12. dūtādivijñānīyaḥ

Adhikarana atha dUtAdivij~jAnIyo nAma dvAdasho~adhyAyaH pratij~jA (1) · Śloka 1

ಅಥಾತೋ ದೂತಾದಿವಿಜ್ಞಾನೀಯಮಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ|೧|

ದೂತಾದಿವಿಜ್ಞಾನೀಯಮಪಿ ಆಯುಷ ಇದನ್ತಾಪರಿಜ್ಞಾನಾರ್ಥಮುಪಯುಜ್ಯತ ಇತಿ ತದರ್ಥಮಧ್ಯಾಯಾರಮ್ಭಃ| ಸುಬೋಧಮ್|| ೧||

Adhikarana atha dUtAdivij~jAnIyo nAma dvAdasho~adhyAyaH pratij~jA (1) · Śloka 1

ಅಥಾತೋ ದೂತಾದಿವಿಜ್ಞಾನೀಯಮಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ||೧||

ದೂತಾದಿವಿಜ್ಞಾನೀಯಮಪಿ ಆಯುಷ ಇದನ್ತಾಪರಿಜ್ಞಾನಾರ್ಥಮುಪಯುಜ್ಯತ ಇತಿ ತದರ್ಥಮಧ್ಯಾಯಾರಮ್ಭಃ| ಸುಬೋಧಮ್|| ೧||

Adhikarana adhyAyaprayojanam (2) · Śloka 2

ನಿರ್ದಿಷ್ಟಂ ರಿಷ್ಟಮಾತುರಾಶ್ರಯಮ್| ದೂತಸ್ಯಾಪಿ ತು ಜಾತಿವೇಷಭಾಷಾಚೇಷ್ಟಿತದೇಶಕಾಲಾ ವೈದ್ಯಸ್ಯ ಚ ತಸ್ಸಙ್ಗಲ್ಪಪ್ರಸ್ಥಾನಪ್ರಯಾಣಪ್ರವೇಶಾ ಗ್ರಹಚಾರೋಽಪೂರ್ವಸಮ್ಭವಃ ಸ್ವಪ್ನದರ್ಶನಾನಿ ಚ ರೋಗಿಣಃ ಶುಭಾಶುಭಂ ಸೂಚಯನ್ತಿ||೨||

ನಿರ್ದಿಷ್ಟಮಿತ್ಯಾದಿನಾ ಶಾಸ್ತ್ರಕಾರಃ ಸ್ವಯಮಧ್ಯಾಯಪ್ರಯೋಜನಂ ಕಥಯತಿ| ದೂತಜಾತ್ಯಾದಯೋಽಪಿ ರೋಗಿಣಃ ಶುಭಾಶುಭಂ ಸೂಚಯನ್ತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ಜಾತಿಃ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾದಿಕಾ| ಭಾಷಾ ವಚನಮ್| ಚೇಷ್ಟಿತಂ ಕ್ರಿಯಾ| ದೇಶಃ ಉಷ್ಣಶೀತಾದಿಕೋ ವಿಕಾರಸಮಾನಾಸಮಾನಸ್ತದ್ವತ್ ಕಾಲೋಽಪಿ ಚ| ವೈದ್ಯಸ್ಯ ಚ ತತ್ಸಙ್ಗಮೇ ಯಃ ಸಙ್ಕಲ್ಪಸ್ತದಿತಿ ದೂತಸ್ಯ ವ್ಯಪದೇಶಃ| ಪ್ರಸ್ಥಾನಂ ಸ್ವವೇಶ್ಮನೋ ನಿರ್ಗಮನಮ್| ಪ್ರಯಾಣಂ ಪಥಿ| ಪ್ರವೇಶಃ ಆತುರವೇಶ್ಮನಿ| ಗ್ರಹಾಣಾಂ ಚಾರೋ ರಾಶಿಗಮನಮ್| ಅಪೂರ್ವಸಮ್ಭವೋ ವೈದ್ಯಾತುರಸಙ್ಗಮೇ ಪ್ರಥಮಮಯತ್ನೇನೋತ್ಪತ್ತಿರಭೂತಪೂರ್ವಸ್ಯ ಶುಭಾಶುಭಸೂಚಕಸ್ಯ|| ೨||

Adhikarana ashubhadUtadarshanam (1) · Śloka 1

ತತ್ರಾಽಽತುರಾದ್ವರ್ಣೋತ್ತಮೋಽನ್ಯಾಶ್ರಮಃ ಪಾಷಣ್ಡಃ ಷಣ್ಡೋ ಮುಣ್ಡೀ ಜಟಿಲಃ ಸ್ತ್ರೀ ವ್ಯಾಧಿತೋಽನೇಕಃ|೧|

Adhikarana ashubha dUtAH (1) · Śloka 1

ಜೀರ್ಣವಿವರ್ಣಮಲಿನಚ್ಛಿನ್ನಾರ್ದ್ರೈಕವಸನಃ ಪಙ್ಕತೈಲದಿಗ್ಧೋ ರಕ್ತ- ಮಾಲ್ಯಾನುಲೇಪನೋ ವಿಕೃತಾಙ್ಗರೂಪಕರ್ಮಾ ಖರೋಷ್ಟ್ರಮಹಿಷವಾಹನೋ ವಿಕ್ಲವಃ ಶ್ವಸನ್ ರುದನ್|೧|

Adhikarana ashubhadUtasya bhAShAdi (1) · Śloka 1

ನಿಷ್ಠುರಾಮಙ್ಗಲಾಭಿಧಾಯೀ ದೂರಾದಾಹ್ವಯಮಾನಃ||೧||

Adhikarana ashubhadUtasya ceShTitam (4) · Śloka 4

ತೃಣಲೋಷ್ಠತುಷಾಙ್ಗಾರಭಸ್ಮತುಷಸೀಸಾಸ್ಥಿಕೇಶಶಿರೋಲಲಾಟನಾಸಿಕಾಸ್ಯದನ್ತಜಿಹ್ವಾಗ್ರೀವಾನಖಾನಾಮಿಕಾಙ್ಗುಲಿಸ್ತನಜಠರ- ನಾಭಿಪೃಷ್ಠಕಟೀಮೇಹನಜಙ್ಘಾಕಪಾಲಪಲಲೋಪಲಮುಸಲಶುರ್ಪೋಪಾನನ್ಮಾರ್ಜನೀಶಸ್ತ್ರವಸ್ತ್ರಾನ್ತದಶಾಕಾರ್ಪಾಸಭಗ್ನಚ್ಯುತ ಸ್ಪೃಕ್ಕಾಷ್ಠಯಷ್ಟೀತುಲಾರಜ್ಜುಪಾಶಚರ್ಮವೇಣುರಿಕ್ತಭಾಜನಸ್ನೇಹಭಾಜನಧರಃ| ಪಾದಾಭ್ಯಾಂ ಭುವಂ ಮುಞ್ಚನ್ ವಿಲಿಖನ್| ಗೃಹೀತ್ವಾ ಪಕ್ವಂ ಫಲಮಸಾರಂ ವಾ| ತದ್ವಿಧಮನ್ಯದ್ವಾ||೪||

Adhikarana dUtAgamanasyAprashastou deshakAlou (3) · Śloka 3

ವಿಕಾರತುಲ್ಯಗುಣೇ ಚ ದೇಶೇ ಕಾಲೇ ವಾ ದೂತೋ ವೈದ್ಯಮುಪಸರ್ಪನ್ ಅಶುಭಃ||೩||

ಆತುರಾದಿತ್ಯಾದೇರ್ದೂತೋ ವೈದ್ಯಮುಪಸರ್ಪನ್ನ ಶುಭ ಇತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ ಆತುರವರ್ಣಾದುತ್ತಮೋ ವರ್ಣೋಉ ಯಸ್ಯ ದೂತಸ್ಯ| ಯಥಾ ಶೂದ್ರಸ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾದೀನಾಂ ತ್ರಯಾಣಾಮನ್ಯತಮೋ ದೂತಃ| ವೈಶ್ಯಸ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕ್ಷತ್ರಿಯಾಭ್ಯಾಮನ್ಯತರಸ್ತಥಾ ಕ್ಷತ್ರಿಯಸ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಇತಿ| ಅನ್ಯಾಶ್ರಮೋ ಭಿನ್ನಾಶ್ರಮಃ| ಚತ್ವಾರ ಆಶ್ರಮಾಃ| ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಗೃಹಸ್ಥೋ ಯತಿರ್ವಾನಪ್ರಸ್ಥಃ ಇತಿ| ಪಾಷಣ್ಡಾ ಲಿಙ್ಗಿನಃ ಷಣ್ಡಃ ಕ್ಲೀಬಃ| ಸ್ತ್ರೀದೂತಃ| ಅನೇಕೋ ಯುಗಪದ್ ಬಹವೋ ದೂತಾಃ ಜೀರ್ಣಾದಿವಸನಃ| ವಿವರ್ಣೋ ವಿಶಿಷ್ಟವರ್ಣಃ ವಿಕ್ಲವೋ ಭೀರುಃ| ನಿಷ್ಠುರೋ ರೂಕ್ಷಃ| ಅಮಙ್ಗಲಾದ್ಯಭಿಧಾಯೀ| ದೂರಾದಾಹ್ವಯಮಾನೋ ವೈದ್ಯಮ್| ತೃಣಾದಿ ಸ್ಪೃಕ್| ಅನಾಮಿಕಾಙ್ಗುಲಿಃ ಕನಿಷ್ಠಾಯಾಃ ಪೂರ್ವಾ| ಮಾರ್ಜನೀ ಶೋಧನೀ| ಭಗ್ನಚ್ಯುತೋಉ ತಥಾವಿಧೋಉ ಭಾಣ್ಡೋಉ| ತಥಾ ಕಾಷ್ಠಾದಿಧರಃ| ಪಾದಾಭ್ಯಂ ಭುವನತಲ್ಪಾದೀನಿ ಮುಞ್ಚನ್| ಅಥವಾ ಪಕ್ವಂ ಫಲಾನಿ ಗೃಹೀತ್ವಾ ದೂತೋ ವೈದ್ಯಮುಪಸರ್ಪನ್ನಶುಭಃ| ತದ್ವಿಧಮನ್ಯತ್ ಕ್ಲಿನ್ನದುರ್ಗನ್ಧಾದಿ|| ೩||

