48. viṣōpayōgīyaḥ

Adhikarana atha viShopayogIyo nAmAShTacatvAriMshodhyAyaH adhyAyapratij~jA (1) · Śloka 1

அதாதோ விஷோபயோகீயஂ நாமாத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||

ஸர்வக்ரியாபிரஸித்யதோ ஜங்கமவிஷஸ்ய ப்ரஸங்கேநாந்யேஷாமபி ரோகவிஶேஷாணாமஸித்யதாஂ ஸ்தாவரவிஷைகஸாத்யத்வாத் ஸ்தாவரவிஷஸ்ய ஜங்கமவிஷைகஸாத்யத்வாச்ச ததுபயோகமதிகத்யாத்யாய ஆரப்யதே||௧||

Adhikarana viShe prativiShayojanA (2) · Śloka 2

விஷே ப்ரதிவிஷஂ யோஜ்யஂ மந்த்ரதந்த்ரைரஸித்யதி| அதீதே பஞ்சமே வேகே ஸப்தமஸ்யாநதிக்ரமே| ப்ரபோர்நிவேத்ய ப்ரயதோ நைவ வாக்யாய கஸ்யசித்||௨||

மந்த்ரைர்விஷஹரைஸ்தந்த்ரைஶ்சௌஷதாதிபிரஸித்யதி விஷே ப்ரதிவிஷஂ விஜாதீயஂ யோஜ்யம்| ஸ்தாவரஸ்ய ஜங்கமஂ ஜங்கமஸ்ய ஸ்தாவரமித்யர்தஃ| கதேத்யாஹ-பஞ்சமஂ வேகேऽதீதே அதிக்ராந்தே ஸப்தமே அநதிக்ராந்தே ச ஸதி| ப்ரபோ ராஜ்ஞோ நிவேத்ய உக்த்வா| யதா-அஹமஸ்ய விஷேண முமூர்ஷோஸ்தணீகதபூரிமந்த்ரதந்த்ரஸ்ய ஜீவிதநிராஶபந்துவர்கஸ்ய அதிஸ்தோகமப்யநாஶங்க்யமாநப்ராணப்ரத்யாகமநஸ்ய விஷேண ஜீவிதஂ ப்ரார்தயிஷ்ய இதி| ஏவமயமஸ்யாயுஃக்ஷயேऽபி வராகோऽயஶஸா ந யுஜ்யதே| ஸித்தே து ஸுமஹத்யஶ ஆஸாதயதி| அதவா நைவ கஸ்யசிதேவமாக்யாய யத்யயமஸ்மை விஷஂ யோக்ஷ்யதி தர்ஹ்யௌஷதமாத்ரவ்யாஜேநாபி ஸித்தௌ யஶ ஏவ அஸித்தௌ த்வயஶஸஃ பூர்வஸ்மாதிவ விஷாத்ப்ரஸங்கோ நேதி|| ௨||

Adhikarana siddhamantratvamAvashyakam (3) · Śloka 3

ஸித்தமந்த்ரதரஃ கத்வா தரணீபந்தமாதிதஃ| நஹி மந்த்ரஸஹாயஸ்ய விஷஂ யாத்யவிதேயதாம்||௩||

ஸித்தமந்த்ரதரஃ ஸந்நாதிதோ தரணீபந்தஂ ப்ரதேஶரக்ஷாஂ கத்வா விஷஂ யோஜயேத்| தரணீபந்தஹேதுர்ந ஹி மந்த்ரஸஹாயஸ்ய பிஷஜோ விஷமவிதேயதாஂ யாதீதி|| ௩||

Adhikarana sthAvaraja~ggamaviShaguNaviparyastatA (4) · Śloka 4

ஶ்லேஷ்மதுல்யகுணஂ ப்ராயஃ ஸ்திரமூர்த்வகமஂ விஷம்| ப்ராயஃ பித்தகுணைர்யுக்தமதோகாமி ச ஜங்கமம்| குணைரிதி விபர்யஸ்தைர்நிஹதஸ்தே பரஸ்பரம்| யுஞ்ஜ்யாந்மூலவிஷஂ தஸ்மாத்தஷ்டாநாஂ பாநலேபயோஃ||௪||

ஸ்திரஂ ஸ்தாவரஂ விஷஂ குணைஃ ஶ்லேஷ்மணஸ்துல்யமூர்த்வகமஞ்ச| ஜங்கமஂ விஷஂ பித்தேந குணைஸ்துல்யமதோகாமி ச| ப்ராயோக்ரஹணஂ விஷயவ்யபிசாரஸூசநார்தம் இத்யநேந ப்ரகாரேண ஸ்தாவரஜங்கமே விஷே யதோ குணைர்விபர்யஸ்தைஃ பரஸ்பரஂ விபரீதே அதஸ்தே விஷஂ பரஸ்பரஂ நிஹதஃ ஸ்தாவரேண ஜங்கமஂ ஹந்யதே ஜங்கமேந ச ஸ்தாவரமிதி| தஸ்மாத்தேதோர்தஷ்டாநாஂ பாநே லேபே ச மூலவிஷஂ யுஞ்ஜ்யாத்|| ௪||

Adhikarana viShapIte sarpaiH daMshanam (5) · Śloka 5

விஷபீதஂ ச குஶலோ தஂஶயேத் பவநாஶிபிஃ| ந விஷப்ரதிமஂ கிஞ்சிந்நிர்விஷீகரணஂ விஷே||௫||

குஶலஶ்ச வைத்யஃ பவநாஶிபிஃ ஸர்பைர்விஷபீதஂ தஂஶயேத்| விஷேऽந்யதரே தேஹஸ்திதே தத்விபரீதஂ விஷப்ரதிமஂ ந கிஞ்சிதந்யந்நிர்விஷீகரணஂ வித்யதே|| ௫||

