Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
அதாதஃ காஸசிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ||௧|| இதி ஹ ஸ்மாஹ பகவாநாத்ரேயஃ||௨||
अथातः कासचिकित्सितं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
ஹிக்காஶ்வாஸாநந்தரஂ ஸமாநசிகித்ஸிதத்வாத் ததா ஹிக்காஶ்வாஸகாஸாநாஂ பரஸ்பராநுபந்தித்வாச்ச காஸசிகித்ஸிதமுச்யதே||௧-௨||
Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 4
தபஸா யஶஸா தத்யா தியா ச பரயாऽந்விதஃ| ஆத்ரேயஃ காஸஶாந்த்யர்தஂ ப்ராஹ ஸித்தஂ சிகித்ஸிதம்||௩|| வாதாதிஜாஸ்த்ரயோ யே ச க்ஷதஜஃ க்ஷயஜஸ்ததா| பஞ்சைதே ஸ்யுர்நணாஂ காஸா வர்தமாநாஃ க்ஷயப்ரதாஃ||௪||
तपसा यशसा धृत्या धिया च परयाऽन्वितः| आत्रेयः कासशान्त्यर्थं प्राह सिद्धं चिकित्सितम्||३|| वातादिजास्त्रयो ये च क्षतजः क्षयजस्तथा| पञ्चैते स्युर्नृणां कासा वर्धमानाः क्षयप्रदाः||४||
🔊 Audio coming soon
அத்ர சாத்ரேயஸ்யாபிதாநாதேவ ஶிஷ்யப்ரஶ்நோऽநுமீயதே, நாபஷ்டா குரவோ வதந்தீதி ந்யாயாத்| க்ஷயஜ இதி க்ஷயோ தாதுக்ஷயஃ; தேந ராஜயக்ஷ்மஸம்பந்தாநாஂ க்ஷீணதாதுபுருஷபவாநாஂ ததா ஜராகாஸஸ்ய ச தாதுக்ஷயஜஸ்ய க்ஷயஜஶப்தேந க்ரஹணஂ பவதி| க்ஷதஜேந உரஃக்ஷதபூர்வகயக்ஷ்மபவஸ்ய ததா க்ஷதக்ஷீணஸ்ய ச காஸஸ்ய க்ரஹணஂ பவதி| பஞ்சேதி ஸங்க்யயா ஸகலகாஸாவரோதமத்ரைவ யதோக்தவ்யாக்யாநேந தர்ஶயதி| க்ஷயப்ரதா இதி தேஹக்ஷயப்ரதாஃ, மாரகா இதி யாவத்; கிஂவா தாதுக்ஷயப்ரதாஃ, க்ஷயஜோऽபி காஸஃ புநர்விஶிஷ்டக்ஷயப்ரதோ பவதி, யதா- ஜ்வரோத்பந்நஂ ரக்தபித்தஂ புநர்ஜ்வரகரஂ பவதி; உக்தஂ ஹி- “ஜ்வரஸந்தாபாத்ரக்தமுதீர்யதே| ரக்தபித்தாஜ்ஜ்வரஃ” (நி.அ.௮) இதி||௩-௪||
Adhikarana 3 (5) · Śloka 5
பூர்வரூபஂ பவேத்தேஷாஂ ஶூகபூர்ணகலாஸ்யதா| கண்டே கண்டூஶ்ச போஜ்யாநாமவரோதஶ்ச ஜாயதே||௫||
पूर्वरूपं भवेत्तेषां शूकपूर्णगलास्यता| कण्ठे कण्डूश्च भोज्यानामवरोधश्च जायते||५||
🔊 Audio coming soon
பூர்வரூபமாஹ- பூர்வேத்யாதி| ஶூகைரிவ பூர்ணஃ ஶூகபூர்ணஃ கல ஆஸ்யஂ ச யஸ்ய தஸ்ய பாவஃ ஶூகபூர்ணகலாஸ்யதா| போஜ்யாநாமவரோதஃ அருசிஃ, அஶக்திர்வாऽப்யவஹரணே||௫||
Adhikarana 4 (6-8) · Śloka 8
அதஃப்ரதிஹதோ வாயுரூர்த்வஸ்ரோதஃஸமாஶ்ரிதஃ| உதாநபாவமாபந்நஃ கண்டே ஸக்தஸ்ததோரஸி||௬|| ஆவிஶ்ய ஶிரஸஃ காநி ஸர்வாணி ப்ரதிபூரயந்| ஆபஞ்ஜந்நாக்ஷிபந் தேஹஂ ஹநுமந்யே ததாऽக்ஷிணீ||௭|| நேத்ரே பஷ்டமுரஃபார்ஶ்வே நிர்புஜ்ய ஸ்தம்பயஂஸ்ததஃ| ஶுஷ்கோ வா ஸகபோ வாऽபி கஸநாத்காஸ உச்யதே||௮||
अधःप्रतिहतो वायुरूर्ध्वस्रोतःसमाश्रितः| उदानभावमापन्नः कण्ठे सक्तस्तथोरसि||६|| आविश्य शिरसः खानि सर्वाणि प्रतिपूरयन्| आभञ्जन्नाक्षिपन् देहं हनुमन्ये तथाऽक्षिणी||७|| नेत्रे पृष्ठमुरःपार्श्वे निर्भुज्य स्तम्भयंस्ततः| शुष्को वा सकफो वाऽपि कसनात्कास उच्यते||८||
🔊 Audio coming soon
ஸம்ப்ராப்திமாஹ- அத இத்யாதி| உதாநபாவமாபந்ந இதி ஊர்த்வகதிஸ்வபாவமாபந்நஃ| காநீதி ஸ்ரோதாஂஸி| நிர்புஜ்யேதி ஆக்ஷிப்ய| ஸ்தம்பயந் நேத்ராதீந்யேவ| கஸநாதிதீதி யதோக்தகதிமத்த்வாத் ததா உரஃப்ரபதிஶாதநாச்ச ‘காஸ’ இத்யந்வர்தஸஞ்ஜ்ஞயோச்யதே| ‘கஸ’ கதிஶாதநயோஃ, இத்யஸ்ய தாதோரயஂ ப்ரயோகஃ||௬-௮||
Adhikarana 5 (9) · Śloka 9
ப்ரதிகாதவிஶேஷேண தஸ்ய வாயோஃ ஸரஂஹஸஃ| வேதநாஶப்தவைஶிஷ்ட்யஂ காஸாநாமுபஜாயதே||௯||
प्रतिघातविशेषेण तस्य वायोः सरंहसः| वेदनाशब्दवैशिष्ट्यं कासानामुपजायते||९||
🔊 Audio coming soon
ஏவஂ ஸாமாந்யோக்தஸ்ய காஸஸ்ய பேதஹேதுமாஹ- ப்ரதீகாதேத்யாதி| ப்ரதீகாத இத்யாவரணஂ, ஸ ச கபாதி| ஸரஂஹஸஃ ஸவேகஸ்ய| வேதநா பீடா, ஶப்தஃ காஸஶப்தஃ, ஸஞ்ஜ்ஞா வா; தயோர்வைஶிஷ்ட்யஂ விஶிஷ்டத்வஂ பிந்நத்வமிதி யாவத்||௯||
Adhikarana 6 (10-13) · Śloka 13
ரூக்ஷஶீதகஷாயால்பப்ரமிதாநஶநஂ ஸ்த்ரியஃ| வேகதாரணமாயாஸோ வாதகாஸப்ரவர்தகாஃ||௧௦|| ஹத்பார்ஶ்வோரஃஶிரஃஶூலஸ்வரபேதகரோ பஶம்| ஶுஷ்கோரஃகண்டவக்ரஸ்ய ஹஷ்டலோம்நஃ ப்ரதாம்யதஃ||௧௧|| நிர்கோஷதைந்யஸ்தநநதௌர்பல்யக்ஷோபமோஹகத்| ஶுஷ்ககாஸஃ கபஂ ஶுஷ்கஂ கச்ச்ராந்முக்த்வாऽல்பதாஂ வ்ரஜேத்||௧௨|| ஸ்நிக்தாம்லலவணோஷ்ணைஶ்ச புக்தபீதைஃ ப்ரஶாம்யதி| ஊர்த்வவாதஸ்ய ஜீர்ணேऽந்நே வேகவாந்மாருதோ பவேத்||௧௩||
रूक्षशीतकषायाल्पप्रमितानशनं स्त्रियः| वेगधारणमायासो वातकासप्रवर्तकाः||१०|| हृत्पार्श्वोरःशिरःशूलस्वरभेदकरो भृशम्| शुष्कोरःकण्ठवक्रस्य हृष्टलोम्नः प्रताम्यतः||११|| निर्घोषदैन्यस्तननदौर्बल्यक्षोभमोहकृत्| शुष्ककासः कफं शुष्कं कृच्छ्रान्मुक्त्वाऽल्पतां व्रजेत्||१२|| स्निग्धाम्ललवणोष्णैश्च भुक्तपीतैः प्रशाम्यति| ऊर्ध्ववातस्य जीर्णेऽन्ने वेगवान्मारुतो भवेत्||१३||
🔊 Audio coming soon
ரூக்ஷேத்யாதிநா வாதஜஸ்ய ஹேதுலக்ஷணே ஆஹ| ப்ரதாம்யத இதி தமஸீவ ப்ரவிஶதஃ| ஊர்த்வவாதஸ்யேதி ஊர்த்வகதயா ப்ரகுபிதவாதஸ்ய||௧௦-௧௩||
Adhikarana 7 (14-16) · Śloka 16
கடுகோஷ்ணவிதாஹ்யம்லக்ஷாராணாமதிஸேவநம்| பித்தகாஸகரஂ க்ரோதஃ ஸந்தாபஶ்சாக்நிஸூர்யஜஃ||௧௪|| பீதநிஷ்டீவநாக்ஷித்வஂ திக்தாஸ்யத்வஂ ஸ்வராமயஃ| உரோதூமாயநஂ தஷ்ணா தாஹோ மோஹோऽருசிர்ப்ரமஃ||௧௫|| ப்ரததஂ காஸமாநஶ்ச ஜ்யோதீஂஷீவ ச பஶ்யதி| ஶ்லேஷ்மாணஂ பித்தஸஂஸஷ்டஂ நிஷ்டீவதி ச பைத்திகே||௧௬||
कटुकोष्णविदाह्यम्लक्षाराणामतिसेवनम्| पित्तकासकरं क्रोधः सन्तापश्चाग्निसूर्यजः||१४|| पीतनिष्ठीवनाक्षित्वं तिक्तास्यत्वं स्वरामयः| उरोधूमायनं तृष्णा दाहो मोहोऽरुचिर्भ्रमः||१५|| प्रततं कासमानश्च ज्योतींषीव च पश्यति| श्लेष्माणं पित्तसंसृष्टं निष्ठीवति च पैत्तिके||१६||
🔊 Audio coming soon
கட்வித்யாதிநா பித்தகாஸஹேதுலிங்கே ப்ராஹ| அக்நிஸூர்யஜ இதி அக்நிஸூர்யபவஃ ஸந்தாப இத்யர்தஃ| உரோதூமாயநமிதி உரஸோ தூமோத்வமநமிவ| பித்தஜேऽப்யஸ்மிஞ் ஶ்லேஷ்மநிஷ்டீவநஂ வ்யாதேருரஃப்ரபதிகபஸ்தாநபூதத்வேந ஶ்லேஷ்மபித்தஸஂஸர்கஜதயேதி ஜ்ஞேயம்||௧௪-௧௬||
Adhikarana 8 (17-19) · Śloka 19
குர்வபிஷ்யந்திமதுரஸ்நிக்தஸ்வப்நாவிசேஷ்டநைஃ| வத்தஃ ஶ்லேஷ்மாऽநிலஂ ருத்த்வா கபகாஸஂ கரோதி ஹி||௧௭|| மந்தாக்நித்வாருசிச்சர்திபீநஸோத்க்லேஶகௌரவைஃ| லோமஹர்ஷாஸ்யமாதுர்யக்லேதஸஂஸதநைர்யுதம்||௧௮|| பஹுலஂ மதுரஂ ஸ்நிக்தஂ நிஷ்டீவதி கநஂ கபம்| காஸமாநோ ஹ்யருக் வக்ஷஃ ஸம்பூர்ணமிவ மந்யதே||௧௯||
गुर्वभिष्यन्दिमधुरस्निग्धस्वप्नाविचेष्टनैः| वृद्धः श्लेष्माऽनिलं रुद्ध्वा कफकासं करोति हि||१७|| मन्दाग्नित्वारुचिच्छर्दिपीनसोत्क्लेशगौरवैः| लोमहर्षास्यमाधुर्यक्लेदसंसदनैर्युतम्||१८|| बहुलं मधुरं स्निग्धं निष्ठीवति घनं कफम्| कासमानो ह्यरुग् वक्षः सम्पूर्णमिव मन्यते||१९||
🔊 Audio coming soon
குர்வித்யாதிநா ஶ்லேஷ்மஜமாஹ||௧௭-௧௯||
Adhikarana 9 (20-23) · Śloka 23
அதிவ்யவாயபாராத்வயுத்தாஶ்வகஜவிக்ரஹைஃ| ரூக்ஷஸ்யோரஃ க்ஷதஂ வாயுர்கஹீத்வா காஸமாவஹேத்||௨௦|| ஸ பூர்வஂ காஸதே ஶுஷ்கஂ ததஃ ஷ்டீவேத் ஸஶோணிதம்| கண்டேந ருஜதாऽத்யர்தஂ விருக்ணேநேவ சோரஸா||௨௧|| ஸூசீபிரிவ தீக்ஷ்ணாபிஸ்துத்யமாநேந ஶூலிநா| துஃகஸ்பர்ஶேந ஶூலேந பேதபீடாபிதாபிநா||௨௨|| பர்வபேதஜ்வரஶ்வாஸதஷ்ணாவைஸ்வர்யபீடிதஃ| பாராவத இவாகூஜந் காஸவேகாத்க்ஷதோத்பவாத்||௨௩||
अतिव्यवायभाराध्वयुद्धाश्वगजविग्रहैः| रूक्षस्योरः क्षतं वायुर्गृहीत्वा कासमावहेत्||२०|| स पूर्वं कासते शुष्कं ततः ष्ठीवेत् सशोणितम्| कण्ठेन रुजताऽत्यर्थं विरुग्णेनेव चोरसा||२१|| सूचीभिरिव तीक्ष्णाभिस्तुद्यमानेन शूलिना| दुःखस्पर्शेन शूलेन भेदपीडाभितापिना||२२|| पर्वभेदज्वरश्वासतृष्णावैस्वर्यपीडितः| पारावत इवाकूजन् कासवेगात्क्षतोद्भवात्||२३||
