8. arśaścikitsitādhyayaḥ

Adhikarana adhyAyopakramaH · Śloka

ਅਸ੍ਮਾਦਨਨ੍ਤਰਮਰ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਮਾਰਭ੍ਯਤੇ| ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਨਿਦਾਨ ਏਵੋਕ੍ਤਃ|

Adhikarana arshashcikitsitAdhyAyaH arshasAM dAhavishiH arshasAM dAhAnantaraM karavyam arshasAM ekaikasya saptAhAdupacAraH (2-9) · Śloka 9

ਅਥਤੋਰ੍ਸ਼ਸਾਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ| (ਗਦ੍ਯਸੂਤ੍ਰੇ||੨|| ) ਕਾਲੇ ਸਾਧਾਰਣੇ ਵ੍ਯਾਭ੍ਰੇ ਨਾਤਿਦੁਰ੍ਬਲਮਰ੍ਸ਼ਸਮ੍| ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਕੋਸ੍ਠਂ ਲਘ੍ਵਲ੍ਪਮਨੁਲੋਮਨਮਾਸ਼ਿਤਮ੍||੧|| ਸ਼ੁਚਿ ਕਤਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਯਨਂ ਮੁਕ੍ਤਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਮਵ੍ਯਥਮ੍| ਸ਼ਯਨੇ ਫਲਕੇ ਵਾਨ੍ਯਨਰੋਤ੍ਸਙ੍ਗੇ ਵ੍ਯਪਾਸ਼੍ਰਿਤਮ੍||੨|| ਪੂਰ੍ਵੇਣ ਕਾਯੇਨੋਤ੍ਤਾਨਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਦਿਤ੍ਯਗੁਦਂ ਸਮਮ੍| ਸਮੁਨ੍ਨਤਕਟੀਦੇਸ਼ਮਥ ਯਨ੍ਤ੍ਰਣਵਾਸਸਾ||੩|| ਸਕ੍ਥ੍ਨੋਃ ਸ਼ਿਰੋਧਰਾਯਾਂ ਚ ਪਰਿਕ੍ਸਿਪ੍ਤਮਜੁ ਸ੍ਥਿਤਮ੍| ਆਲਮ੍ਬਿਤਂ ਪਰਿਚਰੈਃ ਸਰ੍ਪਿਸਾਭ੍ਯਕ੍ਤਪਾਯਵੇ||੪|| ਤਤੋਸ੍ਮੈ ਸਰ੍ਪਿਸਾਯਕ੍ਤਂ ਨਿਦਘ੍ਯਾਦਜੁ ਯਨ੍ਤ੍ਰਕਮ੍| ਸ਼ਨੈਰਨੁਸੁਖਂ ਪਾਯੌ, ਤਤੋ ਦਸ੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਵਾਹਣਾਤ੍||੫|| ਯਨ੍ਤ੍ਰੇ ਪ੍ਰਵਿਸ੍ਟਂ ਦੁਰ੍ਨਾਮ ਪ੍ਲੋਤਗੁਣ੍ਠਿਤਯਾਨੁ ਚ| ਸ਼ਲਾਕਯੋਤ੍ਪੀਡ੍ਯ ਭਿਸਕ੍ ਯਥੋਕ੍ਤਵਿਧਿਨਾ ਦਹੇਤ੍||੬|| ਕ੍ਸਾਰੇਣੈਵਾਰ੍ਦ੍ਰਮਿਤਰਤ੍ਕ੍ਸਾਰੇਣ ਜ੍ਵਲਨੇਨ ਵਾ| ਮਹਦ੍ਵਾ ਵਲਿਨਸ਼੍ਛਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵੀਤਯਨ੍ਤ੍ਰਮਥਾਤੁਰਮ੍||੭|| ਸ੍ਵਭ੍ਯਕ੍ਤਪਾਯੁਜਘਨਮਵਗਾਹੇ ਨਿਧਾਪਯੇਤ੍| ਨਿਰ੍ਵਾਤਮਨ੍ਦਿਰਸ੍ਥਸ੍ਯ ਤਤੋਸ੍ਯਾਚਾਰਮਦਿਸ਼ੇਤ੍||੮|| ਏਕੈਕਮਿਤਿ ਸਪ੍ਤਾਹਾਤ੍ਸਪ੍ਤਾਹਾਤ੍ਸਮੁਪਾਚਰੇਤ੍| |੯|

ਸ੦-ਸਾਧਾਰਣੇ-ਸ਼ਰਦ੍ਵਸਨ੍ਤਾਦਿਕੇ ਕਾਲੇ, ਤਥਾ ਵ੍ਯਭ੍ਰੇ-ਵਿਗਤਾਬ੍ਦੇ| ਤਥਾ ਨਾਤਿਦੁਰ੍ਬਲਮਰ੍ਸ਼ਸਂ-ਅਪਿ ਤੁ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਸਪ੍ਰਾਣਮ੍| ਅਤ੍ਰ ਯੋਗ੍ਯਪਰਤ੍ਵਾਤ੍ ਕਤ੍ਵੇਤ੍ਯਧ੍ਯਾਹਤ੍ਯ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ ਕਾਰ੍ਯਃ| ਤਥਾ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਕੋਸ੍ਠਾਦਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤੋਸ੍ਮੈ-ਅਰ੍ਸ਼ਸਾਯ, ਯਨ੍ਤ੍ਰਂ ਨਿਦਧ੍ਯਾਦਿਤਿ| ਸਙ੍ਗ੍ਰਹੇ ਚੋਕ੍ਤਮ੍ (ਚਿ.ਅ.੧੦)-"ਅਥ ਖਲੁ ਬਲਵਨ੍ਤਮਰ੍ਸ਼ੋਭਿਰੁਪਦ੍ਰੁਤਂ ਯਥਾਰ੍ਹਸ੍ਨੇਹੋਪਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਵਿਨ੍ਨਮਨਿਲਵੇਦਨਾਵਦ੍ਧਿਸ਼ਮਨਾਰ੍ਥਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਮੁਸ੍ਣਮਲ੍ਪਮਨ੍ਨਂ ਦ੍ਰਵਪ੍ਰਾਯਂ ਭੁਕ੍ਤਵਨ੍ਤਂ ਸ਼ੁਚਿ ਕਤਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਯਨਂ ਮੁਕ੍ਤਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਮਵ੍ਯਥਂ ਸਮੇ ਸ਼ੁਚੌ ਵਿਵਿਕ੍ਤੇ ਦੇਸ਼ੇ ਸਾਧਾਰਣੇਵ੍ਯਭ੍ਰੇ ਕਾਲੇ ਸਮੇ ਫਲਕੇ ਸ਼ਯ੍ਯਾਯਾਂ ਵਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਦਿਤ੍ਯਗੁਦਮਨ੍ਯਸ੍ਯੋਤ੍ਸਙ੍ਗੇਨਿਸਣ੍ਣਪੂਰ੍ਵਕਾਯਮੁਤ੍ਤਾਨਮੁਨ੍ਨਤਕਟੀਕਂ ਯਨ੍ਤ੍ਰਣਸ਼ਾਟਕੇਨ ਪਰਿਕ੍ਸੇਪ੍ਤਗ੍ਰੀਵਾਸਕ੍ਥਿਸਨ੍ਧਿਦੇਸ਼ਮਲਜ੍ਜਾਰ੍ਹੈਰਾਪ੍ਤਪਰਿਚਾਰਕੈਃ ਸੁਪਰਿਗਹੀਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤੋਸ੍ਮੈ ਘਤਾਭ੍ਯਕ੍ਤਂ ਯਨ੍ਤ੍ਰਕਂ ਨਿਦ੍ਧ੍ਯਾਤ੍|" ਇਤਿ| ਅਰ੍ਸ਼ਸਮਿਤਿ ਅਰ੍ਸ਼ਾਸਿ ਵਿਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਯਸ੍ਯੇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ, ਅਰ੍ਸ਼ਆਦਿਤ੍ਵਾਦਚ੍| ਕਿਮ੍ਭੂਤਮ੍ ? ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧੋ-ਵਮਨਵਿਰੇਚਨਾਦਿਨਾ, ਕੋਸ੍ਠੋ ਯਸ੍ਯ ਤਮ੍| ਤਥਾ, ਅਨ੍ਨਮਾਸ਼ਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ| ਕਿਮ੍ਭੂਤਮ੍ ? ਲਘੁ-ਸ੍ਵਭਾਵਾਤ੍, ਅਲ੍ਪਂ ਚਮਾਤ੍ਰਯਾ| ਤਥਾ, ਅਨੁਲੋਮਨਂ-ਵਾਤਵਰ੍ਚਸਾਂ ਪ੍ਰਾਯੇਣ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਕਮ੍| ਤਥਾ, ਸ਼ੁਚਿਂ-ਮਜ੍ਜਲਾਭ੍ਯਾਂ ਕਤ੍ਵਾ| ਤਥਾ, ਕਤਂ ਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਯਨਂ ਯਸ੍ਯ ਤਮ੍| ਤਥਾ, ਮੁਕ੍ਤੇ-ਵਿਸਸ੍ਟੇ, ਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰੇ ਯੇਨ ਤਮ੍| ਤਥਾ, ਅਤ੍ਰ੍ਯਥਂਵ੍ਯਥਾਰਹਿਤਮਨ੍ਯੇਨ ਵ੍ਯਾਧਿਨਾਪੀਡਿਤਮ੍| ਤਥਾ, ਸ਼ਯਨੇ ਵ੍ਯਪਾਸ਼੍ਰਿਤਂ-ਸ਼ਯ੍ਯਾਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਸ੍ਥਿਤਮ੍| ਅਥਵਾ, ਫਲਕੇ-ਆਸਨਵਿਸ਼ੇਸੇ, ਵ੍ਯਪਾਸ਼੍ਰਿਤਮ੍| ਅਥਵਾ, ਅਨ੍ਯਨਰੋਤ੍ਸਙ੍ਗੇ ਵ੍ਯਪਾਸ਼੍ਰਿਤਮ੍| ਉਤ੍ਸਙ੍ਗਵਿਸ਼ੇਸਾਤ੍ਸ੍ਥਾਨਕਵਿਸ਼ੇਸਃ| ਨਰੋਤ੍ਸਙ੍ਗੇ ਵ੍ਯਪਾਸ਼੍ਰਿਤਮਿਤ੍ਯੇਵਂ ਸਿਦ੍ਧੇਨ੍ਯਗ੍ਰਹਣਂ ਵੈਦ੍ਯਸ੍ਯ ਨਿਰਾਸਾਰ੍ਥਮ੍| ਅਨ੍ਯੋਤ੍ਸਙ੍ਗੇ ਵ੍ਯਪਾਸ਼੍ਰਿਤਮਿਤਿ ਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ? ਪੂਰ੍ਵੇਣ ਕਾਯੇਨੋਤ੍ਤਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ-ਨਾਧਰੇਣ| ਤਥਾ, ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਦਿਤ੍ਯਗੁਦਮ੍| ਪ੍ਰਤਿ-ਆਭਿਮੁਖ੍ਯੇਨ, ਆਦਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਦਿਤ੍ਯਂ ਗੁਦਂ ਯਸ੍ਯ ਤਮ੍| ਯਸ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼੍ਯਾਦਿਤ੍ਯੋ ਗਤਃ ਤਸ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼੍ਯਰ੍ਸ਼ਸੇਨ ਸਮ੍ਮੁਖਂ ਗੁਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸ੍ਥਾਤਵ੍ਯਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ, ਸਮਂ ਚ| ਤਥਾ, ਸਮ੍ਯਗੁਨ੍ਨਤਃ ਕਟਿਦੇਸ਼ੋਯਸ੍ਯ ਤਮ੍| ਅਥ-ਸਮੁਨ੍ਨਤਕਟਿਦੇਸ਼ਕਰਣਾਦਨਨ੍ਤਰਂ, ਅਰ੍ਸ਼ਸਂ ਸਕ੍ਥ੍ਨੋਸ੍ਤਥਾ ਸ਼ਿਰੋਧਰਾਯਾਂ ਪਰਿਕ੍ਸਿਪ੍ਤਂ-ਸਮਨ੍ਤਾਤ੍ਕ੍ਸਿਪ੍ਤਮਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ| ਕੇਨ ? ਯਨ੍ਤ੍ਰਣਵਾਸਸਾ| ਯਨ੍ਤ੍ਰਣਾਰ੍ਥਂ ਵਾਸਃ-ਕਾਰ੍ਪਾਸਾਦਿਮਯਂ, ਯਨ੍ਤ੍ਰਣਵਾਸਸ੍ਤੇਨ| ਜੁ-ਸ੍ਪਸ੍ਟਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਸ੍ਥਿਤਮ੍| ਤਥਾ, ਤਮਾਤੁਰਂ ਪਰਿਚਾਰਕੈਰਲਮ੍ਬਿਤਂ-ਨਿਸ਼੍ਚਲਂ ਕਤ੍ਬਾਵਸ੍ਟਭ੍ਯ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਸ੍ਥਾਪਿਤਮ੍| ਤਤਃ-ਅਨਨ੍ਤਰਂ, ਅਸ੍ਮੈ-ਦੁਰ੍ਨਾਮਵਤੇ, ਸਰ੍ਪਿਸਾਭ੍ਯਕ੍ਤਪਾਯਵੇ ਘਤਾਭ੍ਯਾਕ੍ਤਂ ਯਨ੍ਤ੍ਰਕਮਜੁ-ਅਨੁਸੁਖਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਸ਼ਨੈਰ੍ਨਿਦਧ੍ਯਾਤ੍-ਪ੍ਰਣਯੇਤ੍| ਤਤਃ-ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਗੁਦਪ੍ਰਣਿਹਿਤਯਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤੇ, ਪ੍ਰਵਾਹਣਾਤ੍-ਪ੍ਰਵਾਹਣੇਨਹੇਤੁਨਾ, ਯਨ੍ਤ੍ਰੇ ਪ੍ਰਵਿਸ੍ਟਂ ਦੁਰ੍ਨਾਮ ਦਸ੍ਟ੍ਵਾ| ਅਥ(ਨੁ) [ਚ]-ਪਸ਼੍ਚਾਚ੍ਚ, ਸ਼ਲਾਕਯਾ ਚੈਲਖਣ੍ਡਪ੍ਰਾਵਤਦੇਹਯੋਤ੍ਪੀਡ੍ਯ-ਪ੍ਰਕਤਤ੍ਵਾਦ੍ਦੁਰ੍ਨਾਮ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਪੀਡਯਿਤ੍ਵਾ| ਵੈਦ੍ਯੋ ਯਥੋਕ੍ਤਵਿਧਿਨਾ-ਸੂਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨੋਦਿਤੇਨ, ਕ੍ਸਾਰੇਣਾਰ੍ਦ੍ਰਮਰ੍ਸ਼ੋ ਦਹੇਤ੍| ਏਵੇਤ੍ਯਵਧਾਰਣੇ| ਕ੍ਸਾਰੇਣੈਵ ਨਾਗ੍ਨਿਨਾ| ਇਤਰਤ੍ਸ਼ੁਸ੍ਕਂ ਦੁਰ੍ਨਾਮ, ਕ੍ਸਾਰੇਣ ਜ੍ਵਲਨੇਨ ਵਾ ਦਹੇਤ੍| ਯਥੋਕ੍ਤਵਿਧਿਨੇਤ੍ਯਤ੍ਰਾਪਿ ਯੋਜ੍ਯਮ੍| ਮਹਦ੍ਵੇਤਿ| ਬਹੁਦ੍ਦੁਰ੍ਨਾਮ ਤੁ ਬਲਵਤਃ ਪੁਂਸਃ ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਾ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਕ੍ਸਾਰਾਗ੍ਨਿਭ੍ਯਾਂ ਯਥਾਯੋਗਂ ਦਹੇਤ੍| ਅਥ-ਅਨਨ੍ਤਰਂ, ਆਤੁਰਂ ਵੀਤਯਨ੍ਤ੍ਰਂ ਵਿਧਾਯ ਸ੍ਵਭ੍ਯਕ੍ਤਪਾਯੁਜਘਨਮਵਗਾਹੇ ਨਿਧਾਪਯੇਤ੍-ਤਤ੍ਰ ਨਿਹਿਤਂ ਵਿਦਧ੍ਯਾਦਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਤਤਃ-ਅਨਨ੍ਤਰਂ, ਅਸ੍ਯਾਚਾਰਂ-"ਉਸ੍ਣੋਦਕੋਪਚਾਰੀ ਸ੍ਯਾਤ੍" (ਹ.ਸੂ.ਅ. ੧੬/੨੬) ਇਤ੍ਯਾਦਿਕਂ, ਆਦਿਸ਼ੇਤ੍| ਏਕੈਕਂ ਦੁਰ੍ਨਾਮ ਇਤਿ-ਅਨੇਨ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤੇਨ ਪ੍ਰਕਾਰੇਣ, ਸਪ੍ਤਾਹਾਤ੍ਸਮੁਪਾਚਰੇਤ੍-ਨ ਤੁਲ੍ਯਕਾਲਂ ਸਰ੍ਵਾਣਿ|

Adhikarana bahvarshasaH upacArakramaH (9-10) · Śloka 10

| ਪ੍ਰਾਗ੍ਦਕ੍ਸਿਣਂ ਤਤੋ ਵਾਮਮਰ੍ਸ਼ਃ ਪਸ੍ਟਾਗ੍ਰਜਂ ਤਤਃ||੯|| ਬਹ੍ਵਰ੍ਸ਼ਸਃ|੧੦|

ਅਥੈਸਾਂ ਕਰ੍ਮਾਦਿਕ੍ਰਮਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਿਤੁਮਾਹ ਸ੦-ਬਹ੍ਵਰ੍ਸ਼ਸਃ ਪ੍ਰਾਕ੍-ਪੂਰ੍ਵਂ, ਦਕ੍ਸਿਣਦੇਸ਼ਸ੍ਥਮਰ੍ਸ਼ ਉਪਾਚਰੇਤ੍| ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਵਾਮਂ, ਤਤਃ ਪਸ੍ਟਾਗ੍ਰੇ ਜਾਤਮੁਪਾਚਰੇਤ੍|

Adhikarana sudagdhasya lakShaNam (10) · Śloka 10

ਸੁਦਗ੍ਧਸ੍ਯ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਾਯੋਰਨੁਲੋਮਤਾ| ਰੁਚਿਰਨ੍ਨੇਗ੍ਨਿਪਟੁਤਾ ਸ੍ਵਾਸ੍ਥ੍ਯਂ ਵਰ੍ਣਬਲੋਦਯਃ||੧੦||

ਸ੦-ਸੁਦਗ੍ਧਸ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ਸੋ ਵਾਤਸ੍ਯਾਨੁਲੋਮਨਂ ਸ੍ਯਾਤ੍| ਤਥਾ, ਅਨ੍ਨੇਭਿਲਾਸਃ, ਅਗ੍ਨੇਃ ਪਾਟਵਂ ਤਥਾ ਸ੍ਵਾਸ੍ਥ੍ਯਂ ਬਲਵਰ੍ਣਯੋਰੁਦ੍ਭੂਤਿਸ਼੍ਚ|

Adhikarana bastishUle lepaH (11) · Śloka 11

ਬਸ੍ਤਿਸ਼ੂਲੇ ਤ੍ਵਧੋ ਨਾਭੇਰ੍ਲੇਪਯੇਛ੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਕਲ੍ਕਿਤੈਃ| ਵਰ੍ਸਾਭੂਕੁਸ੍ਠਸੁਰਭਿਮਿਸ਼ਿਲੋਹਾਮਰਾਹ੍ਵਯੈਃ||੧੧||

ਸ੦-ਬਸ੍ਤਿ ਸ਼ੂਲੇ ਸਤਿ ਪੁਨਰ੍ਨਾਮੇਰਧਃ ਵਰ੍ਸਾਭ੍ਵਾਦਿਭਿਃ ਸੁਪਿਸ੍ਟੈਰ੍ਲੇਪਯੇਤ੍|

Adhikarana shakRunmUtrapratIghAte kvAthaH shakRunmUtra kShIraM tailaM vA shakRunmUtra annaM snehASca (12-14) · Śloka 14

ਸ਼ਕਨ੍ਮੂਤ੍ਰਪ੍ਰਤੀਘਾਤੇ ਪਰਿਸੇਕਾਵਗਾਹਯੋਃ| ਵਰਣਾਲਮ੍ਬੁਸੈਰਣ੍ਡਗੋਕਣ੍ਟਕਪੁਨਰ੍ਨਵੈਃ||੧੨|| ਸੁਸਵੀਸੁਰਭੀਭ੍ਯਾਂ ਚ ਕ੍ਵਾਥਮੁਸ੍ਣਂ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍| ਸਸ੍ਨੇਹਮਥਵਾ ਕ੍ਸੀਰਂ ਤੈਲਂ ਵਾ ਵਾਤਨਾਸ਼ਨਮ੍||੧੩|| ਯੁਞ੍ਜੀਤਾਨ੍ਨਂ ਸ਼ਕਦ੍ਭੇਦਿ ਸ੍ਨੇਹਾਨ੍ ਵਾਤਘ੍ਨਦੀਪਨਾਨ੍| |੧੪|

ਸ੦-ਸ਼ਕਤੋ ਮੂਤ੍ਰਸ੍ਯ ਚ ਪ੍ਰਤੀਘਾਤੇ-ਵਿਬਨ੍ਧੇ ਸਤਿ, ਵਰਣਾਦਿਭਿਃ ਕ੍ਵਾਥਂ ਪਰਿਸੇਕਾਵਗਾਹਯੋਰੁਸ੍ਣਂ ਸਸ੍ਨੇਹਂ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍| ਅਥਵਾ, ਕ੍ਸੀਰਂ ਵਾਤਨਾਸ਼ਨਮ੍| ਬਲਾਤੈਲਦਿਕਂ ਤੈਲਂ ਵਾ ਪਰਿਸੇਕਾਵਗਾਹਯੋਃ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍| ਅਨ੍ਨਂ ਚ ਯਵਾਦਿਕਂ ਸ਼ਕਦ੍ਵਿਬਨ੍ਧਘ੍ਨਂ ਤਥਾ ਸ੍ਨੇਹਾਨ੍ ਵਾਤਘ੍ਨਾਨ੍ ਦੀਪਨਾਂਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍|

Adhikarana dAhAyonyArshasAM secanavidhiH dAhAyonyArshasAM stailam dAhAyonyArshasAM kShArakarmakaraM svedaH (14-17) · Śloka 17

| ਅਥਾਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਦਾਹਸ੍ਯ ਨਿਰ੍ਗਤਾਨ੍ ਕਫਵਾਤਜਾਨ੍||੧੪|| ਸਸ੍ਤਮ੍ਭਕਣ੍ਡੂਰੁਕ੍ਸ਼ੋਫਾਨਭ੍ਯਜ੍ਯ ਗੁਦਕੀਲਕਾਨ੍| ਬਿਲ੍ਵਮੂਲਾਗ੍ਨਿਕਕ੍ਸਾਰਕੁਸ੍ਠੈਃ ਸਿਦ੍ਧੇਨ ਸੇਚਯੇਤ੍||੧੫|| ਤੈਲੇਨਾਹਿਬਿਡਾਲੋਸ੍ਤ੍ਰਵਰਾਹਵਸਯਾਥਵਾ| |ਕਾਸੀਸਂ ਸੈਨ੍ਧਵਂ ਰਾਸ੍ਨਾ ਸ਼ੁਣ੍ਠੀ ਕੁਸ੍ਠਂ ਚ ਲਾਙ੍ਗਲੀ| ਸ਼ਿਲਾਭ੍ਰਕਾਸ਼੍ਵਮਾਰਂ ਚ ਜਨ੍ਤੁਹਦ੍ਦਨ੍ਤਿਚਿਤ੍ਰਕੌ||੧|| ਹਰਿਤਾਲਂ ਤਥਾ ਸ੍ਵਰ੍ਣਕ੍ਸੀਰੀ ਤੈਸ਼੍ਚ ਪਚੇਤ੍ਸਮੈਃ| ਤੈਲਂ ਸੁਧਾਰ੍ਕਪਯਸੀ ਗਵਾਂ ਮੂਤ੍ਰੇ ਚਤੁਰ੍ਗੁਣੇ||੨|| ਏਤਦਭ੍ਯਙ੍ਗਤੋਰ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਕ੍ਸਾਰਵਤ੍ਪਾਤਯੇਦ੍ਦ੍ਰੁਤਮ੍| ਕ੍ਸਾਰਕਰ੍ਮਕਰਂ ਹ੍ਯੇਤਨ੍ਨ ਚ ਦੂਸਯਤੇ ਵਲਿਮ੍||੩|| ] ਸ੍ਵੇਦਯੇਦਨੁ ਪਿਣ੍ਡੇਨ ਦ੍ਰਵਸ੍ਵੇਦੇਨ ਵਾ ਪੁਨਃ||੧੬|| ਸਕ੍ਤੂਨਾਂ ਪਿਣ੍ਡਿਕਾਭਿਰ੍ਵਾ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਨਾਂ ਤੈਲਸਰ੍ਪਿਸਾ| ਰਾਸ੍ਨਾਯਾ ਹਪੁਸਾਯਾ ਵਾ ਪਿਣ੍ਡੈਰ੍ਵਾ ਕਾਰ੍ਸ੍ਣ੍ਯਗਨ੍ਧਿਕੈਃ||੧੭||