Adhikarana vikAsatulyaguNou deshakAlau (4) · Śloka 4

ತದ್ಯಥಾ-ಘೃತೋದಕಾದಿದ್ರವಸಮೀಪಸ್ಥಮತಿಶೀತಸ್ತಬ್ಧಾಃ ಪ್ರತ್ಯು- ಷಸಿ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾಮಯೇಽಶುಭಃ| ಪಿತ್ತಾಮಯೇ ತು ಶುಭಃ| ತಥಾ ಸೇತು- ಭಙ್ಗೇ ಛರ್ದಿಮೇಹಾತಿಸಾರಾದಿಷ್ವಶುಭಃ| ಸೇತುಬನ್ಧೇ ತು ಶುಭಃ||೪||

ವಿಕಾರಾತುಲ್ಯಗುಣೋಉ ದೇಶಕಾಲೋಉ ತದ್ಯಥೇತ್ಯಾದಿನಾ ದರ್ಶಯತಿ| ಶ್ಲೇಷ್ಮಾಮಯೇಷು ಘೃತೋದಕಾದಿ ಸಮೀಪಸ್ಥಂ ವೈದ್ಯಂ ದೂತ ಉಪಸರ್ಪನ್ನಶುಭಃ| ಪಿತ್ತಾಮಯೇಷು ಶುಭಃ| ಛರ್ದ್ಯಾದಿಷು ಸೇತುಭಙ್ಗೇ ಅಶುಭಃ| ಸೇತುಬನ್ಧೇ ಶುಭಃ| ದೇಶಾ ಉಕ್ತಾಃ|

Adhikarana dUtAgamane~ashubhA velA (5) · Śloka 5

ತಥಾ ಮಧ್ಯಾಹ್ನೋಭಯಸನ್ಧ್ಯಾರ್ಧರಾತ್ರಿಚತುರ್ಥೀಷಷ್ಠೀನವಮೀಪರ್ವದಿನೇಷು ಗ್ರಹೋಪರಾಗೋತ್ಪಾತದರ್ಶನಭರಣೀಕೃತ್ತಿಕಾರ್ದ್ರಾಽಽಶ್ಲೇಷಾಮಘಾಮೂಲ- ಪೂರ್ವಾಸುಚಾಶುಭಃ||೫||

ತಥೇತ್ಯಾದಿನಾ ಕಾಲ ಉಚ್ಯತೇ| ಉಭಯಸನ್ಧ್ಯಾ ಪೂರ್ವಾ ಚಾಪರಾ ಚ| ನಕ್ಷತ್ರಂ ಮಹಾರೋಗದೇಶಾನ್ತರವಿವಕ್ಷಯಾ|| ೫||

Adhikarana dUtAgamane ashubhaM vaidyaceShTitam (6) · Śloka 6

ಯಶ್ಛ ವೈದ್ಯಂ ಸುಪ್ತಂ ನಗ್ನಞ್ಚ ಭೂಮೋಉ ಶಯಾನಮಭ್ಯಕ್ತಂ ಮುಕ್ತಕೇಶಂ ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖಂ ವಿಕ್ಲವಂ ಛಿನ್ದನ್ತಂ ಭಿನ್ದನ್ತಮಗ್ನಿಪಿತೃ- ಕಾರ್ಯ್ಯಪ್ರವಣಮಶಸ್ತಂ ಚಿನ್ತಯನ್ತಂ ಕಥಯನ್ತಂ ವೋಪತಿಷ್ಠತಿ||೬||

ಯಶ್ಛ ದೂತಃ ಸುಪ್ತಾದಿಕಂ ವೈದ್ಯಮುಪತಿಷ್ಠತಿ ತಂ ದೂತಂ ವೈದ್ಯೋ ನಾನುಯಾಯಾತ್|

Adhikarana vaidyasyAparaM ceShTitam (7) · Śloka 7

ಯೋ ವಾ ದಿಶಂ ಯಾಮ್ಯಾಂ ಪ್ರತಿಕೃತಾಞ್ಜಲಿರ್ವಿಷಮೈಕಪಾದಸ್ಥಃ||೭||

ಯೋ ವಾ ಇತ್ಯಾದಿ ಭಿಷಗ್ವಿಶೇಷಣಮ್| ವಿಷಯೋ ಭೂಮಾವಸಮ್ಯಕ್ ಸ್ಥಿತ ಏಕಪಾದಸ್ತೇನ ತಿಷ್ಠತಿ ಯಃ|| ೭||

Adhikarana ashubhamAturasaMshrayaM dUtavAkyam (8) · Śloka 8

ಯಸ್ಮಿನ್ ವ್ಯಾಧಿತಾಶ್ರಯಂ ಕಥಯತಿ ದೂತೇ ಭಿಷಗಶುಭಮಿನ್ದ್ರಿ- ಯಾರ್ಥಮುಪಲಕ್ಷಯೇತ್ ಸಙ್ಕಲ್ಪಯೇದ್ವಾ ತಂ ಚ ನಾನುಯಾಯಾತ್||೮||

ಯಸ್ಮಿನ್ ವ್ಯಾಧಿತಾಶ್ರಯಮಾತುರಮುದ್ದಿಶ್ಯ ದೂತೇ ಕಥಯತ್ಯಶುಭಮಿನ್ದ್ರಿಯಾರ್ಥಂ ಶಬ್ದಸ್ಪರ್ಶಾದಿಕಂ ಭಿಷಗನುಭವತಿ ವಾ ಸಙ್ಕಲ್ಪಯತಿ ವಾ| ತಂ ದೂತಂ ನಾಯುಯಾಯಾತ್|| ೮||

Adhikarana vaidyasya prasthAnam (9) · Śloka 9

ಅತೋಽನ್ಯಥಾ ಪುನಃ ಕರುಣಾಪೇಶಲೇನ ಮನಸಾ ಸೌಮನಸ್ಯವತಾ ಮಾತಾಪಿತೃಸಮೇನಾತುರಸ್ಯಾತ್ಯನ್ತಮಾರೋಗ್ಯಮಾಶಂಸಮಾನೇನ ಪ್ರಯಾತವ್ಯಮ್||೯||

ಅತೋ ಯಥೋಕ್ತಾದಾತುರಾದ್ವರ್ಣೋತ್ತಮ ಇತ್ಯಾದಿ ದರ್ಶಿತಾದ್ವೈಪರೀತ್ಯೇ ಕರುಣಾಪೇಶಲತ್ವಾದಿಯುಕ್ತೇನ ಭಿಷಜಾ ಆತುರಂ ದ್ರಷ್ಟುಂ ಪ್ರಯಾತವ್ಯಮ್|| ೯||

Adhikarana vaidyena prasthAnAdiShu darshanAdiyogyAni aShTottarashataM ma~ggalAni (10) · Śloka 10

ಪ್ರಸ್ಥಾನಗಮನಪ್ರವೇಶೇಷು ದಧಿಮಧುಘೃತಲಾಜಪುಷ್ಪಾಕ್ಷತೋದುಮ್ಬರಾಶ್ವತ್ಥಮುಕ್ತಾಮಣಿಚ್ಛತ್ರದುರ್ವಾಙ್ಕುರಾದರ್ಶಕನ್ಯಾಧ್ವಜಸ್ಯನ್ದನಾಷ್ಟಾಪದಾ- ಕ್ಷಾನೃಪಶ್ರೀತರುರ್ಭದ್ರಪೀಠಾನಿ ಸಸ್ಯಾನಿ ಮತ್ಸ್ಯಾ ಹಯಾ ಹಂಸಚಾಷೌ ವೃಷಃ ಕೇಸರೀ ದಕ್ಷಿಣಾವರ್ತ್ತಶಙ್ಖಾಬ್ಜಸಿದ್ಧಾರ್ಥಕಾರೋಚನಾಃ ಸ್ವಸ್ತಿಕಸ್ತೋರಣಂ ಕೀಚಕಾ ವೇಣವೋ ವರವಧೂರ್ಮದಸಿಕ್ತಗಣ್ಡೋ ಗಜಸ್ತೋಯಲಮ್ಬೋಽಮ್ಬುದಃ ಪೂರ್ಣಕುಮ್ಭೋ ಹರಿದ್ರಾಽತ್ರಿರಿನ್ದ್ರಃ ಫಲಾನ್ಯಾರ್ದ್ರಮಾಂಸಂ ಸಿತಂ ಚಾಮರಙ್ಗೋಉಃ ಸವತ್ಸಾಙ್ಗನಾ ಪುತ್ರಿಣೀ ಮಾನುಷಂ ವರ್ಧಮಾನಂ ಸಹಸ್ರಂ ನರಾಣಾಂ ಪ್ರಯುಕ್ತಾನಿ ಯಾನಾನಿ ಧನ್ವನ್ತರಿರ್ವಾಮನೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭೂಮಿರಭ್ಯುದ್ಧೃತಾ ಸಿದ್ಧಮನ್ನಂ ವರಾಹಶ್ಛ ತೋಯೋತ್ಥಿತಸ್ತ್ರಿಣಯನಮಧುಸೂದನಸ್ಕನ್ದಪದ್ಮಾಸನಾಃ ಲೋಕಪಾಲಾಃ ಸುರಾಃ ಖಂ ದಿಶೋಽಗ್ನಿಃ ಸರಾಂಸಿ ಸ್ರವನ್ತ್ಯಃ ಸಮುದ್ರಾ ಮಖಾ ಮಾರುತಾ ಜ್ಯೋತಿಷಂ ಧರ್ಮ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಾಣಿ ತೀರ್ಥಾನಿ ಕಾವ್ಯಂ ಧರ್ಮಾರ್ಥ- ಕಾಮಾಮೃತಂ ವಾಲಖಿಲ್ಯಾದಯೋ ವೇದವಾಕ್ಯಂ ನಿಧಿಃ ಕೋಉಸ್ತುಭಃ ಕಞ್ಚನಂ ಮಾಣಿಭದ್ರಃ ಸುಮೇರುಃ ಪ್ರಿಯಙ್ಗುಃ ಪ್ರದೀಪೋ ವಚಾಮೋದಕೌ ದಿತಿರದಿತಿರರುನ್ಧತೀ ಋದ್ಧಿಃ ಸಾವಿತ್ರ್ಯುಮಾಕಾಶಗಙ್ಗಾ ಶಚೀ ದೇವಸೇನಾ ಸ್ವಧಾ ಶಾನ್ತಿರ್ಲಕ್ಷ್ಮೀಃ ಸರಸ್ವತ್ಯಪತ್ಯಂ ಕ್ಷಮಾ ಸ್ವಸ್ತಿಶಬ್ದೋ ವಷಟ್ಕಾರಾಉಮ್ಕಾರಪುಣ್ಯಾಹಧರ್ಮಕ್ರಿಯಾಶ್ಛೈತದಷ್ಟೋತ್ತರಂ ಮಙ್ಗಲಾನಾಂ ಶತಂ ದರ್ಶನಾತ್ ಸ್ಪರ್ಶನಾತ್ ಕೀರ್ತ್ತನಾಚ್ಚಾಶುಭಾನಿ ವ್ಯಪೋಹ್ಯಾರ್ಥಸಿದ್ಧಿಂ ದಿಶನ್ತ್ಯುತ್ತಮಾಮ್||೧೦||