Adhikarana ja~ggame maulaviShamAtrA (sarpaviShe) (6) · Śloka 6

சதுர்பிஃ ஷட்பிரஷ்டாபிர்ஹீநமத்யோத்தமாஂ யவைஃ| மாத்ராஂ விஷஸ்ய மௌலஸ்ய ப்ரயுஞ்ஜீத யதாயதம்||௬||

யதா ச ஜங்கமே விஷே மௌலஂ விஷஂ ப்ரயுஜ்யதே ததா யதாயதஂ ஜங்கமாபேக்ஷயா ஹீநமத்யாதிகாஂ த்ரிவிதாஂ மாத்ராஂ ப்ரயுஞ்ஜீத| சதுர்பிர்யவைர்ஹீநமாத்ரா, ஷட்பிர்மத்யமா, அஷ்டாபிருத்தமா இதி ஸர்பதஷ்டே|| ௬||

Adhikarana kITavRushcikaviShayormaulamAtrAntaram (7) · Śloka 7

தஷ்டஸ்ய த்வௌ யவௌ கீடைஸ்திலமாத்ரஂ து வஶ்சிகைஃ| நைவ த்வக்ஸக்ஸ்தே....................................||௭||

கீடைர்தஷ்டே து த்வௌ யவௌ மூலவிஷஸ்ய யுஞ்ஜ்யாத்| வஶ்சிகைர்தஷ்டே திலமாத்ரம்| அஸக்ஸ்திதே விஷே நைவ விஷாந்தரஂ யுஞ்ஜ்யாத்|| ௭||

Adhikarana lUtAviShe maulaviShaM na peyam (8) · Śloka 8

....................................பாநே து லூதாதஷ்டஸ்ய நேஷ்யதே| ப்ரச்சாய லேபயேத்தஂஶஂ தஸ்ய ஜ்ஞாத்வா ஸுநிஶ்சிதம்| ஸவிஷே யுக்தமமதஂ விஷமேவாऽவிஷே விஷம்| அபலே சாதிபலவத்வ்யாபந்நஂ ச ப்ரயோகதஃ||௮||

லூதாதஷ்டஸ்ய பாந ஏவ விஷஂ நேஷ்யதே அபிது ஸுநிஶ்சிதஂ லூதாதஂஶஂ ஜ்ஞாத்வா ப்ரச்சாய லேபயேத்| ஸுநிஶ்சிதத்வஜ்ஞாநாய ஹேதுஃ ஸவிஷே யுக்தஂ விஷமமதஂ பவதி நிர்விஷே து விஷஂ விஷமேவேதி| தஸ்மாத்யதி லூதாதஂஶஃ ஸாவிஷஸ்ததோ விஷலேபஃ| அந்யஹேதுகாஶ்சேத் ஸ்போடாதயோ ந விஷலேபஃ கார்யஃ| யதாயதஂ மாத்ராமிதி யதுக்தஂ ததேவோபபஹ்யதே| அபலே ச விஷே அதிபலஂ விஷஂ விஷமேவ ந த்வௌஷதம்| ப்ரயோகவஶாத்து வ்யாபந்நஂ விஷஂ விஷமேவ ந த்வமதம்|| ௮||

Adhikarana agadAdhikAraH (9) · Śloka 9

ஸவிஷாவிஷஶங்காயாமகதாநுபயோஜயேத்| அவிருத்தாந் ப்ரயுக்தோ ஹி நிர்விஷஸ்யாகதோऽகதஃ| தத்வச்ச ஸவிஷஸ்யாபி க்ரியாகாலாதிபாததஃ| ஜாநீயாத்விஷஸத்பாவஂ பிஷக்தஸ்மாத்ப்ரயத்நதஃ||௯||

யத்ர து ஸவிஷோ வா ஸ்யாதவிஷோ வேத்யாஶங்கா தத்ராவிருத்தாநகதாநுபயோஜயேத் ந து விஷம்| யதோ நிஶ்சிதஂ நிர்விஷஸ்யாऽகதோ கதோ வ்யாதிஃ| தத்வத் ஸவிஷஸ்யாபி க்ரியாகாலாதிபாதே ப்ரயுக்த அகதோ வ்யாதிஃ| தஸ்மாத் பாவாபாவாப்யாஂ மாத்ராதிபிஶ்ச யத்நதோ விஷஸத்பாவஂ ஜாநீயாத்|| ௯||

Adhikarana prayojyAprayojyamaulaviShanirdeshaH (10) · Śloka 10

ஸாக்துகஂ முஸ்தகஂ ஶங்கீ வாலகஂ ஸர்ஷபாஹ்வயம்| வத்ஸநாபஂ ச கர்மண்யஂ விஷஂ ஸ்நிக்தஂ கநஂ குரு| ந ஜாத்வந்யத்ப்ரயோக்தவ்யஂ காலகூடஂ விஶேஷதஃ||௧௦||

ஸாக்துகாதிகஂ விஷஂ கர்மண்யஂ கர்மணி ஸாது ஸ்நிக்தாதிகுணஞ்ச ஏப்யோந்யந்ந ஜாது ப்ரயோக்தவ்யம்| காலகூடஂ விஶேஷதோ ந ப்ரயோக்தவ்யம்|| ௧௦||

