Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತಃ ಕರಪ್ರಚಿತೀಯಂ ರಸಾಯನಪಾದಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ||೧|| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹ ಭಗವಾನಾತ್ರೇಯಃ||೨||
अथातः करप्रचितीयं रसायनपादं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
ಆಮಲಕರಸಾಯನತ್ವಸಾಮ್ಯಾದನನ್ತರಂ ಕರಪ್ರಚಿತೀಯ ಉಚ್ಯತೇ||೧-೨||
Adhikarana 2 (3-6) · Śloka 6
ಕರಪ್ರಚಿತಾನಾಂ ಯಥೋಕ್ತಗುಣಾನಾಮಾಮಲಕಾನಾಮುದ್ಧೃತಾಸ್ಥ್ನಾಂ ಶುಷ್ಕಚೂರ್ಣಿತಾನಾಂ ಪುನರ್ಮಾಘೇ ಫಾಲ್ಗುನೇ ವಾ ಮಾಸೇ ತ್ರಿಃಸಪ್ತಕೃತ್ವಃ ಸ್ವರಸಪರಿಪೀತಾನಾಂ ಪುನಃ ಶುಷ್ಕಚೂರ್ಣೀಕೃತಾನಾಮಾಢಕಮೇಕಂ ಗ್ರಾಹಯೇತ್, ಅಥ ಜೀವನೀಯಾನಾಂ ಬೃಂಹಣೀಯಾನಾಂ ಸ್ತನ್ಯಜನನಾನಾಂ ಶುಕ್ರಜನನಾನಾಂ ವಯಃಸ್ಥಾಪನಾನಾಂ ಷಡ್ವಿರೇಚನಶತಾಶ್ರಿತೀಯೋಕ್ತಾನಾಮೌಷಧಗಣಾನಾಂ ಚನ್ದನಾಗುರುಧವತಿನಿಶಖದಿರಶಿಂಶಪಾಸನಸಾರಾಣಾಂ ಚಾಣುಶಃ ಕೃತ್ತಾನಾಮಭಯಾಬಿಭೀತಕಪಿಪ್ಪಲೀವಚಾಚವ್ಯಚಿತ್ರಕವಿಡಙ್ಗಾನಾಂ ಚ ಸಮಸ್ತಾನಾಮಾಢಕಮೇಕಂ ದಶಗುಣೇನಾಮ್ಭಸಾ ಸಾಧಯೇತ್, ತಸ್ಮಿನ್ನಾಢಕಾವಶೇಷೇ ರಸೇ ಸುಪೂತೇ ತಾನ್ಯಾಮಲಕಚೂರ್ಣಾನಿ ದತ್ತ್ವಾ ಗೋಮಯಾಗ್ನಿಭಿರ್ವಂಶವಿದಲಶರತೇಜನಾಗ್ನಿಭಿರ್ವಾ ಸಾಧಯೇದ್ಯಾವದಪನಯಾದ್ರಸಸ್ಯ, ತಮನುಪದಗ್ಧಮುಪಹೃತ್ಯಾಯಸೀಷು ಪಾತ್ರೀಷ್ವಾಸ್ತೀರ್ಯ ಶೋಷಯೇತ್, ಸುಶುಷ್ಕಂ ತತ್ ಕೃಷ್ಣಾಜಿನಸ್ಯೋಪರಿ ದೃಷದಿ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಪಿಷ್ಟಮಯಃಸ್ಥಾಲ್ಯಾಂ ನಿಧಾಪಯೇತ್ ಸಮ್ಯಕ್, ತಚ್ಚೂರ್ಣಮಯಶ್ಚೂರ್ಣಾಷ್ಟಭಾಗಸಮ್ಪ್ರಯುಕ್ತಂ ಮಧುಸರ್ಪಿರ್ಭ್ಯಾಮಗ್ನಿಬಲಮಭಿಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ಪ್ರಯೋಜಯೇದಿತಿ||೩|| ಭವನ್ತಿ ಚಾತ್ರ- ಏತದ್ರಸಾಯನಂ ಪೂರ್ವಂ ವಸಿಷ್ಠಃ ಕಶ್ಯಪೋಽಙ್ಗಿರಾಃ| ಜಮದಗ್ನಿರ್ಭರದ್ವಾಜೋ ಭೃಗುರನ್ಯೇ ಚ ತದ್ವಿಧಾಃ||೪|| ಪ್ರಯುಜ್ಯ ಪ್ರಯತಾ ಮುಕ್ತಾಃ ಶ್ರಮವ್ಯಾಧಿಜರಾಭಯಾತ್| ಯಾವದೈಚ್ಛಂಸ್ತಪಸ್ತೇಪುಸ್ತತ್ಪ್ರಭಾವಾನ್ಮಹಾಬಲಾಃ||೫|| ಇದಂ ರಸಾಯನಂ ಚಕ್ರೇ ಬ್ರಹ್ಮಾ ವಾರ್ಷಸಹಸ್ರಿಕಮ್| ಜರಾವ್ಯಾಧಿಪ್ರಶಮನಂ ಬುದ್ಧೀನ್ದ್ರಿಯಬಲಪ್ರದಮ್||೬|| (ಇತ್ಯಾಮಲಕಾಯಸಂ ಬ್ರಾಹ್ಮರಸಾಯನಮ್)|
करप्रचितानां यथोक्तगुणानामामलकानामुद्धृतास्थ्नां शुष्कचूर्णितानां पुनर्माघे फाल्गुने वा मासे त्रिःसप्तकृत्वः स्वरसपरिपीतानां पुनः शुष्कचूर्णीकृतानामाढकमेकं ग्राहयेत्, अथ जीवनीयानां बृंहणीयानां स्तन्यजननानां शुक्रजननानां वयःस्थापनानां षड्विरेचनशताश्रितीयोक्तानामौषधगणानां चन्दनागुरुधवतिनिशखदिरशिंशपासनसाराणां चाणुशः कृत्तानामभयाबिभीतकपिप्पलीवचाचव्यचित्रकविडङ्गानां च समस्तानामाढकमेकं दशगुणेनाम्भसा साधयेत्, तस्मिन्नाढकावशेषे रसे सुपूते तान्यामलकचूर्णानि दत्त्वा गोमयाग्निभिर्वंशविदलशरतेजनाग्निभिर्वा साधयेद्यावदपनयाद्रसस्य, तमनुपदग्धमुपहृत्यायसीषु पात्रीष्वास्तीर्य शोषयेत्, सुशुष्कं तत् कृष्णाजिनस्योपरि दृषदि श्लक्ष्णपिष्टमयःस्थाल्यां निधापयेत् सम्यक्, तच्चूर्णमयश्चूर्णाष्टभागसम्प्रयुक्तं मधुसर्पिर्भ्यामग्निबलमभिसमीक्ष्य प्रयोजयेदिति||३|| भवन्ति चात्र- एतद्रसायनं पूर्वं वसिष्ठः कश्यपोऽङ्गिराः| जमदग्निर्भरद्वाजो भृगुरन्ये च तद्विधाः||४|| प्रयुज्य प्रयता मुक्ताः श्रमव्याधिजराभयात्| यावदैच्छंस्तपस्तेपुस्तत्प्रभावान्महाबलाः||५|| इदं रसायनं चक्रे ब्रह्मा वार्षसहस्रिकम्| जराव्याधिप्रशमनं बुद्धीन्द्रियबलप्रदम्||६|| (इत्यामलकायसं ब्राह्मरसायनम्)|
