8. arśaścikitsitādhyayaḥ

Adhikarana adhyAyopakramaH · Śloka

அஸ்மாதநந்தரமர்ஶஶ்சிகித்ஸிதமாரப்யதே| ஸம்பந்தஶ்சாஸ்ய நிதாந ஏவோக்தஃ|

Adhikarana arshashcikitsitAdhyAyaH arshasAM dAhavishiH arshasAM dAhAnantaraM karavyam arshasAM ekaikasya saptAhAdupacAraH (2-9) · Śloka 9

அததோऽர்ஶஸாஂ சிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ| (கத்யஸூத்ரே||௨|| ) காலே ஸாதாரணே வ்யாப்ரே நாதிதுர்பலமர்ஶஸம்| விஶுத்தகோஷ்டஂ லக்வல்பமநுலோமநமாஶிதம்||௧|| ஶுசி கதஸ்வஸ்த்யயநஂ முக்தவிண்மூத்ரமவ்யதம்| ஶயநே பலகே வாऽந்யநரோத்ஸங்கே வ்யபாஶ்ரிதம்||௨|| பூர்வேண காயேநோத்தாநஂ ப்ரத்யாதித்யகுதஂ ஸமம்| ஸமுந்நதகடீதேஶமத யந்த்ரணவாஸஸா||௩|| ஸக்த்நோஃ ஶிரோதராயாஂ ச பரிக்ஷிப்தமஜு ஸ்திதம்| ஆலம்பிதஂ பரிசரைஃ ஸர்பிஷாऽப்யக்தபாயவே||௪|| ததோऽஸ்மை ஸர்பிஷாऽயக்தஂ நிதக்யாதஜு யந்த்ரகம்| ஶநைரநுஸுகஂ பாயௌ, ததோ தஷ்ட்வா ப்ரவாஹணாத்||௫|| யந்த்ரே ப்ரவிஷ்டஂ துர்நாம ப்லோதகுண்டிதயாऽநு ச| ஶலாகயோத்பீட்ய பிஷக் யதோக்தவிதிநா தஹேத்||௬|| க்ஷாரேணைவார்த்ரமிதரத்க்ஷாரேண ஜ்வலநேந வா| மஹத்வா வலிநஶ்சத்த்வா வீதயந்த்ரமதாதுரம்||௭|| ஸ்வப்யக்தபாயுஜகநமவகாஹே நிதாபயேத்| நிர்வாதமந்திரஸ்தஸ்ய ததோऽஸ்யாசாரமதிஶேத்||௮|| ஏகைகமிதி ஸப்தாஹாத்ஸப்தாஹாத்ஸமுபாசரேத்| |௯|

ஸ௦-ஸாதாரணே-ஶரத்வஸந்தாதிகே காலே, ததா வ்யப்ரே-விகதாப்தே| ததா நாதிதுர்பலமர்ஶஸஂ-அபி து கிஞ்சித்ஸப்ராணம்| அத்ர யோக்யபரத்வாத் கத்வேத்யத்யாஹத்ய ஸம்பந்தஃ கார்யஃ| ததா விஶுத்தகோஷ்டாதிகஂ கத்வா ததோऽஸ்மை-அர்ஶஸாய, யந்த்ரஂ நிதத்யாதிதி| ஸங்க்ரஹே சோக்தம் (சி.அ.௧௦)-"அத கலு பலவந்தமர்ஶோபிருபத்ருதஂ யதார்ஹஸ்நேஹோபஸ்நிக்தஸ்விந்நமநிலவேதநாவத்திஶமநார்தஂ ஸ்நிக்தமுஷ்ணமல்பமந்நஂ த்ரவப்ராயஂ புக்தவந்தஂ ஶுசி கதஸ்வஸ்த்யயநஂ முக்தவிண்மூத்ரமவ்யதஂ ஸமே ஶுசௌ விவிக்தே தேஶே ஸாதாரணேவ்யப்ரே காலே ஸமே பலகே ஶய்யாயாஂ வா ப்ரத்யாதித்யகுதமந்யஸ்யோத்ஸங்கேநிஷண்ணபூர்வகாயமுத்தாநமுந்நதகடீகஂ யந்த்ரணஶாடகேந பரிக்ஷேப்தக்ரீவாஸக்திஸந்திதேஶமலஜ்ஜார்ஹைராப்தபரிசாரகைஃ ஸுபரிகஹீதஂ கத்வா ததோऽஸ்மை கதாப்யக்தஂ யந்த்ரகஂ நித்த்யாத்|" இதி| அர்ஶஸமிதி அர்ஶாஸி வித்யந்தே யஸ்யேத்யர்தஃ, அர்ஶஆதித்வாதச்| கிம்பூதம் ? விஶுத்தோ-வமநவிரேசநாதிநா, கோஷ்டோ யஸ்ய தம்| ததா, அந்நமாஶிதஂ கத்வா| கிம்பூதம் ? லகு-ஸ்வபாவாத், அல்பஂ சமாத்ரயா| ததா, அநுலோமநஂ-வாதவர்சஸாஂ ப்ராயேண ப்ரவர்தகம்| ததா, ஶுசிஂ-மஜ்ஜலாப்யாஂ கத்வா| ததா, கதஂ ஸ்வஸ்த்யயநஂ யஸ்ய தம்| ததா, முக்தே-விஸஷ்டே, விண்மூத்ரே யேந தம்| ததா, அத்ர்யதஂவ்யதாரஹிதமந்யேந வ்யாதிநாऽபீடிதம்| ததா, ஶயநே வ்யபாஶ்ரிதஂ-ஶய்யாமாஶ்ரித்ய ஸ்திதம்| அதவா, பலகே-ஆஸநவிஶேஷே, வ்யபாஶ்ரிதம்| அதவா, அந்யநரோத்ஸங்கே வ்யபாஶ்ரிதம்| உத்ஸங்கவிஶேஷாத்ஸ்தாநகவிஶேஷஃ| நரோத்ஸங்கே வ்யபாஶ்ரிதமித்யேவஂ ஸித்தேऽந்யக்ரஹணஂ வைத்யஸ்ய நிராஸார்தம்| அந்யோத்ஸங்கே வ்யபாஶ்ரிதமிதி கதஂ கத்வா ? பூர்வேண காயேநோத்தாநஂ கத்வா-நாதரேண| ததா, ப்ரத்யாதித்யகுதம்| ப்ரதி-ஆபிமுக்யேந, ஆதித்யஂ ப்ரத்யாதித்யஂ குதஂ யஸ்ய தம்| யஸ்யாஂ திஶ்யாதித்யோ கதஃ தஸ்யாஂ திஶ்யர்ஶஸேந ஸம்முகஂ குதஂ கத்வா ஸ்தாதவ்யமித்யர்தஃ, ஸமஂ ச| ததா, ஸம்யகுந்நதஃ கடிதேஶோயஸ்ய தம்| அத-ஸமுந்நதகடிதேஶகரணாதநந்தரஂ, அர்ஶஸஂ ஸக்த்நோஸ்ததா ஶிரோதராயாஂ பரிக்ஷிப்தஂ-ஸமந்தாத்க்ஷிப்தமாக்ராந்தஂ கத்வா| கேந ? யந்த்ரணவாஸஸா| யந்த்ரணார்தஂ வாஸஃ-கார்பாஸாதிமயஂ, யந்த்ரணவாஸஸ்தேந| ஜு-ஸ்பஷ்டஂ கத்வா, ஸ்திதம்| ததா, தமாதுரஂ பரிசாரகைரலம்பிதஂ-நிஶ்சலஂ கத்பாऽவஷ்டப்ய ஸம்யக் ஸ்தாபிதம்| ததஃ-அநந்தரஂ, அஸ்மை-துர்நாமவதே, ஸர்பிஷாऽப்யக்தபாயவே கதாப்யாக்தஂ யந்த்ரகமஜு-அநுஸுகஂ கத்வா, ஶநைர்நிதத்யாத்-ப்ரணயேத்| ததஃ-அநந்தரஂ குதப்ரணிஹிதயந்த்ராந்தே, ப்ரவாஹணாத்-ப்ரவாஹணேநஹேதுநா, யந்த்ரே ப்ரவிஷ்டஂ துர்நாம தஷ்ட்வா| அத(நு) [ச]-பஶ்சாச்ச, ஶலாகயா சைலகண்டப்ராவததேஹயோத்பீட்ய-ப்ரகதத்வாத்துர்நாம ஊர்த்வஂ பீடயித்வா| வைத்யோ யதோக்தவிதிநா-ஸூத்ரஸ்தாநோதிதேந, க்ஷாரேணார்த்ரமர்ஶோ தஹேத்| ஏவேத்யவதாரணே| க்ஷாரேணைவ நாக்நிநா| இதரத்ஶுஷ்கஂ துர்நாம, க்ஷாரேண ஜ்வலநேந வா தஹேத்| யதோக்தவிதிநேத்யத்ராபி யோஜ்யம்| மஹத்வேதி| பஹுத்துர்நாம து பலவதஃ புஂஸஃ சித்த்வா வா ஶஸ்த்ரேண க்ஷாராக்நிப்யாஂ யதாயோகஂ தஹேத்| அத-அநந்தரஂ, ஆதுரஂ வீதயந்த்ரஂ விதாய ஸ்வப்யக்தபாயுஜகநமவகாஹே நிதாபயேத்-தத்ர நிஹிதஂ விதத்யாதித்யர்தஃ| ததஃ-அநந்தரஂ, அஸ்யாசாரஂ-"உஷ்ணோதகோபசாரீ ஸ்யாத்" (ஹ.ஸூ.அ. ௧௬/௨௬) இத்யாதிகஂ, ஆதிஶேத்| ஏகைகஂ துர்நாம இதி-அநேந பூர்வோக்தேந ப்ரகாரேண, ஸப்தாஹாத்ஸமுபாசரேத்-ந துல்யகாலஂ ஸர்வாணி|

Adhikarana bahvarshasaH upacArakramaH (9-10) · Śloka 10

| ப்ராக்தக்ஷிணஂ ததோ வாமமர்ஶஃ பஷ்டாக்ரஜஂ ததஃ||௯|| பஹ்வர்ஶஸஃ|௧௦|

அதைஷாஂ கர்மாதிக்ரமஂ தர்ஶயிதுமாஹ ஸ௦-பஹ்வர்ஶஸஃ ப்ராக்-பூர்வஂ, தக்ஷிணதேஶஸ்தமர்ஶ உபாசரேத்| அநந்தரஂ வாமஂ, ததஃ பஷ்டாக்ரே ஜாதமுபாசரேத்|

Adhikarana sudagdhasya lakShaNam (10) · Śloka 10

ஸுதக்தஸ்ய ஸ்யாத்வாயோரநுலோமதா| ருசிரந்நேऽக்நிபடுதா ஸ்வாஸ்த்யஂ வர்ணபலோதயஃ||௧௦||

ஸ௦-ஸுதக்தஸ்யார்ஶஸோ வாதஸ்யாநுலோமநஂ ஸ்யாத்| ததா, அந்நேऽபிலாஷஃ, அக்நேஃ பாடவஂ ததா ஸ்வாஸ்த்யஂ பலவர்ணயோருத்பூதிஶ்ச|

Adhikarana bastishUle lepaH (11) · Śloka 11

பஸ்திஶூலே த்வதோ நாபேர்லேபயேச்லக்ஷ்ணகல்கிதைஃ| வர்ஷாபூகுஷ்டஸுரபிமிஶிலோஹாமராஹ்வயைஃ||௧௧||

ஸ௦-பஸ்தி ஶூலே ஸதி புநர்நாமேரதஃ வர்ஷாப்வாதிபிஃ ஸுபிஷ்டைர்லேபயேத்|

Adhikarana shakRunmUtrapratIghAte kvAthaH shakRunmUtra kShIraM tailaM vA shakRunmUtra annaM snehASca (12-14) · Śloka 14

ஶகந்மூத்ரப்ரதீகாதே பரிஷேகாவகாஹயோஃ| வரணாலம்புஷைரண்டகோகண்டகபுநர்நவைஃ||௧௨|| ஸுஷவீஸுரபீப்யாஂ ச க்வாதமுஷ்ணஂ ப்ரயோஜயேத்| ஸஸ்நேஹமதவா க்ஷீரஂ தைலஂ வா வாதநாஶநம்||௧௩|| யுஞ்ஜீதாந்நஂ ஶகத்பேதி ஸ்நேஹாந் வாதக்நதீபநாந்| |௧௪|

ஸ௦-ஶகதோ மூத்ரஸ்ய ச ப்ரதீகாதே-விபந்தே ஸதி, வரணாதிபிஃ க்வாதஂ பரிஷேகாவகாஹயோருஷ்ணஂ ஸஸ்நேஹஂ ப்ரயோஜயேத்| அதவா, க்ஷீரஂ வாதநாஶநம்| பலாதைலதிகஂ தைலஂ வா பரிஷேகாவகாஹயோஃ ப்ரயோஜயேத்| அந்நஂ ச யவாதிகஂ ஶகத்விபந்தக்நஂ ததா ஸ்நேஹாந் வாதக்நாந் தீபநாஂஶ்ச ப்ரயோஜயேத்|