Adhikarana viShe~avacArite kRutyam (11) · Śloka 11

விஷேऽவசாரிதே தீக்ஷ்ணே பேயஂ கதமநந்தரம்| ஸபார்ங்கீததிதூமோத்தஶாரிவாதண்டுலீயகம்| அகாரதூமமஞ்ஜிஷ்டாயஷ்ட்யாஹ்வைர்வா ஸமந்விதம்| லிஹ்யாத்வா மதுஸர்பிர்ப்யாஂ சூர்ணிதாமர்ஜுநத்வசம்||௧௧||

தீக்ஷ்ணே விஷேऽவசாரிதே அநந்தரமவ்யவதாநேந கதஂ பேயம்| கிம்பூதஂ கதமித்யாஹ-ஸபாங்கர்யாதிகமதவாऽகாரதூமாதிபிஃ ஸமந்விதமத வா அர்ஜுநத்வசஂ சூர்ணிதாஂ மதுஸர்பிர்ப்யாஂ லிஹ்யாத்|| ௧௧||

Adhikarana viShaprayogAH (12) · Śloka 12

க்ஷீரக்ஷௌத்ரகதைர்யுக்தஂ பீதஂ ஹந்தி விஷஂ விஷம்| ஸஸிந்துவாரதகரஂ மதஸஞ்ஜீவநஂ விஷம்| ஶிரீஷகுஸுமஂ வக்ரஂ விஷமாகுவிஷாபஹம்| தேவதாரு நதஂ மாஂஸீ த்ராமிலீபாகுசீ விஷம்| குஷ்டஂ ச பாநலேபாப்யாஂ ஸமஸ்தவிஷநாஶநம்| மநஶ்ஶிலாஞ்ஜநாலைலா ஸிந்துவாராமராஹ்வயம்| ஸரக்தா குங்குமவிஷஂ த்மாநஂ நிஸ்ஸஂஜ்ஞபோதநம்||௧௨||

க்ஷீரேத்யாதிநா விஷப்ரயோகஃ| விஷஸ்ய மாத்ரா தூக்தா| விஷஂ க்ஷீராதிபிர்யுக்தஂ பீதஂ விஷஂ ஹந்தி| ஸிந்துவாரதகராப்யாஂ யுக்தஂ பீதஂ விஷஂ மதஸஞ்ஜீவநம்| ஶிரீஷபுஷ்பதகராப்யாஂ யுக்தஂ பீதஂ விஷமாகு விஷாபஹஂ பவதி| தேவதார்வ்யாதிபிர்யுக்தஂ பீதஂ விஷஂ ஸமஸ்தவிஷாணாஂ நாஶநம்| மநஶ்ஶிலாதிகஂ நாஸாத்மாநஂ நிஸ்ஸஂஜ்ஞாநாஂ போதநம்| அலஂ ஹரிதாலம்| அமராஹ்வயஂ தேவதாரு| ரக்தா மஞ்ஜிஷ்டா|| ௧௨||

Adhikarana dAhe lepayogaH (13) · Śloka 13

தாஹே விஷோத்பவே லேபஃ ஸக்துக்ஷீரகதைர்ஹிதஃ||௧௩||

விஷோத்பவே தாஹே ஸர்வாங்கஸந்தாபே ஸக்த்வாதிபிர்லேபோ ஹிதஃ| ஸக்தவோ யவாநாம்|| ௧௩||

Adhikarana sarpaviShaprayogaH (14) · Śloka 14

யஸ்து ஸஂரோஷிதோ போகீ தூமஂ வக்த்ராத்விமுஞ்சதி| தண்டாக்ரே பிஶிதஂ பத்த்வா பஹுஶஸ்தேந தஂஶயேத்| அஶக்யமகதைரந்யைர்விஷபீதஂ சிகித்ஸகஃ| பாயயேந்மாஂஸசூர்ணஂ தஂ ஜ்ஞாத்வா விஷபலாபலம்||௧௪||

க்ரோதயித்வா ஸர்பமுத்பந்நவக்த்ரதூபஂ ச கத்வா தேந தண்டபத்தஂ மாஂஸஂ தஂஶயேத்| தஸ்ய மாஂஸஸ்ய சுர்ணஂ பாயயேத்யோ விஷபீதஸ்தமந்யைரகதைரஶக்யம்|| ௧௪||

Adhikarana anyarogeShu rasAyaneShvapi ca viShaprayoganirdeshaH (15) · Śloka 15

அந்யேஷ்வபி ச ரோகேஷு ஶேஷோபாயபரிக்ஷயே| விஷஂ யுஞ்ஜீத நித்யஂ ச ரஸாயநகவேஷிணஃ||௧௫||

ந கேவலே விஷ ஏவ விஷஂ யோஜ்யஂ யாவத்விஷாச்சேஷாணாமுபாயாநாஂ பரிக்ஷயே அஸித்தாவந்யேஷ்வபி ரோகேஷு விஷஂ யோஜ்யம்| யஸ்து ரஸாயநகவேஷீ ரஸாயநமபிலஷதி தஸ்ய நித்யஂ விஷஂ யோஜ்யம்|| ௧௫||

Adhikarana viShaprayogArhaH tadarthamAva shyakamRutvAdi (16) · Śloka 16

கதோபஸ்கததேஹஸ்ய விஶுத்தஸ்ய ஹிதாஶிநஃ| ஸாத்த்விகஸ்யோதிதே பாநௌ யோஜ்யஂ ஶீதவஸந்தயோஃ| க்ரீஷ்மேऽப்யாத்யயிகே வ்யாதௌ...................||௧௬||