ਸ੦-ਨ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯੋ-ਨਿਸਿਦ੍ਧੋ, ਦਾਹੋ ਯਸ੍ਯਾਸਾਵਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਦਾਹੋ,-ਦਾਹਾਨਰ੍ਹਃ, ਤਸ੍ਯ, ਨਿਰ੍ਗਤਾਨ੍-ਬਹਿਰ੍ਭੂਤਾਨ੍, ਤਥਾ ਕਫਵਾਤਜਾਨ੍ ਗੁਦਕੀਲਕਾਨ੍-ਅਰ੍ਸ਼ਾਂਸਿ, ਅਭ੍ਯਜ੍ਯ ਬਿਲ੍ਵਾਦਿਸਿਦ੍ਧੇਨ ਤੈਲੇਨ ਸੇਚਯੇਤ੍| ਕਿਮ੍ਭੂਤਾਨ੍ ? ਸਸ੍ਤਮ੍ਭਕਣ੍ਡੂਰੁਕ੍ਸ਼ੋਫਾਨ੍, ਏਵਂਭੂਤਾਨ੍-ਨਾਨ੍ਯਲਕ੍ਸਣਾਨ੍| ਅਥਵਾ, ਬੁਝਙ੍ਗਾਦਿਵਸਯਾ ਸੇਚਯੇਤ੍| ਅਨੁਸੇਕਾਭ੍ਯਙ੍ਗਾਭ੍ਯਾਂ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍, ਪਿਣ੍ਡੇਨ-ਪਿਣ੍ਡਸ੍ਵੇਦੇਨ, ਸ੍ਵੇਦਯੇਤ੍| ਪਿਣ੍ਡਸ੍ਵੇਦੋ ਮੁਨਿਨੋਕ੍ਤਃ| ਯਥਾ (ਚ. ਸੂ. ਅ. ੧੪/੨੫)- "ਤਿਲਮਾਸਕੁਲਤ੍ਥਾਨ੍ਨਘਤਤੈਲਾਮਿਸੌਦਨੈਃ| ਪਾਯਸੈਃ ਕਸ਼ਰੈਰ੍ਮਾਂਸੈਃ ਪਿਣ੍ਡਸ੍ਵੇਦਾਨ੍ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍||" ਇਤਿ ਯੋਜ੍ਯਮ੍| ਅਥਵਾ, ਦ੍ਰਵਸ੍ਵੇਦੇਨ-ਸ੍ਵੇਦਵਿਧ੍ਯੁਕ੍ਤੇਨ, ਸ੍ਵੇਦਯੇਤ੍| ਪੁਨਃ ਸ਼ਬ੍ਦੋਤ੍ਰ ਲੌਕਿਕ੍ਯਾ ਉਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਃ| ਯਥਾ-"ਇਦਂ ਸਾਰਮਿਦਂ ਪੁਨਰਸਾਰਮ੍" ਇਤਿ| ਪਿਣ੍ਡਸ੍ਵੇਦੇਨਾਥਵਾ ਸਕ੍ਤੂਨਾਂ ਤੈਲਸਰ੍ਪਿਸਾ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਨਾਂ ਪਿਣ੍ਡਿਕਾਭਿਃ ਸ੍ਵੇਦਯੇਤ੍| ਅਥਵਾ, ਰਾਸ੍ਨਾਯਾ ਹਪੁਸਾਯਾ ਵਾ ਪਿਣ੍ਡੈਃ ਕਾਰ੍ਸ਼੍ਣ੍ਯਗਨ੍ਧਿਕਰ੍ਵਾ ਸ੍ਵੇਦਯੇਤ੍| ਤੈਲਸਰ੍ਪਿਸਾ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੈਰਿਤ੍ਯਤ੍ਰਾਨੁਵਰ੍ਤਨੀਯਮ੍| ਕਸ੍ਣਗਨ੍ਧਾਯਾ ਇਮੇ ਕਾਰ੍ਸ੍ਣ੍ਯਗਨ੍ਧਿਕਾਸ੍ਤੈਃ| ਅਧ੍ਯਾਤ੍ਮਾਦਿਤ੍ਵਾਠ੍ਠਞ੍|

Adhikarana dAhAyonyArshasAM dhUpanam (18-19) · Śloka 19

ਅਰ੍ਕਮੂਲਂ ਸ਼ਮੀਪਤ੍ਰਂ ਨਕੇਸ਼ਾਃ ਸਰ੍ਪਕਞ੍ਚੁਕਮ੍| ਮਾਰ੍ਜਾਰਚਰ੍ਮ ਸਰ੍ਪਿਸ਼੍ਚ ਧੂਪਨਂ ਹਿਤਮਰ੍ਸ਼ਸਾਮ੍||੧੮|| ਤਥਾਸ਼੍ਵਗਨ੍ਧਾ ਸੁਰਸਾ ਬਹਤੀ ਪਿਪ੍ਪਲੀ ਘਤਮ੍| |੧੯|

ਸ੦-ਅਰ੍ਕਮੂਲਦਿ ਚਰ੍ਮਸਰ੍ਪਿਰਨ੍ਤਂ ਧੂਪਨਂ ਹਿਤਮ੍| ਤਥਾ, ਅਸ਼੍ਵਗਨ੍ਧਾਦਿਕਂ ਪਥਗੇਵ ਧੂਪਨਂ ਹਿਤਮ੍|

Adhikarana dAhAyonyArshasAM gudajashAtanI vartiH (19-20) · Śloka 20

| ਧਾਨ੍ਯਾਮ੍ਲਪਿਸ੍ਟੈਰ੍ਜੀਮੂਤਬੀਜੈਸ੍ਤਜ੍ਜਾਲਕਂ ਮਦੁ||੧੯|| ਲੇਪਿਤਂ ਛਾਯਯਾ ਸ਼ੁਸ੍ਕਂ ਵਰ੍ਤਿਰ੍ਗੁਦਜਸ਼ਾਤਨੀ| |੨੦|

ਸ੦-ਕਾਞ੍ਜਿਕੇਨ ਪਿਸ੍ਟੈਰ੍ਜੀਮੂਤਸ੍ਯ-ਇਕ੍ਸ੍ਵਾਕੋਃ, ਬੀਜੈਸ੍ਤਥਾ ਤਸ੍ਯ ਜੀਮੂਤਫਲਸ੍ਯ, ਜਾਲਕਂ ਤਜ੍ਜਾਲਕਂ-ਜਾਲਕਾਕਰਂ(ਰਃ)ਫਲਵਹਿਰ੍ਭਾਗੋ, ਮਦੁ-ਅਕਰ੍ਕਸ਼ਂ, ਲੇਪਿਤਂ ਛਾਯਾਸ਼ੁਸ੍ਕਮਿਤ੍ਯੇਸਾ ਵਰ੍ਤਿਰ੍ਗੁਦਜਸ਼ਾਤਨੀ|

Adhikarana dAhAyonyArshasAM gudajashA anyA vartiH (20-21) · Śloka 21

| ਸਜਾਲਮੂਲਜੀਮੂਤਲੇਹੇ ਵਾ ਕ੍ਸਾਰਸਂਯੁਤੇ||੨੦|| ਗੁਞ੍ਜਾਸੂਰਣਕੂਸ੍ਮਾਣ੍ਡਬੀਜੈਰ੍ਵਰ੍ਤਿਸ੍ਤਥਾਗੁਣਾ| |੨੧|

ਸ੦-ਸਜਾਲਮੂਲਜੀਮੂਤੇਨ ਕਤੋ ਯੋ ਲੇਹਸ੍ਤਸ੍ਮਿਲ੍ਲੇਹੇ ਕ੍ਸਾਰਸਂਯੁਤੇ ਕਤੇ ਸਤਿ ਗੁਞ੍ਜਾਦਿਬੀਜੈਃ ਕਤ ਵਰ੍ਤਿਸ੍ਤਥਾਗੁਣਾ-ਗੁਦਜਸ਼ਾਤਨੀ|

Adhikarana dAhAyonyArshasAM gudajashAtanA lepaH (21-26) · Śloka 26

ਸ੍ਨੁਕ੍ਕ੍ਸੀਰਾਰ੍ਦ੍ਰਨਿਸ਼ਾਲੇਪਸ੍ਤਥਾ, ਗੋਮੂਤ੍ਰਕਲ੍ਕਿਤੈਃ||੨੧|| ਕਕਵਾਕੁਸ਼ਕਤ੍ਕਸ੍ਣਾਨਿਸ਼ਾਗੁਞ੍ਜਾਫਲੈਸ੍ਤਥਾ| ਸ੍ਨੁਕ੍ਕ੍ਸੀਰਪਿਸ੍ਟੈਃ ਸਡ੍ਗ੍ਰਨ੍ਥਾਹਲਿਨੀਵਾਰਣਾਸ੍ਥਿਭਿਃ||੨੨|| ਕੁਲੀਰਸ਼ਙ੍ਗਿਵਿਜਯਾਕੁਸ੍ਠਾਰੁਸ੍ਕਰਤੁਤ੍ਥਕੈਃ| ਸ਼ਿਗ੍ਰੁਮੂਲਕਜੈਰ੍ਬੀਜੈਃ ਪਤ੍ਰੈਰਸ਼੍ਵਘ੍ਨਨਿਮ੍ਬਜੈਃ||੨੩|| ਪੀਲੁਮੂਲੇਨ ਬਿਲ੍ਵੇਨ ਹਿਙ੍ਗੁਨਾ ਚ ਸਮਨ੍ਵਿਤੈਃ| ਕੁਸ੍ਠਂ ਸ਼ਿਰੀਸਬੀਜਾਨਿ ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਃ ਸੈਨ੍ਧਵਂ ਗੁਡਃ||੨੪|| ਅਰ੍ਕਕ੍ਸੀਰਂ ਸੁਧਾਕ੍ਸੀਰਂ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਚ ਪ੍ਰਲੇਪਨਮ੍| ਆਰ੍ਕਂ ਪਯਃ ਸੁਧਾਕਾਣ੍ਡਮ੍ ਕਟੁਕਾਲਾਬੁਪਲ੍ਲਵਾਃ||੨੫|| ਕਰਞ੍ਜੋ ਬਸ੍ਤਮੂਤ੍ਰਂ ਚ ਲੇਪਨਂ ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਮਰ੍ਸ਼ਸਾਮ੍| ਆਨੁਵਾਸਨਿਕੈਰ੍ਲੇਪਃ ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਾਦ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਪੂਜਿਤਃ||੨੬||

ਸ੦-ਸ੍ਨੁਕ੍ਸੀਰੇਣਾਰ੍ਦ੍ਰਾ-ਆਰ੍ਦ੍ਰੀਕਤਾ, ਨਿਸ਼ਾ-ਹਰਿਦ੍ਰਾ, ਤਯਾ ਲੇਪਃ ਸ੍ਨੁਕ੍ਕ੍ਸੀਰਾਰ੍ਦ੍ਰਨਿਸ਼ਾਲੇਪਃ| ਤਥਾ-ਪੂਰ੍ਵਗੁਣਃ| ਗੋਮੂਤ੍ਰੇਣ ਕਲ੍ਕਿਤੈਃ-ਪਿਸ੍ਟੈਃ, ਕੁਕ੍ਕੁਟਸ਼ਕਦਾਦਿਭਿਰ੍ਲੇਪਃ ਪੂਰ੍ਵਗੁਣਃ| ਸ੦-ਸੁਧਾਕ੍ਸੀਰਪਿਸ੍ਟੈਃ ਸਡ੍ਗ੍ਰਨ੍ਥਾਦਿਭਿਰ੍ਲੇਪੋ ਹਿਤਃ| ਪੀਲਮ੍ਲੇਨ ਬਿਲ੍ਵੇਨ ਹਿਙ੍ਗੁਨਾ ਚ ਯੁਕ੍ਤੈਰ੍ਲੇਪੋ ਹਿਤਃ| ਸ੦-ਕੁਸ੍ਟਦਿਤ੍ਰਿਫਲਾਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰਲੇਪਨਂ ਪੂਰ੍ਵਗੁਣਮ੍| ਸ੦-ਅਰ੍ਕਕ੍ਸੀਰਾਦਿਬਸ੍ਤਮੂਤ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰਲੇਪਨਮਰ੍ਸ਼ਸਾਂ ਸ੍ਰੇਸ੍ਠਂ ਸ੍ਯਾਤ੍| ਸ੦-ਆਨੁਵਾਸਨਿਕੈਰਿਤਿ ਅਨੁਵਾਸਨੇ ਭਵਾਨ੍ਯਨੁਵਾਸਨਿਕਾਨਿ, ਅਧ੍ਯਾਤ੍ਮਾਦਿਤ੍ਵਾਤ੍ ਠਞ੍| ਤੈਰ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਃ "ਪਿਪ੍ਪਲੀਂ ਮਦਨਂ" (ਸ਼੍ਲੋ ੮੯) ਇਤ੍ਯਾਦਿਭਿਰ੍ਵਕ੍ਸ੍ਯਮਾਣੈਰ੍ਲੇਪੋਰ੍ਸ਼ਃਸੁ ਪੂਜਿਤਃ|

Adhikarana dAhAyonyArshasAM gudajashAtanA tailAni (27) · Śloka 27

ਏਭਿਰੇਵੌਸਧੈਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਤੈਲਾਨ੍ਯਭ੍ਯਞ੍ਜਨਾਯ ਚ| |੨੭|

ਸ੦-ਏਭਿਰੇਵ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤੈਰ੍ਲੇਪਨਦ੍ਰਵ੍ਯੈਰਭ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਿ ਤੈਲਾਨਿ ਚ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍|

Adhikarana dAhAyonyArshasAM dhUpanAdiBirduShTarUdhirasrAvaH (27-28) · Śloka 28

| ਧੂਪਨਾਲੇਪਨਾਭ੍ਯਙ੍ਗੈਃ ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਨ੍ਤਿ ਗੁਦਾਙ੍ਕਰਾਃ||੨੭|| ਸਞ੍ਚਿਤਂ ਦੁਸ੍ਟਰੁਧਿਰਂ, ਤਤਃ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਸੁਖ਼ੀ| |੨੮|

ਸ੦-ਧੂਪਨਾਦਿਭਿਰ੍ਗੁਦਾਙ੍ਕੁਰਾਃ ਸਞ੍ਚਿਤਂ ਦੁਸ੍ਟਂ ਰੁਧਿਰਂ ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਨ੍ਤਿ| ਤਤਃ-ਤੇਨ ਸ੍ਰੁਤੇਨ, ਸੁਖੀ ਰੁਜਾਵਿਰਹਾਤ੍ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤੇ|

Adhikarana dAhAyonyArshasAM jalaukAdiBiH (28-29) · Śloka 29

| ਅਵਰ੍ਤਮਾਨਮੁਚ੍ਛੂਨਕਠਿਨੇਭ੍ਯੋ ਹਰੇਦਸਕ੍||੨੮|| ਅਰ੍ਸ਼ੋਭ੍ਯੋ ਜਲਜਾਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਸੂਚੀਕੂਰ੍ਚੈਃ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ| |੨੯|

ਸ੦-ਅਰ੍ਸ਼ੋਭ੍ਯ ਉਚ੍ਛੂਨਕਠਿਨੇਭ੍ਯੋ ਰੁਧਿਰਮਵਰ੍ਤਮਾਨਂ ਜਲੌਕਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਦਿਭਿਰਸਕਦ੍ਧਰੇਤ੍| ਸ਼ੀਤੋਸ੍ਣਾਦਿਰੁਪਕ੍ਰਮਃ ਕਸ੍ਮਾਦਤ੍ਰ ਨ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ? ਇਤ੍ਯਾਹ-

Adhikarana dAhAyonyArshasAM duShTaraktAvasecane kAraNam (29-30) · Śloka 30

| ਸ਼ੀਸ੍ਣਸ੍ਨਿਗ੍ਧਰੂਕ੍ਸੈਰ੍ਹਿ ਨ ਵ੍ਯਾਧਿਰੁਪਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ||੨੯|| ਰਕ੍ਤੇ ਦੁਸ੍ਟੇ ਭਿਸਕ੍ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਰਕ੍ਤਮੇਵਾਵਸੇਚਯੇਤ੍| |੩੦|

ਸ੦-ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਸ਼ੀਤਾਦਿਭਿਰੁਪਕ੍ਰਮੈਰੁਪਕ੍ਰਾਨ੍ਤੋਰ੍ਸ਼ੋਵ੍ਯਾਧਿਰ੍ਨ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ ਰਕ੍ਤੇ ਦੁਸ੍ਟੇ ਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਧੇਤੋ ਰਕ੍ਤਮੇਵਾਵਸੇਚਯੇਤ੍-ਨ ਤੁ ਸ਼ੀਤਾਦਿਰ੍ਯੋਜ੍ਯਃ|

Adhikarana arshonAshakaM takram (30-31) · Śloka 31

| ਯੋ ਜਾਤੋ ਗੋਰਸਃ ਕ੍ਸੀਰਾਦ੍ਵਹ੍ਨਿਚੂਰ੍ਣਾਵਚੂਰ੍ਣਿਤਾਤ੍||੩੦|| ਪਿਬਂਸ੍ਤਮੇਵ ਤੇਨੈਵ ਭੁਞ੍ਜਾਨੋ ਗੁਦਜਾਨ੍ ਜਯੇਤ੍| |੩੧|

ਸ੦-ਯੋ ਗੋਰਸਃ ਕ੍ਸੀਰਾਜ੍ਜਾਤਃ-ਉਤ੍ਪਨ੍ਨਃ| ਕਿਮ੍ਭੁਤਾਤ੍ ? ਵਹ੍ਨਿਚੂਰ੍ਣਾਵਚੂਰ੍ਣਿਤਾਤ੍-ਚਿਤ੍ਰਕਚੂਰ੍ਣਾਵਕੀਰ੍ਣਾਤ੍| ਤਮੇਵ-ਗੋਰਸਂ, ਪਿਬਨ੍ਨਰਸ੍ਤੇਨੈਵ ਚ-ਗੋਰਸੇਨ, ਭੁਞ੍ਜਾਨੋ ਗੁਦਜਾਨ੍ ਜਯੇਤ੍| 'ਬਹੁਮੂਲਾਵਚੂਰ੍ਣਿਤਾਤ੍' ਇਤਿ ਕ੍ਵ(ਕੇ)ਚਿਤ੍ ਪਠਨ੍ਤਿ| ਬਹੁਮੂਲਾ-ਸ਼ਤਾਵਰੀ|

Adhikarana arshonAshakaM cUrNam (31-32) · Śloka 32

ਕੋਵਿਦਾਰਸ੍ਯ ਮੂਲਾਨਾਂ ਮਥਿਤੇਨ ਰਜਃ ਪਿਬਨ੍||੩੧|| ਅਸ਼੍ਵਨ੍ ਜੀਰ੍ਣੇ ਚ ਪਥ੍ਯਾਨਿ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਹਤਨਾਮਭਿਃ|੩੨|

ਸ੦-ਕੋਵਿਦਾਰਮੂਲਚੂਰ੍ਣਂ ਮਥਿਤੇਨ ਪਿਬਨ੍ ਜੀਰ੍ਣੇ ਚ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪਥ੍ਯਾਨ੍ਯਸ਼੍ਰ੍ਨਨ੍ ਦੁਰ੍ਨਾਮਭਿਰ੍ਮੁਚ੍ਯਤੇ-ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਤਾਨ੍ਯਸ੍ਯੇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ|

Adhikarana gugashvayathushUtai hiDgvAdi gugashvayathushUtai guDaharItakI gugashvayathushUtai pathyAdicUrNam gugashvayathushUtai kali~ggAdicUrNam gugashvayathushUtai tripaTvAdi cUrNam (32-34) · Śloka 34

| ਗੁਦਸ਼੍ਵਯਥੁਸ਼ੂਲਾਰ੍ਥੋ ਮਨ੍ਦਾਗ੍ਨਿਰ੍ਗੌਲ੍ਮਿਕਾਨ੍ ਪਿਬੇਤ੍||੩੨|| ਹਿਙ੍ਗ੍ਵਾਦੀਨਨੁਤਕ੍ਰਂ ਵਾ ਖ਼ਾਦੇਙ੍ਗੁਡਹਰੀਤਕੀਮ੍| ਤਕ੍ਰੇਣ ਵਾ ਪਿਬੇਤ੍ਪਥ੍ਯਾਵੇਲ੍ਲਾਗ੍ਨਿਕੁਟਜਤ੍ਵਚਃ||੩੩|| ਕਲਿਙ੍ਗਮਗਧਾਜ੍ਯੋਤਿਃਸੂਰਣਾਨ੍ ਵਾਂਸ਼ਵਰ੍ਧਿਤਾਨ੍| ਕੋਸ੍ਣਾਮ੍ਬੁਨਾ ਵਾ ਤ੍ਰਿਪਟੁਵ੍ਯੋਸਹਿਙ੍ਗ੍ਵਮ੍ਲਵੇਤਸਮ੍||੩੪||

ਸ੦-ਗੁਦੇ ਸ਼੍ਵਯਥੁਸ਼ੂਲਾਰ੍ਥੋ ਮਨ੍ਦਾਗ੍ਨਿਰ੍ਨਰੋ ਗੌਲ੍ਮਿਕਾਨ੍-ਗੁਲ੍ਮਚਿਕਿਤ੍ਸਾਭਵਾਨ੍, ਹਿਙ੍ਗ੍ਵਾਦੀਨ੍ ਚੂਰ੍ਣਾਨ੍ (ਹ. ਚਿ. ਅ. ੧੪੧੩੯) ਪਿਬੇਤ੍| ਇਹ ਦ੍ਰਵਾਨਿਰ੍ਦੇਸ਼ਾਦਨਨ੍ਤਰਂ ਚ ਮਥਿਤਸ਼ਬ੍ਦਸ਼੍ਰਵਣਾਤ੍ ਅਰ੍ਸ਼ੋਵਿਕਾਰੇ ਚ ਹਿਙ੍ਗ੍ਵਾਦੀਨ੍ ਚੂਰ੍ਣਾਨ੍ ਤਕ੍ਰੇਣ ਵਾ ਪਿਬੇਦਿਤਿ ਯੋਜ੍ਯਮ੍| ਅਨੁਤਕ੍ਰਂ ਵਾ-ਤਕ੍ੜਨੁਪਾਨਾਤ੍, ਗੁਡਹਰੀਤਕੀਂ ਭਕ੍ਸਯੇਤ੍| ਅਥਵਾ, ਪਥ੍ਯਾਦੀਂਸ੍ਤਕ੍ਰੇਣ ਪਿਬੇਤ੍| ਅਥਵਾ, ਕਲਿਙ੍ਗਾਦੀਨ੍ ਅਂਸ਼ਵਰ੍ਧਿਤਾਨ੍ ਮੂਲਦ੍ਰਵ੍ਯਾਪੇਕ੍ਸਯਾ ਭਾਗੇਨ ਯਥੋਤ੍ਤਰਂ ਵਰ੍ਧਿਤਾਨ੍, ਤਕ੍ਰੇਣ ਪਿਬੇਤ੍| ਜ੍ਯੋਤਿਃ-ਚਿਤ੍ਰਕਃ| ਅਥਵਾ, ਉਸ੍ਣਜਲੇਨ ਤ੍ਰਿਪਟ੍ਵਾਦਿ ਪਿਬੇਤ੍|

Adhikarana gudashvayathushUlArte takratarpaNam gudashvayathushUlArte hapuShAdi cUrNam gudashvayathushUlArte pIluPalAni gudashvayathushUlArte nirannena takrapAnam (35-37) · Śloka 37

ਯੁਕ੍ਤਂ ਬਿਲ੍ਵਕਪਿਤ੍ਥਾਭ੍ਯਾਂ ਮਹੌਸਧਬਿਡੇਨ ਵਾ| ਅਰੁਸ੍ਕਰੈਰ੍ਯਵਾਨ੍ਯਾ ਵਾ ਪ੍ਰਦਦ੍ਯਾਤ੍ਤਕ੍ਰਤਰ੍ਪਣਮ੍||੩੫|| ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਾ ਹਪੁਸਾਹਿਙ੍ਗੁਚਿਤ੍ਰਕਂ ਤਕ੍ਰਸਂਯੁਤਮ੍| ਮਾਸਂ ਤਕ੍ਰਾਨੁਪਾਨਾਨਿ ਖ਼ਾਦੇਤ੍ਪੀਲੁਫਲਾਨਿ ਵਾ||੩੬|| ਪਿਬੇਦਹਰਹਸ੍ਤਕ੍ਰਂ ਨਿਰਨ੍ਨੋ ਵਾ ਪ੍ਰਕਾਮਤਃ| |੩੭|

ਸ੦-ਤਕ੍ਰੇਣ ਤਰ੍ਪਣਂ-ਯਵਸਕ੍ਤੂਨ੍, ਦਦ੍ਯਾਤ੍| ਕਿਮ੍ਭੂਤਮ੍ ? ਬਿਲ੍ਵਕਪਿਤ੍ਥਾਭ੍ਯਾਂ ਯੁਕ੍ਤਮਥਵਾ ਮਹੌਸਧਬਿਡੇਨ ਯੁਕ੍ਤਂ ਭਲ੍ਲਾਤਕੈਰ੍ਵਾ ਯੁਕ੍ਤਮਥਵਾ ਯਵਾਨ੍ਯਾ ਵਾ ਯੁਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਦਦ੍ਯਾਤ੍| ਤਕ੍ਰਤਰ੍ਪਣਮੇਵ ਬਿਲ੍ਵਾਦਿਭਿਰ੍ਯਥੋਕ੍ਤੈਃ ਸਹ ਭੁਞ੍ਜੀਤ| ਨਾਨ੍ਯਤ੍ਕਿਞ੍ਚਿਦਿਤਿ ਸੂਚਯਿਤੁਂ ਪ੍ਰਸ਼ਬ੍ਦੋਤ੍ਰ ਨ੍ਯਸ੍ਤਃ| ਅਥਵਾ, ਹਪੁਸਾਦਿਕਂ ਤਕ੍ਰਾਨ੍ਵਿਤਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍| ਮਾਸਂ ਪੀਲੁਫਲਾਨਿ ਤਕ੍ਰਾਨੁਪਾਨਾਨਿ ਵਾ ਖਾਦੇਤ੍| ਅਥਵਾ, ਇਚ੍ਛਯਾਹਰਹਰਨਨ੍ਨਾਸ਼ੀ ਤਕ੍ਰਂ ਪਿਬੇਤ੍|

Adhikarana atyarthaM mandAgnau takropacAra eva (37) · Śloka 37

| ਅਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਮਨ੍ਦਕਾਯਾਗ੍ਨੇਸ੍ਤਕ੍ਰਮੇਵਾਵਚਾਰਯੇਤ੍||੩੭||