Adhikarana dAhAyonyArshasAM secanavidhiH dAhAyonyArshasAM stailam dAhAyonyArshasAM kShArakarmakaraM svedaH (14-17) · Śloka 17

| அதாப்ரயோஜ்யதாஹஸ்ய நிர்கதாந் கபவாதஜாந்||௧௪|| ஸஸ்தம்பகண்டூருக்ஶோபாநப்யஜ்ய குதகீலகாந்| பில்வமூலாக்நிகக்ஷாரகுஷ்டைஃ ஸித்தேந ஸேசயேத்||௧௫|| தைலேநாஹிபிடாலோஷ்த்ரவராஹவஸயாऽதவா| |காஸீஸஂ ஸைந்தவஂ ராஸ்நா ஶுண்டீ குஷ்டஂ ச லாங்கலீ| ஶிலாப்ரகாஶ்வமாரஂ ச ஜந்துஹத்தந்திசித்ரகௌ||௧|| ஹரிதாலஂ ததா ஸ்வர்ணக்ஷீரீ தைஶ்ச பசேத்ஸமைஃ| தைலஂ ஸுதார்கபயஸீ கவாஂ மூத்ரே சதுர்குணே||௨|| ஏததப்யங்கதோऽர்ஶாஂஸி க்ஷாரவத்பாதயேத்த்ருதம்| க்ஷாரகர்மகரஂ ஹ்யேதந்ந ச தூஷயதே வலிம்||௩|| ] ஸ்வேதயேதநு பிண்டேந த்ரவஸ்வேதேந வா புநஃ||௧௬|| ஸக்தூநாஂ பிண்டிகாபிர்வா ஸ்நிக்தாநாஂ தைலஸர்பிஷா| ராஸ்நாயா ஹபுஷாயா வா பிண்டைர்வா கார்ஷ்ண்யகந்திகைஃ||௧௭||

ஸ௦-ந ப்ரயோஜ்யோ-நிஷித்தோ, தாஹோ யஸ்யாஸாவப்ரயோஜ்யதாஹோ,-தாஹாநர்ஹஃ, தஸ்ய, நிர்கதாந்-பஹிர்பூதாந், ததா கபவாதஜாந் குதகீலகாந்-அர்ஶாஂஸி, அப்யஜ்ய பில்வாதிஸித்தேந தைலேந ஸேசயேத்| கிம்பூதாந் ? ஸஸ்தம்பகண்டூருக்ஶோபாந், ஏவஂபூதாந்-நாந்யலக்ஷணாந்| அதவா, புஜங்காதிவஸயா ஸேசயேத்| அநுஸேகாப்யங்காப்யாஂ பஶ்சாத், பிண்டேந-பிண்டஸ்வேதேந, ஸ்வேதயேத்| பிண்டஸ்வேதோ முநிநோக்தஃ| யதா (ச. ஸூ. அ. ௧௪/௨௫)- "திலமாஷகுலத்தாந்நகததைலாமிஷௌதநைஃ| பாயஸைஃ கஶரைர்மாஂஸைஃ பிண்டஸ்வேதாந் ப்ரயோஜயேத்||" இதி யோஜ்யம்| அதவா, த்ரவஸ்வேதேந-ஸ்வேதவித்யுக்தேந, ஸ்வேதயேத்| புநஃ ஶப்தோऽத்ர லௌகிக்யா உக்த்யா ப்ரயுக்தஃ| யதா-"இதஂ ஸாரமிதஂ புநரஸாரம்" இதி| பிண்டஸ்வேதேநாதவா ஸக்தூநாஂ தைலஸர்பிஷா ஸ்நிக்தாநாஂ பிண்டிகாபிஃ ஸ்வேதயேத்| அதவா, ராஸ்நாயா ஹபுஷாயா வா பிண்டைஃ கார்ஶ்ண்யகந்திகர்வா ஸ்வேதயேத்| தைலஸர்பிஷா ஸ்நிக்தைரித்யத்ராநுவர்தநீயம்| கஷ்ணகந்தாயா இமே கார்ஷ்ண்யகந்திகாஸ்தைஃ| அத்யாத்மாதித்வாட்டஞ்|

Adhikarana dAhAyonyArshasAM dhUpanam (18-19) · Śloka 19

அர்கமூலஂ ஶமீபத்ரஂ நகேஶாஃ ஸர்பகஞ்சுகம்| மார்ஜாரசர்ம ஸர்பிஶ்ச தூபநஂ ஹிதமர்ஶஸாம்||௧௮|| ததாऽஶ்வகந்தா ஸுரஸா பஹதீ பிப்பலீ கதம்| |௧௯|

ஸ௦-அர்கமூலதி சர்மஸர்பிரந்தஂ தூபநஂ ஹிதம்| ததா, அஶ்வகந்தாதிகஂ பதகேவ தூபநஂ ஹிதம்|

Adhikarana dAhAyonyArshasAM gudajashAtanI vartiH (19-20) · Śloka 20

| தாந்யாம்லபிஷ்டைர்ஜீமூதபீஜைஸ்தஜ்ஜாலகஂ மது||௧௯|| லேபிதஂ சாயயா ஶுஷ்கஂ வர்திர்குதஜஶாதநீ| |௨௦|

ஸ௦-காஞ்ஜிகேந பிஷ்டைர்ஜீமூதஸ்ய-இக்ஷ்வாகோஃ, பீஜைஸ்ததா தஸ்ய ஜீமூதபலஸ்ய, ஜாலகஂ தஜ்ஜாலகஂ-ஜாலகாகரஂ(ரஃ)பலவஹிர்பாகோ, மது-அகர்கஶஂ, லேபிதஂ சாயாஶுஷ்கமித்யேஷா வர்திர்குதஜஶாதநீ|

Adhikarana dAhAyonyArshasAM gudajashA anyA vartiH (20-21) · Śloka 21

| ஸஜாலமூலஜீமூதலேஹே வா க்ஷாரஸஂயுதே||௨௦|| குஞ்ஜாஸூரணகூஷ்மாண்டபீஜைர்வர்திஸ்ததாகுணா| |௨௧|

ஸ௦-ஸஜாலமூலஜீமூதேந கதோ யோ லேஹஸ்தஸ்மில்லேஹே க்ஷாரஸஂயுதே கதே ஸதி குஞ்ஜாதிபீஜைஃ கத வர்திஸ்ததாகுணா-குதஜஶாதநீ|

Adhikarana dAhAyonyArshasAM gudajashAtanA lepaH (21-26) · Śloka 26

ஸ்நுக்க்ஷீரார்த்ரநிஶாலேபஸ்ததா, கோமூத்ரகல்கிதைஃ||௨௧|| ககவாகுஶகத்கஷ்ணாநிஶாகுஞ்ஜாபலைஸ்ததா| ஸ்நுக்க்ஷீரபிஷ்டைஃ ஷட்க்ரந்தாஹலிநீவாரணாஸ்திபிஃ||௨௨|| குலீரஶங்கிவிஜயாகுஷ்டாருஷ்கரதுத்தகைஃ| ஶிக்ருமூலகஜைர்பீஜைஃ பத்ரைரஶ்வக்நநிம்பஜைஃ||௨௩|| பீலுமூலேந பில்வேந ஹிங்குநா ச ஸமந்விதைஃ| குஷ்டஂ ஶிரீஷபீஜாநி பிப்பல்யஃ ஸைந்தவஂ குடஃ||௨௪|| அர்கக்ஷீரஂ ஸுதாக்ஷீரஂ த்ரிபலா ச ப்ரலேபநம்| ஆர்கஂ பயஃ ஸுதாகாண்டம் கடுகாலாபுபல்லவாஃ||௨௫|| கரஞ்ஜோ பஸ்தமூத்ரஂ ச லேபநஂ ஶ்ரேஷ்டமர்ஶஸாம்| ஆநுவாஸநிகைர்லேபஃ பிப்பல்யாத்யைஶ்ச பூஜிதஃ||௨௬||

ஸ௦-ஸ்நுக்ஷீரேணார்த்ரா-ஆர்த்ரீகதா, நிஶா-ஹரித்ரா, தயா லேபஃ ஸ்நுக்க்ஷீரார்த்ரநிஶாலேபஃ| ததா-பூர்வகுணஃ| கோமூத்ரேண கல்கிதைஃ-பிஷ்டைஃ, குக்குடஶகதாதிபிர்லேபஃ பூர்வகுணஃ| ஸ௦-ஸுதாக்ஷீரபிஷ்டைஃ ஷட்க்ரந்தாதிபிர்லேபோ ஹிதஃ| பீலம்லேந பில்வேந ஹிங்குநா ச யுக்தைர்லேபோ ஹிதஃ| ஸ௦-குஷ்டதித்ரிபலாந்தஂ ப்ரலேபநஂ பூர்வகுணம்| ஸ௦-அர்கக்ஷீராதிபஸ்தமூத்ராந்தஂ ப்ரலேபநமர்ஶஸாஂ ஷ்ரேஷ்டஂ ஸ்யாத்| ஸ௦-ஆநுவாஸநிகைரிதி அநுவாஸநே பவாந்யநுவாஸநிகாநி, அத்யாத்மாதித்வாத் டஞ்| தைர்த்ரவ்யைஃ "பிப்பலீஂ மதநஂ" (ஶ்லோ ௮௯) இத்யாதிபிர்வக்ஷ்யமாணைர்லேபோऽர்ஶஃஸு பூஜிதஃ|

Adhikarana dAhAyonyArshasAM gudajashAtanA tailAni (27) · Śloka 27

ஏபிரேவௌஷதைஃ குர்யாத்தைலாந்யப்யஞ்ஜநாய ச| |௨௭|

ஸ௦-ஏபிரேவ பூர்வோக்தைர்லேபநத்ரவ்யைரப்யஞ்ஜநாநி தைலாநி ச குர்யாத்|

Adhikarana dAhAyonyArshasAM dhUpanAdiBirduShTarUdhirasrAvaH (27-28) · Śloka 28

| தூபநாலேபநாப்யங்கைஃ ப்ரஸ்ரவந்தி குதாங்கராஃ||௨௭|| ஸஞ்சிதஂ துஷ்டருதிரஂ, ததஃ ஸம்பத்யதே ஸுகீ| |௨௮|

ஸ௦-தூபநாதிபிர்குதாங்குராஃ ஸஞ்சிதஂ துஷ்டஂ ருதிரஂ ப்ரஸ்ரவந்தி| ததஃ-தேந ஸ்ருதேந, ஸுகீ ருஜாவிரஹாத் ஸம்பத்யதே|

Adhikarana dAhAyonyArshasAM jalaukAdiBiH (28-29) · Śloka 29

| அவர்தமாநமுச்சூநகடிநேப்யோ ஹரேதஸக்||௨௮|| அர்ஶோப்யோ ஜலஜாஶஸ்த்ரஸூசீகூர்சைஃ புநஃ புநஃ| |௨௯|

ஸ௦-அர்ஶோப்ய உச்சூநகடிநேப்யோ ருதிரமவர்தமாநஂ ஜலௌகஶஸ்த்ராதிபிரஸகத்தரேத்| ஶீதோஷ்ணாதிருபக்ரமஃ கஸ்மாதத்ர ந க்ரியதே ? இத்யாஹ-

Adhikarana dAhAyonyArshasAM duShTaraktAvasecane kAraNam (29-30) · Śloka 30

| ஶீஷ்ணஸ்நிக்தரூக்ஷைர்ஹி ந வ்யாதிருபஶாம்யதி||௨௯|| ரக்தே துஷ்டே பிஷக் தஸ்மாத்ரக்தமேவாவஸேசயேத்| |௩௦|

ஸ௦-யஸ்மாத் ஶீதாதிபிருபக்ரமைருபக்ராந்தோऽர்ஶோவ்யாதிர்ந ஶாம்யதி ரக்தே துஷ்டே ஸதி, தஸ்மாத்தேதோ ரக்தமேவாவஸேசயேத்-ந து ஶீதாதிர்யோஜ்யஃ|

Adhikarana arshonAshakaM takram (30-31) · Śloka 31

| யோ ஜாதோ கோரஸஃ க்ஷீராத்வஹ்நிசூர்ணாவசூர்ணிதாத்||௩௦|| பிபஂஸ்தமேவ தேநைவ புஞ்ஜாநோ குதஜாந் ஜயேத்| |௩௧|

ஸ௦-யோ கோரஸஃ க்ஷீராஜ்ஜாதஃ-உத்பந்நஃ| கிம்புதாத் ? வஹ்நிசூர்ணாவசூர்ணிதாத்-சித்ரகசூர்ணாவகீர்ணாத்| தமேவ-கோரஸஂ, பிபந்நரஸ்தேநைவ ச-கோரஸேந, புஞ்ஜாநோ குதஜாந் ஜயேத்| 'பஹுமூலாவசூர்ணிதாத்' இதி க்வ(கே)சித் படந்தி| பஹுமூலா-ஶதாவரீ|

Adhikarana arshonAshakaM cUrNam (31-32) · Śloka 32

கோவிதாரஸ்ய மூலாநாஂ மதிதேந ரஜஃ பிபந்||௩௧|| அஶ்வந் ஜீர்ணே ச பத்யாநி முச்யதே ஹதநாமபிஃ|௩௨|

ஸ௦-கோவிதாரமூலசூர்ணஂ மதிதேந பிபந் ஜீர்ணே ச தஸ்மிந் பத்யாந்யஶ்ர்நந் துர்நாமபிர்முச்யதே-நஶ்யந்தி தாந்யஸ்யேத்யர்தஃ|

Adhikarana gugashvayathushUtai hiDgvAdi gugashvayathushUtai guDaharItakI gugashvayathushUtai pathyAdicUrNam gugashvayathushUtai kali~ggAdicUrNam gugashvayathushUtai tripaTvAdi cUrNam (32-34) · Śloka 34

| குதஶ்வயதுஶூலார்தோ மந்தாக்நிர்கௌல்மிகாந் பிபேத்||௩௨|| ஹிங்க்வாதீநநுதக்ரஂ வா காதேங்குடஹரீதகீம்| தக்ரேண வா பிபேத்பத்யாவேல்லாக்நிகுடஜத்வசஃ||௩௩|| கலிங்கமகதாஜ்யோதிஃஸூரணாந் வாஂऽஶவர்திதாந்| கோஷ்ணாம்புநா வா த்ரிபடுவ்யோஷஹிங்க்வம்லவேதஸம்||௩௪||

