhikarana medodharA kalA (33) · Śloka 33

ತೃತೀಯಾ ಮೇದೋಧರಾ ನಾಮ| ಮೇದೋ ಹಿ ತಸ್ಯಾಮುದರೇಽಣ್ವಸ್ಥಿಷು ಚ ಸರಕ್ತಂ ಭವತಿ| ತದೇವ ಚ ಶಿರಸಿ ಕಪಾಲಪ್ರತಿಚ್ಛನ್ನಂ ಮಸ್ತಿಷ್ಕಾಖ್ಯಂ ಮಸ್ತುಲುಙ್ಗಾಖ್ಯಂ ಚ ಸ್ಥೂಲಾಸ್ಥಿಷು ಚ ಮಜ್ಜಾ||೩೩||

ತೃತೀಯಾಯಾಂ ಮೇದಃಕರ್ತೃ ಸರಕ್ತಂ ಭವತ್ಯುದರೇಽಣ್ವಸ್ಥಿಷು| ತಾಮೇವಾ ಽಽಶ್ರಿತ್ಯ ಮೇದೋ ಮಸ್ತುಲುಙ್ಗತ್ವಂ ಯಾತಿ ಮಜ್ಜತ್ವಂ ಚ ಯಾತಿ|| ೩೩||

Adhikarana shleShmadhara kalA (34) · Śloka 34

ಚತುರ್ಥೀ ಶ್ಲೇಷ್ಮಧರಾ ನಾಮ| ತತ್ಸ್ಥೇನ ಹಿ ಶ್ಲೇಷ್ಮಣಾ ಶ್ಲೇಷಿತಾಃ ಸರ್ವಸನ್ಧಯೋ ದೃಢಾ ಭವನ್ತಿ ಸೋಪಾಙ್ಗಾ ಸಾಭ್ಯಙ್ಗಾ||೩೪||

ಸುಬೋಧಮ್| ಅಕ್ಷಾಶ್ಚಕ್ರನಾಭಯಃ| ಸೋಪಾಙ್ಗಃ ಸಾಭ್ಯಙ್ಗಾಃ|| ೩೪||

Adhikarana purIShadhara kalA (35) · Śloka 35

ಪಞ್ಚಮೀ ಪುರೀಷಧರಾ ನಾಮ| ಸಾ ಹ್ಯನ್ತ್ರಾಮಪಕ್ವಾಶಯಾಶ್ರಿತಾ ಕೋಷ್ಠಾನ್ತರುಣ್ಡುಕಸ್ಥಂ ಮಲಂ ವಿಭಜತಿ||೩೫||

ಉಣ್ಡುಕಂ ಪುರೀಷಾಧಾರಃ|| ೩೫||

Adhikarana pittadharA kalA (grahaNI) (36) · Śloka 36

ಷಷ್ಠೀ ಪಿತ್ತಧರ ನಾಮ ಪಕ್ವಾಮಾಶಮಧ್ಯಸ್ಥಾ| ಸಾ ಹ್ಯನ್ತ ರಗ್ನೇರಧಿಷ್ಠಾನತಯಾಽಽಮಾಶಯಾತ್ ಪಕ್ವಾಶಯೋನ್ಮುಖಮನ್ನಂ ಬಲೇನ ವಿಧಾರ್ಯ ಪಿತ್ತತೇಜಸ ಶೋಷಯತಿ ಪಚತಿ ಪಕ್ವಞ್ಚ ವಿಮುಞ್ಚತಿ| ದೋಷಾಧಿಷ್ಠಿತಾ ತು ದೌರ್ಬಲ್ಯಾದಾಮಮೇವಾತತೋಽಸಾವನ್ನಸ್ಯ ಗ್ರಹ ಣಾತ್ ಪುನರ್ಗ್ರಹಣೀಸಂಜ್ಞಾ| ಬಲಂ ಚ ತಸ್ಯಾಃ ಪಿತ್ತಮೇವಾಗ್ನ್ಯಭಿ ಧಾನಮತಃ ಸಾಽಗ್ನಿಸ್ತಬ್ಧೋಪಬೃಂಹಿತೈಕಯೋಗಕ್ಷೇಮಾ ಶರೀರಂ ವರ್ತ ಯತಿ||೩೬||

ಷಷ್ಠೀ ಪಕ್ವಾಮಾಶಯಯೋರ್ಮಧ್ಯೇ ಸ್ಥಿತಾ ಆಮಾಶಯಾತ್ ಪಕ್ವಾಶಯೋನ್ಮುಖಮನ್ನಂ ಬಲೇನ ವಿಧಾರ್ಯ್ಯ ಪಚತಿ| ಪಿತ್ತತೇಜಸಾ ಕರಣಭೂತೇನ| ಸೈವ ವಾತಾದಿದೋಷಾಧಿಷ್ಠಾನೇನ ದೌರ್ಬಲ್ಯಾದಾಮಮೇವ ವಿಮುಞ್ಚತಿ ಯದೇವಾಗ್ನೇರ್ಧಾರಣಂ ತದೇವ ತಸ್ಯಾ ಉಪಸ್ತಮ್ಭನಮ್| ಯದೇವಾಗ್ನೇರುಪಬೃಂಹಣಂ ತದೇವಾಸ್ಯಾ ಉಪಬೃಃಹಣಮಿತ್ಯೇಕಯೋಗಕ್ಷೇಮಾ|| ೩೬||

Adhikarana shukradhara kalA (37) · Śloka 37

ಸಪ್ತಮೀ ಶುಕ್ರಧರಾ ನಾಮ ದ್ವ್ಯಙ್ಗುಲೇ ದಕ್ಷಿಣೇ ಪಾರ್ಶ್ವೇ ಬಸ್ತಿ- ದ್ವಾರಸ್ಯಾಧೋ ಮೂತ್ರಮಾರ್ಗಮಾಶ್ರಿತಾ ಸಕಲಶರೀರವ್ಯಾಪಿನೀ ಶುಕ್ರಂ ಪ್ರವರ್ತಯತಿ||೩೭||

ಸಪ್ತಮೀ ಬಸ್ತಿದ್ವಾರಸ್ಯ ದ್ವ್ಯಙ್ಗುಲಮತಿಕ್ರಮ್ಯ ದಕ್ಷಿಣೇ ಪಾರ್ಶ್ವೇ ಮೂತ್ರಮಾರ್ಗಮಾಶ್ರಿತ್ಯ ವರ್ತ್ತತೇ|| ೩೭||

Adhikarana doShadhAtumalAtideshaH (38) · Śloka 38

ದೋಷಾ ಧಾತವೋ ಮಲಾಶ್ಚ ಪ್ರಾಗುದಿತಾಃ||೩೮||

ದೋಷಾದಯಃ ಪ್ರಾಕ್ ಸೂತ್ರಸ್ಥಾನ ಉಕ್ತಾಃ|| ೩೮||

Adhikarana buddhIndriyANi (39) · Śloka 39

ಪಞ್ಚ ಬುದ್ಧೀನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ-ಶ್ರೋತ್ರಂ ಸ್ಪರ್ಶನಂ ದರ್ಶನಂ ರಸನಂ ಘ್ರಾಣಞ್ಚ||೩೯||

ಶ್ರೋತ್ರಾದೀನಿ ಪಞ್ಚ ಬುದ್ಧೀನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ|| ೩೯||

Adhikarana buddhIndriyANAM viShayAH (40) · Śloka 40

ತೇಷಾಂ ಸಭಾಗತಯಾ ಕ್ರಮಾದ್ವಿಷಯಃ ಶಬ್ದಸ್ಪರ್ಶರೂಪರಸಗನ್ಧಾಃ||೪೦||

ತೇಷಾಮಿನ್ದ್ರಿಯಾಣಾಂ ಸಭಾಗತಯಾ ಇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯ ವಿಶೇಷೇಣೈಕಭೂತಾಧಿಕ್ಯಕಾರಣತ್ವೇನ ಸಾದೃಶ್ಯಾತ್| ಯಥಾ ಚಕ್ಷುಸ್ತೈಜಸಂ ತೈಜಸಮೇವ ರೂಪಂ ಗೃಹ್ಣಾತಿ| ಶ್ರೋತ್ರಂ ನಾಭಸಂ ಶಬ್ದೋಽಪಿ ನಾಭಸಃ|| ೪೦||

Adhikarana buddhIndriyANAmadhiShThAnAni (41) · Śloka 41

ಪಞ್ಚ ಬುದ್ಧೀನ್ದ್ರಿಯಾಧಿಷ್ಠಾನಾನಿ-ಕರ್ಣೌ ತ್ವಗಕ್ಷಿಣೀ ಜಿಹ್ವಾ ನಾಸಿಕೇ ಚ||೪೧||

ಇನ್ದ್ರಿಯಾಧಿಷ್ಠಾನಾನಿ ಶರೀರಾವಯವಾಃ|| ೪೧||

Adhikarana karmedriyANi teShAM kAryAni ca (42) · Śloka 42

ಪಞ್ಚ ಕರ್ಮೇದ್ರಿಯಾಣಿ ವಾಕ್ಪಾಯೂಪಸ್ಥಪಾಣಿಪಾದಸಂಜ್ಞಕಾನಿ||೪೨||

ಕರ್ಮೇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಪಞ್ಚ-ವಾಗೇಕಂ, ದ್ವಿತೀಯಂ ಗುದಂ, ತೃತೀಯಂ ಮೇಢ್ರಮ್, ಚತುರ್ಥಂ ಪಾಣೀ, ಪಞ್ಚಮಂ ಪಾದೌ|| ೪೨||

Adhikarana karmendriyANAM karmANi (43) · Śloka 43

ತಾನ್ಯಪಿ ಚ ವಚನೋತ್ಸರ್ಗಹರ್ಷಾದಾನಗಮನಾರ್ಥಾನಿ||೪೩||

ವಾಗಾದೀನಾಂ ಕ್ರಮೇಣ ವಚನಾದಿ ಕರ್ಮ| ಹರ್ಷಗ್ರಹಣಮುಪಲಕ್ಷಣಮ್| ತಥಾ ಚೋಪಸ್ಥಂ ಯಥಾ ಹರ್ಷಾರ್ಥಂ ತಥಾ ಮೂತ್ರೋತ್ಸರ್ಗಾರ್ಥಮಪಿ| ಹರ್ಷಶಬ್ದೇನ ಶುಕ್ರಂ ಲಕ್ಷ್ಯತೇ|| ೪೩||

Adhikarana manasaH atIndriyatvam (44) · Śloka 44

ಅತೀನ್ದ್ರಿಯನ್ತು ಮನಃ ಸರ್ವಾರ್ಥೈರನ್ವಯಾತ್ ತದ್ಯೋಗೇನ ಪಞ್ಚೇನ್ದ್ರಿಯಾ ಣಾಮರ್ಥಪ್ರವೃತ್ತೇಃ| ಬುದ್ಧಿಕರ್ಮೇನ್ದ್ರಿಯೋಭಯಾತ್ಮಕತ್ವಾಚ್ಚ||೪೪||

ಅತೀನ್ದ್ರಿಯತ್ವಮತಿಕ್ರಾನ್ತೇನ್ದ್ರಿಯಸ್ವರೂಪತ್ವಮ್| ಹೇತುತ್ರಯೇಣಾತೀನ್ದ್ರಿಯತ್ವೇ ಉಪಪತ್ತಿಃ| ಸರ್ವಾರ್ಥೈಃ ಸರ್ವೈರ್ವಿಷಯೈರನುಗತಂ ಮನಃ ನ ತಥೇನ್ದ್ರಿಯಮ್| ಇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ವಿಶೇಷಗ್ರಹಣಾರ್ಥಮಿತಿ ತದಪೇಕ್ಷನ್ತೇ, ನ ತ್ವಿನ್ದ್ರಿಯಾನ್ತರಮ್| ತಥಾ ತದುಭಯಾತ್ಮಕಂ ತಚ್ಛಕ್ತ್ಯನ್ವಯಾತ್| ತಥಾ ಚ ಯಥಾ ಮನಃ ಪಶ್ಯತಿ ತಥಾ ಕ್ರಿಯಾಃ ಪ್ರವರ್ತ್ತನ್ತೇ|| ೪೪||

Adhikarana sapta AshayAH strINAmaShTamashca (45) · Śloka 45

ಸಪ್ತಾಶಯಾಃ ಕ್ರಮಾದಸೃಕ್ಕಫಾಮಪಿತ್ತಪಕ್ವವಾಯುಮೂತ್ರಾಧಾರಾಃ| ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಪಿತ್ತಪಕ್ವಾಶಯಯೋರ್ಮಧ್ಯೇ ಗರ್ಭಾಶಯೋಽಷ್ಟಮಃ||೪೫||

ಅಸೃಗಾದ್ಯಾಶಯಾಃ ಕಣ್ಠಾದಯಃ ಕ್ರಮೇಣ ಮಹಾಸ್ರೋತಸಿ ವರ್ತ್ತನ್ತೇ ಸಪ್ತ| ಅಷ್ಟಮಃ ಸ್ತ್ರೀಣಾಮೇವ| ಸ ಚ ಪಿತ್ತಾಶಯಪಕ್ವಾಶಯಯೋರ್ಮಧ್ಯೇ ಭವತಿ|| ೪೫||

Adhikarana AshayoShvantarbhUtA avayavAH (46) · Śloka 46

ತೇಷು ಸಪ್ತಸು ಪ್ರತಿಬದ್ಧಾನಿ ಕೋಷ್ಠಾಙ್ಗಾನಿ ಹೃದಯಕೃತ್ಪ್ಲೀಹಫುಪ್ಫು ಸೋಣ್ಡುಕವೃಕ್ಕಾನ್ತ್ರಾದೀನಿ||೪೬||

ತೇಷು ಚಾಶಯೇಷು ಪ್ರತಿಬದ್ಧಾನಿ ಹೃದಯಾದೀನಿ ಕೋಷ್ಠಾಙ್ಗಾನಿ| ಆದಿಗ್ರಹಣಾದನ್ಯಾನಿ ನಾಭ್ಯಾದೀನಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣಿ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ| ತಾನಿ ಮೃತಶರೀರೇ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಕಾರ್ಯ್ಯಕಾರಣಭಾವಾದ್ವಿಕಲ್ಪನೀಯಾನಿ| ಸುಬೋಧಮನ್ಯತ್|| ೪೬||

