Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

5. vatsakakalpaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

அதாதோ வத்ஸககல்பஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ||௧|| இதி ஹ ஸ்மாஹ பகவாநாத்ரேயஃ||௨||

View original

अथातो वत्सककल्पं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||

🔊 Audio coming soon

யதோக்தஸம்பந்தாத்வத்ஸககல்பாபிதாநம்||௧-௨||

Adhikarana 2 (3-6) · Śloka 6

அத வத்ஸகநாமாநி பேதஂ ஸ்த்ரீபுஂஸயோஸ்ததா| கல்பஂ சாஸ்ய ப்ரவக்ஷ்யாமி விஸ்தரேண யதாததம்||௩|| வத்ஸகஃ குடஜஃ ஶக்ரோ வக்ஷகோ கிரிமல்லிகா| பீஜாநீந்த்ரயவாஸ்தஸ்ய ததோச்யந்தே கலிங்ககாஃ||௪|| பஹத்பலஃ ஶ்வேதபுஷ்பஃ ஸ்நிக்தபத்ரஃ புமாந் பவேத்| ஶ்யாமா சாருணபுஷ்பா ஸ்த்ரீ பலவந்தைஸ்ததாऽணுபிஃ ||௫|| ரக்தபித்தகபக்நஸ்து ஸுகுமாரேஷ்வநத்யயஃ| ஹத்ரோகஜ்வரவாதாஸக்வீஸர்பாதிஷு ஶஸ்யதே||௬||

View original

अथ वत्सकनामानि भेदं स्त्रीपुंसयोस्तथा| कल्पं चास्य प्रवक्ष्यामि विस्तरेण यथातथम्||३|| वत्सकः कुटजः शक्रो वृक्षको गिरिमल्लिका| बीजानीन्द्रयवास्तस्य तथोच्यन्ते कलिङ्गकाः||४|| बृहत्फलः श्वेतपुष्पः स्निग्धपत्रः पुमान् भवेत्| श्यामा चारुणपुष्पा स्त्री फलवृन्तैस्तथाऽणुभिः ||५|| रक्तपित्तकफघ्नस्तु सुकुमारेष्वनत्ययः| हृद्रोगज्वरवातासृग्वीसर्पादिषु शस्यते||६||

🔊 Audio coming soon

வத்ஸகநாமாநி வ்யவஹாரார்தஂ ஸ்த்ரீபுருஷபேதஂ சாஹ- அதேத்யாதி| அத்ர வத்ஸகஸ்த்ரீபுருஷபேதேந யத்யபி குணபேதஃ ப்ரயோகபேதோ வா ந ப்ரதிபாதிதஃ, ததாऽபி ஸ்த்ரீரூபவத்ஸகேऽபுஷ்பபலத்வாதிவிஶிஷ்டலக்ஷணயுக்தேऽப்யவிஶேஷேணோபாப்யாமேவாமயநிவத்திஃ ஸ்யாதித்யேததர்தமுபயோரபி ஸமாநகுணதா ஜ்ஞாதவ்யா||௩-௬||

Adhikarana 3 (7-8) · Śloka 9

காலே பலாநி ஸங்கஹ்யா தயோஃ ஶுஷ்காணி நிக்ஷிபேத் | தேஷாமந்தர்நகஂ முஷ்டிஂ ஜர்ஜரீகத்ய பாவயேத் ||௭|| மதுகஸ்ய கஷாயேண கோவிதாராதிபிஸ்ததா| நிஶி ஸ்திதஂ விமத்யைதல்லவணக்ஷௌத்ரஸஂயுதம்||௮|| பிபேத்தத்வமநஂ ஶ்ரேஷ்டஂ பித்தஶ்லேஷ்மநிபர்ஹணம்|௯|

View original

काले फलानि सङ्गृह्या तयोः शुष्काणि निक्षिपेत् | तेषामन्तर्नखं मुष्टिं जर्जरीकृत्य भावयेत् ||७|| मधुकस्य कषायेण कोविदारादिभिस्तथा| निशि स्थितं विमृद्यैतल्लवणक्षौद्रसंयुतम्||८|| पिबेत्तद्वमनं श्रेष्ठं पित्तश्लेष्मनिबर्हणम्|९|