ஸ௦-குதே ஶ்வயதுஶூலார்தோ மந்தாக்நிர்நரோ கௌல்மிகாந்-குல்மசிகித்ஸாபவாந், ஹிங்க்வாதீந் சூர்ணாந் (ஹ. சி. அ. ௧௪௧௩௯) பிபேத்| இஹ த்ரவாநிர்தேஶாதநந்தரஂ ச மதிதஶப்தஶ்ரவணாத் அர்ஶோவிகாரே ச ஹிங்க்வாதீந் சூர்ணாந் தக்ரேண வா பிபேதிதி யோஜ்யம்| அநுதக்ரஂ வா-தக்றநுபாநாத், குடஹரீதகீஂ பக்ஷயேத்| அதவா, பத்யாதீஂஸ்தக்ரேண பிபேத்| அதவா, கலிங்காதீந் அஂஶவர்திதாந் மூலத்ரவ்யாபேக்ஷயா பாகேந யதோத்தரஂ வர்திதாந், தக்ரேண பிபேத்| ஜ்யோதிஃ-சித்ரகஃ| அதவா, உஷ்ணஜலேந த்ரிபட்வாதி பிபேத்|

Adhikarana gudashvayathushUlArte takratarpaNam gudashvayathushUlArte hapuShAdi cUrNam gudashvayathushUlArte pIluPalAni gudashvayathushUlArte nirannena takrapAnam (35-37) · Śloka 37

யுக்தஂ பில்வகபித்தாப்யாஂ மஹௌஷதபிடேந வா| அருஷ்கரைர்யவாந்யா வா ப்ரதத்யாத்தக்ரதர்பணம்||௩௫|| தத்யாத்வா ஹபுஷாஹிங்குசித்ரகஂ தக்ரஸஂயுதம்| மாஸஂ தக்ராநுபாநாநி காதேத்பீலுபலாநி வா||௩௬|| பிபேதஹரஹஸ்தக்ரஂ நிரந்நோ வா ப்ரகாமதஃ| |௩௭|

ஸ௦-தக்ரேண தர்பணஂ-யவஸக்தூந், தத்யாத்| கிம்பூதம் ? பில்வகபித்தாப்யாஂ யுக்தமதவா மஹௌஷதபிடேந யுக்தஂ பல்லாதகைர்வா யுக்தமதவா யவாந்யா வா யுக்தஂ ப்ரதத்யாத்| தக்ரதர்பணமேவ பில்வாதிபிர்யதோக்தைஃ ஸஹ புஞ்ஜீத| நாந்யத்கிஞ்சிதிதி ஸூசயிதுஂ ப்ரஶப்தோऽத்ர ந்யஸ்தஃ| அதவா, ஹபுஷாதிகஂ தக்ராந்விதஂ தத்யாத்| மாஸஂ பீலுபலாநி தக்ராநுபாநாநி வா காதேத்| அதவா, இச்சயாऽஹரஹரநந்நாஶீ தக்ரஂ பிபேத்|

Adhikarana atyarthaM mandAgnau takropacAra eva (37) · Śloka 37

| அத்யர்தஂ மந்தகாயாக்நேஸ்தக்ரமேவாவசாரயேத்||௩௭||

ஸ௦-அத்யர்தஂ மந்தகாயாக்நேர்நரஸ்ய ஸாயஂ ப்ராதர்வா தக்ரமேவாவசாரயேத்வைத்யோ-நத்வந்நம், அத ஏவைவகாரோऽத்ர நிர்திஷ்டஃ|

Adhikarana takropacArakAlaH ashaktau avalehikA peyA ca ataH paraM shAlyannam (38-40) · Śloka 40

ஸப்தாஹஂ வா தஶாஹஂ வா மாஸார்தஂ மாஸமேவ வா| பலகாலவிகாரஜ்ஞோ பிஷக் தக்ரஂ ப்ரயோஜயேத்||௩௮|| ஸாயஂ வா லாஜஸக்தூநாஂ தத்யாத்தக்ராவலேஹிகாம்| ஜீர்ணே தக்ரே ப்ரதத்யாத்வா தக்ரபேயாஂ ஸஸைந்தவம்||௩௯|| தக்ராநுபாநஂ ஸஸ்நேஹஂ தக்ரௌதநமதஃ பரம்| யூஶை ரஸைர்வா தக்ராட்யைஃ ஶாலீந் புஞ்ஜீத மாத்ரயா||௪௦||

ஸ௦-ஸப்தாஹஂ தஶாஹஂ மாஸார்தஂ மாஸஂ வா யாவத் பலாதிவித்வைத்யோ மதிதஂ யோஜயேத்| அதவா, கேவலேந தக்ரேணாஶிதுமஶக்தஸ்ததா ஸாயஂ-திநாந்தே, லாஜஸக்தூநாஂ ஸம்பந்திநீஂ தக்ராவலேஹிகாஂ தத்யாத்| அதவா, தக்ரே ஜீர்ணே தக்ரஸித்தாஂ பேயாஂ ஸைந்தவாந்விதாஂ தத்யாத்| ஸைந்தவஶப்தஸ்யாந்தே ஶ்ருதத்வாதுபயோரப்யவலேஹிகாபேயயோஃ ஸைந்தவேநயோகோ வேத்யஃ| அதஃ பரஂ-அவலேஹிகாபேயாதோऽநந்தரஂ, தக்ரேண ஸஹௌதநமீஷத்ஸ்நேஹஂ தக்ராநுபநஂ தத்யாத்| அதவா, யூஷை ரஸைர்வா தக்ரபூயிஷ்டைஃ ஶாலீந் மாத்ரயா புஞ்ஜீத| கார்யே பக்தாதௌ காரணத்வேநோபசாராத் ஶாலீந்-பக்தத்வேந பரிணதாந், தத்யாதிதி வேத்யம்| ஸர்வதாऽத்ர தக்ரப்ரயோகஃ ப்ராயேண பூஜித இத்யத ஏவாஹ-

Adhikarana takraprakArAH (41) · Śloka 41

ரூக்ஷமர்தோத்ததஸ்நேஹஂ யதஶ்சாநுத்ததஂ கதம்| தக்ரஂ தோஷாக்நிபலவித்ரிவிஸ்த்ரிவிதஂ தத்ப்ரயோஜயேத்||௪௧||

ஸ௦-யதாயோகஂ கதாசித்ரூக்ஷஂ-நிஃஶேஷமுத்ததஸ்நேஹஂ, அதவாऽர்தோத்ததஸ்நேஹஂ, கதாசிதநுத்ததஂ யஸ்மாத்ததம், காரணே நவநீதே கார்யோபசாராதேவமுக்தம், தத்-ஏதத்ரிவிதிஂ, தக்ரஂ தோஷாதிவித் ப்ரயோஜயேத்| தக்ரப்ரயோகே கதே கோ குணஃ ? இத்யாஹ-

Adhikarana takraprayoge guNAH (42) · Śloka 42

ந விரோஹந்தி குதஜாஃ புநஸ்தக்ரஸமாஹதாஃ| நிஷிக்தஂ தத்தி தஹதி பூமாவபி தணோலுபம்||௪௨||

ஸ௦-தக்ரேண ஸமாஹதாஃ-உந்மூலிதாஃ, குதஜாஃ புநர்ந ப்ரரோஹந்தி, ஸமூலா நஶ்யந்தீத்யர்தஃ| கதமேததவகம்யதே ? இத்யாஶங்க்யாஹ-ஹி-யஸ்மாத், தத்-தக்ரஂ, பூமாவபி நிஷிக்தஂ தணோலுபஂ விஶேஷேண தஹத்யபுநருத்பாதநாத்| பூமாவபீத்யபிஶப்தோ ந கேவலஂ ஶரீரே, பாஹ்யாயாமபி புவீதி ஸந்தர்ஶநார்தஃ| ஸணோலுபஂ கடிநஂ யத்தஹதி ததவஶ்யமர்ஶாஸி மதூநி மாஂஸப்ராயாணி தஹத்யேவ|

Adhikarana tatropapattiH (43-45) · Śloka 45

ஸ்ரோதஃஸு தக்ரஶுத்தேஷு ரஸோ தாதூநுபைதி யஃ| தேந புஷ்டிர்பலஂ வர்ணஃ பரஂ துஷ்டிஶ்ச ஜாயதே||௪௩|| வாதஶ்லேஷ்மவிகாராணாஂ ஶதஂ ச விநிவர்ததே| |௪௫|

ஸ௦-வாதஶ்லேஷ்மாவதேஷு ஸ்ரோதஃஸு தக்ரேண ஶுத்தேஷு ஸத்ஸு யோ ரஸஃ-ஆஹாரரஸோ, தாதூந் உபைதி-ஸம்ப்ராப்நோதி, தேந-ரஸேந ப்ராப்தேந, புஷ்ட்யாதயோ ஜாயந்தே| ததா, வாதஶ்லேஷ்மவிகாராணாஂ ஶதஂ விநிவர்ததே-ஶாம்யதி|

Adhikarana mathitavisheShapAne~arshaHkShayaH (44-45) · Śloka 45

| மதிதஂ பாஜநே க்ஷுத்ரபஹதீபலலேபிதே||௪௪|| நிஶாஂ பர்யுஷிதஂ பேயமிச்சத்பிர்குதஜக்ஷயம்| |௪௫|

ஸ௦-கண்டகாரிகாபலலேபிதே பாஜநே மதிதஂ நிஶாஂ ஸ்தித குதஜக்ஷயமிச்சுபிஃ பேயம்|

Adhikarana takrAriShTam (45-48) · Śloka 48

| தாந்யோபகுஞ்சிகாஜாஜீஹபுஷாபிப்பலீத்வயைஃ||௪௫|| காரவீக்ரந்திகஶடீயவாந்யக்நியவாநகைஃ| சூர்ணிதைர்கதபாத்ரஸ்தஂ நாத்யம்லஂ தக்ரமாஸுதம்||௪௬|| தக்ராரிஷ்டஂ பிபேஜ்ஜாதஂ வ்யக்தாம்லகடு காமிதஃ| தீபநஂ ரோசநஂ வர்ண்யஂகபவாதாநுலோமநம்||௪௭|| குதஶ்வயதுகண்ட்வர்திநாஶநஂ பலவர்தநம்| |௪௮|

ஸ௦-தாந்யோபகுஞ்சிகாதிபிஶ்சூர்ணிதைர்கதபாத்ரஸ்தஂ நாத்யம்லஂ தக்ரமாஸுதஂ கத்வாऽநந்தரஂ வ்யக்தாவம்லகடூ யஸ்ய தத் வ்யக்தாம்லகடு, ஜாதஂ ஸத்தக்ராரிஷ்டஂ காமதஃ பிபேத்| தச்ச பீதஂ தீபநாதிகுணஂ ஸ்யாத்| அத்ர ச தக்ரே பலஶதமாத்ரே தாந்யகாதீநி பாலிகாநி தேயாநீதி வத்தவைத்யவ்யவஹாரஃ|

Adhikarana kumBavisheShe jAtaM takramarshauharam (48-49) · Śloka 49

| த்வசஂ சித்ரகமூலஸ்ய பிஷ்ட்வா கும்பஂ ப்ரலேபயேத்||௪௮|| தக்ரஂ வா ததி வா தத்ர ஜாதமர்ஶோஹரஂ பிபேத்| |௪௯|

ஸ௦-சித்ரகமூலஸ்ய த்வசஂ ஜலேந பிஷ்ட்வா கும்பஂ ப்ரலேபயேத்| தக்ரஂ தத்ர ஜாதமதவா ததி ஜாதமர்ஶோஹரஂ பிபேத்|

Adhikarana BArgyAdiShvapyeSha vidhiH (49) · Śloka 49

| பார்ங்க்யாஸ்போதாமதாபஞ்சகோலேஷ்வப்யேஷ ஸஂவிதிஃ||௪௯||

ஸ௦-பார்ங்க்யாதிஷ்வப்யேஷ ஸஂவிதிஃ-ஏதத்த்வகாதிபாஜநலேபநாதிகஂ கார்யமித்யர்தஃ

Adhikarana gajakaNAdiBiH saMskRutAH PalAmlAdayo dIpanAH (50-51) · Śloka 51

பிஷ்டைர்கஜகணாபாடாகாரவீபஞ்சகோலகைஃ| தும்பர்வஜாஜீதநிகாபில்வமத்யைஶ்ச கல்பயேத்||௫௦|| பலாம்லாந் யமகஸ்நேஹாந் பேயாயூஷரஸாதிகாந்| ஏபிரேவௌஷதைஃ ஸாத்யஂ வாரி ஸர்பிஶ்ச தீபநம்||௫௧||

ஸ௦-ஹஸ்திபிப்பல்யாதிபிஃ பிஷ்டைஃ-கல்கிதைஃ, ததா பலஃ-பீஜபூராதிபிஃ, அம்லாந் யமகஸ்நேஹாஂஸ்ததா பேயாதிகாந் குர்யாத்| ஏபிரேவ-ஹஸ்திபிப்பல்யாதிபிஃ, வாரி ஸாத்யஂ-ஶ்ரபணீயம், ஸர்பிஶ்ச ஸாத்யம், தச்ச த்வயஂ வஹ்நேர்தீபநஂ ஸ்யாத்|