🔊 Audio coming soon
ಕರಪ್ರಚಿತಾನಾಮಿತಿಪದಂ ಸ್ವಯಮ್ಪತಿತಗ್ರಹಣಂ ನಿಷೇಧಯತಿ| ಮಾಘೇ ಫಾಲ್ಗುನೇ ವೇತಿಗ್ರಹಣವಚನಾತ್ತಥೈವ ಗೃಹೀತಾನಾಮಧಿಕಾರ ಇತ್ಯಾಗಮಾದುನ್ನೀಯತೇ| ಸ್ವರಸ ಇಹಾಮಲಕಸ್ಯೈವ ಭವತಿ, ಅಧಿಕಾರಾತ್| ಶಾಕಃ ಬೃಹತ್ಪತ್ರಸ್ತರುಃ| ಕೃತ್ತಾನಾಮಿತಿ ಚ್ಛಿನ್ನಾನಾಮ್| ಇಹ ಗೋಮಯಾಗ್ನ್ಯಾದ್ಯುಪಕರಣನಿಯಮೇನೈವ ಶಕ್ತ್ಯುತ್ಕರ್ಷೋ ಭವತೀತಿ ಋಷಿವಚನಾದುನ್ನೀಯತೇ| ಯದುಕ್ತಂ- “ಋಷಯಸ್ತ್ವೇವ ಜಾನನ್ತಿ ಯೋಗಸಂಯೋಗಜಂ ಫಲಮ್” ಇತಿ| ಏವಮನ್ಯತ್ರಾಪಿ ಇತಿಕರ್ತವ್ಯತಾನಿಯಮೋ ವ್ಯಾಖ್ಯೇಯಃ| ಕೃಷ್ಣಾಜಿನಸ್ಯೇತಿ ಕೃಷ್ಣಸಾರಾಜಿನಸ್ಯ||೩-೬||
Adhikarana 3 (7-8) · Śloka 8
ತಪಸಾ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯೇಣ ಧ್ಯಾನೇನ ಪ್ರಶಮೇನ ಚ| ರಸಾಯನವಿಧಾನೇನ ಕಾಲಯುಕ್ತೇನ ಚಾಯುಷಾ||೭|| ಸ್ಥಿತಾ ಮಹರ್ಷಯಃ ಪೂರ್ವಂ, ನಹಿ ಕಿಞ್ಚಿದ್ರಸಾಯನಮ್| ಗ್ರಾಮ್ಯಾನಾಮನ್ಯಕಾರ್ಯಾಣಾಂ ಸಿಧ್ಯತ್ಯಪ್ರಯತಾತ್ಮನಾಮ್||೮||
तपसा ब्रह्मचर्येण ध्यानेन प्रशमेन च| रसायनविधानेन कालयुक्तेन चायुषा||७|| स्थिता महर्षयः पूर्वं, नहि किञ्चिद्रसायनम्| ग्राम्यानामन्यकार्याणां सिध्यत्यप्रयतात्मनाम्||८||
🔊 Audio coming soon
ಸಮ್ಪ್ರತಿ ರಸಾಯನಸ್ಯ ತಪೋಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಧ್ಯಾನಾದಿಯುಕ್ತಸ್ಯೈವ ಮಹಾಫಲತ್ವಂ ಭವತೀತಿ ದರ್ಶಯನ್ನಾಹ- ತಪಸೇತ್ಯಾದಿ| ಕಾಲಯುಕ್ತೇನ ಚಾಯುಷೇತಿ ಅನಿಯತಕಾಲಯುಕ್ತೇನ ಚಾಯುಷೇತ್ಯರ್ಥಃ, ನಿಯತಕಾಲಾಯುಷಂ ಪ್ರತಿ ತು ನ ರಸಾಯನಂ ಫಲವದಿತ್ಯುಕ್ತಮೇವ| ಸ್ಥಿತಾ ಇತಿ ದೀರ್ಘಕಾಲಜೀವಿನಃ| ವಿಪರ್ಯಯೇಣ ತಪಃಪ್ರಭೃತಿವಿರಹೇ ರಸಾಯನಸ್ಯಾಫಲತಾಮಾಹ- ನ ಹೀತ್ಯಾದಿ||೭-೮||
Adhikarana 4 (9-14) · Śloka 14
ಸಂವತ್ಸರಂ ಪಯೋವೃತ್ತಿರ್ಗವಾಂ ಮಧ್ಯೇ ವಸೇತ್ ಸದಾ| ಸಾವಿತ್ರೀಂ ಮನಸಾ ಧ್ಯಾಯನ್ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಯತೇನ್ದ್ರಿಯಃ||೯|| ಸಂವತ್ಸರಾನ್ತೇ ಪೌಷೀಂ ವಾ ಮಾಘೀಂ ವಾ ಫಾಲ್ಗುನೀಂ ತಿಥಿಮ್| ತ್ರ್ಯಹೋಪವಾಸೀ ಶುಕ್ಲಸ್ಯ ಪ್ರವಿಶ್ಯಾಮಲಕೀವನಮ್||೧೦|| ಬೃಹತ್ಫಲಾಢ್ಯಮಾರುಹ್ಯ ದ್ರುಮಂ ಶಾಖಾಗತಂ ಫಲಮ್| ಗೃಹೀತ್ವಾ ಪಾಣಿನಾ ತಿಷ್ಠೇಜ್ಜಪನ್ ಬ್ರಹ್ಮಾಮೃತಾಗಮಾತ್||೧೧|| ತದಾ ಹ್ಯವಶ್ಯಮಮೃತಂ ವಸತ್ಯಾಮಲಕೇ ಕ್ಷಣಮ್| ಶರ್ಕರಾಮಧುಕಲ್ಪಾನಿ ಸ್ನೇಹವನ್ತಿ ಮೃದೂನಿ ಚ||೧೨|| ಭವನ್ತ್ಯಮೃತಸಂಯೋಗಾತ್ತಾನಿ ಯಾವನ್ತಿ ಭಕ್ಷಯೇತ್| ಜೀವೇದ್ವರ್ಷಸಹಸ್ರಾಣಿ ತಾವನ್ತ್ಯಾಗತಯೌವನಃ||೧೩|| ಸೌಹಿತ್ಯಮೇಷಾಂ ಗತ್ವಾ ತು ಭವತ್ಯಮರಸನ್ನಿಭಃ| ಸ್ವಯಂ ಚಾಸ್ಯೋಪತಿಷ್ಠನ್ತೇ ಶ್ರೀರ್ವೇದಾ ವಾಕ್ ಚ ರೂಪಿಣೀ||೧೪|| (ಇತಿ ಕೇವಲಾಮಲಕರಸಾಯನಮ್)|
संवत्सरं पयोवृत्तिर्गवां मध्ये वसेत् सदा| सावित्रीं मनसा ध्यायन् ब्रह्मचारी यतेन्द्रियः||९|| संवत्सरान्ते पौषीं वा माघीं वा फाल्गुनीं तिथिम्| त्र्यहोपवासी शुक्लस्य प्रविश्यामलकीवनम्||१०|| बृहत्फलाढ्यमारुह्य द्रुमं शाखागतं फलम्| गृहीत्वा पाणिना तिष्ठेज्जपन् ब्रह्मामृतागमात्||११|| तदा ह्यवश्यममृतं वसत्यामलके क्षणम्| शर्करामधुकल्पानि स्नेहवन्ति मृदूनि च||१२|| भवन्त्यमृतसंयोगात्तानि यावन्ति भक्षयेत्| जीवेद्वर्षसहस्राणि तावन्त्यागतयौवनः||१३|| सौहित्यमेषां गत्वा तु भवत्यमरसन्निभः| स्वयं चास्योपतिष्ठन्ते श्रीर्वेदा वाक् च रूपिणी||१४|| (इति केवलामलकरसायनम्)|
🔊 Audio coming soon
ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿತ್ವೇನೇನ್ದ್ರಿಯನಿಯಮೇ ಲಬ್ಧೇಽಪಿ ಯತೇನ್ದ್ರಿಯಪದಸಮ್ಬನ್ಧ ಇನ್ದ್ರಿಯನಿಯಮಾತಿಶಯೋಪದರ್ಶನಾರ್ಥಃ| ಪೌಷಾದಿಷು ಸಂವತ್ಸರಾನ್ತತ್ವಂ ನಿಯಮದಿನಾದಾರಭ್ಯ ವರ್ಷಪೂರಣೇನ ಜ್ಞೇಯಮ್| ಫಾಲ್ಗುನೀಮಿತ್ಯಸ್ಯಾನ್ತೇ ಪ್ರಾಪ್ಯೇತಿ ಶೇಷಃ| “ನ ದ್ರುಮಮಾರೋಹೇತ್” (ಸೂ.ಅ.೮) ಇತ್ಯಸ್ಯೇಹ ಆರುಹ್ಯ ದ್ರುಮಮಿತಿ ವಚನೇನಾಪವಾದಃ| ಜಪನ್ ಬ್ರಹ್ಮೇತಿ ಓಙ್ಕಾರಂ ಜಪನ್| ಅಮೃತಾಗಮಾದಿತಿ ಅಮೃತಾಗಮಪರ್ಯನ್ತಮ್| ಸೌಹಿತ್ಯಮೇಷಾಮಿತಿ ಕರಣೇ ಷಷ್ಠೀ| ವಾಗ್ರೂಪಿಣೀತಿ ತದಧಿಷ್ಠಾತ್ರೀ ದೇವತಾ||೯-೧೪||
Adhikarana 5 (15-23) · Śloka 23
ತ್ರಿಫಲಾಯಾ ರಸೇ ಮೂತ್ರೇ ಗವಾಂ ಕ್ಷಾರೇ ಚ ಲವಣೇ| ಕ್ರಮೇಣ ಚೇಙ್ಗುದೀಕ್ಷಾರೇ ಕಿಂಶುಕಕ್ಷಾರ ಏವ ಚ||೧೫|| ತೀಕ್ಷ್ಣಾಯಸಸ್ಯ ಪತ್ರಾಣಿ ವಹ್ನಿವರ್ಣಾನಿ ಸಾಧಯೇತ್ | ಚತುರಙ್ಗುಲದೀರ್ಘಾಣಿ ತಿಲೋತ್ಸೇಧತನೂನಿ ಚ||೧೬|| ಜ್ಞಾತ್ವಾ ತಾನ್ಯಞ್ಜನಾಭಾನಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಚೂರ್ಣಾನಿ ಕಾರಯೇತ್| ತಾನಿ ಚೂರ್ಣಾನಿ ಮಧುನಾ ರಸೇನಾಮಲಕಸ್ಯ ಚ||೧೭|| ಯುಕ್ತಾನಿ ಲೇಹವತ್ ಕುಮ್ಭೇ ಸ್ಥಿತಾನಿ ಘೃತಭಾವಿತೇ| ಸಂವತ್ಸರಂ ನಿಧೇಯಾನಿ ಯವಪಲ್ಲೇ ತಥೈವ ಚ||೧೮|| ದದ್ಯಾದಾಲೋಡನಂ ಮಾಸೇ ಸರ್ವತ್ರಾಲೋಡಯನ್ ಬುಧಃ| ಸಂವತ್ಸರಾತ್ಯಯೇ ತಸ್ಯ ಪ್ರಯೋಗೋ ಮಧುಸರ್ಪಿಷಾ||೧೯|| ಪ್ರಾತಃ ಪ್ರಾತರ್ಬಲಾಪೇಕ್ಷೀ ಸಾತ್ಮ್ಯಂ ಜೀರ್ಣೇ ಚ ಭೋಜನಮ್| ಏಷ ಏವ ಚ ಲೌಹಾನಾಂ ಪ್ರಯೋಗಃ ಸಮ್ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ||೨೦|| ನಾಭಿಘಾತೈರ್ನ ಚಾತಙ್ಕೈರ್ಜರಯಾ ನ ಚ ಮೃತ್ಯುನಾ| ಸ ಧೃಷ್ಯಃ ಸ್ಯಾದ್ಗಜಪ್ರಾಣಃ ಸದಾ ಚಾತಿಬಲೇನ್ದ್ರಿಯಃ||೨೧|| ಧೀಮಾನ್ ಯಶಸ್ವೀ ವಾಕ್ಸಿದ್ಧಃ ಶ್ರುತಧಾರೀ ಮಹಾಧನಃ | ಭವೇತ್ ಸಮಾಂ ಪ್ರಯುಞ್ಜಾನೋ ನರೋ ಲೌಹರಸಾಯನಮ್||೨೨|| ಅನೇನೈವ ವಿಧಾನೇನ ಹೇಮ್ನಶ್ಚ ರಜತಸ್ಯ ಚ| ಆಯುಃಪ್ರಕರ್ಷಕೃತ್ಸಿದ್ಧಃ ಪ್ರಯೋಗಃ ಸರ್ವರೋಗನುತ್||೨೩|| (ಇತಿ ಲೌಹಾದಿರಸಾಯನಮ್)|
त्रिफलाया रसे मूत्रे गवां क्षारे च लवणे| क्रमेण चेङ्गुदीक्षारे किंशुकक्षार एव च||१५|| तीक्ष्णायसस्य पत्राणि वह्निवर्णानि साधयेत् | चतुरङ्गुलदीर्घाणि तिलोत्सेधतनूनि च||१६|| ज्ञात्वा तान्यञ्जनाभानि सूक्ष्मचूर्णानि कारयेत्| तानि चूर्णानि मधुना रसेनामलकस्य च||१७|| युक्तानि लेहवत् कुम्भे स्थितानि घृतभाविते| संवत्सरं निधेयानि यवपल्ले तथैव च||१८|| दद्यादालोडनं मासे सर्वत्रालोडयन् बुधः| संवत्सरात्यये तस्य प्रयोगो मधुसर्पिषा||१९|| प्रातः प्रातर्बलापेक्षी सात्म्यं जीर्णे च भोजनम्| एष एव च लौहानां प्रयोगः सम्प्रकीर्तितः||२०|| नाभिघातैर्न चातङ्कैर्जरया न च मृत्युना| स धृष्यः स्याद्गजप्राणः सदा चातिबलेन्द्रियः||२१|| धीमान् यशस्वी वाक्सिद्धः श्रुतधारी महाधनः | भवेत् समां प्रयुञ्जानो नरो लौहरसायनम्||२२|| अनेनैव विधानेन हेम्नश्च रजतस्य च| आयुःप्रकर्षकृत्सिद्धः प्रयोगः सर्वरोगनुत्||२३|| (इति लौहादिरसायनम्)|
🔊 Audio coming soon
ಕ್ಷಾರ ಇತಿ ಪರಿಸ್ರಾವಿತಕ್ಷಾರೋದಕೇ| ಕ್ಷಾರೇ ಲಾವಣ ಇತಿ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತ್ಯಾಃ ಕ್ಷಾರೇ| ಸಾಧಯೇದಿತಿ ನಿರ್ವಾಪಯೇತ್| ಲೌಹಾನಾಮಿತ್ಯನೇನೈವ ಲೋಹಾನ್ತರ್ನಿವಿಷ್ಟಯೋಃ ಸುವರ್ಣರಜತಯೋರ್ಗ್ರಹಣೇ ಸಿದ್ಧೇ ಪುನಸ್ತಯೋರ್ವಚನಂ ತಯೋರ್ವಿಶೇಷೇಣಾದರೋಪದರ್ಶನಾರ್ಥಮ್| ರಸಾಯನಪ್ರಭಾವಾದೇವ ಮಹಾಧನತ್ವಮಿತಿ ಜ್ಞೇಯಮ್||೧೫-೨೩||
Adhikarana 6 (24-29) · Śloka 29