🔊 Audio coming soon
அதிவ்யவாயேத்யாதிநா க்ஷதஜமாஹ| உரஃ க்ஷதஂ கஹீத்வேதி க்ஷதமுரஃ ப்ராப்யேத்யர்தஃ| அயஂ ச காஸஃ ஸாஹஸஜயக்ஷ்மரூபேऽப்யுக்தோ ஜ்ஞேயஃ||௨௦-௨௩||
Adhikarana 10 (24-30) · Śloka 30
விஷமாஸாத்ம்யபோஜ்யாதிவ்யவாயாத்வேகநிக்ரஹாத்| கணிநாஂ ஶோசதாஂ நணாஂ வ்யாபந்நேऽக்நௌ த்ரயோ மலாஃ||௨௪|| குபிதாஃ க்ஷயஜஂ காஸஂ குர்யுர்தேஹக்ஷயப்ரதம்| துர்கந்தஂ ஹரிதஂ ரக்தஂ ஷ்டீவேத் பூயோபமஂ கபம்||௨௫|| ஸ்தாநாதுத்காஸமாநஶ்ச ஹதயஂ மந்யதே ச்யுதம் | அகஸ்மாதுஷ்ணஶீதார்தோ பஹ்வாஶீ துர்பலஃ கஶஃ||௨௬|| ஸ்நிக்தாச்சமுகவர்ணத்வக் ஶ்ரீமத்தர்ஶநலோசநஃ | பாணிபாததலைஃ ஶ்லக்ஷ்ணைஃ ஸததாஸூயகோ கணீ||௨௭|| ஜ்வரோ மிஶ்ராகதிஸ்தஸ்ய பார்ஶ்வருக் பீநஸோऽருசிஃ| பிந்நஸஂஹதவர்சஸ்த்வஂ ஸ்வரபேதோऽநிமித்ததஃ||௨௮|| இத்யேஷ க்ஷயஜஃ காஸஃ க்ஷீணாநாஂ தேஹநாஶநஃ| ஸாத்யோ பலவதாஂ வா ஸ்யாத்யாப்யஸ்த்வேவஂ க்ஷதோத்திதஃ||௨௯|| நவௌ கதாசித் ஸித்யேதாமேதௌ பாதகுணாந்விதௌ| ஸ்தவிராணாஂ ஜராகாஸஃ ஸர்வோ யாப்யஃ ப்ரகீர்திதஃ||௩௦||
विषमासात्म्यभोज्यातिव्यवायाद्वेगनिग्रहात्| घृणिनां शोचतां नॄणां व्यापन्नेऽग्नौ त्रयो मलाः||२४|| कुपिताः क्षयजं कासं कुर्युर्देहक्षयप्रदम्| दुर्गन्धं हरितं रक्तं ष्ठीवेत् पूयोपमं कफम्||२५|| स्थानादुत्कासमानश्च हृदयं मन्यते च्युतम् | अकस्मादुष्णशीतार्तो बह्वाशी दुर्बलः कृशः||२६|| स्निग्धाच्छमुखवर्णत्वक् श्रीमद्दर्शनलोचनः | पाणिपादतलैः श्लक्ष्णैः सततासूयको घृणी||२७|| ज्वरो मिश्राकृतिस्तस्य पार्श्वरुक् पीनसोऽरुचिः| भिन्नसंहतवर्चस्त्वं स्वरभेदोऽनिमित्ततः||२८|| इत्येष क्षयजः कासः क्षीणानां देहनाशनः| साध्यो बलवतां वा स्याद्याप्यस्त्वेवं क्षतोत्थितः||२९|| नवौ कदाचित् सिध्येतामेतौ पादगुणान्वितौ| स्थविराणां जराकासः सर्वो याप्यः प्रकीर्तितः||३०||
🔊 Audio coming soon
விஷமேத்யாதிநா க்ஷயஜமாஹ| அத்ர ச விஷமாஸாத்ம்யபோஜ்யேந ததா வ்யவாயேந ததா வேகநிக்ரஹேண விஷமாஶநஜ-தாதுக்ஷயஜ-வேகஸந்தாரணஜாநாஂ யக்ஷ்மணாஂ லக்ஷணபூதகாஸஹேதுத்ரயஂ பதகுக்தஂ பவதி| அத்ர ப்ரஸந்நதஷ்டித்வாதி வ்யாதிப்ரபாவாத்பவதி| மிஶ்ராகதிரிதி மிஶ்ரதோஷலிங்கோ ஜ்வரோ பவதி| பிந்நேத்யாதி பிந்நவர்சஸ்த்வமநிமித்ததோ பவதி, ததா ஸ்வரபேதோऽப்யநிமித்தோ பவதி| தேஹநாஶந இதி அஸாத்ய இத்யர்தஃ| பாதகுணாந்விதாவிதி வைத்யாதிபாதசதுஷ்டயகுணவந்தௌ| ந சாத்ர கதாசித்ஸித்யேதாமித்யபிதாநேந யாப்யத்வஸாத்யத்வாநாமேகவிஷயத்வஂ; யதோ நவயோரேவ சதுஷ்பாதஸம்பத்த்யா ஸாத்யத்வமுக்தம், அதோऽந்யதா க்ஷதஜோ யாப்ய உக்த இதி பிந்நவிஷயதா| க்ஷயஜகாஸபேதஂ யாப்யதயா தர்ஶயந்நாஹ- ஸ்தவிராணாமித்யாதி| ஸ்தவிராணாமித்யுக்த்வாऽபி ஜராகாஸ இதி வசநேந ஸ்தவிராணாஂ யோ ஜரயா தேஹக்ஷயகாரிகயா கதஃ ஸ யாப்யஃ, யஸ்து தோஷகதஃ ஸ ஸாத்ய ஏவ பவதீதி தர்ஶயதி| அந்யே து ஜராகாஸஂ தோஷகதேஷ்வேவாந்தர்பாவயந்தி||௨௪-௩௦||
Adhikarana 11 (31) · Śloka 31
த்ரீந்ஸாத்யாந்ஸாதயேத்பூர்வாந் பத்யைர்யாப்யாஂஶ்ச யாபயேத்| சிகித்ஸாமத ஊர்த்வஂ து ஶணு காஸநிபர்ஹிணீம்||௩௧||
त्रीन्साध्यान्साधयेत्पूर्वान् पथ्यैर्याप्यांश्च यापयेत्| चिकित्सामत ऊर्ध्वं तु शृणु कासनिबर्हिणीम्||३१||
🔊 Audio coming soon
த்ரீந் பூர்வாநிதி தோஷஜாந்| ஸாத்யாநிதி ஸாத்யத்வேநோக்தாந்| யாப்யாநிதி பஹுவசநஂ வ்யக்த்யபேக்ஷயா, கிஂவா க்ஷயஜக்ஷதஜகாஸாபிப்ராயேண ஜ்ஞேயம்||௩௧||
Adhikarana 12 (32-34) · Śloka 34
ரூக்ஷஸ்யாநிலஜஂ காஸமாதௌ ஸ்நேஹைருபாசரேத்| ஸர்பிர்பிர்பஸ்திபிஃ பேயாயூஷக்ஷீரரஸாதிபிஃ||௩௨|| வாதக்நஸித்தைஃ ஸ்நேஹாத்யைர்தூமைர்லேஹைஶ்ச யுக்திதஃ| அப்யங்கைஃ பரிஷேகைஶ்ச ஸ்நிக்தைஃ ஸ்வேதைஶ்ச புத்திமாந்||௩௩|| பஸ்திபிர்பத்தவிட்வாதஂ ஶுஷ்கோர்த்வஂ சோர்த்வபக்திகைஃ| கதைஃ ஸபித்தஂ ஸகபஂ ஜயேத் ஸ்நேஹவிரேசநைஃ||௩௪||
रूक्षस्यानिलजं कासमादौ स्नेहैरुपाचरेत्| सर्पिर्भिर्बस्तिभिः पेयायूषक्षीररसादिभिः||३२|| वातघ्नसिद्धैः स्नेहाद्यैर्धूमैर्लेहैश्च युक्तितः| अभ्यङ्गैः परिषेकैश्च स्निग्धैः स्वेदैश्च बुद्धिमान्||३३|| बस्तिभिर्बद्धविड्वातं शुष्कोर्ध्वं चोर्ध्वभक्तिकैः| घृतैः सपित्तं सकफं जयेत् स्नेहविरेचनैः||३४||
🔊 Audio coming soon
ரூக்ஷஸ்யேத்யாதிநா சிகித்ஸாமாஹ| ஶுஷ்க ஊர்த்வஃ தேஹோ யஸ்ய ஸ ஶுஷ்கோர்த்வஸ்தஂ, ஶுஷ்ககாஸகஹீதஂ வா; ஸபித்தமூர்த்வபக்திகைர்கதைர்ஜயேத், ஶுஷ்கோர்த்வமேவ ஸகபஂ ஸ்நேஹவிரேசநைர்ஜயேத்||௩௨-௩௪||
Adhikarana 13 (35) · Śloka 35
கண்டகாரீகுடூசீப்யாஂ பதக் த்ரிஂஶத்பலாத்ரஸே| ப்ரஸ்தஃ ஸித்தோ கதாத்வாதகாஸநுத்வஹ்நிதீபநஃ||௩௫|| இதி கண்டகாரீகதம்|
कण्टकारीगुडूचीभ्यां पृथक् त्रिंशत्पलाद्रसे| प्रस्थः सिद्धो घृताद्वातकासनुद्वह्निदीपनः||३५|| इति कण्टकारीघृतम्|
🔊 Audio coming soon
கண்டகாரீத்யாதௌ ரஸே இதி க்வாதே||௩௫||
Adhikarana 14 (36-38) · Śloka 38
பிப்பலீபிப்பலீமூலசவ்யசித்ரகநாகரைஃ| தாந்யபாடாவசாராஸ்நாயஷ்ட்யாஹ்வக்ஷாரஹிங்குபிஃ||௩௬|| கோலமாத்ரைர்கதப்ரஸ்தாத்தஶமூலீரஸாடகே| ஸித்தாச்சதுர்திகாஂ பீத்வா பேயாமண்டஂ பிபேதநு||௩௭|| தச்ச்வாஸகாஸஹத்பார்ஶ்வக்ரஹணீதோஷகுல்மநுத்| பிப்பல்யாத்யஂ கதஂ சைததாத்ரேயேண ப்ரகீர்திதம்||௩௮|| இதி பிப்பல்யாதிகதம்|
पिप्पलीपिप्पलीमूलचव्यचित्रकनागरैः| धान्यपाठावचारास्नायष्ट्याह्वक्षारहिङ्गुभिः||३६|| कोलमात्रैर्घृतप्रस्थाद्दशमूलीरसाढके| सिद्धाच्चतुर्थिकां पीत्वा पेयामण्डं पिबेदनु||३७|| तच्छ्वासकासहृत्पार्श्वग्रहणीदोषगुल्मनुत्| पिप्पल्याद्यं घृतं चैतदात्रेयेण प्रकीर्तितम्||३८|| इति पिप्पल्यादिघृतम्|
🔊 Audio coming soon
சதுர்திகாமிதி பலம்||௩௬-௩௮||
Adhikarana 15 (39-42) · Śloka 42
த்ர்யூஷணஂ த்ரிபலாஂ த்ராக்ஷாஂ காஶ்மர்யாணி பரூஷகம்| த்வே பாடே தேவதார்வத்திஂ ஸ்வகுப்தாஂ சித்ரகஂ ஶடீம்||௩௯|| ப்ராஹ்மீஂ தாமலகீஂ மேதாஂ காகநாஸாஂ ஶதாவரீம்| த்ரிகண்டகஂ விதாரீஂ ச பிஷ்ட்வா கர்ஷஸமஂ கதாத்||௪௦|| ப்ரஸ்தஂ சதுர்குணே க்ஷீரே ஸித்தஂ காஸஹரஂ பிபேத்| ஜ்வரகுல்மாருசிப்லீஹஶிரோஹத்பார்ஶ்வஶூலநுத்||௪௧|| காமலார்ஶோऽநிலாஷ்டீலாக்ஷதஶோஷக்ஷயாபஹம்| த்ர்யூஷணஂ நாம விக்யாதமேதத்ததமநுத்தமம்||௪௨|| இதி த்ர்யூஷணாத்யஂ கதம்|
त्र्यूषणं त्रिफलां द्राक्षां काश्मर्याणि परूषकम्| द्वे पाठे देवदार्वृद्धिं स्वगुप्तां चित्रकं शटीम्||३९|| ब्राह्मीं तामलकीं मेदां काकनासां शतावरीम्| त्रिकण्टकं विदारीं च पिष्ट्वा कर्षसमं घृतात्||४०|| प्रस्थं चतुर्गुणे क्षीरे सिद्धं कासहरं पिबेत्| ज्वरगुल्मारुचिप्लीहशिरोहृत्पार्श्वशूलनुत्||४१|| कामलार्शोऽनिलाष्ठीलाक्षतशोषक्षयापहम्| त्र्यूषणं नाम विख्यातमेतद्धृतमनुत्तमम्||४२|| इति त्र्यूषणाद्यं घृतम्|
🔊 Audio coming soon
த்ர்யூஷணாத்யே ‘த்வே பாடே’ இத்யநேந ஸ்வல்பபத்ராஂ த்விதீயாஂ பாடாஂ க்ராஹயந்தி| ஸ்வகுப்தா ஶூகஶிம்பீ||௩௯-௪௨||
Adhikarana 16 (43-46) · Śloka 46
த்ரோணேऽபாஂ ஸாதயேத்ராஸ்நாஂ தஶமூலீஂ ஶதாவரீம்| பலிகாஂ மாணிகாஂஶாஂஸ்து குலத்தாந்பதராந்யவாந்||௪௩|| துலார்தஂ சாஜமாஂஸஸ்ய பாதஶேஷேண தேந ச| கதாடகஂ ஸமக்ஷீரஂ ஜீவநீயைஃ பலோந்மிதைஃ||௪௪|| ஸித்தஂ தத்தஶபிஃ கல்கைர்நஸ்யபாநாநுவாஸநைஃ| ஸமீக்ஷ்ய வாதரோகேஷு யதாவஸ்தஂ ப்ரயோஜயேத்||௪௫|| பஞ்சகாஸாந் ஶிரஃகம்பஂ ஶூலஂ வங்க்ஷணயோநிஜம்| ஸர்வாங்கைகாங்கரோகாஂஶ்ச ஸப்லீஹோர்த்வாநிலாஞ்ஜயேத்||௪௬|| இதி ராஸ்நாகதம்|