Adhikarana bhinnashakRutAmayaM kramaH (52) · Śloka 52

க்ரமோऽயஂ பிந்நஶகதாஂ| |௫௨|

ஸ௦-அயஂ-பூர்வோக்தஃ, க்ரமோ பிந்நஶகதாம்|

Adhikarana kaThinapurIShANAM kramo vakShayamANaH (52) · Śloka 52

வக்ஷ்யதே காடவர்சஸாம்| |௫௨|

ஸ௦-கடிநபுரீஷாணாஂ து வக்ஷ்யதே-பணிஷ்யதே| தமேவாஹ-

Adhikarana kaThina salavaNAvArUNIpAnamkaThina salavaNallavaBakShaNam (52-53) · Śloka 53

| ஸ்நேஹாட்யைஃ ஸக்துபிர்யுக்தாஂ லவணாஂ வாருணீஂ பிபேத்||௫௨|| லவணா ஏவ வா தக்ரஸீதுதாந்யாம்லவாருணீஃ| |௫௩|

ஸ௦-ஸ்நேஹாட்யைஃ-பஹுஸ்நேஹஸம்பக்தைஃ, ஸக்துபிர்யுக்தாஂ லவணாஂ வாருணீஂ பிபேத்| தக்ராதீந் வா லவணாந் பதக் பதக் யதாயோகஂ பிபேத்| ஏவஶப்தோऽத்ர கேவலாநேவைதாந் ஸக்துரஹிதாந் பிபேதிதி த்யோதயதி|

Adhikarana kaThinakara~jjapallavaBakShaNam (53-54) · Śloka 54

| ப்ராக்பக்தாந் யமகே பஷ்டாந் ஸக்துபிஶ்சாவசூர்ணிதாந்||௫௩|| கரஞ்ஜபல்லவாந் காதேத்வாதவர்சோநுலோமநாந்| |௫௪|

ஸ௦-ததா, கரஞ்ஜபல்லவாந் பக்ஷயேத்| கிம்பூதாந் ? ப்ராக்பக்தாந்,- பக்தாத் ப்ராக், மயூரவ்யஂஸகாதித்வாத்ஸமாஸஃ, கரஞ்ஜபல்லவாந் புக்த்வ்யமித்யர்தஃ| கிம்பூதாந்? யமகேஸ்நேஹத்வயே, பஷ்டாந்-பக்வாந், ததா ஸக்துபிஃ ஸுஷ்டு சூர்ணிதாந் தாஂஶ்ச புக்த்வா வாதவர்சோநுலோமநாந்|

Adhikarana kaThinapurIShANAM saguDanAgarAdiyogaH (54-55) · Śloka 55

| ஸகுடஂ நாகரஂ பாடாஂ குடக்ஷாரகதாநி வா||௫௪|| கோமூத்ராத்யுஷிதாமத்யாத்ஸகுடாஂ வா ஹரீதகீம்| |௫௫|

ஸ௦-ததா, குடேந ஸஹ ஶுண்டீஂ பாடாஂ வாऽஶ்நீயாத்| அதவா, குடயவக்ஷாரஸர்பீஷ்யத்யாத்| குடேந வா ஸஹ ஹரீதகீமத்யாத்| கிம்பூதாம் ? கோமூத்ரேऽத்யுஷிதாம்|

Adhikarana kaThinapurIShANAM pathyAshatadvayayogAH (55-57) · Śloka 57

| பத்யாஶதத்வயாந்மூத்ரத்ரோணேநாமூத்ரஸங்க்ஷ்யாத்||௫௫|| பக்வாத் காதேத்ஸமதுநீ த்வே த்வே ஹந்தி கபோத்பவாந்| துர்நாமகுஷ்டஶ்வயதுகுல்மமேஹோதரகமீந்||௫௬|| க்ரந்த்யர்புதாபசீஸ்தௌல்யபாண்டுரோகாட்யமாருதாந்| |௫௭|

ஸஂ-பத்யாநாஂ ஶதத்வயஂ பத்யாஶதத்வயம், தஸ்மாத்கோமூத்ரத்ரோணேந மூத்ரஸங்க்ஷ்யஂ யாவத்-மூத்ரக்ஷயாவதி, பக்வாத் த்வே த்வே-பத்யாக்யே பலே, காதேத்| கிம்பூதே ? ஸமதுநீ-மாக்ஷிகயுக்தே| பத்யாஶதத்வயஂ சோபயுக்தஂ கபோத்Vஅவாநாமயாந் துர்நாமாதீந் ஹந்தி|

Adhikarana kaThinapurIShANAM ajashRu~ggImUlakalkayogaH (57-58) · Śloka 58

| அஜஶங்கீஜடாகல்கமஜாமூத்ரேண யஃ பிபேத்||௫௭|| குடவார்தாகபுக் தஸ்ய நஶ்யந்த்யாஶு குதாங்குராஃ| |௫௮|

ஸ௦-அஜஶங்கீமூலகல்கஂ யஃ புருஷோऽஜமூத்ரேண பிபேத்| கிம்பூதஃ ? குடவார்தாகபுக்-ஏததாஹாரஃ, தஸ்ய-புருஷஸ்ய, த்ராக் துர்நாமாநி நஶ்யந்தி|

Adhikarana kaThinapurIShANAM pathyAtakrayogaH kaThinapurIShANAM pathyApippalIyogaH kaThinapurIShANAM pathyAtrivRuddantIyogaH (58-60) · Śloka 60

| ஶ்ரேஷ்டாரஸேந த்ரிவதாஂ பத்யாஂ தக்ரேண வா ஸஹ||௫௮|| பத்யாஂ வா பிப்பலீயுக்தாஂ கதபஷ்டாஂ குடாந்விதாம்| அதவா ஸத்ரிவத்தந்தீஂ பக்ஷயேதநுலோமநீம்||௫௯|| ஹதே குதாஶ்ரயே தோஷே குதஜா யாந்தி ஸங்க்ஷ்யம்| |௬௦|

ஸ௦-ஶ்ரேஷ்டாரஸேந-த்ரிபலாக்வாதேந, த்ரிவதாமத்யாத்| அபயாஂ வா தக்ரேண ஸஹாத்யாத்| பத்யாஂ வா பிப்பலீயுக்தாஂ கதபஷ்டாஂ குடயுக்தாஂ புஞ்ஜீத| அதவா பத்யாஂ த்ரிவத்தந்தீப்யாஂ ஸஹாநுலோமகதாஂ பக்ஷயேத்| குதாஶ்ரயே தோஷே ஹதே ஸதி குதஜாஃ ஸங்க்ஷயஂ யாந்தி, ஆஶ்ரயாபாவ ஆஶ்ரிதாநுபபத்தேஃ| தஸ்மதநுலோமநமர்ஶஃஸு ஹிதமித்யர்தஃ|

Adhikarana kaThinapurIShANAM dADimasvarasAditakrayogaH pAThAtakrayogaH kaThinapurIShANAM citrakashuNThIsIdhuyogaHkaThinapurIShANAM hapuShAdi surAyogaH (60-62) · Śloka 62

| தாடிமஸ்வரஸாஜாஜீயவாநீகுடநாகரைஃ||௬௦|| பாடயா வா யுதஂ தக்ரஂ வாதவர்சோநுலோமநம்| ஸிதுஂ வா கௌடமதவா ஸசித்ரகமஹௌஷதம்||௬௧|| பிபேத்ஸுராஂ வா ஹபுஷாபாடாஸௌவர்சலாந்விதாம்| |௬௨|

ஸ௦-தாடிமாதிபிர்யுக்தஂ தக்ரஂ பாடயா வாதவர்சோநுலோமநஂ ஸ்யாட்| அதவா, ஸீதுஂ சித்ரகஶுண்டீயுதஂ பிபேத்| கௌடஂ வா சித்ரகஶுண்டீயுதஂ பிபேத்| அதவா, ஸுராஂ ஹபுஷாதியுக்தாஂ பிபேத்|

Adhikarana kaThinapurIShANAM vardhamAnapippalItilakShIrayogaH (62-63) · Śloka 63

| தஶாதிதஶகைர்வத்தாஃ பிப்பலீர்த்விபிசுஂ திலாந்||௬௨|| பீத்வா க்ஷீரேண லபதே பலஂ தேஹஹுதாஶயோஃ| |௬௩|

ஸ௦-தஶாதிதஶகைர்வத்தாஃ பிப்பலீஸ்ததா திலாந் த்விபிசுஂ பீத்வா தேஹஸ்ய வஹ்நேஶ்ச பலஂ ப்ராப்நோதி| தஶபிப்பல்ய ஆதி-ப்ரதமஂ திநஂ, யேஷாஂ தஶகாநாஂ த ஏவம்| தஶதயஶ்ச தே தஶகாஶ்ச தஶாதிதஶகாஃ, தைர்வத்தாஃ| ப்ரதமே திநே தஶபிப்பலீஸ்திலகர்ஷத்வயஂ ச க்ஷீரேண பேயாஃ, அநந்தரஂ ப்ரதிதிநஂ தஶதஶ பிப்பலீஃ பிப்பலீவர்தமாந்யாயேந வத்ததி(த்தாஸ்தி)லகர்ஷத்வயேந ஸஹ க்ஷீரேண பீத்வா தேஹஸ்யாக்நேஶ்ச பலஂ லபதே| அத்ர காலஸ்யாநிர்திஷ்டத்வாத்தேஹாக்நயோர்பலமிச்சதா யதேஷ்டகாலஃ ப்ரயோகஃ கார்யஃ| க்ஷீரஸ்ய சாத்ர ப்ரமாணாநுக்தேஃ ஸாமாந்யபரிபாஷயா "பேஷ்யஸ்ய கர்ஷமாலோட்யஂ தத்த்ரவஸ்ய பலத்ரயே|" (ஹ.க.அ.௬/௧௩) இதி பரிமாணஂ கல்ப்யம்|

Adhikarana kaThinapurIShANAM duHsparshakAdipAThAyogaH (63-64) · Śloka 64

| துஃஸ்பர்ஶகேந பில்வேந யவாந்யா நாகரேண வா||௬௩|| ஏகைகேநாபி ஸஂயுக்தா பாடா ஹந்த்யர்ஶஸாஂ ருஜம்| |௬௪|

ஸ௦-தந்வயவாஸகேந பில்வேந யவாந்யா ஶுண்ட்யா வைகைகேநாப்யேவஂ பாடா யுக்தா துர்நாம்ராஂ ருஜஂ ஹந்தி| ஏகைகேநாபீத்யபிஶப்தாத் த்வாப்யாஂ த்ரிபிஶ்சதுர்பிஶ்ச| ஏகைகேநேத்யேகஶப்தஸ்ய "ஏகஂ பஹுவ்ரீஹிவத்" இதி த்வித்வபஹுவ்ரீஹிவத்பாவாத்ஸுபோ லுக்|

Adhikarana kaThinapurIShANAM aBayAriShTaH (64-68) · Śloka 68

| ஸலிலஸ்ய வஹே பக்த்வா ப்ரஸ்தார்தமபயாத்வசாம்||௬௪|| ப்ரஸ்தஂ தாத்ர்யா தஶபலஂ கபித்தாநாஂ ததோऽர்ததஃ| விஶாலாஂ ரோத்ரமரிசகஷ்ணாவேல்லைலவாலுகம்||௬௫|| த்விபலாஂஶஂ பத்கபாதஶேஷே பூதே குடாத்துலே| தத்த்வா ப்ரஸ்தஂ ச தாதக்யாஃ ஸ்தாபயேத்ததபாஜநே||௬௬|| பக்ஷாத்ஸ ஶீலிதோऽரிஷ்டஃ கரோத்யக்நிஂ, நிஹந்தி ச| குதஜக்ரஹணீபாண்டுகுஷ்டோதரகரஜ்வராந்||௬௭|| ஶ்வயதுப்லீஹஹத்ரோககுல்மயக்ஷ்மவமிகமீந்| |௬௮|

ஸ௦-ஸலிலஸ்ய வஹே-த்ரோணசதுஷ்டயே, பக்த்வா ஹரீதகீத்வசாஂ ப்ரஸ்தார்தஂ-அஷ்டபலாநி, ஆமலகதலாநாஂ ப்ரஸ்தஂ, கபித்தஸ்ய பலாநிதஶ, ததஃ-கபித்தாத், அர்தேந விஶாலஂ பஞ்சபலாஂ, ரோத்ராதிகஂ த்விபலாஂஶஂ பதக்பதகேதத்ஸர்வஂ பக்த்வா தஸ்மிந் பாதஶேஷே-த்ரோணஶேஷே, பூதே காலிதே சாஸ்மிந் குடாத்துலே த்வே தத்த்வா தாதக்யாஃ ப்ரஸ்தஂ ச ததோ கதரூடே பாஜநே ஸ்தாபயேத்| பக்ஷாதூர்த்வஂ ஶீலிதஃ ஸஃ-அபயாரிஷ்டஸஂஜ்ஞஃ, அக்நிஂ கரோதி-தீபயதி, குதஜாதீஂஶ்ச ஹந்தி|

Adhikarana kaThinapurIShANAM dhanvAriShTaH (68-69) · Śloka 69

| ஜலத்ரோணே பசேத்தந்தீதஶமூலவராக்நிகாந்||௬௮|| பாலிகாந் பாதஶேஷே து க்ஷிபேங்குடதுலாஂ பரம்| பூர்வவத்ஸர்வமஸ்ய ஸ்யாதநுலோமிதரஸ்த்வயம்||௬௯||

ஸ௦-ஜலஸ்ய த்ரோணே தந்த்யாதீந் ப்ரத்யேகஂ பாலிகாந் பசேத்| பாதஶேஷே சாஸ்மிந் குடாத்துலாஂ க்ஷிபேத்| பரஂ-அந்யத், ஸர்வமஸ்ய-தந்த்யரிஷ்டஸ்ய, பூர்வவத்-அபயாரிஷ்டதுல்யஂ தாதகீபரிமாணகதபாஜநஸ்தாபநபக்ஷோத்தரகாலபாநாதி, ஸ்யாத்| ஆநுலோமீத்யாதி| ஆநுலோமீவாதவிபந்தநுத் அபயாரிஷ்டஃ| ஆயஂ புநஸ்ததோऽப்யாநுலோமிதரஃ|