ಐನ್ದ್ರೀ ಮತ್ಸ್ಯಾಖ್ಯಕೋ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ವಚಾ ಬ್ರಹ್ಮಸುವರ್ಚಲಾ| ಪಿಪ್ಪಲ್ಯೋ ಲವಣಂ ಹೇಮ ಶಙ್ಖಪುಷ್ಪೀ ವಿಷಂ ಘೃತಮ್||೨೪|| ಏಷಾಂ ತ್ರಿಯವಕಾನ್ ಭಾಗಾನ್ ಹೇಮಸರ್ಪಿರ್ವಿಷೈರ್ವಿನಾ| ದ್ವೌ ಯವೌ ತತ್ರ ಹೇಮ್ನಸ್ತು ತಿಲಂ ದದ್ಯಾದ್ವಿಷಸ್ಯ ಚ||೨೫|| ಸರ್ಪಿಷಶ್ಚ ಪಲಂ ದದ್ಯಾತ್ತದೈಕಧ್ಯಂ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್| ಘೃತಪ್ರಭೂತಂ ಸಕ್ಷೌದ್ರಂ ಜೀರ್ಣೇ ಚಾನ್ನಂ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ||೨೬|| ಜರಾವ್ಯಾಧಿಪ್ರಶಮನಂ ಸ್ಮೃತಿಮೇಧಾಕರಂ ಪರಮ್| ಆಯುಷ್ಯಂ ಪೌಷ್ಟಿಕಂ ಧನ್ಯಂ ಸ್ವರವರ್ಣಪ್ರಸಾದನಮ್||೨೭|| ಪರಮೋಜಸ್ಕರಂ ಚೈತತ್ ಸಿದ್ಧಮೈನ್ದ್ರಂ ರಸಾಯನಮ್| ನೈನತ್ ಪ್ರಸಹತೇ ಕೃತ್ಯಾ ನಾಲಕ್ಷ್ಮೀರ್ನ ವಿಷಂ ನ ರುಕ್||೨೮|| ಶ್ವಿತ್ರಂ ಸಕುಷ್ಠಂ ಜಠರಾಣಿ ಗುಲ್ಮಾಃ ಪ್ಲೀಹಾ ಪುರಾಣೋ ವಿಷಮಜ್ವರಶ್ಚ| ಮೇಧಾಸ್ಮೃತಿಜ್ಞಾನಹರಾಶ್ಚ ರೋಗಾಃ ಶಾಮ್ಯನ್ತ್ಯನೇನಾತಿಬಲಾಶ್ಚ ವಾತಾಃ||೨೯|| (ಇತ್ಯೈನ್ದ್ರಂ ರಸಾಯನಮ್)|
ऐन्द्री मत्स्याख्यको ब्राह्मी वचा ब्रह्मसुवर्चला| पिप्पल्यो लवणं हेम शङ्खपुष्पी विषं घृतम्||२४|| एषां त्रियवकान् भागान् हेमसर्पिर्विषैर्विना| द्वौ यवौ तत्र हेम्नस्तु तिलं दद्याद्विषस्य च||२५|| सर्पिषश्च पलं दद्यात्तदैकध्यं प्रयोजयेत्| घृतप्रभूतं सक्षौद्रं जीर्णे चान्नं प्रशस्यते||२६|| जराव्याधिप्रशमनं स्मृतिमेधाकरं परम्| आयुष्यं पौष्टिकं धन्यं स्वरवर्णप्रसादनम्||२७|| परमोजस्करं चैतत् सिद्धमैन्द्रं रसायनम्| नैनत् प्रसहते कृत्या नालक्ष्मीर्न विषं न रुक्||२८|| श्वित्रं सकुष्ठं जठराणि गुल्माः प्लीहा पुराणो विषमज्वरश्च| मेधास्मृतिज्ञानहराश्च रोगाः शाम्यन्त्यनेनातिबलाश्च वाताः||२९|| (इत्यैन्द्रं रसायनम्)|
🔊 Audio coming soon
ಮತ್ಸ್ಯಾಖ್ಯಕೋ ‘ಮಚ್ಛು’ ಇತಿ ಲೋಕೇ ಖ್ಯಾತಃ; ಅನ್ಯೇ ತು ಐನ್ದ್ರೀಭೇದಂ ಮತ್ಸ್ಯಾಖ್ಯಕಮಾಹುಃ| ತ್ರಿಯವಕಾನಿತಿ ತ್ರಿಯವಪ್ರಮಾಣಾನ್ | ಘೃತಪ್ರಭೂತಮಿತ್ಯನ್ನವಿಶೇಷಣಮ್| ಕೃತ್ಯಾ ಅಭಿಚಾರಃ||೨೪-೨೯||
Adhikarana 7 (30-31) · Śloka 31
ಮಣ್ಡೂಕಪರ್ಣ್ಯಾಃ ಸ್ವರಸಃ ಪ್ರಯೋಜ್ಯಃ ಕ್ಷೀರೇಣ ಯಷ್ಟೀಮಧುಕಸ್ಯ ಚೂರ್ಣಮ್| ರಸೋ ಗುಡೂಚ್ಯಾಸ್ತು ಸಮೂಲಪುಷ್ಪ್ಯಾಃ ಕಲ್ಕಃ ಪ್ರಯೋಜ್ಯಃ ಖಲು ಶಙ್ಖಪುಷ್ಪ್ಯಾಃ||೩೦|| ಆಯುಃಪ್ರದಾನ್ಯಾಮಯನಾಶನಾನಿ ಬಲಾಗ್ನಿವರ್ಣಸ್ವರವರ್ಧನಾನಿ| ಮೇಧ್ಯಾನಿ ಚೈತಾನಿ ರಸಾಯನಾನಿ ಮೇಧ್ಯಾ ವಿಶೇಷೇಣ ಚ ಶಙ್ಖಪುಷ್ಪೀ||೩೧|| (ಇತಿ ಮೇಧ್ಯರಸಾಯನಾನಿ)|
मण्डूकपर्ण्याः स्वरसः प्रयोज्यः क्षीरेण यष्टीमधुकस्य चूर्णम्| रसो गुडूच्यास्तु समूलपुष्प्याः कल्कः प्रयोज्यः खलु शङ्खपुष्प्याः||३०|| आयुःप्रदान्यामयनाशनानि बलाग्निवर्णस्वरवर्धनानि| मेध्यानि चैतानि रसायनानि मेध्या विशेषेण च शङ्खपुष्पी||३१|| (इति मेध्यरसायनानि)|
🔊 Audio coming soon
ಮಣ್ಡೂಕಪರ್ಣ್ಯಾ ಇತ್ಯಾದಯಶ್ಚತ್ವಾರೋ ಯೋಗಾಃ||೩೦-೩೧||
Adhikarana 8 (32-35) · Śloka 35
ಪಞ್ಚಾಷ್ಟೌ ಸಪ್ತ ದಶ ವಾ ಪಿಪ್ಪಲೀರ್ಮಧುಸರ್ಪಿಷಾ| ರಸಾಯನಗುಣಾನ್ವೇಷೀ ಸಮಾಮೇಕಾಂ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್||೩೨|| ತಿಸ್ರಸ್ತಿಸ್ರಸ್ತು ಪೂರ್ವಾಹ್ಣೇ ಭುಕ್ತ್ವಾಽಗ್ರೇ ಭೋಜನಸ್ಯ ಚ| ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಃ ಕಿಂಶುಕಕ್ಷಾರಭಾವಿತಾ ಘೃತಭರ್ಜಿತಾಃ||೩೩|| ಪ್ರಯೋಜ್ಯಾ ಮಧುಸಮ್ಮಿಶ್ರಾ ರಸಾಯನಗುಣೈಷಿಣಾ| ಜೇತುಂ ಕಾಸಂ ಕ್ಷಯಂ ಶೋಷಂ ಶ್ವಾಸಂ ಹಿಕ್ಕಾಂ ಗಲಾಮಯಾನ್||೩೪|| ಅರ್ಶಾಂಸಿ ಗ್ರಹಣೀದೋಷಂ ಪಾಣ್ಡುತಾಂ ವಿಷಮಜ್ವರಮ್| ವೈಸ್ವರ್ಯಂ ಪೀನಸಂ ಶೋಫಂ ಗುಲ್ಮಂ ವಾತಬಲಾಸಕಮ್||೩೫|| (ಇತಿ ಪಿಪ್ಪಲೀರಸಾಯನಮ್)|