द्रोणेऽपां साधयेद्रास्नां दशमूलीं शतावरीम्| पलिकां माणिकांशांस्तु कुलत्थान्बदरान्यवान्||४३|| तुलार्धं चाजमांसस्य पादशेषेण तेन च| घृताढकं समक्षीरं जीवनीयैः पलोन्मितैः||४४|| सिद्धं तद्दशभिः कल्कैर्नस्यपानानुवासनैः| समीक्ष्य वातरोगेषु यथावस्थं प्रयोजयेत्||४५|| पञ्चकासान् शिरःकम्पं शूलं वङ्क्षणयोनिजम्| सर्वाङ्गैकाङ्गरोगांश्च सप्लीहोर्ध्वानिलाञ्जयेत्||४६|| इति रास्नाघृतम्|
🔊 Audio coming soon
த்ரோணேऽபாமித்யாதௌ வக்ஷ்யமாணாநி அஜமாஂஸாந்தாநி க்வாத்யாநி த்ரோணே ஏவ ஸாத்யாநி| மாணிகா அஷ்டௌ பலாநி| ஜீவநீயாநீதி ஜீவந்த்யாதீநி தஶ ஷட்விரேசநஶதாஶ்ரிதீயோக்தாநி||௪௩-௪௬||
Adhikarana 17 (47-52) · Śloka 52
விடங்கஂ நாகரஂ ராஸ்நா பிப்பலீ ஹிங்கு ஸைந்தவம்| பார்கீ க்ஷாரஶ்ச தச்சூர்ணஂ பிபேத்வா கதமாத்ரயா||௪௭|| ஸகபேऽநிலஜே காஸே ஶ்வாஸஹிக்காஹதாக்நிஷு| த்வௌ க்ஷாரௌ பஞ்சகோலாநி பஞ்சைவ லவணாநி ச||௪௮|| ஶடீநாகரகோதீச்யகல்கஂ வா வஸ்த்ரகாலிதம்| பாயயேத கதோந்மிஶ்ரஂ வாதகாஸநிபர்ஹணம்||௪௯|| துராலபாஂ ஶடீஂ த்ராக்ஷாஂ ஶங்கவேரஂ ஸிதோபலாம்| லிஹ்யாத் கர்கடஶங்கீஂ ச காஸே தைலேந வாதஜே||௫௦|| துஃஸ்பர்ஶாஂ பிப்பலீஂ முஸ்தஂ பார்கீஂ கர்கடகீஂ ஶடீம்| புராணகுடதைலாப்யாஂ சூர்ணிதஂ வாऽபி லேஹயேத்||௫௧|| விடங்கஂ ஸைந்தவஂ குஷ்டஂ வ்யோஷஂ ஹிங்கு மநஃஶிலாம்| மதுஸர்பிர்யுதஂ காஸஹிக்காஶ்வாஸஂ ஜயேல்லிஹந்||௫௨||
विडङ्गं नागरं रास्ना पिप्पली हिङ्गु सैन्धवम्| भार्गी क्षारश्च तच्चूर्णं पिबेद्वा घृतमात्रया||४७|| सकफेऽनिलजे कासे श्वासहिक्काहताग्निषु| द्वौ क्षारौ पञ्चकोलानि पञ्चैव लवणानि च||४८|| शटीनागरकोदीच्यकल्कं वा वस्त्रगालितम्| पाययेत घृतोन्मिश्रं वातकासनिबर्हणम्||४९|| दुरालभां शटीं द्राक्षां शृङ्गवेरं सितोपलाम्| लिह्यात् कर्कटशृङ्गीं च कासे तैलेन वातजे||५०|| दुःस्पर्शां पिप्पलीं मुस्तं भार्गीं कर्कटकीं शटीम्| पुराणगुडतैलाभ्यां चूर्णितं वाऽपि लेहयेत्||५१|| विडङ्गं सैन्धवं कुष्ठं व्योषं हिङ्गु मनःशिलाम्| मधुसर्पिर्युतं कासहिक्काश्वासं जयेल्लिहन्||५२||
🔊 Audio coming soon
கதமாத்ரயேதி சூர்ணாலோடநௌசிதயா கதமாத்ரயா| வஸ்த்ரகாலிதமிதி வஸ்த்ரபூதம்| கர்கடகீமிதி கர்கடஶங்கீம்||௪௭-௫௨||
Adhikarana 18 (53-56) · Śloka 56
சித்ரகஂ பிப்பலீமூலஂ வ்யோஷஂ ஹிங்கு துராலபாம்| ஶடீஂ புஷ்கரமூலஂ ச ஶ்ரேயஸீஂ ஸுரஸாஂ வசாம்||௫௩|| பார்கீஂ சிந்நருஹாஂ ராஸ்நாஂ ஶங்கீஂ த்ராக்ஷாஂ ச கார்ஷிகாந்| கல்காநர்ததுலாக்வாதே நிதிக்த்யாஃ பலவிஂஶதிம் ||௫௪|| தத்த்வா மத்ஸ்யண்டிகாயாஶ்ச கதாச்ச குடவஂ பசேத்| ஸித்தஂ ஶீதஂ பதக் க்ஷௌத்ரபிப்பலீகுடவாந்விதம்||௫௫|| சதுஷ்பலஂ துகாக்ஷீர்யாஶ்சூர்ணிதஂ தத்ர தாபயேத்| லேஹயேத் காஸஹத்ரோகஶ்வாஸகுல்மநிவாரணம்||௫௬|| இதி சித்ரகாதிலேஹஃ|
चित्रकं पिप्पलीमूलं व्योषं हिङ्गु दुरालभाम्| शटीं पुष्करमूलं च श्रेयसीं सुरसां वचाम्||५३|| भार्गीं छिन्नरुहां रास्नां शृङ्गीं द्राक्षां च कार्षिकान्| कल्कानर्धतुलाक्वाथे निदिग्ध्याः पलविंशतिम् ||५४|| दत्त्वा मत्स्यण्डिकायाश्च घृताच्च कुडवं पचेत्| सिद्धं शीतं पृथक् क्षौद्रपिप्पलीकुडवान्वितम्||५५|| चतुष्पलं तुगाक्षीर्याश्चूर्णितं तत्र दापयेत्| लेहयेत् कासहृद्रोगश्वासगुल्मनिवारणम्||५६|| इति चित्रकादिलेहः|
🔊 Audio coming soon
சித்ரகமித்யாதௌ ஶ்ரேயஸீமிதி ஹஸ்திபிப்பலீம்| அர்ததுலாக்வாத இதி அத்ர துலார்தஶப்தோல்லேகேந க்ரியமாணத்வாத் த்ரோணார்தஜலேந க்வாதஃ கர்தவ்யஃ||௫௩-௫௬||
Adhikarana 19 (57-62) · Śloka 62
தஶமூலீஂ ஸ்வயங்குப்தாஂ ஶங்கபுஷ்பீஂ ஶடீஂ பலாம்| ஹஸ்திபிப்பல்யபாமார்கபிப்பலீமூலசித்ரகாந்||௫௭|| பார்கீஂ புஷ்கரமூலஂ ச த்விபலாஂஶஂ யவாடகம்| ஹரீதகீஶதஂ சைகஂ ஜலே பஞ்சாடகே பசேத்||௫௮|| யவைஃ ஸ்விந்நைஃ கஷாயஂ தஂ பூதஂ தச்சாபயாஶதம்| பசேத்குடதுலாஂ தத்த்வா குடவஂ ச பதக்கதாத்||௫௯|| தைலாத் ஸபிப்பலீசூர்ணாத் ஸித்தஶீதே ச மாக்ஷிகாத்| லிஹ்யாத்த்வே சாபயே நித்யமதஃ காதேத்ரஸாயநாத்||௬௦|| தத்வலீபலிதஂ ஹந்தி வர்ணாயுர்பலவர்தநம்| பஞ்சகாஸாந் க்ஷயஂ ஶ்வாஸஂ ஹிக்காஂ ச விஷமஜ்வரம்||௬௧|| ஹந்யாத்ததாऽர்ஶோக்ரஹணீஹத்ரோகாருசிபீநஸாந்| அகஸ்த்யவிஹிதஂ ஶ்ரேஷ்டஂ ரஸாயநமிதஂ ஶுபம்||௬௨|| இத்யகஸ்த்யஹரீதகீ|
दशमूलीं स्वयङ्गुप्तां शङ्खपुष्पीं शटीं बलाम्| हस्तिपिप्पल्यपामार्गपिप्पलीमूलचित्रकान्||५७|| भार्गीं पुष्करमूलं च द्विपलांशं यवाढकम्| हरीतकीशतं चैकं जले पञ्चाढके पचेत्||५८|| यवैः स्विन्नैः कषायं तं पूतं तच्चाभयाशतम्| पचेद्गुडतुलां दत्त्वा कुडवं च पृथग्घृतात्||५९|| तैलात् सपिप्पलीचूर्णात् सिद्धशीते च माक्षिकात्| लिह्याद्द्वे चाभये नित्यमतः खादेद्रसायनात्||६०|| तद्वलीपलितं हन्ति वर्णायुर्बलवर्धनम्| पञ्चकासान् क्षयं श्वासं हिक्कां च विषमज्वरम्||६१|| हन्यात्तथाऽर्शोग्रहणीहृद्रोगारुचिपीनसान्| अगस्त्यविहितं श्रेष्ठं रसायनमिदं शुभम्||६२|| इत्यगस्त्यहरीतकी|
🔊 Audio coming soon
தஶமூலீத்யாதௌ ஹரீதகீஶதமிதி ஹரீதகீபலஶதம்| யவைஃ ஸ்விந்நைரிதி யவா யதா ஸ்விந்நா பவந்தி ததா தஂ கஷாயஂ பூதஂ கஹீத்வா ஹரீதகீஶதஂ ச ததேவ கஹீத்வா குடதுலாஂ ச தத்த்வா புநஃ பாகஃ கர்தவ்யஃ| யவாநாஂ ச ஸ்விந்நதா சதுர்பாகாவஶேஷ ஏவ கஷாயே பவதீதி கத்வா சதுர்பாகாவஶிஷ்டமேவாத்ர கஷாயஂ குர்வந்தி| கததைலகுடவே சாத்ராஷ்டபலமாநே ஏவ, குடவேऽபி த்வைகுண்யஸ்ய ப்ரதிபாதிதத்வாத்; தந்த்ராந்தரே சாத்ரைவ யோகே “மதுநஶ்ச பலாஷ்டகம்” இத்யுக்தம்| துல்யமாநத்வேऽபி சாத்ர கதமதுநோர்த்ரவ்யாந்தரயோகஸ்ய வித்யமாநத்வாந்ந விருத்தத்வம்; த்ரவ்யாந்தரயோகே ஸதி மதுகதயோஸ்துல்யமாநதாऽபி ந விருத்தா பவதி| அத்ர ச ஹரீதகீபலஂ ஸ்விந்நஂ கததைலே ப்ரதமஂ மநாக்பர்ஜயந்தி அவயவதார்ட்யார்தஂ, ததஃ க்வாதாதிப்ரக்ஷேபஃ, அவதாரஸமயே ச பிப்பலீசூர்ணப்ரக்ஷேபஃ, ஶீதீபூதே ச மது யம், இதஂ வத்தவைத்யாநாஂ கர்மாஹுஃ| லிஹ்யாதிதி ஏதஂ ப்ரகதஂ லேஹஂ லிஹ்யாத்| த்வே சாபயே அதோ ரஸாயநாத் காதேத்| நித்யஂ நிரந்தரமித்யர்தஃ; கிஂவா த்வே அபயே லிஹ்யாத் ததா த்வே சாபயே காதேத், இத்யநேந அபயாத்வயஸம்பத்தலேஹ்யபாகஂ லிஹ்யாத் ததஸ்ததபயாத்வயஂ காதேதித்யர்தஃ| அகஸ்த்யவிஹிதமித்யநேநாஸ்ய மஹாஜநஸம்ப்ரதாயாகதத்வேநாத்யர்தஸித்தத்வமுச்யதே||௫௭-௬௨||
Adhikarana 20 (63-64) · Śloka 64
ஸைந்தவஂ பிப்பலீஂ பார்கீஂ ஶங்கவேரஂ துராலபாம்| தாடிமாம்லேந கோஷ்ணேந பார்கீநாகரமம்புநா||௬௩|| பிபேத் கதிரஸாரஂ வா மதிராததிமஸ்துபிஃ| அதவா பிப்பலீகல்கஂ கதபஷ்டஂ ஸஸைந்தவம்||௬௪||
सैन्धवं पिप्पलीं भार्गीं शृङ्गवेरं दुरालभाम्| दाडिमाम्लेन कोष्णेन भार्गीनागरमम्बुना||६३|| पिबेत् खदिरसारं वा मदिरादधिमस्तुभिः| अथवा पिप्पलीकल्कं घृतभृष्टं ससैन्धवम्||६४||
🔊 Audio coming soon
கதிரஸாரமிதி கதிரகாஷ்டஸாரம்| ஸஸைந்தவமிதி ஈஷத்ஸைந்தவேந, அவ்யக்தலவணமிதி யாவத்| அத்ர மதிராதிபிஃ ‘பிபேத்’ இத்யநுவர்ததே||௬௩-௬௪||
Adhikarana 21 (65-68) · Śloka 68
ஶிரஸஃ பீடநே ஸ்ராவே நாஸாயா ஹதி தாம்யதி| காஸப்ரதிஶ்யாயவதாஂ தூமஂ வைத்யஃ ப்ரயோஜயேத்||௬௫|| தஶாங்குலோந்மிதாஂ நாடீமதவாऽஷ்டாங்குலோந்மிதாம்| ஶராவஸம்புடச்சித்ரே கத்வா ஜிஹ்மாஂ விசக்ஷணஃ||௬௬|| வைரேசநஂ முகேநைவ காஸவாந் தூமமாபிபேத்| தமுரஃ கேவலஂ ப்ராப்தஂ முகேநைவோத்வமேத் புநஃ||௬௭|| ஸ ஹ்யஸ்ய தைக்ஷ்ண்யாத்விச்சித்ய ஶ்லேஷ்மாணமுரஸி ஸ்திதம்| நிஷ்கஷ்ய ஶமயேத் காஸஂ வாதஶ்லேஷ்மஸமுத்பவம்||௬௮||