Adhikarana kaThinapurIShANAM durAlaBAriShTaH (70-71) · Śloka 71

பசேஹுராலபாப்ரஸ்தஂ த்ரோணேऽபாஂ ப்ராஸதைஃ ஸஹ| தந்தீபாடாக்நிவிஜயாவாஸாமலகநாகரைஃ||௭௦|| தஸ்மிந் ஸிதாஶதஂ தத்யாத்பாதஸ்தேऽந்யச்ச பூர்வவத்| லிம்பேத்கும்பஂ து பலிநீகஷ்ணாசவ்யாஜ்யமாக்ஷிகைஃ||௭௧||

ஸஂ-அபாஂ த்ரோணே தந்வயாஸப்ரஸ்தஂ தந்த்யாதிபிஃ த்விபலிகைஃ ஸஹ பசேத்| தஸ்மிந்-பாதஸ்தே க்வாதே, ஸிதாயாஃ ஶதஂ க்ஷிபேத்| அந்யத்-தாதகீபரிமாணாதிகஂ, பூர்வவத்-அபயாரிஷ்டவத், கார்யம்| லிம்பேதித்யாதி| துர்விஶேஷே| விஶேஷஸ்து பலிந்யாதிபிஃ கும்பஂ லிம்பேத், யத்ராயஂ நிக்ஷிப்யதே துராலபாரிஷ்ட இதி|

Adhikarana kaThinapurIShANAM PalAmlAdighRutam (72-73) · Śloka 73

ப்ராக்பக்தமாநுலோம்யாய பலாம்லஂ வா பிபேத்ததம்| சவ்யசித்ரகஸித்தஂ வா யவக்ஷாரகுடாந்விதம்||௭௨|| பிப்பலீமூலஸித்தஂ வா ஸகுடக்ஷாரநாகரம்| |௭௩|

ஸ௦-ப்ராக்பக்தஂ-பக்தாத் பூர்வஂ, கதஂ பலைஃ-மாதுலுங்காதிபிரநுலோமநப்ராயைஃ, அம்லஂ தைஃ பக்வஂ பிபேத்| சவ்யசித்ரகாப்யாஂ ஸித்தஂ பக்வஂ யவக்ஷாரகுடாப்யாஂ யுக்தஂ கதஂ பிபேத்| அதவா, பிப்பலீமூலஸித்தஂ குடயவக்ஷாரநாகரஸஹிதஂ பிபேத்|

Adhikarana kaThinapurIShANAM pippalyAdighRutam (73-74) · Śloka 74

| பிப்பலீபிப்பலீமூலதாநகாதாடிமைர்கதம்||௭௩|| தக்நா ச ஸாதிதஂ வாதஶகந்மூத்ரவிபந்தநுத்| |௭௪|

ஸ௦-பிப்பல்யாதிபிர்ததிஸஹிதைஃ ஸாதிதஂ கதஂ வாதஶகந்மூத்ரவிபந்தஜித்|

Adhikarana kaThinapurIShANAM palAshakShArAdighRutam (74-75) · Śloka 75

| பலாஶக்ஷாரதோயேந த்ரிகுணேந பசேத்ததம்||௭௪|| வத்ஸகாதிப்ரதீவாபமர்ஶோக்நஂ தீபநஂ பரம்| |௭௫|

ஸ௦-பலாஶக்ஷாரஸ்ய ஜலேந த்ரிகுணேந வத்ஸகாதிப்ரதீவாபஂ கதஂ பசேத்| தச்சார்ஶோக்நஂ பரஂ தீபநஂ ச|

Adhikarana pa~jcakolAdighRutam (75-77) · Śloka 77

| பஞ்சகோலாபயாக்ஷாரயவாநீபிடஸைந்தவைஃ||௭௫|| ஸபாடாதாந்யமரிசைஃ ஸவில்வைர்ததிமத்ததம்| ஸாதயேத் தஜ்ஜயத்யாஶு குதவங்க்ஷ்ணவேதநாம்||௭௬|| ப்ரவாஹிகாஂ குதப்ரஂஶஂ மூத்ரகச்ச்ரஂ பரிஸ்ரவம்| |௭௭|

ஸ௦-பஞ்சகோலாதிபிர்ததிஸஹிதஂ கதஂ பசேத்| தச்ச குதாதி வேதநாதீந் ஜயதி|

Adhikarana kaThinapurIShANAM cA~ggerIghRutam (77-79) · Śloka 79

| பாடாஜமோததநிகாஶ்வதஂஷ்த்ராபஞ்சகோலகைஃ||௭௭|| ஸவில்வைர்தநி சாங்கேரீஸ்வரஸே ச சதுர்குணே| ஹந்த்யாஜ்யஂ ஸித்தமாநாஹஂ மூத்ரகச்ச்ரஂ ப்ரவாஹிகாம்||௭௮|| குதப்ரஂஶார்திகுதஜக்ரஹணீகதமாருதாந்| |௭௯|

ஸ௦-பாடாதிபிஶ்சாங்கேரீஸ்வரஸே தக்நி ச சதுர்குணே கதஂ பக்வஂ சாங்கேரீகதம்| ஏததாநாஹாதீந் ஹந்தி|

Adhikarana kaThinapurIShANAM shikhitittiryAdimAM sarasAH (79-80) · Śloka 80

| ஶிகிதித்திரிலாவாநாஂ ரஸாநம்லாந் ஸுஸஂஸ்கதாந்||௭௯|| தக்ஷாணாஂ வர்தகாநாஂ வா தத்யாத்விங்வாதஸங்க்ரஹே| |௮௦|

ஸஂ-மயுரதித்திர்யாதீநாஂ ஸுஸம்ஸ்கதாநம்லாந் மாஂஸரஸாந் விட்வாதஸங்க்ரஹநிவத்த்யர்தஂ தத்யாத்|

Adhikarana kaThinapurIShANAM vAstukAdi shAkam kaThinapurIShANAM raktashAlyannam kaThinapurIShANAM vya~jjanaM mAMsarasASca (80-85) · Śloka 85

| வஸ்துகாக்நித்ரிவத்தந்தீபாடாம்லீகாதிபல்லவாந்||௮௦|| அந்யச்ச கபவாதக்நஂ ஶாகஂ ச லகுமேதி ச| ஸஹிங்கஂ யமகே பஷ்டஂ ஸித்தஂ ததிஸரைஃ ஸஹ||௮௧|| தஹ்நிகாபஞ்சகோலாப்யாஂ பிஷ்டாப்யாஂ தாடிமாம்புநா| ஆற்த்ரிகாயாஃ கிஸலயைஃ ஶகலைராத்ரகஸ்ய ச||௮௨|| யுக்தமங்காரதூபேந ஹத்யேந ஸுரபீகதம்| ஸஜீரகஂ ஸமரிசஂ பிடஸௌவர்சலோத்கடம்||௮௩|| வாதோத்தரஸ்ய ரூக்ஷஸ்ய மந்தாக்நேர்வத்தவர்சஸஃ| கல்பயேத்ரக்தஶால்யந்நவ்யஞ்ஜநஂ ஶாகவத்ரஸாந்||௮௪|| கோகோதாசகரோஷ்ட்ராணாஂ விஶேஷாத்க்ரவ்யபோஜிநாம்| |௮௫|

ஸ௦-வாஸ்துகாதீநாஂஶாகஂ ததாऽபரமபி ஶாகஂ யத்கபவாதக்நஂ கோஶாதகாதிகஂ, லகு மேதி ச| தச்ச ஸஹிங்கு ச ததா யமகே பஷ்டஂ-ஸந்தலிதம்| ததா, ததிஸரேண டநிகாபஞ்சகோலாப்யாஂ பிஷ்டாப்யாஂ தாடிமாம்புநா ச ஸித்தம்| ததா, ஆர்த்ரிகாயாஃ-தநிகாயாஃ, கிஸலயைஃ-பல்லவைஃ, யுக்தம்| ததா, ஆர்த்ரகஸ்ய ஶகலைர்யுக்தம்| ததா, ஹத்யேந-மநஃப்ரியேண, அங்காரதூபேந-அங்காரைர்யோ தூபோ ஹிங்க்வாதிநா ப்ரஸித்தஸ்தேந, ஸுரபீகதம்| ததா, ஸஜீரகஂ ஸமரிசஂ பிடஸௌவர்சலலவணாப்யாமுத்கடஂ-அதிகஂ, வாதோத்தரஸ்ய பவந்பாதிகஸ்ய புருஷஸ்ய, ததா ரூக்ஷஸ்ய ததா மந்தாக்ரேஸ்ததா வத்தவர்சஸஃ கல்பயேத்| ரக்தஶாலிபக்தஸ்ய வ்யஞ்ஜநஂ-தேமநாக்யஂ, ஶாகவத்கல்பயேத்-ஶாகஸஂஸ்காரேண குர்யாதித்யர்தஃ| வ்யஞ்ஜநாநிதி பாடே புஂஸ்த்வஂ சிந்த்யம்| ததா, ரஸாந்| கேஷாஂ ரஸாந் ? கோகோதாதீநாம், விஶேஷேண க்ரவ்யபோஜிநாஂ-மாஂஸபக்ஷிணாம்| ததேவமாஹாரஂ நிருப்ய பாநஂ நிருபயந்நாஹ-

Adhikarana madirAdikaM pAnam (85-87) · Śloka 87

| மதிராஂ ஶாற்கரஂ கௌடஂ ஸீதுஂ தக்ரஂ துஷோதகம்||௮௫|| அரிஷ்டஂ மஸ்து பாநீயஂ, பாநீயஂ வாऽல்பகஂ ஶதம்| தாந்யேந தாந்யஶுண்டீப்யாஂ கண்டகாரிகயாऽதவா||௮௬|| அந்தே பக்தஸ்ய மத்யே வா வாதவர்சோநுலோமநம்| |௮௭|

ஸ௦-மதிராதி பாநீயஂ-பாதவ்யம்| அதவா, பாநீயஂ-ஜலஂ, அதிஶயேநால்பஂ-அல்பகஂ, ஶதஂ யதாயோகஂ கதாசித்தாந்யேந கதாசித்தாந்யஶுண்டீப்யாஂ கதாசித்கண்டகாரிகயா ஶதஂ கதசித்பக்தம்யாந்தே கதாசிந்மத்யே, யோக்யதாவஶாத்யேஷாஂ மாருதாவிஷ்டதிருபத்வஂ தேஷாஂ பக்தஸ்ய மத்யே அந்யேஶாந்மந்தே, மதிராதிபாநஂ வாதவர்சோநுலோமநம்,-தயோரப்ரவர்தநோபாருடயார்யதாமாற்கப்ரவர்தநமித்யர்தஃ| வாதஸ்யாநுலோமநஂ ச யத்தத்கபபித்தயோரப்யநுலோமநம்| பவநோ ஹி க்ரியாவாநக்ரியாவதாஂ தேஹகதாநாஂ பாவாநாமநுலோமநஃ ஸம்பாவ்யதே| ததா ச ப்ராகப்யதாயி (ஹ.ஸூ.அ. ௧௯/௮௬)-"விட்ஶ்லேஷ்மபித்தாதிமலோச்ச்யாநாஂ விக்ஷேபஸஂஹாரகரஃ ஸ யஸ்மாத்|" இத்யாதி| அர்ஶஃஸு சாநுலோமநஂ கார்யமிதி தஶஂயிதுமாஹ-

Adhikarana viDvAtAdyanulomanasya Palam (87-88) · Śloka 88

| விட்வாதகபபித்தாநாமாநுலோம்யே ஹி நிர்மலே||௮௭|| குதே ஶாம்யந்தி குதஜாஃ பாவகஶ்சாபிவர்ததே| |௮௮|

ஸ௦-யஸ்மாத்விட்வாதாதீநாமாநுலோம்யே ஸதி குதஂ நிர்மலஂ பவதி| குதே ச நிர்மலே குதஜாஃ ஶாம்யந்தி| பாவகஃ-காயாக்நிஶ்ச, அபிவர்ததே யதஸ்தஸ்மாதர்ஶஸாஂ விட்வாதகபபித்தாநுலோமநஂ பேஷாஜாந்நபாநாதி யத்தத்தேயமிதி பாவஃ|

Adhikarana udAvartAdiShu anuvAsanam (88-89) · Śloka 89

| உதாபர்தபரீதா யே யே சாத்யர்தஂ விரூக்ஷிதாஃ||௮௮|| விலோமவாதாஃ ஶூலார்தாஸ்தேஷ்விஷ்டமநுவாஸநம்| |௮௯|

ஸ௦-யே புருஷா உதாவர்தயுக்தா யே சாதிஶயேந விருக்ஷிதாஸ்ததா விகுணபவநாஃ ஶூலபீடிதாஶ்ச தேஷ்வநுவாஸநமிஷ்டம், தந்த்ரகதாமிதி ஶேஷஃ| ததேவாநுவாஸநமாஹ-