கதோபஸ்கதாதிதேஹஸ்ய ஶீதவஸந்தயோர்பாநாவுதிதே ஸூர்யோதயே ப்ராதர்விஷஂ யோஜ்யம்| ஆத்யயிகே து வ்யாதௌ க்ரீஷ்மேऽபி யோஜ்யம்|| ௧௬||

Adhikarana viShAnarhAH RutvAdi (17) · Śloka 17

..................................ஂஅ ச வர்ஷாஸு துர்திநே| ந க்ரோதநே ந பித்தார்த்தே ந க்லீபே ராஜநி த்விஜே| க்ஷுத்தஷ்ணாஶ்ரமகர்மாத்வவ்யாத்யந்தரநிபீடிதே| கர்பிணீபாலவத்தேஷு ந ரூக்ஷேஷு ந மர்மஸு||௧௭||

வர்ஷாஸு துர்திநே ச விஷஂ ந யோஜ்யம்| க்ரோதநாதிகே ச புருஷே ந யோஜ்யம்| ததா க்ஷுதாதிபிர்நிபீடதே| வ்யாத்யந்தரஂ விஷவிஷயாதந்யோ வ்யாதிஃ| ஸுபோதம்|| ௧௭||

Adhikarana viShaprayoge varjanIyAni anyathA vyApadashca (18) · Śloka 18

அப்யஸ்தேऽபி விஷே யத்நாத்வர்ஜநீயாந் விவர்ஜயேத்| கட்வம்லதைலலவணதிவாஸ்வப்நாதபாநலாந்| ரூக்ஷமந்நஂ விஶேஷேண பயஂ வாऽஜீர்ணதஃ ஸதாஃ| தக்விப்ரமஂ கர்ணருஜாமந்யாஂஶ்சாநிலஜாந் கதாந்| விஷஂ ரூக்ஷாஶிநஃ குர்யாந்மத்யுமேவ த்வஜீர்ணதஃ||௧௮||

விஷே அப்யஸ்தே அபி ஸாத்ம்யீபூதேऽபி வர்ஜநீயாந் யத்நாத்விவர்ஜயேத்| விஶேஷேண து ரூக்ஷமந்நம்| கிஂ ததித்யாஹ-கட்வம்லேத்யாதி| அஜீர்ணதோ விஶேஷேண பயஂ கஹீதவ்யம்| ரூக்ஷாஶிநோ நரஸ்ய விஷஂ தக்விப்ரமாதீந் குர்யாத்| அஜீர்ணாத்து மத்யுமேவ|| ௧௮||

Adhikarana haritAlaprayogaH (19) · Śloka 19

அலஂ கோமூத்ரஸஂயுக்தமாதபே ஶோஷயேத்த்ர்யஹம்| விஷஂ பஂஹணமேதத்தி விஷஸ்யாதௌ ப்ரஶஸ்யதே| தத்பிபேந்மஸ்துநா வாதஜ்வரே க்ஷீரேண பைத்திகே| யுக்தஂ மூத்ரேண கபஜே ஸர்வஜே த்ரிபலாம்பஸா||௧௯||

ஹரிதாலஸ்ய பாவநாப்ரயோகஶ்ச ஸுபோதஃ| ததிதி பாவிதஂ ஹரிதாலம்| ஸர்வஜே ஸந்நிபாதஜே|| ௧௯||

Adhikarana viShamajvare saviShayogAH (20) · Śloka 20

லோத்ரசந்தநஷட்க்ரந்தாஶர்கராகதமாக்ஷிகைஃ| க்ஷீரேண ச விஷஂ யுக்தஂ ஜீர்ணஜ்வரஹரஂ பரம்| நிகும்பகும்பத்ரிபலாஸர்பிர்மதுவிஷைஃ கதஃ| நிஹந்தி மோதகோ ஜீர்ணஜ்வரமேஹத்வகாமயாந்| ஶிகிகர்கிரஸோபேதஂ விஷமஜ்வரஜித்விஷம்||௨௦||

லோத்ராதிபிர்யுக்தஂ விஷஂ பரஂ ஜீர்ணஜ்வரஹரம்| நிகும்பாதிபிஃ கதோ மோதகோ ஜீர்ணஜ்வராதிகஂ ஹந்தி| ஶிகிகர்கிரஸயுக்தஂ விஷஂ விஷமஜ்வரஂ ஜயதி| ஶிகீ சித்ரகஃ| கர்கீ கர்கடஶங்கீ|| ௨௦||

Adhikarana raktapitte saviShayogaH (21) · Śloka 21

விஷஂ யஷ்ட்யாஹ்வயஂ ராஸ்நா ஸேவ்யமுத்பலகந்தகம்| தண்டுலோதகபீதாநி ரக்தபித்தஸ்ய பேஷஜம்||௨௧||

விஷாதிகஂ தண்டுலோதகேந பீதஂ ரக்தபித்தஸ்ய பேஷஜஂ பவதி||௨௧||

Adhikarana duShTavraNe viShayogaH (22) · Śloka 22

விஷஂ ரஸாஞ்ஜநஂ பார்ங்கீ வஶ்சிகாலீ மஹாஸஹா| ஸவேதநே ஸபாகே ச வ்ரணே துஷ்டே ப்ரலேபநம்||௨௨||

விஷாதிகஂ வேதநாதியுக்தே துஷ்டவ்ரணே லேபநஂ யோஜ்யம்|| ௨௨||

Adhikarana chardyAM viShayogaH (23) · Śloka 23

ஸிதாவிஷக்ஷீரதருப்ரவாலா மதுநா த்ருதாஃ| ஶ்வாஸஹித்மாபஹா லீடாஶ்சர்திக்ந்யஸ்து விஷாந்விதாஃ| க்ஷௌத்ரோஶீரமதுக்ஷாரரஜநீகுடஜத்வசஃ||௨௩||