शिरसः पीडने स्रावे नासाया हृदि ताम्यति| कासप्रतिश्यायवतां धूमं वैद्यः प्रयोजयेत्||६५|| दशाङ्गुलोन्मितां नाडीमथवाऽष्टाङ्गुलोन्मिताम्| शरावसम्पुटच्छिद्रे कृत्वा जिह्मां विचक्षणः||६६|| वैरेचनं मुखेनैव कासवान् धूममापिबेत्| तमुरः केवलं प्राप्तं मुखेनैवोद्वमेत् पुनः||६७|| स ह्यस्य तैक्ष्ण्याद्विच्छिद्य श्लेष्माणमुरसि स्थितम्| निष्कृष्य शमयेत् कासं वातश्लेष्मसमुद्भवम्||६८||
🔊 Audio coming soon
ஶிரஸ இத்யாதிநா தூமயோக்யாவஸ்தோபதர்ஶநபூர்வகஂ தூமமாஹஶிரஸஃ பீடநே இத்யாதி| ஶூலகௌரவாதிநா ஶிரஸஃ பீடநே| தஶாங்குலோந்மிதாமித்யாதிநா ஸூத்ரஸ்தாநோக்ததூமபாநவிஶிஷ்டநலிகாதிவிதாநமிஹ காஸே விதீயதே| அயஂ ச தூமஸ்ததா வமநார்தஶ்ச தூமஸ்தந்த்ராந்தரே பதகேவோக்தஃ, ததாஹி பஞ்ச தூமாஃ ஸ்நேஹந-ப்ராயோகிக-வைரேசநிகாஃ காஸக்நோ வாமநீயஶ்ச ஸுஶ்ருதே ப்ரோக்தாஃ; ததாऽபீஹ காஸக்நவாமநீயயோ ரேசநகாரகதயா விரேசநீய ஏவாவரோதோ ஜ்ஞேயஃ; பரந்து விரேசநீயத்வேऽபி காஸக்நஸ்யாயஂ நலிகாமாநாதிபேத உக்த இதி விஶேஷோ ஜ்ஞேயஃ| சித்ரே இதி உபரி நலிகாமாநே ச்சித்ரே| ஜிஹ்மாமிதி வக்ராம்| முகேநைவேதி வசநேந ப்ராகுக்தநாஸாபாநஂ நிஷேததி||௬௫-௬௮||
Adhikarana 22 (69-75) · Śloka 75
மநஃஶிலாலமதுகமாஂஸீமுஸ்தேங்குதைஃ பிபேத்| தூமஂ தஸ்யாநு ச க்ஷீரஂ ஸுகோஷ்ணஂ ஸகுடஂ பிபேத்||௬௯|| ஏஷ காஸாந் பதக்தோஷஸந்நிபாதஸமுத்பவாந்| தூமோ ஹந்யாதஸஂஸித்தாநந்யைர்யோகஶதைரபி||௭௦|| ப்ரபௌண்டரீகஂ மதுகஂ ஶார்ங்கேஷ்டாஂ ஸமநஃஶிலாம்| மரிசஂ பிப்பலீஂ த்ராக்ஷாமேலாஂ ஸுரஸமஞ்ஜரீம்||௭௧|| கத்வா வர்திஂ பிபேத்தூமஂ க்ஷௌமசேலாநுவர்திதாம்| கதாக்தாமநு ச க்ஷீரஂ குடோதகமதாபி வா||௭௨|| மநஃஶிலைலாமரிசக்ஷாராஞ்ஜநகுடந்நடைஃ| வஂஶலேகநஸேவ்யாலக்ஷௌமலக்தகரோஹிஷைஃ ||௭௩|| பூர்வகல்பேந தூமோऽயஂ ஸாநுபாநோ விதீயதே| மநஃஶிலாலே தத்வச்ச பிப்பலீநாகரைஃ ஸஹ||௭௪|| த்வகைங்குதீ பஹத்யௌ த்வே தாலமூலீ மநஃஶிலா| கார்பாஸாஸ்த்யஶ்வகந்தா ச தூமஃ காஸவிநாஶநஃ||௭௫||
मनःशिलालमधुकमांसीमुस्तेङ्गुदैः पिबेत्| धूमं तस्यानु च क्षीरं सुखोष्णं सगुडं पिबेत्||६९|| एष कासान् पृथग्दोषसन्निपातसमुद्भवान्| धूमो हन्यादसंसिद्धानन्यैर्योगशतैरपि||७०|| प्रपौण्डरीकं मधुकं शार्ङ्गेष्टां समनःशिलाम्| मरिचं पिप्पलीं द्राक्षामेलां सुरसमञ्जरीम्||७१|| कृत्वा वर्तिं पिबेद्धूमं क्षौमचेलानुवर्तिताम्| घृताक्तामनु च क्षीरं गुडोदकमथापि वा||७२|| मनःशिलैलामरिचक्षाराञ्जनकुटन्नटैः| वंशलेखनसेव्यालक्षौमलक्तकरोहिषैः ||७३|| पूर्वकल्पेन धूमोऽयं सानुपानो विधीयते| मनःशिलाले तद्वच्च पिप्पलीनागरैः सह||७४|| त्वगैङ्गुदी बृहत्यौ द्वे तालमूली मनःशिला| कार्पासास्थ्यश्वगन्धा च धूमः कासविनाशनः||७५||
🔊 Audio coming soon
மநஃஶிலேத்யாதௌ அலஂ ஹரிதாலம், இங்குதஃ புத்ரஜீவகஃ| அஸ்ய ச தூமஸ்ய பஶ்சாத் க்ஷீரபாநஂ தீக்ஷ்ணேநாநேந தூமேந க்ரியமாணௌஜஃக்ஷயாதிபயபரிஹாரார்தம்| ஸந்நிபாதஜஶ்ச காஸோ யத்யப்யத்ர நோக்தஸ்ததாऽபி ப்ரகதிஸமஸந்நிபாதகதஸ்து காஸோ பவத்யேவேதி வசநாதுந்நீயதே; கிஂவா ஸாந்நிபாதிகஃ க்ஷயஜகாஸஃ| வக்ஷ்யதே ஹி- “ஸந்நிபாதபவோ ஹ்யேஷ க்ஷயகாஸஃ ஸுதாருணஃ| ஸந்நிபாதஹிதஂ தஸ்மாத் கார்யமத்ர பிஷக்ஜிதம்” இதி| ப்ரபௌண்டரீகேத்யாதௌ ஶார்ங்கேஷ்டா குஞ்ஜா| கத்வா வர்திமிதி மாத்ராஶிதீயோக்தவிதாநேந வர்திஂ கத்வா| க்ஷௌமஸ்ய சேலஃ க்ஷௌமசேலஃ| வஂஶலேகநஂ வஂஶநீலிகா| ஆலஂ ஹரிதாலம்| ஸேவ்யம் உஶீரம்| ரோஹிஷஂ கந்ததணம்| பூர்வகல்பேந பூர்வோக்தவிதிநா | நாகரைரித்யந்தேநைகோ யோகஃ||௬௯-௭௫||
Adhikarana 23 (76-82) · Śloka 82
க்ராம்யாநூபௌதகைஃ ஶாலியவகோதூமஷஷ்டிகாந்| ரஸைர்மாஷாத்மகுப்தாநாஂ யூஷைர்வா போஜயேத்திதாந்||௭௬|| யவாநீபிப்பலீபில்வமத்யநாகரசித்ரகைஃ| ராஸ்நாஜாஜீபதக்பர்ணீபலாஶஶடிபௌஷ்கரைஃ||௭௭|| ஸ்நிக்தாம்லலவணாஂ ஸித்தாஂ பேயாமநிலஜே பிபேத்| கடீஹத்பார்ஶ்வகோஷ்டார்திஶ்வாஸஹிக்காப்ரணாஶிநீம்||௭௮|| தஶமூலரஸே தத்வத்பஞ்சகோலகுடாந்விதாம்| ஸித்தாஂ ஸமதிலாஂ தத்யாத்க்ஷீரே வாऽபி ஸஸைந்தவாம்||௭௯|| மாத்ஸ்யகௌக்குடவாராஹைராமிஷைர்வா கதாந்விதாம்| ஸித்தாஂ ஸஸைந்தவாஂ பேயாஂ வாதகாஸீ பிபேந்நரஃ||௮௦|| வாஸ்துகோ வாயஸீஶாகஂ மூலகஂ ஸுநிஷண்ணகம்| ஸ்நேஹாஸ்தைலாதயோ பக்ஷ்யாஃ க்ஷீரேக்ஷுரஸகௌடிகாஃ||௮௧|| தத்யாரநாலாம்லபலப்ரஸந்நாபாநமேவ ச| ஶஸ்யதே வாதகாஸே து ஸ்வாத்வம்லலவணாநி ச||௮௨|| இதி வாதகாஸசிகித்ஸா|
ग्राम्यानूपौदकैः शालियवगोधूमषष्टिकान्| रसैर्माषात्मगुप्तानां यूषैर्वा भोजयेद्धितान्||७६|| यवानीपिप्पलीबिल्वमध्यनागरचित्रकैः| रास्नाजाजीपृथक्पर्णीपलाशशटिपौष्करैः||७७|| स्निग्धाम्ललवणां सिद्धां पेयामनिलजे पिबेत्| कटीहृत्पार्श्वकोष्ठार्तिश्वासहिक्काप्रणाशिनीम्||७८|| दशमूलरसे तद्वत्पञ्चकोलगुडान्विताम्| सिद्धां समतिलां दद्यात्क्षीरे वाऽपि ससैन्धवाम्||७९|| मात्स्यकौक्कुटवाराहैरामिषैर्वा घृतान्विताम्| सिद्धां ससैन्धवां पेयां वातकासी पिबेन्नरः||८०|| वास्तुको वायसीशाकं मूलकं सुनिषण्णकम्| स्नेहास्तैलादयो भक्ष्याः क्षीरेक्षुरसगौडिकाः||८१|| दध्यारनालाम्लफलप्रसन्नापानमेव च| शस्यते वातकासे तु स्वाद्वम्ललवणानि च||८२|| इति वातकासचिकित्सा|
🔊 Audio coming soon
ஆத்மகுப்தாநாமிதி ஶூகஶிம்பீபலாநாம்| பஞ்சகோலகுடாந்விதாமிதி ப்ரக்ஷிப்தபஞ்சகோலகுடாம்| ஸமதிலாமிதி ஸமதிலதண்டுலஸாதிதாம்| ஆமிஷைரிதி மத்ஸ்யாத்யாமிஷைஃ ஸதண்டுலைஃ ஸித்தாம்| வாயஸீ காகமாசீ||௭௬-௮௨||
Adhikarana 24 (83-107) · Śloka 107
பைத்திகே ஸகபே காஸே வமநஂ ஸர்பிஷா ஹிதம்| ததா மதநகாஶ்மர்யமதுகக்வதிதைர்ஜலைஃ||௮௩|| யஷ்ட்யாஹ்வபலகல்கைர்வா விதாரீக்ஷுரஸாயுதைஃ| ஹததோஷஸ்ததஃ ஶீதஂ மதுரஂ ச க்ரமஂ பஜேத்||௮௪|| பைத்தே தநுகபே காஸே த்ரிவதாஂ மதுரைர்யுதாம்| தத்யாத்கநகபே திக்தைர்விரேகார்தே யுதாஂ பிஷக்||௮௫|| ஸ்நிக்தஶீதஸ்தநுகபே ரூக்ஷஶீதஃ கபே கநே| க்ரமஃ கார்யஃ பரஂ போஜ்யைஃ ஸ்நேஹைர்லேஹைஶ்ச ஶஸ்யதே||௮௬|| ஶங்காடகஂ பத்மபீஜஂ நீலீஸாராணி பிப்பலீ| பிப்பலீமுஸ்தயஷ்ட்யாஹ்வத்ராக்ஷாமூர்வாமஹௌஷதம்||௮௭|| லாஜாऽமதபலா த்ராக்ஷா த்வக்க்ஷீரீ பிப்பலீ ஸிதா| பிப்பலீபத்மகத்ராக்ஷா பஹத்யாஶ்ச பலாத்ரஸஃ||௮௮|| கர்ஜூரஂ பிப்பலீ வாஂஶீ ஶ்வதஂஷ்ட்ரா சேதி பஞ்ச தே| கதக்ஷௌத்ரயுதா லேஹாஃ ஶ்லோகார்தைஃ பித்தகாஸிநாம்||௮௯|| ஶர்கராசந்தநத்ராக்ஷாமதுதாத்ரீபலோத்பலைஃ| பைத்தே, ஸமுஸ்தமரிசஃ ஸகபே, ஸகதோऽநிலே||௯௦|| மத்வீகார்தஶதஂ த்ரிஂஶத்பிப்பலீஃ ஶர்கராபலம்| லேஹயேந்மதுநா கோர்வா க்ஷீரபஂ ச ஶகத்ரஸம்||௯௧|| த்வகேலாவ்யோஷமத்வீகாபிப்பலீமூலபௌஷ்கரைஃ| லாஜாமுஸ்தஶடீராஸ்நாதாத்ரீபலபிபீதகைஃ||௯௨|| ஶர்கராக்ஷௌத்ரஸர்பிர்பிர்லேஹஃ காஸவிநாஶநஃ| ஶ்வாஸஂ ஹிக்காஂ க்ஷயஂ சைவ ஹத்ரோகஂ ச ப்ரணாஶயேத்||௯௩|| பிப்பல்யாமலகஂ த்ராக்ஷாஂ லாக்ஷாஂ லாஜாஂ ஸிதோபலாம்| க்ஷீரே பக்த்வா கநஂ ஶீதஂ லிஹ்யாத் க்ஷௌத்ராஷ்டபாகிகம்||௯௪|| விதாரீக்ஷுமணாலாநாஂ ரஸாந் க்ஷீரஂ ஸிதோபலாம்| பிபேத்வா மதுஸஂயுக்தஂ பித்தகாஸஹரஂ பரம்||௯௫|| மதுரைர்ஜாங்கலரஸைஃ ஶ்யாமாகயவகோத்ரவாஃ| முத்காதியூஷைஃ ஶாகைஶ்ச திக்தகைர்மாத்ரயா ஹிதாஃ||௯௬|| கநஶ்லேஷ்மணி லேஹாஸ்து திக்தகா மதுஸஂயுதாஃ| ஶாலயஃ ஸ்யுஸ்தநுகபே ஷஷ்டிகாஶ்ச ரஸாதிபிஃ||௯௭|| ஶர்கராம்போऽநுபாநார்தஂ த்ராக்ஷேக்ஷூணாஂ ரஸாஃ பயஃ| ஸர்வஂ ச மதுரஂ ஶீதமவிதாஹி ப்ரஶஸ்யதே||௯௮|| காகோலீபஹதீமேதாயுக்மைஃ ஸவஷநாகரைஃ| பித்தகாஸே ரஸாந் க்ஷீரஂ யூஷாஂஶ்சாப்யுபகல்பயேத்||௯௯|| ஶராதிபஞ்சமூலஸ்ய பிப்பலீத்ராக்ஷயோஸ்ததா| கஷாயேண ஶதஂ க்ஷீரஂ பிபேத் ஸமதுஶர்கரம்||௧௦௦|| ஸ்திராஸிதாபஶ்நிபர்ணீஶ்ராவணீபஹதீயுகைஃ| ஜீவகர்ஷபகாகோலீதாமலக்யத்திஜீவகைஃ||௧௦௧|| ஶதஂ பயஃ பிபேத் காஸீ ஜ்வரீ தாஹீ க்ஷதக்ஷயீ| தஜ்ஜஂ வா ஸாதயேத் ஸர்பிஃ ஸக்ஷீரேக்ஷுரஸஂ பிஷக்||௧௦௨|| ஜீவகாத்யைர்மதுரகைஃ பலைஶ்சாபிஷுகாதிபிஃ| கல்கைஸ்த்ரிகார்ஷிகைஃ ஸித்தே பூதஶீதே ப்ரதாபயேத்||௧௦௩|| ஶர்கராபிப்பலீசூர்ணஂ த்வக்க்ஷீர்யா மரிசஸ்ய ச| ஶங்காடகஸ்ய சாவாப்ய க்ஷௌத்ரகர்பாந்பலோந்மிதாந்||௧௦௪|| குடாந் கோதூமசூர்ணேந கத்வா காதேத்திதாஶநஃ| ஶுக்ராஸக்தோஷஶோஷேஷு காஸே க்ஷீணக்ஷதேஷு ச||௧௦௫|| ஶர்கராநாகரோதீச்யஂ கண்டகாரீஂ ஶடீஂ ஸமம்| பிஷ்ட்வா ரஸஂ பிபேத்பூதஂ வஸ்த்ரேண கதமூர்ச்சிதம்||௧௦௬|| மஹிஷ்யஜாவிகோக்ஷீரதாத்ரீபலரஸைஃ ஸமைஃ| ஸர்பிஃ ஸித்தஂ பிபேத்யுக்த்யா பித்தகாஸநிபர்ஹணம்||௧௦௭|| இதி பித்தகாஸசிகித்ஸா|