पञ्चाष्टौ सप्त दश वा पिप्पलीर्मधुसर्पिषा| रसायनगुणान्वेषी समामेकां प्रयोजयेत्||३२|| तिस्रस्तिस्रस्तु पूर्वाह्णे भुक्त्वाऽग्रे भोजनस्य च| पिप्पल्यः किंशुकक्षारभाविता घृतभर्जिताः||३३|| प्रयोज्या मधुसम्मिश्रा रसायनगुणैषिणा| जेतुं कासं क्षयं शोषं श्वासं हिक्कां गलामयान्||३४|| अर्शांसि ग्रहणीदोषं पाण्डुतां विषमज्वरम्| वैस्वर्यं पीनसं शोफं गुल्मं वातबलासकम्||३५|| (इति पिप्पलीरसायनम्)|
🔊 Audio coming soon
ಪಞ್ಚೇತ್ಯಾದೌ ಸಙ್ಖ್ಯಾವ್ಯತಿಕ್ರಮೇಣಾನುಕ್ತಸಙ್ಖ್ಯಾನಾಮಪಿ ಪಿಪ್ಪಲೀನಾಮುಪಯೋಗಂ ಸೂಚಯತಿ| ಯದ್ಯಪಿ “ತ್ರೀಣಿ ದ್ರವ್ಯಾಣಿ ನಾತ್ಯುಪಯುಞ್ಜೀತ ಪಿಪ್ಪಲೀಂ ಕ್ಷಾರಂ ಲವಣಮ್” (ವಿ.ಅ.೧) ಇತ್ಯುಕ್ತಂ, ತಥಾಽಪೀಹ ದ್ರವ್ಯಾನ್ತರಸಂಯುಕ್ತಾನಾಂ ಪಿಪ್ಪಲೀನಾಮಭ್ಯಾಸೋ ನ ವಿರುದ್ಧಃ; ಕಿಂವಾ, ಉಕ್ತಪಿಪ್ಪಲೀರಸಾಯನವ್ಯತಿರೇಕೇಣೋತ್ಸರ್ಗಾಪವಾದನ್ಯಾಯಾತ್ ಸ ನಿಷೇಧೋ ಜ್ಞೇಯಃ| ಕಿಂಶುಕಃ ಪಲಾಶಃ||೩೨-೩೫||
Adhikarana 9 (36-40) · Śloka 40
ಕ್ರಮವೃದ್ಧ್ಯಾ ದಶಾಹಾನಿ ದಶಪೈಪ್ಪಲಿಕಂ ದಿನಮ್| ವರ್ಧಯೇತ್ ಪಯಸಾ ಸಾರ್ಧಂ ತಥೈವಾಪನಯೇತ್ ಪುನಃ||೩೬|| ಜೀರ್ಣೇ ಜೀರ್ಣೇ ಚ ಭುಞ್ಜೀತ ಷಷ್ಟಿಕಂ ಕ್ಷೀರಸರ್ಪಿಷಾ| ಪಿಪ್ಪಲೀನಾಂ ಸಹಸ್ರಸ್ಯ ಪ್ರಯೋಗೋಽಯಂ ರಸಾಯನಮ್||೩೭|| ಪಿಷ್ಟಾಸ್ತಾ ಬಲಿಭಿಃ ಸೇವ್ಯಾಃ, ಶೃತಾ ಮಧ್ಯಬಲೈರ್ನರೈಃ| ಚೂರ್ಣೀಕೃತಾ ಹ್ರಸ್ವಬಲೈರ್ಯೋಜ್ಯಾ ದೋಷಾಮಯಾನ್ ಪ್ರತಿ||೩೮|| ದಶಪೈಪ್ಪಲಿಕಃ ಶ್ರೇಷ್ಠೋ ಮಧ್ಯಮಃ ಷಟ್ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ| ಪ್ರಯೋಗೋ ಯಸ್ತ್ರಿಪರ್ಯನ್ತಃ ಸ ಕನೀಯಾನ್ ಸ ಚಾಬಲೈಃ||೩೯|| ಬೃಹಣಂ ಸ್ವರ್ಯಮಾಯುಷ್ಯಂ ಪ್ಲೀಹೋದರವಿನಾಶನಮ್| ವಯಸಃ ಸ್ಥಾಪನಂ ಮೇಧ್ಯಂ ಪಿಪ್ಪಲೀನಾಂ ರಸಾಯನಮ್||೪೦|| (ಇತಿ ಪಿಪ್ಪಲೀವರ್ಧಮಾನಂ ರಸಾಯನಮ್)|
क्रमवृद्ध्या दशाहानि दशपैप्पलिकं दिनम्| वर्धयेत् पयसा सार्धं तथैवापनयेत् पुनः||३६|| जीर्णे जीर्णे च भुञ्जीत षष्टिकं क्षीरसर्पिषा| पिप्पलीनां सहस्रस्य प्रयोगोऽयं रसायनम्||३७|| पिष्टास्ता बलिभिः सेव्याः, शृता मध्यबलैर्नरैः| चूर्णीकृता ह्रस्वबलैर्योज्या दोषामयान् प्रति||३८|| दशपैप्पलिकः श्रेष्ठो मध्यमः षट् प्रकीर्तितः| प्रयोगो यस्त्रिपर्यन्तः स कनीयान् स चाबलैः||३९|| बृहणं स्वर्यमायुष्यं प्लीहोदरविनाशनम्| वयसः स्थापनं मेध्यं पिप्पलीनां रसायनम्||४०|| (इति पिप्पलीवर्धमानं रसायनम्)|
🔊 Audio coming soon
ಪಿಪ್ಪಲೀವರ್ಧಮಾನಮಾಹ- ಕ್ರಮವೃದ್ಧ್ಯೇತ್ಯಾದಿ| ದಶಪಿಪ್ಪಲ್ಯೋ ಯತ್ರ ವರ್ಧನ್ತೇ ತದ್ದಿನಂ ದಶಪೈಪ್ಪಲಿಕಂ, ತೇನ ಪ್ರತ್ಯಹಂ ದಶಪಿಪ್ಪಲ್ಯೋ ವರ್ಧನೀಯಾ ಇತ್ಯರ್ಥಃ; ತತಶ್ಚೋನವಿಂಶತಿದಿನೈರ್ವೃದ್ಧಿಹಾನಿಕ್ರಮೇಣೈಕೇನೈವ ಸಹಸ್ರಂ ಪೂರ್ಣಂ ಭವತಿ| ‘ಚೂರ್ಣೀಕೃತಾ’ ಇತ್ಯತ್ರ ‘ಶೀತೀಕೃತಾ’ ಇತಿ ವಾ ಪಾಠಃ| ಪಿಪ್ಪಲೀವರ್ಧಮಾನಕ್ರಮಭುಕ್ತಮುತ್ಕೃಷ್ಟಂ ದರ್ಶಯನ್ನಪರಮಪಿ ವರ್ಧಮಾನಕ್ರಮದ್ವಯಂ ಮಧ್ಯಮತ್ವಾವರತ್ವಾಭ್ಯಾಮಾಹ- ದಶೇತ್ಯಾದಿ| ಷಟ್ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತ ಇತಿ ಷಡ್ವೃದ್ಧ್ಯಾ ಪೂರ್ವಾಚಾರ್ಯೈರುಕ್ತಃ| ತ್ರಿಪರ್ಯನ್ತ ಇತ್ಯಸ್ಯಾನ್ತೇ ಪಿಪ್ಪಲೀತ್ರಯಾವಸ್ಥಾನಾತ್ ಪಿಪ್ಪಲೀತ್ರಿಕೇಣೈವ ವೃದ್ಧಿರ್ಭವತಿ, ತತೋ ದಶಪಿಪ್ಪಲೀಕೇ ದಶೈವಾನ್ತೇ ಭವನ್ತಿ||೩೬-೪೦||
Adhikarana 10 (41-47) · Śloka 47