ஸிதாதிகஂ மதுநா லீடஂ ஶ்வாஸஹித்மாஹரம்| விஷாந்விதஂ க்ஷௌத்ராதிகஂ லீடஂ சர்திக்நம்| மது யஷ்டீமது|| ௨௩||

Adhikarana durnAmAdau viShayogaH (24) · Śloka 24

விஜயாபிப்பலீமூலபிப்பலீத்வயசித்ரகைஃ| புஷ்கராஹ்வஶடீத்ராக்ஷாயவாநீக்ஷாரதீப்யகைஃ| ஸிதாயஷ்டீத்விபஹதீஸைந்தவைஃ பாலிகைஃ பசேத்| ஸவிஷார்த்தபலைஃ ப்ரஸ்தஂ கதாத்தஜ்ஜீர்ணபுக்பிபேத்| துர்நாமே ஹதுகுல்மார்மதிமிரக்ரிமிபாண்டுதாஃ| கலக்ரஹக்ரஹோந்மாதகுஷ்டாநி ச நியச்சதி||௨௪||

விஜயாதிபிஃ பாலிகைர்விஷார்த்தபலயுக்தைர்கதப்ரஸ்தஂ பசேத்| தத்கதஂ ஜீர்ணபுக்பிபேத் (ஜீர்ணஂ ஶீர்ணஶால்யந்நம்)| தச்ச துர்நாமாதீநி நியச்சதி நாஶயதி|| ௨௪||

Adhikarana udAvartAdau viShayogaH (25) · Śloka 25

கச்ச்ரக்நாவிஷபத்யாக்நிதந்தீத்ராக்ஷாநிஶாவிஷாஃ| ஶிலாஜது விஷஂ மூத்ரமுதாவர்தாஶ்மரீஹரம்||௨௫||

விஷாதீந்யதிவிஷாந்தாநி மூத்ரகச்ச்ரக்நாநி| மூத்ரஶிலாஜதுப்யாஂ யுக்தஂ விஷமுதாவர்தாஶ்மரீஹரம்|| ௨௫||

Adhikarana ashmaryAM viShayogaH (26) · Śloka 26

கோமூத்ரக்ஷாரஸிந்தூத்தஂ விஷஂ பாஷாணபேதகம்| வஜ்ரவத்தாரயத்யேததேகதஃ பீதமஶ்மரீம்||௨௬||

கோமூத்ராதிகமேகதஃ பீதஂ வஜ்ரவதஶ்மரீஂ தாரயதி| 'கோமூத்ரக்ஷீரஸிந்தூத்தமி' தி ச பாடஃ|| ௨௬||

Adhikarana shUle viShayogaH (27) · Śloka 27

ஸமூலா பிப்பலீ மூத்ரஂ விஷஂ ஶூலஹரஂ ததா| விஷத்ரவந்தீமதுகத்ராக்ஷாராஸ்நாஶடீகணாஃ||௨௭||

ஸமூலா மூலயுக்தா பிப்பலீ| பிப்பலீமூலஂ மூத்ரஂ விஷஂ சேதி ஶூலஹரம்| ததைவ விஷத்ரவந்த்யாதிகம்|| ௨௭||

Adhikarana vRuddhau viShayogaH (28) · Śloka 28

ஏரண்டதைலஂ த்ரிபலா கோமூத்ரஂ சித்ரகோ விஷம்| ஸர்பிஷா ஸஹிதஂ பீதஂ வாதாண்டத்வமபோஹதி||௨௮||

ஏரண்டதைலாதிகஂ ஸர்பிஷா ஸஹிதஂ பீதஂ வாதாண்டத்வஂ வாதவத்திமபோஹதி நாஶயதி|| ௨௮||

Adhikarana gulmAdau viShayogaH (29) · Śloka 29

த்ரிபலாஸ்வர்ஜிகாக்ஷாரோ விஷஂ குல்மப்ரபேதநம்| விஷவேல்லமிஸிக்ஷீரஂ குல்மப்லீஹநிபர்ஹணம்||௨௯||

த்ரிபலாதிகஂ குல்மஸ்ய ப்ரபேதநஂ விதாரணஂ பவதி| விஷாதிகஂ குல்மப்லீஹ்நோர்நிபர்ஹணஂ நாஶநம்| ப்லீஹா ப்லீஹோதரம்|| ௨௯||

Adhikarana plIhodare viShayogaH (30) · Śloka 30

ப்லீஹோதரக்நஂ பயஸா ஶதாஹ்வா க்ரிமிஜித்விஷம்||௩௦||

பயஸா க்ஷீரேண யுக்தஂ ஶதாஹ்வாதிகஂ ப்லீஹோதரக்நஂ பவதி| க்ரிமிஜித்விடங்கம்|| ௩௦||

Adhikarana kuShThe viShayogaH (31) · Śloka 31

வாயஸீமூலநிஷ்க்வாதபீதஂ குஷ்டஹரஂ விஷம்||௩௧||

வாயஸ்யாஃ காகோதும்பரிகாயாஃ மூலாநாஂ க்வாதேந பீதஂ விஷஂ குஷ்டஹரம்|| ௩௧||

Adhikarana kuShThe viShayogAntaram (32) · Śloka 32

வாயஸ்யா ராஜவக்ஷத்வக்த்ராயந்தீ பாகுசீபலாத்| ப்லீஹக்நேபகணாப்யாஞ்ச விஷஂ க்வாதேந குஷ்டஜித்| அவல்குஜைடகஜயோர்பீஜஂ க்ஷாரத்வயஂ விஷம்| லேபஃ ஸஸைந்தவஃ பிஷ்டோ வாரிணா குஷ்டநாஶநஃ| சித்ரகார்கஜடாஹஸ்திபிப்பலீபாகுசீவிஷைஃ| கோமூத்ரபிஷ்டைரந்யோऽந்யோமநோஹ்வாஸ்நுக்பயோவிஷைஃ| ஸசந்த்ரலேகைடகஜகரஞ்ஜபலஸைந்தவஃ| ஸவ்யோஷஸ்வர்ஜிகாக்ஷாரயவக்ஷாரநிஶாத்வயைஃ| அகாரதூமஸஹிதைர்பஸ்தமூத்ரேண கல்கிதஃ||௩௨||

