௭. பூதவிஜ்ஞாநீயஃ

அதாதோ பூதவிஜ்ஞாநீயஂ நாமாத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||

அஷ்டாதஶ பூதாதிபதயஃ| தத்யதா-ஸுராஸுரகந்தர்வாரக யக்ஷப்ரஹ்மராக்ஷஸராக்ஷஸபிஶாசப்ரேதகூஷ்மாண்டகாகோர்தமௌகி ரணவேதாலபிதரஃ ஷிகுருவத்தஸித்தாஶ்ச| தே புநஃ பதக் கோடிபரிவாராஃ| தேஷாமபி ப்ரத்யேகமபரிஸங்க்யேயஃ பரி வார இத்யநந்தோ பூதலோகஃ||௨||

ஸர்வேऽபி ச ப்ராயேணாஹாரகாமா நிஶாऽர்தவிசாரிணோ பயா நகா மாஂஸாஸக்வஸாஶிநஃ||௩||

அபி ச ஸுராஸுராதிஸஂவாஸஸஂஸர்காத்தச்சீலாசாரகர்மதயா ச தத்ஸஂஜ்ஞாஂ லபந்தே||௪||

தேஷாஂ புநரநுப்ரவேஶே காரணஂ ஸத்யஃ பூர்வகதோ வா விஶேஷேண ப்ரஜ்ஞாபராதஃ| தேந ஹி காமக்ரோதலோபமோஹாதிஜநிதேந ப்ரலுப்ததர்மோ பிந்ந வ்ரதாசாரஶௌசோ மலீமஸஃ பூஜ்யாநதிக்ராமந்நாத்மாநமுபஹந்தி| ததஸ்தமாத்மஹநமவதாரகவேஷிணோ தேவாதிக்ரஹா அப்யநுக்நந்தி| தத்வதுந்மாதாபஸ்மாரோபப்லுதசித்தஂ ததா ஜ்வராத்யாமயோபஹதமபி| விஶேஷதஶ்ச வ்ரணிநஃ பூயாஸக்ஸ்நேஹகந்தேந||௫||

ஏவஂவிதாஂஸ்து புருஷநேஷ்வாகாதகாலேஷ்வபிகச்சந்தி| தத்யதா-பாபஸ்ய கர்மணஃ ஸமாரம்பே| பூர்வகதஸ்ய வா பரிணாமகாலே| ஏகஸ்ய வா ஶூந்யகஹநிவாஸே| சதுஷ்பதாதிஷ்டாநே வ| ஸந்த்யாவேலாயாமப்ரயதபாவே வா பக்ஷஸந்திஷு யா மிதுநீபாவே| ரஜஸ்வலாபிகமநே வா| விகுணே வாத்யா பநஹோமபலிமங்கலப்ரயோகே| நியமப்ரஹ்மசர்யவ்ரதபங்கே வா| மஹாஹவே வா| தேஶபுரகுலவிநாஶே வா| மஹாக்ரஹோபகமநே வா| ஸ்த்ரியா வா ப்ரஜநநகாலே| விவிதபூதாஶுசிஸஂஸ்பர்ஶே வா| வமநவிரேசநருதிரஸ்ராவே வா| அஶுசேரப்ரயதஸ்ய வா சைத்யதேவாயதநாபிகமநே வா| மாஂஸமதுகுடாதிலமத்யோச்சிஷ்டே வா| திக்வாஸஸி வா| நிஶி நகரசதுஷ்பதோபவநஶ்மஶா நாபிகமநே வா| த்விஜகுருஸுரயதிபூஜ்யவ்யதிக்ரமே வா||௬||

தத்ராவலோகயந்தோ ஜநயந்தி மநோவிகாரஂ ஸுராஸுரக்ரஹாஃ| ஸ்பஶந்தோ கந்தர்வாஃ| ஸமாவிஶந்தோ புஜகாஃ| யக்ஷாஶ்சாத்மகந்தமாக்ராபயந்தஃ| ராக்ஷஸா வாஹயந்தோऽதிருஹ்ய| ததைவ பிஶாசாத்யாஃ| தர்ஶயந்தஃ பிதரோऽபிஶபந்த ஷிகுரு வத்தஸித்தாஃ||௭||