Adhikarana anuvAsanayogaH (89-93) · Śloka 93

| பிப்பலீஂ மதநஂ பில்வஂ ஶதாஹ்வாஂ மதுகஂ வசாம்||௮௯|| குஷ்டஂ ஶடீஂ புஷ்கராக்யஂ சித்ரகஂ தேவதாரு ச| பிஷ்ட்வாதைலஂ விபக்தவ்யஂ த்விகுணக்ஷீரஸஂயுதம்||௯௦|| அர்ஶஸாஂ மூடவாதாநாஂ தச்ச்ரேஷ்டமநுவாஸநம்| குதநிஃஸரணஂ ஶூலஂ மூத்ரகச்ச்ரஂ ப்ரவாஹிகாம்||௯௧|| கட்யூருபஷ்டதௌர்வல்யமாநாஹஂ வங்க்ஷணாஶ்ரயம்| பிச்சாஸ்ராவஂ குதே ஶோபஂ வாதவர்சோவிநிக்ரஹம்||௯௨|| உத்தாநஂ பஹுஶோ யச்ச ஜயேத்தச்சாநுவாஸநாத்| |௯௩|

ஸ௦-பிப்பல்யாதீநி பிஷ்ட்வா ஜலேந தைலஂ த்விகுணக்ஷீரேண ஸஂயுக்தஂ பக்தவ்யம்| ஜலஸ்யாத்ராநுக்தஸ்யாபி சதுர்குணோऽஶஃ ப்ரகல்ப்யஃ| ஏவஂ ஹி த்ரவ்யாணி ஸம்யக் முக்தரஸாநி ஸ்யுஃ| தந்த்ராந்தரே சோக்தம் "ஸ்நேஹே ஸக்ஷீரமாஂஸாத்யைஃ பாகோ யத்ரேதிரஃ கசித்| ஜலஂ சதுர்குணஂ தத்ர பீஜாதாநார்தமாவபேத்|| ந முஞ்சதி ரஸஂ த்ரவ்யஂ க்ஷீராதிபிருபஸ்கதம்| ஸம்யக்பாகோப் ந ஜாயேத தஸ்மாத்தோய விநிக்ஷிபேத்||" இதி| தச்ச-தைலஂ, விகுணபவநாநாமர்ஶஸாஂ ஶ்ரேஷ்டஂ-ஹிதம்| அநுவா ஸநாச்ச தத்-தைலஂ, குதநிஃஸாரணாதீந் ஜயேத்|

Adhikarana athavA nirUhaH (93-94) · Śloka 94

| நிருஹஂ வா ப்ரயுஞ்ஜீத ஸக்ஷீரஂ பாஞ்சமூலிகம்||௯௩|| ஸமூத்ரஸ்நேஹலவணஂ கல்கைர்யுக்ரஂ பலாதிபிஃ| |௯௪|

ஸ௦-அதவா நிருஹஂ பாஞ்சமூலிகஂ ஸமாநக்ஷீரஂ மூத்ரஸ்நேஹலவணாந்விதஂ பலாதிபிஃ-பூர்வோக்தைஃ, கல்கைர்யுக்தஂ ப்ரயுஞ்ஜீத| ஸ ச பூர்வோக்தகுணஃ| ஸமாநஂ க்ஷீரஂ யஸ்மிந் தத்ஸக்ஷீரம்| "ஸமாநஸ்ய சந்தஸி" இதி யோகவிபாகாத் ஸபாவஃ| ஸஹ மூத்ரஸ்நேஹலவணைர்வர்ததே ஸமூத்ரஸ்நேஹலவணஸ்தம்| "வோபஸர்ஜநஸ்ய" இதி ஸபாவஃ| ஸஹஶப்தஶ்சேஷச்சப்தார்தஃ| அர்ஶஸாஂ ஶுஷ்கார்த்ரத்வேந த்வைவித்யம்| தத்ர ஶுஷ்கார்ஶஸாஂ சிகித்ஸிதமுக்த்வா, அதுநா ஆர்த்ராணாஂ ரக்தார்ஶஸாமாஹ-

Adhikarana raktArshasAM vAtakaPAnubandhe cikitsA (94-95) · Śloka 95

| அத ரக்தார்ஶஸாஂ வீக்ஷ்ய மாருதஸ்ய கபஸ்ய வா||௯௪|| அநுபந்தஂ ததஃ ஸ்நிக்தஂ ரூக்ஷஂ வா யோஜயேத்திமம்| |௯௫|

ஸ௦-ரக்தார்ஶஸாமதிகாரே பித்தஸ்ய ஸர்வதாऽவ்யபிசாரித்வாட் கதாசிந்மாருதாநுபந்தஂ கதாசித்கபாநுபந்தஂ ஸ்வலிங்கதோ வீக்ஷ்ய உபலப்ய, ஸ்நிக்தஂ ரூக்ஷஂ வா பாநாந்நௌஷதஂ யோஜயேத்| ஏதச்சோபயமபி ஶீதஂ-ந தூஷ்ணம், பித்தஸ்யாத்ர நித்யஂ ஸந்நிஹிதத்வாத்| வாதாநுபந்தஂ வீக்ஷ்ய ஸ்நிக்தஂ, கபாநுபந்தஂ வீக்ஷ்ய ரூக்ஷஂ, சிகித்ஸிதஂ யோஜ்யம்| வாதாநுபந்தகபாநுபந்தயோர்லக்ஷணமாஹ-

Adhikarana vAtakaPAnubandhalakShaNam (95-97) · Śloka 97

| ஶகச்சயாவஂ கரஂ ரூக்ஷமதோ நிர்யாதி நாநிலஃ||௯௫|| கட்யூருகுதஶூலஂ ச ஹேதுர்யதி ச ரூக்ஷணம்| தத்ராநுபந்தோ வாதஸ்ய ஶ்லேஷ்மணோ யதி விட் ஶ்லதா||௯௬|| ஶ்வேதா பீதா குருஃஸ்நிக்தா, ஸபிச்சஃ ஸ்திமிதோ குதஃ| ஹேதுஃ ஸ்நிக்தகுருர்வித்யாத்யதாஸ்வஂ சாஸ்ரலக்ஷணாத்||௯௭||

ஸ௦-ஶகச்ச்யாவாதிஶூலபர்யந்தஂ லக்ஷணஂ யதா ஸ்யாத் தத்ராநுபந்தோ வாதஸ்யேத்யவபோத்யம்| ஹேதுர்யதி ரூக்ஷணஂ-ரூக்ஷணஂ சேத்தேதுராஸேவிதஃ ஶகச்ச்யாவாதிலக்ஷணஂ சோத்பந்நஂ ததா வாதாநுபந்தத்வஂ ஜ்ஞேயம்| ததைவ விட்ஶ்லதாதிலக்ஷணஂ ஸ்நிக்தகுருணா ச ஸேவிதேந ஹேதுநா ஸஹிதஂ ஶ்லேஷ்மணோऽநுபந்தஸ்யாநுமாபகம்| அஸ்ரஸ்ய லக்ஷணாச்ச-ஸிராவ்யதவித்யுக்தாத் "வாதாச்ச்யாவாருணஂ" (ஹ.ஸூ.அ.௩௭/௪௦) இத்யாதிகாச்ச லக்ஷணாத், வாதஸ்யாநுபந்தஂ வித்யாத்| "கபாத் ஸ்நிக்தஂ" (ஹ.ஸூ.அ. ௩௭/௪௧) இத்யாதிகால்லக்ஷணாத் கபஸ்யாநுபந்தஂ வித்யாத்|

Adhikarana duShTe rakte shodhanAdi (98) · Śloka 98

துஷ்டேऽஸ்ரே ஶோதநஂ கார்யஂ லங்கநஂ ச யதாபலம்| |௯௮|

ஸ௦-துஷ்டே-வாதாதிதூஷிதே, அஸ்ரே யதாபலஂ-பலாநதிக்ரமேண, கதாசில்லங்கநஂ ஶோதநஂ ச கார்யம்| பஹுதோஷஸ்ய ஶோதநஂ, இதரஸ்ய லங்கநஂ-உபவாஸலக்ஷணஂ, கார்யம்|

Adhikarana raktasruterUpekShaNakAlaH (98) · Śloka 98

| யாவச்ச தோஷைஃ காலுப்யஂ ஸ்ருதேஸ்தாவதுபேக்ஷணம்||௯௮||

ஸ௦-யாவச்ச தோஷேணாஸ்ரஸ்ய காலுஷ்யஂ-அநைர்மல்யஂ ஸாமதோஷதுஷ்டத்வாத், தாவத்ஸ்ருதேஃ ப்ரகதத்வாதஸ்ரஸ்யோபேக்ஷணஂ கார்யம்,-ததாபூதாயா ரக்தஸ்ருதேஃ ஸங்க்ரஹணாய யத்நோ ந கார்ய இத்யர்தஃ|

Adhikarana anantaraM tiktadravyopacAraH (99) · Śloka 99

தோஷாணாஂ பாசநர்தஂ ச வஹ்நிஸந்துக்ஷணாய ச| ஸங்க்ரஹாய ச ரக்தஸ்ய பரஂ திக்தைருபாசரேத்||௯௯||

ஸ௦-காலுஷ்யரஹிதாயா ரக்தஸ்ருதேஃ பரஂ-அநந்தரஂ, தோஷாணாஂ ஸாமாநாஂ பக்த்யர்த ததா வஹ்நேஃ ஸந்துக்ஷணாய ததா ரக்தஸ்ய ஸங்க்ரஹணார்தஂ திக்தைஃ-திக்தரஸாக்ராதைத்ரவ்யைஃ, தமர்ஶஸமுபாசரேத், இதி ஸாமாந்யோபக்ரமோ ரக்தார்ஶோவிகாரஶாந்த்யர்தமுபதிஷ்டஃ|

Adhikarana vAtolbaNe rakte snehaH (100) · Śloka 100

யத்து ப்ரக்ஷீணதோஷஸ்ய ரக்தஂ வாதோல்பணஸ்ய வா| ஸ்நேஹைஸ்தத்ஸாதயேத்யுக்தைஃ பாநாப்யஞ்ஜநபஸ்திஷு||௧௦௦||

ஸ௦-யத்புநஃ ப்ரக்ஷீணதோஷஸ்ய நிராமயஸ்ய ரக்தஂ ஸ்ரவேத், வாதாதிகஸ்ய வா புருஷஸ்ய யத்ரக்தஂ ஸ்ரவேத், தத்ஸ்நேஹைஃ பாநாதியுக்தைஃ-தத்தைஃ, சிகித்ஸேத்|

Adhikarana pittolbaNe rakte kaShAyAH (101) · Śloka 101

யத்து பித்தோல்பணஂ ரக்தஂ கர்மகாலே ப்ரவர்ததே| ஸ்தம்பநீயஂ ததேகாந்தாந்ந சேத்வாதகபாநுகம்||௧௦௧||

ஸ௦-யத்புநஃ பித்தோல்பணஂ ரக்தஂ க்ரீஷ்மதௌ ப்ரவர்ததே ததேகாந்தேந-அவஶ்யஂ, ஸ்தம்பநீயஂ-நோபேக்ஷணீயம், ஶீக்ரகாரித்வாத்| கிஂ ஸர்வமேவ கர்மதௌ ரக்தஂ ஸ்தம்பநீயம் ? நேத்யாஹ-ந சேத்வாதகபாநுகம்,-வாதகபாநுபத்தஂ து லங்கநாதிபிரேவ சிகித்ஸேத|

Adhikarana kaPolbaNe cUrNakalkau (102-103) · Śloka 103

ஸகபேऽஸ்ரே பிபேத்பாக்யஂ ஶுண்டீகுடஜவல்கம்| கிராததிக்தகஂ ஶுண்டீஂ தந்வயாஸஂ குசந்தநம்||௧௦௨|| தார்வீத்வங்க்ஷிம்பஸேவ்யாநி த்வசஂ வா தாடிமோத்பவாம்| |௧௦௩|

ஸ௦-கபாநுகதே ரக்தே ஶுண்டீகுடஜபல்கலஂ க்வதிதஂ பிபேத்| கிராததிக்தகாதிநா(கஂ) வா க்வதிதஂ பிபேத்| அதவா, தாடிமஜாஂ த்வசஂ பிபேத்|

Adhikarana kaPolbaNe kuTajAvalehaH (103-104) · Śloka 104

| குடஜத்வக்பலஂ தார்க்ஷ்யஂ மாக்ஷிகஂ குணவல்லபாம்||௧௦௩|| பிபேத்தண்டுலதோயேந கல்கிதஂ வா மயூரகம்| |௧௦௪|

ஸ௦-குடஜத்வசமிந்த்ரயவாந் ரஸாஞ்ஜநாதீஂஶ்ச தண்டுலஜலேந பிபேத்| குணபிர்யாஂ(வல்லபாஂ)-அதிவிஷாம்| அதவா, தேநைவ தண்டுலஜலேந பிஷ்டமபாமார்கஂ பிபேத்|

Adhikarana kaPolbaNe dvitIyaH kuTajAvalehaH (104-108) · Śloka 108

| துலாஂ திவ்யாம்பஸி பசேதார்த்ராயாஃ குடஜத்வசஃ||௧௦௪|| நீரஸாயாஂ த்வசி க்வாதே தத்யாத்ஸூக்ஷ்மரஜீகதாந்| ஸமங்காபலிநீமோசரஸாந் முஷ்ட்யஂஶகாந்ஸமாந்||௧௦௫|| தைஶ்ச ஶக்ரயவாந் பூதே ததோ தர்வீப்ரலேபநம்| பக்த்வாऽவலேஹஂ லீட்வா ச தஂ யதாக்நிவலஂ பிபேத்||௧௦௬|| பேயாஂ மண்டஂ பயஸ்சாகஂ கப்யஂ வா சாகதுக்தபுக்| லேஹோऽயஂ ஶமயத்யாஶு ரக்தாதீஸாரபாயுஜாந்||௧௦௭|| பலவத்ரக்தபித்தஂ ச ஸ்ரவதூர்த்வமதோऽபி வா| |௧௦௮|