Adhikarana yakRutplIhayorupattiH (1) · Śloka 1

ತತ್ರ ಸಮಾನೇನಾಧ್ಮಾಯಮಾನಸ್ಯ ದೇಹೋಷ್ಮಣಾ ಪಚ್ಯಮಾಮಾನಸ್ಯ ಶೋಣಿತಸ್ಯಾಚ್ಛತೋ ಜಾಯತೇ ಯಕೃತ್ ಪ್ಲೀಹಾ ಚ|೧|

Adhikarana phupphusasyotpattiH (1) · Śloka 1

ರಕ್ತಫೇನಾತ್ ಫುಪ್ಫುಸಮ್|೧|

Adhikarana uNDukasyotpattiH (1) · Śloka 1

ರಕ್ತಕಿಟ್ಟಾದುಣ್ಡುಕಃ|೧|

Adhikarana vRukkayorutpattiH (1) · Śloka 1

ರಕ್ತಮೇದಃ ಪ್ರಸಾದಾದ್ ವೃಕ್ಕೌ|೧|

Adhikarana antrANAmutpattiH (1) · Śloka 1

ರಕ್ತಮಾಂಸಪ್ರಸಾದಾದಾಪ್ರಮಾಣಂ||೧||

Adhikarana strIpuMsayorAntrapramANamatAni (2) · Śloka 2

ಸಾರ್ಧತ್ರಿವ್ಯಾಮಾನಿ ಪುಂಸಾಮ್| ತ್ರಿವ್ಯಾಮಾನಿ ಸ್ತ್ರೀಣಾಮ್||೨||

Adhikarana kAlIyasyotpattiH (1) · Śloka 1

ರಕ್ತಸ್ಯಾನಿಲಯೋಗಾತ್ ಕಾಲೀಯಮ್||೧||

Adhikarana hRudayasyotpattiH svarUpa~jca (47) · Śloka 47

ಹೃದಯಂ ಪುನಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮರಕ್ತಪ್ರಸಾದಾತ್ ಸಮ್ಭವತಿ ಪದ್ಮಕೋಶ ಸಙ್ಕಾಶಂ ಸುಷಿರಮಧೋಮುಖಮ್| ತದ್ವಿಶೇಷೇಣ ಚೇತನಾಯಾಃ ಸ್ಥಾನಂ ಸರ್ವಭಾವಾನಾಂ ಚ ಚೇತನಾನುಗತಾನಾಮ್| ತಸ್ಯ ವಾಮಪಾರ್ಶ್ವೇ ಪ್ಲೀಹಾ ಫುಪ್ಫುಸಶ್ಚ್| ದಕ್ಷಿಣತೋ ಯಕೃತ್ ಕ್ಲೋಮ ಚ||೪೭||

ಚೇತನಾನುಗತಾ ಭಾವಾಃ ಸ್ಮೃತ್ಯಾದಯಃ| ಯತ್ರ ಚೇತನೋಽನ್ವಯೀ ಸಕ್ತಃ||೪೭||

Adhikarana indriyasAmAnyotpattiH (48) · Śloka 48

ತಥಾ ಕಫರಕ್ತವಾಹಿನಾಂ ಸ್ರೋತಸಾಂ ಮಹಾಭೂತಾನಾಂ ಚ ಪ್ರಸಾದಾ- ದಿನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ||೪೮||

ಅವಯವವಿಶೇಷ ಇನ್ದ್ರಿಯಮ್| ಕಫಾದಿವಹಾನಿ ಯಾನಿ ಸ್ರೋತಾಂಸಿ ತೇಷಾಂ ಮಹಾಭೂತಾನಾಂ ಚಾತ್ಮೀಯಾಗ್ನಿನಾ ಪಾಕಪರಿಣಾಮಾತ್ಪ್ರಸಾದಾಚ್ಚಕ್ಷುರಾದೀನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಭವನ್ತಿ| ಇನ್ದ್ರಿಯಾಧಿಷ್ಠಾನಾನೀನ್ದ್ರಿಯಾಣೀತ್ಯುಚ್ಯನ್ತೇ|| ೪೮||

Adhikarana netrotpattistatsvarUpa~jca (49) · Śloka 49

ತೇಷ್ವಪಿ ಚ ನೇತ್ರೇ ಶ್ಲೇಷ್ಮಣಃ ಪ್ರಸಾದಾಚ್ಛುಕ್ಲಮಣ್ಡಲಂ ತತ್ ಪಿತೃಜಮ್| ಅಸೃಜಃ ಕೃಷ್ಣಮಣ್ಡಲಂ ತನ್ಮಾತೃಜಮ್| ಮಧ್ಯೇ ದೃಷ್ಟಿ ಮಣ್ಡಲಂ ತದುಭಯಾತ್ಮಕಮ್||೪೯||

ತೇಷ್ವಪೀನ್ದ್ರಿಯೇಷು ಮಧ್ಯೇ ನೇತ್ರೇ ಯಚ್ಛುಕ್ಲಮಣ್ಡಲಂ ತಚ್ಛ್ಲೇಷ್ಮಣಃ ಪ್ರಸಾದಾದ್ಭವತಿ| ತಚ್ಚ ಪೈತೃಕಂ ಭವತಿ| ಸುಬೋಧಮ್|| ೪೯||

Adhikarana netramaNDalAni paTalAni ca (50) · Śloka 50

ಪಕ್ಷ್ಮವರ್ತ್ಮಶುಕ್ಲಕೃಷ್ಣದೃಷ್ಟ್ಯಾಖ್ಯಾನಿ ಪಞ್ಚ ಮಣ್ಡಲಾನಿ| ತತ್ಸನ್ಧಯಶ್ಚತ್ವಾರಃ| ದ್ವೌ ಚಾಪಾಙ್ಗಕನೀನಯೋಃ ಇತಿ ತೇ ಷಟ್| ಷಟ್ ಚ ಪಟಲಾನಿ| ದ್ವೇ ವರ್ತ್ಮನೀ| ಬಾಹ್ಯಂ ಚಾಶ್ರಿತಮಗ್ನ್ಯಮ್ಭಸೀ| ದ್ವಿತೀಯಂ ಮಾಂಸಂ ತೃತೀಯಂ ಮೇದಶ್ಚತುರ್ಥಮಸ್ಥಿ| ತೇಶಾಂ ಬಹಲತ ದೃಷ್ಟೇಃ ಪಞ್ಚಮಾಂಶೇನ||೫೦||

ಪಞ್ಚ ನೇತ್ರೇ ಚಕ್ರವದಾನ್ತರತಃ ಮಣ್ಡಲಾನಿ| ತೇಷಾಂ ಸನ್ಧಯಃ ಷಟ್| ಏಕಃ ಪಕ್ಷ್ಮವರ್ತ್ಮನೋಃ| ದ್ವಿತೀಯೋ ವರ್ತ್ಮಶುಕ್ಲಯೋಃ| ತೃತೀಯಃ ಶುಕ್ಲಕೃಷ್ಣಯೋಃ| ಚತುರ್ಥಃ ಕೃಷ್ಣದೃಷ್ಟ್ಯಾಖ್ಯಯೋಃ| ಪಞ್ಚಮೋ ನೇತ್ರಾಪಾಙ್ಗಯೋಃ| ಷಷ್ಠೋ ನೇತ್ರಕನೀನಿಕಯೋಃ| ಅಪಾಙ್ಗಃ ಕರ್ಣದಿಶಿ| ಕನೀನಿಕಂ ನಾಸಾದಿಶಿ| ಷಟ್ ಚ ನೇತ್ರಪಟಲಾನಿ ಭವನ್ತಿ| ಬಾಹ್ಯಮಿತ್ಯಾದಿನಾ ಪಟಲಾನಾಂ ಕ್ರಮಃ| ತತ್ರ ಚ ಯದ್ಬಾಹ್ಯಂ ಪಟಲಂ ತದೂರ್ಧ್ವಾಧೋಭೇದೇನ ದ್ವೇ ವರ್ತ್ಮನೀ ಅಗ್ನ್ಯಮ್ಭಸೀ ಚಾಶ್ರಿತಮ್| ತಾಭ್ಯಾಂ ತದಾಪ್ಯಾಯಿತಮ್| ಏವಂ ಸರ್ವತ್ರ ವಾಚ್ಯಮ್| ದೃಷ್ಟಿಮಣ್ಡಲಸ್ಯ ಯಾವತೀ ವಿಸ್ತೀರ್ಣತಾ ತಸ್ಯಾಃ ಪಞ್ಚಮೇನ ಭಾಗೇನ ಪಟಲಾನಾಂ ಘನತ್ವಮ್||೫೦||

Adhikarana catasro bandhanarajjavaH (51) · Śloka 51

ಬನ್ಧನಗುಣಾಸ್ತು ಚತ್ವಾರಃ ಸಿರಾಕಣ್ಡರಾಮೇದಃಕಫಾತ್ಮಕಾಃ||೫೧||

ಸಿರಾದಿಮಯಾಶ್ಚತ್ವಾರೋ ದೇಹಬನ್ಧನರಜ್ಜವಃ| ಯಾಭಿರ್ಮಹಾಸನ್ಧಯೋ ಬಧ್ಯನ್ತೇ| ತೇಷಾಂ ಸಿರಾದ್ಯನನ್ಯತಮತ್ವಾನ್ನಾಧಿಕನಿರ್ದೇಶಃ ಸುಬೋಧಮ್|| ೫೧||

Adhikarana shleShmaNaH sarvasandhibandhana- tvAtideshaH (1) · Śloka 1

ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ ತು ಪರಂ ಸರ್ವಸನ್ಧಿಬನ್ಧನಮಿತ್ಯುಕ್ತಂ ಪ್ರಾಕ್||೧||

Adhikarana netratejasaH karmaNyata upaghAte ca hetuH (2) · Śloka 2

ನೇತ್ರಾಶ್ರಿತಂ ತು ತೇಜೋ ಬಾಹ್ಯತೇಜಸಾ ಸ್ವಯೋನಿನಾ ಯೋಗಾಚ್ಛ- ಸ್ರಮಿವಾಶ್ಮನಾ ಕರ್ಮಣ್ಯಂ ಭವತಿ| ಅತಿಯೋಗಾದುಪಹನ್ಯತೇ||೨||

Adhikarana ambhomadhyagasyApi netratejasaH na tejastvahAniH (1) · Śloka 1

ತಚ್ಚ ವೈದ್ಯುತವದ್ಬಡವಾಮುಖವಚ್ಚಾಮ್ಭೋಮಧ್ಯಗಮಪಿ ವೀರ್ಯ್ಯೋ- ತ್ಕರ್ಷಾತ್ತೇಜಸ್ತ್ವಂ ನ ಜಹಾತಿ|೧|

Adhikarana jihvotpattiH (1) · Śloka 1

ಮಾಂಸಾಸೃಕ್ಕಫಪ್ರಸಾದಾತ್ತು ಜಿಹ್ವಾ ಜಾಯತೇ||೧||

Adhikarana vRuShaNotpattiH (52) · Śloka 52

ಮಾಂಸಾಸೃಕ್ಕಫಮೇದಃಪ್ರಸಾದಾದ್ ವೃಷಣಾವಿತಿ||೫೨||

ಜಿಹ್ವಾವೃಷಣಯೋರಿನ್ದ್ರಿಯಾಧಾರೇಷ್ವನುಪದೇಶಃ|| ೫೨||

Adhikarana dasha prANAyatanAni mahAmarmasaMj~jA ca (53) · Śloka 53

ದಶ ಪ್ರಾಣಾಯತನಾನಿ ಮೂರ್ಧಾ ಜಿಹ್ವಾಬನ್ಧನಂ ಕಣ್ಠೋ ಹೃದಯಂ ನಾಭಿರ್ಬಸ್ತಿರ್ಗುದಃ ಶುಕ್ರಮೋಜೋ ರಕ್ತಞ್ಚ| ತೇಷಾಮಾದ್ಯಾನಿ ಸಪ್ತ ಪುನರ್ಮಹಾಮರ್ಮಸಂಜ್ಞಾನಿ||೫೩||

ಪ್ರಾಣಾನಾಮಾಯತನಾನಿ ಸ್ಥಾನಾನಿ ಮೂರ್ಧಾದೀನಿ ಆದ್ಯಾನಿ ಸಪ್ತ ಗುದಾನ್ತಾನಿ ಮಹಾಮರ್ಮಾಖ್ಯಾನಿ| ಕಣ್ಠೋ ಜಿಹ್ವಾಬನ್ಧನಸ್ಯಾಧಃ| ಸುಬೋಧಮ್|| ೫೩||

Adhikarana ShoDasha kaNDarAH teshAM sthAnAni ca (54) · Śloka 54

ಷೋಡಶ ಕಣ್ಡರಾಃ| ತಾಸಾಂ ದ್ವೇ ದ್ವೇ ಕರಚರಣೇಷುಚತಸ್ರಃ ಪೃಥ- ಗ್ಗ್ರೀವಾಪೃಷ್ಠಯೋಃ||೫೪||

ಷೋಡಶೇತ್ಯಾದಿ ದ್ವೇ-ದ್ವೇ ಇತಿ ಚತುರ್ಷು ಕರಚರಣೇಷ್ವಷ್ಟೌ| ಪೃಥಗಿತಿ ಗ್ರೀವಾಯಾಂ ಚತಸ್ರಃ| ಪೃಷ್ಠವಂಶೇ ಚತಸ್ರ ಇತಿ ಪೂರ್ವಾಭಿಃ ಷೋಡಶ ಕಣ್ಡರ ಮಾಂಸರಜ್ಜುಪ್ರಾಯಾಃ|| ೫೪||

Adhikarana ShoDasha jAlakAni teShAM sthAnAni ca (55) · Śloka 55

ಷೋಡಶ ಜಾಲಾನಿ, ತೇಷಾಂ ಮಾಂಸಸಿರಾಸ್ನಾಯ್ವಸ್ಥಿಜಾನಿ ಚತ್ವಾ ರ್ಯ್ಯೈಕೈಕತ್ರ ಗುಲ್ಫೇ ಮಣಿಬನ್ಧೇ ಚ ಪರಸ್ಪರಗವಾಕ್ಷಿತಾನಿ ತಾನಿ ಸ್ಥಿತಾನಿ||೫೫||