ਸ੦-ਅਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਮਨ੍ਦਕਾਯਾਗ੍ਨੇਰ੍ਨਰਸ੍ਯ ਸਾਯਂ ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਵਾ ਤਕ੍ਰਮੇਵਾਵਚਾਰਯੇਦ੍ਵੈਦ੍ਯੋ-ਨਤ੍ਵਨ੍ਨਮ੍, ਅਤ ਏਵੈਵਕਾਰੋਤ੍ਰ ਨਿਰ੍ਦਿਸ੍ਟਃ|

Adhikarana takropacArakAlaH ashaktau avalehikA peyA ca ataH paraM shAlyannam (38-40) · Śloka 40

ਸਪ੍ਤਾਹਂ ਵਾ ਦਸ਼ਾਹਂ ਵਾ ਮਾਸਾਰ੍ਧਂ ਮਾਸਮੇਵ ਵਾ| ਬਲਕਾਲਵਿਕਾਰਜ੍ਞੋ ਭਿਸਕ੍ ਤਕ੍ਰਂ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍||੩੮|| ਸਾਯਂ ਵਾ ਲਾਜਸਕ੍ਤੂਨਾਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਤਕ੍ਰਾਵਲੇਹਿਕਾਮ੍| ਜੀਰ੍ਣੇ ਤਕ੍ਰੇ ਪ੍ਰਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਾ ਤਕ੍ਰਪੇਯਾਂ ਸਸੈਨ੍ਧਵਮ੍||੩੯|| ਤਕ੍ਰਾਨੁਪਾਨਂ ਸਸ੍ਨੇਹਂ ਤਕ੍ਰੌਦਨਮਤਃ ਪਰਮ੍| ਯੂਸ਼ੈ ਰਸੈਰ੍ਵਾ ਤਕ੍ਰਾਡ੍ਯੈਃ ਸ਼ਾਲੀਨ੍ ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਮਾਤ੍ਰਯਾ||੪੦||

ਸ੦-ਸਪ੍ਤਾਹਂ ਦਸ਼ਾਹਂ ਮਾਸਾਰ੍ਧਂ ਮਾਸਂ ਵਾ ਯਾਵਤ੍ ਬਲਾਦਿਵਿਦ੍ਵੈਦ੍ਯੋ ਮਥਿਤਂ ਯੋਜਯੇਤ੍| ਅਥਵਾ, ਕੇਵਲੇਨ ਤਕ੍ਰੇਣਾਸ਼ਿਤੁਮਸ਼ਕ੍ਤਸ੍ਤਦਾ ਸਾਯਂ-ਦਿਨਾਨ੍ਤੇ, ਲਾਜਸਕ੍ਤੂਨਾਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਨੀਂ ਤਕ੍ਰਾਵਲੇਹਿਕਾਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍| ਅਥਵਾ, ਤਕ੍ਰੇ ਜੀਰ੍ਣੇ ਤਕ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾਂ ਪੇਯਾਂ ਸੈਨ੍ਧਵਾਨ੍ਵਿਤਾਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍| ਸੈਨ੍ਧਵਸ਼ਬ੍ਦਸ੍ਯਾਨ੍ਤੇ ਸ਼੍ਰੁਤਤ੍ਵਾਦੁਭਯੋਰਪ੍ਯਵਲੇਹਿਕਾਪੇਯਯੋਃ ਸੈਨ੍ਧਵੇਨਯੋਗੋ ਵੇਦ੍ਯਃ| ਅਤਃ ਪਰਂ-ਅਵਲੇਹਿਕਾਪੇਯਾਤੋਨਨ੍ਤਰਂ, ਤਕ੍ਰੇਣ ਸਹੌਦਨਮੀਸਤ੍ਸ੍ਨੇਹਂ ਤਕ੍ਰਾਨੁਪਨਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍| ਅਥਵਾ, ਯੂਸੈ ਰਸੈਰ੍ਵਾ ਤਕ੍ਰਭੂਯਿਸ੍ਠੈਃ ਸ਼ਾਲੀਨ੍ ਮਾਤ੍ਰਯਾ ਭੁਞ੍ਜੀਤ| ਕਾਰ੍ਯੇ ਭਕ੍ਤਾਦੌ ਕਾਰਣਤ੍ਵੇਨੋਪਚਾਰਾਤ੍ ਸ਼ਾਲੀਨ੍-ਭਕ੍ਤਤ੍ਵੇਨ ਪਰਿਣਤਾਨ੍, ਦਦ੍ਯਾਦਿਤਿ ਵੇਦ੍ਯਮ੍| ਸਰ੍ਵਥਾਤ੍ਰ ਤਕ੍ਰਪ੍ਰਯੋਗਃ ਪ੍ਰਾਯੇਣ ਪੂਜਿਤ ਇਤ੍ਯਤ ਏਵਾਹ-

Adhikarana takraprakArAH (41) · Śloka 41

ਰੂਕ੍ਸਮਰ੍ਧੋਦ੍ਧਤਸ੍ਨੇਹਂ ਯਤਸ਼੍ਚਾਨੁਦ੍ਧਤਂ ਘਤਮ੍| ਤਕ੍ਰਂ ਦੋਸਾਗ੍ਨਿਬਲਵਿਤ੍ਰਿਵਿਸ੍ਤ੍ਰਿਵਿਧਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍||੪੧||

ਸ੦-ਯਥਾਯੋਗਂ ਕਦਾਚਿਦ੍ਰੂਕ੍ਸਂ-ਨਿਃਸ਼ੇਸਮੁਦ੍ਧਤਸ੍ਨੇਹਂ, ਅਥਵਾਰ੍ਧੋਦ੍ਧਤਸ੍ਨੇਹਂ, ਕਦਾਚਿਦਨੁਦ੍ਧਤਂ ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਧਤਮ੍, ਕਾਰਣੇ ਨਵਨੀਤੇ ਕਾਰ੍ਯੋਪਚਾਰਾਦੇਵਮੁਕ੍ਤਮ੍, ਤਤ੍-ਏਤਤ੍ਰਿਵਿਧਿਂ, ਤਕ੍ਰਂ ਦੋਸਾਦਿਵਿਤ੍ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍| ਤਕ੍ਰਪ੍ਰਯੋਗੇ ਕਤੇ ਕੋ ਗੁਣਃ ? ਇਤ੍ਯਾਹ-

Adhikarana takraprayoge guNAH (42) · Śloka 42

ਨ ਵਿਰੋਹਨ੍ਤਿ ਗੁਦਜਾਃ ਪੁਨਸ੍ਤਕ੍ਰਸਮਾਹਤਾਃ| ਨਿਸਿਕ੍ਤਂ ਤਦ੍ਧਿ ਦਹਤਿ ਭੂਮਾਵਪਿ ਤਣੋਲੁਪਮ੍||੪੨||

ਸ੦-ਤਕ੍ਰੇਣ ਸਮਾਹਤਾਃ-ਉਨ੍ਮੂਲਿਤਾਃ, ਗੁਦਜਾਃ ਪੁਨਰ੍ਨ ਪ੍ਰਰੋਹਨ੍ਤਿ, ਸਮੂਲਾ ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਕਥਮੇਤਦਵਗਮ੍ਯਤੇ ? ਇਤ੍ਯਾਸ਼ਙ੍ਕ੍ਯਾਹ-ਹਿ-ਯਸ੍ਮਾਤ੍, ਤਤ੍-ਤਕ੍ਰਂ, ਭੂਮਾਵਪਿ ਨਿਸਿਕ੍ਤਂ ਤਣੋਲੁਪਂ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਦਹਤ੍ਯਪੁਨਰੁਤ੍ਪਾਦਨਾਤ੍| ਭੂਮਾਵਪੀਤ੍ਯਪਿਸ਼ਬ੍ਦੋ ਨ ਕੇਵਲਂ ਸ਼ਰੀਰੇ, ਬਾਹ੍ਯਾਯਾਮਪਿ ਭੁਵੀਤਿ ਸਨ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਰ੍ਥਃ| ਸਣੋਲੁਪਂ ਕਠਿਨਂ ਯਦ੍ਦਹਤਿ ਤਦਵਸ਼੍ਯਮਰ੍ਸ਼ਾਸਿ ਮਦੂਨਿ ਮਾਂਸਪ੍ਰਾਯਾਣਿ ਦਹਤ੍ਯੇਵ|

Adhikarana tatropapattiH (43-45) · Śloka 45

ਸ੍ਰੋਤਃਸੁ ਤਕ੍ਰਸ਼ੁਦ੍ਧੇਸੁ ਰਸੋ ਧਾਤੂਨੁਪੈਤਿ ਯਃ| ਤੇਨ ਪੁਸ੍ਟਿਰ੍ਬਲਂ ਵਰ੍ਣਃ ਪਰਂ ਤੁਸ੍ਟਿਸ਼੍ਚ ਜਾਯਤੇ||੪੩|| ਵਾਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਵਿਕਾਰਾਣਾਂ ਸ਼ਤਂ ਚ ਵਿਨਿਵਰ੍ਤਤੇ| |੪੫|

ਸ੦-ਵਾਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਵਤੇਸੁ ਸ੍ਰੋਤਃਸੁ ਤਕ੍ਰੇਣ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇਸੁ ਸਤ੍ਸੁ ਯੋ ਰਸਃ-ਆਹਾਰਰਸੋ, ਧਾਤੂਨ੍ ਉਪੈਤਿ-ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ, ਤੇਨ-ਰਸੇਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇਨ, ਪੁਸ੍ਟ੍ਯਾਦਯੋ ਜਾਯਨ੍ਤੇ| ਤਥਾ, ਵਾਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਵਿਕਾਰਾਣਾਂ ਸ਼ਤਂ ਵਿਨਿਵਰ੍ਤਤੇ-ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ|

Adhikarana mathitavisheShapAne~arshaHkShayaH (44-45) · Śloka 45

| ਮਥਿਤਂ ਭਾਜਨੇ ਕ੍ਸੁਦ੍ਰਬਹਤੀਫਲਲੇਪਿਤੇ||੪੪|| ਨਿਸ਼ਾਂ ਪਰ੍ਯੁਸਿਤਂ ਪੇਯਮਿਚ੍ਛਦ੍ਭਿਰ੍ਗੁਦਜਕ੍ਸਯਮ੍| |੪੫|

ਸ੦-ਕਣ੍ਟਕਾਰਿਕਾਫਲਲੇਪਿਤੇ ਭਾਜਨੇ ਮਥਿਤਂ ਨਿਸ਼ਾਂ ਸ੍ਥਿਤ ਗੁਦਜਕ੍ਸਯਮਿਚ੍ਛੁਭਿਃ ਪੇਯਮ੍|

Adhikarana takrAriShTam (45-48) · Śloka 48

| ਧਾਨ੍ਯੋਪਕੁਞ੍ਚਿਕਾਜਾਜੀਹਪੁਸਾਪਿਪ੍ਪਲੀਦ੍ਵਯੈਃ||੪੫|| ਕਾਰਵੀਗ੍ਰਨ੍ਥਿਕਸ਼ਠੀਯਵਾਨ੍ਯਗ੍ਨਿਯਵਾਨਕੈਃ| ਚੂਰ੍ਣਿਤੈਰ੍ਘਤਪਾਤ੍ਰਸ੍ਥਂ ਨਾਤ੍ਯਮ੍ਲਂ ਤਕ੍ਰਮਾਸੁਤਮ੍||੪੬|| ਤਕ੍ਰਾਰਿਸ੍ਟਂ ਪਿਬੇਜ੍ਜਾਤਂ ਵ੍ਯਕ੍ਤਾਮ੍ਲਕਟੁ ਕਾਮਿਤਃ| ਦੀਪਨਂ ਰੋਚਨਂ ਵਰ੍ਣ੍ਯਂਕਫਵਾਤਾਨੁਲੋਮਨਮ੍||੪੭|| ਗੁਦਸ਼੍ਵਯਥੁਕਣ੍ਡ੍ਵਰ੍ਤਿਨਾਸ਼ਨਂ ਬਲਵਰ੍ਧਨਮ੍| |੪੮|

ਸ੦-ਧਾਨ੍ਯੋਪਕੁਞ੍ਚਿਕਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਿਤੈਰ੍ਘਤਪਾਤ੍ਰਸ੍ਥਂ ਨਾਤ੍ਯਮ੍ਲਂ ਤਕ੍ਰਮਾਸੁਤਂ ਕਤ੍ਵਾਨਨ੍ਤਰਂ ਵ੍ਯਕ੍ਤਾਵਮ੍ਲਕਟੂ ਯਸ੍ਯ ਤਦ੍ ਵ੍ਯਕ੍ਤਾਮ੍ਲਕਟੁ, ਜਾਤਂ ਸਤ੍ਤਕ੍ਰਾਰਿਸ੍ਟਂ ਕਾਮਤਃ ਪਿਬੇਤ੍| ਤਚ੍ਚ ਪੀਤਂ ਦੀਪਨਾਦਿਗੁਣਂ ਸ੍ਯਾਤ੍| ਅਤ੍ਰ ਚ ਤਕ੍ਰੇ ਪਲਸ਼ਤਮਾਤ੍ਰੇ ਧਾਨ੍ਯਕਾਦੀਨਿ ਪਾਲਿਕਾਨਿ ਦੇਯਾਨੀਤਿ ਵਦ੍ਧਵੈਦ੍ਯਵ੍ਯਵਹਾਰਃ|

Adhikarana kumBavisheShe jAtaM takramarshauharam (48-49) · Śloka 49

| ਤ੍ਵਚਂ ਚਿਤ੍ਰਕਮੂਲਸ੍ਯ ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾ ਕੁਮ੍ਭਂ ਪ੍ਰਲੇਪਯੇਤ੍||੪੮|| ਤਕ੍ਰਂ ਵਾ ਦਧਿ ਵਾ ਤਤ੍ਰ ਜਾਤਮਰ੍ਸ਼ੋਹਰਂ ਪਿਬੇਤ੍| |੪੯|

ਸ੦-ਚਿਤ੍ਰਕਮੂਲਸ੍ਯ ਤ੍ਵਚਂ ਜਲੇਨ ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾ ਕੁਮ੍ਭਂ ਪ੍ਰਲੇਪਯੇਤ੍| ਤਕ੍ਰਂ ਤਤ੍ਰ ਜਾਤਮਥਵਾ ਦਧਿ ਜਾਤਮਰ੍ਸ਼ੋਹਰਂ ਪਿਬੇਤ੍|

Adhikarana BArgyAdiShvapyeSha vidhiH (49) · Śloka 49

| ਭਾਰ੍ਙ੍ਗ੍ਯਾਸ੍ਫੋਤਾਮਤਾਪਞ੍ਚਕੋਲੇਸ੍ਵਪ੍ਯੇਸ ਸਂਵਿਧਿਃ||੪੯||

ਸ੦-ਭਾਰ੍ਙ੍ਗ੍ਯਾਦਿਸ੍ਵਪ੍ਯੇਸ ਸਂਵਿਧਿਃ-ਏਤਤ੍ਤ੍ਵਗਾਦਿਭਾਜਨਲੇਪਨਾਦਿਕਂ ਕਾਰ੍ਯਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ

Adhikarana gajakaNAdiBiH saMskRutAH PalAmlAdayo dIpanAH (50-51) · Śloka 51

ਪਿਸ੍ਟੈਰ੍ਗਜਕਣਾਪਾਠਾਕਾਰਵੀਪਞ੍ਚਕੋਲਕੈਃ| ਤੁਮ੍ਬਰ੍ਵਜਾਜੀਧਨਿਕਾਬਿਲ੍ਵਮਧ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍||੫੦|| ਫਲਾਮ੍ਲਾਨ੍ ਯਮਕਸ੍ਨੇਹਾਨ੍ ਪੇਯਾਯੂਸਰਸਾਦਿਕਾਨ੍| ਏਭਿਰੇਵੌਸਧੈਃ ਸਾਧ੍ਯਂ ਵਾਰਿ ਸਰ੍ਪਿਸ਼੍ਚ ਦੀਪਨਮ੍||੫੧||

ਸ੦-ਹਸ੍ਤਿਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਾਦਿਭਿਃ ਪਿਸ੍ਟੈਃ-ਕਲ੍ਕਿਤੈਃ, ਤਥਾ ਫਲਃ-ਬੀਜਪੂਰਾਦਿਭਿਃ, ਅਮ੍ਲਾਨ੍ ਯਮਕਸ੍ਨੇਹਾਂਸ੍ਤਥਾ ਪੇਯਾਦਿਕਾਨ੍ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਏਭਿਰੇਵ-ਹਸ੍ਤਿਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਾਦਿਭਿਃ, ਵਾਰਿ ਸਾਧ੍ਯਂ-ਸ਼੍ਰਪਣੀਯਮ੍, ਸਰ੍ਪਿਸ਼੍ਚ ਸਾਧ੍ਯਮ੍, ਤਚ੍ਚ ਦ੍ਵਯਂ ਵਹ੍ਨੇਰ੍ਦੀਪਨਂ ਸ੍ਯਾਤ੍|

Adhikarana bhinnashakRutAmayaM kramaH (52) · Śloka 52

ਕ੍ਰਮੋਯਂ ਭਿਨ੍ਨਸ਼ਕਤਾਂ| |੫੨|

ਸ੦-ਅਯਂ-ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਃ, ਕ੍ਰਮੋ ਭਿਨ੍ਨਸ਼ਕਤਾਮ੍|

Adhikarana kaThinapurIShANAM kramo vakShayamANaH (52) · Śloka 52

ਵਕ੍ਸ੍ਯਤੇ ਗਾਢਵਰ੍ਚਸਾਮ੍| |੫੨|

ਸ੦-ਕਠਿਨਪੁਰੀਸਾਣਾਂ ਤੁ ਵਕ੍ਸ੍ਯਤੇ-ਭਣਿਸ੍ਯਤੇ| ਤਮੇਵਾਹ-

Adhikarana kaThina salavaNAvArUNIpAnamkaThina salavaNallavaBakShaNam (52-53) · Śloka 53

| ਸ੍ਨੇਹਾਡ੍ਯੈਃ ਸਕ੍ਤੁਭਿਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾਂ ਲਵਣਾਂ ਵਾਰੁਣੀਂ ਪਿਬੇਤ੍||੫੨|| ਲਵਣਾ ਏਵ ਵਾ ਤਕ੍ਰਸੀਧੁਧਾਨ੍ਯਾਮ੍ਲਵਾਰੁਣੀਃ| |੫੩|

ਸ੦-ਸ੍ਨੇਹਾਡ੍ਯੈਃ-ਬਹੁਸ੍ਨੇਹਸਮ੍ਪਕ੍ਤੈਃ, ਸਕ੍ਤੁਭਿਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾਂ ਲਵਣਾਂ ਵਾਰੁਣੀਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਤਕ੍ਰਾਦੀਨ੍ ਵਾ ਲਵਣਾਨ੍ ਪਥਕ੍ ਪਥਕ੍ ਯਥਾਯੋਗਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਏਵਸ਼ਬ੍ਦੋਤ੍ਰ ਕੇਵਲਾਨੇਵੈਤਾਨ੍ ਸਕ੍ਤੁਰਹਿਤਾਨ੍ ਪਿਬੇਦਿਤਿ ਦ੍ਯੋਤਯਤਿ|

Adhikarana kaThinakara~jjapallavaBakShaNam (53-54) · Śloka 54

| ਪ੍ਰਾਗ੍ਭਕ੍ਤਾਨ੍ ਯਮਕੇ ਭਸ੍ਟਾਨ੍ ਸਕ੍ਤੁਭਿਸ਼੍ਚਾਵਚੂਰ੍ਣਿਤਾਨ੍||੫੩|| ਕਰਞ੍ਜਪਲ੍ਲਵਾਨ੍ ਖ਼ਾਦੇਦ੍ਵਾਤਵਰ੍ਚੋਨੁਲੋਮਨਾਨ੍| |੫੪|

ਸ੦-ਤਥਾ, ਕਰਞ੍ਜਪਲ੍ਲਵਾਨ੍ ਭਕ੍ਸਯੇਤ੍| ਕਿਮ੍ਭੂਤਾਨ੍ ? ਪ੍ਰਾਗ੍ਭਕ੍ਤਾਨ੍,- ਭਕ੍ਤਾਤ੍ ਪ੍ਰਾਕ੍, ਮਯੂਰਵ੍ਯਂਸਕਾਦਿਤ੍ਵਾਤ੍ਸਮਾਸਃ, ਕਰਞ੍ਜਪਲ੍ਲਵਾਨ੍ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵ੍ਯਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਕਿਮ੍ਭੂਤਾਨ੍? ਯਮਕੇਸ੍ਨੇਹਦ੍ਵਯੇ, ਭਸ੍ਟਾਨ੍-ਪਕ੍ਵਾਨ੍, ਤਥਾ ਸਕ੍ਤੁਭਿਃ ਸੁਸ੍ਟੁ ਚੂਰ੍ਣਿਤਾਨ੍ ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਾਤਵਰ੍ਚੋਨੁਲੋਮਨਾਨ੍|

Adhikarana kaThinapurIShANAM saguDanAgarAdiyogaH (54-55) · Śloka 55

| ਸਗੁਡਂ ਨਾਗਰਂ ਪਾਠਾਂ ਗੁਡਕ੍ਸਾਰਘਤਾਨਿ ਵਾ||੫੪|| ਗੋਮੂਤ੍ਰਾਧ੍ਯੁਸਿਤਾਮਦ੍ਯਾਤ੍ਸਗੁਡਾਂ ਵਾ ਹਰੀਤਕੀਮ੍| |੫੫|

ਸ੦-ਤਥਾ, ਗੁਡੇਨ ਸਹ ਸ਼ੁਣ੍ਠੀਂ ਪਾਠਾਂ ਵਾਸ਼੍ਨੀਯਾਤ੍| ਅਥਵਾ, ਗੁਡਯਵਕ੍ਸਾਰਸਰ੍ਪੀਸ੍ਯਦ੍ਯਾਤ੍| ਗੁਡੇਨ ਵਾ ਸਹ ਹਰੀਤਕੀਮਦ੍ਯਾਤ੍| ਕਿਮ੍ਭੂਤਾਮ੍ ? ਗੋਮੂਤ੍ਰੇਧ੍ਯੁਸਿਤਾਮ੍|

Adhikarana kaThinapurIShANAM pathyAshatadvayayogAH (55-57) · Śloka 57

| ਪਥ੍ਯਾਸ਼ਤਦ੍ਵਯਾਨ੍ਮੂਤ੍ਰਦ੍ਰੋਣੇਨਾਮੂਤ੍ਰਸਙ੍ਕ੍ਸ੍ਯਾਤ੍||੫੫|| ਪਕ੍ਵਾਤ੍ ਖ਼ਾਦੇਤ੍ਸਮਧੁਨੀ ਦ੍ਵੇ ਦ੍ਵੇ ਹਨ੍ਤਿ ਕਫੋਦ੍ਭਵਾਨ੍| ਦੁਰ੍ਨਾਮਕੁਸ੍ਠਸ਼੍ਵਯਥੁਗੁਲ੍ਮਮੇਹੋਦਰਕਮੀਨ੍||੫੬|| ਗ੍ਰਨ੍ਥ੍ਯਰ੍ਬੁਦਾਪਚੀਸ੍ਥੌਲ੍ਯਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗਾਡ੍ਯਮਾਰੁਤਾਨ੍| |੫੭|

ਸਂ-ਪਥ੍ਯਾਨਾਂ ਸ਼ਤਦ੍ਵਯਂ ਪਥ੍ਯਾਸ਼ਤਦ੍ਵਯਮ੍, ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਗੋਮੂਤ੍ਰਦ੍ਰੋਣੇਨ ਮੂਤ੍ਰਸਙ੍ਕ੍ਸ੍ਯਂ ਯਾਵਤ੍-ਮੂਤ੍ਰਕ੍ਸਯਾਵਧਿ, ਪਕ੍ਵਾਤ੍ ਦ੍ਵੇ ਦ੍ਵੇ-ਪਥ੍ਯਾਖ਼੍ਯੇ ਫਲੇ, ਖ਼ਾਦੇਤ੍| ਕਿਮ੍ਭੂਤੇ ? ਸਮਧੁਨੀ-ਮਾਕ੍ਸਿਕਯੁਕ੍ਤੇ| ਪਥ੍ਯਾਸ਼ਤਦ੍ਵਯਂ ਚੋਪਯੁਕ੍ਤਂ ਕਫੋਦ੍Vਅਵਾਨਾਮਯਾਨ੍ ਦੁਰ੍ਨਾਮਾਦੀਨ੍ ਹਨ੍ਤਿ|

Adhikarana kaThinapurIShANAM ajashRu~ggImUlakalkayogaH (57-58) · Śloka 58

| ਅਜਸ਼ਙ੍ਗੀਜਟਾਕਲ੍ਕਮਜਾਮੂਤ੍ਰੇਣ ਯਃ ਪਿਬੇਤ੍||੫੭|| ਗੁਡਵਾਰ੍ਤਾਕਭੁਕ੍ ਤਸ੍ਯ ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਗੁਦਾਙ੍ਕੁਰਾਃ| |੫੮|

ਸ੦-ਅਜਸ਼ਙ੍ਗੀਮੂਲਕਲ੍ਕਂ ਯਃ ਪੁਰੁਸੋਜਮੂਤ੍ਰੇਣ ਪਿਬੇਤ੍| ਕਿਮ੍ਭੂਤਃ ? ਗੁਡਵਾਰ੍ਤਾਕਭੁਕ੍-ਏਤਦਾਹਾਰਃ, ਤਸ੍ਯ-ਪੁਰੁਸਸ੍ਯ, ਦ੍ਰਾਕ੍ ਦੁਰ੍ਨਾਮਾਨਿ ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ|