ஸ௦-குடஜத்வச ஆர்த்ராயாஸ்துலாஂ திவ்யே-ஆந்தரிக்ஷே ஜலே, பசேத்| திவி பவஂ திவ்யம், திகாதித்வாத்யத்| ஏதச்ச த்ரவ்யஂ ஸாமாந்யபரிபாஷாபரிமாணகல்பநயைவ க்வாதஸாமாந்யபரிமாணேந ச க்வதிதமேகத்வஂ ப்ராப்தமிதி ததபவாதார்தமாஹ-நீரஸாயாமித்யாதி| தாவத்பசேத்யாவதேஷா குடஜஸ்ய த்வக் நீரஸா ஸ்யாத்| நீரஸத்வஂ ச ப்ராயேணாஷ்டாஂஶஶேஷே க்வாதே பவதி| தஸ்யாஂ ச நீரஸாயாஂ ஸத்யாஂ யத்பரிமாணஃ க்வாதோऽவஶிஷ்யதே தஸ்மிந் க்வாதே ஶ்லக்ஷ்ணசூர்ணீகதாந் ஸமங்காதீந் ஸுஷ்ட்யஂஶகாந்-பலபரிமாணாந், தத்யாத்| தைஶ்ச ஸமங்காதிபிஃ ஸர்வைஃ ஸமாநிந்த்ரயவாந் தத்யாத்| ததஃ-அநந்தரஂ, பூதஂ,தர்வீப்ரலேபநஂ பக்த்வா லீட்வா ச தஂ-அவலேஹஂ, அநந்தரஂ யதாக்நிபலஂபலாநுஸாரேண, பேயாதிகஂ பிபேத்| கிம்பூதஃ ஸந் ? சாகதுக்தபோஜநஃ| அயஂ லேஹோ ரக்தாதீஸாரஂ ரகார்ஶாஸி ச ஶமயதி| ரக்தபித்தஂ ச ப்ரவத்தமூர்த்வமதோ வா ஸ்ரவத் ஜயேத்|

Adhikarana kaPolbaNe rodhrAdiyogaH (108-113) · Śloka 113

| குடஜத்வக் துலாஂ த்ரோணே பசேதஷ்டாஂஶஶோஷிதம்||௧௦௮|| கல்கீகத்ய க்ஷிபேத்தத்ர தாற்க்ஷ்யஶைலஂ கடுத்ரயம்| ரோத்ரத்வயஂ மோசரஸஂ பலாஂ தாடிமஜாஂ த்வசம்||௧௦௯|| பில்வகர்கடிகாஂ முஸ்தஂ ஸமங்காஂ தாதகீபலம்| பலோந்மிதஂ தஶபலஂ குடஜஸ்யைவ ச த்வசஃ||௧௧௦|| த்ரிஂஶத்பலாநி குடதோ கதாத்பூதே ச விஂஶதிஃ| தத்பக்வஂ லேஹதாஂ யாதஂ தாந்யே பக்ஷஸ்திதஂ லிஹந்||௧௧௧|| ஸர்வார்ஶோக்ரஹணீதோஷஶ்வாஸகாஸாந்நியச்சதி| |௧௧௩|

ஸ௦-வத்ஸகத்வக் துலாஂ ஜலத்ரோணே பசேதஷ்டாஂஶஶேஷிதஂ யாவச்ச| தத்ர-ஆஷ்டாஂஶஶேஷிதே க்வாதே பூதே ஸதி, கல்கயித்வா தாற்க்ஷ்யஶைலாதீந் பலப்ரமாணாந் க்ஷிபேத்| ஏவஂ த்ரிகடூநி| பில்வகர்கடிகா லகூநி பில்வபாலாநீ| குடஜத்வசஶ்ச தஶபலாநி| குடபலாநி த்ரீம்ஶத்| கதஸ்ய பலாநி விஂஶதிஃ| ஏதத்ஸர்வஂ லேஹதாஂ யாதஂ பக்வஂ ஸத் தாந்யராஶிமத்யே மாஸார்தஂ ஸ்திதஂ தஂ லிஹந் ஸர்வாநர்ஶஃப்ரமதீந் ஜயேத்|

Adhikarana kaPolbaNe Ajadugdhena shAlyannam (112-113) · Śloka 113

| ரோத்ரஂ திலாந்மோசரஸஂ ஸமங்காஂ சந்தநோத்பலம்||௧௧௨|| பாயயித்வாऽऽஜதுக்தேந ஶாலீஂஸ்தேநைவ போஜயேத்| |௧௧௩|

ஸ௦-ரோத்ராதிநஜாதுக்தேந பாயயித்வாऽऽதுரஂ ஶாலீஸ்தேநாஜக்ஷீரேண போஜயேத்| ஏதச்சோபயுக்தஂ பூர்வகுணம்|

Adhikarana kaPolbaNe yaShTacAhvAdicUrNam (113-115) · Śloka 115

| யஷ்ட்யாஹ்வபத்மகாநந்தாபயஸ்யாக்ஷீரமோரடம்||௧௧௩|| ஸஸிதாமது பாதவ்யஂ ஶீததோயேந தேந வா| |௧௧௫|

ஸ௦-யஷ்ட்யாஹ்நாதி ஸஶர்கராமாக்ஷிகஂ ஶீதஜலேந தேநாஜபயஸா வா பாதவ்யம்| க்ஷீரமோரடா-மதுரஸ்ரவா|

Adhikarana kaPolbaNe rodhrAdi cUrNam (114-115) · Śloka 115

| ரோத்ரகட்வங்ககுடஜஸமங்காஶால்மலீத்வசம்||௧௧௪|| ஹிமகேஸரயஷ்ட்யாஹ்வஸேவ்யஂ வா தண்டுலாம்புநா| |௧௧௫|

ஸ௦-லோத்ராதிகஂ தண்டுலாம்புநா ரக்தார்ஶஃஸு பாதவ்யம்| அதவா, சந்தநநாககேஸரமதுகோஶீரஂ தண்டுலாம்பஸா பாத்வயஂ பூர்வோக்தநுகுணம்|

Adhikarana kapholbaNe atipravRutte shUle shoNite ca yavAnyAdicUrNam,kapholbaNe dugvikAdidhRutam kapholbaNe ghAtakyAdidhRutam kapholbaNe yavakShArAdidhRutam (115-117) · Śloka 117

| யவாநீந்த்ரயவாஃ பாடா பில்வஂ ஶுண்டீ ரஸாஞ்ஜநம்||௧௧௫|| சூர்ணஶ்சலே ஹிதஃ ஶூலே ப்ரவத்தே சாதி ஶோணிதே| துக்திகாகண்டகாரீப்யாஂ ஸித்தஂ ஸர்பிஃ ப்ரஶஸ்யதே||௧௧௬|| அதவா தாதகீரோத்ரகுடஜத்வக்பலோத்பலைஃ| ஸகேஸரைர்யவக்ஷாரதாடிமஸ்வரஸேந வா||௧௧௭||

ஸ௦-யவாந்யாதீநாஂ சூர்ணோ ஜலேந பீதோ வாதே ஶூலே ப்ரவத்தே சாதிஶயேந ரக்தே ஹிதஃ| துக்திகாகண்டகாரீப்யாஂ பக்வஂ ஸர்பிரஸ்மிந்விஷயே ப்ரஶஸ்யதே| அதவா, தாதக்யாதிபிஃ ஸித்தஂ கதஂ ஹிதம்| யவக்ஷாரதாடிமஸ்வரஸேந வா ஸித்தஂ கதஂ ஹிதம்|

Adhikarana kaPolbaNe sharkarAdinavanItam (118) · Śloka 118

ஶர்கராம்போஜகிஞ்ஜில்கஸஹிதஂ ஸஹ வா திலைஃ| அப்யஸ்தஂ ரக்தகுதஜாந் நவநீதஂ நியச்சதி||௧௧௮||

ஸ௦-ஶர்கராபத்மகேஸரஸஹிதமப்யஸ்தஂ-பஹூந்யஹாநி புக்தஂ, நவநீதஂ ரக்தார்ஶாஸி ஶமயதி| திலைர்வா ஸஹாப்வஸ்தஂ நவநீதஂ ரக்தார்ஶாஸி ஶமயதி|

Adhikarana kaPolbaNe shoNite shreShThmauShadham CAganavanItAdi (119-120) · Śloka 120

சாகாநி நவநீதாஜ்யக்ஷீரமாஂஸாநி, ஜாங்கலஃ| அநம்லோ வா கதம்லோ வா ஸவாஸ்துகரஸோ ரஸஃ||௧௧௯|| ரக்தஶாலிஃ ஸரோ தக்நஃ ஷஷ்டிகஸ்தருணீ ஸுரா| தருணஶ்ச ஸுராமண்டஃ ஶோணிதஸ்யௌஷதஂ பரம்||௧௨௦||

ஸ௦-சாகஸம்பந்தீநி நவநீதாதீந ததா ஜாங்கலரஸாதீநி ரக்தஸ்ய பரமௌஷதம்| ஜாஙலோ வா ரஸஃ ஸ-வாஸ்துகரஸேந வர்தத இதி ஸவாஸ்துகரஸஃ, அநம்லஃ-அம்லரஹிதஃ, கதம்லஃ-ஈஷதம்லோ வா, ஆம்யஸ்தோ ரக்தகுதஜாந்நியச்சதி| ரக்தஶாலிஃ-தஜ்ஜோ பக்த இத்யர்தஃ| தக்நஃ ஸரோ-தப்யுத்தரஃ| ஷஷ்டிகோ வ்ரீஹிஃ| தருணீ ஸஞ்ஜாதமதுரப்ராயா ஸுரா, [தருணோ ஸுரா]மண்டஶ்ச| ஏதத்ரக்தஜ்ஞால்யாதி ஶோணிதஸ்ய பரமௌஷதம்|

Adhikarana kapholbaNe palANDuH (121) · Śloka 121

பேயாயூஷரஸாத்யேஷு பலாண்டுஃ கேவலோऽபி வா| ஸ ஜயத்யுல்பணஂ ரக்தஂ மாருதஂ ச ப்ரயோஜிதஃ||௧௨௧||

ஸ௦-பேயாதிஷு ப்ரயோஜிதஃ பலாண்டுஃ, கேவலோ வா ரக்தமத்யுல்பணஂ வாதஂ ச ஜயதி|

Adhikarana vAtajaye yatnaH (122) · Śloka 122

வாதோல்பணாநி ப்ராயேண பவந்த்யஸ்நேऽதிநிஃஸதே| அர்ஶாஸி தஸ்மாததிகஂ தஜ்ஜயே யத்நமாசரேத்||௧௨௨||

ஸ௦-ப்ராயேணரக்தேऽதிஸ்ருதே வாதாதிகாநி துர்நாமாநி மதோ பவந்தி, தஸ்மாத்தேதோஸ்தஜ்ஜயே-பவநயே, யத்நஂ குர்யாத்|

Adhikarana prabale raktapitte shItopacAraH (123) · Śloka 123

தஷ்ட்வாऽஸ்ரபித்தஂ ப்ரபலமபலௌ ச கபாநிலௌ| ஶீதோபசாரஃ கர்தவ்யஃ ஸர்வதா தத்ப்ரஶாந்தயே||௧௨௩||

ஸ௦-ரக்தபித்தஂ ப்ரவத்தஂ தஷ்ட்வா கபநிலௌ சாபலாவுபலப்ய தத்ப்ரஶாந்தயர்தஂ ஶீதோபசாரஃ கர்தவ்யஃ|

Adhikarana evamashame rasairghRutaishca tarpaNaM tailAdinAsecanaM ca (124-125) · Śloka 125

ந சேதேவஂ ஶமஸ்தஸ்ய ஸ்நிக்தோஷ்ணைஸ்தர்பயேத்ததஃ| ரஸைஃ, கோஷ்ணைஶ்ச ஸர்பிர்பிரவாபீடகயோஜிதைஃ||௧௨௪|| ஸேசயேத்தஂ கவோஷ்ணைஶ்ச காமஂ தைலபயோகதைஃ| |௧௨௫|

ஸ௦-யத்யேவஂ ஶமோ ந ஸ்யாத்ததா ரஸைஸ்தர்பயேத்| "ரஸ இத்யவிஶேஷோக்தௌ யோஜ்யோ மாஂஸபவோ ரஸஃ|" கிம்பூதைஃ ? ஸ்நிக்தோஷ்ணைஃ| ததா, கோஷ்ணைர்கதைஶ்ச புநஸ்தர்பயேத்| கிம்பூதைஃ ? அவபீடகேநரோகாநுத்பாதநீயோக்தேந (ஹ. ஸூ. அ. ௪/௬), ப்ரயோஜிதைஃ| தஂ ச கவோஷ்ணைர்யதாயோகஂ தைலபயோகதைஃ ஸேசயேத்|

Adhikarana siddhaH picCAbastiH (125-129) · Śloka 129

| யவாஸகுஶகாஶாநாஂ மூலஂ புஷ்பஂ ச ஶால்மலேஃ||௧௨௫|| ந்யக்ரோதோதும்பராஶ்வத்தஶுங்காஶ்ச த்விபலோந்மிதாஃ| த்ரிப்ரஸ்தே ஸலிலஸ்யைதத்க்ஷீரப்ரஸ்தே ச ஸாதயேத்||௧௨௬|| க்ஷீரஶேஷே கஷாயே ச தஸ்மிந் பூதே விமிஶ்ரயேத்| கல்கீகதஂ மோசரஸஂ ஸமங்கா சந்தநோத்பலம்||௧௨௭|| ப்ரியங்குஂ கௌடஜஂ பீஜஂ கமலஸ்ய ச கேஸரம்| பிச்சாபஸ்திரயஂ ஸித்தஃ ஸகதக்ஷௌத்ரஶர்கரஃ||௧௨௮|| ப்ரவாஹிகாகுதப்ரஂ ஶரக்தஸ்ராவஜ்வராபஹஃ| |௧௨௯|