ಏಕೈಕತ್ರೇತಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ಚತುರ್ಷು ಗುಲ್ಫಮಣಿಬನ್ಧನೇಷು ಚತ್ವಾರಿ ಮಾಂಸಾದಿಕಾನಿ ಜಾಲಕಾದೀನಿ ಷೋಡಶ|| ೫೫||

Adhikarana ShaT kUrcAsteShAM sthAnAni ca (56) · Śloka 56

ಷಟ್ ಕೂರ್ಚಾಃ ಹಸ್ತಪಾದಗ್ರೀವಾಮೇಢ್ರೇಷು||೫೬||

ಚತ್ವಾರೋ ಹಸ್ತಪಾದೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕಮೇಕೋ ಗ್ರೀವಾಯಾಮೇಕೋ ಮೇಢ್ರೇ ಚೇತಿ ಷಟ್ ಕೂರ್ಚಾಃ| ಕೂರ್ಚಾಕೃತಯಃ ಸ್ನಾಯ್ವಾದಿವಿಶೇಷಾಃ|| ೫೬||

Adhikarana catasro mAMsarajjavaH teShAM sthAnAni ca (57) · Śloka 57

ಚತಸ್ರೋ ಮಾಂಸರಜ್ಜವಃ ಪೃಷ್ಠವಂಶಮುಭಯತಃ ಪೇಶೀನಿಬನ್ಧನಾರ್ಥಂ ತಾಸಾಂ ದ್ವೇ ಬಾಹ್ಯೇ| ದ್ವೇ ಚಾಭ್ಯನ್ತರಸ್ಥಿತೇ||೫೭||

ಪೃಷ್ಠವಂಶಸ್ಯೈಕಸ್ಮಿನ್ ಪಾರ್ಶ್ವೇ ತ್ವಗ್ಭಾಗ ಏಕಾ, ತದ್ವದ್ ದ್ವಿತೀಯೇ ಪಾರ್ಶ್ವೇ, ದ್ವೇ ಚಾಭ್ಯನ್ತರ ಇತಿ ಚತಸ್ರೋ ಮಾಂಸರಜ್ಜವಃ|| ೫೭||

Adhikarana sapta sIvanyasteShAM sthAnAni ca (58) · Śloka 58

ಸಪ್ತ ಸೀವನ್ಯಃ| ತಾಃ ಪಞ್ಚ ಶಿರಸಿ ಜಿಹ್ವಾಮೇಹನಯೋರೇಕೈಕಾ| ಪರಿಹಾರ್ಯಾಶ್ಚ ಶಸ್ತ್ರೇಣ||೫೮||

ಶಿರಸಿ ದ್ವೇ ಶಙ್ಖಾವಶ್ರಿತ್ಯ ಪ್ರವೃತ್ತೇ ದ್ವೇ ಕೃಕಾಟಿಕೇ ಏಕಾ ಉಪರಿಋಜ್ವೀ ಇತಿ ಪಞ್ಚ| ದ್ವೇ ಜಿಹ್ವಾಮೇಢ್ರಯೋರಿತಿ ಸಪ್ತ ಸೀವನ್ಯಃ ಶಸ್ತ್ರೇಣ ಪರಿಹಾರ್ಯಾಃ|| ೫೮||

Adhikarana caturdashAsthisa~gghAtAH (59) · Śloka 59

ಚತುರ್ದಶಾಸ್ಥಿಸಙ್ಘಾತಾಃ| ತೇಷಾಮೇಕೈಕೋ ಗುಲ್ಫಜಾನುವಙ್ಕ್ಷಣ ಮಣಿಬನ್ಧಕರ್ಪೂರಕಕ್ಷ್ಯಾಸು ತ್ರಿಕಶಿರಸೋಶ್ಚ||೫೯||

ಗುಲ್ಫಾದಿಮಣಿಬನ್ಧಾದಿತ್ರಯಭೇದೇನ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ಶಾಖಾಯಾಂ ತ್ರಯ ಇತಿ ದ್ವಾದಶ| ತ್ರಿಕೇ ಶಿರಸಿ ಚೈಕೈಕ ಇತ್ಯಸ್ಥಿಸಙ್ಘಾತಾಶ್ಚತುರ್ದಶ|| ೫೯||

Adhikarana aShTAdasha sImantAH (60) · Śloka 60

ತದ್ವತ್ಸೀಮನ್ತಾಃ, ತೇ ತು ಪಞ್ಚ ಶಿರಸೀತ್ಯಷ್ಟಾದಶ||೬೦||

ತದ್ವದಸ್ಥಿಸಙ್ಘಾತವತ್ ಗುಲ್ಫಾದಿಷು ತ್ರಿಕೇ ಚೈಕೈಕಃ| ಪಞ್ಚ ಶಿರಸೀತ್ಯಷ್ಟಾದಶ ಸೀಮನ್ತಾಃ| ಸೀಮನ್ತಾಃ ಸೀವನ್ಯಶ್ಚ ಬಹಿಸ್ತ್ವಚಃ ಶಿರಸಿ ನ ದೃಶ್ಯನ್ತೇ|| ೬೦||

Adhikarana asthIni teShAM sthAnAni ca (61) · Śloka 61

ತ್ರೀಣಿ ಷಷ್ಟ್ಯಽಧಿಕಾನ್ಯಸ್ಥಿಶತಾನಿ| ತೇಷಾಂ ಚ ಚತ್ವಾರಿಂಶಚ್ಛತಂ ಶಾಖಾಸು| ಸವಿಂಶಂ ಶತಮನ್ತರಾಧೌ| ಶತಮುರ್ಧ್ವಮಿತಿ||೬೧||

ಅಸ್ಥ್ನಾಂ ಶತನಿ ತ್ರೀಣಿ ಷಷ್ಟ್ಯಾಽಧಿಕಾನಿ|| ೬೧||

Adhikarana shAkhAsthIni (62) · Śloka 62

ತತ್ರೈಕೈಕಸ್ಮಿನ್ ಸಕ್ಥ್ನಿ ಪಞ್ಚ ಪಾದನಖಾಃ ಪ್ರತ್ಯೇಕಮಙ್ಗುಲ್ಯಾಂ ತ್ರೀಣ್ಯಸ್ಥೀನಿ ತಾನಿ ಪಞ್ಚದಶ| ಪಞ್ಚ ಪಾದಶಲಾಕಾಃ| ತತ್ಪ್ರತಿ ಬನ್ಧಕಮೇಕಮ್| ದ್ವೇ ದ್ವೇ ಕೂರ್ಚಗುಲ್ಫಜಙ್ಘಾಸ್ವೇಕೈಕಂ ಪಾರ್ಷ್ಣಜಾನ್ ರುಷು| ಸರ್ವಾಣಿ ಚ ನಖಾಸ್ಥ್ಯಾದೀನಿ ಸಕ್ಥಿವದ್ ಬಾಹ್ವೋಶ್ಚ||೬೨||

ತೇಷಾಂ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ಶಾಖಾನಾಂ ಪಞ್ಚ ನಖಾಃ| ಪಞ್ಚದಶಾಙ್ಗುಲ್ಯಸ್ಥೀನಿ| ಪಞ್ಚಾಙ್ಗುಲಿಲಗ್ನಶಲಾಕಾಃ| ಏಕಂ ಶಲಾಕಾಪ್ರತಿಬನ್ಧನಮ್| ಕೂರ್ಚೇ ದ್ವೇ| ಗುಲ್ಫೇ ದ್ವೇ| ಜಙ್ಘಾಯಾಂ ದ್ವೇ| ಏಕಂ ಪಾರ್ಷ್ಣೌ| ಏಕಂ ಜಾನುನಿ| ಏಕಮೂರಾವಿತಿ ಪಞ್ಚತ್ರಿಂಶತ್| ಶಾಖಾನಾಂ ಚತುಷ್ಟ್ವಾಚ್ಚತುರ್ಗುಣಾನಿ ಚತ್ವಾರಿಂಶಚ್ಛತಮಸ್ಥ್ನಾಂ ಶಾಖಾಸು|| ೬೨||

Adhikarana antarAdhyasthIni (63) · Śloka 63

ಚತುರ್ವಿಂಶತಿಃ ಪರಶುಕಾಃ| ತಾವನ್ತ್ಯೇವ ಸ್ಥಾಲಕಾನ್ಯರ್ಬುದಾನಿ ಚ| ತ್ರಿಂಶತ್ ಪೃಷ್ಠೇ| ಅಷ್ಟಾವುರಸಿ ಏಕೈಕಂ ಭಾಗೇ ತ್ರಿಕೇ| ನಿತಮ್ಬಯೋಶ್ಚ ದ್ವೇ| ತದ್ವದಕ್ಷಕಾಂಸಾಂಸಫಲಕೇಷು||೬೩||

ಪಾರ್ಶ್ವಕಾಸ್ಥಾಲಕಾರ್ಬುದಾನಿ ದ್ವಿಸಪ್ತತಿರಸ್ಥೀನಿ| ತ್ರಿಂಶದಷ್ಟಾವೇಕಮೇಕಂ ನಿತಮ್ಬಯೋರ್ದ್ವಿತ್ವಾದ್ ದ್ವೇ| ಅಕ್ಷಕಾದೀನಾಮಪಿ ತ್ರಯಾಣಾಂ ದ್ವಿತ್ವಾದ್ ದ್ವೇ ದ್ವೇ| ಇತ್ಯನ್ತರಾಧೌ ವಿಂಶಕಂ ಶತಮಸ್ಥ್ನಾಮ್| ಪಾರ್ಶ್ವಕಾ ದೀರ್ಘಾವಕ್ರಾನ್ತಾ ಯತ್ರ ಪೃಷ್ಠತೋ ಬಧ್ಯನ್ತೇ| ಯಾನಿ ಸ್ಥಾಲಕಾನಿ ತಾನ್ಯಪಿ| ಏಷು ಯಾನಿ ಪೃಷ್ಠವಂಶಾರಮ್ಭ-ಕಾಸ್ಥಿಷು ಸಮ್ಬಧ್ಯನ್ತೇ ತಾನ್ಯಬುರ್ದಾನಿ|| ೬೩||

Adhikarana mUrddhAsthIni (64) · Śloka 64

ತಥಾ ಗಣ್ಡಕರ್ಣಶಙ್ಖೇಷು ಜತ್ರುತಾಲುನೋಶ್ಚ| ತ್ರಯೋದಶ ಗ್ರೀವಾಯಾಮ್| ಚತ್ವಾರಿ ಕಣ್ಠನಾಡ್ಯಾಮ್| ದ್ವೇ ಹನುಬನ್ಧನೇ| ದ್ವಾತ್ರಿಂಶದ್ದನ್ತಾಃ| ತದ್ವದುಲೂಖಲಾನಿ ಚ| ತ್ರೀಣಿ ನಾಸಾಯಾಮ್| ಷಟ್ ಶಿರಸಿ||೬೪||

ತಥೇತ್ಯೇಕೈಕಮ್| ತತ್ರ ಗಣ್ಡಾದೀನಾಂ ತ್ರಯಾಣಾಂ ದ್ವಿತ್ವಾದ್ ದ್ವೇ ದ್ವೇ ದ್ವೇ| ಏಕಮೇಕಮ್| ತ್ರಯೋದಶ| ಚತ್ವಾರಿ| ದ್ವೇ ದ್ವಯೋಃ| ದ್ವಾತ್ರಿಂಶತ್ ದ್ವಾತ್ರಿಂಶತ್| ತ್ರೀಣಿ| ಷಡಿತಿ ಶತಂ ಶಿರಸಿ| ನಾಸಾಗ್ರೇ ಪಾರ್ಶ್ವಯೋರ್ದ್ವಯೋರ್ಮಧ್ಯ ಏಕಮ್| ಶಿರಸ್ಯಗ್ರೇ ಕಪಾಲಮೇಕಮ್| ಪೃಷ್ಠತ್ ಏಕಮ್| ಪಾರ್ಶ್ವಯೋರ್ದ್ವಯೋರ್ದ್ವಾವಿತಿ ಷಟ್ ಕಪಾಲಾನಿ ಶಿರಸಿ|| ೬೪||

Adhikarana pa~jcavidhAnyasthIni (65) · Śloka 65

ತಾನಿ ಜಾನುನಿತಮ್ಬಾಂಸಗಣ್ಡತಾಲುಶಙ್ಖವಙ್ಕ್ಷಣಮಧ್ಯಶಿರಸ್ಸು ಕಪಾಲಸಂಜ್ಞಾನಿ| ದಶನಾಸ್ತು ರುಚಕಾಃ| ಘ್ರಾಣಕರ್ಣಗ್ರೀವಾ ಕ್ಷಿಕೋಶೇಷು ತರುಣಾನಿ| ಪಾಣಿಪಾದಪಾರ್ಶ್ವಪೃಷ್ಠೇಷು ಬಲಯಾನಿ| ಶೇಷಾಣಿ ನಲಕಾನೀತಿ| ನಾಮಾನುಗತಾಕೃತೀನಿ ಪಞ್ಚವಿಧಾನ್ಯ ಸ್ಥೀನಿ| ತೇಷು ಹಿ ಸಿರಾಭಿಃ ಸ್ನಾಯುಭಿಶ್ಚ ನಿಬದ್ಧಾನಿ ಮಾಂಸಾನಿ||೬೫||

ಕಪಾಲಾದಿನಾಮಾನಿ ಪಞ್ಚಾನ್ವರ್ಥಾಕೃತೀನಿ| ತರುಣಾನಿ ಮೃದೂನಿ| ತೇಷು ಪಞ್ಚವಿಧೇಷ್ವಸ್ಥಿಷು ಸಿರಾಸ್ನಾಯ್ವಭಿರ್ಮಾಂಸಾನಿ ನಿಬದ್ಧಾನಿ ಮಾಂಸಾನಿ|| ೬೫||

Adhikarana sandhyastAsAM sthAnAni ca (66) · Śloka 66

ದಶೋತ್ತರಂ ಶತದ್ವಯಮಸ್ಥಿಸನ್ಧೀನಾಮ್| ತೇಶಾಮಷ್ಟಷಷ್ಟಿಃ ಶಾಖಾಸು| ಏಕೋನಷಷ್ಟಿರನ್ತರಾಧೌ| ತ್ರ್ಯಶೀತಿರುರ್ಧ್ವಮ್||೬೬||

ಅಸ್ಥಿಸನ್ಧೀನ್ಯಾಹ|| ೬೬||

Adhikarana shAkhAgatAH sandhayaH (67) · Śloka 67

ತತ್ರೈಕೈಕಸ್ಮಿನ್ ಸಕ್ಥ್ನಿ ಪಾದಾಙ್ಗುಲೌ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ತ್ರಯಃ| ದ್ವಾವ ಙ್ಗುಷ್ಠೇ| ತೇ ಚತುರ್ದಶ| ಏಕೈಕೋ ಗುಲ್ಫಜಾನುವಙ್ಕ್ಷಣೇಷು||೬೭||

ತೇಷಾಂ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ತ್ರಯ ಅಙ್ಗುಲೀಷು| ದ್ವಾದಶ| ತ್ರಿಷ್ವಸ್ಥಿಷು ಅಙ್ಗುಲ್ಯಾಃ ದ್ವೇ| ಶಲಾಕಾಯಾಃ ತೃತೀಯಃ| ಅಙ್ಗುಷ್ಠಮಧ್ಯ ಏಕಃ| ಶಲಾಕಾಯಾಂ ದ್ವಿತೀಯ ಇತಿ ಚತುರ್ದಶ ಕರೇ| ಗುಲ್ಫಾದಿಷ್ವೇಕೈಕಃ| ಏವಂ ಶಾಖಾಷ್ವಷ್ಟಷಷ್ಟಿಃ ಸನ್ಧಯಃ||೬೭||

Adhikarana antarAdhigatAH sandhayaH (68) · Śloka 68

ತ್ರಯಃ ಕಟಿಕಪಾಲೇಷು| ಚತುರ್ವಿಂಶತಿಃ ಪೃಷ್ಠವಂಶೇ| ತದ್ವತ್ ಪಾರ್ಶ್ವಯೋಃ| ಅಷ್ಟಾವುರಸಿ||೬೮||

ತ್ರಯಶ್ಚತುರ್ವಿಂಶತಿದ್ವಯಂ ಅಷ್ಟಾವಿತ್ಯೇಕೋನಷಷ್ಟಿರನ್ತರಾಧೌ| ತದ್ವದಿತಿ ಪೃಷ್ಠವಂಶವತ್| ಪಾರ್ಶ್ವ ಏಕಸ್ಮಿನ್ ದ್ವಾದಶಾನ್ಯಸ್ಮಿನ್ ದ್ವಾದಶಪರಶುಕಾಶ್ರಯತ್ವಾತ್ ಸನ್ಧೀನಾಮ್|| ೬೮||

Adhikarana mUrddhagatAH sandhayaH (69) · Śloka 69

ಅಷ್ಟೌ ಗ್ರೀವಾಯಾಮ್| ತ್ರಯಃ ಕಣ್ಠನಾಡ್ಯಾಮ್| ಅಷ್ಟಾದಶ ಕಣ್ಠ ನಾಡೀನಿಬದ್ಧಾ ಹೃದಯಯಕೃತ್ಕ್ಲೋಮನಾಡೀಷು| ದ್ವಾತ್ರಿಂಶದ್ದನ್ತಮೂಲೇಷು| ಏಕೈಕಃ ಕಾಕಲನಾಸಾಮೂರ್ದ್ಧಸು| ದ್ವೌ ದ್ವೌ ಗಣ್ಡಕರ್ಣಶಙ್ಖ ವರ್ತ್ಮನೇತ್ರಹನುಸನ್ಧಿಷು| ದ್ವಾವುಪರಿಷ್ಟಾತ್ ಭ್ರುವೋಃ| ಪಞ್ಚ ಶಿರಃ ಕಪಾಲೇಷು||೬೯||

ಅಷ್ಟೌ ತ್ರಯಃ ಅಷ್ಟಾದಶದ್ವಾತ್ರಿಂಶದೇಕಃ ಏಕಃ ಏಕಃ ಗಣ್ಡಾದಿಷು ದ್ವೌ ದ್ವೌ ಷಟ್ಸ್ವೇವಂ ದ್ವಾದಶ ದ್ವೌ ಪಞ್ಚ ಇತಿ ತ್ರ್ಯಶೀತಿರುರ್ಧ್ವಮ್| ತಿಸೃಷು ಹೃದಯಾದಿನಾಡೀಷ್ವಷ್ಟಾದಶಸನ್ಧಯಃ| ತೇ ಚ ಕಣ್ಠನಾಡ್ಯಾಂ ನಿಬದ್ಧಾಃ ಅತಏವ ಶಿರಸಿ ಗಣಿತಾಃ| ಹನ್ವೋಃ ಸನ್ಧಿರ್ಹನುಸನ್ಧಿಃ| ದ್ವೌ ದ್ವೌ ಗಣ್ಡಾದೀನಾಮಿತ್ಯೇಕೈಕಸ್ಮಿನ್ ಗಣ್ಡಾದಾವೇಕೈಕಃ ಸನ್ಧಿರ್ಜ್ಞೇಯಃ| ಉಪರಿಷ್ಟಾದ್ದ್ವಾವಿತಿ ಭ್ರುವೋರುರ್ಧ್ವೇ| ಶಿರೋವರ್ತುಲತಯಾ ಶಿರಃಕಪಾಲೇಷು ಪಞ್ಚ| ದ್ವೌ ಲಲಾಟಪಾರ್ಶ್ವಯೋಃ| ದ್ವೌ ಕೃಕಾಟಿಕಾಪಾರ್ಶ್ವಯೋಃ| ಏಕ ಋಜುಃ|| ೬೯||

Adhikarana sandhInAmaShTavidhatvam (70) · Śloka 70

ತೇಽಙ್ಗುಲಿಗುಲ್ಫಲಜಾನುಮಣಿಬನ್ಧಕೂರ್ಪರೇಷು ಕೋರಸಂಜ್ಞಾಃ| ಕಕ್ಷಾ ವಙ್ಕ್ಷಣದನ್ತಮೂಲೇಷೂಲೂಖಸಂಜ್ಞಾಃ| ಅಂಸಪೀಠಗುದಭಗನಿತಮ್ಬೇಷು ಸಾಮುದ್ಗಾಃ| ಗೀವಾಪೃಷ್ಠವಂಶಯೋಃ ಪ್ರತರಾಃ| ಶಿರಃಕಟೀಕಪಾಲೇಷು ತುನ್ನಸೇವನೀಸಂಜ್ಞಾಃ| ಹನೂಭಯತೋ ವಾಯಸತುಣ್ಡಾಃ| ಕಣ್ಠನೇತ್ರ- ಹೃದಯಯಕೃತ್ಪ್ಲೀಹಕ್ಲೋಮನಾಡೀಷು ಮಣ್ಡಲಸಂಜ್ಞಾಃ| ಶ್ರೋತ್ರಶೃಙ್ಗಾ ಟಕೇಷು ಶಙ್ಖಾವರ್ತಾಃ| ಇತ್ಯಸ್ಥಿಸನ್ಧಯೋಽಷ್ಟವಿಧಾಃ||೭೦||

ತೇಷಾಂ ಸನ್ಧೀನಾಂ ಸ್ಥಾನವಿಶೇಷೇಣ ಸಂಜ್ಞಾಷ್ಟಕಮನುಗತಾರ್ಥಮ್| ಶ್ರೋತ್ರಶೃಙ್ಗಾಟಕಂ ಭ್ರುವ ಉಪರಿ ಕರ್ಣನಿಕಟೇ| ಇತ್ಯಸ್ಥ್ಯಾಶ್ರಿತಾನಾಂ ಸನ್ಧೀನಾಂ ದಶೋತ್ತರಂ ಶತದ್ವಯಮುಕ್ತಮ್|| ೭೦||

Adhikarana snAyupeshIsirAshritAH sandhayaH (71) · Śloka 71

ಸ್ನಾಯುಪೇಶೀಸಿರಾಶ್ರಿತೈಸ್ತು ಸಹಸ್ರದ್ವಯಂ ನ ಪುನಃ ಶಸ್ತ್ರಪ್ರಣಿಧಾನೇ ತೇಷು ವಾಚ್ಯಮಸ್ತೀತಿ ಪೃಥಙ್ನೋಚ್ಯತೇ||೭೧||

ಸ್ನಾಯ್ವಾದ್ಯೈಃ ಸನ್ಧಿಭಿಃ ಸಹಸ್ರದ್ವಯಂ ಭವತಿ ತಚ್ಛಸ್ರಕರ್ಮಾನುಪಯೋಗಾನ್ನೋಕ್ತಮ್| ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಃ ಸಿರಾಃ ಸ್ನಾಯವಃ| ಪೇಶ್ಯಃ ಪುನಃ ಸ್ನಾಯ್ವಾಕೃತಯೋ ಮಾಂಸಮಯ್ಯಃ|| ೭೧||

Adhikarana snAyavasteShAM sthAnAni ca (72) · Śloka 72

ನವ ಸ್ನಾಯುಶತಾನಿ| ತೇಷಾಂ ಷಟ್ ಶತಾನಿ ಶಾಖಾಸು| ತ್ರಿಂಶ ಚ್ಛತದ್ವಯಮನ್ತರಾಧೌ| ಊರ್ಧ್ವಂ ಸಪ್ತತಿಃ||೭೨||

ಅಥ ಸ್ನಾಯ್ವಾನಾಂ ವಿಭಾಗ ಉಚ್ಯತೇ| ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ಶಾಖಾಯಾಂ ಸಾರ್ದ್ಧಶತಂ ಸ್ನಾಯ್ವಾನಾಮೇವಂ ಶಾಖಾಸು ಷಟ್ಶತಾನಿ|| ೭೨||

Adhikarana shAkhAgatAH snAyavaH (73) · Śloka 73

ತತ್ರೈಕೈಕಸ್ಮಿನ್ ಸಕ್ಥ್ನಿ ಪಾದಾಙ್ಗುಲ್ಯಾಂ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ಷಟ್ಷಟ್| ತಾನಿ ತ್ರಿಂಶತ್| ದಶ ದಶ ಪಾದತಲಕೂರ್ಚಗುಲ್ಫೇಷು ತ್ರಿಂಶ ಜ್ಜಙ್ಘಾಯಾಮ್| ದಶ ಜಾನುನಿ| ಚತ್ವಾರಿಂದೂರೌ| ದಶ ವಙ್ ಕ್ಷಣೇ||೭೩||

ತಥಾ ಚೈಕಸ್ಮಿನ್ ಸಕ್ಥ್ನಿ ಪಞ್ಚ ಪಾದಾಙ್ಗುಲೀಷು ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ಷಟ್| ಏವಮಙ್ಗುಲೀಷು ತ್ರಿಂಶತ್| ಪಾದತಲಾದಿಷು ತ್ರಿಷು ದಶ-ದಶ| ಏವಂ ತ್ರಿಂಶದೇಕೀಕೃತ್ಯ ಷಷ್ಟಿಃ| ತ್ರಿಂಶದ್ದಶ ಚತ್ವಾರಿಂಶದ್ದಶ ಇತಿ ಸಾರ್ಧಶತಮ್| ಬಾಹಾವಙ್ಗುಲೀಕರತಲಕೂರ್ಚಮಣಿಬನ್ಧನಪ್ರಕೋಷ್ಠಕೂರ್ಪರಪ್ರಕಾಣ್ಡಕಕ್ಷ್ಯಾಸು ಕ್ರಮೇಣೋಕ್ತಾವಯವಾದ್ವಿಜ್ಞೇಯಮ್|| ೭೩||

Adhikarana antarAdhigatAH snAyavaH (74) · Śloka 74

ಚತ್ವಾರಿಂಶತ್ ಕಟ್ಯಾಮ್| ವಿಂಶತಿರ್ಮುಷ್ಕಮೇಢ್ರಬಸ್ತ್ಯನ್ತ್ರೇಷು| ಅಶೀತಿಃ ಪೃಷ್ಠೇ| ಷಷ್ಟಿಃ ಪಾರ್ಶ್ವಯೋಃ| ಅಷ್ಟಾದಶೋರಸಿ| ಚತ್ವಾರ್ಯಕ್ಷಕಯೋಃ| ಅಷ್ಟಾವಂಸಯೋಃ||೭೪||

ಅನ್ತರಾಧೌ ಚತ್ವಾರಿಂಶದ್ವಿಂಶತಿರಶೀತಿಃ ಷಷ್ಟ್ಯಾಷ್ಟಾದಶ ಚತ್ವಾರ್ಯ್ಯಷ್ಟಾವಿತಿ ತ್ರಿಂಶದಧಿಕಾನ್ಯಷ್ಟೌ ಶತಾನಿ ಭವನ್ತಿ| ಮುಷ್ಕಾದಿಷು ಚತುರ್ಷು ಚ ವಿಂಶತಿಃ ಸಾಧಾರಣಾನಿ| ಅಕ್ಷಕಯೋರ್ದ್ವೇ ದ್ವೇ| ಅಸಂಯೋಶ್ಚತ್ವಾರಿಚತ್ವಾರಿ|| ೭೪||

Adhikarana mUrddhagatAH snAyavaH (75) · Śloka 75

ದ್ವೇ ದ್ವೇ ಮನ್ಯಾವಟುನೇತ್ರೌಷ್ಠತಾಲುಷು| ತ್ರಿಂಶದ್ ಗ್ರೀವಾಯಾಮ್| ತ್ರೀಣಿ ಜತ್ರುಣಿ| ಚತ್ವಾರಿ ಹನ್ವೋಃ| ಪಞ್ಚ ಜಿಹ್ವಾಯಾಮ್| ದ್ವಾದಶೋತ್ತರಾಧ- ರೇಶು ದನ್ತಮಾಂಸೇಷು| ಷಣ್ಮೂರ್ಧನಿ||೭೫||

ಶಿರಸ್ಯುಚ್ಯತೇ-ದ್ವೇ ಮನ್ಯಯೋಃ| ಅವಟೌ ದ್ವೇ| ನೇತ್ರಯೋರ್ದ್ವೇ| ತಾಲುನಿ ದ್ವೇ-ಇತಿ ದಶ| ತ್ರಿಂಶತ್ತ್ರೀಣಿ ಚತ್ವಾರಿ ಪಞ್ಚ ದ್ವಾದಶ ಷಡಿತಿ ಮೂರ್ಧನಿ| ಅಕ್ಷಕಸನ್ಧಿರ್ಜತ್ರುಃ ಹನ್ವೋರ್ದ್ವೇ ದ್ವೇ| ಉತ್ತರಾಧರೇಷು ದನ್ತಮಾಂಸೇಷು ಷಟ್ಷಡಿತಿ ಸ್ನಾಯ್ವಾನಾಂ ನವಶತಾನಿ| ಅವಟುಃ ಕೃಕಾಟಿಕಾ|| ೭೫||

Adhikarana snAyUnAM prakAshavisheShAH (76) · Śloka 76

ತತ್ರ ಶಾಖಾಸು ಸನ್ಧಿಷು ಚ ಪ್ರತಾನವನ್ತಿ| ಮಹಾಸ್ನಾಯ್ವಾನಿ ತು ವೃತ್ತಾನಿ ತಾನಿ ಕಣ್ಡರಾಸಂಜ್ಞಾನಿ| ಬಸ್ತ್ಯಾಮಪಕ್ವಾಶಯಾನ್ತ್ರೇಷು ಸುಷಿರಾಣಿ| ಪಾರ್ಶ್ವಪೃಷ್ಠೋರಶಿಶರಸ್ತು ಪೃಥೂನಿ||೭೬||

ತತ್ರೇತ್ಯಾದಿನಾ ತೇಷಾಂ ದೇಶವಿಶೇಷೇಣಾಕಾರವಿಶೇಷಾ ಉಚ್ಯನ್ತೇ| ಪ್ರತಾನವನ್ತ್ಯನೇಕಪ್ರಕಾರಾಣಿ| ತೇಷಾಮೇವ ಸ್ನಾಯ್ವಾನಾಂ ವೃತ್ತಾನಾಂ ಮಹತಾಂ ಚ ಕಣ್ಡರಾಸಂಜ್ಞಾ| ಸುಬೋಧಮ್|| ೭೬||

Adhikarana snAyUnAM rakShaNam (77) · Śloka 77

ಸ್ನಾಯುಬನ್ಧನೈರ್ಹಿ ಸನ್ಧಿಷು ಸುಬದ್ಧಾ ತನುರ್ನೌರಿವ ಸಮ್ಯಗೀಹತೇ| ತಸ್ಮಾದಸ್ಥಿಸಿರಾದಿಭ್ಯೋಽಪಿ ತಾನಿ ಯತ್ನತೋ ರಕ್ಷೇತ್||೭೭||

ಏತೈರ್ಹಿ ಸ್ನಾಯುನಿಬನ್ಧನೈಸ್ತನುಃ ಸನ್ಧಿಪ್ರದೇಶೇಷ್ವವಬದ್ಧಾ ಸತೀ ಸಮ್ಯಗೀಹತೇ ಸಾಧು ಕೃತ್ವಾ ಚೇಷ್ಟತೇ| ಯಥಾ ನೌಃ ಸನ್ಧಿಷು ಪ್ರತಿಬದ್ಧಾ ಸತೀ ಸಮ್ಯಗೀಹತೇ| ತತೋ ಹೇತೋಸ್ತಾನಿ ಸ್ನಾಯ್ವಾನಿ ಯತ್ನತೋ ರಕ್ಷೇದಸ್ಥ್ಯಾದಿಭ್ಯೋಽಪಿ|| ೭೭||

Adhikarana gUDhashalyoddharaNe snAyUnAM samya- gj~jAnasyAvanivAryatvam (78) · Śloka 78

ಯಶ್ಚ ಸ್ನಾಯ್ವಾನಿ ಬಾಹ್ಯಾನ್ಯಭ್ಯನ್ತರಾಣಿ ಚ ಸಮ್ಯಗ್ ಜಾನಾತಿ ಸ ಗೂಢಮಪಿ ಶಲ್ಯಮಾಹರ್ತುಂ ಸಮರ್ಥೋ ಭವತಿ||೭೮||

ಸುಬೋಧಮ್| ಸ್ನಾಯ್ವಜ್ಞಾನೇ ಚಾತ್ರೈವೋಪಯೋಗೋ ವಕ್ಷ್ಯತೇ|| ೭೮||

Adhikarana peshyastAsAM sthAnAni ca (79) · Śloka 79

ಪಞ್ಚ ಪೇಶೀಶತಾನಿ| ತಾಸಾಂ ಚತ್ವಾರಿ ಶತಾನಿ ಶಾಖಾಸು ಷಷ್ಟಿರನ್ತರಾಧೌ| ಚತ್ವಾರಿಂಶದೂರ್ಧ್ವಮ್||೭೯||

ಅಥ ಪೇಶ್ಯಃ|| ೭೯||

Adhikarana shAkhAgatAH peshyaH (80) · Śloka 80

ತತ್ರೈಕೈಕಸ್ಮಿನ್ ಸಕ್ಥ್ನಿ ಪಾದಾಙ್ಗುಲ್ಯಾಂ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ತಿಸ್ರಃ| ತಾಃ ಪಞ್ಚದಶ| ದಶ ದಶ ಪ್ರಪದೇ ಪಾದತಲೇ ಗುಲ್ಫೇ ಚ, ತಥಾ ಪಾದಸ್ಯೋಪರಿ ಕೂರ್ಚೇ ಸನ್ನಿವಿಷ್ಟಾಃ| ವಿಂಶತಿರ್ಜಙ್ಘಾಯಾಮ್| ಪಞ್ಚ ಜಾನುನಿ ವಿಂಶತಿರೂರೌ||೮೦||

ಅಙ್ಗುಲೀಷು ಪಞ್ಚದಶ| ಪ್ರಪದೇ ಪಾದತಲಸ್ಯಾಗ್ರಭಾಗೇ ದಶ| ತಥಾ ಪಾದತಲೇ ದಶ| ಗುಲ್ಫೇ ದಶ| ಪಾದಸ್ಯೋಪರಿ ದಶ| ತಾಶ್ಚ ಕೂರ್ಚನಾಮ್ನಿ ಮರ್ಮಣಿ ಸನ್ನಿವಿಷ್ಟಾಃ| ವಿಂಶತಿರ್ಜಙ್ಘಾಯಾಮ್| ಜಾನುನಿ ಪಞ್ಚ| ಊರೌ ವಿಂಶತಿರಿತಿ ಶತಂ ಸಕ್ಥ್ನಿ| ತದ್ವತ್ತಿಸೃಷು ಶೇಷಾಸು ಶಾಖಾಸು|| ೮೦||

Adhikarana antarAdhigatAH peshyaH (81) · Śloka 81

ಏಕೈಕಾ ಮೇಢ್ರಸೇವನ್ಯೋಃ| ದ್ವೇ ವೃಷಣಯೋಃ| ದಶ ಸ್ಫಿಜೋಃ| ತಿಸ್ರೋ ಗುದೇ, ತಾಸ್ತು ವಲೀಸಂಜ್ಞಾಃ| ದ್ವೇ ಬಸ್ತಿಶಿರಸಿ| ಚತಸ್ರ ಉದರೇ| ನಾಭ್ಯಾಮೇಕಾ| ಹೃದ್ಯಾಮಾಶಯೇ ಚ| ಷಟ್ ಯಕೃತ್ಪ್ಲೀಹೋಣ್ಡು ಕೇಷು| ಪೃಷ್ಠೇ ಪಞ್ಚೋರ್ಧ್ವಸನ್ನಿವಿಷ್ಟಾಃ| ದಶ ದೀರ್ಘಾಃ ಪಾಱ್ಶ್ವಯೋಃ| ದಶ ವಕ್ಷಸಿ| ತಿಸ್ರೋಂಽಸಾಕ್ಷಕೋಪರಿತಃ||೮೧||

ಅನ್ತರಾಧೌ ತು ಏಕಾ ಮೇಢ್ರೇ| ಏಕಾ ಸೇವನ್ಯಾಮ್| ದ್ವೇ| ದಶ| ಗುದೇ ತಿಸ್ರೋ ವಲೀಸಂಜ್ಞಾಃ| ದ್ವೇ| ಚತಸ್ರಃ| ಏಕಾ| ದ್ವೇ ಹೃದ್ಯಾಮಾಶಯೇ ಚ ಸಾಧಾರಣಮ್| ಯಕೃದಾದಿಷು ತ್ರಿಷು ಷಟ್| ಪೃಷ್ಠೇ ಪಞ್ಚ| ತಾಸ್ತು ಊರ್ಧ್ವಂ ಶಿರಸಃ ಸನ್ನಿವಿಷ್ಟಾಃ| ದಶ| ದಶ| ಅಂಸಾಕ್ಷಕೋಪರಿತಸ್ತಿಸ್ರ ಇತ್ಯನ್ತರಾಧೌ ಷಷ್ಟಿಃ| ಪೂರ್ವೈಃ ಸಹ ಷಷ್ಟ್ಯಧಿಕಾನಿ ಚತ್ವಾರಿ ಶತಾನಿ ಭವನ್ತಿ||೮೧||

Adhikarana mUrddhagatAH peshyaH (82) · Śloka 82

ದಶ ಗ್ರೀವಾಯಾಮ್| ಅಷ್ಟೌ ಗಣ್ಡಯೋಃ| ಅಷ್ಟೌ ಹನ್ವೋಃ| ಏಕೈಕಾ ಗಲಕಾಕಲಜಿಹ್ವಾಮೂರ್ಧಸು| ದ್ವೇ ದ್ವೇ ತಾಲುಲಲಾಟಯೋಃ| ನಾಸೌಷ್ಠ- ಕರ್ಣೇಷು ಚ||೮೨||

ಊರ್ಧ್ವಾಙ್ಗ ಉಚ್ಯತೇ-ದಶಾಷ್ಟವಷ್ಟಾವೇಕೈಕೈಕೈಕಾ ದ್ವೇ-ದ್ವೇ-ದ್ವೇ-ದ್ವೇ-ದ್ವೇ ಇತಿ ಚತ್ವಾರಿಂಶತ್| ಕಾಕಲಂ ಕಣ್ಠಮಧ್ಯಮ್| ಕಾಕಲಸ್ಯಾಧೋ ನಾಲಮ್| ಮೂರ್ಧಾ ಶಿರಃ| ನಾಸಾಯಾಂ ದ್ವೇ| ಓಷ್ಠಯೋಃ ಕರ್ಣಯೋಶ್ಚ ಪ್ರತ್ಯೇಕಮೇಕಾ| ಇತಿ ಪುಂ<ಸಮ್< ದಿವ್=""><ಸ್ಪನ್ ಸ್ತ್ಯ್ಲೇ="ವ್ಹಿತೇ-ಸ್ಪಚೇ:ಪ್ರೇ-ಲಿನೇ; ಫೋನ್ತ್-ಸಿಳೇ: ೧೩ಪ್ತ್; ಫೋನ್ತ್-ವೇಇಘ್ತ್:ಬೋಳ್; ಚೋಲೋರ್: #೦೦೯; ಬಚ್ಕ್ಗ್ರೋಉನ್ದ್: ಯೇಲ್ಲೋವ್; ತೇಕ್ಷ್ತ್-ಅಲಿಗ್ನ್:ಚೇನ್ತೇರ್;" ಇದ್="ವ್ಯ_ತ್ರನ್ಸ್_೩೬">પું&ಲ್ತ್;સમ્&ಲ್ತ್; દિવ્=""&ಗ್ತ್;&ಲ್ತ್;સ્પન્ સ્ત્ય્લે="વ્હિતે-સ્પચે:પ્રે-લિને; ફોન્ત્-સિળે: ૧૩પ્ત્; ફોન્ત્-વેઇઘ્ત્:બોળ્; ચોલોર્: #૦૦૯; બચ્ક્ગ્રોઉન્દ્: યેલ્લોવ્; તેક્ષ્ત્-અલિગ્ન્:ચેન્તેર્;" ઇદ્="વ્ય_ત્રન્સ્_૩૬"&ಗ್ತ್;புஂ&ಅಮ್ಪ್;લ્ત્;ஸம்&ಅಮ್ಪ್;લ્ત્; திவ்=""&ಅಮ್ಪ್;ગ્ત્;&ಅಮ್ಪ್;લ્ત્;ஸ்பந் ஸ்த்ய்லே="வ்ஹிதே-ஸ்பசே:ப்ரே-லிநே; போந்த்-ஸிழே: ௧௩ப்த்; போந்த்-வேஇக்த்:போள்; சோலோர்: #௦௦௯; பச்க்க்ரோஉந்த்: யேல்லோவ்; தேக்ஷ்த்-அலிக்ந்:சேந்தேர்;" இத்="வ்ய_த்ரந்ஸ்_௩௬"&ಅಮ್ಪ್;ગ્ત્;പും&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;ல்த்;സമ്&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;ல்த்; ദിവ്=""&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;க்த்;&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;ல்த்;സ്പന് സ്ത്യ്ലേ="വ്ഹിതേ-സ്പചേ:പ്രേ-ലിനേ; ഫോന്ത്-സിഴേ: ൧൩പ്ത്; ഫോന്ത്-വേഇഘ്ത്:ബോള്; ചോലോര്: #൦൦൯; ബച്ക്ഗ്രോഉന്ദ്: യേല്ലോവ്; തേക്ഷ്ത്-അലിഗ്ന്:ചേന്തേര്;" ഇദ്="വ്യ_ത്രന്സ്_൩൬"&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;க்த்;పుం&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;ല്ത്;సం&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;ല്ത്; దివ్=""&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;ഗ്ത്;&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;ല്ത്;స్పన్ స్త్య్లే="వ్హితే-స్పచే:ప్రే-లినే; ఫోంత్-సిజే: ൧൩ప్త్; ఫోంత్-వైఘ్త్:బోల్ద్; చోలోర్: ൦൦൯; ബച്ക്ഗ്രോഉന്ദ്: യേല്ലോവ്; തേക്ഷ്ത്-അലിഗ്ന്:ചേന്തേര്;" ഇദ്="വ്യ_ത്രന്സ്_൩൬"&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;ഗ്ത്;पुं&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;ല്ത്;सम्&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;ല്ത്; दिव्=""&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;ഗ്ത്;&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;ല്ത്;स्पन् स्त्य्ले="व्हिते-स्पचे:प्रे-लिने; फ़ोन्त्-सिऴे: १३प्त्; फ़ोन्त्-वेइघ्त्:बोळ्; चोलोर्: ००९; बच्क्ग्रोउन्द्: येल्लोव्; तेक्ष्त्-अलिग्न्:चेन्तेर्;" इद्="व्य_त्रन्स्_३६"&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్;पुं&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;सम्&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్; दिव्=""&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్;&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;स्पन् स्त्य्ले="व्हिते-स्पचे:प्रे-लिने; फ़ोन्त्-सिऴे: १३प्त्; फ़ोन्त्-वेइघ्त्:बोळ्; चोलोर्: ००९; बच्क्ग्रोउन्द्: येल्लोव्; तेक्ष्त्-अलिग्न्:चेन्तेर्;" इद्="व्य_त्रन्स्_३६"&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;ഗ്ത്;पुṁ&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;ല്ത്;सम्&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;ല്ത്; दिव्=""&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;ഗ്ത്;&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;ല്ത്;स्पन् स्त्य्ले="व्हिते-स्पचे:प्रे-लिने; फ़ोन्त्-सिऴे: १३प्त्; फ़ोन्त्-वेइघ्त्:बोळ्; चोलोर्: ००९; बच्क्ग्रोउन्द्: येल्लोव्; तेक्ष्त्-अलिग्न्:चेन्तेर्;" इद्="व्य_त्रन्स्_३६"&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్; &ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;दिव् इद्="व्य_त्रन्स्_३७" च्लस्स्="हिद्देन्"&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్;पñचप्ēśīśअत्āनि||&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;स्पन् स्त्य्ले="व्हिते-स्पचे:प्रे-लिने; फ़ोन्त्-सिऴे: १३प्त्; फ़ोन्त्-वेइघ्त्:बोळ्; चोलोर्: ००९; बच्क्ग्रोउन्द्: येल्लोव्; तेक्ष्त्-अलिग्न्:चेन्तेर्;" इद्="व्य_त्रन्स्_३७"&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;ഗ്ത്;पञ्चपेशीशतानि|| &ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;ല്ത്;दिव् इद्="व्य_त्रन्स्_३८" च्लस्स्="हिद्देन्"&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;ഗ്ത്;८२||&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;ല്ത്;स्पन् स्त्य्ले="व्हिते-स्पचे:प्रे-लिने; फ़ोन्त्-सिऴे: १३प्त्; फ़ोन्त्-वेइघ्त्:बोळ्; चोलोर्: ००९; बच्क्ग्रोउन्द्: येल्लोव्; तेक्ष्त्-अलिग्न्:चेन्तेर्;" इद्="व्य_त्रन्स्_३८"&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్;८२|| &ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;ब्र्&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్;&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;ब्र्&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్; &ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;ह्र् च्लस्स्="दोउब्लेळिने"&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్; &ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;दिव् इद्="व्य_त्रन्स्_३७" च्लस्स्="हिद्देन्"&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్;पञ्चपेशीशतानि||&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;स्पन् स्त्य्ले="व्हिते-स्पचे:प्रे-लिने; फ़ोन्त्-सिऴे: १३प्त्; फ़ोन्त्-वेइघ्त्:बोळ्; चोलोर्: ००९; बच्क्ग्रोउन्द्: येल्लोव्; तेक्ष्त्-अलिग्न्:चेन्तेर्;" इद्="व्य_त्रन्स्_३७"&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;ഗ്ത്; &ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;ല്ത്;दिव् इद्="व्य_त्रन्स्_३८" च्लस्स्="हिद्देन्"&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;ഗ്ത്;८२||&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;ല്ത്;स्पन् स्त्य्ले="व्हिते-स्पचे:प्रे-लिने; फ़ोन्त्-सिऴे: १३प्त्; फ़ोन्त्-वेइघ्त्:बोळ्; चोलोर्: ००९; बच्क्ग्रोउन्द्: येल्लोव्; तेक्ष्त्-अलिग्न्:चेन्तेर्;" इद्="व्य_त्रन्स्_३८"&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్; &ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;ब्र्&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్;&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;ब्र्&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్; &ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;ह्र् च्लस्स्="दोउब्लेळिने"&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్; &ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;दिव् इद्="व्य_त्रन्स्_३७" च्लस्स्="हिद्देन्"&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్;पञ्चपेशीशतानि||&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;स्पन् स्त्य्ले="व्हिते-स्पचे:प्रे-लिने; फ़ोन्त्-सिऴे: १३प्त्; फ़ोन्त्-वेइघ्त्:बोळ्; चोलोर्: ००९; बच्क्ग्रोउन्द्: येल्लोव्; तेक्ष्त्-अलिग्न्:चेन्तेर्;" इद्="व्य_त्रन्स्_३७"&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;ഗ്ത്; &ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;ല്ത്;दिव् इद्="व्य_त्रन्स्_३८" च्लस्स्="हिद्देन्"&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;ഗ്ത്;८२||&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;ല്ത്;स्पन् स्त्य्ले="व्हिते-स्पचे:प्रे-लिने; फ़ोन्त्-सिऴे: १३प्त्; फ़ोन्त्-वेइघ्त्:बोळ्; चोलोर्: ००९; बच्क्ग्रोउन्द्: येल्लोव्; तेक्ष्त्-अलिग्न्:चेन्तेर्;" इद्="व्य_त्रन्स्_३८"&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్; &ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;ब्र्&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్;&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;ब्र्&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్; &ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;ह्र् च्लस्स्="दोउब्लेळिने"&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్; &ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;ല്ത്;దివ్ ఇద్="వ్య_త్రన్స్_൩൭" చ్లస్స్="హిద్దేన్"&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;ഗ്ത്;పంచపేశీశతాని||&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;ല്ത്;స్పన్ స్త్య్లే="వ్హితే-స్పచే:ప్రే-లినే; ఫోంత్-సిజే: ൧൩ప్త్; ఫోంత్-వైఘ్త్:బోల్ద్; చోలోర్: ൦൦൯; ബച്ക്ഗ്രോഉന്ദ്: യേല്ലോവ്; തേക്ഷ്ത്-അലിഗ്ന്:ചേന്തേര്;" ഇദ്="വ്യ_ത്രന്സ്_൩൭"&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;ഗ്ത്;पञ्चपेशीशतानि|| &ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;ல்த்;ദിവ് ഇദ്="വ്യ_ത്രന്സ്_൩൮" ച്ലസ്സ്="ഹിദ്ദേന്"&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;க்த்;൮൨||&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;ல்த்;സ്പന് സ്ത്യ്ലേ="വ്ഹിതേ-സ്പചേ:പ്രേ-ലിനേ; ഫോന്ത്-സിഴേ: ൧൩പ്ത്; ഫോന്ത്-വേഇഘ്ത്:ബോള്; ചോലോര്: ൦൦൯; బచ్క్గ్రౌంద్: యేల్లౌ; తేక్ష్త్-అలిగ్న్:చేంతేర్;" ఇద్="వ్య_త్రన్స్_൩൮"&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;க்த்;८२|| &ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;ല്ത്;బ్ర్&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;ഗ്ത്;&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;ല്ത്;బ్ర్&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;ഗ്ത്; &ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;ല്ത്;హ్ర్ చ్లస్స్="దౌబ్లేళినే"&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;அம்ப்;ഗ്ത്; &ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;ல்த்;ദിവ് ഇദ്="വ്യ_ത്രന്സ്_൩൭" ച്ലസ്സ്="ഹിദ്ദേന്"&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;க்த்;പഞ്ചപേശീശതാനി||&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;ல்த்;സ്പന് സ്ത്യ്ലേ="വ്ഹിതേ-സ്പചേ:പ്രേ-ലിനേ; ഫോന്ത്-സിഴേ: ൧൩പ്ത്; ഫോന്ത്-വേഇഘ്ത്:ബോള്; ചോലോര്: #൦൦൯; ബച്ക്ഗ്രോഉന്ദ്: യേല്ലോവ്; തേക്ഷ്ത്-അലിഗ്ന്:ചേന്തേര്;" ഇദ്="വ്യ_ത്രന്സ്_൩൭"&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;க்த்;పంచపేశీశతాని|| &ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;ல்த்;ദിവ് ഇദ്="വ്യ_ത്രന്സ്_൩൮" ച്ലസ്സ്="ഹിദ്ദേന്"&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;க்த்;൮൨||&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;ல்த்;സ്പന് സ്ത്യ്ലേ="വ്ഹിതേ-സ്പചേ:പ്രേ-ലിനേ; ഫോന്ത്-സിഴേ: ൧൩പ്ത്; ഫോന്ത്-വേഇഘ്ത്:ബോള്; ചോലോര്: #൦൦൯; ബച്ക്ഗ്രോഉന്ദ്: യേല്ലോവ്; തേക്ഷ്ത്-അലിഗ്ന്:ചേന്തേര്;" ഇദ്="വ്യ_ത്രന്സ്_൩൮"&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;க்த்;൮൨|| &ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;ல்த்;ബ്ര്&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;க்த்;&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;ல்த்;ബ്ര്&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;க்த்; &ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;ல்த்;ഹ്ര് ച്ലസ്സ്="ദോഉബ്ലേളിനേ"&ಅಮ್ಪ್;અમ્પ્;க்த்; &ಅಮ್ಪ್;લ્ત્;திவ் இத்="வ்ய_த்ரந்ஸ்_௩௭" ச்லஸ்ஸ்="ஹித்தேந்"&ಅಮ್ಪ್;ગ્ત્;பஞ்சபேஶீஶதாநி||&ಅಮ್ಪ್;લ્ત્;ஸ்பந் ஸ்த்ய்லே="வ்ஹிதே-ஸ்பசே:ப்ரே-லிநே; போந்த்-ஸிழே: ௧௩ப்த்; போந்த்-வேஇக்த்:போள்; சோலோர்: #௦௦௯; பச்க்க்ரோஉந்த்: யேல்லோவ்; தேக்ஷ்த்-அலிக்ந்:சேந்தேர்;" இத்="வ்ய_த்ரந்ஸ்_௩௭"&ಅಮ್ಪ್;ગ્ત્;പഞ്ചപേശീശതാനി|| &ಅಮ್ಪ್;લ્ત્;திவ் இத்="வ்ய_த்ரந்ஸ்_௩௮" ச்லஸ்ஸ்="ஹித்தேந்"&ಅಮ್ಪ್;ગ્ત્;௮௨||&ಅಮ್ಪ್;લ્ત્;ஸ்பந் ஸ்த்ய்லே="வ்ஹிதே-ஸ்பசே:ப்ரே-லிநே; போந்த்-ஸிழே: ௧௩ப்த்; போந்த்-வேஇக்த்:போள்; சோலோர்: #௦௦௯; பச்க்க்ரோஉந்த்: யேல்லோவ்; தேக்ஷ்த்-அலிக்ந்:சேந்தேர்;" இத்="வ்ய_த்ரந்ஸ்_௩௮"&ಅಮ್ಪ್;ગ્ત્;൮൨|| &ಅಮ್ಪ್;લ્ત્;ப்ர்&ಅಮ್ಪ್;ગ્ત્;&ಅಮ್ಪ್;લ્ત્;ப்ர்&ಅಮ್ಪ್;ગ્ત્; &ಅಮ್ಪ್;લ્ત્;ஹ்ர் ச்லஸ்ஸ்="தோஉப்லேளிநே"&ಅಮ್ಪ್;ગ્ત્; &ಲ್ತ್;દિવ્ ઇદ્="વ્ય_ત્રન્સ્_૩૭" ચ્લસ્સ્="હિદ્દેન્"&ಗ್ತ್;પઞ્ચપેશીશતાનિ||&ಲ್ತ್;સ્પન્ સ્ત્ય્લે="વ્હિતે-સ્પચે:પ્રે-લિને; ફોન્ત્-સિળે: ૧૩પ્ત્; ફોન્ત્-વેઇઘ્ત્:બોળ્; ચોલોર્: #૦૦૯; બચ્ક્ગ્રોઉન્દ્: યેલ્લોવ્; તેક્ષ્ત્-અલિગ્ન્:ચેન્તેર્;" ઇદ્="વ્ય_ત્રન્સ્_૩૭"&ಗ್ತ್;பஞ்சபேஶீஶதாநி|| &ಲ್ತ್;દિવ્ ઇદ્="વ્ય_ત્રન્સ્_૩૮" ચ્લસ્સ્="હિદ્દેન્"&ಗ್ತ್;૮૨||&ಲ್ತ್;સ્પન્ સ્ત્ય્લે="વ્હિતે-સ્પચે:પ્રે-લિને; ફોન્ત્-સિળે: ૧૩પ્ત્; ફોન્ત્-વેઇઘ્ત્:બોળ્; ચોલોર્: #૦૦૯; બચ્ક્ગ્રોઉન્દ્: યેલ્લોવ્; તેક્ષ્ત્-અલિગ્ન્:ચેન્તેર્;" ઇદ્="વ્ય_ત્રન્સ્_૩૮"&ಗ್ತ್;௮௨|| &ಲ್ತ್;બ્ર્&ಗ್ತ್;&ಲ್ತ್;બ્ર્&ಗ್ತ್; &ಲ್ತ್;હ્ર્ ચ્લસ્સ્="દોઉબ્લેળિને"&ಗ್ತ್; <ದಿವ್ ಇದ್="ವ್ಯ_ತ್ರನ್ಸ್_೩೭" ಚ್ಲಸ್ಸ್="ಹಿದ್ದೇನ್">ಪಞ್ಚಪೇಶೀಶತಾನಿ||<ಸ್ಪನ್ ಸ್ತ್ಯ್ಲೇ="ವ್ಹಿತೇ-ಸ್ಪಚೇ:ಪ್ರೇ-ಲಿನೇ; ಫೋನ್ತ್-ಸಿಳೇ: ೧೩ಪ್ತ್; ಫೋನ್ತ್-ವೇಇಘ್ತ್:ಬೋಳ್; ಚೋಲೋರ್: #೦೦೯; ಬಚ್ಕ್ಗ್ರೋಉನ್ದ್: ಯೇಲ್ಲೋವ್; ತೇಕ್ಷ್ತ್-ಅಲಿಗ್ನ್:ಚೇನ್ತೇರ್;" ಇದ್="ವ್ಯ_ತ್ರನ್ಸ್_೩೭">પઞ્ચપેશીશતાનિ|| <ದಿವ್ ಇದ್="ವ್ಯ_ತ್ರನ್ಸ್_೩೮" ಚ್ಲಸ್ಸ್="ಹಿದ್ದೇನ್">೮೨||<ಸ್ಪನ್ ಸ್ತ್ಯ್ಲೇ="ವ್ಹಿತೇ-ಸ್ಪಚೇ:ಪ್ರೇ-ಲಿನೇ; ಫೋನ್ತ್-ಸಿಳೇ: ೧೩ಪ್ತ್; ಫೋನ್ತ್-ವೇಇಘ್ತ್:ಬೋಳ್; ಚೋಲೋರ್: #೦೦೯; ಬಚ್ಕ್ಗ್ರೋಉನ್ದ್: ಯೇಲ್ಲೋವ್; ತೇಕ್ಷ್ತ್-ಅಲಿಗ್ನ್:ಚೇನ್ತೇರ್;" ಇದ್="ವ್ಯ_ತ್ರನ್ಸ್_೩೮">૮૨|| <ಬ್ರ್><ಬ್ರ್> <ಹ್ರ್ ಚ್ಲಸ್ಸ್="ದೋಉಬ್ಲೇಳಿನೇ"> ಪಞ್ಚಪೇಶೀಶತಾನಿ|| ೮೨||

Adhikarana strINAmadhikAH peshyastAsAM sthAnAni ca (83) · Śloka 83

ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ತು ವಿಂಶತಿರಧಿಕ| ತತ್ರ ದಶ ಸ್ತನಯೋಃ| ತಾಸಾಂ ಯೌವನೇ ಪರಿವೃದ್ಧಿರ್ಭವತಿ| ದಶ ಯೋನೌ||೮೩||

ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ವಿಂಶತಿಃ ಪೇಶ್ಯೋಽಧಿಕಾಃ| ತಾಸಾಂ ಮಧ್ಯಾದ್ದಶ ಸ್ತನಯೋಃ| ತಾಸಾಂ ಬಾಲಭಾವೇ ಸದ್ಭಾವಮಾತ್ರಮ್| ಯೌವನೇ ವೃದ್ಧಿಃ| ಯೋನೌ ದಶ|| ೮೩||

Adhikarana yonigarbhAshayasvarUpaM tadgatAH peshyashca (84) · Śloka 84

ತಾಸಾಮಭ್ಯನ್ತರಾಶ್ರಿತೇ ದ್ವೇ| ಮುಖಾಶ್ರಿತೇ ವೃತ್ತೇ ದ್ವೇ| ತಿಸ್ರೋ ಗರ್ಭ ಮಾರ್ಗಾಶ್ರಯಾಃ| ಯಸ್ಯಾಂ ಗರ್ಭಸ್ತಿಷ್ಠತಿ| ಯೋನಿಸ್ತು ಶಙ್ಖನಾ ಭ್ಯಾಕೃತಿಸ್ತ್ರ್ಯಾವರ್ತಾ| ತಸ್ಯಾಸ್ತೃತೀಯ ಆವರ್ತೇ ಪಿತ್ತಪಕ್ವಾ ಶಯಾನ್ತರೇ ರೋಹಿತಮತ್ಸ್ಯಮುಖಾಕಾರಾ ಗರ್ಭಶಯ್ಯಾ| ತಸ್ಯಾಂ ಶುಕ್ರಾರ್ತ್ತವಪ್ರದೇಶಿನ್ಯಸ್ತಿಸ್ರಃ ಪೇಶ್ಯಃ||೮೪||

ತಾಸಾಂ ವಿಭಾಗಃ| ದ್ವೇ ಅಭ್ಯನ್ತರೇ ಮಹಾಸ್ರೋತಸಿ ಪ್ರವೃತ್ತೇ| ದ್ವೇ ಯೋನಿಮುಖಾಶ್ರಯೇ ವೃತ್ತಾಕಾರೇ| ತಿಸ್ರೋ ಗರ್ಭಮಾರ್ಗಮಾಶ್ರಿತಾಃ| ತಿಸ್ರಶ್ಚ ಗರ್ಭಾಶಯೇಶುಕ್ರಾರ್ತ್ತವಪ್ರವೇಶಿನ್ಯೋ ಗರ್ಭಶಯ್ಯಾಯಾಂ ಪ್ರತಿಬದ್ಧಾಃ| ಸಾ ಚ ಯೋನೌ ಶಙ್ಖನಾಭ್ಯಾಕೃತ್ಯಾ ತೃತೀಯ ಆವರ್ತೇ ನಿಬದ್ಧಾ| ರೋಹಿತಮತ್ಸ್ಯಮುಖಾಕಾರಾ ಗರ್ಭಶಯ್ಯಾ|| ೮೪||

Adhikarana peshInAM svarUpaM prayojana~jca (85) · Śloka 85

ತಾಭಿರ್ಹಿ ಶರೀರೇ ತನುಬಹಲಸ್ಥೂಲಾಣುಪೃಥುವೃತ್ತಹ್ರಸ್ವದೀರ್ಘಸ್ಥಿರ ಮೃದುಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಕರ್ಕಶಾಭಿಃ ಸನ್ಧ್ಯಸ್ಥಿಸಿರಾಸ್ನಾಯ್ವನಿ ಪ್ರಚ್ಛ ದಿತಾನಿ||೮೫||

ಇತ್ಯನನ್ತರೋಕ್ತಾಭಿಃ ಪೇಶೀಭಿಸ್ತನುತ್ವಾದಿಗುಣಯುಕ್ತಾಭಿಃ ಶರೀರೇ ಸನ್ಧ್ಯಸ್ಥಿಸಿರಾಸ್ನಾಯ್ವನಿ ಪ್ರಚ್ಛಾದಿತಾನಿ|| ೮೫||

Adhikarana sirAdhamanImukhAnAM keshAdI nA~jca saMkhyAnam (86) · Śloka 86

ಸಿರಾಧಮನೀಮುಖಾನಾಂ ತ್ವಣುಶೇ ವಿಭಜ್ಯಮಾನಾನಾಮೇಕೋನ ತ್ರಿಂಶಚ್ಛತಸಹಸ್ರಾಣಿ ನವ ಚ ಶತಾನಿ ಷಟ್ಪಞ್ಚಾಶತಾನಿ ಭವನ್ತಿ| ತಾಭಿರಿದಂ ಶರೀರಂ ಗವಾಕ್ಷಿತಂ ಪಿನದ್ಧಮಾತತಞ್ಚ| ತಾವನ್ತಿ ಚ ಕೇಶಶ್ಮಶ್ರುಲೋಮಾನಿ||೮೬||

ಸಿರಾಃ ನಾತಿಸ್ಥೂಲಾ ರಜ್ಜ್ವಾಕಾರ ಅನ್ತಸ್ಸುಷಿರಾ ವಾತಾದಿವಹಾಃ| ಧಮನ್ಯಸ್ತದ್ವಿಶೇಷಾ ಏವ ವಕ್ಷ್ಯಮಾಣಲಕ್ಷಣಾಃ| ತಾಭಿಃ ಶರೀರಂ ಗವಾಕ್ಷಿತಂ ಜಾಲವತ್ ಪಿನದ್ಧಂ ಬದ್ಧಂ ಯನ್ತ್ರರಜ್ಜುವದಾತತಂ ವಿಸ್ತಾರಿತಂ ಪಟತನ್ತುವತ್| ಕೇಶಾದೀನಿ ಚ ತಾವನ್ತ್ಯೇವ|| ೮೬||

Adhikarana sirAdhamanInAM karma (87) · Śloka 87

ತಾಸಾಂ ಹಿ ಮುಖಾನಿ ತತ್ಪ್ರತಿಬದ್ಧಾನ್ಯತಸ್ತಾನಿ ತಾಭಿರಾಪ್ಯಾಯ್ಯನ್ತೇ| ತೈಶ್ಚ ತಾಃ ಸ್ವದೇಮಭಿವಹನ್ತಿ| ತಥಾಽಭ್ಯಙ್ಗಲೇಪಾದಿವೀರ್ಯ್ಯಂ ತ್ವಚಿ ವಿಪಕ್ವಮನ್ತರ್ನಯನ್ತಿ ಸ್ಪರ್ಶಞ್ಚ ಗೃಹ್ಣನ್ತಿ||೮೭||

ಅಣುಶೋ ವಿಭಜ್ಯಮಾನಾನಾಂ ಸೂಕ್ಷ್ಮೈರ್ಭಾಗೈಃ ಕ್ರಮೇಣ ವಿಭಾಗಂ ಗಚ್ಛನ್ತೀನಾಂ ತಾಸಾಂ ಸಿರಾಧಮನೀನಾಂ ಮುಖಾನಿ ಸರ್ವತ್ರ ಪ್ರಸೃತಾನಿ ತತ್ಪ್ರತಿಬದ್ಧಾನಿ ಕೇಶಾದ್ಯನುಬದ್ಧಾದಿ| ಅತೋ ಹೇತೋಸ್ತಾನಿ ಕೇಶಾದೀನಿ ತಾಭಿಃ ಸಿರಾಧಮನೀಭಿರಾಪ್ಯಾಯ್ಯನ್ತೇ| ತೈಶ್ಚ ಕೇಶಾದ್ಯನುಬದ್ಧೈರ್ಮುಖೈರೇತಾಃ ಸ್ವೇದಮಭಿವಹನ್ತ್ಯಭ್ಯಙ್ಗಾದಿ ವೀರ್ಯಂ ತ್ವಚಿ ವಿಪಕ್ವಂ ಸದನ್ತರ್ನಯನ್ತಿ| ಸ್ಪರ್ಶಂ ಗೃಹ್ಣನ್ತಿ||೮೭||

Adhikarana srotasAM sa~gkhyeyatvAdi (88) · Śloka 88

ಸ್ರೋತಾಂಸಿ ಪುನರಸಙ್ಖ್ಯೇಯಾನ್ಯೇವ| ತಥಾಪಿ ತು ಸಿರಾದೀನಿ ಯಥಾ- ಸ್ಥೂಲಂ ಯಥೋಪಯೋಗಂ ಚಾನ್ಯತ್ರೋಪದೇಕ್ಷ್ಯನ್ತೇ||೮೮||

ಸ್ರೋತಾಂಸಿ ಮಾರ್ಗಾಃ ಯೈರನ್ನಸಾರೋ ಧಾತುತಾಂ ಯಾತಿ| ಸೌಕ್ಷ್ಮ್ಯಾತ್ ಪ್ರತಾನವತ್ತ್ವಾಚ್ಚಾಪರಿಸಙ್ಖ್ಯೇಯಾನಿ ಸಿರಾದೀನಿ| ಸಿರಾಧಮನೀಸ್ರೋತಾಂಸ್ಯಸಙ್ಖ್ಯಾನ್ಯಪಿ ಯಥಾಪ್ರಧಾನಂ ಯಥೋಪಯೋಗಂ ಚ ಯಾನಿ ಪ್ರಧಾನಾನಿ, ಯಾನಿ ಚಿಕಿತ್ಸಾರ್ಥಮುಪಯುಜ್ಯನ್ತೇ ತಾನ್ಯನ್ಯತ್ರ ಸಿರಾವಿಭಾಗಾದಾವುಪದೇಕ್ಷ್ಯನ್ತೇ|| ೮೮||

Adhikarana prakaraNopasaMhAraH (89) · Śloka 89

ಇತ್ಯೇವಂ ಪರಿಸಙ್ಖ್ಯಾತಾಃ ಶರೀರೇ ಮೂರ್ತಿಮನ್ತಃ ಸ್ಥಿರಾ ಭಾವಾಃ||೮೯||

ಇತಿ ಶರೀರೇ ಮೂರ್ತ್ತಾಃ ಕಠಿನಾಃ ಸ್ಪರ್ಶನೇನ್ದ್ರಿಯಾಧಿಗಮ್ಯಾ ಭಾವಾಸ್ತ್ವಗಾದಯಃ ಪರಿಸಙ್ಖ್ಯಾತಾ ಯಥೋಕ್ತೇನ ಭೇದೇನ|| ೮೯||

Adhikarana sharIre udakAMshAH (90) · Śloka 90

ದ್ರವಾಸ್ತು ಯತ್ತದತಿಯೋಗೇನ ಚ್ಯವಮಾನಂ ಪುರೀಷಮನುಬಧ್ನಾತಿ| ತಥಾ ಮೂತ್ರಂ ರುಧಿರಮನ್ಯಾಂಶ್ಚ ಶರೀರೇ ಧಾತೂನ್| ಯಚ್ಚ ಸರ್ವಶರೀರಗತಂ ಬಾಹ್ಯಾ ತ್ವಗ್ವಿಭರ್ತಿ| ಯಚ್ಚ ತ್ವಗನ್ತರೇ ವ್ರಣಗತಂ ಲಸೀಕಾ ಶಬ್ದವಾಚ್ಯಮ್| ಯಚ್ಚೋಷ್ಮಾನುಬದ್ಧಂ ರೋಮಕೂಪೇಭ್ಯೋಽಭಿನಿಷ್ಪ ತತ್ಸ್ವೇದವಾಚ್ಯಮ್| ತದುದಕಮ್||೯೦||

ದ್ರವಾಸ್ತು ಭವನ್ತೀತಿ ಶೇಷಃ| ತೇ ಚೋದಕಮೂತ್ರಾದಯಃ| ತತ್ರೋದಕಂ ದೇಹೇ ಯತ್ ಕರ್ತ್ತೃಕರ್ಮಭೂತಮತಿಯೋಗೇನ ಚ್ಯವಮಾನಂ ಪುರೀಷಮನುಬಧ್ನಾತಿ| ತತ್ಪ್ರಸಾದಾದ್ಧ್ಯತೀಸಾರೇ ವೇಗಾನಾಂ ಗತಸಙ್ಖ್ಯತ್ವಮ್| ತಥಾತಿಯೋಗೇನ ಚ್ಯವಮಾನಂ ಮೂತ್ರಪ್ರಮೇಹೇ| ರಕ್ತಪಿತ್ತೇ ಚ ರುಧಿರಮಿತಿ| ಅನ್ಯಾಂಶ್ಚ ಶರೀರೇ ಧಾತೂನ್ ಪಿತ್ತಶ್ಲೇಷ್ಮಾದೀನತಿಯೋಗೇನ ಪ್ರವರ್ತಮಾನಾನನುಬಧ್ನಾತಿ| ತದುದಕಮಿತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ಸುಬೋಧಮ್|| ೯೦||