पैत्तिके सकफे कासे वमनं सर्पिषा हितम्| तथा मदनकाश्मर्यमधुकक्वथितैर्जलैः||८३|| यष्ट्याह्वफलकल्कैर्वा विदारीक्षुरसायुतैः| हृतदोषस्ततः शीतं मधुरं च क्रमं भजेत्||८४|| पैत्ते तनुकफे कासे त्रिवृतां मधुरैर्युताम्| दद्याद्घनकफे तिक्तैर्विरेकार्थे युतां भिषक्||८५|| स्निग्धशीतस्तनुकफे रूक्षशीतः कफे घने| क्रमः कार्यः परं भोज्यैः स्नेहैर्लेहैश्च शस्यते||८६|| शृङ्गाटकं पद्मबीजं नीलीसाराणि पिप्पली| पिप्पलीमुस्तयष्ट्याह्वद्राक्षामूर्वामहौषधम्||८७|| लाजाऽमृतफला द्राक्षा त्वक्क्षीरी पिप्पली सिता| पिप्पलीपद्मकद्राक्षा बृहत्याश्च फलाद्रसः||८८|| खर्जूरं पिप्पली वांशी श्वदंष्ट्रा चेति पञ्च ते| घृतक्षौद्रयुता लेहाः श्लोकार्धैः पित्तकासिनाम्||८९|| शर्कराचन्दनद्राक्षामधुधात्रीफलोत्पलैः| पैत्ते, समुस्तमरिचः सकफे, सघृतोऽनिले||९०|| मृद्वीकार्धशतं त्रिंशत्पिप्पलीः शर्करापलम्| लेहयेन्मधुना गोर्वा क्षीरपं च शकृद्रसम्||९१|| त्वगेलाव्योषमृद्वीकापिप्पलीमूलपौष्करैः| लाजामुस्तशटीरास्नाधात्रीफलबिभीतकैः||९२|| शर्कराक्षौद्रसर्पिर्भिर्लेहः कासविनाशनः| श्वासं हिक्कां क्षयं चैव हृद्रोगं च प्रणाशयेत्||९३|| पिप्पल्यामलकं द्राक्षां लाक्षां लाजां सितोपलाम्| क्षीरे पक्त्वा घनं शीतं लिह्यात् क्षौद्राष्टभागिकम्||९४|| विदारीक्षुमृणालानां रसान् क्षीरं सितोपलाम्| पिबेद्वा मधुसंयुक्तं पित्तकासहरं परम्||९५|| मधुरैर्जाङ्गलरसैः श्यामाकयवकोद्रवाः| मुद्गादियूषैः शाकैश्च तिक्तकैर्मात्रया हिताः||९६|| घनश्लेष्मणि लेहास्तु तिक्तका मधुसंयुताः| शालयः स्युस्तनुकफे षष्टिकाश्च रसादिभिः||९७|| शर्कराम्भोऽनुपानार्थं द्राक्षेक्षूणां रसाः पयः| सर्वं च मधुरं शीतमविदाहि प्रशस्यते||९८|| काकोलीबृहतीमेदायुग्मैः सवृषनागरैः| पित्तकासे रसान् क्षीरं यूषांश्चाप्युपकल्पयेत्||९९|| शरादिपञ्चमूलस्य पिप्पलीद्राक्षयोस्तथा| कषायेण शृतं क्षीरं पिबेत् समधुशर्करम्||१००|| स्थिरासितापृश्निपर्णीश्रावणीबृहतीयुगैः| जीवकर्षभकाकोलीतामलक्यृद्धिजीवकैः||१०१|| शृतं पयः पिबेत् कासी ज्वरी दाही क्षतक्षयी| तज्जं वा साधयेत् सर्पिः सक्षीरेक्षुरसं भिषक्||१०२|| जीवकाद्यैर्मधुरकैः फलैश्चाभिषुकादिभिः| कल्कैस्त्रिकार्षिकैः सिद्धे पूतशीते प्रदापयेत्||१०३|| शर्करापिप्पलीचूर्णं त्वक्क्षीर्या मरिचस्य च| शृङ्गाटकस्य चावाप्य क्षौद्रगर्भान्पलोन्मितान्||१०४|| गुडान् गोधूमचूर्णेन कृत्वा खादेद्धिताशनः| शुक्रासृग्दोषशोषेषु कासे क्षीणक्षतेषु च||१०५|| शर्करानागरोदीच्यं कण्टकारीं शटीं समम्| पिष्ट्वा रसं पिबेत्पूतं वस्त्रेण घृतमूर्च्छितम्||१०६|| महिष्यजाविगोक्षीरधात्रीफलरसैः समैः| सर्पिः सिद्धं पिबेद्युक्त्या पित्तकासनिबर्हणम्||१०७|| इति पित्तकासचिकित्सा|
🔊 Audio coming soon
வமநஂ ஸர்பிஷேதி வமநத்ரவ்யயுக்தேந ஸர்பிஷா வமநஂ கர்தவ்யம்| யஷ்ட்யாஹ்வபலகல்கைரிதி அத்ர பலஂ மதநபலம்| பித்தகாஸே ஏவ காஸவேகநிஃஸார்யமாணஸ்ய கபஸ்ய தநுதாயாஂ கநதாயாஂ ச பதக் சிகித்ஸாமாஹ- பைத்தே இத்யாதி| திக்தகைர்யுதாஂ த்ரிவதாமிதி ஸம்பந்தஃ| க்ரம இதி பேயாதிக்ரமஃ| பரமிதி பேயாதிக்ரமாதூர்த்வம்| ஶஸ்யத இத்யத்ர ‘உபசாரஃ’ இதி ஶேஷஃ| நீலீஸாரமிதி நீலிநீபலஸாரம்| அமதபலம் ஆமலகம்| ஶர்கராதிஃ கேவலஃ கேவலே பைத்தே, ஸகபே பைத்தே ஸமுஸ்தமரிசஃ, ஸகதஸ்து ஶர்கராதிரநிலாநுபந்தே பைத்தே ஜ்ஞேயஃ| மத்வீகார்தஶதஂ த்ரிஂஶத்பிப்பலீஶ்ச வ்யக்தே, ஸங்க்யாபரிக்ரஹாத்| கோஃ க்ஷீரபமிதி க்ஷீரமாத்ராஶநம்| பிப்பல்யாமலகமித்யாதௌ கநஶ்லேஷ்மணீதி கநதாமாபந்நகபே| காகோலீத்யாதௌ ப்ரத்யேகஂ யுக்மைரிதி ஸம்பத்யதே| ஶராதிபஞ்சமூலீ தணபஞ்சமூலம்| அபிஷுகாதய ஔத்தராபதிகா வாதபித்தஹரா “வாதாமாபிஷுகாக்ஷோடமுகூலகநிகோசகாஃ” (ஸூ.அ.௨௭) இதி க்ரந்தோக்தாஶ்சத்வாரோ ஜ்ஞேயாஃ| ஜீவகாதயஶ்ச ஜீவநீயகணோக்தாஃ| ஶர்கராதீநாஂ ச க்ஷயோக்தஸர்பிர்குடோக்தமாநாநுஸாரேண மாநமத்ர ஜ்ஞேயம்| ஶர்கரேத்யாதௌ ரஸமிதி கல்கஸ்யைவ ரஸம்||௮௩-௧௦௭||
Adhikarana 25 (108-111) · Śloka 111
பலிநஂ வமநைராதௌ ஶோதிதஂ கபகாஸிநம்| யவாந்நைஃ கடுரூக்ஷோஷ்ணைஃ கபக்நைஶ்சாப்யுபாசரேத்||௧௦௮|| பிப்பலீக்ஷாரிகைர்யூஷைஃ கௌலத்தைர்மூலகஸ்ய ச| லகூந்யந்நாநி புஞ்ஜீத ரஸைர்வா கடுகாந்விதைஃ||௧௦௯|| தாந்வபைலரஸைஃ ஸ்நேஹைஸ்திலஸர்ஷபபில்வஜைஃ| மத்வம்லோஷ்ணாம்புதக்ரஂ வா மத்யஂ வா நிகதஂ பிபேத்||௧௧௦|| பௌஷ்கராரக்வதஂ மூலஂ படோலஂ தைர்நிஶாஸ்திதம்| ஜலஂ மதுயுதஂ பேயஂ காலேஷ்வந்நஸ்ய வா த்ரிஷு||௧௧௧||
बलिनं वमनैरादौ शोधितं कफकासिनम्| यवान्नैः कटुरूक्षोष्णैः कफघ्नैश्चाप्युपाचरेत्||१०८|| पिप्पलीक्षारिकैर्यूषैः कौलत्थैर्मूलकस्य च| लघून्यन्नानि भुञ्जीत रसैर्वा कटुकान्वितैः||१०९|| धान्वबैलरसैः स्नेहैस्तिलसर्षपबिल्वजैः| मध्वम्लोष्णाम्बुतक्रं वा मद्यं वा निगदं पिबेत्||११०|| पौष्करारग्वधं मूलं पटोलं तैर्निशास्थितम्| जलं मधुयुतं पेयं कालेष्वन्नस्य वा त्रिषु||१११||
🔊 Audio coming soon
பலிநமித்யாதிநா கபகாஸசிகித்ஸாமாஹ| பிப்பலீக்ஷாரிகைரிதி பிப்பலீக்ஷாரஸஂஸ்கதைஃ| தாந்வபைலரஸைரிதி தந்வஜபிலேஶயரஸைஃ| காலேஷ்வந்நஸ்ய ச த்ரிஷ்விதி போஜநாதிமத்யாவஸாநேஷு||௧௦௮-௧௧௧||
Adhikarana 26 (112-122) · Śloka 122
கட்பலஂ கத்தணஂ பார்கீஂ முஸ்தஂ தாந்யஂ வசாபயே| ஶுண்டீஂ பர்படகஂ ஶங்கீஂ ஸுராஹ்வஂ ச ஶதஂ ஜலே||௧௧௨|| மதுஹிங்குயுதஂ பேயஂ காஸே வாதகபாத்மகே| கண்டரோகே முகே ஶூநே ஶ்வாஸஹிக்காஜ்வரேஷு ச||௧௧௩|| பாடாஂ ஶுண்டீஂ ஶடீஂ மூர்வாஂ கவாக்ஷீஂ முஸ்தபிப்பலீம்| பிஷ்ட்வா கர்மாம்புநா ஹிங்குஸைந்தவாப்யாஂ யுதாஂ பிபேத்||௧௧௪|| நாகராதிவிஷே முஸ்தஂ ஶங்கீஂ கர்கடகஸ்ய ச| ஹரீதகீஂ ஶடீஂ சைவ தேநைவ விதிநா பிபேத்||௧௧௫|| தைலபஷ்டஂ ச பிப்பல்யாஃ கல்காக்ஷஂ ஸஸிதோபலம்| பிபேத்வா ஶ்லேஷ்மகாஸக்நஂ குலத்தரஸஸஂயுதம்||௧௧௬|| காஸமர்தாஶ்வவிட்பங்கராஜவார்தாகஜோ ரஸஃ| ஸக்ஷௌத்ரஃ கபகாஸக்நஃ ஸுரஸஸ்யாஸிதஸ்ய ச||௧௧௭|| தேவதாரு ஶடீ ராஸ்நா கர்கடாக்யா துராலபா| பிப்பலீ நாகரஂ முஸ்தஂ பத்யாதாத்ரீஸிதோபலாஃ||௧௧௮|| மதுதைலயுதாவேதௌ லேஹௌ வாதாநுகே கபே| பிப்பலீ பிப்பலீமூலஂ சித்ரகோ ஹஸ்திபிப்பலீ||௧௧௯|| பத்யா தாமலகீ தாத்ரீ பத்ரமுஸ்தா ச பிப்பலீ| தேவதார்வபயா முஸ்தஂ பிப்பலீ விஶ்வபேஷஜம்||௧௨௦|| விஶாலா பிப்பலீ முஸ்தஂ த்ரிவதா சேதி லேஹயேத்| சதுரோ மதுநா லேஹாந் கபகாஸஹராந் பிஷக்||௧௨௧|| ஸௌவர்சலாபயாதாத்ரீபிப்பலீக்ஷாரநாகரம்| சூர்ணிதஂ ஸர்பிஷா வாதகபகாஸஹரஂ பிபேத்||௧௨௨||