Adhikarana kaThinapurIShANAM pathyAtakrayogaH kaThinapurIShANAM pathyApippalIyogaH kaThinapurIShANAM pathyAtrivRuddantIyogaH (58-60) · Śloka 60

| ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਾਰਸੇਨ ਤ੍ਰਿਵਤਾਂ ਪਥ੍ਯਾਂ ਤਕ੍ਰੇਣ ਵਾ ਸਹ||੫੮|| ਪਥ੍ਯਾਂ ਵਾ ਪਿਪ੍ਪਲੀਯੁਕ੍ਤਾਂ ਘਤਭਸ੍ਟਾਂ ਗੁਡਾਨ੍ਵਿਤਾਮ੍| ਅਥਵਾ ਸਤ੍ਰਿਵਦ੍ਦਨ੍ਤੀਂ ਭਕ੍ਸਯੇਦਨੁਲੋਮਨੀਮ੍||੫੯|| ਹਤੇ ਗੁਦਾਸ਼੍ਰਯੇ ਦੋਸੇ ਗੁਦਜਾ ਯਾਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਕ੍ਸ੍ਯਮ੍| |੬੦|

ਸ੦-ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਾਰਸੇਨ-ਤ੍ਰਿਫਲਾਕ੍ਵਾਥੇਨ, ਤ੍ਰਿਵਤਾਮਦ੍ਯਾਤ੍| ਅਭਯਾਂ ਵਾ ਤਕ੍ਰੇਣ ਸਹਾਦ੍ਯਾਤ੍| ਪਥ੍ਯਾਂ ਵਾ ਪਿਪ੍ਪਲੀਯੁਕ੍ਤਾਂ ਘਤਭਸ੍ਟਾਂ ਗੁਡਯੁਕ੍ਤਾਂ ਭੁਞ੍ਜੀਤ| ਅਥਵਾ ਪਥ੍ਯਾਂ ਤ੍ਰਿਵਦ੍ਦਨ੍ਤੀਭ੍ਯਾਂ ਸਹਾਨੁਲੋਮਕਤਾਂ ਭਕ੍ਸਯੇਤ੍| ਗੁਦਾਸ਼੍ਰਯੇ ਦੋਸੇ ਹਤੇ ਸਤਿ ਗੁਦਜਾਃ ਸਙ੍ਕ੍ਸਯਂ ਾਨ੍ਤਿ, ਆਸ਼੍ਰਯਾਭਾਵ ਆਸ਼੍ਰਿਤਾਨੁਪਪਤ੍ਤੇਃ| ਤਸ੍ਮਦਨੁਲੋਮਨਮਰ੍ਸ਼ਃਸੁ ਹਿਤਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ|

Adhikarana kaThinapurIShANAM dADimasvarasAditakrayogaH pAThAtakrayogaH kaThinapurIShANAM citrakashuNThIsIdhuyogaHkaThinapurIShANAM hapuShAdi surAyogaH (60-62) · Śloka 62

| ਦਾਡਿਮਸ੍ਵਰਸਾਜਾਜੀਯਵਾਨੀਗੁਡਨਾਗਰੈਃ||੬੦|| ਪਾਠਯਾ ਵਾ ਯੁਤਂ ਤਕ੍ਰਂ ਵਾਤਵਰ੍ਚੋਨੁਲੋਮਨਮ੍| ਸਿਧੁਂ ਵਾ ਗੌਡਮਥਵਾ ਸਚਿਤ੍ਰਕਮਹੌਸਧਮ੍||੬੧|| ਪਿਬੇਤ੍ਸੁਰਾਂ ਵਾ ਹਪੁਸਾਪਾਠਾਸੌਵਰ੍ਚਲਾਨ੍ਵਿਤਾਮ੍| |੬੨|

ਸ੦-ਦਾਡਿਮਾਦਿਭਿਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਤਕ੍ਰਂ ਪਾਠਯਾ ਵਾਤਵਰ੍ਚੋਨੁਲੋਮਨਂ ਸ੍ਯਾਟ੍| ਅਥਵਾ, ਸੀਧੁਂ ਚਿਤ੍ਰਕਸ਼ੁਣ੍ਠੀਯੁਤਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਗੌਡਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਰਕਸ਼ੁਣ੍ਠੀਯੁਤਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਅਥਵਾ, ਸੁਰਾਂ ਹਪੁਸਾਦਿਯੁਕ੍ਤਾਂ ਪਿਬੇਤ੍|

Adhikarana kaThinapurIShANAM vardhamAnapippalItilakShIrayogaH (62-63) · Śloka 63

| ਦਸ਼ਾਦਿਦਸ਼ਕੈਰ੍ਵਦ੍ਧਾਃ ਪਿਪ੍ਪਲੀਰ੍ਦ੍ਵਿਪਿਚੁਂ ਤਿਲਾਨ੍||੬੨|| ਪੀਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਲਭਤੇ ਬਲਂ ਦੇਹਹੁਤਾਸ਼ਯੋਃ| |੬੩|

ਸ੦-ਦਸ਼ਾਦਿਦਸ਼ਕੈਰ੍ਵਦ੍ਧਾਃ ਪਿਪ੍ਪਲੀਸ੍ਤਥਾ ਤਿਲਾਨ੍ ਦ੍ਵਿਪਿਚੁਂ ਪੀਤ੍ਵਾ ਦੇਹਸ੍ਯ ਵਹ੍ਨੇਸ਼੍ਚ ਬਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ| ਦਸ਼ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯ ਆਦਿ-ਪ੍ਰਥਮਂ ਦਿਨਂ, ਯੇਸਾਂ ਦਸ਼ਕਾਨਾਂ ਤ ਏਵਮ੍| ਦਸ਼ਦਯਸ਼੍ਚ ਤੇ ਦਸ਼ਕਾਸ਼੍ਚ ਦਸ਼ਾਦਿਦਸ਼ਕਾਃ, ਤੈਰ੍ਵਦ੍ਧਾਃ| ਪ੍ਰਥਮੇ ਦਿਨੇ ਦਸ਼ਪਿਪ੍ਪਲੀਸ੍ਤਿਲਕਰ੍ਸਦ੍ਵਯਂ ਚ ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਪੇਯਾਃ, ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਪ੍ਰਤਿਦਿਨਂ ਦਸ਼ਦਸ਼ ਪਿਪ੍ਪਲੀਃ ਪਿਪ੍ਪਲੀਵਰ੍ਧਮਾਨ੍ਯਾਯੇਨ ਵਦ੍ਧਤਿ(ਦ੍ਧਾਸ੍ਤਿ)ਲਕਰ੍ਸਦ੍ਵਯੇਨ ਸਹ ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਪੀਤ੍ਵਾ ਦੇਹਸ੍ਯਾਗ੍ਨੇਸ਼੍ਚ ਬਲਂ ਲਭਤੇ| ਅਤ੍ਰ ਕਾਲਸ੍ਯਾਨਿਰ੍ਦਿਸ੍ਟਤ੍ਵਾਦ੍ਦੇਹਾਗ੍ਨਯੋਰ੍ਬਲਮਿਚ੍ਛਤਾ ਯਥੇਸ੍ਟਕਾਲਃ ਪ੍ਰਯੋਗਃ ਕਾਰ੍ਯਃ| ਕ੍ਸੀਰਸ੍ਯ ਚਾਤ੍ਰ ਪ੍ਰਮਾਣਾਨੁਕ੍ਤੇਃ ਸਾਮਾਨ੍ਯਪਰਿਭਾਸਯਾ "ਪੇਸ੍ਯਸ੍ਯ ਕਰ੍ਸਮਾਲੋਡ੍ਯਂ ਤਦ੍ਦ੍ਰਵਸ੍ਯ ਪਲਤ੍ਰਯੇ|" (ਹ.ਕ.ਅ.੬/੧੩) ਇਤਿ ਪਰਿਮਾਣਂ ਕਲ੍ਪ੍ਯਮ੍|

Adhikarana kaThinapurIShANAM duHsparshakAdipAThAyogaH (63-64) · Śloka 64

| ਦੁਃਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਕੇਨ ਬਿਲ੍ਵੇਨ ਯਵਾਨ੍ਯਾ ਨਾਗਰੇਣ ਵਾ||੬੩|| ਏਕੈਕੇਨਾਪਿ ਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਪਾਠਾ ਹਨ੍ਤ੍ਯਰ੍ਸ਼ਸਾਂ ਰੁਜਮ੍| |੬੪|

ਸ੦-ਧਨ੍ਵਯਵਾਸਕੇਨ ਬਿਲ੍ਵੇਨ ਯਵਾਨ੍ਯਾ ਸ਼ੁਣ੍ਠ੍ਯਾ ਵੈਕੈਕੇਨਾਪ੍ਯੇਵਂ ਪਾਠਾ ਯੁਕ੍ਤਾ ਦੁਰ੍ਨਾਮ੍ਰਾਂ ਰੁਜਂ ਹਨ੍ਤਿ| ਏਕੈਕੇਨਾਪੀਤ੍ਯਪਿਸ਼ਬ੍ਦਾਤ੍ ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਂ ਤ੍ਰਿਭਿਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭਿਸ਼੍ਚ| ਏਕੈਕੇਨੇਤ੍ਯੇਕਸ਼ਬ੍ਦਸ੍ਯ "ਏਕਂ ਬਹੁਵ੍ਰੀਹਿਵਤ੍" ਇਤਿ ਦ੍ਵਿਤ੍ਵਬਹੁਵ੍ਰੀਹਿਵਦ੍ਭਾਵਾਤ੍ਸੁਪੋ ਲੁਕ੍|

Adhikarana kaThinapurIShANAM aBayAriShTaH (64-68) · Śloka 68

| ਸਲਿਲਸ੍ਯ ਵਹੇ ਪਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਰ੍ਧਮਭਯਾਤ੍ਵਚਾਮ੍||੬੪|| ਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਧਾਤ੍ਰ੍ਯਾ ਦਸ਼ਪਲਂ ਕਪਿਤ੍ਥਾਨਾਂ ਤਤੋਰ੍ਧਤਃ| ਵਿਸ਼ਾਲਾਂ ਰੋਧ੍ਰਮਰਿਚਕਸ੍ਣਾਵੇਲ੍ਲੈਲਵਾਲੁਕਮ੍||੬੫|| ਦ੍ਵਿਪਲਾਂਸ਼ਂ ਪਥ੍ਕਪਾਦਸ਼ੇਸੇ ਪੂਤੇ ਗੁਡਾਤ੍ਤੁਲੇ| ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਚ ਧਾਤਕ੍ਯਾਃ ਸ੍ਥਾਪਯੇਦ੍ਧਤਭਾਜਨੇ||੬੬|| ਪਕ੍ਸਾਤ੍ਸ ਸ਼ੀਲਿਤੋਰਿਸ੍ਟਃ ਕਰੋਤ੍ਯਗ੍ਨਿਂ, ਨਿਹਨ੍ਤਿ ਚ| ਗੁਦਜਗ੍ਰਹਣੀਪਾਣ੍ਡੁਕੁਸ੍ਠੋਦਰਗਰਜ੍ਵਰਾਨ੍||੬੭|| ਸ਼੍ਵਯਥੁਪ੍ਲੀਹਹਦ੍ਰੋਗਗੁਲ੍ਮਯਕ੍ਸ੍ਮਵਮਿਕਮੀਨ੍| |੬੮|

ਸ੦-ਸਲਿਲਸ੍ਯ ਵਹੇ-ਦ੍ਰੋਣਚਤੁਸ੍ਟਯੇ, ਪਕ੍ਤ੍ਵਾ ਹਰੀਤਕੀਤ੍ਵਚਾਂ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਰ੍ਧਂ-ਅਸ੍ਟਪਲਾਨਿ, ਆਮਲਕਦਲਾਨਾਂ ਪ੍ਰਸ੍ਥਂ, ਕਪਿਤ੍ਥਸ੍ਯ ਪਲਾਨਿਦਸ਼, ਤਤਃ-ਕਪਿਤ੍ਥਾਤ੍, ਅਰ੍ਧੇਨ ਵਿਸ਼ਾਲਂ ਪਞ੍ਚਪਲਾਂ, ਰੋਧ੍ਰਾਧਿਕਂ ਦ੍ਵਿਪਲਾਂਸ਼ਂ ਪਥਕ੍ਪਥਗੇਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਪਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪਾਦਸ਼ੇਸੇ-ਦ੍ਰੋਣਸ਼ੇਸੇ, ਪੂਤੇ ਗਾਲਿਤੇ ਚਾਸ੍ਮਿਨ੍ ਗੁਡਾਤ੍ਤੁਲੇ ਦ੍ਵੇ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਧਾਤਕ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਚ ਤਤੋ ਘਤਰੂਢੇ ਭਾਜਨੇ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍| ਪਕ੍ਸਾਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਸ਼ੀਲਿਤਃ ਸਃ-ਅਭਯਾਰਿਸ੍ਟਸਂਜ੍ਞਃ, ਅਗ੍ਨਿਂ ਕਰੋਤਿ-ਦੀਪਯਤਿ, ਗੁਦਜਾਦੀਂਸ਼੍ਚ ਹਨ੍ਤਿ|

Adhikarana kaThinapurIShANAM dhanvAriShTaH (68-69) · Śloka 69

| ਜਲਦ੍ਰੋਣੇ ਪਚੇਦ੍ਦਨ੍ਤੀਦਸ਼ਮੂਲਵਰਾਗ੍ਨਿਕਾਨ੍||੬੮|| ਪਾਲਿਕਾਨ੍ ਪਾਦਸ਼ੇਸੇ ਤੁ ਕ੍ਸਿਪੇਙ੍ਗੁਡਤੁਲਾਂ ਪਰਮ੍| ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍ਸਰ੍ਵਮਸ੍ਯ ਸ੍ਯਾਦਨੁਲੋਮਿਤਰਸ੍ਤ੍ਵਯਮ੍||੬੯||

ਸ੦-ਜਲਸ੍ਯ ਦ੍ਰੋਣੇ ਦਨ੍ਤ੍ਯਾਦੀਨ੍ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਪਾਲਿਕਾਨ੍ ਪਚੇਤ੍| ਪਾਦਸ਼ੇਸੇ ਚਾਸ੍ਮਿਨ੍ ਗੁਡਾਤ੍ਤੁਲਾਂ ਕ੍ਸਿਪੇਤ੍| ਪਰਂ-ਅਨ੍ਯਤ੍, ਸਰ੍ਵਮਸ੍ਯ-ਦਨ੍ਤ੍ਯਰਿਸ੍ਟਸ੍ਯ, ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍-ਅਭਯਾਰਿਸ੍ਟਤੁਲ੍ਯਂ ਧਾਤਕੀਪਰਿਮਾਣਘਤਭਾਜਨਸ੍ਥਾਪਨਪਕ੍ਸੋਤ੍ਤਰਕਾਲਪਾਨਾਦਿ, ਸ੍ਯਾਤ੍| ਆਨੁਲੋਮੀਤ੍ਯਾਦਿ| ਆਨੁਲੋਮੀਵਾਤਵਿਬਨ੍ਧਨੁਤ੍ ਅਭਯਾਰਿਸ੍ਟਃ| ਆਯਂ ਪੁਨਸ੍ਤਤੋਪ੍ਯਾਨੁਲੋਮਿਤਰਃ|

Adhikarana kaThinapurIShANAM durAlaBAriShTaH (70-71) · Śloka 71

ਪਚੇਹੁਰਾਲਭਾਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਦ੍ਰੋਣੇਪਾਂ ਪ੍ਰਾਸਤੈਃ ਸਹ| ਦਨ੍ਤੀਪਾਠਾਗ੍ਨਿਵਿਜਯਾਵਾਸਾਮਲਕਨਾਗਰੈਃ||੭੦|| ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਿਤਾਸ਼ਤਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਪਾਦਸ੍ਥੇਨ੍ਯਚ੍ਚ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍| ਲਿਮ੍ਪੇਤ੍ਕੁਮ੍ਭਂ ਤੁ ਫਲਿਨੀਕਸ੍ਣਾਚਵ੍ਯਾਜ੍ਯਮਾਕ੍ਸਿਕੈਃ||੭੧||

ਸਂ-ਅਪਾਂ ਦ੍ਰੋਣੇ ਧਨ੍ਵਯਾਸਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਦਨ੍ਤ੍ਯਾਦਿਭਿਃ ਦ੍ਵਿਪਲਿਕੈਃ ਸਹ ਪਚੇਤ੍| ਤਸ੍ਮਿਨ੍-ਪਾਦਸ੍ਥੇ ਕ੍ਵਾਥੇ, ਸਿਤਾਯਾਃ ਸ਼ਤਂ ਕ੍ਸਿਪੇਤ੍| ਅਨ੍ਯਤ੍-ਧਾਤਕੀਪਰਿਮਾਣਾਦਿਕਂ, ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍-ਅਭਯਾਰਿਸ੍ਟਵਤ੍, ਕਾਰ੍ਯਮ੍| ਲਿਮ੍ਪੇਦਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਤੁਰ੍ਵਿਸ਼ੇਸੇ| ਵਿਸ਼ੇਸਸ੍ਤੁ ਫਲਿਨ੍ਯਾਦਿਭਿਃ ਕੁਮ੍ਭਂ ਲਿਮ੍ਪੇਤ੍, ਯਤ੍ਰਾਯਂ ਨਿਕ੍ਸਿਪ੍ਯਤੇ ਦੁਰਾਲਭਾਰਿਸ੍ਟ ਇਤਿ|

Adhikarana kaThinapurIShANAM PalAmlAdighRutam (72-73) · Śloka 73

ਪ੍ਰਾਗ੍ਭਕ੍ਤਮਾਨੁਲੋਮ੍ਯਾਯ ਫਲਾਮ੍ਲਂ ਵਾ ਪਿਬੇਦ੍ਧਤਮ੍| ਚਵ੍ਯਚਿਤ੍ਰਕਸਿਦ੍ਧਂ ਵਾ ਯਵਕ੍ਸਾਰਗੁਡਾਨ੍ਵਿਤਮ੍||੭੨|| ਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਸਿਦ੍ਧਂ ਵਾ ਸਗੁਡਕ੍ਸਾਰਨਾਗਰਮ੍| |੭੩|

ਸ੦-ਪ੍ਰਾਗ੍ਭਕ੍ਤਂ-ਭਕ੍ਤਾਤ੍ ਪੂਰ੍ਵਂ, ਘਤਂ ਫਲੈਃ-ਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗਾਦਿਭਿਰਨੁਲੋਮਨਪ੍ਰਾਯੈਃ, ਅਮ੍ਲਂ ਤੈਃ ਪਕ੍ਵਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਚਵ੍ਯਚਿਤ੍ਰਕਾਭ੍ਯਾਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਪਕ੍ਵਂ ਯਵਕ੍ਸਾਰਗੁਡਾਭ੍ਯਾਂ ਯੁਕ੍ਤਂ ਘਤਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਅਥਵਾ, ਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਸਿਦ੍ਧਂ ਗੁਡਯਵਕ੍ਸਾਰਨਾਗਰਸਹਿਤਂ ਪਿਬੇਤ੍|

Adhikarana kaThinapurIShANAM pippalyAdighRutam (73-74) · Śloka 74

| ਪਿਪ੍ਪਲੀਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਧਾਨਕਾਦਾਡਿਮੈਰ੍ਘਤਮ੍||੭੩|| ਦਘ੍ਨਾ ਚ ਸਾਧਿਤਂ ਵਾਤਸ਼ਕਨ੍ਮੂਤ੍ਰਵਿਬਨ੍ਧਨੁਤ੍| |੭੪|

ਸ੦-ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਾਦਿਭਿਰ੍ਦਧਿਸਹਿਤੈਃ ਸਾਧਿਤਂ ਘਤਂ ਵਾਤਸ਼ਕਨ੍ਮੂਤ੍ਰਵਿਬਨ੍ਧਜਿਤ੍|

Adhikarana kaThinapurIShANAM palAshakShArAdighRutam (74-75) · Śloka 75

| ਪਲਾਸ਼ਕ੍ਸਾਰਤੋਯੇਨ ਤ੍ਰਿਗੁਣੇਨ ਪਚੇਦ੍ਧਤਮ੍||੭੪|| ਵਤ੍ਸਕਾਦਿਪ੍ਰਤੀਵਾਪਮਰ੍ਸ਼ੋਘ੍ਨਂ ਦੀਪਨਂ ਪਰਮ੍| |੭੫|

ਸ੦-ਪਲਾਸ਼ਕ੍ਸਾਰਸ੍ਯ ਜਲੇਨ ਤ੍ਰਿਗੁਣੇਨ ਵਤ੍ਸਕਾਦਿਪ੍ਰਤੀਵਾਪਂ ਘਤਂ ਪਚੇਤ੍| ਤਚ੍ਚਾਰ੍ਸ਼ੋਘ੍ਨਂ ਪਰਂ ਦੀਪਨਂ ਚ|

Adhikarana pa~jcakolAdighRutam (75-77) · Śloka 77

| ਪਞ੍ਚਕੋਲਾਭਯਾਕ੍ਸਾਰਯਵਾਨੀਬਿਡਸੈਨ੍ਧਵੈਃ||੭੫|| ਸਪਾਠਾਧਾਨ੍ਯਮਰਿਚੈਃ ਸਵਿਲ੍ਵੈਰ੍ਦਧਿਮਦ੍ਧਤਮ੍| ਸਾਧਯੇਤ੍ ਤਜ੍ਜਯਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਗੁਦਵਙ੍ਕ੍ਸ੍ਣਵੇਦਨਾਮ੍||੭੬|| ਪ੍ਰਵਾਹਿਕਾਂ ਗੁਦਭ੍ਰਂਸ਼ਂ ਮੂਤ੍ਰਕਚ੍ਛ੍ਰਂ ਪਰਿਸ੍ਰਵਮ੍| |੭੭|

ਸ੦-ਪਞ੍ਚਕੋਲਾਦਿਭਿਰ੍ਦਧਿਸਹਿਤਂ ਘਤਂ ਪਚੇਤ੍| ਤਚ੍ਚ ਗੁਦਾਦਿ ਵੇਦਨਾਦੀਨ੍ ਜਯਤਿ|

Adhikarana kaThinapurIShANAM cA~ggerIghRutam (77-79) · Śloka 79

| ਪਾਠਾਜਮੋਦਧਨਿਕਾਸ਼੍ਵਦਂਸ੍ਤ੍ਰਾਪਞ੍ਚਕੋਲਕੈਃ||੭੭|| ਸਵਿਲ੍ਵੈਰ੍ਦਨਿ ਚਾਙ੍ਗੇਰੀਸ੍ਵਰਸੇ ਚ ਚਤੁਰ੍ਗੁਣੇ| ਹਨ੍ਤ੍ਯਾਜ੍ਯਂ ਸਿਦ੍ਧਮਾਨਾਹਂ ਮੂਤ੍ਰਕਚ੍ਛ੍ਰਂ ਪ੍ਰਵਾਹਿਕਾਮ੍||੭੮|| ਗੁਦਭ੍ਰਂਸ਼ਾਰ੍ਤਿਗੁਦਜਗ੍ਰਹਣੀਗਦਮਾਰੁਤਾਨ੍| |੭੯|

ਸ੦-ਪਾਠਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚਾਙ੍ਗੇਰੀਸ੍ਵਰਸੇ ਦਘ੍ਨਿ ਚ ਚਤੁਰ੍ਗੁਣੇ ਘਤਂ ਪਕ੍ਵਂ ਚਾਙ੍ਗੇਰੀਘਤਮ੍| ਏਤਦਾਨਾਹਾਦੀਨ੍ ਹਨ੍ਤਿ|

Adhikarana kaThinapurIShANAM shikhitittiryAdimAM sarasAH (79-80) · Śloka 80

| ਸ਼ਿਖ਼ਿਤਿਤ੍ਤਿਰਿਲਾਵਾਨਾਂ ਰਸਾਨਮ੍ਲਾਨ੍ ਸੁਸਂਸ੍ਕਤਾਨ੍||੭੯|| ਦਕ੍ਸਾਣਾਂ ਵਰ੍ਤਕਾਨਾਂ ਵਾ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਿਙ੍ਵਾਤਸਙ੍ਗ੍ਰਹੇ| |੮੦|

ਸਂ-ਮੁਰਤਿਤ੍ਤਿਰ੍ਯਾਦੀਨਾਂ ਸੁਸਮ੍ਸ੍ਕਤਾਨਮ੍ਲਾਨ੍ ਮਾਂਸਰਸਾਨ੍ ਵਿਡ੍ਵਾਤਸਙ੍ਗ੍ਰਹਨਿਵਤ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍|

Adhikarana kaThinapurIShANAM vAstukAdi shAkam kaThinapurIShANAM raktashAlyannam kaThinapurIShANAM vya~jjanaM mAMsarasASca (80-85) · Śloka 85

| ਵਸ੍ਤੁਕਾਗ੍ਨਿਤ੍ਰਿਵਦ੍ਦਨ੍ਤੀਪਾਠਾਮ੍ਲੀਕਾਦਿਪਲ੍ਲਵਾਨ੍||੮੦|| ਅਨ੍ਯਚ੍ਚ ਕਫਵਾਤਘ੍ਨਂ ਸ਼ਾਕਂ ਚ ਲਘੁਮੇਦਿ ਚ| ਸਹਿਙ੍ਗਂ ਯਮਕੇ ਭਸ੍ਟਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਦਧਿਸਰੈਃ ਸਹ||੮੧|| ਦਹ੍ਨਿਕਾਪਞ੍ਚਕੋਲਾਭ੍ਯਾਂ ਪਿਸ੍ਟਾਭ੍ਯਾਂ ਦਾਡਿਮਾਮ੍ਬੁਨਾ| ਆੜ੍ਦ੍ਰਿਕਾਯਾਃ ਕਿਸਲਯੈਃ ਸ਼ਕਲੈਰਾਦ੍ਰਕਸ੍ਯ ਚ||੮੨|| ਯੁਕ੍ਤਮਙ੍ਗਾਰਧੂਪੇਨ ਹਦ੍ਯੇਨ ਸੁਰਭੀਕਤਮ੍| ਸਜੀਰਕਂ ਸਮਰਿਚਂ ਬਿਡਸੌਵਰ੍ਚਲੋਤ੍ਕਟਮ੍||੮੩|| ਵਾਤੋਤ੍ਤਰਸ੍ਯ ਰੂਕ੍ਸਸ੍ਯ ਮਨ੍ਦਾਗ੍ਨੇਰ੍ਵਦ੍ਧਵਰ੍ਚਸਃ| ਕਲ੍ਪਯੇਦ੍ਰਕ੍ਤਸ਼ਾਲ੍ਯਨ੍ਨਵ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਸ਼ਾਕਵਦ੍ਰਸਾਨ੍||੮੪|| ਗੋਗੋਧਾਛਗਰੋਸ੍ਟ੍ਰਾਣਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸਾਤ੍ਕ੍ਰਵ੍ਯਭੋਜਿਨਾਮ੍| |੮੫|