🔊 Audio coming soon

காலே இதி உசிதே காலே| ஶுஷ்காணீதி பக்வஶுஷ்காணி| தேஷாமந்தர்நகமித்யாதிநா கஷாயைர்நவயோகாநாஹ| க்ஷௌத்ரஸைந்தவயோகோ யத்யபி ஸர்வவமநேஷ்வேவ ஸாமாந்யேந விஹிதஃ, ததாऽபீஹ ‘லவணக்ஷௌத்ரஸஂயுதம்’ இதி வசநாதுத்கர்ஷோ லவணஸைந்தவயோரபிதீயதே||௭-௮||-

Adhikarana 4 (9-10) · Śloka 11

அஷ்டாஹஂ பயஸாऽऽர்கேண தேஷாஂ சூர்ணாநி பாவயேத்||௯|| ஜீவகஸ்ய கஷாயேண ததஃ பாணிதலஂ பிபேத்| பலஜீமூதகேக்ஷ்வாகுஜீவந்தீநாஂ பதக் ததா||௧௦|| ஸர்ஷபாணாஂ மதூகாநாஂ லவணஸ்யாதவாऽம்புநா|௧௧|

View original

अष्टाहं पयसाऽऽर्केण तेषां चूर्णानि भावयेत्||९|| जीवकस्य कषायेण ततः पाणितलं पिबेत्| फलजीमूतकेक्ष्वाकुजीवन्तीनां पृथक् तथा||१०|| सर्षपाणां मधूकानां लवणस्याथवाऽम्बुना|११|

🔊 Audio coming soon

அஷ்டாஹமித்யாதிநா பஞ்ச சூர்ணயோகாநாஹ||௯-௧௦||-

Adhikarana 5 (11) · Śloka 11

கஶரேணாதவா யுக்தஂ விதத்யாத்வமநஂ பிஷக்||௧௧||

View original

कृशरेणाथवा युक्तं विदध्याद्वमनं भिषक्||११||

🔊 Audio coming soon

கஶரேணேத்யாதிநா கஶரயோக உச்யதே| அத்ர ச இந்த்ரயவசூர்ணமதிகதத்வாதேவோச்யதே||௧௧||

Adhikarana 6 (12) · Śloka 12

தத்ர ஶ்லோகஃ- கஷாயைர்நவ சூர்ணைஶ்ச பஞ்சோக்தாஃ ஸலிலைஸ்த்ரயஃ| ஏகஶ்ச கஶராயாஂ ஸ்யாத்யோகாஸ்தேऽஷ்டாதஶ ஸ்மதாஃ ||௧௨||

View original

तत्र श्लोकः- कषायैर्नव चूर्णैश्च पञ्चोक्ताः सलिलैस्त्रयः| एकश्च कृशरायां स्याद्योगास्तेऽष्टादश स्मृताः ||१२||

🔊 Audio coming soon

கஷாயைரித்யாதிஸங்க்ரஹஶ்லோகோ வ்யாக்யாதார்த ஏவ||௧௨||

Adhikarana puShpikA · Śloka 5

இத்யக்நிவேஶகதே தந்த்ரே சரகப்ரதிஸஂஸ்கதேऽப்ராப்தே தடபலஸம்பூரிதே கல்பஸ்தாநே வத்ஸககல்போ நாம பஞ்சமோऽத்யாயஃ||௫||

View original

इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृतेऽप्राप्ते दृढबलसम्पूरिते कल्पस्थाने वत्सककल्पो नाम पञ्चमोऽध्यायः||५||

🔊 Audio coming soon

இதி ஶ்ரீசக்ரபாணிதத்தவிரசிதாயாமாயுர்வேததீபிகாயாஂ சரகதாத்பர்யடீகாயாஂ கல்பஸ்தாநே வத்ஸககல்போ நாம பஞ்சமோऽத்யாயஃ||௫||