कट्फलं कत्तृणं भार्गीं मुस्तं धान्यं वचाभये| शुण्ठीं पर्पटकं शृङ्गीं सुराह्वं च शृतं जले||११२|| मधुहिङ्गुयुतं पेयं कासे वातकफात्मके| कण्ठरोगे मुखे शूने श्वासहिक्काज्वरेषु च||११३|| पाठां शुण्ठीं शटीं मूर्वां गवाक्षीं मुस्तपिप्पलीम्| पिष्ट्वा घर्माम्बुना हिङ्गुसैन्धवाभ्यां युतां पिबेत्||११४|| नागरातिविषे मुस्तं शृङ्गीं कर्कटकस्य च| हरीतकीं शटीं चैव तेनैव विधिना पिबेत्||११५|| तैलभृष्टं च पिप्पल्याः कल्काक्षं ससितोपलम्| पिबेद्वा श्लेष्मकासघ्नं कुलत्थरससंयुतम्||११६|| कासमर्दाश्वविट्भृङ्गराजवार्ताकजो रसः| सक्षौद्रः कफकासघ्नः सुरसस्यासितस्य च||११७|| देवदारु शटी रास्ना कर्कटाख्या दुरालभा| पिप्पली नागरं मुस्तं पथ्याधात्रीसितोपलाः||११८|| मधुतैलयुतावेतौ लेहौ वातानुगे कफे| पिप्पली पिप्पलीमूलं चित्रको हस्तिपिप्पली||११९|| पथ्या तामलकी धात्री भद्रमुस्ता च पिप्पली| देवदार्वभया मुस्तं पिप्पली विश्वभेषजम्||१२०|| विशाला पिप्पली मुस्तं त्रिवृता चेति लेहयेत्| चतुरो मधुना लेहान् कफकासहरान् भिषक्||१२१|| सौवर्चलाभयाधात्रीपिप्पलीक्षारनागरम्| चूर्णितं सर्पिषा वातकफकासहरं पिबेत्||१२२||
🔊 Audio coming soon
மதுஹிங்குயுதமித்யத்ர ‘மாக்ஷிகஂ ஹிங்குஸிந்தூத்த’ இத்யாதிவசநாநுஸாரேண ஹிங்குமதுநீ ப்ரக்ஷேப்தவ்யே| தேநைவ விதிநேதி உஷ்ணோதகேந ஹிங்குஸைந்தவோபேதஂ பிபேதித்யர்தஃ| ஸுரஸஸ்யாஸிதஸ்ய கஷ்ணபர்ணாஶஸ்ய| மதுநா லேஹாநிதி அத்ரார்தஶ்லோகோக்தா லேஹா ஜ்ஞேயாஃ||௧௧௨-௧௨௨||
Adhikarana 27 (123-124) · Śloka 124
தஶமூலாடகே ப்ரஸ்தஂ கதஸ்யாக்ஷஸமைஃ பசேத்| புஷ்கராஹ்வஶடீபில்வஸுரஸவ்யோஷஹிங்குபிஃ||௧௨௩|| பேயாநுபாநஂ தத் பேயஂ காஸே வாதகபாத்மகே| ஶ்வாஸரோகேஷு ஸர்வேஷு கபவாதாத்மகேஷு ச||௧௨௪|| இதி தஶமூலாதிகதம்|
दशमूलाढके प्रस्थं घृतस्याक्षसमैः पचेत्| पुष्कराह्वशटीबिल्वसुरसव्योषहिङ्गुभिः||१२३|| पेयानुपानं तत् पेयं कासे वातकफात्मके| श्वासरोगेषु सर्वेषु कफवातात्मकेषु च||१२४|| इति दशमूलादिघृतम्|
🔊 Audio coming soon
தஶமூலாடகே இதி தஶமூலஸ்ய க்வாத்யஸ்யாடகமாநத்வஂ, தேந “க்வாதஃ க்வாத்யஸமோ மதஃ” இதி வசநாத் க்வாதோऽப்யாடகமாநோ பவதி||௧௨௩-௧௨௪||
Adhikarana 28 (125-129) · Śloka 129
ஸமூலபலபத்ராயாஃ கண்டகார்யா ரஸாடகே| கதப்ரஸ்தஂ பலாவ்யோஷவிடங்கஶடிசித்ரகைஃ||௧௨௫|| ஸௌவர்சலயவக்ஷாரபிப்பலீமூலபௌஷ்கரைஃ| வஶ்சீரபஹதீபத்யாயவாநீதாடிமர்திபிஃ||௧௨௬|| த்ராக்ஷாபுநர்நவாசவ்யதுராலம்பாம்லவேதஸைஃ| ஶங்கீதாமலகீபார்கீராஸ்நாகோக்ஷுரகைஃ பசேத்||௧௨௭|| கல்கைஸ்தத் ஸர்வகாஸேஷு ஹிக்காஶ்வாஸேஷு ஶஸ்யதே| கண்டகாரீகதஂ ஹ்யேதத் கபவ்யாதிநிஸூதநம்||௧௨௮|| இதி கண்டகாரீகதம்| குலத்தரஸயுக்தஂ வா பஞ்சகோலஶதஂ கதம்| பாயயேத் கபஜே காஸே ஹிக்காஶ்வாஸே ச ஶஸ்யதே||௧௨௯|| இதி குலத்தாதிகதம்|
समूलफलपत्रायाः कण्टकार्या रसाढके| घृतप्रस्थं बलाव्योषविडङ्गशटिचित्रकैः||१२५|| सौवर्चलयवक्षारपिप्पलीमूलपौष्करैः| वृश्चीरबृहतीपथ्यायवानीदाडिमर्धिभिः||१२६|| द्राक्षापुनर्नवाचव्यदुरालम्भाम्लवेतसैः| शृङ्गीतामलकीभार्गीरास्नागोक्षुरकैः पचेत्||१२७|| कल्कैस्तत् सर्वकासेषु हिक्काश्वासेषु शस्यते| कण्टकारीघृतं ह्येतत् कफव्याधिनिसूदनम्||१२८|| इति कण्टकारीघृतम्| कुलत्थरसयुक्तं वा पञ्चकोलशृतं घृतम्| पाययेत् कफजे कासे हिक्काश्वासे च शस्यते||१२९|| इति कुलत्थादिघृतम्|
🔊 Audio coming soon
கண்டகாரீகதே பலாதிகல்கத்ரவ்யஸ்ய மிலித்வா குடவமாநத்வம்||௧௨௫-௧௨௯||
Adhikarana 29 (130) · Śloka 130
தூமாஂஸ்தாநேவ தத்யாச்ச யே ப்ரோக்தா வாதகாஸிநாம்| கோஶாதகீபலாந்மத்யஂ பிபேத்வா ஸமநஃஶிலம்||௧௩௦||
धूमांस्तानेव दद्याच्च ये प्रोक्ता वातकासिनाम्| कोशातकीफलान्मध्यं पिबेद्वा समनःशिलम्||१३०||
🔊 Audio coming soon
கோஶாதகீ கோஷகஃ||௧௩௦||
Adhikarana 30 (131-133) · Śloka 133
தமகஃ கபகாஸே து ஸ்யாச்சேத் பித்தாநுபந்தஜஃ| பித்தகாஸக்ரியாஂ தத்ர யதாவஸ்தஂ ப்ரயோஜயேத்||௧௩௧|| வாதே கபாநுபந்தே து குர்யாத் கபஹரீஂ க்ரியாம்| பித்தாநுபந்தயோர்வாதகபயோஃ பித்தநாஶிநீம்||௧௩௨|| ஆர்த்ரே விரூக்ஷணஂ, ஶுஷ்கே ஸ்நிக்தஂ, வாதகபாத்மகே| காஸேऽந்நபாநஂ கபஜே ஸபித்தே திக்தஸஂயுதம்||௧௩௩|| இதி கபஜகாஸசிகித்ஸா|
तमकः कफकासे तु स्याच्चेत् पित्तानुबन्धजः| पित्तकासक्रियां तत्र यथावस्थं प्रयोजयेत्||१३१|| वाते कफानुबन्धे तु कुर्यात् कफहरीं क्रियाम्| पित्तानुबन्धयोर्वातकफयोः पित्तनाशिनीम्||१३२|| आर्द्रे विरूक्षणं, शुष्के स्निग्धं, वातकफात्मके| कासेऽन्नपानं कफजे सपित्ते तिक्तसंयुतम्||१३३|| इति कफजकासचिकित्सा|
🔊 Audio coming soon
தமகஃ காஸோபத்ரவரூபஃ| கபோऽநுபந்தோऽஸ்யேதி கபாநுபந்தஃ, தஸ்மிந் கபாநுபந்தே பவநே| பித்தாநுபந்தயோரித்யத்ராபி வாதகபயோரநுபந்தத்வஂ, பித்தஸ்ய து ப்ராதாந்யம்; அத ஏவ பித்தநாஶிநீ க்ரியோக்தா தத்ர| ஆர்த்ரே இதி தநுகபே||௧௩௧-௧௩௩||
Adhikarana 31 (134-137) · Śloka 137
காஸமாத்யயிகஂ மத்வா க்ஷதஜஂ த்வரயா ஜயேத்| மதுரைர்ஜீவநீயைஶ்ச பலமாஂஸவிவர்தநைஃ||௧௩௪|| பிப்பலீ மதுகஂ பிஷ்டஂ கார்ஷிகஂ ஸஸிதோபலம்| ப்ராஸ்திகஂ கவ்யமாஜஂ ச க்ஷீரமிக்ஷுரஸஸ்ததா||௧௩௫|| யவகோதூமமத்வீகாசூர்ணமாமலகாத்ரஸஃ| தைலஂ ச ப்ரஸதாஂஶாநி தத் ஸர்வஂ மதுநாऽக்நிநா||௧௩௬|| பசேல்லேஹஂ கதக்ஷௌத்ரயுக்தஃ ஸ க்ஷதகாஸஹா| ஶ்வாஸஹத்ரோககார்ஶ்யேஷு ஹிதோ வத்தேऽல்பரேதஸி||௧௩௭||
कासमात्ययिकं मत्वा क्षतजं त्वरया जयेत्| मधुरैर्जीवनीयैश्च बलमांसविवर्धनैः||१३४|| पिप्पली मधुकं पिष्टं कार्षिकं ससितोपलम्| प्रास्थिकं गव्यमाजं च क्षीरमिक्षुरसस्तथा||१३५|| यवगोधूममृद्वीकाचूर्णमामलकाद्रसः| तैलं च प्रसृतांशानि तत् सर्वं मृदुनाऽग्निना||१३६|| पचेल्लेहं घृतक्षौद्रयुक्तः स क्षतकासहा| श्वासहृद्रोगकार्श्येषु हितो वृद्धेऽल्परेतसि||१३७||
🔊 Audio coming soon
காஸமித்யாதிநா க்ஷதஜகாஸசிகித்ஸாமாஹ| பிப்பல்யாதிகே லேஹே யவாதயஸ்தைலாந்தாஃ ப்ரத்யேகஂ ப்ரஸதமாநாஃ||௧௩௪-௧௩௭||
Adhikarana 32 (138-148) · Śloka 148
க்ஷதகாஸாபிபூதாநாஂ வத்திஃ ஸ்யாத் பித்தகாஸிகீ| க்ஷீரஸர்பிர்மதுப்ராயா ஸஂஸர்கே து விஶேஷணம்||௧௩௮|| வாதபித்தார்திதேऽப்யங்கோ காத்ரபேதே கதைர்ஹிதஃ| தைலைர்மாருதரோகக்நைஃ பீட்யமாநே ச வாயுநா||௧௩௯|| ஹத்பார்ஶ்வார்திஷு பாநஂ ஸ்யாஜ்ஜீவநீயஸ்ய ஸர்பிஷஃ| ஸதாஹஂ காஸிநோ ரக்தஂ ஷ்டீவதஃ ஸபலேऽநலே||௧௪௦|| மாஂஸோசிதேப்யஃ க்ஷாமேப்யோ லாவாதீநாஂ ரஸா ஹிதாஃ| தஷ்ணார்தாநாஂ பயஶ்சாகஂ ஶரமூலாதிபிஃ ஶதம்||௧௪௧|| ரக்தே ஸ்ரோதோப்ய ஆஸ்யாத்வாऽப்யாகதே க்ஷீரஜஂ கதம்| நஸ்யஂ பாநஂ யவாகூர்வா ஶ்ராந்தே க்ஷாமே ஹதாநலே||௧௪௨|| ஸ்தம்பாயாமேஷு மஹதீஂ மாத்ராஂ வா ஸர்பிஷஃ பிபேத்| குர்யாத்வா வாதரோகக்நஂ பித்தரக்தாவிரோதி யத்||௧௪௩|| நிவத்தே க்ஷததோஷே து கபே வத்த உரஃ க்ஷதே| தால்யதே காஸிநோ யஸ்ய ஸ தூமாந்நா பிபேதிமாந்||௧௪௪|| த்வே மேதே மதுகஂ த்வே ச பலே தைஃ க்ஷௌமலக்தகைஃ| வர்திதைர்தூமமாபீய ஜீவநீயகதஂ பிபேத்||௧௪௫|| மநஃஶிலாபலாஶாஜகந்தாத்வக்க்ஷீரிநாகரைஃ| பாவயித்வா பிபேத் க்ஷௌமமநு சேக்ஷுகுடோதகம்||௧௪௬|| பிஷ்ட்வா மநஃஶிலாஂ துல்யாமார்த்ரயா வடஶுங்கயா| ஸஸர்பிஷ்கஂ பிபேத்தூமஂ தித்திரிப்ரதிபோஜநம்||௧௪௭|| பாவிதஂ ஜீவநீயைர்வா குலிங்காண்டரஸாயுதைஃ| க்ஷௌமஂ தூமஂ பிபேத் க்ஷீரஂ ஶதஂ சாயோகுடைரநு||௧௪௮|| இதி க்ஷதஜகாஸசிகித்ஸா|
क्षतकासाभिभूतानां वृत्तिः स्यात् पित्तकासिकी| क्षीरसर्पिर्मधुप्राया संसर्गे तु विशेषणम्||१३८|| वातपित्तार्दितेऽभ्यङ्गो गात्रभेदे घृतैर्हितः| तैलैर्मारुतरोगघ्नैः पीड्यमाने च वायुना||१३९|| हृत्पार्श्वार्तिषु पानं स्याज्जीवनीयस्य सर्पिषः| सदाहं कासिनो रक्तं ष्ठीवतः सबलेऽनले||१४०|| मांसोचितेभ्यः क्षामेभ्यो लावादीनां रसा हिताः| तृष्णार्तानां पयश्छागं शरमूलादिभिः शृतम्||१४१|| रक्ते स्रोतोभ्य आस्याद्वाऽप्यागते क्षीरजं घृतम्| नस्यं पानं यवागूर्वा श्रान्ते क्षामे हतानले||१४२|| स्तम्भायामेषु महतीं मात्रां वा सर्पिषः पिबेत्| कुर्याद्वा वातरोगघ्नं पित्तरक्ताविरोधि यत्||१४३|| निवृत्ते क्षतदोषे तु कफे वृद्ध उरः क्षते| दाल्यते कासिनो यस्य स धूमान्ना पिबेदिमान्||१४४|| द्वे मेदे मधुकं द्वे च बले तैः क्षौमलक्तकैः| वर्तितैर्धूममापीय जीवनीयघृतं पिबेत्||१४५|| मनःशिलापलाशाजगन्धात्वक्क्षीरिनागरैः| भावयित्वा पिबेत् क्षौममनु चेक्षुगुडोदकम्||१४६|| पिष्ट्वा मनःशिलां तुल्यामार्द्रया वटशुङ्गया| ससर्पिष्कं पिबेद्धूमं तित्तिरिप्रतिभोजनम्||१४७|| भावितं जीवनीयैर्वा कुलिङ्गाण्डरसायुतैः| क्षौमं धूमं पिबेत् क्षीरं शृतं चायोगुडैरनु||१४८|| इति क्षतजकासचिकित्सा|
🔊 Audio coming soon
வத்திரிதி சிகித்ஸா| ஸஂஸர்கே த்விதி வாதபித்தாதிஸஂஸர்கே| விஶேஷணமிதி சிகித்ஸாவிஶேஷோ ‘வாதபித்தார்திதே’ இத்யாதிநா வக்ஷ்யமாணோ ஜ்ஞேயஃ| வாதபித்தார்தித இத்யாதிநா க்ஷதகாஸே ஏவாவஸ்திகீஂ சிகித்ஸாமாஹ| ஜீவநீயஂ ஸர்பிர்வாதரக்தே வக்ஷ்யமாணம்| மஹதீஂ மாத்ராமிதி அஹோராத்ரேண பரிணமநீயாஂ ப்ராயோऽஷ்டபலப்ரமாணாம்| நிவத்தே க்ஷததோஷே இதி க்ஷதவ்ரணே ப்ரஶாந்தே| க்ஷௌமலக்தகைர்வர்திதைரிதி யதோக்தோஷதேந க்ஷௌமலேபாத்வர்தீகதைஃ| பிபேத் க்ஷௌமமித்யத்ர க்ஷௌமஂ பாவயித்வா தூமஂ பிபேதித்யர்தஃ| தித்திரிப்ரதிபோஜநமிதி தித்திரிரஸாநுபாநம்| க்ஷௌமஂ தூமஂ பிபேதிதி க்ஷௌமஂ தக்த்வா தூமஂ பிபேத்| அயோகுடைரிதி லோஹகுடைஃ ஶதஂ க்ஷீரம்||௧௩௮-௧௪௮||
Adhikarana 33 (149-157) · Śloka 157
ஸம்பூர்ணரூபஂ க்ஷயஜஂ துர்பலஸ்ய விவர்ஜயேத்| நவோத்திதஂ பலவதஃ ப்ரத்யாக்யாயாசரேத் க்ரியாம்||௧௪௯|| தஸ்மை பஂஹணமேவாதௌ குர்யாதக்நேஶ்ச தீபநம்| பஹுதோஷாய ஸஸ்நேஹஂ மது தத்யாத்விரேசநம்||௧௫௦|| ஶம்பாகேந த்ரிவதயா மத்வீகாரஸயுக்தயா| தில்வகஸ்ய கஷாயேண விதாரீஸ்வரஸேந ச||௧௫௧|| ஸர்பிஃ ஸித்தஂ பிபேத்யுக்த்யா க்ஷீணதேஹோ விஶோதநம்| (ஹிதஂ தத்தேஹபலயோரஸ்ய ஸஂரக்ஷணஂ மதம் )||௧௫௨|| பித்தே கபே ச ஸங்க்ஷீணே பரிக்ஷீணேஷு தாதுஷு| கதஂ கர்கடகீக்ஷீரத்விபலாஸாதிதஂ பிபேத்||௧௫௩|| விதாரீபிஃ கதம்பைர்வா தாலஸஸ்யைஸ்ததா ஶதம்| கதஂ பயஶ்ச மூத்ரஸ்ய வைவர்ண்யே கச்ச்ரநிர்கமே||௧௫௪|| ஶூநே ஸவேதநே மேட்ரே பாயௌ ஸஶ்ரோணிவங்க்ஷணே| கதமண்டேந மதுநாऽநுவாஸ்யோ மிஶ்ரகேண வா||௧௫௫|| ஜாங்கலைஃ ப்ரதிபுக்தஸ்ய வர்தகாத்யா பிலேஶயாஃ| க்ரமஶஃ ப்ரஸஹாஶ்சைவ ப்ரயோஜ்யாஃ பிஶிதாஶிநஃ||௧௫௬|| ஔஷ்ண்யாத் ப்ரமாதிபாவாச்ச ஸ்ரோதோப்யஶ்ச்யாவயந்தி தே| கபஂ, ஶுத்தைஶ்ச தைஃ புஷ்டிஂ குர்யாத்ஸம்யக்வஹந்ரஸஃ||௧௫௭||
सम्पूर्णरूपं क्षयजं दुर्बलस्य विवर्जयेत्| नवोत्थितं बलवतः प्रत्याख्यायाचरेत् क्रियाम्||१४९|| तस्मै बृंहणमेवादौ कुर्यादग्नेश्च दीपनम्| बहुदोषाय सस्नेहं मृदु दद्याद्विरेचनम्||१५०|| शम्पाकेन त्रिवृतया मृद्वीकारसयुक्तया| तिल्वकस्य कषायेण विदारीस्वरसेन च||१५१|| सर्पिः सिद्धं पिबेद्युक्त्या क्षीणदेहो विशोधनम्| (हितं तद्देहबलयोरस्य संरक्षणं मतम् )||१५२|| पित्ते कफे च सङ्क्षीणे परिक्षीणेषु धातुषु| घृतं कर्कटकीक्षीरद्विबलासाधितं पिबेत्||१५३|| विदारीभिः कदम्बैर्वा तालसस्यैस्तथा शृतम्| घृतं पयश्च मूत्रस्य वैवर्ण्ये कृच्छ्रनिर्गमे||१५४|| शूने सवेदने मेढ्रे पायौ सश्रोणिवङ्क्षणे| घृतमण्डेन मधुनाऽनुवास्यो मिश्रकेण वा||१५५|| जाङ्गलैः प्रतिभुक्तस्य वर्तकाद्या बिलेशयाः| क्रमशः प्रसहाश्चैव प्रयोज्याः पिशिताशिनः||१५६|| औष्ण्यात् प्रमाथिभावाच्च स्रोतोभ्यश्च्यावयन्ति ते| कफं, शुद्धैश्च तैः पुष्टिं कुर्यात्सम्यग्वहन्रसः||१५७||
🔊 Audio coming soon
ப்ரத்யாக்யாயாசரேத் க்ரியாமித்யநேந உக்தலக்ஷணேऽபி க்ஷயஜே காதாசித்கீஂ ஸித்திஂ தர்ஶயதி| ஶம்பாக ஆரக்வதஃ| கர்கடகீ கர்கடஶங்கீ| தாலஸஸ்யஂ தாலபலம்| கதமண்டோ கதோபரிஸ்த்யாநபாகஃ| ஔஷ்ண்யாதித்யாதௌ கபமிதி ச்சேதஃ| ஶுத்தைஶ்ச தைரிதி ஶுத்தைஃ ஸ்ரோதோபிஃ||௧௪௯-௧௫௭||
Adhikarana 34 (158-160) · Śloka 160
த்விபஞ்சமூலீத்ரிபலாசவிகாபார்கிசித்ரகைஃ| குலத்தபிப்பலீமூலபாடாகோலயவைர்ஜலே||௧௫௮|| ஶதைர்நாகரதுஃஸ்பர்ஶாபிப்பலீஶடிபௌஷ்கரைஃ| கல்கைஃ கர்கடஶங்க்யா ச ஸமைஃ ஸர்பிர்விபாசயேத்||௧௫௯|| ஸித்தேऽஸ்மிஂஶ்சூர்ணிதௌ க்ஷாரௌ த்வௌ பஞ்ச லவணாநி ச| தத்த்வா யுக்த்யா பிபேந்மாத்ராஂ க்ஷயகாஸநிபீடிதஃ||௧௬௦|| இதி த்விபஞ்சமூலாதிகதம்|
द्विपञ्चमूलीत्रिफलाचविकाभार्गिचित्रकैः| कुलत्थपिप्पलीमूलपाठाकोलयवैर्जले||१५८|| शृतैर्नागरदुःस्पर्शापिप्पलीशटिपौष्करैः| कल्कैः कर्कटशृङ्ग्या च समैः सर्पिर्विपाचयेत्||१५९|| सिद्धेऽस्मिंश्चूर्णितौ क्षारौ द्वौ पञ्च लवणानि च| दत्त्वा युक्त्या पिबेन्मात्रां क्षयकासनिपीडितः||१६०|| इति द्विपञ्चमूलादिघृतम्|
🔊 Audio coming soon
த்விபஞ்சமூலீத்யாதௌ க்ஷாரலவணாநாஂ ச யுக்த்யா தாநவசநேந ஸ்தோகமாத்ரஂ தாநஂ லவணீகரணப்ரயோஜநார்தஂ தர்ஶயதி||௧௫௮-௧௬௦||
Adhikarana 35 (161-162) · Śloka 162
குடூசீஂ பிப்பலீஂ மூர்வாஂ ஹரித்ராஂ ஶ்ரேயஸீஂ வசாம்| நிதிக்திகாஂ காஸமர்தஂ பாடாஂ சித்ரகநாகரம்||௧௬௧|| ஜலே சதுர்குணே பக்த்வா பாதஶேஷேண தத்ஸமம்| ஸித்தஂ ஸர்பிஃ பிபேத்குல்மஶ்வாஸார்திக்ஷயகாஸநுத்||௧௬௨|| இதி குடூச்யாதிகதம்|
गुडूचीं पिप्पलीं मूर्वां हरिद्रां श्रेयसीं वचाम्| निदिग्धिकां कासमर्दं पाठां चित्रकनागरम्||१६१|| जले चतुर्गुणे पक्त्वा पादशेषेण तत्समम्| सिद्धं सर्पिः पिबेद्गुल्मश्वासार्तिक्षयकासनुत्||१६२|| इति गुडूच्यादिघृतम्|
🔊 Audio coming soon
குடூசீத்யாதௌ ஶ்ரேயஸீ ராஸ்நா| தத்ஸமமிதி க்வாதஸமம்||௧௬௧-௧௬௨||
Adhikarana 36 (163-167) · Śloka 167
காஸமர்தாபயாமுஸ்தபாடாகட்பலநாகரைஃ| பிப்பலீகடுகாத்ராக்ஷாகாஶ்மர்யஸுரஸைஸ்ததா||௧௬௩|| அக்ஷமாத்ரைர்கதப்ரஸ்தஂ க்ஷீரத்ராக்ஷாரஸாடகே| பசேச்சோஷஜ்வரப்லீஹஸர்வகாஸஹரஂ ஶிவம்||௧௬௪|| தாத்ரீபலைஃ க்ஷீரஸித்தைஃ ஸர்பிர்வாऽப்யவசூர்ணிதம்| த்விகுணே தாடிமரஸே விபக்வஂ வ்யோஷஸஂயுதம்||௧௬௫|| பிபேதுபரி பக்தஸ்ய யவக்ஷாரகதஂ நரஃ| பிப்பலீகுடஸித்தஂ வா ச்சாகக்ஷீரயுதஂ கதம்||௧௬௬|| ஏதாந்யக்நிவிவத்த்யர்தஂ ஸர்பீஂஷி க்ஷயகாஸிநாம்| ஸ்யுர்தோஷபத்தகோஷ்டோரஃஸ்ரோதஸாஂ ச விஶுத்தயே||௧௬௭||
कासमर्दाभयामुस्तपाठाकट्फलनागरैः| पिप्पलीकटुकाद्राक्षाकाश्मर्यसुरसैस्तथा||१६३|| अक्षमात्रैर्घृतप्रस्थं क्षीरद्राक्षारसाढके| पचेच्छोषज्वरप्लीहसर्वकासहरं शिवम्||१६४|| धात्रीफलैः क्षीरसिद्धैः सर्पिर्वाऽप्यवचूर्णितम्| द्विगुणे दाडिमरसे विपक्वं व्योषसंयुतम्||१६५|| पिबेदुपरि भक्तस्य यवक्षारघृतं नरः| पिप्पलीगुडसिद्धं वा च्छागक्षीरयुतं घृतम्||१६६|| एतान्यग्निविवृद्ध्यर्थं सर्पींषि क्षयकासिनाम्| स्युर्दोषबद्धकोष्ठोरःस्रोतसां च विशुद्धये||१६७||
🔊 Audio coming soon
க்ஷீரஸித்தைரிதி க்ஷீரஸ்விந்நைஃ| யவக்ஷாரஸாதிதஂ கதஂ யவக்ஷாரகதம்||௧௬௩-௧௬௭||
Adhikarana 37 (168-179) · Śloka 179