ಜರಣಾನ್ತೇಽಭಯಾಮೇಕಾಂ ಪ್ರಾಗ್ಭುಕ್ತಾದ್ ದ್ವೇ ಬಿಭೀತಕೇ| ಭುಕ್ತ್ವಾ ತು ಮಧುಸರ್ಪಿರ್ಭ್ಯಾಂ ಚತ್ವಾರ್ಯಾಮಲಕಾನಿ ಚ||೪೧|| ಪ್ರಯೋಜಯನ್ ಸಮಾಮೇಕಾಂ ತ್ರಿಫಲಾಯಾ ರಸಾಯನಮ್| ಜೀವೇದ್ವರ್ಷಶತಂ ಪೂರ್ಣಮಜರೋಽವ್ಯಾಧಿರೇವ ಚ||೪೨|| (ಇತಿ ತ್ರಿಫಲಾರಸಾಯನಮ್)| ತ್ರೈಫಲೇನಾಯಸೀಂ ಪಾತ್ರೀಂ ಕಲ್ಕೇನಾಲೇಪಯೇನ್ನವಾಮ್| ತಮಹೋರಾತ್ರಿಕಂ ಲೇಪಂ ಪಿಬೇತ್ ಕ್ಷೌದ್ರೋದಕಾಪ್ಲುತಮ್||೪೩|| ಪ್ರಭೂತಸ್ನೇಹಮಶನಂ ಜೀರ್ಣೇ ತತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ| ಅಜರೋಽರುಕ್ ಸಮಾಭ್ಯಾಸಾಜ್ಜೀವೇಚ್ಚೈವ ಸಮಾಃ ಶತಮ್||೪೪|| (ಇತಿ ತ್ರಿಫಲಾರಸಾಯನಮಪರಮ್)| ಮಧುಕೇನ ತುಗಾಕ್ಷೀರ್ಯಾ ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಾ ಕ್ಷೌದ್ರಸರ್ಪಿಷಾ| ತ್ರಿಫಲಾ ಸಿತಯಾ ಚಾಪಿ ಯುಕ್ತಾ ಸಿದ್ಧಂ ರಸಾಯನಮ್||೪೫|| (ಇತಿ ತ್ರಿಫಲಾರಸಾಯನಮಪರಮ್)| ಸರ್ವಲೌಹೈಃ ಸುವರ್ಣೇನ ವಚಯಾ ಮಧುಸರ್ಪಿಷಾ| ವಿಡಙ್ಗಪಿಪ್ಪಲೀಭ್ಯಾಂ ಚ ತ್ರಿಫಲಾ ಲವಣೇನ ಚ||೪೬|| ಸಂವತ್ಸರಪ್ರಯೋಗೇಣ ಮೇಧಾಸ್ಮೃತಿಬಲಪ್ರದಾ| ಭವತ್ಯಾಯುಃಪ್ರದಾ ಧನ್ಯಾ ಜರಾರೋಗನಿಬರ್ಹಣೀ||೪೭|| (ಇತಿ ತ್ರಿಫಲಾರಸಾಯನಮಪರಮ್)|
जरणान्तेऽभयामेकां प्राग्भुक्ताद् द्वे बिभीतके| भुक्त्वा तु मधुसर्पिर्भ्यां चत्वार्यामलकानि च||४१|| प्रयोजयन् समामेकां त्रिफलाया रसायनम्| जीवेद्वर्षशतं पूर्णमजरोऽव्याधिरेव च||४२|| (इति त्रिफलारसायनम्)| त्रैफलेनायसीं पात्रीं कल्केनालेपयेन्नवाम्| तमहोरात्रिकं लेपं पिबेत् क्षौद्रोदकाप्लुतम्||४३|| प्रभूतस्नेहमशनं जीर्णे तत्र प्रशस्यते| अजरोऽरुक् समाभ्यासाज्जीवेच्चैव समाः शतम्||४४|| (इति त्रिफलारसायनमपरम्)| मधुकेन तुगाक्षीर्या पिप्पल्या क्षौद्रसर्पिषा| त्रिफला सितया चापि युक्ता सिद्धं रसायनम्||४५|| (इति त्रिफलारसायनमपरम्)| सर्वलौहैः सुवर्णेन वचया मधुसर्पिषा| विडङ्गपिप्पलीभ्यां च त्रिफला लवणेन च||४६|| संवत्सरप्रयोगेण मेधास्मृतिबलप्रदा| भवत्यायुःप्रदा धन्या जरारोगनिबर्हणी||४७|| (इति त्रिफलारसायनमपरम्)|
🔊 Audio coming soon
ಜರಣಾನ್ತ ಇತ್ಯಾದೌ ಮಧುಸರ್ಪಿರ್ಭ್ಯಾಮಿತಿ ಅಭಯಾಂ ಬಿಭೀತಕೇ ಆಮಲಕಾನೀತ್ಯನೇನ ಚ ಯುಜ್ಯತೇ| ಮಧುಕೇನೇತ್ಯಾದಿರೇಕಃ ಪ್ರಯೋಗಃ| ಸರ್ವಲೌಹೈರಿತ್ಯಾದ್ಯಪರಃ| ಲೌಹೈರಿತ್ಯುಕ್ತೇ ಸುವರ್ಣೇ ಪ್ರಾಪ್ತೇ ಸುವರ್ಣೇನೇತಿಪದಂ ಲೋಹತ್ವೇನಾಭಿಪ್ರಸಿದ್ಧಸ್ಯಾಗ್ರಹಣನಿರಾಸಾರ್ಥಮ್||೪೧-೪೭||
Adhikarana 11 (48-50) · Śloka 50
ಅನಮ್ಲಂ ಚ ಕಷಾಯಂ ಚ ಕಟು ಪಾಕೇ ಶಿಲಾಜತು| ನಾತ್ಯುಷ್ಣಶೀತಂ ಧಾತುಭ್ಯಶ್ಚತುರ್ಭ್ಯಸ್ತಸ್ಯ ಸಮ್ಭವಃ||೪೮|| ಹೇಮ್ನಶ್ಚ ರಜತಾತ್ತಾಮ್ರಾದ್ವರಾತ್ ಕೃಷ್ಣಾಯಸಾದಪಿ| ರಸಾಯನಂ ತದ್ವಿಧಿಭಿಸ್ತದ್ವೃಷ್ಯಂ ತಚ್ಚ ರೋಗನುತ್||೪೯|| ವಾತಪಿತ್ತಕಫಘ್ನೈಶ್ಚ ನಿರ್ಯೂಹೈಸ್ತತ್ ಸುಭಾವಿತಮ್| ವೀರ್ಯೋತ್ಕರ್ಷಂ ಪರಂ ಯಾತಿ ಸರ್ವೈರೇಕೈಕಶೋಽಪಿ ವಾ||೫೦||
अनम्लं च कषायं च कटु पाके शिलाजतु| नात्युष्णशीतं धातुभ्यश्चतुर्भ्यस्तस्य सम्भवः||४८|| हेम्नश्च रजतात्ताम्राद्वरात् कृष्णायसादपि| रसायनं तद्विधिभिस्तद्वृष्यं तच्च रोगनुत्||४९|| वातपित्तकफघ्नैश्च निर्यूहैस्तत् सुभावितम्| वीर्योत्कर्षं परं याति सर्वैरेकैकशोऽपि वा||५०||
🔊 Audio coming soon
ಶಿಲಾಜತುರಸಾಯನಂ ದರ್ಶಯಿತುಂ ಶಿಲಾಜತುನೋಽಭ್ಯರ್ಹಿತಸ್ಯ ಗುಣಾನೇವ ತಾವದಾಹ- ಅನಮ್ಲಮಿತ್ಯಾದಿ| ವರಾದಿತಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಾತ್| ಸುಶ್ರುತೇ ಯದ್ಯಪಿ ತ್ರಪುಸೀಸಭವಂ ಪ್ರಕ್ಷಿಪ್ಯ ಷಡ್ವಿಧಶಿಲಾಜತು ಸಾಮಾನ್ಯೇನ ರೋಗೇ ರಸಾಯನಾಧಿಕಾರೇ ಚೋಕ್ತಂ, ತಥಾಽಪೀಹ ರಸಾಯನಾಧಿಕಾರೇ ತದಧಿಕೃತಚತುರ್ವಿಧಮೇವೋಕ್ತಮ್||೪೮-೫೦||