ਸ੦-ਵਾਸ੍ਤੁਕਾਦੀਨਾਂਸ਼ਾਕਂ ਤਥਾਪਰਮਪਿ ਸ਼ਾਕਂ ਯਤ੍ਕਫਵਾਤਘ੍ਨਂ ਕੋਸ਼ਾਤਕਾਦਿਕਂ, ਲਘੁ ਮੇਦਿ ਚ| ਤਚ੍ਚ ਸਹਿਙ੍ਗੁ ਚ ਤਥਾ ਯਮਕੇ ਭਸ੍ਟਂ-ਸਨ੍ਤਲਿਤਮ੍| ਤਥਾ, ਦਧਿਸਰੇਣ ਢਨਿਕਾਪਞ੍ਚਕੋਲਾਭ੍ਯਾਂ ਪਿਸ੍ਟਾਭ੍ਯਾਂ ਦਾਡਿਮਾਮ੍ਬੁਨਾ ਚ ਸਿਦ੍ਧਮ੍| ਤਥਾ, ਆਰ੍ਦ੍ਰਿਕਾਯਾਃ-ਧਨਿਕਾਯਾਃ, ਕਿਸਲਯੈਃ-ਪਲ੍ਲਵੈਃ, ਯੁਕ੍ਤਮ੍| ਤਥਾ, ਆਰ੍ਦ੍ਰਕਸ੍ਯ ਸ਼ਕਲੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਮ੍| ਤਥਾ, ਹਦ੍ਯੇਨ-ਮਨਃਪ੍ਰਿਯੇਣ, ਅਙ੍ਗਾਰਧੂਪੇਨ-ਅਙ੍ਗਾਰੈਰ੍ਯੋ ਧੂਪੋ ਹਿਙ੍ਗ੍ਵਾਦਿਨਾ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਸ੍ਤੇਨ, ਸੁਰਭੀਕਤਮ੍| ਤਥਾ, ਸਜੀਰਕਂ ਸਮਰਿਚਂ ਬਿਡਸੌਵਰ੍ਚਲਲਵਣਾਭ੍ਯਾਮੁਤ੍ਕਟਂ-ਅਧਿਕਂ, ਵਾਤੋਤ੍ਤਰਸ੍ਯ ਪਵਨ੍ਫ਼ਾਧਿਕਸ੍ਯ ਪੁਰੁਸਸ੍ਯ, ਤਥਾ ਰੂਕ੍ਸਸ੍ਯ ਤਥਾ ਮਨ੍ਦਾਗ੍ਰੇਸ੍ਤਥਾ ਵਦ੍ਧਵਰ੍ਚਸਃ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍| ਰਕ੍ਤਸ਼ਾਲਿਭਕ੍ਤਸ੍ਯ ਵ੍ਯਞ੍ਜਨਂ-ਤੇਮਨਾਖ੍ਯਂ, ਸ਼ਾਕਵਤ੍ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍-ਸ਼ਾਕਸਂਸ੍ਕਾਰੇਣ ਕੁਰ੍ਯਾਦਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਵ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਿਤਿ ਪਾਠੇ ਪੁਂਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਮ੍| ਤਥਾ, ਰਸਾਨ੍| ਕੇਸਾਂ ਰਸਾਨ੍ ? ਗੋਗੋਧਾਦੀਨਾਮ੍, ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਕ੍ਰਵ੍ਯਭੋਜਿਨਾਂ-ਮਾਂਸਭਕ੍ਸਿਣਾਮ੍| ਤਦੇਵਮਾਹਾਰਂ ਨਿਰੁਪ੍ਯ ਪਾਨਂ ਨਿਰੁਪਯਨ੍ਨਾਹ-

Adhikarana madirAdikaM pAnam (85-87) · Śloka 87

| ਮਦਿਰਾਂ ਸ਼ਾੜ੍ਕਰਂ ਗੌਡਂ ਸੀਧੁਂ ਤਕ੍ਰਂ ਤੁਸੋਦਕਮ੍||੮੫|| ਅਰਿਸ੍ਟਂ ਮਸ੍ਤੁ ਪਾਨੀਯਂ, ਪਾਨੀਯਂ ਵਾਲ੍ਪਕਂ ਸ਼ਤਮ੍| ਧਾਨ੍ਯੇਨ ਧਾਨ੍ਯਸ਼ੁਣ੍ਠੀਭ੍ਯਾਂ ਕਣ੍ਟਕਾਰਿਕਯਾਥਵਾ||੮੬|| ਅਨ੍ਤੇ ਭਕ੍ਤਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯੇ ਵਾ ਵਾਤਵਰ੍ਚੋਨੁਲੋਮਨਮ੍| |੮੭|

ਸ੦-ਮਦਿਰਾਦਿ ਪਾਨੀਯਂ-ਪਾਤਵ੍ਯਮ੍| ਅਥਵਾ, ਪਾਨੀਯਂ-ਜਲਂ, ਅਤਿਸ਼ਯੇਨਾਲ੍ਪਂ-ਅਲ੍ਪਕਂ, ਸ਼ਤਂ ਯਥਾਯੋਗਂ ਕਦਾਚਿਦ੍ਧਾਨ੍ਯੇਨ ਕਦਾਚਿਦ੍ਧਾਨ੍ਯਸ਼ੁਣ੍ਠੀਭ੍ਯਾਂ ਕਦਾਚਿਤ੍ਕਣ੍ਟਕਾਰਿਕਯਾ ਸ਼ਤਂ ਕਦਚਿਤ੍ਭਕ੍ਤਮ੍ਯਾਨ੍ਤੇ ਕਦਾਚਿਨ੍ਮਧ੍ਯੇ, ਯੋਗ੍ਯਤਾਵਸ਼ਾਦ੍ਯੇਸਾਂ ਮਾਰੁਤਾਵਿਸ੍ਟਦਿਰੁਪਤ੍ਵਂ ਤੇਸਾਂ ਭਕ੍ਤਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯੇ ਅਨ੍ਯੇਸ਼ਾਨ੍ਮਨ੍ਤੇ, ਮਦਿਰਾਦਿਪਾਨਂ ਵਾਤਵਰ੍ਚੋਨੁਲੋਮਨਮ੍,-ਤਯੋਰਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨੋਪਾਰੁਢਯਾਰ੍ਯਥਾਮਾੜ੍ਗਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਵਾਤਸ੍ਯਾਨੁਲੋਮਨਂ ਚ ਯਤ੍ਤਤ੍ਕਫਪਿਤ੍ਤਯੋਰਪ੍ਯਨੁਲੋਮਨਮ੍| ਪਵਨੋ ਹਿ ਕ੍ਰਿਯਾਵਾਨਕ੍ਰਿਯਾਵਤਾਂ ਦੇਹਗਤਾਨਾਂ ਭਾਵਾਨਾਮਨੁਲੋਮਨਃ ਸਮ੍ਭਾਵ੍ਯਤੇ| ਤਥਾ ਚ ਪ੍ਰਾਗਭ੍ਯਧਾਯਿ (ਹ.ਸੂ.ਅ. ੧੯/੮੬)-"ਵਿਟ੍ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਪਿਤ੍ਤਾਦਿਮਲੋਚ੍ਚ੍ਯਾਨਾਂ ਵਿਕ੍ਸੇਪਸਂਹਾਰਕਰਃ ਸ ਯਸ੍ਮਾਤ੍|" ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਰ੍ਸ਼ਃਸੁ ਚਾਨੁਲੋਮਨਂ ਕਾਰ੍ਯਮਿਤਿ ਦਸ਼ਂਯਿਤੁਮਾਹ-

Adhikarana viDvAtAdyanulomanasya Palam (87-88) · Śloka 88

| ਵਿਡ੍ਵਾਤਕਫਪਿਤ੍ਤਾਨਾਮਾਨੁਲੋਮ੍ਯੇ ਹਿ ਨਿਰ੍ਮਲੇ||੮੭|| ਗੁਦੇ ਸ਼ਾਮ੍ਯਨ੍ਤਿ ਗੁਦਜਾਃ ਪਾਵਕਸ਼੍ਚਾਭਿਵਰ੍ਧਤੇ| |੮੮|

ਸ੦-ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਡ੍ਵਾਤਾਦੀਨਾਮਾਨੁਲੋਮ੍ਯੇ ਸਤਿ ਗੁਦਂ ਨਿਰ੍ਮਲਂ ਭਵਤਿ| ਗੁਦੇ ਚ ਨਿਰ੍ਮਲੇ ਗੁਦਜਾਃ ਸ਼ਾਮ੍ਯਨ੍ਤਿ| ਪਾਵਕਃ-ਕਾਯਾਗ੍ਨਿਸ਼੍ਚ, ਅਭਿਵਰ੍ਧਤੇ ਯਤਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦਰ੍ਸ਼ਸਾਂ ਵਿਡ੍ਵਾਤਕਫਪਿਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਨਂ ਭੇਸਾਜਾਨ੍ਨਪਾਨਾਦਿ ਯਤ੍ਤਦ੍ਦੇਯਮਿਤਿ ਭਾਵਃ|

Adhikarana udAvartAdiShu anuvAsanam (88-89) · Śloka 89

| ਉਦਾਬਰ੍ਤਪਰੀਤਾ ਯੇ ਯੇ ਚਾਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਵਿਰੂਕ੍ਸਿਤਾਃ||੮੮|| ਵਿਲੋਮਵਾਤਾਃ ਸ਼ੂਲਾਰ੍ਤਾਸ੍ਤੇਸ੍ਵਿਸ੍ਟਮਨੁਵਾਸਨਮ੍| |੮੯|

ਸ੦-ਯੇ ਪੁਰੁਸਾ ਉਦਾਵਰ੍ਤਯੁਕ੍ਤਾ ਯੇ ਚਾਤਿਸ਼ਯੇਨ ਵਿਰੁਕ੍ਸਿਤਾਸ੍ਤਥਾ ਵਿਗੁਣਪਵਨਾਃ ਸ਼ੂਲਪੀਡਿਤਾਸ਼੍ਚ ਤੇਸ੍ਵਨੁਵਾਸਨਮਿਸ੍ਟਮ੍, ਤਨ੍ਤ੍ਰਕਤਾਮਿਤਿ ਸ਼ੇਸਃ| ਤਦੇਵਾਨੁਵਾਸਨਮਾਹ-

Adhikarana anuvAsanayogaH (89-93) · Śloka 93

| ਪਿਪ੍ਪਲੀਂ ਮਦਨਂ ਬਿਲ੍ਵਂ ਸ਼ਤਾਹ੍ਵਾਂ ਮਧੁਕਂ ਵਚਾਮ੍||੮੯|| ਕੁਸ੍ਠਂ ਸ਼ਠੀਂ ਪੁਸ੍ਕਰਾਖ੍ਯਂ ਚਿਤ੍ਰਕਂ ਦੇਵਦਾਰੁ ਚ| ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾਤੈਲਂ ਵਿਪਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਦ੍ਵਿਗੁਣਕ੍ਸੀਰਸਂਯੁਤਮ੍||੯੦|| ਅਰ੍ਸ਼ਸਾਂ ਮੂਢਵਾਤਾਨਾਂ ਤਚ੍ਛ੍ਰੇਸ੍ਠਮਨੁਵਾਸਨਮ੍| ਗੁਦਨਿਃਸਰਣਂ ਸ਼ੂਲਂ ਮੂਤ੍ਰਕਚ੍ਛ੍ਰਂ ਪ੍ਰਵਾਹਿਕਾਮ੍||੯੧|| ਕਟ੍ਯੂਰੁਪਸ੍ਠਦੌਰ੍ਵਲ੍ਯਮਾਨਾਹਂ ਵਙ੍ਕ੍ਸਣਾਸ਼੍ਰਯਮ੍| ਪਿਚ੍ਛਾਸ੍ਰਾਵਂ ਗੁਦੇ ਸ਼ੋਫਂ ਵਾਤਵਰ੍ਚੋਵਿਨਿਗ੍ਰਹਮ੍||੯੨|| ਉਤ੍ਥਾਨਂ ਬਹੁਸ਼ੋ ਯਚ੍ਚ ਜਯੇਤ੍ਤਚ੍ਚਾਨੁਵਾਸਨਾਤ੍| |੯੩|

ਸ੦-ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਾਦੀਨਿ ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾ ਜਲੇਨ ਤੈਲਂ ਦ੍ਵਿਗੁਣਕ੍ਸੀਰੇਣ ਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਪਕ੍ਤਵ੍ਯਮ੍| ਜਲਸ੍ਯਾਤ੍ਰਾਨੁਕ੍ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਚਤੁਰ੍ਗੁਣੋਸ਼ਃ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪ੍ਯਃ| ਏਵਂ ਹਿ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਮੁਕ੍ਤਰਸਾਨਿ ਸ੍ਯੁਃ| ਤਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰੇ ਚੋਕ੍ਤਮ੍ "ਸ੍ਨੇਹੇ ਸਕ੍ਸੀਰਮਾਂਸਾਦ੍ਯੈਃ ਪਾਕੋ ਯਤ੍ਰੇਤਿਰਃ ਕਚਿਤ੍| ਜਲਂ ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਂ ਤਤ੍ਰ ਬੀਜਾਦਾਨਾਰ੍ਥਮਾਵਪੇਤ੍|| ਨ ਮੁਞ੍ਚਤਿ ਰਸਂ ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਕ੍ਸੀਰਾਦਿਭਿਰੁਪਸ੍ਕਤਮ੍| ਸਮ੍ਯਕ੍ਪਾਕੋਪ੍ ਨ ਜਾਯੇਤ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੋਯ ਵਿਨਿਕ੍ਸਿਪੇਤ੍||" ਇਤਿ| ਤਚ੍ਚ-ਤੈਲਂ, ਵਿਗੁਣਪਵਨਾਨਾਮਰ੍ਸ਼ਸਾਂ ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਂ-ਹਿਤਮ੍| ਅਨੁਵਾ ਸਨਾਚ੍ਚ ਤਤ੍-ਤੈਲਂ, ਗੁਦਨਿਃਸਾਰਣਾਦੀਨ੍ ਜਯੇਤ੍|

Adhikarana athavA nirUhaH (93-94) · Śloka 94

| ਨਿਰੁਹਂ ਵਾ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੀਤ ਸਕ੍ਸੀਰਂ ਪਾਞ੍ਚਮੂਲਿਕਮ੍||੯੩|| ਸਮੂਤ੍ਰਸ੍ਨੇਹਲਵਣਂ ਕਲ੍ਕੈਰ੍ਯੁਕ੍ਰਂ ਫਲਾਦਿਭਿਃ| |੯੪|

ਸ੦-ਅਥਵਾ ਨਿਰੁਹਂ ਪਾਞ੍ਚਮੂਲਿਕਂ ਸਮਾਨਕ੍ਸੀਰਂ ਮੂਤ੍ਰਸ੍ਨੇਹਲਵਣਾਨ੍ਵਿਤਂ ਫਲਾਦਿਭਿਃ-ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤੈਃ, ਕਲ੍ਕੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੀਤ| ਸ ਚ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਗੁਣਃ| ਸਮਾਨਂ ਕ੍ਸੀਰਂ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਤਤ੍ਸਕ੍ਸੀਰਮ੍| "ਸਮਾਨਸ੍ਯ ਛਨ੍ਦਸਿ" ਇਤਿ ਯੋਗਵਿਭਾਗਾਤ੍ ਸਭਾਵਃ| ਸਹ ਮੂਤ੍ਰਸ੍ਨੇਹਲਵਣੈਰ੍ਵਰ੍ਤਤੇ ਸਮੂਤ੍ਰਸ੍ਨੇਹਲਵਣਸ੍ਤਮ੍| "ਵੋਪਸਰ੍ਜਨਸ੍ਯ" ਇਤਿ ਸਭਾਵਃ| ਸਹਸ਼ਬ੍ਦਸ਼੍ਚੇਸਚ੍ਛਬ੍ਦਾਰ੍ਥਃ| ਅਰ੍ਸ਼ਸਾਂ ਸ਼ੁਸ੍ਕਾਰ੍ਦ੍ਰਤ੍ਵੇਨ ਦ੍ਵੈਵਿਧ੍ਯਮ੍| ਤਤ੍ਰ ਸ਼ੁਸ੍ਕਾਰ੍ਸ਼ਸਾਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ, ਅਧੁਨਾ ਆਰ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਰਕ੍ਤਾਰ੍ਸ਼ਸਾਮਾਹ-

Adhikarana raktArshasAM vAtakaPAnubandhe cikitsA (94-95) · Śloka 95

| ਅਥ ਰਕ੍ਤਾਰ੍ਸ਼ਸਾਂ ਵੀਕ੍ਸ੍ਯ ਮਾਰੁਤਸ੍ਯ ਕਫਸ੍ਯ ਵਾ||੯੪|| ਅਨੁਬਨ੍ਧਂ ਤਤਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਰੂਕ੍ਸਂ ਵਾ ਯੋਜਯੇਦ੍ਧਿਮਮ੍| |੯੫|

ਸ੦-ਰਕ੍ਤਾਰ੍ਸ਼ਸਾਮਧਿਕਾਰੇ ਪਿਤ੍ਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਦਾਵ੍ਯਭਿਚਾਰਿਤ੍ਵਾਟ੍ ਕਦਾਚਿਨ੍ਮਾਰੁਤਾਨੁਬਨ੍ਧਂ ਕਦਾਚਿਤ੍ਕਫਾਨੁਬਨ੍ਧਂ ਸ੍ਵਲਿਙ੍ਗਤੋ ਵੀਕ੍ਸ੍ਯ ਉਪਲਭ੍ਯ, ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਰੂਕ੍ਸਂ ਵਾ ਪਾਨਾਨ੍ਨੌਸਧਂ ਯੋਜਯੇਤ੍| ਏਤਚ੍ਚੋਭਯਮਪਿ ਸ਼ੀਤਂ-ਨ ਤੂਸ੍ਣਮ੍, ਪਿਤ੍ਤਸ੍ਯਾਤ੍ਰ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤਤ੍ਵਾਤ੍| ਵਾਤਾਨੁਬਨ੍ਧਂ ਵੀਕ੍ਸ੍ਯ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ, ਕਫਾਨੁਬਨ੍ਧਂ ਵੀਕ੍ਸ੍ਯ ਰੂਕ੍ਸਂ, ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਯੋਜ੍ਯਮ੍| ਵਾਤਾਨੁਬਨ੍ਧਕਫਾਨੁਬਨ੍ਧਯੋਰ੍ਲਕ੍ਸਣਮਾਹ-

Adhikarana vAtakaPAnubandhalakShaNam (95-97) · Śloka 97

| ਸ਼ਕਚ੍ਛਯਾਵਂ ਖ਼ਰਂ ਰੂਕ੍ਸਮਧੋ ਨਿਰ੍ਯਾਤਿ ਨਾਨਿਲਃ||੯੫|| ਕਟ੍ਯੂਰੁਗੁਦਸ਼ੂਲਂ ਚ ਹੇਤੁਰ੍ਯਦਿ ਚ ਰੂਕ੍ਸਣਮ੍| ਤਤ੍ਰਾਨੁਬਨ੍ਧੋ ਵਾਤਸ੍ਯ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਣੋ ਯਦਿ ਵਿਟ੍ ਸ਼੍ਲਥਾ||੯੬|| ਸ਼੍ਵੇਤਾ ਪੀਤਾ ਗੁਰੁਃਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾ, ਸਪਿਚ੍ਛਃ ਸ੍ਤਿਮਿਤੋ ਗੁਦਃ| ਹੇਤੁਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਗੁਰੁਰ੍ਵਿਦ੍ਯਾਦ੍ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਚਾਸ੍ਰਲਕ੍ਸਣਾਤ੍||੯੭||

ਸ੦-ਸ਼ਕਚ੍ਛ੍ਯਾਵਾਦਿਸ਼ੂਲਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਲਕ੍ਸਣਂ ਯਦਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਤਤ੍ਰਾਨੁਬਨ੍ਧੋ ਵਾਤਸ੍ਯੇਤ੍ਯਵਬੋਧ੍ਯਮ੍| ਹੇਤੁਰ੍ਯਦਿ ਰੂਕ੍ਸਣਂ-ਰੂਕ੍ਸਣਂ ਚੇਦ੍ਧੇਤੁਰਾਸੇਵਿਤਃ ਸ਼ਕਚ੍ਛ੍ਯਾਵਾਦਿਲਕ੍ਸਣਂ ਚੋਤ੍ਪਨ੍ਨਂ ਤਦਾ ਵਾਤਾਨੁਬਨ੍ਧਤ੍ਵਂ ਜ੍ਞੇਯਮ੍| ਤਥੈਵ ਵਿਟ੍ਸ਼੍ਲਥਾਦਿਲਕ੍ਸਣਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਗੁਰੁਣਾ ਚ ਸੇਵਿਤੇਨ ਹੇਤੁਨਾ ਸਹਿਤਂ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਣੋਨੁਬਨ੍ਧਸ੍ਯਾਨੁਮਾਪਕਮ੍| ਅਸ੍ਰਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਾਚ੍ਚ-ਸਿਰਾਵ੍ਯਧਵਿਧ੍ਯੁਕ੍ਤਾਤ੍ "ਵਾਤਾਛ੍ਛ੍ਯਾਵਾਰੁਣਂ" (ਹ.ਸੂ.ਅ.੩੭/੪੦) ਇਤ੍ਯਾਦਿਕਾਚ੍ਚ ਲਕ੍ਸਣਾਤ੍, ਵਾਤਸ੍ਯਾਨੁਬਨ੍ਧਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍| "ਕਫਾਤ੍ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ" (ਹ.ਸੂ.ਅ. ੩੭/੪੧) ਇਤ੍ਯਾਦਿਕਾਲ੍ਲਕ੍ਸਣਾਤ੍ ਕਫਸ੍ਯਾਨੁਬਨ੍ਧਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍|

Adhikarana duShTe rakte shodhanAdi (98) · Śloka 98

ਦੁਸ੍ਟੇਸ੍ਰੇ ਸ਼ੋਧਨਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਲਙ੍ਘਨਂ ਚ ਯਥਾਬਲਮ੍| |੯੮|

ਸ੦-ਦੁਸ੍ਟੇ-ਵਾਤਾਦਿਦੂਸਿਤੇ, ਅਸ੍ਰੇ ਯਥਾਬਲਂ-ਬਲਾਨਤਿਕ੍ਰਮੇਣ, ਕਦਾਚਿਲ੍ਲਙ੍ਘਨਂ ਸ਼ੋਧਨਂ ਚ ਕਾਰ੍ਯਮ੍| ਬਹੁਦੋਸਸ੍ਯ ਸ਼ੋਧਨਂ, ਇਤਰਸ੍ਯ ਲਙ੍ਘਨਂ-ਉਪਵਾਸਲਕ੍ਸਣਂ, ਕਾਰ੍ਯਮ੍|

Adhikarana raktasruterUpekShaNakAlaH (98) · Śloka 98

| ਯਾਵਚ੍ਚ ਦੋਸੈਃ ਕਾਲੁਪ੍ਯਂ ਸ੍ਰੁਤੇਸ੍ਤਾਵਦੁਪੇਕ੍ਸਣਮ੍||੯੮||

ਸ੦-ਯਾਵਚ੍ਚ ਦੋਸੇਣਾਸ੍ਰਸ੍ਯ ਕਾਲੁਸ੍ਯਂ-ਅਨੈਰ੍ਮਲ੍ਯਂ ਸਾਮਦੋਸਦੁਸ੍ਟਤ੍ਵਾਤ੍, ਤਾਵਤ੍ਸ੍ਰੁਤੇਃ ਪ੍ਰਕਤਤ੍ਵਾਦਸ੍ਰਸ੍ਯੋਪੇਕ੍ਸਣਂ ਕਾਰ੍ਯਮ੍,-ਤਥਾਭੂਤਾਯਾ ਰਕ੍ਤਸ੍ਰੁਤੇਃ ਸਙ੍ਘ੍ਰਹਣਾਯ ਯਤ੍ਨੋ ਨ ਕਾਰ੍ਯ ਇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ|

Adhikarana anantaraM tiktadravyopacAraH (99) · Śloka 99

ਦੋਸਾਣਾਂ ਪਾਚਨਰ੍ਥਂ ਚ ਵਹ੍ਨਿਸਨ੍ਧੁਕ੍ਸਣਾਯ ਚ| ਸਙ੍ਗ੍ਰਹਾਯ ਚ ਰਕ੍ਤਸ੍ਯ ਪਰਂ ਤਿਕ੍ਤੈਰੁਪਾਚਰੇਤ੍||੯੯||

ਸ੦-ਕਾਲੁਸ੍ਯਰਹਿਤਾਯਾ ਰਕ੍ਤਸ੍ਰੁਤੇਃ ਪਰਂ-ਅਨਨ੍ਤਰਂ, ਦੋਸਾਣਾਂ ਸਾਮਾਨਾਂ ਪਕ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥ ਤਥਾ ਵਹ੍ਨੇਃ ਸਨ੍ਧੁਕ੍ਸਣਾਯ ਤਥਾ ਰਕ੍ਤਸ੍ਯ ਸਙ੍ਘ੍ਰਹਣਾਰ੍ਥਂ ਤਿਕ੍ਤੈਃ-ਤਿਕ੍ਤਰਸਾਘ੍ਰਾਤੈਦ੍ਰਵ੍ਯੈਃ, ਤਮਰ੍ਸ਼ਸਮੁਪਾਚਰੇਤ੍, ਇਤਿ ਸਾਮਾਨ੍ਯੋਪਕ੍ਰਮੋ ਰਕ੍ਤਾਰ੍ਸ਼ੋਵਿਕਾਰਸ਼ਾਨ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਮੁਪਦਿਸ੍ਟਃ|