வாயஸ்யாதீநாஂ க்வாதேந பீதஂ விஷஂ குஷ்டஜித்| ப்லீஹக்நோ ரோஹிஷஃ| இபகணா ஹஸ்திபிப்பலீ| அவல்குஜபீஜாதீநி வாரிணா பிஷ்டாநி தைஃ ஸைந்தவயுக்தோ லேபஃ குஷ்டநாஶநஃ ஸ்யாத்| அவல்குஜஃ ஸோமராஜீ| ஏடகஜஃ ப்ரபுந்நாடஃ| அந்யோ லேபஶ்சித்ரகாதிபிர்கோமூத்ரபிஷ்டைர்பவதி| சித்ரகார்கயோர்மூலம்| அந்யோ லேபோ மநோஹ்வாதிபிரகாரதூமாந்தைர்பஸ்தஸ்யாவேர்மூத்ரேண கல்கிதைர்பவதி| மநோஹ்வா மநஶ்ஶிலா| ஸ்நுக்பயஃ ஸுதாக்ஷீரம்| சந்த்ரலேகாஸோமராஜீ|| ௩௨||

Adhikarana vicarcikAdau viShayogaH (33) · Śloka 33

பல்லாதகாக்நிஶம்யாகவிஷைர்கோமூத்ரபேஷிதைஃ| லேபோ விசர்சிகாதத்ருஶதாருஃகிடிபாபஹஃ| ஶம்யாகபத்ரத்வங்மூலஂ விஷஂ தக்ரஂ ச தத்குணம்||௩௩||

பல்லாதகாதிபிர்கோமூத்ரபேஷிதைர்லேபோ விசர்சிகாத்யாபஹஃ| பல்லாதகோऽருஷ்கரஃ| அக்நிஶ்சித்ரகஃ| ஶம்யாகஸ்யாரக்வதஸ்ய பத்ராதிகஂ தக்ரபேஷிதஂ தத்குணஂ பல்லாதகாதிகுணஂ விசர்சிகாதிக்நமித்யர்தஃ||௩௩||

Adhikarana shvitrAdau viShayogaH (34) · Śloka 34

விஷபல்லாதகத்வீபி குஞ்ஜாநிம்பபலைர்ஜயேத்| லேபோऽம்லபிஷ்டைஃ ஶ்வித்ராணி புண்டரீகஞ்ச தாருணம்| வக்ரகுஷ்டரஸத்வீபிஸ்பக்காபத்ரைலவாலுகம்| பிஷ்டஂ கதிரதோயேந த்ரிராத்ரமுஷிதஂ பிபேத்| ஶ்வித்ரீ விஷேண ஸஂஸஷ்டஂ ததஃ ஸ்போடாந் கிலாஸஜாந்| கண்டகேந விபித்யாநுலேபைர்லிம்பேத கௌஷ்டிகைஃ| அதவா கரவீரார்கமூலபாகுசிகாவிஷைஃ| பஸ்தாம்புபிஷ்டைஃ ஸத்வீபித்விபபிப்பல்யருஷ்கரைஃ||௩௪||

விஷாதிபிரம்லைஃ காஞ்ஜிகாதிபிஃ பிஷ்டைர்லேபஃ ஶ்வித்ராணி ஜயேத்| தாருணஂ புண்டரீகாக்யஂ குஷ்டஞ்ச| த்வீபிஶ்சித்ரகஃ| குஞ்ஜாநிம்பயோஃ பலம்| வக்ராதிகஂ கதிரதோயேந பிஷ்டஂ த்ரிராத்ரமுஷிதஂ விஷேண ஸஂஸஷ்டஂ கத்வா ஶ்வித்ரீ பிபேத்| ரஸஃ ஸர்ஜரஸஃ போலஶ்ச| ததஸ்தேந கிலாஸே யே ஸ்போடா ஜாயந்தே தாந் கண்டகேந விபித்யாநு பஶ்சாத் குஷ்டோக்தைர்லேபைர்லிம்பேத்| அதவா ஸ்போடேஷு பிந்நேஷு கரவீராதிபிரருஷ்கராந்தைர்பஸ்தமூத்ரேண பிஷ்டைர்லிம்பேத்| த்விபபிப்பலீ ஹஸ்திபிப்பலீ|| ௩௪||

Adhikarana savarNIkaraNam (35) · Śloka 35

லாக்ஷாஸுராஹ்வாமஞ்ஜிஷ்டாகுஷ்டபத்மகஶாரிவாஃ| குஞ்ஜாபலஂ குரவகோ லாங்கலீ வஜ்ரகந்தகஃ| வாராஹீகந்தகாஸ்போதா ஸப்தாஹ்வகிரிகர்ணிகாஃ| அர்காஶ்வமாரயோர்மூலஂ நாகபுஷ்பஂ நதஂ நிஶே| தந்தீ விஷஂ ஸாதிவிஷஂ பிப்பலீ மரிசாநி ச| தைஸ்தைலஂ கடுதைலஂ வா ஶ்வித்ரஸ்யாப்யஞ்ஜநஂ பசேத்| ஸவர்ணீகரணஂ ஶ்ரேஷ்டமாஸ்திகஸ்ய வசோ யதா||௩௫||