தத்ர ஶீலவந்தஂ சோக்ஷாசாரஂ ஶுக்லாம்பரதரஂ தபஃஸ்வா த்யாயபரஂ ப்ராயஃ ஶுக்லப்ரதிபதி த்ரயோதஶ்யாஂ சதுர்தஶ்யாஂ பௌர்ணமாஸ்யாஂ வா தேவா கஹ்ணந்தி| க்ரோதநஂ கதர்யமாத்மஸம்பாவிநஂ குலரூபகர்விதஂ கஷ்ணத்வாதஶ்யாஂ கஷ்ணத்ரயோதஶ்யாஂ ஸந்த்ய யோஶ்சாஸுராஃ| ப்ரியநத்தகீதவாதித்ரகந்தமால்யாம்பரஂ பரதார ரதம் சோக்ஷாசாரஂ ப்ராயஶ்சதுர்த்யாமஷ்டம்யாஂ த்வாதஶ்யாஂ சதுர்தஶ்யாஂ ச கந்தர்வாஃ| ஸ்வப்நஶீலஂ சபலமநிமித்தக்ரோதநமர்தஸித்தஂ ப்ராஹ்மணஂ ப்ராயஃ பஞ்சம்யாஂ ஸந்த்யயோர்மத்யாஹ்நே ச நாகாஃ| ஸத்த்வபலரூபகாந்தர்வதநஶௌர்யயுக்தஂ மால்யாநுலேபநஹா ஸ்யப்ரியமதிவ்யாகரணஂ ப்ராயஃ ஶுக்லஸப்தம்யாமேகாதஶ்யாஞ்ச யக்ஷாஃ| ஸ்வாத்யாயதபோவ்ரதசர்யாதேவயதிகுருபூஜாரதஂ ப்ரஷ்டஶௌசஂ வா ப்ராஹ்மணமப்ராஹ்மணஂ வா ப்ரஹ்மவாதிநஂ ஶூரஂ மாநிநஂ தேவாகார ஸலிலக்ரீடநப்ரியஂ ச ஸ்கலிதப்ரஹ்மசர்யஂ ப்ராயஃ ஶுக்ல பஞ்சம்யாமஷ்டம்யாஂ பூர்ணசந்த்ரதர்ஶநே ஸந்த்யாஸு ச ப்ரஹ்மராக்ஷஸாஃ| ஹீநஸ்த்வஂ பிஶுநஂ ஸ்தேநஂ லுப்தஂ ஶடஂ ப்ராயோ த்விதீயாததீ யாஷ்டமீஷு ராக்ஷஸபிஶாசாதயஃ| கலிபாநப்ரியமஸூயாவந்தஂ பருஷபாஷிணஂ பஹ்வாஶிநஂ ச கஷ்ணநவமீத்வாதஶ்யோர்நிஶி ச ராக்ஷஸாஃ| ஆத்மஶ்லாகிநஂ கூடஸாக்ஷ்யப்ரதஂ பரோபதாபிநஂ ச சதுர்தஶ்யாஂ பிஶாசாதயஃ| மாதாபிதகுருவத்தஸித்தாசார்யோபஸேவிநஂ ப்ராயோ தஶம்யாமமா வாஸ்யாஂ ச பிதரஃ| தத்விதமேவ ச ப்ராயஃ ஷஷ்ட்யாஂ நவம்யாஂ ச குருவத்தஸித்தாஃ| ததைவ ச ஸ்நாநஶுசிவிவிக்தஸேவிநஂ தர்மஶாஸ்த்ரஶ்ருதிகாவ்யகுஶலமஷயஃ||௮||

தேஷாஂ து க்ரஹீஷ்யதாஂ பூர்வாரூபாணி பவந்தி| தத்யதா-தேவ கோப்ராஹ்மணதபஸ்விநாஂ ஹிஂஸாருசித்வஂ நஶஂஸாபிப்ராயதா கோப நத்வமரதிரோஜோவர்ணச்சாயாபலவபுஷாஂ சோபதப்திஃ ஸ்வப்நே தேவாதிபிர்பர்த்ஸநஂ ப்ரவர்த்தநஂ ச||௯||