ವೈದ್ಯಸ್ಯಾನ್ಯಸ್ಯ ಚ ದಧ್ಯಾದಿಕಂ ಮಙ್ಗಲಾನಾಮಷ್ಟೋತ್ತರಶತಂ ದರ್ಶನಾದಿಭ್ಯೋಽಶುಭಾನಿ ವ್ಯಪೋಹ್ಯ ಉತ್ತಮಾರ್ಥಸಿದ್ಧಿಂ ದಿಶತಿ| ಅಕ್ಷತಾ ಯವಾಃ| ಸ್ಯನ್ದನಂ ರಥಾದಿ| ಅಷ್ಟಾಪದಂ ಚತುರಙ್ಗಫಲಕಮ್| ಅಕ್ಷಾಃ ಪಾಶಾಃ| ಶ್ರೀತರುಃ ಬಿಲ್ವವೃಕ್ಷಃ| ಭದ್ರಪೀಠಂ ದೇವಾಸನಂ ಚತುಷ್ಕೋಣಮ್| ಸ್ವಸ್ತಿಕಾ ಆಕಾರವಿಶೇಷಾಃ| ಕೀಚಕಾ ವೇಣವೋ, ಯೇ ವೇಣವೋ ವಾಯುನಾ ಶಬ್ದಾಯನ್ತೇ| ವರವಧೂರುತ್ತಮಾ ಸ್ತ್ರೀ| ವರ್ಧಮಾನಮಲಙ್ಕಾರವಿಶೇಷಃ| ಯಾನಾನ್ಯಶ್ವಾದೀನಿ ಪ್ರಯುಕ್ತಾನಿ| ಬೋಧಕರಣೇನ ಧನ್ವನ್ತರಿಶ್ಛಿತ್ರಾದಿಕೃತಃ| ವಾಮನೋ ಯಃ ಕಶ್ಛಿತ್| ತಥಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಃ| ವರಾಹಃ ಸೂಕರಃ ತೋಯಮಧ್ಯಾದುತ್ಥಿತಃ ಸನ್| ಅಮೃತಂ ಶಬ್ದ ಏವ| ಮಾಣಿಭದ್ರೋ ಯಕ್ಷವಿಶೇಷಃ| ದಿತಿರಸುರಮಾತಾ| ಅದಿತಿಃ ಸೂರ್ಯಮಾತಾ| ದೇವಸೇನಾ ತತ್ಸಂಜ್ಞಾ| ಸ್ವಧಾ ಪಿತೃಣಾಮ್| ಶಾನ್ತಿರ್ಧರ್ಮಸ್ಯ| ಅಪತ್ಯಂ ಸ್ವಸ್ಯ| ಕ್ಷಮಾ ಧರ್ಮಸ್ಯ| ಸ್ವಸ್ತೀತ್ಯಯಂ ಶಬ್ದಃ|| ೧೦||

Adhikarana vaidyasya prasthAnAdiShu pakShyAdibhiH shubhAshubhasUcanAH (11) · Śloka 11

ಅಪಿ ಚ-ಪುನ್ನಾಮಾನಃ ಪಕ್ಷಿಣೋ ವಾಮಾಃ ಶಿವಾಃ||೧೧||

ಅಪಿ ಚೇತಿ ಸಮುಚ್ಚಯೇ| ಪುನ್ನಾಮಾನೋ ಯೇ ಸ್ತ್ರೀವ್ಯಞ್ಜನಾ ಅಪಿ ಪುರುಷಾಭಿಧಾನಾಃ ಶುಕ್ರಚಾಷಾದಯಸ್ತೇ ವಾಮಾಃ ಶಿವಾಃ ಶುಭಾಃ ಪ್ರಸ್ಥಾನಾದಿಷು|

Adhikarana shubhasUcakAH dakShiNAH prANinaH (12) · Śloka 12

ಶಿವಾ ಶ್ಯಾಮಾ ಪಿಙ್ಗಲಾ ಕೋಕಿಲಾಽರಲಾ ಚುಚ್ಛುನ್ದರೀ ಸೂಕರೀ ಗೃಹಗೋಧಿಕೈಕಶಫಾಶ್ಛ ಸ್ತ್ರೀನಾಮಾನೋ ದಕ್ಷಿಣಾಃ| ಶಿಖೀ ಚಷಕಶ್ಯೇನಗಜಾಜಕಪಯಶ್ಛ||೧೨||

ಶಿವಾದಯೋ ದಕ್ಷಿಣಾಃ ಶಿವಾ ಇತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ಶಿವಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧಾ| ಶ್ಯಾಮಾ ಪಿಙ್ಗಲಾ| ಅರಲಾ ಚೇತಿ ಪಕ್ಷಿವಿಶೇಷಾಃ| ಚುಚ್ಛುನ್ದರೀ ಗನ್ಧಮೂಷಿಕಾ| ಗೃಹಗೋಧಿಕಾ ಮುಸಲೀ| ಏಕಶಫಾ ವಡವಾದಿಃ| ಸ್ತ್ರೀನಾಮಾನಃ ಶಿಖ್ಯಾದಯಶ್ಛ ದಕ್ಷಿಣಾಃ ಶಿವಾಃ| ಶಿಖೀ ಮಯೂರಃ| ಚಷಕಃ ಪ್ರಾಣಿವಿಶೇಷಸ್ತತ್ಸಂಜ್ಞಕಃ|| ೧೨||

Adhikarana praveshe pashupakShiNAmavasthAnam (13) · Śloka 13

ಪ್ರವೇಶೇ ತು ವಿಪರೀತಾಃ||೧೩||

ಯೇ ವಾಮಾ ಉಕ್ತಾಸ್ತೇ ಪ್ರವೇಶೇ ದಕ್ಷಿಣಾಃ ಶುಭಾಃ| ಯೇ ಚ ದಕ್ಷಿಣಾ ಉಕ್ತಾಸ್ತೇ ಪ್ರವೇಶೇ ವಾಮಾಃ|| ೧೩||

Adhikarana shvashRugAlayosvasthAnam (1) · Śloka 1

ಸರ್ವತ್ರ ಚ ದಕ್ಷಿಣಾದ್ವಾಮಗಮನಮಿಷ್ಟಂ ಶ್ವಶೃಗಾಲಯೋಃ||೧||

Adhikarana mRugaviha~ggayoravasthAnam (14) · Śloka 14

ವಿಪರೀತಂ ಮೃಗವಿಹಙ್ಗಯೋಃ||೧೪||

ಮೃಗವಿಹಙ್ಗಯೋರ್ವಿಪರೀತಂ ವಾಮಾದ್ದಕ್ಷಿಣಗಮನಮ್| ಸರ್ವತ್ರ ಪ್ರಸ್ಥಾನಾದಿಷು|

Adhikarana sarvathA darshanIyAH prANinaH (15) · Śloka 15

ಸರ್ವಥಾಪಿ ದರ್ಶನಂ ಭರದ್ವಾಜಚಾಷಭಾಸನಕುಲಾನಾಮ್||೧೫||

ಸರ್ವಥಾ ಸರ್ವಪ್ರಕಾರಾಂ ಪುರಃ ಪಶ್ಛಾತ್ ಪ್ರವೇಶೇ ಪ್ರಸ್ಥಾನೇ ಚೇತ್ಯೇವಮಾದಿ ಭರದ್ವಾಜಾದೀನಾಂ ದರ್ಶನಮ್|| ೧೫||