Adhikarana 12 (51-54) · Śloka 55
ಪ್ರಕ್ಷಿಪ್ತೋದ್ಧೃತಮಪ್ಯೇನತ್ ಪುನಸ್ತತ್ ಪ್ರಕ್ಷಿಪೇದ್ರಸೇ| ಕೋಷ್ಣೇ ಸಪ್ತಾಹಮೇತೇನ ವಿಧಿನಾ ತಸ್ಯ ಭಾವನಾ||೫೧|| ಪೂರ್ವೋಕ್ತೇನ ವಿಧಾನೇನ ಲೋಹೈಶ್ಚೂರ್ಣೀಕೃತೈಃ ಸಹ| ತತ್ ಪೀತಂ ಪಯಸಾ ದದ್ಯಾದ್ದೀರ್ಘಮಾಯುಃ ಸುಖಾನ್ವಿತಮ್||೫೨|| ಜರಾವ್ಯಾಧಿಪ್ರಶಮನಂ ದೇಹದಾರ್ಢ್ಯಕರಂ ಪರಮ್| ಮೇಧಾಸ್ಮೃತಿಕರಂ ಧನ್ಯಂ ಕ್ಷೀರಾಶೀ ತತ್ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್||೫೩|| ಪ್ರಯೋಗಃ ಸಪ್ತಸಪ್ತಾಹಾಸ್ತ್ರಯಶ್ಚೈಕಶ್ಚ ಸಪ್ತಕಃ| ನಿರ್ದಿಷ್ಟಸ್ತ್ರಿವಿಧಸ್ತಸ್ಯ ಪರೋ ಮಧ್ಯೋಽವರಸ್ತಥಾ||೫೪|| ಪಲಮರ್ಧಪಲಂ ಕರ್ಷೋ ಮಾತ್ರಾ ತಸ್ಯ ತ್ರಿಧಾ ಮತಾ|೫೫|
प्रक्षिप्तोद्धृतमप्येनत् पुनस्तत् प्रक्षिपेद्रसे| कोष्णे सप्ताहमेतेन विधिना तस्य भावना||५१|| पूर्वोक्तेन विधानेन लोहैश्चूर्णीकृतैः सह| तत् पीतं पयसा दद्याद्दीर्घमायुः सुखान्वितम्||५२|| जराव्याधिप्रशमनं देहदार्ढ्यकरं परम्| मेधास्मृतिकरं धन्यं क्षीराशी तत् प्रयोजयेत्||५३|| प्रयोगः सप्तसप्ताहास्त्रयश्चैकश्च सप्तकः| निर्दिष्टस्त्रिविधस्तस्य परो मध्योऽवरस्तथा||५४|| पलमर्धपलं कर्षो मात्रा तस्य त्रिधा मता|५५|
🔊 Audio coming soon
ಶಿಲಾಜತುಭಾವನಾವಿಧಿಮಾಹ- ಪ್ರಕ್ಷಿಪ್ತೇತ್ಯಾದಿ| ಪ್ರಕ್ಷಿಪ್ತಾನನ್ತರಮುದ್ಧೃತಂ ಪ್ರಕ್ಷಿಪ್ತೋದ್ಧೃತಮ್| ಲೌಹೈಃ ಸಹೇತಿ ಭಾಗಾನಿಯಮೇ ಲೋಹಸಮಾನಭಾಗತಾ ಶಿಲಾಜತುನಃ| ಪ್ರಯೋಗಃ ಸಪ್ತಸಪ್ತಾಹಾ ಇತಿ ಸಪ್ತಸಪ್ತಾಹವ್ಯಾಪಕಪ್ರಯೋಗ ಇತ್ಯರ್ಥಃ; ಏವಂ ತ್ರಯಶ್ಚೈಕಶ್ಚ ಸಪ್ತಕ ಇತ್ಯತ್ರಾಪಿ ಬೋದ್ಧವ್ಯಮ್||೫೧-೫೪||-
Adhikarana 13 (55-61) · Śloka 61
ಜಾತೇರ್ವಿಶೇಷಂ ಸವಿಧಿಂ ತಸ್ಯ ವಕ್ಷ್ಯಾಮ್ಯತಃ ಪರಮ್||೫೫|| ಹೇಮಾದ್ಯಾಃ ಸೂರ್ಯಸನ್ತಪ್ತಾಃ ಸ್ರವನ್ತಿ ಗಿರಿಧಾತವಃ| ಜತ್ವಾಭಂ ಮೃದು ಮೃತ್ಸ್ನಾಚ್ಛಂ ಯನ್ಮಲಂ ತಚ್ಛಿಲಾಜತು||೫೬|| ಮಧುರಶ್ಚ ಸತಿಕ್ತಶ್ಚ ಜಪಾಪುಷ್ಪನಿಭಶ್ಚ ಯಃ| ಕಟುರ್ವಿಪಾಕೇ ಶೀತಶ್ಚ ಸ ಸುವರ್ಣಸ್ಯ ನಿಸ್ರವಃ||೫೭|| ರೂಪ್ಯಸ್ಯ ಕಟುಕಃ ಶ್ವೇತಃ ಶೀತಃ ಸ್ವಾದು ವಿಪಚ್ಯತೇ| ತಾಮ್ರಸ್ಯ ಬರ್ಹಿಕಣ್ಠಾಭಸ್ತಿಕ್ತೋಷ್ಣಃ ಪಚ್ಯತೇ ಕಟು||೫೮|| ಯಸ್ತು ಗುಗ್ಗುಲುಕಾಭಾಸಸ್ತಿಕ್ತಕೋ ಲವಣಾನ್ವಿತಃ| ಕಟುರ್ವಿಪಾಕೇ ಶೀತಶ್ಚ ಸರ್ವಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಸ ಚಾಯಸಃ||೫೯|| ಗೋಮೂತ್ರಗನ್ಧಯಃ ಸರ್ವೇ ಸರ್ವಕರ್ಮಸು ಯೌಗಿಕಾಃ| ರಸಾಯನಪ್ರಯೋಗೇಷು ಪಶ್ಚಿಮಸ್ತು ವಿಶಿಷ್ಯತೇ||೬೦|| ಯಥಾಕ್ರಮಂ ವಾತಪಿತ್ತೇ ಶ್ಲೇಷ್ಮಪಿತ್ತೇ ಕಫೇ ತ್ರಿಷು| ವಿಶೇಷತಃ ಪ್ರಶಸ್ಯನ್ತೇ ಮಲಾ ಹೇಮಾದಿಧಾತುಜಾಃ||೬೧||
जातेर्विशेषं सविधिं तस्य वक्ष्याम्यतः परम्||५५|| हेमाद्याः सूर्यसन्तप्ताः स्रवन्ति गिरिधातवः| जत्वाभं मृदु मृत्स्नाच्छं यन्मलं तच्छिलाजतु||५६|| मधुरश्च सतिक्तश्च जपापुष्पनिभश्च यः| कटुर्विपाके शीतश्च स सुवर्णस्य निस्रवः||५७|| रूप्यस्य कटुकः श्वेतः शीतः स्वादु विपच्यते| ताम्रस्य बर्हिकण्ठाभस्तिक्तोष्णः पच्यते कटु||५८|| यस्तु गुग्गुलुकाभासस्तिक्तको लवणान्वितः| कटुर्विपाके शीतश्च सर्वश्रेष्ठः स चायसः||५९|| गोमूत्रगन्धयः सर्वे सर्वकर्मसु यौगिकाः| रसायनप्रयोगेषु पश्चिमस्तु विशिष्यते||६०|| यथाक्रमं वातपित्ते श्लेष्मपित्ते कफे त्रिषु| विशेषतः प्रशस्यन्ते मला हेमादिधातुजाः||६१||
🔊 Audio coming soon