ஹரீதகீர்யவக்வாதத்வ்யாடகே விஂஶதிஂ பசேத்| ஸ்விந்நா மதித்வா தாஸ்தஸ்மிந் புராணஂ குடஷட்பலம்||௧௬௮|| தத்யாந்மநஃஶிலாகர்ஷஂ கர்ஷார்தஂ ச ரஸாஞ்ஜநாத்| குடவார்தஂ ச பிப்பல்யாஃ ஸ லேஹஃ ஶ்வாஸகாஸநுத்||௧௬௯|| இதி ஹரீதகீலேஹஃ| ஶ்வாவிதஃ ஸூசயோ தக்தாஃ ஸகதக்ஷௌத்ரஶர்கராஃ| ஶ்வாஸகாஸஹரா பர்ஹிபாதௌ வா க்ஷௌத்ரஸர்பிஷா||௧௭௦|| ஏரண்டபத்ரக்ஷாரஂ வா வ்யோஷதைலகுடாந்விதம்| லிஹ்யாதேதேந விதிநா ஸுரஸைரண்டபத்ரஜம்||௧௭௧|| த்ராக்ஷாபத்மகவார்தாகபிப்பலீஃ க்ஷௌத்ரஸர்பிஷா| லிஹ்யாத்த்ர்யூஷணசூர்ணஂ வா புராணகுடஸர்பிஷா||௧௭௨|| சித்ரகஂ த்ரிபலாஜாஜீ கர்கடாக்யா கடுத்ரிகம்| த்ராக்ஷாஂ ச க்ஷௌத்ரஸர்பிர்ப்யாஂ லிஹ்யாதத்யாத்குடேந வா||௧௭௩|| பத்மகஂ த்ரிபலாஂ வ்யோஷஂ விடங்கஂ ஸுரதாரு ச| பலாஂ ராஸ்நாஂ ச துல்யாநி ஸூக்ஷ்மசூர்ணாநி காரயேத்||௧௭௪|| ஸர்வைரேபிஃ ஸமஂ சூர்ணைஃ பதக் க்ஷௌத்ரஂ கதஂ ஸிதாம்| விமத்ய லேஹயேல்லேஹஂ ஸர்வகாஸஹரஂ ஶிவம்||௧௭௫|| ஜீவந்தீஂ மதுகஂ பாடாஂ த்வக்க்ஷீரீஂ த்ரிபலாஂ ஶடீம்| முஸ்தைலே பத்மகஂ த்ராக்ஷாஂ த்வே பஹத்யௌ விதுந்நகம்||௧௭௬|| ஸாரிவாஂ பௌஷ்கரஂ மூலஂ கர்கடாக்யாஂ ரஸாஞ்ஜநம்| புநர்நவாஂ லோஹரஜஸ்த்ராயமாணாஂ யவாநிகாம்||௧௭௭|| பார்கீஂ தாமலகீமத்திஂ விடங்கஂ தந்வயாஸகம்| க்ஷாரசித்ரகசவ்யாம்லவேதஸவ்யோஷதாரு ச||௧௭௮|| சூர்ணீகத்ய ஸமாஂஶாநி லேஹயேத் க்ஷௌத்ரஸர்பிஷா| சூர்ணாத்பாணிதலஂ பஞ்ச காஸாநேதத் வ்யபோஹதி||௧௭௯|| இதி பத்மகாதிலேஹஃ|
हरीतकीर्यवक्वाथद्व्याढके विंशतिं पचेत्| स्विन्ना मृदित्वा तास्तस्मिन् पुराणं गुडषट्पलम्||१६८|| दद्यान्मनःशिलाकर्षं कर्षार्धं च रसाञ्जनात्| कुडवार्धं च पिप्पल्याः स लेहः श्वासकासनुत्||१६९|| इति हरीतकीलेहः| श्वाविधः सूचयो दग्धाः सघृतक्षौद्रशर्कराः| श्वासकासहरा बर्हिपादौ वा क्षौद्रसर्पिषा||१७०|| एरण्डपत्रक्षारं वा व्योषतैलगुडान्वितम्| लिह्यादेतेन विधिना सुरसैरण्डपत्रजम्||१७१|| द्राक्षापद्मकवार्ताकपिप्पलीः क्षौद्रसर्पिषा| लिह्यात्त्र्यूषणचूर्णं वा पुराणगुडसर्पिषा||१७२|| चित्रकं त्रिफलाजाजी कर्कटाख्या कटुत्रिकम्| द्राक्षां च क्षौद्रसर्पिर्भ्यां लिह्यादद्याद्गुडेन वा||१७३|| पद्मकं त्रिफलां व्योषं विडङ्गं सुरदारु च| बलां रास्नां च तुल्यानि सूक्ष्मचूर्णानि कारयेत्||१७४|| सर्वैरेभिः समं चूर्णैः पृथक् क्षौद्रं घृतं सिताम्| विमथ्य लेहयेल्लेहं सर्वकासहरं शिवम्||१७५|| जीवन्तीं मधुकं पाठां त्वक्क्षीरीं त्रिफलां शटीम्| मुस्तैले पद्मकं द्राक्षां द्वे बृहत्यौ वितुन्नकम्||१७६|| सारिवां पौष्करं मूलं कर्कटाख्यां रसाञ्जनम्| पुनर्नवां लोहरजस्त्रायमाणां यवानिकाम्||१७७|| भार्गीं तामलकीमृद्धिं विडङ्गं धन्वयासकम्| क्षारचित्रकचव्याम्लवेतसव्योषदारु च||१७८|| चूर्णीकृत्य समांशानि लेहयेत् क्षौद्रसर्पिषा| चूर्णात्पाणितलं पञ्च कासानेतद् व्यपोहति||१७९|| इति पद्मकादिलेहः|
🔊 Audio coming soon
ஏதேந விதிநேதி வ்யோஷதைலகுடாந்விதம்| விதுந்நகஂ ஸுநிஷண்ணகம்| பாணிதலஂ கர்ஷஃ||௧௬௮-௧௭௯||
Adhikarana 38 (180-186) · Śloka 186
லிஹ்யாந்மரிசசூர்ணஂ வா ஸகதக்ஷௌத்ரஶர்கரம்| பதரீபத்ரகல்கஂ வா கதபஷ்டஂ ஸஸைந்தவம்||௧௮௦|| ஸ்வரபேதே ச காஸே ச லேஹமேதஂ ப்ரயோஜயேத்| பத்ரகல்கஂ கதைர்பஷ்டஂ தில்வகஸ்ய ஸஶர்கரம்||௧௮௧|| பேயா சோத்காரிகா ச்சர்திதட்காஸாமாதிஸாரநுத்| கௌரஸர்ஷபகண்டீரவிடங்கவ்யோஷசித்ரகாந்| ஸாபயாந் ஸாதயேத்தோயே யவாகூஂ தேந சாம்பஸா||௧௮௨|| ஸஸர்பிர்லவணாஂ காஸே ஹிக்காஶ்வாஸே ஸபீநஸே| பாண்ட்வாமயே க்ஷயே ஶோதே கர்ணஶூலே ச தாபயேத்||௧௮௩|| கண்டகாரீரஸே ஸித்தோ முத்கயூஷஃ ஸுஸஂஸ்கதஃ| ஸகௌராமலகஃ ஸாம்லஃ ஸர்வகாஸபிஷக்ஜிதம்||௧௮௪|| வாதக்நௌஷதநிஷ்க்வாதஂ க்ஷீரஂ யூஷாந் ரஸாநபி| வைஷ்கிரப்ரதுதாந் பைலாந் தாபயேத் க்ஷயகாஸிநே||௧௮௫|| க்ஷதகாஸே ச யே தூமாஃ ஸாநுபாநா நிதர்ஶிதாஃ| க்ஷயகாஸேऽபி தாநேவ யதாவஸ்தஂ ப்ரயோஜயேத்||௧௮௬||
लिह्यान्मरिचचूर्णं वा सघृतक्षौद्रशर्करम्| बदरीपत्रकल्कं वा घृतभृष्टं ससैन्धवम्||१८०|| स्वरभेदे च कासे च लेहमेतं प्रयोजयेत्| पत्रकल्कं घृतैर्भृष्टं तिल्वकस्य सशर्करम्||१८१|| पेया चोत्कारिका च्छर्दितृट्कासामातिसारनुत्| गौरसर्षपगण्डीरविडङ्गव्योषचित्रकान्| साभयान् साधयेत्तोये यवागूं तेन चाम्भसा||१८२|| ससर्पिर्लवणां कासे हिक्काश्वासे सपीनसे| पाण्ड्वामये क्षये शोथे कर्णशूले च दापयेत्||१८३|| कण्टकारीरसे सिद्धो मुद्गयूषः सुसंस्कृतः| सगौरामलकः साम्लः सर्वकासभिषग्जितम्||१८४|| वातघ्नौषधनिष्क्वाथं क्षीरं यूषान् रसानपि| वैष्किरप्रतुदान् बैलान् दापयेत् क्षयकासिने||१८५|| क्षतकासे च ये धूमाः सानुपाना निदर्शिताः| क्षयकासेऽपि तानेव यथावस्थं प्रयोजयेत्||१८६||
🔊 Audio coming soon
பத்ரகல்கஂ தில்வகஸ்யேதி ஸம்பந்தஃ| உத்காரிகேதி ‘பத்ரகல்கஂ’ இத்யாதிநோக்தா உத்காரிகா| கண்டீரஃ ஶமடஃ| கௌராமலக ஆர்த்ராமலகஃ| ஸாம்ல இதி தாடிமாதியோகாதம்லஃ||௧௮௦-௧௮௬||
Adhikarana 39 (187-189) · Śloka 189
தீபநஂ பஂஹணஂ சைவ ஸ்ரோதஸாஂ ச விஶோதநம்| வ்யத்யாஸாத்க்ஷயகாஸிப்யோ பல்யஂ ஸர்வஂ ஹிதஂ பவேத்||௧௮௭|| ஸந்நிபாதபவோऽப்யேஷ க்ஷயகாஸஃ ஸுதாருணஃ| ஸந்நிபாதஹிதஂ தஸ்மாத் ஸதா கார்யஂ பிஷக்ஜிதம்||௧௮௮|| தோஷாநுபலயோகாச்ச ஹரேத்ரோகபலாபலம்| காஸேஷ்வேஷு கரீயாஂஸஂ ஜாநீயாதுத்தரோத்தரம்||௧௮௯||
दीपनं बृंहणं चैव स्रोतसां च विशोधनम्| व्यत्यासात्क्षयकासिभ्यो बल्यं सर्वं हितं भवेत्||१८७|| सन्निपातभवोऽप्येष क्षयकासः सुदारुणः| सन्निपातहितं तस्मात् सदा कार्यं भिषग्जितम्||१८८|| दोषानुबलयोगाच्च हरेद्रोगबलाबलम्| कासेष्वेषु गरीयांसं जानीयादुत्तरोत्तरम्||१८९||
🔊 Audio coming soon
வ்யத்யாஸாதிதி க்ரியாபரிவர்தநாத்| க்ஷயஜகாஸஸ்ய ஸந்நிபாதோத்பவ இத்யாதிநா ஸாந்நிபாதிகத்வமபிதாய, தோஷோத்ரேகவிஶேஷாநுபந்தரூபேண சிகித்ஸாவிஶேஷஸூத்ரமாஹ- தோஷாநுபந்தயோகாச்ச ஹரேத்ரோகபலாபலமிதி ; அத்ர ‘புத்த்வா’ இத்யத்யாஹார்யம்| தோஷாணாமநுபந்தஃ உத்கர்ஷாபகர்ஷாதிநா ஸம்பந்தஃ, ததபேக்ஷோ யோகஃ; அத்ர பஞ்சமீ ஹேதௌ; தேந தோஷாநுபந்தரூபேண பேஷஜயோகேந ரோகஸ்ய க்ஷயகாஸஸ்ய பலவந்தமபலஂ ச தோஷஂ ஹரேத்| அந்யே து ‘தோஷாநுபந்தயோகாச்ச குர்யாத்ரோகபலாபலம்’ இதி படந்தி| தத்ர தோஷாநுபந்தயோகாத்ரோகபலாபலஂ புத்த்வா குர்யாத்பிஷக்ஜிதமிதி ஸம்பந்தஃ| காஸேஷ்விதி வாதபித்தகபக்ஷதக்ஷயஜேஷு||௧௮௭-௧௮௯||
Adhikarana 40 (190) · Śloka 190
போஜ்யஂ பாநாநி ஸர்பீஂஷி லேஹாஶ்ச ஸஹ பாநகைஃ| க்ஷீரஂ ஸர்பிர்குடா தூமாஃ காஸபைஷஜ்யஸங்க்ரஹஃ||௧௯௦||
भोज्यं पानानि सर्पींषि लेहाश्च सह पानकैः| क्षीरं सर्पिर्गुडा धूमाः कासभैषज्यसङ्ग्रहः||१९०||
🔊 Audio coming soon
விஸ்தரோக்தஂ காஸபேஷஜஂ ஸங்கஹ்ணாதி- போஜ்யமித்யாதி||௧௯௦||
Adhikarana 41 (191) · Śloka 191
தத்ர ஶ்லோகஃ- ஸங்க்யா நிமித்தஂ ரூபாணி ஸாத்யாஸாத்யத்வமேவ ச| காஸாநாஂ பேஷஜஂ ப்ரோக்தஂ கரீயஸ்த்வஂ ச காஸிநஃ||௧௯௧||
तत्र श्लोकः- सङ्ख्या निमित्तं रूपाणि साध्यासाध्यत्वमेव च| कासानां भेषजं प्रोक्तं गरीयस्त्वं च कासिनः||१९१||
🔊 Audio coming soon
ஸங்க்யேத்யாதிரத்யாயார்தஸங்க்ரஹஃ ஸுகமஃ||௧௯௧||
Adhikarana puShpikA · Śloka 18
இத்யக்நிவேஶகதே தந்த்ரே சரகப்ரதிஸஂஸ்கதேऽப்ராப்தே தடபலஸம்பூரிதே சிகித்ஸாஸ்தாநே காஸசிகித்ஸிதஂ நாமாஷ்டாதஶோऽத்யாயஃ||௧௮||
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृतेऽप्राप्ते दृढबलसम्पूरिते चिकित्सास्थाने कासचिकित्सितं नामाष्टादशोऽध्यायः||१८||
🔊 Audio coming soon
இதி ஶ்ரீசக்ரபாணிதத்தவிரசிதாயாஂ சரகதாத்பர்யடீகாயாமாயுர்வேததீபிகாயாஂ சிகித்ஸாஸ்தாநே காஸசிகித்ஸிதஂ நாமாஷ்டாதஶோऽத்யாயஃ||௧௮||