Adhikarana kIrttanIyAH prANinaH (16) · Śloka 16

ಶಶಸರ್ಪಾಜಾಽವಿಗೋಧಾಜಾವಿಕಸೂಕರಾಣಾನ್ತು ಕೀರ್ತನಮಿಷ್ಟಮ್| ನ ದರ್ಶನಂ ವಿರುತಂ ವಾ||೧೬||

ಶಶಾದೀನಾಂ ಕೀರ್ತ್ತನಂ ಪರ್ಯ್ಯಾಯೇಣಾಪಿ ಕೀರ್ತ್ತನಮೇವೈಷಾಂ ಶಸ್ತಂ ನ ದರ್ಶನಮ್| ದರ್ಶನಂ ವಿರುತಂ ಚೈವ ನೋ ಕೀರ್ತ್ತನಮಿತಿ ವಿಪರೀತಾರ್ಥಃ|| ೧೬||

Adhikarana RukShavAnarayoH kIrttanamiShTam (1) · Śloka 1

ವಿಪರೀತಮೃಕ್ಷವಾನರಯೋಃ||೧||

Adhikarana sarvathA ashivAH prANinaH (17) · Śloka 17

ಸರ್ವಮಪಿ ತ್ವನಿಷ್ಟಂ ಸರಟಕುಕ್ಕುಟವಿಡಾಲೋಲೂಕಾನಾಮ್||೧೭||

ಸರಟಾದೇಏನಾಂ ಸಮ್ಬನ್ಧಿ ಸರ್ವಮನಿಷ್ಟದರ್ಶನಂ ವಿರುತಂ ಕೇಏರ್ತನಂ ಚ || ೧೭||

Adhikarana vyAdhivisheShe chedabhedaruddhapravattanAdi shabdAH dUtasya shubhAvahAH (18) · Śloka 18

ತಥಾ ಗ್ರನ್ಥ್ಯರ್ಬುದಾದಿಷು ಛೇದಶಬ್ದ ಇಷ್ಟೋ ಗುಲ್ಮೋದರಾದಿಷು ಭೇದಶಬ್ದೋಽತೀಸಾರರಕ್ತಪಿತ್ತಾದಿಷು ರುದ್ಧಶಬ್ದೋಽಶ್ಮರ್ಯ್ಯುದರಾದಿಷು ಪ್ರವರ್ತ್ತನಶಬ್ದ ಇತಿ| ಏವಮನ್ಯೇಽಪಿ ಧ್ವನಯೋ ಯೋಜ್ಯಾಃ||೧೮||

ಗ್ರನ್ಥಾದಿಷು ಛೇದನಶಬ್ದ ಇಷ್ಟಃ| ಗುಲ್ಮಾದಿಷು ಭೇದಶಬ್ದಃ| ರಕ್ತಪಿತ್ತಾದಿಷ್ವಿತ್ಯತ್ರಾದಿಗ್ರಹಣೇನ ವಮನವಿರೇಚನಬಸ್ತ್ಯಾದೀನಾಂ ಗ್ರಹಣಮ್| ಏವಮನ್ಯೇ ಧ್ವನಯೋ ಯೋಜ್ಯಾಃ| ತಥಾ ಪಾಣ್ಡುರೋಗೇ ಶೂನಶಬ್ದಃ| ಕಾಸೇ ಕ್ಷತಶಬ್ದಃ| ಶ್ವಾಸೇ ಛಿನ್ನಃ| ಯಕ್ಷ್ಮಿಣಃ ಸಂಸ್ಥಿತಃ ಇತ್ಯೇವಮಾದಿಃ|| ೧೮||

Adhikarana sarvatraiva shubhAvahAH shabdAH (19) · Śloka 19

ಸರ್ವತ್ರೈವ ಚ ಸ್ಥಿರಸ್ಥಾವರವರ್ದ್ಧಮಾನತ್ರಾತಾಽಚಲಧ್ರುವಕ್ಷೇಮ- ಶಿವಾ-ದಯಃ ಶಬ್ದಾಃ ಧನ್ಯವಾದಿತ್ರಸ್ವರಾಶ್ಛ ಶ್ರೇಷ್ಠಾಃ||೧೯||

ಸ್ಥಿರಾದಿಶಬ್ದಾ ಧನ್ಯಾನಾಂ ಚ ವಾದಿತ್ರಾಣಾಂ ಧ್ವನಯಃ ಸರ್ವತ್ರ ಶ್ರೇಷ್ಠಾಃ|

Adhikarana cikitsApratiShedhakAH shabdAH (20) · Śloka 20

ಕ್ಷತಹತಪತಿತಾಕ್ರೋಶಪ್ರಹಾರಚ್ಛೇದಭೇದದಾಹಹಾಹಾಪ್ರತಿಷೇಧಾದಿಶಬ್ದಾ- ಶ್ಛಿಕಿತ್ಸಾಪ್ರತಿಷೇಧಾಯ||೨೦||

ಕ್ಷತಾದಯಃ ಪ್ರಸ್ತುತಪ್ರತಿಷೇಧಾಯ ಭವನ್ತಿ| ಶಬ್ದಾ ಇತಿ ಕ್ಷತಾದಿಭಿರಭಿಸಮ್ಬಧ್ಯತೇ| ತೇನ ಕ್ಷತಾದಿಪರ್ಯ್ಯಾಯಾಣಾಮಪಿ ಗ್ರಹಣಮ್| ಆ-ಮಾ-ನೋ-ನ ಪ್ರತಿಷೇಧಶಬ್ದಾಃ| ಆದಿಗ್ರಹಣೇನ ನಿವೃತ್ತ್ಯಾದಿಪರ್ಯ್ಯಾಯಾಣಾಂ ಗ್ರಹಣಮ್| ಅಥವಾ ಪ್ರತಿಷೇಧ ಇತ್ಯಯಂ ಶಬ್ದ ಆದಿರ್ಯೇಷಾಂ ಶಬ್ದಾನಾಂ ತೇ ಪ್ರತಿಷೇಧಾದಯಃ| ಪ್ರತಿಷೇಧಪ್ರಕಾರಾ ಇತ್ಯರ್ಥಃ|| ೨೦||

Adhikarana digAdivisheSheShu cikitsApratiShedhakAH shabdAH (21) · Śloka 21

ದೀಪ್ತಾಯಾಂ ಚ ದಿಶಿ ಕ್ರೂರಾಃ ಪಕ್ಷಿಮೃಗಧ್ವನಯೋ ವೃಕ್ಷೇ ವಾ ರೂಕ್ಷ- ಶುಷ್ಕೇ ಸವಲ್ಲೀಕಣ್ಟಕೇ| ತದ್ವಿಧೇ ವಾ ದೇಶೇ||೨೧||

ದೀಪ್ತೇತ್ಯಾದಿಕಂ ಚಿಕಿತ್ಸಪ್ರತಿಷೇಧಾಯೇತ್ಯನೇನ ಸಮ್ಬಧ್ಯತೇ| ದೀಪ್ತಾಂ ದಿಶಂ ಪ್ರತಿ ಕ್ರೂರಾಣಾಂ ಮೃಗಾಣಾಂ ಪಕ್ಷಿಣಾಂ ಚ ಧ್ವನಯಃ| ಪ್ರಾಚ್ಯಾದಿಪ್ರತ್ಯಯಹೇತುತ್ವೇನಾಽನುಮಿತೈಕಾಽಪಿ ಸತೀ ದಿಗ್ವ್ಯವಹಾರರ್ಥಮಧಿಷ್ಠಾತೃದೇವತಾವಿಶೇಷನಿಯಮವಶಾತ್ ಪ್ರವಿಭಕ್ತೈವಾಽಷ್ಟಧಾ ವಿಭಜ್ಯತೇ| ತತ್ರ ವಿಷುವತಿ ಸೂರ್ಯ್ಯೋ ಯತ ಉದೇತಿ ಸಾ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷಾಧಿಷ್ಠಿತಾ ಐನ್ದ್ರೀನಾಮ ದಿಕ್| ತದಭಿಮುಖಸ್ಯ ದಕ್ಷಿಣೇ ಪಾರ್ಶ್ವೇ ವೈರಸ್ಯತಾ ಕ್ರಾನ್ತಮೂರ್ತಿರ್ಯಾಮ್ಯಾ ನಾಮ| ತಸ್ಯೈವ ಪಶ್ಛಾತ್ ಪತ್ಯಾ ಯಾದಸಾಮಾಲಿಙ್ಗಿತಾ ವಾರುಣೀ ನಾಮ| ತಸ್ಯೈವ ವಾಮತೋ ರಾಜರಾಜಸ್ವೀಕೃತಾ ಕೋಉಬೇರೀ ನಾಮ| ತಾಸಾಮನ್ತರಾಲೇಷು ವಿದಿಶಃ| ತತ್ರ ದಕ್ಷಿಣಪೂರ್ವಾ ಚೈತ್ರಭಾನವೀ| ದಕ್ಷಿಣಪಾಶ್ಛಿಮಾ ನೈಋತೀ ಪಶ್ಛಿಮೋತ್ತರಾ ಪಾವನೀ| ಉತ್ತರಪೂರ್ವಾ ಐಶಾನೀತಿ| ಆಸಾಮಷ್ಟಾನಾಂ ಕುಕುಭಾಂ ಭಗವನ್ ಸಹಸ್ರಶ್ಮಿಃ ಪೂರ್ವಾದಿಕ್ರಮೇಣಾಹೋರಾತ್ರಭಾಗೇಷ್ವಷ್ಟಾಸ್ವೇವಾವರೋಧವೇಶ್ಮಸ್ವಿವ ದಕ್ಷಿಣಃ ಕಾಮೀ ಕ್ರಮೇಣೈವ ಭೋಕ್ತೃತ್ವಮನುಭವತಿ| ತತ್ರ ಪೂರ್ವೇ ದಿನಸ್ಯಾಯಾಮೇ ಶಾತಕ್ರತವೀಮಾಶಾಮವಲಮ್ಬತೇ ಭಗವಾನ್| ದ್ವಿತೀಯೇ ಜಾತವೇದಸೀಮ್| ತೃತೀಯೇ ಸಮದರ್ಶಿಲಾಞ್ಛಿತಾಮ್| ಚತುರ್ಥೇ ರಕ್ಷೋಮಾಲಿನೀಮ್| ಪ್ರಥಮೇ ನಿಶಾಯಾಮೇ ವರುಣಾಶ್ವಾಸಿತಾಮ್| ದ್ವಿತೀಯೇ ಸಮೀಕರಣನಾಯಿಕಾಮ್| ತೃತೀಯೇ ಪುಣ್ಯಜಾತಾಕ್ಷಿಪ್ತಾಮ್| ಚತುರ್ಥೇ ವೃಕ್ಷಧ್ವಜಪಾಲಿತಾಮಿತಿ| ತಾಸಾಞ್ಚ ಸಮ್ಪ್ರತಿ ರವಿರ್ಯಾಮುಪಭುಙ್ಕ್ತೇ ಸಾ ಸ್ವಾಧೀನಭರ್ತೃಕೇವ ದೀಪ್ತಾ| ಯಾಮುಪಭುಜ್ಯ ಯಾತಃ ಸಾ ಪ್ರೋಷಿತಭರ್ತೃಕೇವಾಙ್ಗರಿತಾ| ಯಾಂ ಯಾಸ್ಯತಿ ಸಾ ವಾಸಕಸಜ್ಜೇವ ಧೂಮಿತಾ| ಶೇಷಾಃ ಪರಿತ್ಯಕ್ತತತ್ಸಮಾಗಮಾಷಾಃ ಪ್ರವ್ರಜಿತಾ ಇವ ಶಾನ್ತಾಃ ತತ್ರಾತ್ಮಾನಮವಧಿಂ ಕೃತ್ವ ದಿಶಿ ದೀಪ್ತಾ ಯಾಂ ಕ್ರೂರಮೃಗಪಕ್ಷಿವಾಚಃ| ಕ್ರೂರಾ ಮೃಗಾಃ ಕ್ರವ್ಯಾದಾಃ ಶೃಗಾಲಸಿಂಹಾದಯಃ ಪಕ್ಷಿಣೋ ಗೃಧ್ರೋಲೂಕಾದಯಃ | ಕ್ರವ್ಯಾದಾಃ ಕ್ರೂರಾಃ| ಫಲಶಾಲ್ಯಾದಿಭುಜೋ ಮೃಗಪಕ್ಷಿಣಃ ಸೌಮ್ಯಾಃ| ತದ್ವಿಧೇ ದೇಶೇ ರೋಉಕ್ಷ್ಯಾದಿಯುಕ್ತೇ|| ೨೧||