தத்ர ஸௌம்யதஷ்டிஂ கம்பீரமப்ரதஷ்யமகோபநஂ ஶுசிமநித்ரஂ போஜ நாநாபிலாஷிணமல்பஸ்வேதமூத்ரபுரீஷவாசஂ ஸஂஸ்கதவாதிநஂ தேவத்விஜகுருபக்தஂ ஶுக்லமால்யாம்பரஸரித்புலிநஶைலோச்ச பவநததிக்ஷீரஸுரபிப்ரியஂ சிராதக்ஷிணீ நிமீலயந்தஂவர ப்ரதாதாரஂ ஶுபகந்தஂ வர்சஸ்விநஂ புல்லபத்மோபமமுகஂ தேவக்ரஹேண கஹீதஂ வித்யாத்| தத்ராபி கோவஷமிவ நதந்தஂ தீப்தமுகநயநமாதீப்தேந ஸ்வரேண ஸர்வமா பாஷமாணமீஶ்வரேண| மேகஸ்தநிதவித்யுதஷ்டீர்வாசா விஸஜந்தமிந்த்ரேண| தநாநி வாசா ப்ரயச்சந்தமாச்சிந்தந்தஂ ச தநதேந| ஸுராஸவஸமகந்தஂ காஷ்டதணரஜ்ஜ்வாதி ஸர்வஂ பாஶமபிமந்யமாநஂ வருணேந||௧௦||

ஜிஹ்வாதஷ்டிஂ துஷ்டாத்மாநஂ க்ரோதநமதப்தஂ ஸஸ்வேதகாத்ரஂ தேவ ப்ராஹ்மணகுருத்வேஷிணஂ நிர்பயமபிமாநிநஂ ஶூரஂ வ்யவஸாயிநஂ ருத்ரோऽஹமிந்த்ரோऽஹமுபேந்த்ரோऽஹஂ ஸ்கந்தோऽஹஂ விஶாகேऽஹமி த்யாதிபாஷமாணஂ விகதவாசமஸகத்தஸந்தஂ ஸுராமிஷருசிஂ தந்தைர்நகைஶ்ச பராந் ஹிஂஸந்தமஸுரேண||௧௧||

ஸ்வாசாரஂ ஹஷ்டாத்மாநஂ ஶுபகந்தமல்பவ்யவஹாரஂ நத்யந்தஂ காயந்தஂ முகவாத்யாநி குர்வந்தஂ ப்ரியோத்யாநபுலிநரக்தவஸ்த்ரஸ்நாநமா- ல்யாநுலேபநதூபாந்நபாநஹாஸலீலா ஶங்காரகதாகாந்தர்வஂ கந்த ர்வேண| தத்ராபி ஶிரோ துநாநஂ கலஹஂ குர்வந்தஂ ஸஂரம்பேண ஜா-கரூகஂ படந்தஂ ஹஸந்தஂ ஹஸநேந||௧௨||

க்ரோதநமநிஶஂ நிஃஶ்வஸந்தஂ ப்ரமந்தமாதபத்ராத் த்ரஸ்யந்தஂ ரக்தாக்ஷஂ ஸ்தப்ததஷ்டிஂ ஜிஹ்வாஂ லோலயந்தஂ ஸக்கிண்யௌ லிஹாநமதோமுக ஶாயிநஂ சலஂ வக்ரகாமிநஂ பிலமவலோக்ய ஸர்பவதூர்த்வஂ ப்ரஸரந்தஂ ஜலௌககநதுந்நுபிஸ்வநைர்ஹஷ்யந்தஂ க்ஷீரகதகுடமது ஸ்நாநமால்யப்ரியஂ காத்ராணி கம்பயந்தஂ தந்தைஃ காதந்தஂ ஜலேऽவதீர்ணமுத்தரணமநிச்சந்தமுரகேண||௧௩||