ಸವಿಧಿಮಿತಿ ವಿಧಾನಸಹಿತಮ್| ಶಿಲಾಜತುವಿಧಾನಂ ಚ ಯಥಾಕ್ರಮಂ ‘ವಾತಪಿತ್ತೇ’ ಇತ್ಯಾದಿಗ್ರನ್ಥೇನ ವಕ್ತವ್ಯಮ್| ಹೇಮಾದಿಶಬ್ದೇನೇಹ ಹೇಮಾದಿಸಮ್ಭವಸ್ಥಾನಭೂತಶಿಲೋಚ್ಯತೇ, ಯತೋ ನ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಸುವರ್ಣಾದಿಭ್ಯ ಏವ ಶಿಲಾಜತು ಸ್ರವತಿ| ಮೃತ್ಸ್ನಂ ಮಸೃಣಮ್, ಅಚ್ಛಂ ಸ್ವಚ್ಛಮ್| ಯಸ್ತು ರೂಪ್ಯಭವೇ ಕಟುರಸೇ ವಿರುದ್ಧಃ ಸ್ವಾದುಃ ಪಾಕ ಉಕ್ತಃ ಸ ಉತ್ಸರ್ಗಾಪವಾದನ್ಯಾಯೇನ ಜ್ಞೇಯಃ| ವೀರ್ಯಂ ತು ತಾಮ್ರಭವಸ್ಯೋಷ್ಣಸ್ಯ ತಥಾ ತ್ರಯಾಣಾಂ ಚ ಶೀತತ್ವಯುಕ್ತಾನಾಮತ್ಯುಷ್ಣಶೀತವೀರ್ಯತಾಯಾ ಅವಕಾಶೋ ನಾಸ್ತಿ, ಅತಃ ಸಾಮಾನ್ಯಗುಣಕಥನೇ ನಾತ್ಯುಷ್ಣಶೀತಮಿತಿಪದೇನ ಉಷ್ಣಸ್ಯ ಶೀತಸ್ಯ ಚ ವೀರ್ಯಸ್ಯ ಪ್ರಕರ್ಷೋ ನಿಷಿಧ್ಯತೇ; ತೇನಾನುಷ್ಣಾಶೀತತ್ವಂ ವಿಧೀಯತೇ; ತತಶ್ಚ ಶಿಲಾಜತುನಿ ವೀರ್ಯಂ ಶೀತಮುಷ್ಣಂ ವಾಽಭಿಹಿತಮಪಿ ನ ಬಲವದ್ಭವತೀತಿ ಲಭ್ಯತೇ||೫೫-೬೧||
Adhikarana 14 (62-66) · Śloka 66
ಶಿಲಾಜತುಪ್ರಯೋಗೇಷು ವಿದಾಹೀನಿ ಗುರೂಣಿ ಚ| ವರ್ಜಯೇತ್ ಸರ್ವಕಾಲಂ ತು ಕುಲತ್ಥಾನ್ ಪರಿವರ್ಜಯೇತ್||೬೨|| ತೇ ಹ್ಯತ್ಯನ್ತವಿರುದ್ಧತ್ವಾದಶ್ಮನೋ ಭೇದನಾಃ ಪರಮ್| ಲೋಕೇ ದೃಷ್ಟಾಸ್ತತಸ್ತೇಷಾಂ ಪ್ರಯೋಗಃ ಪ್ರತಿಷಿಧ್ಯತೇ||೬೩|| ಪಯಾಂಸಿ ತಕ್ರಾಣಿ ರಸಾಃ ಸಯೂಷಾಸ್ತೋಯಂ ಸಮೂತ್ರಾ ವಿವಿಧಾಃ ಕಷಾಯಾಃ| ಆಲೋಡನಾರ್ಥಂ ಗಿರಿಜಸ್ಯ ಶಸ್ತಾಸ್ತೇ ತೇ ಪ್ರಯೋಜ್ಯಾಃ ಪ್ರಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ಕಾರ್ಯಮ್||೬೪|| ನ ಸೋಽಸ್ತಿ ರೋಗೋ ಭುವಿ ಸಾಧ್ಯರೂಪಃ ಶಿಲಾಹ್ವಯಂ ಯಂ ನ ಜಯೇತ್ ಪ್ರಸಹ್ಯ| ತತ್ ಕಾಲಯೋಗೈರ್ವಿಧಿಭಿಃ ಪ್ರಯುಕ್ತಂ ಸ್ವಸ್ಥಸ್ಯ ಚೋರ್ಜಾಂ ವಿಪುಲಾಂ ದದಾತಿ||೬೫|| (ಇತಿ ಶಿಲಾಜತುರಸಾಯನಮ್)| ತತ್ರ ಶ್ಲೋಕಃ- ಕರಪ್ರಚಿತಿಕೇ ಪಾದೇ ದಶ ಷಟ್ ಚ ಮಹರ್ಷಿಣಾ| ರಸಾಯನಾನಾಂ ಸಿದ್ಧಾನಾಂ ಸಂಯೋಗಾಃ ಸಮುದಾಹೃತಾಃ||೬೬||
शिलाजतुप्रयोगेषु विदाहीनि गुरूणि च| वर्जयेत् सर्वकालं तु कुलत्थान् परिवर्जयेत्||६२|| ते ह्यत्यन्तविरुद्धत्वादश्मनो भेदनाः परम्| लोके दृष्टास्ततस्तेषां प्रयोगः प्रतिषिध्यते||६३|| पयांसि तक्राणि रसाः सयूषास्तोयं समूत्रा विविधाः कषायाः| आलोडनार्थं गिरिजस्य शस्तास्ते ते प्रयोज्याः प्रसमीक्ष्य कार्यम्||६४|| न सोऽस्ति रोगो भुवि साध्यरूपः शिलाह्वयं यं न जयेत् प्रसह्य| तत् कालयोगैर्विधिभिः प्रयुक्तं स्वस्थस्य चोर्जां विपुलां ददाति||६५|| (इति शिलाजतुरसायनम्)| तत्र श्लोकः- करप्रचितिके पादे दश षट् च महर्षिणा| रसायनानां सिद्धानां संयोगाः समुदाहृताः||६६||
🔊 Audio coming soon
ಶಿಲಾಜತುಪ್ರಯೋಗೇಷ್ವಿತಿ ಬಹುವಚನಮಾಲೋಡನಾದಿಭೇದೇನ ಪ್ರಯೋಗಭೇದಂ ಬುದ್ಧಿಸ್ಥೀಕೃತ್ಯ ಜ್ಞೇಯಮ್| ಶಿಲಾಜತುಪ್ರಯೋಗೇ ಗುರುನಿಷೇಧೇಽಪಿ ವಿಶೇಷವಚನಾತ್ ಕ್ಷೀರಾದಿಪ್ರಯೋಗಃ| ಸರ್ವಕಾಲಮಿತಿ ಯಾವದ್ರಸಾಯನಾಹಿತಾ ಗುಣಾಃ ಸನ್ತಿ| ಕೇಚಿತ್ತು ಯಾವಜ್ಜೀವಂ ಕುಲತ್ಥವರ್ಜನಮಾಹುಃ; ಯದುಕ್ತಂ ಸುಶ್ರುತೇ- “ತದ್ಭಾವಿತಃ ಕಪೋತಾಂಶ್ಚ ಕುಲತ್ಥಾಂಶ್ಚ ವಿವರ್ಜಯೇತ್” (ಸು.ಚಿ.ಅ.೧೩) ಇತಿ| ಶಿಲಾಜತುಪ್ರಯೋಗಂ ಸ್ತೌತಿ- ನ ಸೋಽಸ್ತೀತ್ಯಾದಿ||೬೨-೬೬||
Adhikarana puShpikA · Śloka 3
ಇತ್ಯಗ್ನಿವೇಶಕೃತೇ ತನ್ತ್ರೇ ಚರಕಪ್ರತಿಸಂಸ್ಕೃತೇ ಚಿಕಿತ್ಸಾಸ್ಥಾನೇ ರಸಾಯನಾಧ್ಯಾಯೇ ಕರಪ್ರಚಿತೀಯೋ ನಾಮ ರಸಾಯನಪಾದಸ್ತೃತೀಯಃ||೩||
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते चिकित्सास्थाने रसायनाध्याये करप्रचितीयो नाम रसायनपादस्तृतीयः||३||
🔊 Audio coming soon
ಇತಿ ಶ್ರೀಚಕ್ರಪಾಣಿದತ್ತವಿರಚಿತಾಯಾಮಾಯುರ್ವೇದದೀಪಿಕಾಯಾಂ ಚರಕತಾತ್ಪರ್ಯಟೀಕಾಯಾಂ ಚಿಕಿತ್ಸಾಸ್ಥಾನೇ ರಸಾಯನಾಧ್ಯಾಯೇ ಕರಪ್ರಚಿತೀಯೋ ನಾಮ ರಸಾಯನಪಾದಸ್ತೃತೀಯಃ|| ೩||