Adhikarana vAtolbaNe rakte snehaH (100) · Śloka 100

ਯਤ੍ਤੁ ਪ੍ਰਕ੍ਸੀਣਦੋਸਸ੍ਯ ਰਕ੍ਤਂ ਵਾਤੋਲ੍ਬਣਸ੍ਯ ਵਾ| ਸ੍ਨੇਹੈਸ੍ਤਤ੍ਸਾਧਯੇਦ੍ਯੁਕ੍ਤੈਃ ਪਾਨਾਭ੍ਯਞ੍ਜਨਬਸ੍ਤਿਸੁ||੧੦੦||

ਸ੦-ਯਤ੍ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਕ੍ਸੀਣਦੋਸਸ੍ਯ ਨਿਰਾਮਯਸ੍ਯ ਰਕ੍ਤਂ ਸ੍ਰਵੇਤ੍, ਵਾਤਾਧਿਕਸ੍ਯ ਵਾ ਪੁਰੁਸਸ੍ਯ ਯਦ੍ਰਕ੍ਤਂ ਸ੍ਰਵੇਤ੍, ਤਤ੍ਸ੍ਨੇਹੈਃ ਪਾਨਾਦਿਯੁਕ੍ਤੈਃ-ਦਤ੍ਤੈਃ, ਚਿਕਿਤ੍ਸੇਤ੍|

Adhikarana pittolbaNe rakte kaShAyAH (101) · Śloka 101

ਯਤ੍ਤੁ ਪਿਤ੍ਤੋਲ੍ਬਣਂ ਰਕ੍ਤਂ ਘਰ੍ਮਕਾਲੇ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ| ਸ੍ਤਮ੍ਭਨੀਯਂ ਤਦੇਕਾਨ੍ਤਾਨ੍ਨ ਚੇਦ੍ਵਾਤਕਫਾਨੁਗਮ੍||੧੦੧||

ਸ੦-ਯਤ੍ਪੁਨਃ ਪਿਤ੍ਤੋਲ੍ਬਣਂ ਰਕ੍ਤਂ ਗ੍ਰੀਸ੍ਮਤੌ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ ਤਦੇਕਾਨ੍ਤੇਨ-ਅਵਸ਼੍ਯਂ, ਸ੍ਤਮ੍ਭਨੀਯਂ-ਨੋਪੇਕ੍ਸਣੀਯਮ੍, ਸ਼ੀਘ੍ਰਕਾਰਿਤ੍ਵਾਤ੍| ਕਿਂ ਸਰ੍ਵਮੇਵ ਘਰ੍ਮਤੌ ਰਕ੍ਤਂ ਸ੍ਤਮ੍ਭਨੀਯਮ੍ ? ਨੇਤ੍ਯਾਹ-ਨ ਚੇਦ੍ਵਾਤਕਫਾਨੁਗਮ੍,-ਵਾਤਕਫਾਨੁਬਦ੍ਧਂ ਤੁ ਲਙ੍ਘਨਾਦਿਭਿਰੇਵ ਚਿਕਿਤ੍ਸੇਤ|

Adhikarana kaPolbaNe cUrNakalkau (102-103) · Śloka 103

ਸਕਫੇਸ੍ਰੇ ਪਿਬੇਤ੍ਪਾਕ੍ਯਂ ਸ਼ੁਣ੍ਠੀਕੁਟਜਵਲ੍ਕਮ੍| ਕਿਰਾਤਤਿਕ੍ਤਕਂ ਸ਼ੁਣ੍ਠੀਂ ਧਨ੍ਵਯਾਸਂ ਕੁਚਨ੍ਦਨਮ੍||੧੦੨|| ਦਾਰ੍ਵੀਤ੍ਵਙ੍ਕ੍ਸਿਮ੍ਬਸੇਵ੍ਯਾਨਿ ਤ੍ਵਚਂ ਵਾ ਦਾਡਿਮੋਦ੍ਭਵਾਮ੍| |੧੦੩|

ਸ੦-ਕਫਾਨੁਗਤੇ ਰਕ੍ਤੇ ਸ਼ੁਣ੍ਠੀਕੁਟਜਬਲ੍ਕਲਂ ਕ੍ਵਥਿਤਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਕਿਰਾਤਤਿਕ੍ਤਕਾਦਿਨਾ(ਕਂ) ਵਾ ਕ੍ਵਥਿਤਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਅਥਵਾ, ਦਾਡਿਮਜਾਂ ਤ੍ਵਚਂ ਪਿਬੇਤ੍|

Adhikarana kaPolbaNe kuTajAvalehaH (103-104) · Śloka 104

| ਕੁਟਜਤ੍ਵਕ੍ਫਲਂ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ੍ਯਂ ਮਾਕ੍ਸਿਕਂ ਘੁਣਵਲ੍ਲਭਾਮ੍||੧੦੩|| ਪਿਬੇਤ੍ਤਣ੍ਡੁਲਤੋਯੇਨ ਕਲ੍ਕਿਤਂ ਵਾ ਮਯੂਰਕਮ੍| |੧੦੪|

ਸ੦-ਕੁਟਜਤ੍ਵਚਮਿਨ੍ਦ੍ਰਯਵਾਨ੍ ਰਸਾਞ੍ਜਨਾਦੀਂਸ਼੍ਚ ਤਣ੍ਡੁਲਜਲੇਨ ਪਿਬੇਤ੍| ਘੁਣਪਿਰ੍ਯਾਂ(ਵਲ੍ਲਭਾਂ)-ਅਤਿਵਿਸਾਮ੍| ਅਥਵਾ, ਤੇਨੈਵ ਤਣ੍ਡੁਲਜਲੇਨ ਪਿਸ੍ਟਮਪਾਮਾਰ੍ਗਂ ਪਿਬੇਤ੍|

Adhikarana kaPolbaNe dvitIyaH kuTajAvalehaH (104-108) · Śloka 108

| ਤੁਲਾਂ ਦਿਵ੍ਯਾਮ੍ਭਸਿ ਪਚੇਦਾਰ੍ਦ੍ਰਾਯਾਃ ਕੁਟਜਤ੍ਵਚਃ||੧੦੪|| ਨੀਰਸਾਯਾਂ ਤ੍ਵਚਿ ਕ੍ਵਾਥੇ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਰਜੀਕਤਾਨ੍| ਸਮਙ੍ਗਾਫਲਿਨੀਮੋਚਰਸਾਨ੍ ਮੁਸ੍ਟ੍ਯਂਸ਼ਕਾਨ੍ਸਮਾਨ੍||੧੦੫|| ਤੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ਕ੍ਰਯਵਾਨ੍ ਪੂਤੇ ਤਤੋ ਦਰ੍ਵੀਪ੍ਰਲੇਪਨਮ੍| ਪਕ੍ਤ੍ਵਾਵਲੇਹਂ ਲੀਢ੍ਵਾ ਚ ਤਂ ਯਥਾਗ੍ਨਿਵਲਂ ਪਿਬੇਤ੍||੧੦੬|| ਪੇਯਾਂ ਮਣ੍ਡਂ ਪਯਸ੍ਛਾਗਂ ਗਬ੍ਯਂ ਵਾ ਛਾਗਦੁਗ੍ਧਭੁਕ੍| ਲੇਹੋਯਂ ਸ਼ਮਯਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਰਕ੍ਤਾਤੀਸਾਰਪਾਯੁਜਾਨ੍||੧੦੭|| ਬਲਵਦ੍ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਂ ਚ ਸ੍ਰਵਦੂਰ੍ਧ੍ਵਮਧੋਪਿ ਵਾ| |੧੦੮|

ਸ੦-ਕੁਟਜਤ੍ਵਚ ਆਰ੍ਦ੍ਰਾਯਾਸ੍ਤੁਲਾਂ ਦਿਵ੍ਯੇ-ਆਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸੇ ਜਲੇ, ਪਚੇਤ੍| ਦਿਵਿ ਭਵਂ ਦਿਵ੍ਯਮ੍, ਦਿਗਾਦਿਤ੍ਵਾਦ੍ਯਤ੍| ਏਤਚ੍ਚ ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਸਾਮਾਨ੍ਯਪਰਿਭਾਸਾਪਰਿਮਾਣਕਲ੍ਪਨਯੈਵ ਕ੍ਵਾਥਸਾਮਾਨ੍ਯਪਰਿਮਾਣੇਨ ਚ ਕ੍ਵਥਿਤਮੇਕਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮਿਤਿ ਤਦਪਵਾਦਾਰ੍ਥਮਾਹ-ਨੀਰਸਾਯਾਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਤਾਵਤ੍ਪਚੇਦ੍ਯਾਵਦੇਸਾ ਕੁਟਜਸ੍ਯ ਤ੍ਵਕ੍ ਨੀਰਸਾ ਸ੍ਯਾਤ੍| ਨੀਰਸਤ੍ਵਂ ਚ ਪ੍ਰਾਯੇਣਾਸ੍ਟਾਂਸ਼ਸ਼ੇਸੇ ਕ੍ਵਾਥੇ ਭਵਤਿ| ਤਸ੍ਯਾਂ ਚ ਨੀਰਸਾਯਾਂ ਸਤ੍ਯਾਂ ਯਤ੍ਪਰਿਮਾਣਃ ਕ੍ਵਾਥੋਵਸ਼ਿਸ੍ਯਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਕ੍ਵਾਥੇ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਚੂਰ੍ਣੀਕਤਾਨ੍ ਸਮਙ੍ਘਾਦੀਨ੍ ਸੁਸ੍ਠ੍ਯਂਸ਼ਕਾਨ੍-ਪਲਪਰਿਮਾਣਾਨ੍, ਦਦ੍ਯਾਤ੍| ਤੈਸ਼੍ਚ ਸਮਙ੍ਗਾਦਿਭਿਃ ਸਰ੍ਵੈਃ ਸਮਾਨਿਨ੍ਦ੍ਰਯਵਾਨ੍ ਦਦ੍ਯਾਤ੍| ਤਤਃ-ਅਨਨ੍ਤਰਂ, ਪੂਤਂ,ਦਰ੍ਵੀਪ੍ਰਲੇਪਨਂ ਪਕ੍ਤ੍ਵਾ ਲੀਢ੍ਵਾ ਚ ਤਂ-ਅਵਲੇਹਂ, ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਯਥਾਗ੍ਨਿਬਲਂਬਲਾਨੁਸਾਰੇਣ, ਪੇਯਾਦਿਕਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਕਿਮ੍ਭੂਤਃ ਸਨ੍ ? ਛਾਗਦੁਗ੍ਧਭੋਜਨਃ| ਅਯਂ ਲੇਹੋ ਰਕ੍ਤਾਤੀਸਾਰਂ ਰਕਾਰ੍ਸ਼ਾਸਿ ਚ ਸ਼ਮਯਤਿ| ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਂ ਚ ਪ੍ਰਵਦ੍ਧਮੂਰ੍ਧ੍ਵਮਧੋ ਵਾ ਸ੍ਰਵਤ੍ ਜਯੇਤ੍|

Adhikarana kaPolbaNe rodhrAdiyogaH (108-113) · Śloka 113

| ਕੁਟਜਤ੍ਵਕ੍ ਤੁਲਾਂ ਦ੍ਰੋਣੇ ਪਚੇਦਸ੍ਟਾਂਸ਼ਸ਼ੋਸਿਤਮ੍||੧੦੮|| ਕਲ੍ਕੀਕਤ੍ਯ ਕ੍ਸਿਪੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਤਾੜ੍ਕ੍ਸ੍ਯਸ਼ੈਲਂ ਕਟੁਤ੍ਰਯਮ੍| ਰੋਧ੍ਰਦ੍ਵਯਂ ਮੋਚਰਸਂ ਬਲਾਂ ਦਾਡਿਮਜਾਂ ਤ੍ਵਚਮ੍||੧੦੯|| ਬਿਲ੍ਵਕਰ੍ਕਟਿਕਾਂ ਮੁਸ੍ਤਂ ਸਮਙ੍ਗਾਂ ਧਾਤਕੀਫਲਮ੍| ਪਲੋਨ੍ਮਿਤਂ ਦਸ਼ਪਲਂ ਕੁਟਜਸ੍ਯੈਵ ਚ ਤ੍ਵਚਃ||੧੧੦|| ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਪਲਾਨਿ ਗੁਡਤੋ ਘਤਾਤ੍ਪੂਤੇ ਚ ਵਿਂਸ਼ਤਿਃ| ਤਤ੍ਪਕ੍ਵਂ ਲੇਹਤਾਂ ਯਾਤਂ ਧਾਨ੍ਯੇ ਪਕ੍ਸਸ੍ਥਿਤਂ ਲਿਹਨ੍||੧੧੧|| ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਸ਼ੋਗ੍ਰਹਣੀਦੋਸਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਾਨ੍ਨਿਯਚ੍ਛਤਿ| |੧੧੩|

ਸ੦-ਵਤ੍ਸਕਤ੍ਵਕ੍ ਤੁਲਾਂ ਜਲਦ੍ਰੋਣੇ ਪਚੇਦਸ੍ਟਾਂਸ਼ਸ਼ੇਸਿਤਂ ਯਾਵਚ੍ਚ| ਤਤ੍ਰ-ਆਸ੍ਟਾਂਸ਼ਸ਼ੇਸਿਤੇ ਕ੍ਵਾਥੇ ਪੂਤੇ ਸਤਿ, ਕਲ੍ਕਯਿਤ੍ਵਾ ਤਾੜ੍ਕ੍ਸ੍ਯਸ਼ੈਲਾਦੀਨ੍ ਪਲਪ੍ਰਮਾਣਾਨ੍ ਕ੍ਸਿਪੇਤ੍| ਏਵਂ ਤ੍ਰਿਕਟੂਨਿ| ਬਿਲ੍ਵਕਰ੍ਕਟਿਕਾ ਲਘੂਨਿ ਬਿਲ੍ਵਫਾਲਾਨੀ| ਕੁਟਜਤ੍ਵਚਸ਼੍ਚ ਦਸ਼ਪਲਾਨਿ| ਗੁਡਪਲਾਨਿ ਤ੍ਰੀਮ੍ਸ਼ਤ੍| ਘਤਸ੍ਯ ਪਲਾਨਿ ਵਿਂਸ਼ਤਿਃ| ਏਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਲੇਹਤਾਂ ਯਾਤਂ ਪਕ੍ਵਂ ਸਤ੍ ਧਾਨ੍ਯਰਾਸ਼ਿਮਧ੍ਯੇ ਮਾਸਾਰ੍ਧਂ ਸ੍ਥਿਤਂ ਤਂ ਲਿਹਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨਰ੍ਸ਼ਃਪ੍ਰਮਤੀਨ੍ ਜਯੇਤ੍|

Adhikarana kaPolbaNe Ajadugdhena shAlyannam (112-113) · Śloka 113

| ਰੋਧ੍ਰਂ ਤਿਲਾਨ੍ਮੋਚਰਸਂ ਸਮਙ੍ਗਾਂ ਚਨ੍ਦਨੋਤ੍ਪਲਮ੍||੧੧੨|| ਪਾਯਯਿਤ੍ਵਾਜਦੁਗ੍ਧੇਨ ਸ਼ਾਲੀਂਸ੍ਤੇਨੈਵ ਭੋਜਯੇਤ੍| |੧੧੩|

ਸ੦-ਰੋਧ੍ਰਾਦਿਨਜਾਦੁਗ੍ਧੇਨ ਪਾਯਯਿਤ੍ਵਾਤੁਰਂ ਸ਼ਾਲੀਸ੍ਤੇਨਾਜਕ੍ਸੀਰੇਣ ਭੋਜਯੇਤ੍| ਏਤਚ੍ਚੋਪਯੁਕ੍ਤਂ ਪੂਰ੍ਵਗੁਣਮ੍|

Adhikarana kaPolbaNe yaShTacAhvAdicUrNam (113-115) · Śloka 115

| ਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਪਦ੍ਮਕਾਨਨ੍ਤਾਪਯਸ੍ਯਾਕ੍ਸੀਰਮੋਰਟਮ੍||੧੧੩|| ਸਸਿਤਾਮਧੁ ਪਾਤਵ੍ਯਂ ਸ਼ੀਤਤੋਯੇਨ ਤੇਨ ਵਾ| |੧੧੫|

ਸ੦-ਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਨਾਦਿ ਸਸ਼ਰ੍ਕਰਾਮਾਕ੍ਸਿਕਂ ਸ਼ੀਤਜਲੇਨ ਤੇਨਾਜਪਯਸਾ ਵਾ ਪਾਤਵ੍ਯਮ੍| ਕ੍ਸੀਰਮੋਰਟਾ-ਮਧੁਰਸ੍ਰਵਾ|

Adhikarana kaPolbaNe rodhrAdi cUrNam (114-115) · Śloka 115

| ਰੋਧ੍ਰਕਟ੍ਵਙ੍ਗਕੁਟਜਸਮਙ੍ਗਾਸ਼ਾਲ੍ਮਲੀਤ੍ਵਚਮ੍||੧੧੪|| ਹਿਮਕੇਸਰਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਸੇਵ੍ਯਂ ਵਾ ਤਣ੍ਡੁਲਾਮ੍ਬੁਨਾ| |੧੧੫|

ਸ੦-ਲੋਧ੍ਰਾਦਿਕਂ ਤਣ੍ਡੁਲਾਮ੍ਬੁਨਾ ਰਕ੍ਤਾਰ੍ਸ਼ਃਸੁ ਪਾਤਵ੍ਯਮ੍| ਅਥਵਾ, ਚਨ੍ਦਨਨਾਗਕੇਸਰਮਧੁਕੋਸ਼ੀਰਂ ਤਣ੍ਡੁਲਾਮ੍ਬਸਾ ਪਾਤ੍ਵਯਂ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਨੁਗੁਣਮ੍|

Adhikarana kapholbaNe atipravRutte shUle shoNite ca yavAnyAdicUrNam,kapholbaNe dugvikAdidhRutam kapholbaNe ghAtakyAdidhRutam kapholbaNe yavakShArAdidhRutam (115-117) · Śloka 117

| ਯਵਾਨੀਨ੍ਦ੍ਰਯਵਾਃ ਪਾਠਾ ਬਿਲ੍ਵਂ ਸ਼ੁਣ੍ਠੀ ਰਸਾਞ੍ਜਨਮ੍||੧੧੫|| ਚੂਰ੍ਣਸ਼੍ਚਲੇ ਹਿਤਃ ਸ਼ੂਲੇ ਪ੍ਰਵਤ੍ਤੇ ਚਾਤਿ ਸ਼ੋਣਿਤੇ| ਦੁਗ੍ਧਿਕਾਕਣ੍ਟਕਾਰੀਭ੍ਯਾਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਸਰ੍ਪਿਃ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ||੧੧੬|| ਅਥਵਾ ਧਾਤਕੀਰੋਧ੍ਰਕੁਟਜਤ੍ਵਕ੍ਫਲੋਤ੍ਪਲੈਃ| ਸਕੇਸਰੈਰ੍ਯਵਕ੍ਸਾਰਦਾਡਿਮਸ੍ਵਰਸੇਨ ਵਾ||੧੧੭||

ਸ੦-ਯਵਾਨ੍ਯਾਦੀਨਾਂ ਚੂਰ੍ਣੋ ਜਲੇਨ ਪੀਤੋ ਵਾਤੇ ਸ਼ੂਲੇ ਪ੍ਰਵਤ੍ਤੇ ਚਾਤਿਸ਼ਯੇਨ ਰਕ੍ਤੇ ਹਿਤਃ| ਦੁਗ੍ਧਿਕਾਕਣ੍ਟਕਾਰੀਭ੍ਯਾਂ ਪਕ੍ਵਂ ਸਰ੍ਪਿਰਸ੍ਮਿਨ੍ਵਿਸਯੇ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ| ਅਥਵਾ, ਧਾਤਕ੍ਯਾਦਿਭਿਃ ਸਿਦ੍ਧਂ ਘਤਂ ਹਿਤਮ੍| ਯਵਕ੍ਸਾਰਦਾਡਿਮਸ੍ਵਰਸੇਨ ਵਾ ਸਿਦ੍ਧਂ ਘਤਂ ਹਿਤਮ੍|

Adhikarana kaPolbaNe sharkarAdinavanItam (118) · Śloka 118

ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਮ੍ਭੋਜਕਿਞ੍ਜਿਲ੍ਕਸਹਿਤਂ ਸਹ ਵਾ ਤਿਲੈਃ| ਅਭ੍ਯਸ੍ਤਂ ਰਕ੍ਤਗੁਦਜਾਨ੍ ਨਵਨੀਤਂ ਨਿਯਛ੍ਛਤਿ||੧੧੮||

ਸ੦-ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਪਦ੍ਮਕੇਸਰਸਹਿਤਮਭ੍ਯਸ੍ਤਂ-ਬਹੂਨ੍ਯਹਾਨਿ ਭੁਕ੍ਤਂ, ਨਵਨੀਤਂ ਰਕ੍ਤਾਰ੍ਸ਼ਾਸਿ ਸ਼ਮਯਤਿ| ਤਿਲੈਰ੍ਵਾ ਸਹਾਭ੍ਵਸ੍ਤਂ ਨਵਨੀਤਂ ਰਕ੍ਤਾਰ੍ਸ਼ਾਸਿ ਸ਼ਮਯਤਿ|

Adhikarana kaPolbaNe shoNite shreShThmauShadham CAganavanItAdi (119-120) · Śloka 120

ਛਾਗਾਨਿ ਨਵਨੀਤਾਜ੍ਯਕ੍ਸੀਰਮਾਂਸਾਨਿ, ਜਾਙ੍ਗਲਃ| ਅਨਮ੍ਲੋ ਵਾ ਕਦਮ੍ਲੋ ਵਾ ਸਵਾਸ੍ਤੁਕਰਸੋ ਰਸਃ||੧੧੯|| ਰਕ੍ਤਸ਼ਾਲਿਃ ਸਰੋ ਦਗ਼੍ਨਃ ਸਸ੍ਟਿਕਸ੍ਤਰੁਣੀ ਸੁਰਾ| ਤਰੁਣਸ਼੍ਚ ਸੁਰਾਮਣ੍ਡਃ ਸ਼ੋਣਿਤਸ੍ਯੌਸਧਂ ਪਰਮ੍||੧੨੦||

ਸ੦-ਛਾਗਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀਨਿ ਨਵਨੀਤਾਦੀਨ ਤਥਾ ਜਾਙ੍ਗਲਰਸਾਦੀਨਿ ਰਕ੍ਤਸ੍ਯ ਪਰਮੌਸਧਮ੍| ਜਾਙਲੋ ਵਾ ਰਸਃ ਸ-ਵਾਸ੍ਤੁਕਰਸੇਨ ਵਰ੍ਤਤ ਇਤਿ ਸਵਾਸ੍ਤੁਕਰਸਃ, ਅਨਮ੍ਲਃ-ਅਮ੍ਲਰਹਿਤਃ, ਕਦਮ੍ਲਃ-ਈਸਦਮ੍ਲੋ ਵਾ, ਆਮ੍ਯਸ੍ਤੋ ਰਕ੍ਤਗੁਦਜਾਨ੍ਨਿਯਛ੍ਛਤਿ| ਰਕ੍ਤਸ਼ਾਲਿਃ-ਤਜ੍ਜੋ ਭਕ੍ਤ ਇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਦਘ੍ਨਃ ਸਰੋ-ਦਪ੍ਯੁਤ੍ਤਰਃ| ਸਸ੍ਟਿਕੋ ਵ੍ਰੀਹਿਃ| ਤਰੁਣੀ ਸਞ੍ਜਾਤਮਧੁਰਪ੍ਰਾਯਾ ਸੁਰਾ, [ਤਰੁਣੋ ਸੁਰਾ]ਮਣ੍ਡਸ਼੍ਚ| ਏਤਦ੍ਰਕ੍ਤਜ੍ਞਾਲ੍ਯਾਦਿ ਸ਼ੋਣਿਤਸ੍ਯ ਪਰਮੌਸਧਮ੍|

Adhikarana kapholbaNe palANDuH (121) · Śloka 121

ਪੇਯਾਯੂਸਰਸਾਦ੍ਯੇਸੁ ਪਲਾਣ੍ਡੁਃ ਕੇਵਲੋਪਿ ਵਾ| ਸ ਜਯਤ੍ਯੁਲ੍ਬਣਂ ਰਕ੍ਤਂ ਮਾਰੁਤਂ ਚ ਪ੍ਰਯੋਜਿਤਃ||੧੨੧||

ਸ੦-ਪੇਯਾਦਿਸੁ ਪ੍ਰਯੋਜਿਤਃ ਪਲਾਣ੍ਡੁਃ, ਕੇਵਲੋ ਵਾ ਰਕ੍ਤਮਤ੍ਯੁਲ੍ਬਣਂ ਵਾਤਂ ਚ ਜਯਤਿ|

Adhikarana vAtajaye yatnaH (122) · Śloka 122

ਵਾਤੋਲ੍ਬਣਾਨਿ ਪ੍ਰਾਯੇਣ ਭਵਨ੍ਤ੍ਯਸ੍ਨੇਤਿਨਿਃਸਤੇ| ਅਰ੍ਸ਼ਾਸਿ ਤਸ੍ਮਾਦਧਿਕਂ ਤਜ੍ਜਯੇ ਯਤ੍ਨਮਾਚਰੇਤ੍||੧੨੨||

ਸ੦-ਪ੍ਰਾਯੇਣਰਕ੍ਤੇਤਿਸ੍ਰੁਤੇ ਵਾਤਾਧਿਕਾਨਿ ਦੁਰ੍ਨਾਮਾਨਿ ਮਤੋ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਧੇਤੋਸ੍ਤਜ੍ਜਯੇ-ਪਵਨਯੇ, ਯਤ੍ਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍|