அஸகத் ஸ்வப்நரோதநஹாஸநத்யகீதபாடகதாந்நபாநஸ்நாந மால்யதூபகந்தரக்தவஸ்த்ரரதிஂ ரக்தத்ரஸ்தவிப்லுதாக்ஷஂ த்ருதஂ ஸகர்வஂ மத்தமிவ கச்சந்தஂ வஸ்த்ராந்தமுத்கர்ஷயந்தஂ சலிதாக்ரஹஸ்தஂ பஹு பாஷிணஂ ஸ்த்ரீலோலுபஂ மத்யாமிஷப்ரியஂ ஸந்நஹ்ய ஶஸ்த்ரஂ மகயமாண மதிபலமவ்யதஂ ஹஷ்டஂ துஷ்டமல்பரோஷஂ கிஂ கஸ்மை ததாமீதி வாதிநஂ ஶுபகந்தஂ வர்சஸ்விநஂ த்விஜாதிவைத்யபரிபாவிநஂ ரஹஸ்ய பாஷிணஂ யக்ஷேண||௧௪||

தத்ராபி ஹஷிதரோமாணமூர்த்வேக்ஷணஂ ப்ரஹஷ்டநயநஂ சண்டஂ பருஷஂ மஹாநிநாதஂ மணிவரேண| ரஹோஹஸிதநத்யகீதாந்யாசரந்த மாகீர்ணே மௌநமாஸேவமாநஂ விகடேந||௧௫||

ஹாஸநத்தப்ரியமாக்ரோஶிநஂ ப்ரதாவிநஂ தேவத்விஜபிஷக்த்வேஷிணஂ மந்த்ர வேதஶாஸ்த்ராபிதாயிநஂ காஷ்டஶஸ்த்ராதிபிஶ்சாத்மாநமாக்நந்தஂ சித்ரப்ரஹாரிணஂ வைத்யரந்த்ராந்வேஷிணஂ போஃஶப்தவாதிநஂ பருஷஂ ரௌத்ர சேஷ்டஂ ஶீக்ரகாமிநஂ ப்ரஹ்மராக்ஷஸேந| தத்ராபி விகதஸ்வரஂ பாஷயந்தமுத்ராஸயந்தஂ ப்ரஹ்மவாதிநஂ ஸஂஸ்கதபாஷிணஂ பஹுஶ ஸ்தோயஂ யாசந்தஂ யஜ்ஞஸேநேந||௧௬||

ஸக்ற்ரோததஷ்டிஂ ப்ரூகுடிமுத்வஹந்தஂ பைரவாஸ்யஂ த்வரிதமபிதாவந்தஂ ருவந்தஂ ஸஸம்ப்ரமஂ ப்ரஹரந்தஂ நஷ்டநித்ரஂ நிஶாவிசாரிணமந்ந த்வேஷிணமநாஹாரமப்யதிபலிநமந்நகாலே ஹஸந்தஂ நிர்லஜ்ஜஂ ஶூரஂ ரோஷணமப்ரியவாதிநமஶுசிஂ ஸ்த்ரீமத்யமாஂஸரக்தமால்யப்ரியஂ ரக்தமாமிவஂ வா தஷ்ட்வோஷ்டௌ பரிலிஹந்தஂ தீநஂ ஶங்கிதஂ தாவ ந்தமகஸ்மாத்ருதந்தஂ ஹஸந்தஂ காயந்தஂ நத்யந்தஂ நிரர்தகஂ பரி பாஷமாணஂ ராக்ஷஸேந| தத்ராபி பருஷச்சவிஂ பூமிஂ தாடயந்த மகஸ்மாத்ருதந்தஂ விஶாகேந| பிந்நகத்கதகண்டமங்காநி பஞ்ஜ யந்தஂ ஜிஹ்வாஂ பரிலிஹாநமக்ஷமாலயா ஜபமாநஂ ஶௌசமபீக்ஷ்ணஂ குர்வாணஂ ஸஙமேந| மேகவித்யுதுதயாயாஸதே க்ருத்யந்தஂ ஜலவஷ்டிஂ ஸமந்தாந்மந்யமாநஂ ஶகடநிஷ்பீடிநஂ வித்யுந்மாலிநா| ஆம மாஂஸபலமூலகாபூபபரமாந்நயாசிநஂ ரூக்ஷச்சவிஂ விரூ பாக்ஷேண||௧௭||

