Adhikarana Urustambhasya nidAnasamprAptipUrvakaM lakShaNam (1-5) · Śloka 5
அதோருஸ்தம்பநிதாநம் |
ஶீதோஷ்ணத்ரவஸஂஶுஷ்ககுருஸ்நிக்தைர்நிஷேவிதைஃ |
ஜீர்ணாஜீர்ணே ததாऽऽயாஸஸங்க்ஷோபஸ்வப்நஜாகரைஃ ||௧||
ஸஶ்லேஷ்மமேதஃபவநஃ ஸாமமத்யர்தஸஞ்சிதம் |
அபிபூயேதரஂ தோஷமூரூ சேத் ப்ரதிபத்யதே ||௨||
ஸக்த்யஸ்திநீ ப்ரபூர்யாந்தஃ ஶ்லேஷ்மணா ஸ்திமிதேந ச |
ததா ஸ்தப்நாதி தேநோரூ ஸ்தப்தௌ ஶீதாவசேதநௌ ||௩||
பரகீயாவிவ குரூ ஸ்யாதாமதிபஶவ்யதௌ |
த்யாநாங்கமர்தஸ்தைமித்யதந்த்ராச்சர்த்யருசிஜ்வரைஃ ||௪||
ஸஂயுக்தௌ பாதஸதநகச்ச்ரோத்தரணஸுப்திபிஃ |
தமூருஸ்தம்பமித்யாஹுராட்யவாதமதாபரே ||௫||
(வா. நி. அ. ௧௫) |
View original
अथोरुस्तम्भनिदानम् |
शीतोष्णद्रवसंशुष्कगुरुस्निग्धैर्निषेवितैः |
जीर्णाजीर्णे तथाऽऽयाससङ्क्षोभस्वप्नजागरैः ||१||
सश्लेष्ममेदःपवनः साममत्यर्थसञ्चितम् |
अभिभूयेतरं दोषमूरू चेत् प्रतिपद्यते ||२||
सक्थ्यस्थिनी प्रपूर्यान्तः श्लेष्मणा स्तिमितेन च |
तदा स्तभ्नाति तेनोरू स्तब्धौ शीतावचेतनौ ||३||
परकीयाविव गुरू स्यातामतिभृशव्यथौ |
ध्यानाङ्गमर्दस्तैमित्यतन्द्राच्छर्द्यरुचिज्वरैः ||४||
संयुक्तौ पादसदनकृच्छ्रोद्धरणसुप्तिभिः |
तमूरुस्तम्भमित्याहुराढ्यवातमथापरे ||५||
(वा. नि. अ. १५) |
வாதவ்யாதிவிஶேஷத்வாதூருஸ்தம்பமாஹ– ஶீதோஷ்ணேத்யாதி| ஶீதோஷ்ணக்ரஹணமநுக்தபரஸ்பரவிரோதித்வந்த்வோபலக்ஷணார்தஂ, தேந குருஸ்நிக்தாப்யாஂ லகுரூக்ஷயோர்க்ரஹணஂ போத்யமிதி ஜேஜ்ஜடஃ| ஸஂஶுஷ்கஂ கடிநஂ, த்ரவவிரோதித்வாத்| ஜீர்ணாஜீர்ணே இதி ப்ரபூதஂ ஜீர்ணஂ, ஸ்தோகமஜீர்ணமித்யாஹுஃ, தஸ்மிந்; ‘போஜநே’ இதி ஶேஷஃ| அத ஏவ தடபலேந– ‘ஜீர்ணாஜீர்ணே ஸமஶ்நதஃ|’ (ச. சி. அ. ௨௭) இதி படிதம்| ஏதே ச யதாஸம்பவஂ ஶ்லேஷ்மாதீநாஂ ஹேதவஃ| ஸஶ்லேஷ்மமேதஃபவநஃ இதி ஸஶ்லேஷ்மமேதஶ்சாஸௌ பவநஶ்சேதி ஸஶ்லேஷ்மமேதஃபவநஃ இதி விக்ரஹஃ| இதரஂ தோஷஂ பித்தம்| அஸ்யாஂ ஸம்ப்ராப்தௌ வாதஸ்ய ப்ராதாந்யமுக்தம், அத ஏவ ஸுஶ்ருதேந மஹாவாதவ்யாதாவயஂ ரோகஃ படிதஃ| சரகே து கபஸ்ய ப்ராதாந்யமுக்தம்| யதாஹ– “ஊரூ ஶ்லேஷ்மா ஸமேதஸ்கோ வாதபித்தேऽபிபூய து|” (ச. சி. அ. ௨௭) இத்யாதி| தத்ர சரகே ஆவரகஸ்ய ஶ்லேஷ்மணஃ ப்ராக்சிகித்ஸ்யத்வேந ப்ராதாந்யம், ஆரம்பகத்வேந து ஸுஶ்ருதே பவநஸ்யேதி ந விரோதஃ| பரகீயாவிவேத்யநேந உத்க்ஷேபணகமநாதிஷ்வப்ரபுத்வஂ தர்ஶயதி| த்யாநாதிபிர்ஜ்வராந்தைருபலக்ஷிதஃ ‘புருஷ’ இதி ஶேஷஃ||௧-௫||
Adhikarana Urustambhasya pUrvarUpam (6) · Śloka 6
ப்ராக்ரூபஂ தஸ்ய நித்ராऽதித்யாநஂ ஸ்திமிததா ஜ்வரஃ |
ரோமஹர்ஷோऽருசிஶ்சர்திர்ஜங்கோர்வோஃ ஸதநஂ ததா ||௬||
View original
प्राग्रूपं तस्य निद्राऽतिध्यानं स्तिमितता ज्वरः |
रोमहर्षोऽरुचिश्छर्दिर्जङ्घोर्वोः सदनं तथा ||६||
ப்ராக்ரூபமாஹ– ப்ராகித்யாதி||௬||
Adhikarana Urustambhasya anupashayaM, lakShaNam, asAdhyalakShaNam (7-10) · Śloka 10
வாதஶங்கிபிரஜ்ஞாநாத்தஸ்ய ஸ்யாத் ஸ்நேஹநாத் புநஃ |
பாதயோஃ ஸதநஂ ஸுப்திஃ கச்ச்ராதுத்தரணஂ ததா ||௭||
ஜங்கோருக்லாநிரத்யர்தஂ ஶஶ்வச்சாதாஹவேதநே |
பாதஂ ச வ்யததே ந்யஸ்தஂ ஶீதஸ்பர்ஶஂ ந வேத்தி ச ||௮||
ஸஂஸ்தாநே பீடநே கத்யாஂ சாலநே சாப்யநீஶ்வரஃ |
அந்யஸ்யேவ ஹி ஸம்பக்நாவூரூ பாதௌ ச மந்யதே ||௯||
யதா தாஹார்திதோதார்தோ வேபநஃ புருஷோ பவேத் |
ஊருஸ்தம்பஸ்ததா ஹந்யாத், ஸாதயேதந்யதா நவம் ||௧௦||
(ச. சி. அ. ௨௭) |
View original
वातशङ्किभिरज्ञानात्तस्य स्यात् स्नेहनात् पुनः |
पादयोः सदनं सुप्तिः कृच्छ्रादुद्धरणं तथा ||७||
जङ्घोरुग्लानिरत्यर्थं शश्वच्चादाहवेदने |
पादं च व्यथते न्यस्तं शीतस्पर्शं न वेत्ति च ||८||
संस्थाने पीडने गत्यां चालने चाप्यनीश्वरः |
अन्यस्येव हि सम्भग्नावूरू पादौ च मन्यते ||९||
यदा दाहार्तितोदार्तो वेपनः पुरुषो भवेत् |
ऊरुस्तम्भस्तदा हन्यात्, साधयेदन्यथा नवम् ||१०||
(च. चि. अ. २७) |
அநுபஶயமாஹ– வாதேத்யாதி| வாதஶங்கிபிரிதி ஸுப்திஸங்கோசகம்பாதிவாதரோகஸதஶலிங்கதர்ஶநாத்தச்சங்கிபிஃ| அஜ்ஞாநாதநிஶ்சயாத், மோஹாதிதி ஈஶாநஃ| தத்ரோபஶயாநுபஶயஜ்ஞாநார்தஂ ஸ்நேஹநஂ, யதுக்தஂ சரகே– “கூடலிங்கஂ வ்யாதிமுபஶயாநுபஶயாப்யாஂ பரீக்ஷேத|” (ச. சி. அ. ௪) இதி| ததஃ ஸ்நேஹநாதநுபஶயோ பவதீத்யாஹ– பாதயோரித்யாதி| உத்தரணம் ஊர்த்வசாலநம்| ஆதாஹவேதநே இதி ஆங் ஈஷதர்தே; அந்யே த்வீஷதர்த ஏவ நஞமாஹுஃ, உத்பூததாஹஸ்யாஸாத்யத்வேந வக்ஷ்யமாணத்வாத்| ‘ஆநாஹவேப(த)நே’ இதி பாடாந்தரமயுக்தஂ, சரகடீகாகாரைஃ ஸர்வைரவ்யாக்யாதத்வாத்| வ்யாதிஸ்வபாவாதயஂ சோருஸ்தம்ப ஏக ஏவ த்ரிதோஷாரப்தஃ, நது வாதாதிபேதாதநேகவிதஃ| உக்தஂ ஹி சரகே வ்யாதிஸங்க்யாயாம்– “ஏக ஏவோருஸ்தம்பஃ” (ச. ஸூ. அ. ௧௯) இதி| ஸம்பக்நாவிதி ஸம்பக்நாவிவ ஸம்பக்நௌ||௭-௧௦||
Adhikarana puShpikA · Śloka 24
இதி ஶ்ரீமாதவகரவிரசிதே மாதவநிதாநே ஊருஸ்தம்பநிதாநஂ ஸமாப்தம் ||௨௪||
View original
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदाने ऊरुस्तम्भनिदानं समाप्तम् ||२४||
இதி ஶ்ரீவிஜயரக்ஷிதகதாயாஂ மதுகோஶவ்யாக்யாயாமூருஸ்தம்பநிதாநஂ ஸமாப்தம்||௨௪||