லாக்ஷாதிபிர்மரிசாந்தைஸ்தைலஂ கடுதைலஂ வா ஶ்வித்ரஸ்யாப்யஞ்ஜநஂ பசேத்| ஏதச்ச்ரேஷ்டஂ ஸவர்ணீகரணம்| ஸுபோதம்|| ௩௫||

Adhikarana garbhapAtane pralepaH (36) · Śloka 36

வீராலாங்கலிகீதந்தீவிஷபாஷாணபேதகைஃ| ப்ரயோஜ்யோ மூடகர்பாணாஂ ப்ரலேபோ கர்பமோசநஃ||௩௬||

வீராதிபிஃ ப்ரலேபோ மூடகர்பாணாஂ கர்பபாதநஃ ப்ரயோஜ்யஃ|| ௩௬||

Adhikarana vandhyatvaharaNayogaH (37) · Śloka 37

ஸ்வரஸஂ பீஜபூரஸ்ய வசாஂ ப்ராஹ்மீரஸஂ கதம்| வந்த்யா பிபந்தீ ஸவிஷஂ ஸுபுத்ரைஃ பரிவார்யதே||௩௭||

பீஜபூரஸ்வரஸாதிகஂ ஸவிஷஂ விஷஸஹிதஂ பிபந்தீ வந்த்யா ஸ்த்ரீ ஸுபுத்ரைஃ பரிவார்யதே|| ௩௭||

Adhikarana naShTashukrayogaH (38) · Śloka 38

நஷ்டஶுக்ரஃ பயோத்ராக்ஷாகபிகச்சுவசாவிஷம்||௩௮||

யஸ்து நஷ்டஶுக்ரஃ ஸ த்ராக்ஷாதியுக்தஂ பய உபயுஞ்ஜீதேத்யர்தஃ|| ௩௮||

Adhikarana netrarogeShu viShopayogaH (39) · Śloka 39

விஷஂ ஸர்பிஃ ஸிதாக்ஷௌத்ரஂ திமிராபஹமஞ்ஜநம்| விஷஂ சைகமஜாக்ஷீரகல்கிதஂ கததூபிதம்| விஷஂ தாத்ரீபலரஸைரஸகத் பரிபாவிதம்| அஞ்ஜநஂ ஶங்கஸஹிதஂ ப்ரகாடதிமிரப்ரணுத்| விஷமிந்த்ராயுதஂ ஸ்தந்யே கஷ்டஂ காசஜிதஞ்ஜநம்| பீஜபூரரஸே கஷ்டஂ விஷஂ தத்வத்ஸிதாயுதம்| விஷஂ மாகதிகா த்வே ச நிஶே காசக்நமஞ்ஜநம்| ஶுக்லார்மஜித்விஷஂ கஷ்ணாயுக்தஂ கோமூத்ரபாவிதம்| ஸமுத்ரபேநஸ்படிககுருவிந்தஸுதாஞ்ஜநம்| கூர்மபஷ்டஞ்ச துல்யாநி தேப்யோऽர்த்தாஂஶா மநஶ்ஶிலா| அர்த்தஹீநாநி மரிசஸைந்தவாயோரஜாஂஸி ச| அதோ யதோத்தரஂ தத்யாதயஸா ச ஸமஂ விஷம்| ரஸக்ரியேயஂ மதுநா ஶுக்லபில்லார்மகாசஹத்| அபீக்ஷ்ணஂ ஶீததோயேந ஸிஞ்சேந்நேத்ரே விஷாஞ்ஜிதே| ரஸோநகந்தமரிசவிஷஸர்ஷபஸைந்தவைஃ| பில்லேऽக்ஷி லிகிதஂ பூர்வஂ ஸுரஸாரஸபேஷிதஃ| பூரயேத் ஸர்பிஷா சாநு ஸர்பிரேவ ச பாயயேத்| மதூகஸாரமதுகவிஷக்ஷீரஜலைர்கதம்| பக்வஂ ஸந்தர்பணஂ ஶ்ரேஷ்டஂ ராத்ர்யந்தத்வே சிரோத்திதே||௩௯||