Adhikarana cikitsApratiShedhakaM darshanam (22) · Śloka 22

ದರ್ಶನಞ್ಚ ತೃಣಪಲಲಕಾಷ್ಠಭಾರಕರ್ಪೂರಕಲೋಷ್ಠಾದೀನಾಙ್ಕಣ್ಟಕೋರ್ಧ್ವಪಾದಯಾನಶಯನಾದಿಭಗ್ನೋಪಸ್ಕರರಿಕ್ತಕುಮ್ಭಕಮದ್ಯ- ವಸಾತೈಲತಿಲಗರ್ಭಿಣೀಶ್ವಪಾಕವ್ಯಸನಿಮೃತಾನಾಞ್ಚ||೨೨||

ತೃಣಾದೀನಾಂ ದರ್ಶನಂ ಚಿಕಿತ್ಸಾಪ್ರತಿಷೇಧಾಯ| ಪಲಲಸ್ತಿಲಕಲ್ಕಃ| ಊರ್ಧ್ವಗಾಃ ಪಾದಾ ಯೇಷಾಂ ಯಾನಾದೀನಾಮ್| ಉಪಸ್ಕರ ಉಪಕರಣದ್ರವ್ಯಮ್| ಶ್ವಪಾಕಶ್ಛಣ್ಡಾಲಃ ಲುಬ್ಧಕಃ| ವ್ಯಸನ್ಯತಿದುಃಖೀ| ಮೃತಂ ಶವಮ್|

Adhikarana vaidyasya AturagRuhapraveshasamaye cikitsApratiShedhakAH (23) · Śloka 23

ಪ್ರವೇಶೇ ಚಾತುರಗೃಹಾತ್ಪೂರ್ವೋಕ್ತಮಾಙ್ಗಲ್ಯನಿರ್ಗಮಃ| ಪ್ರವಿಷ್ಟಸ್ಯ ತು ಭಿಷಜೋ ನ ಸತ್ಕಾರೋ ಲಾಭತುಷ್ಟಿಸ್ತುತಯಶ್ಛಾಶುಭಾಃ||೨೩||

ಪೂರ್ವೋಕ್ತಾನಿ ಮಙ್ಗಲಾನಿ ಘೃತಾದೀನಿ| ತೇಷಾಮಾಽಽತುರಗೃಹಾನ್ನಿರ್ಗಮೋ ವೈದ್ಯಸ್ಯ ಪ್ರವಿಶತಃ|| ೨೩||

Adhikarana Aturasya cikitsApratiShedhakAni grahanakShatrANi (24) · Śloka 24

ಆತುರಸ್ಯ ವಕ್ರಾನುವಕ್ರಾ ಗ್ರಹಾಗರ್ಹಿತಸ್ಥಾನಸ್ಥಾಃ||೨೪||

ಆತುರಸ್ಯ ವಕ್ರಾನುವಕ್ರಾದಿಚಿಕಿತ್ಸಾಪ್ರತಿಷೇಧಾಯ ಧ್ರುವಂ ಪ್ರತಿಬನ್ಧಾಯ| ರಾಶಿಚಕ್ರೇ ಸ್ಪಷ್ಟಗತೇ ಯೇ ಪ್ರತಿನಿವೃತ್ತ್ಯ ಗನ್ತುಂ ಪ್ರವೃತ್ತಾಸ್ತೇ ವಕ್ರಾಃ| ತತೋಽಪಿ ಪುನವ್ಯಾವೃತ್ತಾಃ ಸ್ಪಷ್ಟಮಾರ್ಗಮನುಪ್ರಾಪ್ತಾ ಅನುವಕ್ರಾಃ ಗರ್ಹಿತೇ ಸ್ಥಾನೇ ತಿಷ್ಠನ್ತೀತಿ ಗರ್ಹಿತಸ್ಥಾನಸ್ಥಾಃ| ಗರ್ಹಿತಸ್ಥಾನಮನುಪಚಯರಾಶಿಲಕ್ಷಣಮ್| ಅನುಪಚಯಾಶ್ಛ ರಾಶಯಃ| ಸ್ವಜನ್ಮನಕ್ಷತ್ರರಾಶೋಃ ಪ್ರಥಮದ್ವಿತೀಯಚತುರ್ಥಪಞ್ಚಮಸಪ್ತಮಾಷ್ಟಮನವಮದ್ವಾದಶರಾಶಯಃ| ಉಪಚಯಾಸ್ತ್ರಿಷಡೇಕಾದಶದಶಮಾಃ| ತತ್ರಾಶ್ವಿನ್ಯಾದೀನಾಂ ಸಪ್ತವಿಂಶತಿಃ ಸಪಾದನಕ್ಷತ್ರದ್ವಯವಿಭಾಗೇನ ಕ್ರಮೇಣ ಮೇಷವೃಷಭಮಿಥುನಕರ್ಕಟಕಸಿಂಹಕನ್ಯಾತುಲಾವೃಶ್ಛಿಕಧನುಮಕರಕುಮ್ಭಮೀನಾಖ್ಯಾ ದ್ವಾದಶರಾಶಯಃ|| ೨೪||

Adhikarana ketvAdibhirjanmarkShAbhibhavaH (25) · Śloka 25

ಕೇತುಶನಿರಾಹುಭಿರ್ಜನ್ಮರ್ಕ್ಷಾಽಽಭಿಭವಃ||೨೫||

ಕೇತ್ವಾದಿಭಿರ್ಜನ್ಮರ್ಕ್ಷಾಽಽಭಿಭವಃ| ಜನ್ಮರ್ಕ್ಷೋ ಜನ್ಮರಾಶಿಃ| ತಸ್ಮಿನ್ ಸನ್ನಿಪಾತಸ್ತದಾಽಽಭಿಭವಃ|| ೨೫||

Adhikarana gRuhadArAdiShu garhita lakShaNaprAdurbhAvaH (26) · Śloka 26

ಗೃಹದಾರಶಯನಾಸನವಾಹನಮಣಿರತ್ನೋಪಕರಣೇಷು ವಾ ಗರ್ಹಿತ- ಲಕ್ಷಣಪ್ರಾದುರ್ಭಾವಶ್ಛಿಕಿತ್ಸಾಪ್ರತಿಷೇಧಾಯ||೨೬||

ಗೃಹದಾರಾದಿಷು ಗರ್ಹಿತಾನಾಮಶುಭಾನಾಂ ಲಕ್ಷಣಾನಾಂ ಪ್ರಾದುರ್ಭಾವಃ|| ೨೬||

Adhikarana svapnaprakaraNam (shubhAshubhahetuH saptavidhaH svapnaH) (27) · Śloka 27

ಸ್ವಪ್ನಸ್ತು ಸ್ವಯಮನ್ಯೇನ ವಾ ದೃಷ್ಟಃ ಶುಭಾಶುಭಹೇತುಃ ಸಪ್ತ- ವಿಧೋ ದೃಷ್ಟಃ ಶ್ರುತೋಽನುಭೂತಃ ಪ್ರಾರ್ಥಿತಃ ಸಙ್ಕಲ್ಪಿತೋ ಭಾವಿಕೋ ದೋಷಜಶ್ಛ||೨೭||

ಸಾಮಾನ್ಯೇನಾದೃಷ್ಟಪೂರ್ವದರ್ಶನಃ ಸ್ವಪ್ನಶ್ಛ ಶುಭಾಶುಭಹೇತುಃ| ಸ್ವಯಂ ದೃಷ್ಟ ಉಪಭೋಕ್ತ್ರಾಽಽನ್ಯೇನ ವಾ| ತಮುದ್ದಿಶ್ಯ ದೃಷ್ಟಃ| ಸ ಚ ದೃಷ್ಟಾದಿಭೇದೇನ ಸಪ್ತವಿಧಃ| ದೃಷ್ಟಶ್ಛ ಕ್ಷುಷಾ ಗೄಹೀತಸ್ಯ ಸ್ವಾಪೇ ದರ್ಶನಮ್| ಶ್ರುತಸ್ಯಾಖ್ಯಾಯಿಕಾರೂಪೇಣ ಸ್ವಾಪೇ ದರ್ಶನಂ ಶ್ರುತಃ| ಅನುಭೂತಃ ಸ್ವಸಂವೇದನಾದಿನಾ| ಪ್ರಾರ್ಥಿತ ಆಕಾಙ್ಕ್ಷಿತಃ| ಇದಂ ಕಥಂ ನು ಮೇ ಸ್ಯಾತ್ ಇತಿ ಕಲ್ಪಿತಃ ಸಙ್ಕಲ್ಪಿತಃ | ಇದಂ ಮಯಾಽವಶ್ಯಕರ್ತ್ತವ್ಯಮಿತ್ಯಸ್ಯ ದರ್ಶನಂ ಭಾವಿಕಃ| ಸ್ವಭಾವಾದಾಗತಃ| ದೋಷಜೋ ವಾತಾದಿಸಾಮರ್ಥ್ಯಾನ್ನಭೋಗಮನಾದಿಃ|| ೨೭||

Adhikarana aphalAH saphalA alpaphalAshcha svapnAH (28) · Śloka 28

ತತ್ರಾದ್ಯಃ ಪಞ್ಚವಿಧೋಽಫಲಃ| ಯಥಾ ಯಥಾಸ್ವಪ್ರಕೃತಿಃ ವಿಸ್ಮೃತೋ ದಿವಾಽತಿಹ್ರಸ್ವೋಽತಿದೀರ್ಘೋ ನಾಽತಿಸುಪ್ತದೃಷ್ಟಶ್ಛ||೨೮||

ತತ್ರಾಽಽದ್ಯಾಃ-ದೃಷ್ಟಶ್ರುತಾನುಭೂತಪ್ರಾರ್ಥಿತಸಙ್ಕಲ್ಪಿತಾಃ ಪಞ್ಚ ಅಫಲಾಃ| ಭಾವಿಕದೋಷಜೋಉ ಸಫಲೋಉ| ದೋಷಜೋಽಪಿ ಯಥಾ ಸ್ವಪ್ರಕೃತಿರ್ನಿಷ್ಫಲಃ| ಯಥಾ ವಾತಪ್ರಕೃತೇರ್ಕತಜಃ| ಪಿತ್ತಪ್ರಕೃತೇಃ ಪಿತ್ತಜಃ| ಏವಂ ಕಫೇಽಪಿ ವಾಚ್ಯಮ್| ತಥಾ ದಿವಾ ದೃಷ್ಟಶ್ಛ ನಿಷ್ಫಲಃ| ವಿಸ್ಮೃತಾದಿರೂಪೋಽಪಿ ನಿಷ್ಫಲಃ| ವಿಸ್ಮೃತೋ ಯಃ ಸಾಧು ನ ಸ್ಮರ್ಯ್ಯತೇ|| ೨೮||

Adhikarana rAtreH pUrvaparabhAgavisheSheNa phalavisheShaH (29) · Śloka 29

ಪೂರ್ವರಾತ್ರೇಽಲ್ಪಂ ಚಿರಾಚ್ಚ ಫಲಂ ಕರೋತಿ| ಗೋಸರ್ಗೇ ಮಹತ್ಸ- ದ್ಯಶ್ಛ||೨೯||

ನಿಶಾದೋಉ ದೃಷ್ಟಃ ಸಫಲೋಽಪಿ ಶುಭಾಶುಭಶ್ಛಿರಾತ್ಫಲಮಲ್ಪಂ ಚ ಕರೋತಿ| ಗೋಸರ್ಗೋ ರಾತ್ರೇಃ ಕ್ಷಯಃ ತಸ್ಮಿನ್ ಸದ್ಯಃ ಫಲಂ ಮಹಾಫಲಂ ಚ|| ೨೯||

Adhikarana mahatphalajanakasvapnopAyAH (30) · Śloka 30

ನಿದ್ರಯಾ ಚ ಪುನರನುಪಹತಃ ಪ್ರತೀಪೈರ್ವಾ ವಚೋಭಿರ್ದಾನಯಮನಿಯಮಾದಿಭಿರ್ವಾ||೩೦||

ಶುಭಶ್ಛ ಸ್ವಪ್ನಃ ಸ್ವಪ್ನಾದನನ್ತರಂ ನಿದ್ರಯಾಽನುಪಹತೋ ಮಹತ್ಫಲಂ ದದಾತಿ ಸದ್ಯಶ್ಛ| ತಥಾ ಪ್ರತೀಪೈರ್ದೃಷ್ಟಸ್ವಪ್ನಪ್ರತಿಕೂಲೈರ್ವಚೋಭಿರ್ನೋಪಹತಃ| ಅಥವಾ ಸ ಸರ್ವಂ ಸ್ವಪ್ನೋ ದಾನಾದಿಭಿರ್ಮಹತ್ ಸದ್ಯಶ್ಛ ಫಲಂ ದದಾತಿ| ಯಮಃ ಇನ್ದ್ರಿಯಾಣಾಂ ವಿಷಯೇಭ್ಯೋ ನಿವೃತ್ತಿಃ| ನಿಯಮಃ ಸದ್ದೃತ್ತಮ್| ಆದಿಗ್ರಹಣೇನ ಮಣಿಮನ್ತ್ರಾದೀನಾಂ ಗ್ರಹಣಮ್|| ೩೦||

Adhikarana tatra jvarAdisambhave maraNa sUcakAH svapnAH (1) · Śloka 1

ತತ್ರ ಯಃ ಪ್ರೇತೈಃ ಸಹ ಮದ್ಯಂ ಪಿಬನ್ ಶುನಾಽಽಕೃಷ್ಯತೇ ಸ ಹನ್ಯತೇ ಜ್ವರೇಣ||೧||

Adhikarana raktapitte svapnaH (2) · Śloka 2

ಯೋ ಲಾಕ್ಷಾರಕ್ತಾಽಽಭಮಮ್ಬರಂ ಪಶ್ಯತಿ| ಯೋ ವಾ ರಕ್ತ- ದೇಹಮಾಲ್ಯವಸ್ತ್ರೋ ಹಸನ್ನಾರ್ಯ್ಯಾ ಹ್ನೀಯತೇ, ಸ ರಕ್ತಪಿತ್ತೇನ||೨||

Adhikarana yakShmaNi svapnaH (1) · Śloka 1

ಯೋ ಯಾಮ್ಯಾಂ ದಿಶಂ ಖರೋಷ್ಟ್ರಮಹಿಷವರಾಹಾನ್ಯತಮೇನ ಸ ಯಕ್ಷ್ಮಣಾ|೧|

Adhikarana gulme svapnaH (1) · Śloka 1

ಯಸ್ಯ ಕಣ್ಟಕಿನೀ ಲತಾ ವಂಶಸ್ತಾಲೋ ವಾ ಹೃದಿ ಜಾಯತೇ ಸ ಗುಲ್ಮೇನ|೧|

Adhikarana shiracchede svapnaH (1) · Śloka 1

ಯಸ್ಯ ಶಿರಸಿ ಸ ಶಿರೋರೋಗೇಣ ವಾ ಶಿರಚ್ಛೇದೇನ|೧|

Adhikarana kuShThe svapnaH (1) · Śloka 1

ಯಸ್ಯ ನಗ್ನಸ್ಯಾಜ್ಯಾವಸಿಕ್ತಸ್ಯಾಗ್ನಿಮನರ್ಚಿಷಂ ಜುಹ್ವತೋ ಜಾಯನ್ತೇ ಪದ್ಮಾನ್ಯುರಸಿ ಸ ಕುಷ್ಠೇನ|೧|

Adhikarana pramehe svapnaH (1) · Śloka 1

ಯಶ್ಛಣ್ಡಾಲೈಃ ಸಹ ಸ್ನೇಹಂ ಪಿಬತಿ ಸ ಪ್ರಮೇಹೇಣ|೧|

Adhikarana unmAde svapnaH (1) · Śloka 1

ಯೋ ರಕ್ಷೋಭಿಃ ಸಹ ನೃತ್ಯನ್ನಪ್ಸು ನಿಮಿಜ್ಜತಿ ಸ ಉನ್ಮಾದೇನ|೧|

Adhikarana apasmAre svapnaH (1) · Śloka 1

ಯೋ ಮತ್ತಃ ಸೋಽಪಸ್ಮಾರೇಣ|೧|

Adhikarana netrarogajanakaH svapnaH (1) · Śloka 1

ಯಶ್ಛನ್ದ್ರಸೂರ್ಯ್ಯಯೋರುಪರಾಗಂ ಪಶ್ಯತಿ ತಸ್ಯ ನೇತ್ರರೋಗ ಉಪಜಾಯತೇ||೧||

Adhikarana netravinAshajanakaH svapnaH (31) · Śloka 31

ಯಸ್ತಯೋಃ ಪತನಂ ತಸ್ಯ ನೇತ್ರವಿನಾಶಃ||೩೧||

ತತ್ರೇತ್ಯಾದಿನಾ ಸ್ವಪ್ನವಿಶೇಷಾನ್ ದರ್ಶಯತಿ| ಸುಬೋಧಮ್| ಪ್ರೇತಾ ನಿಕೃಷ್ಟ ಭೂತವಿಶೇಷಾಃ| ಯಸ್ಯ ಹೃದಿ ಕಣ್ಟಕೀಲತಾದಿಕಂ ಜಾಯತೇ ಸ ಗುಲ್ಮೇನ ಹನ್ಯತ ಇತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ಯಸ್ಯ ಪುನಃ ಕಣ್ಟಕೀಲತಾದಿಕಂ ಶಿರಸಿ ಜಾಯತೇ ಸ ಶಿರೋರೋಗೇಣ ಹನ್ಯತೇ| ಶಸ್ತ್ರೇಣ ಕರ್ತ್ರಾ ಶಿರಃಚ್ಛೇದೇನ ಕರಣಭೂತೇನ ಹನ್ಯತೇ| ಸರ್ವತ್ರ ತೃತೀಯಾನ್ತಂ ಹನ್ಯತ ಇತಿ ಸಮ್ಬಧ್ಯತೇ| ಉಪರಾಗೋ ರಾಹುಚ್ಛಾಯಯಾ| ತಯೋರಿತಿ ಚನ್ದ್ರಸೂರ್ಯ್ಯಯೋಃ|| ೩೧||