ஸ௦-யவாஸாதீநாஂ மூலஂ ஶால்மலேஃ புஷ்பஂ ததா ந்யக்ரோதாதீநாஂ ச ஶுங்கா ஏதத் த்ரவ்யகதம்பகஂ ப்ரத்யேகஂ த்விபலப்ரமாணஂ ஜலப்ரஸ்தத்ரயே க்ஷீரப்ரஸ்தே ச பாசயேத்| க்ஷீரஶேஷே ச கஷாயே தஸ்மிந் பூதே ஸதி கல்கீகதஂ மோசரஸாதி மிஶ்ரயேத்| மோசரஸாதயோऽத்ர ஸத்ரிபாகமாத்ரஶாணகர்ஷமாத்ரா க்ராஹ்யா. (?), பஸ்திகல்பே கோஶாதகாதௌ நிருஹே (ஹ. க. அ. ௪/௧௭) விஂஶதிபலப்ரமாணே கார்ஷிகாணாமேவ த்ரவ்யாணாமப்யநுஜ்ஞாநாத்| அயஂ பிச்சாபஸ்திஃ ஸித்தோ கதமாக்ஷிகஶர்கராந்விதஃ ப்ரவாஹிகாதிஹரஃ| அல்பயா மாத்ரயா நிருஹோ பஸ்திரேவ பிச்சாபஸ்திருச்யதே|

Adhikarana anuvAsane snehaH (129-130) · Śloka 130

| யஷ்ட்யாஹ்வபுண்டரீகேண ததா மோசரஸாதிபிஃ||௧௨௯|| க்ஷீரத்விகுணிதஃ பக்வோ தேயஃ ஸ்நேஹோऽநுவாஸநம்| |௧௩௦|

ஸ௦-மதுயஷ்டிகயா ப்ரபௌண்டரீகேண ததா மோசரஸாதிபிஃ-பூர்வோக்தைஃ (ஶ்லோ.௧௨௭) கல்கீகதைஃ, க்ஷீரத்விகுணிதஃ பக்வஃ ஸந் ஸ்நேஹோऽநுவாஸநஂ தேயஃ|

Adhikarana cA~ggerIghRutam (130-133) · Śloka 133

| மதுகோத்பலரோத்நாம்பு ஸமங்கா பில்வசந்தநம்||௧௩௦|| சவிகாऽதிவிஷா முஸ்தஂ பாடா க்ஷாரோ யவாக்ரஜஃ| தார்வீத்வங்க்ஷாகரஂ மாஂஸீ சித்ரகோ தேவதாரு ச||௧௩௧|| சாங்கேரீஸ்வரஸே ஸர்பிஃ ஸாதிதஂ தைஸ்த்ரிதோஷஜித்| அர்ஶோதிஸாரக்ரஹணீபாண்டுரோகஜ்வராருசௌ||௧௩௨|| மூத்ரகச்ச்ரே குதப்ரஂஶே பஸ்த்யாநாஹே ப்ரவாஹணே| பிச்சாஸ்ராவேऽர்ஶஸாஂ ஶூலே தேயஂ தத்பரமௌஷதம்||௧௩௩||

ஸ௦-மதுகாதித்ரவ்யைஃ ஸ்நேஹசதுர்தபாகப்ரமாணைஶ்சாங்கேரீஸ்வரஸே கதாச்சதுர்குணே கதஂ ஸாதிதஂ த்ரிதோஷஜித்| அர்ஶஃப்ரபதிஷ்வேதத் கதஂ தேயம்| யதஃ பரமௌஷதம்|

Adhikarana madhurAmlAdInAM vyatAsena prayojanam (134) · Śloka 134

வ்யாத்யாஸாந்மதுராம்லாநி ஶீதோஷ்ணாநி ச யோஜயேத்| நித்யமக்நிபலாபேக்ஷீ ஜயத்யர்ஶஃகதாந் கதாந்||௧௩௪||

ஸ௦-வ்யத்யாஸேந-விபர்யயேண, மதுராண்யம்லாநி ச ஶீதாந்யுஷ்ணாநி ச நித்யமக்நிபலாபேக்ஷீ யோஜயேத்| ஏவஂ சார்ஶஃகதாமதிஶயிநீஂ ருஜஂ ஜயதி|

Adhikarana udAvarte svedaH udAvarte vartiH (135-137) · Śloka 137

உதாவர்தார்தமப்யஜ்ய தைலைஃ ஶீதஜ்வராபஹைஃ| ஸுஸ்நிக்தைஃ ஸ்வேதயேத்பிண்டைர்வர்திமஸ்மை குதே ததஃ||௧௩௫|| அப்யக்தாஂ தத்கராங்குஷ்டஸந்நிபாமநுலோமநீம்| தத்யாச்ச்யாமாத்ரிவத்தந்தீபிப்பலீநீபலைஃ||௧௩௬|| விசூர்ணிதைர்த்விலவணைர்குடகோமூத்ரஸஂயுதைஃ| தத்வந்மாகதிகாராடகஹதூமைஃ ஸஸர்ஷபைஃ||௧௩௭||

ஸ௦-உதாவர்தேநார்தஂ நரஂ தைலைஃ ஶீதஜ்வராபஹைஃ-தகராகுருகுங்குமாதித்ரவ்யஸாதிதைஃ, அப்யஜ்ய ஸுஸ்நிக்தைஃ பிண்டைஃ ஸ்வேதயேத்| ததஃ-ஸ்வேதாதநந்தரம், அஸ்மை-உதாவர்தவதே, குதேऽப்யக்தேऽப்யக்தாஂ வர்தி தத்யாத்| தத்கராங்குஷ்டஸந்நிபாஂ-ஆதுரஹஸ்தாங்குஷ்டஸதஶீம்| ததா, அநுலிமகரீஂ தத்யாத்-க்ஷிபேத்| கைஃ கதாஂ வர்திம் ? இத்யாஹ ஶ்யாமேத்யாதி| ஶ்யாமாதிபிஃ ஸைந்தவாக்ஷலவணயுக்தைஃ ஸூக்ஷ்மரஜீகதைர்குடகோமூத்ரஸஂயுக்தைஃ கதாஂ வர்தி க்ஷிபேத்| ததைவ மாகதிகாமதநபலகஹதூமஸர்ஷபைர்குடகோமூத்ராந்பிதைர்வர்தி க்ஷிபேத்|

Adhikarana udAvarte cUrNam (138) · Śloka 138

ஏதேஷாமேவ வா சூர்ணஂ குதே நாட்யா விநிர்தமேத்| |௧௩௮|

ஸ௦-அதவா, ஏதேஷாமேவ-பூர்வோக்தாநாஂ, சூர்ணஂ நாத்யா குதே விநிர்தமேத்|

Adhikarana udAvarte snehabastiH (138-140) · Śloka 140

| தத்விகாதே ஸுதீக்ஷ்ணஂ து பஸ்திஂ ஸ்நிக்தஂ ப்ரபீடயேத்||௧௩௮|| ஜூ குர்யா-தஶிராவிண்மூத்ரமருதோऽஸ்ய ஸஃ| பூயாऽநுபந்தே வாதக்நேர்விரேச்யஃ ஸ்நேஹரேசநைஃ||௧௩௯|| அநுவாஸ்யஶ்ச ரௌக்ஷ்யாத்தி ஸங்கோ மாருதவர்சஸோஃ| |௧௪௦|

ஸ௦-தத்விவாதே-கார்யஂ கர்துமஶக்தே தஸ்மிஂஶ்ரூர்ணே, பஸ்தி ஸ்நிக்தஂ ஸ்நேஹபஸ்திஂ, ஸுதீக்ஷ்ணஂ தத்யாத்| ஸஃ-பஸ்திஃ, அஸ்ய-ஆதுரஸ்ய, குதஶிராவிண்மூத்ரவாதாநநுலோமயேத்| புநரநுபந்தே ஸதி ஸ்நேஹரேசநைர்விரேசநீயஶ்சாநுவாஸநீயஶ்ச| ஹி-யஸ்மாத், ரௌக்ஷ்யாத்தேதோர்மருதஸ்ய புரீஷஸ்ய ச ஸங்கோ பவதி|

Adhikarana udAvarte kalyANakakShAraH (140-143) · Śloka 143

| த்ரிபடுசிகடுஶ்ரேஷ்டாதந்த்யருஷ்கரசித்ரகம்||௧௪௦|| ஜர்ஜரஂ ஸ்நேஹமூத்ராக்தமந்தர்தூமஂ விபாசயேத்| ஶராவஸந்தௌ மல்லிப்தே க்ஷாரஃ கல்யாணகாஹ்வயஃ||௧௪௧|| ஸ பீதஃ ஸர்பிஷா யுக்தோ பக்தே வா ஸ்நிக்தபோஜிநா| உதாவர்தவிபந்தார்ஶோகுல்மபாண்டூதரகமீந்||௧௪௨|| மூத்ரஸங்காஶ்மரீஶோபஹத்ரோகக்ரஹணீகதாந்| மேஹப்லீஹருஜாநாஹஶ்வாஸகாஸாஂஶ்ச நாஶயேத்||௧௪௩||

ஸ௦-த்ரிபட்வாதி ஜர்ஜரீகதஂ-ஸூக்ஷ்மீகதஂ, ஸ்நேஹமூத்ராப்யாமக்த மந்தர்தூமஂ கத்வா விபாசயேச்சராவஸம்புடே| அத ஏவாஹ-ஶராவஸந்தௌ மல்லிப்த இதி| அயஂ ச கல்யாணகோ நாம க்ஷாரஃ ஸர்பிஷா பீதஃ ஸ்நேஹபோஜிநா வா பக்தே யுக்தஃ ஸந்நுதாவர்தாதீந் நாஶயேத்|

Adhikarana udAvarte gADhavarcArshasAM proktaM cikitsitamapi (144) · Śloka 144

ஸர்வஂ ச குர்யாத்யத்ப்ரோக்தமர்ஶஸாஂ காடவர்சஸாம்| |௧௪௪|

ஸ௦-யச்ச காடவர்சஸாமர்ஶஸாஂ ப்ரோக்தஂ தச்ச ஸர்வஂ குர்யாத்|

Adhikarana pUtikara~jjashuktam (144) · Śloka 144

த்ரோணேऽபாஂ பூதிவல்கத்விதுலமத பசே- த்பாதஶேஷே ச தஸ்மிந் தேயாऽஶீதிருகுடஸ்ய ப்ரதநுகரஜஸோ வ்யோஷதோऽஷ்டௌ பலாநி| ஏதந்மாஸேந ஜாதஂ ஜநயதி பரமா- மூஷ்மணஃ பக்திஶக்திஂ ஶுக்தஂ கத்வாऽऽநுலோம்யஂ ப்ரஜயதி குதஜ- ப்லீஹகுல்மோதராணி||௧௪௪||

ஸ௦-த்வயோஸ்துலயோஃ ஸமாஹரோ த்விதுலம்| பூதிகரஞ்ஜஸ்ய த்வசஸ்துலாத்வயஂ-பலஶதத்வயஂ, ஜலத்ரோணே பசேத்| தஸ்மிஂஶ்ச பாதஶேஷே ஸதி குடஸ்யாஶீதிஃ பலாநி க்ஷேப்தவ்யாநி| த்ரிகடுகஸ்ய ஸூக்ஷ்மசூர்ணஸ்யாஷ்டௌ பலாநி தேயாநி| ஏதத்ஸர்வஂ மாஸேந ஶுக்தஂ ஜாதஂ ப்ரபலமக்நி குருதே| ஆநுலோம்யஂ கத்வா குதஜாதிண் ஜயதி| ஸ்ரக்தராவத்தம்|

Adhikarana pUtikara~jjacukram (145-148) · Śloka 148

பசேத்துலாஂ பூதிகரஞ்ஜவல்காத் த்வே மூலதஶ்சித்ரககண்டகார்யோஃ| த்ரோணத்ரயऽபாஂ சரணாவஶேஷே பூதே ஶதஂ தத்ர குடஸ்ய தத்யாத்||௧௪௫|| பலிகஂ ச ஸூசிர்ணிதஂ த்ரிஜாத த்ரிகடுக்ரந்திகதாடிமாஶ்மபேதம்| புரபுஷ்கரமூலதாந்யசவ்யஂ ஹபுஷாமாற்த்ரகமம்லவேதஸஂ ச||௧௪௬|| ஶீதீபுதஂ க்ஷௌத்ரவிஂஶத்யுபேத- மார்த்ரத்ராக்ஷாபீஜபூராத்ரகைஶ்ச| யுக்தஂ காமஂ கண்டிகாபிஸ்ததேக்ஷோஃ ஸர்பிஃபாத்ரே மாஸமாத்ரேண ஜாதம்||௧௪௭|| சுக்ரஂ க்ரகசமிவேதஂ துர்தாம்நாஂ வஹ்நிதீபநஂ பரமம்| பாண்டுகரோதரகுல்மப்லீஹாநாஹாஶ்மகச்ச்ரக்நம்||௧௪௮||

ஸ௦-பூதிகரஞ்ஜத்வசஸ்துலாமேகாஂ த்வே ச துலே சித்ரககண்டகாரீமூலயோர்ஜலத்ரோணத்ரயே பசேத்| பாதஶேஷே ச தஸ்மிந் பூதே குடஸ்ய பலஶதஂ தத்யாத்| உபஜாதிவத்தம்| த்ரிஜாதகாதி ஸூக்ஷ்மரஜீகதஂ ப்ரத்யேகஂ பலப்ரமாணஂ நிஃக்ஷிபேத்| ஏதத்ஸர்வஂ சூர்ணிதஂ ