Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

31. rēvatīpratiṣēdhādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

ਅਥਾਤੋ ਰੇਵਤੀਪ੍ਰਤਿਸੇਧਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ ||੧|| ਯਥੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਃ ||੨||

View original

अथातो रेवतीप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

ਸ਼ਕੁਨੀਪ੍ਰਤਿਸੇਧਾਨਨ੍ਤਰਂ ਰੇਵਤ੍ਯਾਮਪਿ ਮੁਖਪਾਕਵਚਨਾਤ੍ ਸਵ੍ਰਣਤ੍ਵੇਨੈਕਧਰ੍ਮਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਰੇਵਤੀਪ੍ਰਤਿਸੇਧਾਧ੍ਯਾਯੋ ਯੁਜ੍ਯਤ ਇਤ੍ਯਾਹ- ਅਥਾਤ ਇਤ੍ਯਾਦਿ||੧-੨||

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

ਅਸ਼੍ਵਗਨ੍ਧਾ ਚ ਸ਼ਙ੍ਗੀ ਚ ਸਾਰਿਵਾ ਸਪੁਨਰ੍ਨਵਾ | ਸਹੇ ਤਥਾ ਵਿਦਾਰੀ ਚ ਕਸਾਯਾਃ ਸੇਚਨੇ ਹਿਤਾਃ ||੩||

View original

अश्वगन्धा च शृङ्गी च सारिवा सपुनर्नवा | सहे तथा विदारी च कषायाः सेचने हिताः ||३||

🔊 Audio coming soon

ਅਸ਼੍ਵਗਨ੍ਧੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਜਸ਼ਙ੍ਗੀ ਕਰ੍ਕਟਸ਼ਙ੍ਗੀ, ਉਤ੍ਤਮਾਰਣੀਤ੍ਯਨ੍ਯੇ| ਸਹੇ ਮੁਦ੍ਗਮਾਸਪਰ੍ਣ੍ਯੌ| ਸੇਚਨੇ ਹਿਤਾਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਸਮੁਦਿਤਾਸ਼੍ਚ||੩||

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

ਤੈਲਮਭ੍ਯਞ੍ਜਨੇ ਕਾਰ੍ਯਂ ਕੁਸ੍ਠੇ ਸਰ੍ਜਰਸੇਪਿ ਚ | ਪਲਙ੍ਕਸਾਯਾਂ ਨਲਦੇ ਤਥਾ ਗਿਰਿਕਦਮ੍ਬਕੇ ||੪||

View original

तैलमभ्यञ्जने कार्यं कुष्ठे सर्जरसेऽपि च | पलङ्कषायां नलदे तथा गिरिकदम्बके ||४||

🔊 Audio coming soon

ਤੈਲਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਸਰ੍ਜਰਸੋ ਰਾਲਃ, ਪਲਙ੍ਕਸਾ ਗੁਗ੍ਗੁਲੁਃ, ਨਲਦਂ ਜਟਾਮਾਂਸੀ, ਗਿਰਿਃ ਗਿਰਿਕਰ੍ਣਿਕਾ; ਅਨ੍ਯੇ ਗਿਰਿਕਦਮ੍ਬੋ ਮਹਾਕਦਮ੍ਬਃ ਸ੍ਵਨਾਮਖ੍ਯਾਤਃ; ਏਤੈਃ ਕੁਸ੍ਠਾਦਿਭਿਃ ਕਲ੍ਕੀਕਤੈਸ੍ਤੈਲਂ ਕਾਰ੍ਯਮ੍||੪||

Adhikarana 4 (5) · Śloka 5

ਧਵਾਸ਼੍ਵਕਰ੍ਣਕਕੁਭਧਾਤਕੀਤਿਨ੍ਦੁਕੀਸੁ ਚ | ਕਾਕੋਲ੍ਯਾਦਿਗਣੇ ਚੈਵ ਪਾਨੀਯਂ ਸਰ੍ਪਿਰਿਸ੍ਯਤੇ ||੫||

View original

धवाश्वकर्णककुभधातकीतिन्दुकीषु च | काकोल्यादिगणे चैव पानीयं सर्पिरिष्यते ||५||

🔊 Audio coming soon

ਧਵੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਸ਼੍ਵਕਰ੍ਣੋ ਗਰ੍ਦਭਾਣ੍ਡਃ, ਕਕੁਭਃ ਅਰ੍ਜੁਨਃ| ਤਤ੍ਰ ਧਵਾਦਿਕਸਾਯੇ ਕਾਕੋਲ੍ਯਾਦਿਕਲ੍ਕੇ ਚ ਪਾਨੀਯਂ ਸਰ੍ਪਿਃ ਪਾਤਵ੍ਯਂ ਘਤਮਿਸ੍ਯਤੇ| ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ਕਾਕੋਲ੍ਯਾਦਿਗਣੇਨੈਵ ਪਾਨੀਯਂ ਘਤਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਧਵਾਸ਼੍ਵਕਰ੍ਣਾਦੀਨਿ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤੈਲੇ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ||੫||

Adhikarana 5 (6-8) · Śloka 9

ਕੁਲਤ੍ਥਾਃ ਸ਼ਙ੍ਖਚੂਰ੍ਣਂ ਚ ਪ੍ਰਦੇਹਃ ਸਾਰ੍ਵਗਨ੍ਧਿਕਃ | ਗਧ੍ਰੋਲੂਕਪੁਰੀਸਾਣਿ ਯਵਾ ਯਵਫਲੋ ਘਤਮ੍ ||੬|| ਸਨ੍ਧ੍ਯਯੋਰੁਭਯੋਃ ਕਾਰ੍ਯਮੇਤਦੁਦ੍ਧੂਪਨਂ ਸ਼ਿਸ਼ੋਃ | ਵਰੁਣਾਰਿਸ੍ਟਕਮਯਂ ਰੁਚਕਂ ਸੈਨ੍ਦੁਕਂ ਤਥਾ ||੭|| ਸਤਤਂ ਧਾਰਯੇਚ੍ਚਾਪਿ ਕਤਂ ਵਾ ਪੌਤ੍ਰਜੀਵਿਕਮ੍ | ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਃ ਸੁਮਨਸੋ ਲਾਜਾਃ ਪਯਃ ਸ਼ਾਲ੍ਯੋਦਨਂ ਤਥਾ ||੮|| ਬਲਿਰ੍ਨਿਵੇਦ੍ਯੋ ਗੋਤੀਰ੍ਥੇ ਰੇਵਤ੍ਯੈ ਪ੍ਰਯਤਾਤ੍ਮਨਾ |੯|

View original

कुलत्थाः शङ्खचूर्णं च प्रदेहः सार्वगन्धिकः | गृध्रोलूकपुरीषाणि यवा यवफलो घृतम् ||६|| सन्ध्ययोरुभयोः कार्यमेतदुद्धूपनं शिशोः | वरुणारिष्टकमयं रुचकं सैन्दुकं तथा ||७|| सततं धारयेच्चापि कृतं वा पौत्रजीविकम् | शुक्लाः सुमनसो लाजाः पयः शाल्योदनं तथा ||८|| बलिर्निवेद्यो गोतीर्थे रेवत्यै प्रयतात्मना |९|

🔊 Audio coming soon

ਕੁਲਤ੍ਥਾ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਸ਼ਙ੍ਖਚੂਰ੍ਣਂ ਸੁਦਗ੍ਧਸ਼ਙ੍ਖਚੂਰ੍ਣਮ੍| ਸਰ੍ਵਗਨ੍ਧਾ ਏਲਾਦਿਕਾਃ, ਤੈਃ ਕਤੋ ਲੇਪਃ ਸਾਰ੍ਵਗਨ੍ਧਿਕਃ| ਗਧ੍ਰੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਯਵਾਃ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾਃ, ਯਵਫਲੋ ਵਂਸ਼ਃ, ਅਨ੍ਯੇ ਯਵਫਲਾ ਦੁਗ੍ਧਿਕੇਤ੍ਯਾਹੁਃ| ਵਰੁਣਾਰਿਸ੍ਟਕਮਯਂ ਵਰੁਣਨਿਮ੍ਬਕਾਸ੍ਠਘਟਿਤਂ, ਰੁਚਕਂ ਗ੍ਰੀਵਾਭਰਣਂ ਮਣਿਕਸਞ੍ਜ੍ਞਂ ਧਾਰਯੇਤ੍| ਬ੍ਰਹ੍ਮਦੇਵਸ੍ਤ੍ਵਰਿਸ੍ਟਂ ਫੇਨਿਲਮਾਹ| ਸੈਨ੍ਦੁਕਮਿਤਿ ਸਿਨ੍ਦੁਕੋ ਨਿਰ੍ਗੁਣ੍ਡੀ, ਤਤ੍ਕਾਸ੍ਠਕਤਂ ਰੁਚਕਂ; ਤਤ੍ਫਲਕਤਮਿਤ੍ਯਨ੍ਯੇ| ਪੁਤ੍ਰਞ੍ਜੀਵੋ ਮਧ੍ਯਵਰ੍ਤੁਲਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਗ੍ਰਫਲੋ ਜਮ੍ਬੀਰਪਤ੍ਰੋ ਵਕ੍ਸਸ੍ਤਤ੍ਕਾਸ੍ਠਕਤਂ ਰੁਚਕਂ, ਤਤ੍ਫਲਕਤਮਿਤ੍ਯਨ੍ਯੇ| ਕੇਚਿਦਤ੍ਰਾਰਗ੍ਵਧਂ ਪਠਨ੍ਤਿ| ਸ਼ੁਕ੍ਲੇਤ੍ਯਾਦਿ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਃ ਸੁਮਨਸਃ ਸ਼੍ਵੇਤਕੁਸੁਮਾਨਿ| ਨਿਵੇਦ੍ਯੋ ਦਾਤਵ੍ਯਃ| ਗੋਤੀਰ੍ਥੇ ਸਲਿਲਗੋਪਥੇ| ਪ੍ਰਯਤਾਤ੍ਮਨਾ ਉਪਵਾਸਾਦਿਪਵਿਤ੍ਰੇਣ| ਤਦੁਕ੍ਤਂ,- “ਸੋਪਵਾਸਃ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਨਕ੍ਤਂ ਸਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੋ ਨਿਰ੍ਹਰੇਦ੍ਬਲਿਮ੍” ਇਤਿ||੬-੮||-

Adhikarana 6 (9-11) · Śloka 11

ਸਙ੍ਗਮੇ ਚ ਭਿਸਕ੍ ਸ੍ਨਾਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਧਾਤ੍ਰੀਕੁਮਾਰਯੋਃ ||੯|| ਨਾਨਾਵਸ੍ਤ੍ਰਧਰਾ ਦੇਵੀ ਚਿਤ੍ਰਮਾਲ੍ਯਾਨੁਲੇਪਨਾ | ਚਲਤ੍ਕੁਣ੍ਡਲਿਨੀ ਸ਼੍ਯਾਮਾ ਰੇਵਤੀ ਤੇ ਪ੍ਰਸੀਦਤੁ ||੧੦|| ਉਪਾਸਤੇ ਯਾਂ ਸਤਤਂ ਦੇਵ੍ਯੋ ਵਿਵਿਧਭੂਸਣਾਃ | ਲਮ੍ਬਾ ਕਰਾਲਾ ਵਿਨਤਾ ਤਥੈਵ ਬਹੁਪੁਤ੍ਰਿਕਾ | ਰੇਵਤੀ ਸ਼ੁਸ੍ਕਨਾਮਾ ਯਾ ਸਾ ਤੇ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਸੀਦਤੁ ||੧੧||

View original

सङ्गमे च भिषक् स्नानं कुर्याद्धात्रीकुमारयोः ||९|| नानावस्त्रधरा देवी चित्रमाल्यानुलेपना | चलत्कुण्डलिनी श्यामा रेवती ते प्रसीदतु ||१०|| उपासते यां सततं देव्यो विविधभूषणाः | लम्बा कराला विनता तथैव बहुपुत्रिका | रेवती शुष्कनामा या सा ते देवी प्रसीदतु ||११||

🔊 Audio coming soon

ਸਙ੍ਗਮ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਸਙ੍ਗਮੇ ਨਦੀਦ੍ਵਯਮੇਲਕੇ| ਰਕ੍ਸਾਮਨ੍ਤ੍ਰਮਾਹ- ਨਾਨੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਪਰਾ ਦੇਵ੍ਯੋ ਵਿਵਿਧਭੂਸਣਾ ਯਾਂ ਰੇਵਤੀਮੁਪਾਸਤੇ ਸੇਵਨ੍ਤੇ ਸਾ ਦੇਵੀ ਭੋ ਬਾਲਕ ਤੇ ਤਵ ਪ੍ਰਸਾਦਂ ਕਰੋਤੁ ਲੋਕੇ ਪ੍ਰਸਾਦਕਰਾ ਭਵਤੁ| ਰੇਵਤੀ ਸ਼ੁਸ੍ਕਨਾਮਾ ਸ਼ੁਸ੍ਕਰੇਵਤੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ||੯-੧੧||

Adhikarana puShpikA · Śloka 31

ਇਤਿ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਤਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰ੍ਗਤੇ ਕੁਮਾਰਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਰੇਵਤੀਪ੍ਰਤਿਸੇਧੋ ਨਾਮ (ਪਞ੍ਚਮੋਧ੍ਯਾਯਃ, ਆਦਿਤਃ) ਏਕਤ੍ਰਿਂਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ ||੩੧||

View original

इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कुमारतन्त्रे रेवतीप्रतिषेधो नाम (पञ्चमोऽध्यायः, आदितः) एकत्रिंशोऽध्यायः ||३१||

🔊 Audio coming soon

ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਡਲ੍ਹ(ਹ੍ਲ)ਣਵਿਰਚਿਤਾਯਾਂ ਨਿਬਨ੍ਧਸਙ੍ਗ੍ਰਹਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਤਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰ੍ਗਤੇ ਕੌਮਾਰਭਤ੍ਯਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਰੇਵਤੀਪ੍ਰਤਿਸੇਧੋ ਨਾਮੈਕਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤਮੋਧ੍ਯਾਯਃ||੩੧||