Adhikarana vyAdhitasya mArakAH svasthasya jIvitasandehakarAH svapnAH chardijanakashcha svapnaH (32) · Śloka 32

ಯಃ ಶಷ್ಕುಲೀರಪೂಪಾನ್ವಾಽಭ್ಯವಹೃತ್ಯ ಪ್ರತಿಬುದ್ಧಶ್ಛರ್ದಯತಿ||೩೨||

ಶುಷ್ಕುಲೀ ತಿಲಕೃತಾ ಛರ್ದಯತಿ| ತದೇವ ಯತ್ಸ್ವಪ್ನೇ ಜಗ್ಧಮ್|| ೩೨||

Adhikarana svasthAturayoriShTaphalAH svapnAH (33) · Śloka 33

ಯಸ್ಯ ಶಿರಸಿ ಲತಾದಯೋ ಜಾಯನ್ತೇ| ವಯಾಂಸಿ ಚ ನಿಲೀಯನ್ತೇ| ಮೋಉಢ್ಯಂ ವಾ ಭವತಿ| ಯೋ ಗೃಧ್ರೋಲೂಕಕಾಕಾದ್ಯೈಃ ಪ್ರೇತಪಿಶಾಚರಕ್ಷೋದ್ರವಿಡಾನ್ಧ್ರಸ್ತ್ರೀಚನ್ಡಾಲಾದ್ಯೈರ್ವಾ ಪರಿವಾರ್ಯ್ಯತೇ| ದಕ್ಷಿಣಾಭುಮುಖಂ ವಾ ಸ್ತ್ರಿಯಾ ನೃತ್ಯನ್ನಾಕೃಷ್ಯತೇ| ಅನ್ತಾವಸಾಯಿಭಿರ್ವಾ ಸ್ವಯಂ ವಾ ದಿಗ್ವಾಸಾ ಯಾತಿ ಶೂನ್ಯಾಟವೀಮ್ ವಾ| ಕಪಿರಥೇನ ಪ್ರೇತೈಃ ಪ್ರವ್ರಜಿತೈರ್ವಾ ಪರಿಷ್ವಜ್ಯತೇ| ನಗ್ನೋ ವಾ ರಕ್ತಾಂ ಸ್ರಜಂ ಧಾರಯತಿ| ಪಙ್ಕದಿಗ್ಧೋ ಹಸತಿ ನೃತ್ಯತಿ ವಾ| ವೇತ್ರವಂಶಕಣ್ಟಕತೃಣಗಹನೇ ಸಂಸೃಜ್ಯತೇ ಪತತಿ ವಾ| ಪಾಂಸೂಪಧಾನಾಯಾಂ ಭುವಿ ವಲ್ಮೀಕಭಸ್ಮಶ್ಮಶಾನಶ್ವಭ್ರಾಯತನೇಷು| ಪಙ್ಕಕೂಪಕಲುಷೋದಕೇಷು ವಾ ಮಜ್ಜತಿ| ಸ್ರೋತಸಾ ವಾ ಹ್ನಿಯತೇ| ರಕ್ತಕುಸುಮವನಾಂ ಭೂಮಿಂ ಗುಹಾಮನ್ಧಕಾರಾಚಿತಾಂ ಪಾಪಕರ್ಮಾಲಯಂ ಸಮ್ಬಾಧಂ ಜನನೀಂ ವಾ ಪ್ರವಿಶತಿ| ಮತ್ಸ್ಯೇನ ವಾ ಗ್ರಸ್ಯತೇ| ಶ್ಮಶ್ರುಕರ್ಮ ಚ ಯೋ ಗಾತ್ರವೃದ್ಧಿಂ ವಿವಾಹಂ ಚಾನುಭವತಿ| ಶೈಲಾಸಾದಾಗ್ರಾತ್ ಪತತ್ಯಾಽಽರೋಹತಿ ವಾ ಯೂಪಪುಷ್ಪಾಢ್ಯಶಾಲ್ಮಲೀಕೋವಿದಾರಕಿಂಶುಕಪಾರಿಭದ್ರಕಾನ್| ಯೋ ವಾ ಪರಾಜೀಯತೇ ಬಧ್ಯತೇ ಛರ್ದಯತಿ ವಿರಿಚ್ಯತೇ ಹೃಷ್ಯತಿ ಲಭತೇ ವಾ ಹಿರಣ್ಯಲೋಹಲವಣತೈಲಪಿಣ್ಯಾಕಕಾರ್ಪಾಸಾನ್| ಅಶ್ನಾತಿ ಪಕ್ವಾನ್ನಮ್| ಪಿಬತಿ ಮದ್ಯಮ್| ಸ್ನೇಹಂ ವಾಽಭ್ಯಜ್ಯತಿ| ನಿರ್ಭರ್ತ್ಸ್ಯತೇ ವಾ ಕುಪಿತೈಃ ಪಿತೃಭಿಃ| ಚನ್ದ್ರಾಽರ್ಕತಾರಾದೀಪದೇವತಾನೇತ್ರದರ್ಶನಾನ್ಯನುಪತತೋ ನ ಶ್ಯತೋ ವಾ ಪಶ್ಯತಿ| ವಕ್ರಂ ವಾ ಬಾಹುಮಙ್ಗಂ ವಾ ವಿಭಿದ್ಯಮಾನಮ್| ಪುರುಷಾಣ್ ವಾ ನಗ್ನಾನ್ ಕಷಾಯವಾಸಸೋಽಸೌಮ್ಯಾನ್ ದಣ್ಡಪಾಶಹಸ್ತಾನ್ ಕೃಷ್ಣಾನ್ರಕ್ತಾಕ್ಷಾಣ್| ಸ್ತ್ರಿಯಂ ವಾ ಕೃಷ್ಣಶುಕ್ಲದರ್ಶನಾಂ ದೀರ್ಘಕೇಶಸ್ತನೀಂ ಕಾಲರಾತ್ರಿರೂಪಾಮ್| ತೇ ವ್ಯಾಧಿತಾಃ ಪಞ್ಚತಾಮಾಪ್ನುವನ್ತಿ| ಸ್ವಸ್ಥಾಸ್ತು ಜೀವಿತಸನ್ದೇಹಮಿತಿ||೩೩||

ಲತಾದಯೋ ಲತಾವಂಶತಾಲಃ| ವಯಾಂಸಿ ಪಕ್ಷಿಣಃ| ಗೃಧ್ರಾದಿಭಿಃ ಪರಿವಾರಣಮ್| ಆನ್ಧ್ರದ್ರವಿಡೋಉ ದಾಕ್ಷಿಣಾತ್ಯಜನಪದನಾಮನೀ| ಅನ್ತಾವಸಾಯಿನಶ್ಛಣ್ಡಾಲಾದಯಃ| ವೇತ್ರಂ ಕಾಷ್ಠವಿಶೇಷಃ| ವಲ್ಮೀಕಾದಿಷು ವಾ ಪತತಿ| ವಲ್ಮೀಕಂ ಪಿಪೀಲಿಕಾಸ್ಥಾನಮ್| ಸಮ್ಬಾಧಂ ಸಙ್ಕಟಮ್| ಜನನೀ ಮಾತಾ| ವಯೋವೃದ್ಧಿರ್ಯಥಾ ಬಾಲ್ಯೇ ಯೋಉವನಂ ವಾರ್ಧಕಂ ವಾ| ಯೂಪಾದೀನ್ ವಾ ಆರೋಹತಿ| ಚನ್ದ್ರಾದೀನ್ ಪತತೋ ನಶ್ಯತೋ ವಾ ಯಃ ಪಶ್ಯತಿ| ಏವಮೇತಚ್ಛಾಷ್ಕುಲ್ಯಪೂಪಾದಿಕಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವ್ಯಾಧಿತಾ ನಿಶ್ಛಿತಂ ಪಞ್ಚತ್ವಂ ಪ್ರಾಪ್ನುವನ್ತಿ| ಸ್ವಸ್ಥಾಸ್ತು ಜೀವಿತಸನ್ದೇಹಮಿತಿ|| ೩೩||

Adhikarana dAruNasvapnasambhavahetuH (2) · Śloka 2

ಭವನ್ತಿ ಚಾತ್ರ- ಮನೋವಹಾನಾಂ ಪೂರ್ಣತ್ವಾತ್ ಸ್ರೋತಸಾಂ ಪ್ರಬಲೈರ್ಮಲೈಃ| ದೃಶ್ಯನ್ತೇ ದಾರುಣಾಃ ಸ್ವಪ್ನಾ ವಿನಾಶಾಭಿಮುಖಾತ್ಮಭಿಃ|೨|