அஸ்வஸ்தசித்தஂ நைகத்ர திஷ்டந்தஂ பரிதாவிநஂ தயிதநத்யகீத ஹாஸோச்சிஷ்டமத்யமாஂஸஶூந்யநிவாஸரதிஂ புரஸ்தாதபிக்நந்தஂ நிர்பர்த்ஸநாத்தீநஶங்கிதவதநஂ நகைராத்மவபுஷி லிகந்தஂ நஷ்ட ஸ்மதிஂ பத்தாபத்தபாஷிணமகஸ்மாத்ருதந்தஂ துஃகாந்யாவேதயமாந முத்வஸ்தரூக்ஷதேஹஸ்வரஂ துர்கந்தமஶுசிஂ நக்நஂ மலிநஂ ரத்யாசைல தணாபரணாஂ ஸங்கரகூடகாஷ்டாஶ்வாரோஹிணஂ லோலஂ பஹ்வாஶிநஂ பிஶாசேந||௧௮||

தத்ராபி போஜநஂ தஷ்ட்வா ஹஸந்தஂ விஸ்வரஂ க்ரோஶந்தஂ நித்யபீதஂ கஶ்மலேந| ஸர்வகாத்ராணி ஸ்பந்தயந்தஂ முஹுர்முஹுர்தாவந்தஂ பீஷ யமாணஂ குஶேந| வைத்ய தஷ்ட்வா குப்யந்தஂ ப்ரமத்போஜிந பஹ்வாஶிநஂ பஸ்மகண்டநஶயநஂ ஸ்த்ரியோமார்கே ருந்தாநஂ மூத்ரபுரீஷவிமர்திநஂ நிஸ்தேஜஸா| ப்ரேதாகதிசேஷ்டாகந்தஂ தணச்சேதிநஂ பீதமாஹார த்வேஷிணஂ ப்ரேதேந||௧௯||

பஹுப்ரலாபமுக்ரவாக்யஂ விலம்பிதகதிஂ கஷ்ணவதநஂ ஶூநப்ரல ம்பவஷணஂ கூஷ்மாண்டேந||௨௦||

நக்நஂ தாவந்தமகஸ்மாதஶ்மகாஷ்டாதி கஹீத்வா ப்ரமந்தஂ தண சீரமால்யநிவஸநமுத்ரஸ்ததஷ்டிஂ பருஷாபிதயிநஂ ஶ்மஶாந ஶூந்யைகவக்ஷரத்யாநிஷேவிணஂ திலாந்நமத்யாமிஷஸக்ததஷ்டிஂ காகோர்தேந||௨௧||

உக்ரவாதிநஂ ரக்தத்ரஸ்தநேந்நமந்நாபிலாஷிணமுதகஂ ப்ரார்தயமாநஂ மௌகிரணேந||௨௨||

ஸத்யவாதிநஂ பரிவேபிநஂ தூபகந்தமால்யரதிமதிநித்ராலுஂ வேதா லேந||௨௩||

அப்ரஸந்நதஷ்டிஂ சலந்நேத்ரபக்ஷ்மாணஂ ஶங்கிதேக்ஷணஂ தீநவதநஂ ஸஂ ஶுஷ்கதாலுஂ நித்ராலுஂ ப்ரதிஹதவாசமபஸவ்யவஸ்த்ரமல்பாக்நி மரோசகிநஂ திலகுடபாயஸமாஂஸருசிஂ ச பிதக்ரஹேண||௨௪||

ஷிகுருவத்தஸித்தாநாமபிஶாபாநுத்யாநாநுரூபவிஹார வ்யாஹாரஂ தத் க்ரஹேண கஹீதஂ வித்யாதிதி||௨௫||

பவதி சாத்ர லக்ஷயேத் ஜ்ஞாநவிஜ்ஞாநவாக்சேஷ்டாபலபௌருஷம்| புருஷேऽபௌருஷஂ யத்ர தத்ர பூதக்ரஹஂ வதேத்||௨௬||

குமாரவந்தாநுகதஂ நக்நமுத்ததமூர்தஜம்| அஸ்வஸ்தமநஸஂ தைர்க்யகாலிகஂ ஸக்ரஹஂ த்யஜேத்||௨௭|| இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதாவஷ்டாங்கஸஂக்ரஹஸஂஹிதாயாமுத்தரதந்த்ரே பூதவிஜ்ஞாநீயோ நாம ஸப்தமோऽத்யாயஃ||௨௮||