Adhikarana svasthasharIre rasAdInAM mAnam (91) · Śloka 91

ತಸ್ಯಾದ್ಯಸ್ಯ ಚಾಹಾರಸಾರಸ್ಯ ರಸಾಖ್ಯಸ್ಯ ರಕ್ತಸ್ಯ ಶಕೃತಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಣಃ ಪಿತ್ತಸ್ಯ ಮೂತ್ರಸ್ಯ ವಸಾಯಾಃ ಮೇದಸೋ ಮಜ್ಜ್ಞಶ್ಚ ಸ್ವೇನ ಸ್ವೇನಾಞ್ಜಲಿಪ್ರಮಾಣೇನ ಯಥಾಪೂರ್ವಮೇಕಾದಿಸಙ್ಖ್ಯಾಪ್ರವೃದ್ಧಿಃ||೯೧||

ತಸ್ಯೇತ್ಯುದಕಸ್ಯ ರಸಾಖ್ಯಸ್ಯಾದ್ಯಾಹಾರಸಾರಸ್ಯ ಚ ರಕ್ತಾದೀನಾಂ ಚ ಮಜ್ಜಾನ್ತಾನಾಮಷ್ಟಾನಾಂ ಸ್ವೇನಸ್ವೇನಾಞ್ಜಲಿಪ್ರಮಾಣೇನ ಯಥಾಪೂರ್ವಮೇಕಾದಿಸಙ್ಖ್ಯಾಪ್ರವೃದ್ಧಿರ್ವಿಜ್ಞೇಯಾ| ಸ್ವೇನಸ್ವೇನೇತ್ಯಞ್ಜಲಿಪ್ರಮಾಣೇಕಾನ್ತ್ಯಸ್ಯೈನಾಞ್ಜಲಿತ್ವಮ್| ತತ್ಪೂರ್ವಾಣಾಂ ಕ್ರಮೇಣೈಕೈಕಾಞ್ಜಲಿವೃದ್ಧಿಃ| ಮಜ್ಜಾ ಏಕೋಽಞ್ಜಲಿಃ ದ್ವ್ಯಞ್ಜಲಿರ್ಮೇದಃ| ವಸಾ ತ್ರ್ಯಞ್ಜಲಿ| ಯಾವದುದಕಸ್ಯ ದಶಾಞ್ಜಲಯೋ ದೇಹೇ|| ೯೧||

Adhikarana shukrasya parimANamam (1) · Śloka 1

ಅರ್ದ್ಧಾಞ್ಜಲಿಃ ಶುಕ್ರಸ್ಯ||೧||

Adhikarana mastiShkamojasoH parimANam (92) · Śloka 92

ತಾವದೇವ ಮಸ್ತಿಷ್ಕಮೋಜಶ್ಚ||೯೨||

ಓಜಶ್ಶುಕ್ರಮಸ್ತಿಷ್ಕಾಣಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ಸ್ವೇನಾಞ್ಜಲಿಪ್ರಮಾಣೇನಾರ್ಧಾಞ್ಜಲಾನಿ| ಸುಬೋಧಮ್|| ೯೨||

Adhikarana stanyayormAnaM tatsambhavashca (93) · Śloka 93

ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ರಜಸೋಽಞ್ಜಲಯಶ್ಚತ್ವಾರಃ| ಸ್ತನ್ಯಸ್ಯ ದ್ವೌ| ಉಭಯಮಪಿ ಚೈತದ್ರಸಪ್ರಸಾದಾತ್ಮಕಮಿತಿ| ಸಮಧಾತೋಃ ಪರಿಮಾಣಮಿದಮ್| ಅತೋ ವೃದ್ಧಿಕ್ಷಯೌ ಯಥಾಸ್ವಂ ಲಕ್ಷಣೈರ್ವಿಭಾವಯೇದಪರಾಂಶ್ಚಾಪರಿಸಙ್ಖ್ಯಾತಾನ್ಮೂರ್ತೋಮೂರ್ತಾನ್ ಭಾವಾನ್| ತದ್ಯಥಾ-ಮಾಂಸಕರ್ಣಾದಿಮಲಾನ್ ವಾಯುಬುದ್ಧಿಸ್ಮೃತ್ಯಾದೀಂಶ್ಚ||೯೩||

ಉಭಯಂ ರಜಃ ಸ್ತನ್ಯಲಕ್ಷಣಂ ರಸಸ್ಯ ಧಾತೋಃ ಪ್ರಸಾದಾತ್ ಸಮ್ಭವತಿ| ಇದಂ ಯಥೋಕ್ತಂ ಪರಿಮಾಣಂ ಸಮಧಾತೋರ್ನೀರುಜೋ ವಿಜ್ಞೇಯಮ್| ಅನ್ಯಸ್ಯ ತ್ವೇತೇಷಾಂ ವೃದ್ಧಿಕ್ಷಯೌ ದೋಷಭೇದೀಯಪ್ರದರ್ಶಿತೈರ್ಯಥಾಸ್ವಂ ಲಕ್ಷಣೈರ್ವಿಭಾವಯೇತ್| ಅಪರಾಂಶ್ಚ ಮೂರ್ತ್ತಾನ್ ಮಾಂಸಕರ್ಣಮಲಾದೀನ್ ಅಮೂರ್ತ್ತಾಂಶ್ಚ ವಾಯುಬುದ್ಧಿಸ್ಮೃತ್ಯಾದೀನ್ ಭಾವಾನ್ಯಥಾಸ್ವಂ ಲಕ್ಷಣೈರ್ವಿಭಾವಯೇದಿತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ|| ೯೩||

Adhikarana rasAdInAM mAnaviShaye dhAnvantarI- yANAmmatam (94) · Śloka 94

ಧಾನ್ವನ್ತರೀಯಾಃ ಪುನಃ ಪಠನ್ತಿ| ವಿಲಕ್ಷಣಾನಿ ಹಿ ಶರೀರಾಣಿ ನಿತ್ಯಮೇವ ಚ ಚಲಾ ದೋಷಧಾತುಮಲಾಃ| ತಸ್ಮಾದುದಕಾದೀನಾಮಪಿ ಸಮತ್ವಂ ಮಾಂಸಾದಿವತ್ ಪರಿಮಾಣತೋ ನಿರ್ದೇಷ್ಟುಮಶಕ್ಯಮ್| ಕೇವಲಂ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯಮಾತ್ರೇಣಾನುಮಾನತೋ ಲಕ್ಷಯೇತ್ ಇತಿ||೯೪||

ಧಾನ್ವನ್ತರೀಯಾಃ ಸೌಶ್ರುತಾಃ| ಸುಬೋಧಮ್| ದೋಷಾದೀನಾಮವ್ಯವಸ್ಥಿತರೂಪತ್ವಾದ್ ದುರ್ಜ್ಞಾನಂ ಪ್ರಮಾಣಮ್| ಕೇವಲಂ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯಮಾತ್ರೇಣಾನುಮಾನಾತ್ ಲಕ್ಷಯೇದಿತಿ|| ೯೪||

Adhikarana sarvAvayavAnAM paramANubhede- nAsa~gkhyeyatvam (95) · Śloka 95

ಸರ್ವ ಏವ ತ್ವವಯವಾಃ ಪರಮಾಣುಭೇದೇನಾತಿಸೌಕ್ಷ್ಮ್ಯಾದಸಙ್ಖ್ಯೇಯತಾಂ ಯಾನ್ತಿ||೯೫||

ಇದಂ ಚ ವಿಜ್ಞೇಯಮ್| ಸ್ಥೂಲಯಾ ದೃಷ್ಟ್ಯಾ ಅಙ್ಗಪ್ರತ್ಯಙ್ಗಾನಾಂ ಸಙ್ಖ್ಯಾದಿಕಮುಕ್ತಮ್| ಸರ್ವ ಏವಾವಯವಾಃ ಪರಮಾಣುಭೇದೇನ ತ್ವತಿಸೌಕ್ಷ್ಮ್ಯಾದ್ಧೇತೋರಸಙ್ಖ್ಯೇಯತಾಂ ಯಾನ್ತಿ| ತೇ ಚ ಪರಮಾಣವಃ ಪ್ರತಿಕ್ಷಣಂ ಸಜಾತೀಯವಿಜಾತೀಯಸಂಯೋಗವಿಭಾಗಾಭ್ಯಾಂ ಶರೀರಭಾವೇನ ವರ್ತ್ತತೇ| ಅನ್ಯಥಾ ಯೋ ವ ಬಾಲ ಆಸೀತ್ ಸ ಏವ ಯುಕ್ತ್ವಂ ಪ್ರತಿಪನ್ನ ಇತ್ಯೇಕಸ್ಯಾಪಿ ನಾನಾತ್ವಾಯೋಗಾತ್|| ೯೫||

Adhikarana paramANUnAM saMyogavibhAge vAyuH kAraNam (96) · Śloka 96

ತೇಷಾಂ ಸಂಯೋಗವಿಭಾಗೇ ಪರಮಾಣೂನಾಂ ಕರ್ಮಪ್ರೇರಿತೋ ವಾಯುಃ ಕಾರ ಣಮ್||೯೬||

ತೇಷಾಂ ಪರಮಾಣೂನಾಂ ಸಂಯೋಗವಿಭಾಗೇ ದೈವಪೌರುಷಕರ್ಮಪ್ರೇರಿತೋ ವಾಯುಃ ತತ್ಕ್ರಿಯತ್ವಾತ್ ಕಾರಣಮ್| ಗ್ರನ್ಥವಿಸ್ತರಭಯಾದ್ವಾತಸ್ಯೋತ್ಪತ್ತಿರ್ನ ದರ್ಶ್ಯತೇ| ಕೇವಲಮೇತಾವದ್ವಿಜ್ಞೇಯಮ್| ಕರ್ಮಚೋದಿತವಾಯುವಶಾತ್ ಸಂಯುಕ್ತಾಃ ಪರಮಾಣವಃ ಕಾರ್ಯ್ಯದ್ರವ್ಯಮಾರಭನ್ತೇ ದ್ವ್ಯಣುಕಾದಿಕ್ರಮೇಣ| ವಾಯುಕಾರಣಾದೇವ ಚ ಪರಮಾಣೂನಾಂ ವಿಭಾಗಾತ್ ಸಂಯೋಗವಿನಾಶೇನ ಕಾರ್ಯದ್ರವ್ಯವಿಶೇಷಃ|| ೯೬||

Adhikarana bhedAbhedAbhyAM gRuhItena sharIreNa yathA- kramaM bandhamokShayoH prAptiH (97) · Śloka 97

ತದೇತದಙ್ಗಮಭೇದೇನ ಭೇದತಶ್ಚ ಗೃಹ್ಯಮಾಣಂ ಬನ್ಧಾಯ ಮೋಕ್ಷಾಯ ಚ ಭವತೀತಿ||೯೭||

ಅತ ಉಪಸಂಹರತಿ-ತದೇತದನುಕ್ರಾನ್ತರೂಪಮಙ್ಗಂ ಶರೀರಮಭೇದೇನೈಕತ್ವೇನ ಗ್ರಾಹ್ಯಮಾಣಂ ರಾಮಣೀಯಕಾದುಪಾದೇಯತ್ವೇನ ಬನ್ಧಾಯ ಜನ್ಮಮರಣಪ್ರವೃತ್ತಿಪರಮ್ಪರಾಪ್ರವೃತ್ತಯೇ ಭವತಿ| ತದೇವಾನನ್ತರೋಕ್ತೇನ ಪ್ರಕಾರೇಣ ಭೇದೇನ ಗ್ರಾಹ್ಯಾಮಾಣಂ ನಿಸ್ಸಾರಂ ಜುಗುಪ್ಸಿತವಾಸ್ತುಸಮಾರಬ್ಧತ್ವೇನ ಹೇತುನಾ ಮೋಕ್ಷಾಯ ರಾಗಾದಿನಿಮಿತ್ತಕ್ರಿಯಾಕಲಾಪಪರಿಹಾರಾದ್ಭವತಿ|| ೯೭||

Adhikarana avayavashaH yathAvaraM sharIraj~jAnaphalam (98-5) · Śloka 5

ಭವತಿ ಚಾತ್ರ- ಇತಿ ಸರ್ವಾವಯಶೋ ಯೋ ಜಾನಾತಿ ಕಲೇವರಮ್| ಅಹಿತೇಷು ಸ ಮೋಹೇನ ನ ಕದಾಚಿತ್ ಪ್ರವರ್ತತೇ||೯೮|| ಇತಿ ವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸ್ಯ ಸೂನೋರ್ವಾಗ್ಭಟಸ್ಯ ಕೃತೌ ಅಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಶಾರೀರಸ್ಥಾನೇಽಙ್ಗ- ವಿಭಾಗೋ ನಾಮ ಪಞ್ಚಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೫||

ಭವತಿ ಚಾತ್ರೇತಿ ಶ್ಲೋಕೇನೋಪಸಂಹಾರೇ ತನ್ತ್ರರೀತಿಃ| ಇತ್ಯನೇನ ಪ್ರಕಾರೇಣ ಸರ್ವಾವಯವಶಃ ಸರ್ವಮವಯವಂ ಯಃ ಪುರುಷಃ ಕಲೇವರಂ ಶರೀರೇ ಜಾನಾತಿ ಸೋಽಹಿತೇಷು ಉಭಯಲೋಕವಿರುದ್ಧೇಷು ಮೋಹಾನ್ನ ಪ್ರವರ್ತ್ತತೇ| ಗೃಹೀತವಸ್ತುತತ್ತ್ವಃ- ಸನ್ನಿಹಿತಾನಿ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಹಿತೇಷ್ವೇವ ಪ್ರವರ್ತ್ತತೇ ಇತ್ಯರ್ಥಃ|| ೯೮|| ಇತಿ ಶ್ರೀಮನ್ಮಹಾಮಹೋಪಾಧ್ಯಾಯೇನ್ದುವಿರಚಿತಾಯಾಮ್ ಅಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹವ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಶಶಿಲೇಖಾಯಾಂ ಶಾರೀರಸ್ಥಾನೇ ಪಞ್ಚಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