Adhikarana shubhaphalapradaH svapnaH (2) · Śloka 2

ಅಕಲ್ಯಾಣಮಪಿ ಸ್ವಪ್ನಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತತ್ರೈವ ಯಃ ಪುನಃ| ಪಶ್ಯೇತ್ಸೌಮ್ಯಂ ಶುಭಂ ತಸ್ಯ ಶುಭಮೇವ ಫಲಂ ಭವೇತ್||೨||

Adhikarana AyurArogyAdidAyakAH prashastAH svapnAH (34) · Śloka 34

ದೇವಾನ್ ದ್ವಿಜಾನ್ ಗೋವೃಷಭಾನ್ ಜೀವತಃ ಸುಹೃದೋ ನೃಪಾನ್| ಸಾಧೂನ್ ಯಶಸ್ವಿನೋ ವಹ್ನಿಮಿದ್ಧಂಸ್ವಚ್ಛಾಞ್ಜಲಾಶಯಾನ್| ಕನ್ಯಾಃ ಕುಮಾರಕಾನ್ ಗೋಉರಾನ್ ಶುಕ್ಲವಸ್ತ್ರಾನ್ ಸುತೇಜಸಃ| ನರಾಶನಂ ದೀಪ್ತತನುಂ ಸಮನ್ತಾದ್ ರುಧಿರೋಕ್ಷಿತಮ್| ಯಃ ಪಶ್ಯೇಲ್ಲಭತೇ ಯೋ ವಾ ಛತ್ರಾದರ್ಶವಿಷಾಮಿಷಮ್| ಶುಕ್ಲಾಃ ಸುಮನಸೋ ವಸ್ತ್ರಮಮೇಧ್ಯಾಽಽಲೇಪನಂ ಫಲಮ್| ಶೈಲಂ ಪ್ರಾಸಾದಾಸಫಲವೃಕ್ಷಸಿಂಹನರದ್ವಿಪಾನ್| ಆರೋಹೇದ್ ಗೋಽಶ್ವಯಾನಞ್ಚ ತರೇನ್ನದಹ್ರದೋದಧೀನ್| ಪೂರ್ವೋತ್ತರೇಣ ಗಮನಮಗಮ್ಯಾಗಮನಂ ಮೃತಿಃ| ಸಮ್ಬಾಧಾನ್ನಿಸ್ಸೃತಿಃ ಸ್ಪರ್ಶಾಸ್ತಾರಕಾಽಽಚಲಭಾಸ್ವತಾಮ್| ರೋದನಂ ಪತಿತೋತ್ತಾನಂ ದ್ವಿಷತಾಂ ಚಾವಮರ್ದನಮ್| ಯಸ್ಯ ಸ್ಯಾದಾಯುರಾರೋಗ್ಯಂ ವಿತ್ತಂ ಸ ಬಹುಶೋಽಶ್ನುತೇ||೩೪||

ಭವನ್ತಿ ಚಾತ್ರೇತಿ ಪದ್ಯಾರಮ್ಭೇ ತನ್ತ್ರರೀತಿಃ| ಮನೋವಹಾನಾಮಿತ್ಯಾದಿ ಸುಬೋಧಮ್| ದೇವಾನಿತ್ಯಾದಿನಾ ಶುಭಾಃ ಸ್ವಪ್ನಾ ಉಚ್ಯನ್ತೇ| ದೇವಾನಿತ್ಯಾದೇರ್ಯಃ ಪಶ್ಯೇದಿತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ ತಥಾ ಛತ್ರಾದೀನಿ ಯೋ ಲಭತೇ| ಶೈಲಾದೀಂಶ್ಚಽಽರೋಹೇತ್| ನದ್ಯಾದೀಂಶ್ಚ ತರೇತ್| ಪೂರ್ವೋತ್ತರಗಮನಾದಿಕಞ್ಚ ಯಸ್ಯ ಸ್ಯಾತ್ ಸ ಆಯುರಾದಿಕಮಶ್ನುತೇ| ನರಾಶನೋ ರಾಕ್ಷಸಃ ಪುಷ್ಪಾಣಿ ಉಕ್ಷಿತಂ ಸಿಕ್ಥಮ್| ಸುಮನಸಃ ಹೃದೋ ಗಮ್ಭೀರಃ| ಅಗಮ್ಯಾಃ ಸಕುಲ್ಯಾನ್ತ್ಯಜಾತಿಶ್ಚ| ಮೃತಿರ್ಮರಣಮ್||೩೪||

Adhikarana ashubhaH svapnaH (2) · Śloka 2

ಪಿತೃದೇವದ್ವಿಜಾತೀನಾಂ ಕ್ರುದ್ಧಭೀತಕೃಶಾತ್ಮನಾಮ್| ಮಲಿನಾಮ್ಬರಪುಷ್ಪಾಣಾಂ ದರ್ಶನಂ ನ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ|೨|

Adhikarana shubhaH svapnaH (2) · Śloka 2

ತೇಷಾಮೇವ ತು ತುಷ್ಟಾನಾಂ ಶುದ್ಧಪುಷ್ಪಾಮ್ಬರಾತ್ಮನಾಮ್| ದರ್ಶನಂ ಶಸ್ಯತೇ ಸ್ವಪ್ನೇ ತೈಶ್ಚ ಸಮ್ಭಾಷಣಂ ಶುಭಮ್||೨||

Adhikarana svapnadarshanottaramanuShThAnam (35) · Śloka 35

ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸ್ವಪ್ನಾನ್ ದಾರುಣಾನ್ ಶೋಭನಾನ್ ವಾ| ಪ್ರಾತಃ ಸ್ನಾತಃ ಸರ್ಷಪಾನಗ್ನಿವರ್ಣಾನ್| ಹೃತ್ವಾ ಸಾವಿತ್ರ್ಯಾ ಸರ್ಪಿಷಾಕ್ತಾಂಸ್ತಿಲಾನ್ ವಾ| ಪೂತಃ ಪಾಪೈರ್ಮುಚ್ಯತೇ ವ್ಯಾಧಿಭಿಶ್ಚ||೩೫||

ಪಿತೃಪ್ರಭೃತೀನಾಂ ಶುಭಾನಾಮಪಿ ಕೃದ್ಧಾದ್ಯಾತ್ಮನಾಂ ಸತಾಂ ಮಲಿನಾಮ್ಬರಪುಷ್ಪಧಾರಿಣಾಂ ಚ ದರ್ಶನಂ ನೇಷ್ಯತೇ| ತೇಷಾಮೇವ ಪಿತ್ರಾದೀನಾಂ ತುಷ್ಟಾದಿಗುಣಾನಾಂ ದರ್ಶನಂ ಶಸ್ಯತ ಇತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ತೈರತಿತುಷ್ಟಾದಿಗುಣೈಃ ಪಿತ್ರಾದಿಭಿಃ|

Adhikarana AturasyArogyalakShaNam (36) · Śloka 36

ಮಙ್ಗಲಾಚಾರಸಮ್ಪನ್ನಃ ಪರಿವಾರಸ್ತಥಾಽಽತುರಃ| ಶ್ರದ್ಧಧಾನೋಽನುಕೂಲಶ್ಚ ಪ್ರಭೂತದ್ರವ್ಯಸಂಗ್ರಹಃ| ಸತ್ವಲಕ್ಷಣಸಂಯೋಗೋ ಭಕ್ತಿರ್ವೈದ್ಯದ್ವಿಜಾತಿಷು| ಚಿಕಿತ್ಸಾಯಾಮನಿರ್ವೇದಸ್ತದಾಽಽರೋಗಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಮ್||೩೬||

ಮಙ್ಗಲಾಚಾರಸಮ್ಪನ್ನಾದಿಕಮಾರೋಗ್ಯಲಕ್ಷಣಮ್| ಪ್ರಭೂತಾನಾಂ ದ್ರವ್ಯಾಣಾಂ ಸಂಗ್ರಹಸ್ತಥೋಕ್ತಃ| ಸತ್ತ್ವಲಕ್ಷಣಾನಿ ಶೌಚಾಸ್ತಿಕ್ಯಾದೀನಿ||೩೬||

Adhikarana shArIrasthAnanAmanirUpaNam (37-38) · Śloka 38

ಇತ್ಯತ್ರ ಜನ್ಮಮರಣಂ ಯತಃ ಸಮ್ಯಗುದಾಹೃತಮ್| ಶರೀರಸ್ಯ ತತಃ ಸ್ಥಾನಂ ಶಾರೀರಮಿದಮುಚ್ಯತೇ||೩೭|| ಇತಿ ವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸ್ಯ ಸೂನೋರ್ವಾಗ್ಭಟಸ್ಯ ಕೃತೌ ಅಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಶಾರೀರಸ್ಥಾನೇ ದೂತಾದಿವಿಜ್ಞಾನೀಯೋ ನಾಮ ದ್ವಾದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೩೮||

ಸ್ಥಾನನಾಮ ನಿರೂಪ್ಯತೇ| ಅಸ್ಮಿನ್ ಸ್ಥಾನೇ ಶರೀರಸ್ಯ ಜನ್ಮನಃ ಪ್ರಭೃತಿಮರಣಂ ಯಾವದ್ಯತಃ ಸಮ್ಯಗುದಾಹೃತಂ ಪ್ರದರ್ಶಿತಮ್| ಅತಃ ಸ್ಥಾನಂ ಶಾರೀರಮುಚ್ಯತ ಇತಿ||೩೭|| ಇತಿ ಶ್ರೀಮನ್ಮಹಾಮಹೋಪಾಧ್ಯಾಯೇನ್ದುವಿರಚಿತಾಯಾಂ ಅಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹವ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಶಶಿಲೇಖಾಯಾಂ ಶಾರೀರಸ್ಥಾನೇ ದ್ವಾದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