Adhikarana prabale raktapitte shItopacAraH (123) · Śloka 123

ਦਸ੍ਟ੍ਵਾਸ੍ਰਪਿਤ੍ਤਂ ਪ੍ਰਬਲਮਬਲੌ ਚ ਕਫਾਨਿਲੌ| ਸ਼ੀਤੋਪਚਾਰਃ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਥਾ ਤਤ੍ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਯੇ||੧੨੩||

ਸ੦-ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਂ ਪ੍ਰਵਦ੍ਧਂ ਦਸ੍ਟ੍ਵਾ ਕਫਨਿਲੌ ਚਾਬਲਾਵੁਪਲਭ੍ਯ ਤਤ੍ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਯਰ੍ਥਂ ਸ਼ੀਤੋਪਚਾਰਃ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਃ|

Adhikarana evamashame rasairghRutaishca tarpaNaM tailAdinAsecanaM ca (124-125) · Śloka 125

ਨ ਚੇਦੇਵਂ ਸ਼ਮਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੋਸ੍ਣੈਸ੍ਤਰ੍ਪਯੇਤ੍ਤਤਃ| ਰਸੈਃ, ਕੋਸ੍ਣੈਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਭਿਰਵਾਪੀਡਕਯੋਜਿਤੈਃ||੧੨੪|| ਸੇਚਯੇਤ੍ਤਂ ਕਵੋਸ੍ਣੈਸ਼੍ਚ ਕਾਮਂ ਤੈਲਪਯੋਘਤੈਃ| |੧੨੫|

ਸ੦-ਯਦ੍ਯੇਵਂ ਸ਼ਮੋ ਨ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਦਾ ਰਸੈਸ੍ਤਰ੍ਪਯੇਤ੍| "ਰਸ ਇਤ੍ਯਵਿਸ਼ੇਸੋਕ੍ਤੌ ਯੋਜ੍ਯੋ ਮਾਂਸਭਵੋ ਰਸਃ|" ਕਿਮ੍ਭੂਤੈਃ ? ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੋਸ੍ਣੈਃ| ਤਥਾ, ਕੋਸ੍ਣੈਰ੍ਘਤੈਸ਼੍ਚ ਪੁਨਸ੍ਤਰ੍ਪਯੇਤ੍| ਕਿਮ੍ਭੂਤੈਃ ? ਅਵਪੀਡਕੇਨਰੋਗਾਨੁਤ੍ਪਾਦਨੀਯੋਕ੍ਤੇਨ (ਹ. ਸੂ. ਅ. ੪/੬), ਪ੍ਰਯੋਜਿਤੈਃ| ਤਂ ਚ ਕਵੋਸ੍ਣੈਰ੍ਯਥਾਯੋਗਂ ਤੈਲਪਯੋਘਤੈਃ ਸੇਚਯੇਤ੍|

Adhikarana siddhaH picCAbastiH (125-129) · Śloka 129

| ਯਵਾਸਕੁਸ਼ਕਾਸ਼ਾਨਾਂ ਮੂਲਂ ਪੁਸ੍ਪਂ ਚ ਸ਼ਾਲ੍ਮਲੇਃ||੧੨੫|| ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧੋਦੁਮ੍ਬਰਾਸ਼੍ਵਤ੍ਥਸ਼ੁਙ੍ਗਾਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਪਲੋਨ੍ਮਿਤਾਃ| ਤ੍ਰਿਪ੍ਰਸ੍ਥੇ ਸਲਿਲਸ੍ਯੈਤਤ੍ਕ੍ਸੀਰਪ੍ਰਸ੍ਥੇ ਚ ਸਾਧਯੇਤ੍||੧੨੬|| ਕ੍ਸੀਰਸ਼ੇਸੇ ਕਸਾਯੇ ਚ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪੂਤੇ ਵਿਮਿਸ਼੍ਰਯੇਤ੍| ਕਲ੍ਕੀਕਤਂ ਮੋਚਰਸਂ ਸਮਙ੍ਗਾ ਚਨ੍ਦਨੋਤ੍ਪਲਮ੍||੧੨੭|| ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਂ ਕੌਟਜਂ ਬੀਜਂ ਕਮਲਸ੍ਯ ਚ ਕੇਸਰਮ੍| ਪਿਚ੍ਛਾਬਸ੍ਤਿਰਯਂ ਸਿਦ੍ਧਃ ਸਘਤਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸ਼ਰ੍ਕਰਃ||੧੨੮|| ਪ੍ਰਵਾਹਿਕਾਗੁਦਭ੍ਰਂ ਸ਼ਰਕ੍ਤਸ੍ਰਾਵਜ੍ਵਰਾਪਹਃ| |੧੨੯|

ਸ੦-ਯਵਾਸਾਦੀਨਾਂ ਮੂਲਂ ਸ਼ਾਲ੍ਮਲੇਃ ਪੁਸ੍ਪਂ ਤਥਾ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਾਦੀਨਾਂ ਚ ਸ਼ੁਙ੍ਗਾ ਏਤਦ੍ ਦ੍ਰਵ੍ਯਕਦਮ੍ਬਕਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਦ੍ਵਿਪਲਪ੍ਰਮਾਣਂ ਜਲਪ੍ਰਸ੍ਥਤ੍ਰਯੇ ਕ੍ਸੀਰਪ੍ਰਸ੍ਥੇ ਚ ਪਾਚਯੇਤ੍| ਕ੍ਸੀਰਸ਼ੇਸੇ ਚ ਕਸਾਯੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪੂਤੇ ਸਤਿ ਕਲ੍ਕੀਕਤਂ ਮੋਚਰਸਾਦਿ ਮਿਸ਼੍ਰਯੇਤ੍| ਮੋਚਰਸਾਦਯੋਤ੍ਰ ਸਤ੍ਰਿਭਾਗਮਾਤ੍ਰਸ਼ਾਣਕਰ੍ਸਮਾਤ੍ਰਾ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਾ. (?), ਬਸ੍ਤਿਕਲ੍ਪੇ ਕੋਸ਼ਾਤਕਾਦੌ ਨਿਰੁਹੇ (ਹ. ਕ. ਅ. ੪/੧੭) ਵਿਂਸ਼ਤਿਪਲਪ੍ਰਮਾਣੇ ਕਾਰ੍ਸਿਕਾਣਾਮੇਵ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਾਮਭ੍ਯਨੁਜ੍ਞਾਨਾਤ੍| ਅਯਂ ਪਿਚ੍ਛਾਬਸ੍ਤਿਃ ਸਿਦ੍ਧੋ ਘਤਮਾਕ੍ਸਿਕਸ਼ਰ੍ਕਰਾਨ੍ਵਿਤਃ ਪ੍ਰਵਾਹਿਕਾਦਿਹਰਃ| ਅਲ੍ਪਯਾ ਮਾਤ੍ਰਯਾ ਨਿਰੁਹੋ ਬਸ੍ਤਿਰੇਵ ਪਿਚ੍ਛਾਬਸ੍ਤਿਰੁਚ੍ਯਤੇ|

Adhikarana anuvAsane snehaH (129-130) · Śloka 130

| ਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਪੁਣ੍ਡਰੀਕੇਣ ਤਥਾ ਮੋਚਰਸਾਦਿਭਿਃ||੧੨੯|| ਕ੍ਸੀਰਦ੍ਵਿਗੁਣਿਤਃ ਪਕ੍ਵੋ ਦੇਯਃ ਸ੍ਨੇਹੋਨੁਵਾਸਨਮ੍| |੧੩੦|

ਸ੦-ਮਧੁਯਸ੍ਟਿਕਯਾ ਪ੍ਰਪੌਣ੍ਡਰੀਕੇਣ ਤਥਾ ਮੋਚਰਸਾਦਿਭਿਃ-ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤੈਃ (ਸ਼੍ਲੋ.੧੨੭) ਕਲ੍ਕੀਕਤੈਃ, ਕ੍ਸੀਰਦ੍ਵਿਗੁਣਿਤਃ ਪਕ੍ਵਃ ਸਨ੍ ਸ੍ਨੇਹੋਨੁਵਾਸਨਂ ਦੇਯਃ|

Adhikarana cA~ggerIghRutam (130-133) · Śloka 133

| ਮਧੁਕੋਤ੍ਪਲਰੋਧ੍ਨਾਮ੍ਬੁ ਸਮਙ੍ਗਾ ਬਿਲ੍ਵਚਨ੍ਦਨਮ੍||੧੩੦|| ਚਵਿਕਾਤਿਵਿਸਾ ਮੁਸ੍ਤਂ ਪਾਠਾ ਕ੍ਸਾਰੋ ਯਵਾਗ੍ਰਜਃ| ਦਾਰ੍ਵੀਤ੍ਵਙ੍ਕ੍ਸਾਗਰਂ ਮਾਂਸੀ ਚਿਤ੍ਰਕੋ ਦੇਵਦਾਰੁ ਚ||੧੩੧|| ਚਾਙ੍ਗੇਰੀਸ੍ਵਰਸੇ ਸਰ੍ਪਿਃ ਸਾਧਿਤਂ ਤੈਸ੍ਤ੍ਰਿਦੋਸਜਿਤ੍| ਅਰ੍ਸ਼ੋਤਿਸਾਰਗ੍ਰਹਣੀਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗਜ੍ਵਰਾਰੁਚੌ||੧੩੨|| ਮੂਤ੍ਰਕਚ੍ਛ੍ਰੇ ਗੁਦਭ੍ਰਂਸ਼ੇ ਬਸ੍ਤ੍ਯਾਨਾਹੇ ਪ੍ਰਵਾਹਣੇ| ਪਿਚ੍ਛਾਸ੍ਰਾਵੇਰ੍ਸ਼ਸਾਂ ਸ਼ੂਲੇ ਦੇਯਂ ਤਤ੍ਪਰਮੌਸਧਮ੍||੧੩੩||

ਸ੦-ਮਧੁਕਾਦਿਦ੍ਰਵ੍ਯੈਃ ਸ੍ਨੇਹਚਤੁਰ੍ਥਭਾਗਪ੍ਰਮਾਣੈਸ਼੍ਚਾਙ੍ਗੇਰੀਸ੍ਵਰਸੇ ਘਤਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਗੁਣੇ ਘਤਂ ਸਾਧਿਤਂ ਤ੍ਰਿਦੋਸਜਿਤ੍| ਅਰ੍ਸ਼ਃਪ੍ਰਭਤਿਸ੍ਵੇਤਦ੍ ਘਤਂ ਦੇਯਮ੍| ਯਤਃ ਪਰਮੌਸਧਮ੍|

Adhikarana madhurAmlAdInAM vyatAsena prayojanam (134) · Śloka 134

ਵ੍ਯਾਤ੍ਯਾਸਾਨ੍ਮਧੁਰਾਮ੍ਲਾਨਿ ਸ਼ੀਤੋਸ੍ਣਾਨਿ ਚ ਯੋਜਯੇਤ੍| ਨਿਤ੍ਯਮਗ੍ਨਿਬਲਾਪੇਕ੍ਸੀ ਜਯਤ੍ਯਰ੍ਸ਼ਃਕਤਾਨ੍ ਗਦਾਨ੍||੧੩੪||

ਸ੦-ਵ੍ਯਤ੍ਯਾਸੇਨ-ਵਿਪਰ੍ਯਯੇਣ, ਮਧੁਰਾਣ੍ਯਮ੍ਲਾਨਿ ਚ ਸ਼ੀਤਾਨ੍ਯੁਸ੍ਣਾਨਿ ਚ ਨਿਤ੍ਯਮਗ੍ਨਿਬਲਾਪੇਕ੍ਸੀ ਯੋਜਯੇਤ੍| ਏਵਂ ਚਾਰ੍ਸ਼ਃਕਤਾਮਤਿਸ਼ਯਿਨੀਂ ਰੁਜਂ ਜਯਤਿ|

Adhikarana udAvarte svedaH udAvarte vartiH (135-137) · Śloka 137

ਉਦਾਵਰ੍ਤਾਰ੍ਤਮਭ੍ਯਜ੍ਯ ਤੈਲੈਃ ਸ਼ੀਤਜ੍ਵਰਾਪਹੈਃ| ਸੁਸ੍ਨਿਗ੍ਧੈਃ ਸ੍ਵੇਦਯੇਤ੍ਪਿਣ੍ਡੈਰ੍ਵਰ੍ਤਿਮਸ੍ਮੈ ਗੁਦੇ ਤਤਃ||੧੩੫|| ਅਭ੍ਯਕ੍ਤਾਂ ਤਤ੍ਕਰਾਙ੍ਗੁਸ੍ਠਸਨ੍ਨਿਭਾਮਨੁਲੋਮਨੀਮ੍| ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਛ੍ਯਾਮਾਤ੍ਰਿਵਦ੍ਦਨ੍ਤੀਪਿਪ੍ਪਲੀਨੀਫਲੈਃ||੧੩੬|| ਵਿਚੂਰ੍ਣਿਤੈਰ੍ਦ੍ਵਿਲਵਣੈਰ੍ਗੁਡਗੋਮੂਤ੍ਰਸਂਯੁਤੈਃ| ਤਦ੍ਵਨ੍ਮਾਗਧਿਕਾਰਾਠਗਹਧੂਮੈਃ ਸਸਰ੍ਸਪੈਃ||੧੩੭||

ਸ੦-ਉਦਾਵਰ੍ਤੇਨਾਰ੍ਤਂ ਨਰਂ ਤੈਲੈਃ ਸ਼ੀਤਜ੍ਵਰਾਪਹੈਃ-ਤਗਰਾਗੁਰੁਕੁਙ੍ਕੁਮਾਦਿਦ੍ਰਵ੍ਯਸਾਧਿਤੈਃ, ਅਭ੍ਯਜ੍ਯ ਸੁਸ੍ਨਿਗ੍ਧੈਃ ਪਿਣ੍ਡੈਃ ਸ੍ਵੇਦਯੇਤ੍| ਤਤਃ-ਸ੍ਵੇਦਾਦਨਨ੍ਤਰਮ੍, ਅਸ੍ਮੈ-ਉਦਾਵਰ੍ਤਵਤੇ, ਗੁਦੇਭ੍ਯਕ੍ਤੇਭ੍ਯਕ੍ਤਾਂ ਵਰ੍ਤਿ ਦਦ੍ਯਾਤ੍| ਤਤ੍ਕਰਾਙ੍ਗੁਸ੍ਠਸਨ੍ਨਿਭਾਂ-ਆਤੁਰਹਸ੍ਤਾਙ੍ਗੁਸ੍ਠਸਦਸ਼ੀਮ੍| ਤਥਾ, ਅਨੁਲਿਮਕਰੀਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍-ਕ੍ਸਿਪੇਤ੍| ਕੈਃ ਕਤਾਂ ਵਰ੍ਤਿਮ੍ ? ਇਤ੍ਯਾਹ ਸ਼੍ਯਾਮੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਸ਼੍ਯਾਮਾਦਿਭਿਃ ਸੈਨ੍ਧਵਾਕ੍ਸਲਵਣਯੁਕ੍ਤੈਃ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਰਜੀਕਤੈਰ੍ਗੁਡਗੋਮੂਤ੍ਰਸਂਯੁਕ੍ਤੈਃ ਕਤਾਂ ਵਰ੍ਤਿ ਕ੍ਸਿਪੇਤ੍| ਤਥੈਵ ਮਾਗਧਿਕਾਮਦਨਫਲਗਹਧੂਮਸਰ੍ਸਪੈਰ੍ਗੁਡਗੋਮੂਤ੍ਰਾਨ੍ਬਿਤੈਰ੍ਵਰ੍ਤਿ ਕ੍ਸਿਪੇਤ੍|

Adhikarana udAvarte cUrNam (138) · Śloka 138

ਏਤੇਸਾਮੇਵ ਵਾ ਚੂਰ੍ਣਂ ਗੁਦੇ ਨਾਡ੍ਯਾ ਵਿਨਿਰ੍ਧਮੇਤ੍| |੧੩੮|

ਸ੦-ਅਥਵਾ, ਏਤੇਸਾਮੇਵ-ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਾਨਾਂ, ਚੂਰ੍ਣਂ ਨਾਦ੍ਯਾ ਗੁਦੇ ਵਿਨਿਰ੍ਧਮੇਤ੍|

Adhikarana udAvarte snehabastiH (138-140) · Śloka 140

| ਤਦ੍ਵਿਘਾਤੇ ਸੁਤੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਤੁ ਬਸ੍ਤਿਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਪ੍ਰਪੀਡਯੇਤ੍||੧੩੮|| ਜੂ ਕੁਰ੍ਯਾ-ਦਸ਼ਿਰਾਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਮਰੁਤੋਸ੍ਯ ਸਃ| ਭੂਯਾਨੁਬਨ੍ਧੇ ਵਾਤਘ੍ਨੇਰ੍ਵਿਰੇਚ੍ਯਃ ਸ੍ਨੇਹਰੇਚਨੈਃ||੧੩੯|| ਅਨੁਵਾਸ੍ਯਸ਼੍ਚ ਰੌਕ੍ਸ੍ਯਾਦ੍ਧਿ ਸਙ੍ਗੋ ਮਾਰੁਤਵਰ੍ਚਸੋਃ| |੧੪੦|

ਸ੦-ਤਦ੍ਵਿਵਾਤੇ-ਕਾਰ੍ਯਂ ਕਰ੍ਤੁਮਸ਼ਕ੍ਤੇ ਤਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਰੂਰ੍ਣੇ, ਬਸ੍ਤਿ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਸ੍ਨੇਹਬਸ੍ਤਿਂ, ਸੁਤੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍| ਸਃ-ਬਸ੍ਤਿਃ, ਅਸ੍ਯ-ਆਤੁਰਸ੍ਯ, ਗੁਦਸ਼ਿਰਾਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਵਾਤਾਨਨੁਲੋਮਯੇਤ੍| ਪੁਨਰਨੁਬਨ੍ਧੇ ਸਤਿ ਸ੍ਨੇਹਰੇਚਨੈਰ੍ਵਿਰੇਚਨੀਯਸ਼੍ਚਾਨੁਵਾਸਨੀਯਸ਼੍ਚ| ਹਿ-ਯਸ੍ਮਾਤ੍, ਰੌਕ੍ਸ੍ਯਾਦ੍ਧੇਤੋਰ੍ਮਰੁਤਸ੍ਯ ਪੁਰੀਸਸ੍ਯ ਚ ਸਙ੍ਗੋ ਭਵਤਿ|

Adhikarana udAvarte kalyANakakShAraH (140-143) · Śloka 143

| ਤ੍ਰਿਪਟੁਚਿਕਟੁਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਾਦਨ੍ਤ੍ਯਰੁਸ੍ਕਰਚਿਤ੍ਰਕਮ੍||੧੪੦|| ਜਰ੍ਜਰਂ ਸ੍ਨੇਹਮੂਤ੍ਰਾਕ੍ਤਮਨ੍ਤਰ੍ਧੂਮਂ ਵਿਪਾਚਯੇਤ੍| ਸ਼ਰਾਵਸਨ੍ਧੌ ਮਲ੍ਲਿਪ੍ਤੇ ਕ੍ਸਾਰਃ ਕਲ੍ਯਾਣਕਾਹ੍ਵਯਃ||੧੪੧|| ਸ ਪੀਤਃ ਸਰ੍ਪਿਸਾ ਯੁਕ੍ਤੋ ਭਕ੍ਤੇ ਵਾ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਭੋਜਿਨਾ| ਉਦਾਵਰ੍ਤਵਿਬਨ੍ਧਾਰ੍ਸ਼ੋਗੁਲ੍ਮਪਾਣ੍ਡੂਦਰਕਮੀਨ੍||੧੪੨|| ਮੂਤ੍ਰਸਙ੍ਗਾਸ਼੍ਮਰੀਸ਼ੋਫਹਦ੍ਰੋਗਗ੍ਰਹਣੀਗਦਾਨ੍| ਮੇਹਪ੍ਲੀਹਰੁਜਾਨਾਹਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਾਂਸ਼੍ਚ ਨਾਸ਼ਯੇਤ੍||੧੪੩||

ਸ੦-ਤ੍ਰਿਪਟ੍ਵਾਦਿ ਜਰ੍ਜਰੀਕਤਂ-ਸੂਕ੍ਸ੍ਮੀਕਤਂ, ਸ੍ਨੇਹਮੂਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਮਕ੍ਤ ਮਨ੍ਤਰ੍ਧੂਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਪਾਚਯੇਚ੍ਛਰਾਵਸਮ੍ਪੁਟੇ| ਅਤ ਏਵਾਹ-ਸ਼ਰਾਵਸਨ੍ਧੌ ਮਲ੍ਲਿਪ੍ਤ ਇਤਿ| ਅਯਂ ਚ ਕਲ੍ਯਾਣਕੋ ਨਾਮ ਕ੍ਸਾਰਃ ਸਰ੍ਪਿਸਾ ਪੀਤਃ ਸ੍ਨੇਹਭੋਜਿਨਾ ਵਾ ਭਕ੍ਤੇ ਯੁਕ੍ਤਃ ਸਨ੍ਨੁਦਾਵਰ੍ਤਾਦੀਨ੍ ਨਾਸ਼ਯੇਤ੍|

Adhikarana udAvarte gADhavarcArshasAM proktaM cikitsitamapi (144) · Śloka 144

ਸਰ੍ਵਂ ਚ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਯਤ੍ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮਰ੍ਸ਼ਸਾਂ ਗਾਢਵਰ੍ਚਸਾਮ੍| |੧੪੪|

ਸ੦-ਯਚ੍ਚ ਗਾਢਵਰ੍ਚਸਾਮਰ੍ਸ਼ਸਾਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਤਚ੍ਚ ਸਰ੍ਵਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍|

Adhikarana pUtikara~jjashuktam (144) · Śloka 144

ਦ੍ਰੋਣੇਪਾਂ ਪੂਤਿਵਲ੍ਕਦ੍ਵਿਤੁਲਮਥ ਪਚੇ- ਤ੍ਪਾਦਸ਼ੇਸੇ ਚ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਦੇਯਾਸ਼ੀਤਿਰੁਗੁਡਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਨੁਕਰਜਸੋ ਵ੍ਯੋਸਤੋਸ੍ਟੌ ਪਲਾਨਿ| ਏਤਨ੍ਮਾਸੇਨ ਜਾਤਂ ਜਨਯਤਿ ਪਰਮਾ- ਮੂਸ੍ਮਣਃ ਪਕ੍ਤਿਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਸ਼ੁਕ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾਨੁਲੋਮ੍ਯਂ ਪ੍ਰਜਯਤਿ ਗੁਦਜ- ਪ੍ਲੀਹਗੁਲ੍ਮੋਦਰਾਣਿ||੧੪੪||

ਸ੦-ਦ੍ਵਯੋਸ੍ਤੁਲਯੋਃ ਸਮਾਹਰੋ ਦ੍ਵਿਤੁਲਮ੍| ਪੂਤਿਕਰਞ੍ਜਸ੍ਯ ਤ੍ਵਚਸ੍ਤੁਲਾਦ੍ਵਯਂ-ਪਲਸ਼ਤਦ੍ਵਯਂ, ਜਲਦ੍ਰੋਣੇ ਪਚੇਤ੍| ਤਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚ ਪਾਦਸ਼ੇਸੇ ਸਤਿ ਗੁਡਸ੍ਯਾਸ਼ੀਤਿਃ ਪਲਾਨਿ ਕ੍ਸੇਪ੍ਤਵ੍ਯਾਨਿ| ਤ੍ਰਿਕਟੁਕਸ੍ਯ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਚੂਰ੍ਣਸ੍ਯਾਸ੍ਟੌ ਪਲਾਨਿ ਦੇਯਾਨਿ| ਏਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਮਾਸੇਨ ਸ਼ੁਕ੍ਤਂ ਜਾਤਂ ਪ੍ਰਬਲਮਗ੍ਨਿ ਕੁਰੁਤੇ| ਆਨੁਲੋਮ੍ਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗੁਦਜਾਦਿਣ੍ ਜਯਤਿ| ਸ੍ਰਗ੍ਧਰਾਵਤ੍ਤਮ੍|

Adhikarana pUtikara~jjacukram (145-148) · Śloka 148

ਪਚੇਤ੍ਤੁਲਾਂ ਪੂਤਿਕਰਞ੍ਜਵਲ੍ਕਾਦ੍ ਦ੍ਵੇ ਮੂਲਤਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਕਕਣ੍ਟਕਾਰ੍ਯੋਃ| ਦ੍ਰੋਣਤ੍ਰਯਪਾਂ ਚਰਣਾਵਸ਼ੇਸੇ ਪੂਤੇ ਸ਼ਤਂ ਤਤ੍ਰ ਗੁਡਸ੍ਯ ਦਦ੍ਯਾਤ੍||੧੪੫|| ਪਲਿਕਂ ਚ ਸੂਚਿਰ੍ਣਿਤਂ ਤ੍ਰਿਜਾਤ ਤ੍ਰਿਕਟੁਗ੍ਰਨ੍ਥਿਕਦਾਡਿਮਾਸ਼੍ਮਭੇਦਮ੍| ਪੁਰਪੁਸ੍ਕਰਮੂਲਧਾਨ੍ਯਚਵ੍ਯਂ ਹਪੁਸਾਮਾੜ੍ਦ੍ਰਕਮਮ੍ਲਵੇਤਸਂ ਚ||੧੪੬|| ਸ਼ੀਤੀਭੁਤਂ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯੁਪੇਤ- ਮਾਰ੍ਦ੍ਰਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਬੀਜਪੂਰਾਦ੍ਰਕੈਸ਼੍ਚ| ਯੁਕ੍ਤਂ ਕਾਮਂ ਗਣ੍ਡਿਕਾਭਿਸ੍ਤਥੇਕ੍ਸੋਃ ਸਰ੍ਪਿਃਪਾਤ੍ਰੇ ਮਾਸਮਾਤ੍ਰੇਣ ਜਾਤਮ੍||੧੪੭|| ਚੁਕ੍ਰਂ ਕ੍ਰਕਚਮਿਵੇਦਂ ਦੁਰ੍ਦਾਮ੍ਨਾਂ ਵਹ੍ਨਿਦੀਪਨਂ ਪਰਮਮ੍| ਪਾਣ੍ਡੁਗਰੋਦਰਗੁਲ੍ਮਪ੍ਲੀਹਾਨਾਹਾਸ਼੍ਮਕਚ੍ਛ੍ਰਘ੍ਨਮ੍||੧੪੮||