விஷாதிகஂ திமிராபஹமஞ்ஜநம்| ஏகஂ கேவலஂ விஷமஜாக்ஷீரகல்கிதஂ கததூபிதஂ ச ஶப்தாதஞ்ஜநம்| ஆமலகரஸேநாஸகதநேகவாரஂ பாவிதஂ விஷஂ ஶங்கேந யுக்தமஞ்ஜநஂ ப்ரகாடஂ கநஂ திமிரஂ ப்ரணுததி| இந்த்ராயுதநாமகஂ விஷஂ ஸ்தந்யே கஷ்டமஞ்ஜநஂ காசஜித் பவதி| பீஜபூரரஸே கஷ்டஂ விஷஂ ஸஶர்கரஂ தத்வதிதி காசஜிதஞ்ஜநம்| ததைவ மாகதிகாதிபிர்யுக்தஂ விஷமஞ்ஜநம்| பிப்பலீயுக்தஂ விஷஂ கோமூத்ரபாவிதஂ ஶுக்லஜிதர்மஜிச்சாஞ்ஜநம்| ஸமுத்ரபேநாதீநி கூர்மபஷ்டாந்தாநி பரஸ்பரதுல்யாநி| தேப்ய ஏகீகதேப்யோऽர்த்தாஂஶா மநஶ்ஶிலா| மரிசாதீநி யதோத்தரமர்த்தஹீநாநி| தேந மநஶ்ஶிலாயா அர்த்தேந ஹீநஂ மரிசம்| தஸ்யார்த்தேந ஹீநஂ ஸைந்தவம்| தஸ்யார்த்தேநாऽயோரஜஃ| அயோரஜஸா ஸமஂ விஷம்| மதுநா மாக்ஷிகேண கதேயஂ ரஸக்ரியா ஶுக்ராதிஹத்| குருவிந்தோ முஸ்தஃ| விஷப்ரயோகாதஞ்ஜிதே ஶீததோயேநாபீக்ஷ்ணஂ ஸிஞ்சேத்| பில்லேऽக்ஷி லிகித்வா லஶுநகந்தாதிபிஃ ஸுரஸாரஸபேஷிதைஃ பூர்வஂ பூரயேத்| பஶ்சாச்ச ஸர்பிஷா பூரயேத்| ஸர்பிரேவ பாயயேச்ச| ஸுரஸா மூர்வா| மதூகஸாராதிபிர்கதஂ பக்வஂ சிரோத்திதே ராத்ர்யந்தத்வே ஶ்ரேஷ்டஂ ஸந்தர்பணம்|| ௩௯||

Adhikarana shiroruji saviShayogaH (40) · Śloka 40

நஸ்யஂ ஶிரோருக்ஶமநஂ ப்ரத்யக்புஷ்பீ ஸிதா விஷம்| அதவா கதயஷ்ட்யாஹ்வஶர்கராவிஷஸஂயுதாஃ||௪௦||

ப்ரத்யக்புஷ்ப்யாதிகஂ நஸ்யஂ ஶிருருஜாஂ ஶமநஂ நாஶநம்| அதவா கதாதிகஂ விஷஸஂயுதஂ நஸ்யஂ ஶிரோருக்ஶமநம்| ப்ரத்யக்புஷ்ப்யபாமார்கஃ||௪௦||

Adhikarana pUtinAsAyAM yogaH (41) · Śloka 41

ஶுண்டீ பத்யா விஷஂ பாடா த்ரவந்தீ பூதிநாஸஜித்||௪௧||

ஶுண்ட்யாதிகஂ நஸ்யஂ பூதிநாஸஜித்|| ௪௧||

Adhikarana palitAdau viShayogaH (42) · Śloka 42

கடுதைலஂ விஷஂ நஸ்யஂ பலிதாரூஂஷிகாபஹம்||௪௨||

கடுதைலாதி ஸுபோதம்|| ௪௨||

Adhikarana karNashUle viShayogaH (43) · Śloka 43

ஸ்வர்ஜிகாக்ஷாரஸிந்தூத்தஶுக்தயுக்தஂ விஷஂ பரம்| கர்ணயோஃ பூரணஂ தீவ்ரகர்ணஶூலநிபர்ஹணம்||௪௩||

ஸ்வர்ஜிகாக்ஷாராதிகஂ கர்ணபூரணஂ பரஂ தீவ்ரகர்ணஶூலநிபர்ஹணம்||௪௩||

Adhikarana mukhAmayeShu viShayogaH (44) · Śloka 44

ப்ரபௌண்டரீகமஞ்ஜிஷ்டாவிஷஸிந்துஸமுத்பவைஃ| நிஹந்தி ஸாதிதஂ தைலஂ கண்டூஷேண முகாமயாந்||௪௪||

ப்ரப்ரௌண்டரீகாதிபிஃ ஸாதிதஂ தைலஂ கண்டூஷேண முகாமயாந் நிஹந்தி| ஸிந்துஸமுத்பவஂ ஸைந்தவம்||௪௪||

Adhikarana skhaladvAci viShayogaH (45) · Śloka 45

தேவதாருவிஷஂ ஸர்பிர்கோமூத்ரஂ கண்டகாரிகா| வாசஃ ஸ்கலநதாஂ ஹந்தி பீதமித்யாஹ காஶ்யபஃ||௪௫||

தேவதார்வாதிகஂ பீதஂ வாசஃ ஸ்கலநதாஂ ஸ்கலநஂ ஹந்தீதி காஶ்யப ஆஹ|| ௪௫||

Adhikarana viShaprayogalAbhAH (46-48) · Śloka 48

ஶத்ருப்ரயுக்தா த்விஷதோ கராத்வா லூதாபுஜங்காகுகணாஜராயாஃ| அகாலமத்யோர்க்ரஹபாப்மதோ வா விஷாஶிநோ நாஸ்தி பயஂ நரஸ்ய||௪௬|| இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதா வஷ்டாங்கஸஂக்ரஹஸஂஹிதாயாமுத்தரதந்த்ரே விஷோப யோகீயோ நாமாஷ்டசத்வாரிஂஶோऽத்யாயஃ||௪௮||

விஷப்ரயோககஸ்ய ப்ரயோஜநமுச்யதே-விஷாஶிநோ நரஸ்ய ஶத்ருணா ப்ரயுக்தாத்விஷாத் கராச்ச லூதாதிதஶ்ச பயஂ நாஸ்தீதி|| ௪௬|| இதி ஶ்ரீமந்மஹாமஹோபாத்யாயேந்துவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஸஂக்ரஹ வ்யாக்யாயாஂ ஶஶிலேகாயாமுத்தரதந்த்ரே அஷ்டசத்வாரிஂஶோऽத்யாயஃ