ਸ੦-ਪੂਤਿਕਰਞ੍ਜਤ੍ਵਚਸ੍ਤੁਲਾਮੇਕਾਂ ਦ੍ਵੇ ਚ ਤੁਲੇ ਚਿਤ੍ਰਕਕਣ੍ਟਕਾਰੀਮੂਲਯੋਰ੍ਜਲਦ੍ਰੋਣਤ੍ਰਯੇ ਪਚੇਤ੍| ਪਾਦਸ਼ੇਸੇ ਚ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪੂਤੇ ਗੁਡਸ੍ਯ ਪਲਸ਼ਤਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍| ਉਪਜਾਤਿਵਤ੍ਤਮ੍| ਤ੍ਰਿਜਾਤਕਾਦਿ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਰਜੀਕਤਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਪਲਪ੍ਰਮਾਣਂ ਨਿਃਕ੍ਸਿਪੇਤ੍| ਏਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਚੂਰ੍ਣਿਤਂ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਪਿਸ੍ਟਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍| ਔਪਚ੍ਛਨ੍ਦਸਿਕਂ ਵਤ੍ਤਮ੍| ਏਤਚ੍ਚ ਸ਼ੀਤੀਭੁਤਂ ਸਤ੍ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯੋਪੇਤਮਾਰ੍ਦ੍ਰਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚੋਪੇਤਮਿਕ੍ਸੁਗਣ੍ਡਿਕਾਭਿਸ਼੍ਸ਼੍ਚ ਯਥੇਚ੍ਛਂ ਯੁਕ੍ਤਂ ਸਰ੍ਪਿਃਪਾਤ੍ਰੇ ਮਾਸਮਾਤ੍ਰੇਣ ਜਾਤਂ ਚੁਕ੍ਰਮਿਤਿ ਵਕ੍ਸ੍ਯਮਾਣੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ| ਸ਼ੁਕ੍ਤਮਿਦਮਰ੍ਸ਼ਸਾਂ ਕ੍ਰਕਚਮਿਵ-ਕਰਪਤ੍ਰਤੁਲ੍ਯਂ, ਕਰ੍ਤਨਸ਼ਕ੍ਤਿਸਾਮਾਰ੍ਥ੍ਯਾਤ੍| ਤਥਾ ਪਰਂ ਵਹ੍ਨਿਦੀਪਨਂ ਪਾਣ੍ਢ੍ਵਾਦਿਘ੍ਨਂ ਚ| ਸ਼ਾਲਿਨੀਵਤ੍ਤਮ੍, ਆਰ੍ਯਾ ਚ|

Adhikarana pIluPalashuktam (150) · Śloka 150

ਦ੍ਰੋਣਂ ਪੀਲੁਰਸਸ੍ਯ ਵਸ੍ਤ੍ਰਗਲਿਤਂ ਨ੍ਯਸ੍ਤਂ ਹਵਿਰ੍ਭਾਜਨੇ ਯੁਞ੍ਜੀਤ ਦ੍ਵਿਪਲੈਰ੍ਮਦਾਮਧੁਫਲਾਖ਼ਰ੍ਜੂਰਧਾਤ੍ਰੀਫਲੈਃ| ਪਾਠਾਮਾਦ੍ਰਿਦੁਰਾਲਭਾਮ੍ਲਵਿਦੁਲਵ੍ਯੋਸਤ੍ਵਗੇਲੋਲ੍ਲਕੈਃ ਸ੍ਪਕ੍ਕਾਕੋਲਲਵਙ੍ਗਵੇਲ੍ਲਚਪਲਾਮੂਲਾਗ੍ਨਿਕੈਃ ਪਾਲਿਕੈਃ| ਗੁਡਪਲਸ਼ਤਰੋਜਿਤਂ ਨਿਵਾਤੇ ਨਿਹਿਤਮਿਦਂ ਪ੍ਰਪਿਬਂਸ਼੍ਚ ਪਕ੍ਸਮਾਤ੍ਰਾਤ੍| ਨਿਸ਼ਮਯਤਿ ਗੁਦਾਙ੍ਕੁਰਾਨ੍ ਸੁਗੁਲ੍ਮਾ- ਨਨਲਬਲਂ ਪ੍ਰਬਲਂ ਕਰੋਤਿ ਚਾਸ਼ੁ||੧੫੦||

ਸ੦-ਪੀਲੁਫਲਾਨਾਂ ਰਸਸ੍ਯ ਦ੍ਰੋਣਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਪੂਤਂ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਭਾਣ੍ਡੇ ਨ੍ਯਸ੍ਤਂ ਮਦਾਦਿਭਿਰ੍ਦ੍ਵਿਪਲਪ੍ਰਮਾਣੈਃ ਪਾਠਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚ ਪਾਲਿਕੈਰ੍ਯੁਞ੍ਜੀਤ| ਮਦਾਧਾਤਕੀ| ਮਧੁਫਲਾ-ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾ| ਮਾਦ੍ਰੀ-ਰੇਣੁਕਾ| ਵਿਦੁਲੋ-ਵੇਤਸਃ| ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਵਿਕ੍ਰੀਡਿਤਮ੍| ਤਥਾ ਗੁਡਪਲਸ਼ਤੇਨ ਯੋਜਿਤਂ ਨਿਵਾਤੇ ਧਤਂ ਪਕ੍ਸਮਾਤ੍ਰਾਦਨਨ੍ਤਰਂ ਪ੍ਰਪਿਬਨ੍ਨਰ ਇਦਮਰ੍ਸ਼ਾਸਿ ਗੁਲ੍ਮਂ ਚ ਸ਼ਮਯਤਿ| ਦ੍ਰਾਗਗ੍ਨਿਬਲਂ ਚ ਪ੍ਰਕਸ੍ਟਂ ਵਿਧਤ੍ਤੇ| ਪੁਸ੍ਪਿਤਾਗ੍ਰਾ|

Adhikarana dashamUlAdiguDaH (151-152) · Śloka 152

ਕੈਕਸ਼ੋ ਦਸ਼ਪਲੇ ਦਸ਼ਮੂਲਕੁਮ੍ਭ ਪਾਠਾਦ੍ਵਯਾਰ੍ਕੌਣਵਲ੍ਲਭਕਟ੍ਫਲਘ੍ਨਾਮ੍| ਦਗ੍ਧੇ ਸ੍ਰੁਤੇਨੁ ਕਲਸ਼ੇਨ ਜਲੇਨ ਪਕ੍ਵੇ ਪਾਦਾਸ੍ਥਤੇ ਗੁਡਤੁਲਾਂ, ਪਲਪਞ੍ਚਕਂ ਚ||੧੫੧|| ਵਹ੍ਨਰ੍ਮੁਸ੍ਟੀ ਦ੍ਵੇ ਯਵਕ੍ਸਾਰਤਸ਼੍ਚ| ਦਰ੍ਵੀਮਾਲਿਮ੍ਪਨ੍ ਹਨ੍ਤਿ ਲੀਢੋ ਗੁਡੋਯਂ ਗੁਲ੍ਮਪ੍ਲੀਹਾਰ੍ਸ਼ਃਕੁਸ੍ਠਮੇਹਾਗ੍ਨਿਸਾਦਾਨ੍||੧੫੨||

ਸ੦-ਦਸ਼ਮੂਲਾਦੀਨਾਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਦਸ਼ਪਲੇ ਦਗ੍ਧੇ ਜਲਦ੍ਰੋਣੇਨ ਸ੍ਰੁਤੇ ਜਲੇ ਪਕ੍ਵੇ ਪਾਦਸ਼ੇਸੇ ਚਾਸ੍ਮਿਨ੍ ਗੁਡਤੁਲਾਂ ਵ੍ਯੋਸਾਦੀਨਾਂ ਚ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਪਲਪਞ੍ਚਕਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍| ਚਿਤ੍ਰਕਸ੍ਯ ਪਲਦ੍ਵਯਂ ਯਵਕ੍ਸਾਰਸ੍ਯ ਚ ਪਲਦ੍ਵਯਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍| ਦਰ੍ਵੀਮਾਲਿਮ੍ਪਨ੍ ਦਰ੍ਵੀਲੇਪੀ ਸਨ੍ਨਯਂ ਗੁਡੋ ਲੀਢੋ-ਭਕ੍ਸਿਤੋ, ਗੁਲ੍ਮਾਦੀਨ੍ ਪਰਾਕਰੋਤਿ| ਵਸਨ੍ਤਤਿਲਕਂ ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵੀਯਂ ਵਤ੍ਤਂ ਚ|

Adhikarana citrakAvalehaH (153-154) · Śloka 154

ਤੋਯਦ੍ਰੋਣੇ ਚਿਤ੍ਰਕਮੂਲਤੁਲਾਰ੍ਧਂ ਸਾਧ੍ਯਂ ਯਾਵਤ੍ਪਾਦਦਲਸ੍ਥਮਥੇਦਮ੍| ਅਸ੍ਟੌ ਦਤ੍ਵਾ ਜੀਰ੍ਣਗੁਡਸ੍ਯ ਪਲਾਨਿ ਕ੍ਵਾਥ੍ਯਂ ਭੁਯਃ ਸਾਨ੍ਦ੍ਰਤਯਾ ਸਮਮੇਤਤ੍||੧੫੩|| ਤ੍ਰਿਕਟੁਕਮਿਸਿਪਥ੍ਯਾਕੁਸ੍ਟਮੁਸ੍ਤਾਵਰਾਙ੍ਗ ਕਮਿਰਿਪੁਦਹਨੈਲਾਚੂਰ੍ਣਕੀਰ੍ਣੋਵਲੇਹਃ| ਜਯਤਿ ਗੁਦਜਕੁਸ੍ਠਪ੍ਲੀਹਗੁਲ੍ਮੋਦਰਾਣਿ ਪ੍ਰਬਲਯਤਿ ਹੁਤਾਸ਼ਂ ਸ਼ਸ਼੍ਵਦਭ੍ਯਸ੍ਯਮਾਨਃ||੧੫੪||

ਸ੦-ਤੋਯਸ੍ਯ ਦ੍ਰੋਣੇ ਚਿਤ੍ਰਕਮੂਲਸ੍ਯ ਤੁਲਾਰ੍ਧਂ ਸਾਧ੍ਯਂ ਯਾਵਦਸ੍ਟਾਂਸ਼ਸ਼ੇਸਮਿਦਂ ਸ੍ਯਾਤ੍| ਤਤਃ ਪੁਰਾਣਗੁਦਪਲਾਨ੍ਯਸ੍ਤੌ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਨਰਪਿ ਕ੍ਵਾਥ੍ਯਂ ਯਾਵਤ੍ਸਾਨ੍ਦ੍ਰਤ੍ਵਂ ਗਤਮ੍| "ਮ੍ਤੌ ਜ੍ਯੋ ਭਦ੍ਰਾ ਵੇਦਵਸੂ ਚ ਵਿਰਾਮਃ|" ਤ੍ਰਿਕਟੁਕਾਦਿਚੂਰ੍ਣਯੁਕ੍ਤੋਯਂ ਲੇਹੋ ਨਿਤ੍ਯਮਭ੍ਯਸ੍ਯਮਾਨੋ ਦਾਰੁਣ(ਦੁਰ੍ਨਾਮ) ਕੁਸ੍ਠਾਦੀਨਿ ਜਯਤਿ| ਅਗ੍ਨਿਂ ਚ ਪ੍ਰਕਸ੍ਟਂ ਕੁਰੁਤੇ| ਮਾਲਿਨੀਵਤ੍ਤਮ੍|

Adhikarana guDAdiguTikA (155) · Śloka 155

ਗੁਡਵ੍ਯੋਸਵਰਾਵੇਲ੍ਲਤਿਲਾਰੁਸ੍ਕਰਚਿਤ੍ਰਕੈਃ| ਅਰ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਹਨ੍ਤਿ ਗੁਲਿਕਾ ਤ੍ਵਗ੍ਵਿਕਾਰਂ ਚ ਸ਼ੀਲਿਤਾ||੧੫੫||

ਸ੦-ਗੁਡਾਦਿਭਿਰ੍ਗੁਲਿਕਾ ਕਤਾਭ੍ਯਸ੍ਤਾ ਦੁਰ੍ਨਾਮਾਨਿ ਹਨ੍ਤਿ ਤ੍ਵਗ੍ਵਿਕਾਰਂ ਚ|

Adhikarana sUraNapuTapAkaH (156) · Śloka 156

ਮਲ੍ਲਿਪ੍ਤਂ ਸੌਰਣਂ ਕਨ੍ਦਂ ਪਕ੍ਤ੍ਵਾਗ੍ਨੌ ਪੁਟਪਾਕਵਤ੍| ਅਦ੍ਯਾਟ੍ਸਤੈਲਲਵਣਂ ਦ੍ਰੁਨਾਮਵਿਨਿਵਤ੍ਤਯੇ||੧੫੬||

ਸ੦-ਸੌਰਣਂ ਕਨ੍ਦਂ ਮਦਾ ਲਿਪ੍ਤਮਗ੍ਨੌ ਪੁਟਪਾਕਵਤ੍ ਪਕ੍ਵਂ ਤੈਲਲਵਣਾਨ੍ਵਿਤਮਸ਼੍ਨੀਯਾਦ੍ ਦੁਰ੍ਨਾਮੋਪਸ਼ਮਾਯ|

Adhikarana anyA sUraNaguTikA (157-158) · Śloka 158

ਮਰਿਚਪਿਪ੍ਪਲਿਨਾਗਰਚਿਤ੍ਰਕਾਨ੍ ਕ੍ਰਮਵਿਵਰ੍ਧਿਤਭਾਗਸਮਾਹਤਾਨ੍| ਸ਼ਿਖ਼ਿਚਤੁਰ੍ਗੁਣਸੂਤਣਯੋਜਿਤਾਨ੍ ਕੁਰੁ ਗੁਡੇਨ ਗੁਡਾਨ੍ ਗੁਦਜਚ੍ਛਿਦਃ||੧੫੭|| ਚੂਰ੍ਣਿਕਤਾਃ ਸੋਡਸ਼ ਸੂਰਣਸ੍ਯ ਭਾਗਾਸ੍ਤਤੋਰ੍ਧੇਨ ਚ ਚਿਤ੍ਰਕਸ੍ਯ| ਮਹੌਸਧਾਦ੍ਦ੍ਵੌ ਮਰਿਚਸ੍ਯ ਚੈਕੋ ਗੁਡੇਨ ਦੁਰ੍ਨਾਮਜਯਾਯ ਪਿਣ੍ਡੀ||੧੫੮||

ਸ੦-ਮਰਿਚਾਦੀਨ੍ ਕ੍ਰਮਵਰ੍ਧਿਤਭਾਗਾਨ੍ ਚਿਤ੍ਰਕਚਤੁਰ੍ਗੁਣਸੂਰਣਯੋਜਿਤਾਨ੍ ਗੁਡਾਨ੍ ਗੁਡੇਨ ਕੁਰੁ ਗੁਦਾਙ੍ਕੁਰਚ੍ਛਿਦਃ| ਦ੍ਰੁਤਵਿਲਮ੍ਬਿਤਮ੍| ਸ੦-ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਰਜੀਕਤਾਃ ਸੂਰਣਭਾਗਾਃ ਸੋਡਸ਼, ਚਿਤ੍ਰਕਭਾਗਾ ਅਸ੍ਟੌ, ਨਾਗਰਸ੍ਯ ਦ੍ਵੌ, ਮਰਿਚਸ੍ਯ ਚੈਕੋ, ਗੁਡੇਨੈਸਾਂ ਪਿਣ੍ਡੀ *ਕਤਾ ਦੁਰ੍ਨਾਮਜਯਾਯ ਸ੍ਯਾਤ੍| ਉਪਜਾਤਿਵਤ੍ਤਮ੍|

Adhikarana vaDavAmukhaScUrNaH (159) · Śloka 159

ਪਥ੍ਯਾਨਾਗਰਕਸ੍ਣਾਕਰਞ੍ਜਵੇਲ੍ਲਾਗ੍ਨਿਭਿਃ ਸਿਤਾਤੁਲ੍ਯੈਃ| ਵਡਵਾਮੁਖ਼ ਇਵ ਜਰਯਤਿ ਬਹੁਗੁਰ੍ਵਪਿ ਭੋਜਨਂ ਚੂਰ੍ਣਃ||੧੫੯||

ਸ੦-ਪਥ੍ਯਾਦਿਭਿਃ ਸਿਤਾਤੁਲ੍ਯੈਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣੌ ਬਹੁ ਗੁਰੁ ਚ ਭੋਜਨਂ ਵਡਵਾਮੁਖ ਇਵ ਜਰਯਤਿ| "ਆਰ੍ਯਾਯਾਃ ਪੂਰ੍ਵਾਰ੍ਧੇ ਯਥੋਕ੍ਤਮਾਤ੍ਰਾਦਤੋਮਯਾ ਲਕ੍ਸ੍ਮ| ਗੀਤਿਂ [ ਤਤ੍ਰ ] ਵਿਧਿਵਿਦੋ ਵਦਨ੍ਤਿ ਸਂਵੀਕ੍ਸ੍ਯ ਤਦਿਤਰਤ੍ਰਾਪਿ||"

Adhikarana kali~ggAdivaTikA (160) · Śloka 160

ਕਲਿਙ੍ਗਲਾਙ੍ਗਲੀਕਸ੍ਣਾਵਹ੍ਨ੍ਯਪਾਮਾਰ੍ਗਤਣ੍ਡੁਲੈਃ| ਭੂਨਿਮ੍ਬਸੈਨ੍ਧਵਗੁਡੈਰ੍ਗੁਡਾ ਗੁਦਜਨਾਸ਼ਨਾਃ||੧੬੦||

ਸ੦-ਕਲਿਙ੍ਗਕਾਦਿਭਿਰ੍ਗੁਡਾਃ-ਵਟਿਕਾਃ, ਅਰ੍ਸ਼ੋਘ੍ਨਾਃ|

Adhikarana saindhavAdicUrNam (161) · Śloka 161

ਲਵਣੋਤ੍ਤਮਵਹ੍ਨਿਕਲਿਙ੍ਗਯਵਾਂ- ਸ਼੍ਚਿਰਿਬਿਲ੍ਵਮਹਾਪਿਚੁਮਨ੍ਦਯੁਤਾਨ੍| ਪਿਬਿ ਸਪ੍ਤਦਿਨਂ ਮਥਿਤਾਲੁਡਿਤਾਨ੍ ਯਦਿ ਮਰ੍ਦਿਤੁਮਿਚ੍ਛਾਸ ਪਾਯੁਰੁਹਾਮ੍||੧੬੧||

ਸ੦-ਸੈਨ੍ਧਵਾਦੀਨਿ ਤਕ੍ਰਾਲੋਡਿਤਾਨਿ ਪਿਬ ਯਦ੍ਯਰ੍ਸ਼ਾਸਿ ਜਿਘਾਂਸਸਿ| "ਅਥ ਤੋਟਕਮਬ੍ਧਿਸਕਾਰਚਿਤਮ੍|"

Adhikarana shuShkArshaH su shreShThamauShadham ArdrArshaHsu shreShmauShadham sarvArshaHsu shreShmauShadham (162) · Śloka 162

ਸ਼ੁਸ੍ਕੇਸੁ ਭਲ੍ਲਾਤਕਮਗ੍ਨ੍ਯਮੁਕ੍ਤਂ ਭੈਸਜ੍ਯਮਾਰ੍ਦ੍ਰੇਸੁ ਤੁ ਵਤ੍ਸਕਤ੍ਵਕ੍| ਸਰ੍ਵੇਸੁ ਸਰ੍ਵਰ੍ਤੁਸੁ ਕਾਲਸ਼ੇਯ- ਮਰ੍ਸ਼ਃਸੁ ਬਲ੍ਯਂ ਚ ਮਲਾਪਹਂ ਚ||੧੬੨||

ਸ੦-ਸ਼ੁਸ੍ਕੇਸ੍ਵਰ੍ਸ਼ਃਸੁ ਭਲ੍ਲਾਤਕਂ ਭੈਸਜ੍ਯਂ ਅਗ੍ਨ੍ਯਂ-ਪ੍ਰਧਾਨਮੁਦਿਤਮ੍| ਆੜ੍ਦ੍ਰੇਸੁ ਪੁਨਰਰ੍ਸ਼ਃਸੁ ਕੁਟਜਤ੍ਵਗ੍ਭੈਸਜ੍ਯਮਗ੍ਨ੍ਯਂ ਕਥਿਤਮ੍| ਸਰ੍ਵੇਸ੍ਵਰ੍ਸ਼ਃਸੁ-ਸ਼ੁਸ੍ਕਸ੍ਵਾਰ੍ਦ੍ਰੇਸੁ ਚ, ਸਰ੍ਵਰ੍ਤੁਸੁ-ਸਰ੍ਵਕਾਲਂ, ਕਾਲਸ਼ੇਯਂ-ਮਥੈਤਂ, ਅਗ੍ਨ੍ਯਂ ਬਲ੍ਯਂ-ਬਲਾਵਹਂ, ਮਲਾਪਹਂ-ਦੋਸਾਪਹਂ ਚ| ਇਨ੍ਦ੍ਰਵਜ੍ਰਾਵਤ੍ਤਮ੍|

Adhikarana arshaHsu sevyAsevyam (163) · Śloka 163

ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਬਨ੍ਧਾਨਨੁਲੋਮਨਾਯ ਯਨ੍ਮਾਰੁਤਸ੍ਯਾਗ੍ਨਿਬਲਾਯ ਯਚ੍ਚ| ਤਦਨ੍ਨਪਾਨੌਸ਼ਧਮਰ੍ਸ਼ਸੇਨ ਸੇਵ੍ਯਂ, ਵਿਵਰ੍ਜ੍ਯਂ ਵਿਪਰੀਤਮਸ੍ਮਾਤ੍||੧੬੩||

ਸ੦-ਵਿਬਨ੍ਧਾਨ੍-ਸ੍ਤ੍ਯਾਨਕਫਦਿਰੁਪਾਨ੍, ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਯਤ੍-ਅਨ੍ਨਪਾਨੌਸਧਮਾਸੇਵਿਤਂ, ਮਾਰੁਤਸ੍ਯਾਨੁਲੋਮਨਾਯ-ਸ੍ਵਵਰ੍ਤ੍ਮਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨਾਯ, ਤਥਾ ਯਚ੍ਚਾਗ੍ਨਿਬਲਾਯ-ਅਗ੍ਨਿਵਰ੍ਧਨਾਯ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤੇ, ਤਦੇਵਾਨ੍ਨਪਾਨੌਸਧਂ ਦੁਰ੍ਨਾਮਵਤਾ ਸੇਵ੍ਯਮ੍| ਅਸ੍ਮਾਤ੍-ਯਥੋਕ੍ਤਾਤ੍, ਵਿਪਰੀਤਂ-ਯਦਨ੍ਨਪਾਨੌਸਧਂ ਮਾਰੁਤਸ੍ਯ ਵਿਬਨ੍ਧਕਰਮਗ੍ਨਿਸਾਦਨਂ ਚ ਤਤ੍, ਤੇਨ ਵਿਵਰ੍ਜ੍ਯ-ਨ ਸੇ-ਵ੍ਯਮ੍| ਉਪਜਾਤਿਵਤ੍ਤਮ੍|

Adhikarana arshAdau visheSheNAgnirakShaNam (8) · Śloka 8

ਅਰ੍ਸ਼ੋਤਿਸਾਰਗ੍ਰਹਣੀਵਿਕਾਰਾਃ ਪ੍ਰਾਯੇਣ ਚਾਨ੍ਯੋਨ੍ਯਨਿਦਾਨਭੂਤਾਃ| ਸਨ੍ਨੇਨਲੇ ਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਸਨ੍ਤਿ ਦੀਪ੍ਤੇ, ਰਕ੍ਸੇਦਤਸ੍ਤੇਸੁ ਵਿਸ਼ੇਸਤੋਗ੍ਨਿਮ੍||੧੬੪|| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸੂਨੁਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਗ੍ਭਟਵਿਰਚਿਤਾ ਯਾਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਹਦਯਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਚਤੁਰ੍ਥੇ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤ- ਸ੍ਥਾਨੇਰ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਨਾਮਾ ਸ੍ਟਮੋਧ੍ਯਾਯਃ||੮||

ਸ੦-ਅਰ੍ਸ਼ੋਤਿਸਾਰਗ੍ਰਹਣ੍ਯੋਨ੍ਯਨਿਦਾਨਭੂਤਾਃ-ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਹੇਤੁਭੂਤਾਃ, ਪ੍ਰਾਯੇਣ-ਬਾਹੁਲ੍ਯੇਨ, ਅਨਲੇ ਚ ਸਨ੍ਨ ਏਤੇ ਰੋਗਾ ਭਵਨ੍ਤਿ| ਦੀਪ੍ਤੇ ਤ੍ਵਗ੍ਨੌ ਨ ਸਨ੍ਤਿ, ਯਤਸ੍ਤਤਃ-ਅਸ੍ਮਾਤ੍ਕਾਰਣਾਤ੍, ਤੇਸੁ ਵਿਸ਼ੇਸੇਸਾਗ੍ਨਿ ਰਕ੍ਸੇਦਿਤਿ| ਇਨ੍ਦ੍ਰਵਜ੍ਰਾਵਤ੍ਤਮ੍| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਗਾਙ੍ਕਦਤ੍ਤਪੁਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰੀਮਦਰੁਣਦਤ੍ਤਵਿਰਚਿਤਾਯਾਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਹਦਯਟੀ- ਕਾਯਾਂ ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਚਤੁਰ੍ਥੇ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਸ੍ਥਾਨੇਰ੍ਸ਼- ਸ਼੍ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਨਾਮਾਸ੍ਟਮੋਧ੍ਯਾਯਃ ਸਮਾਪ੍ਤਃ|| ੮||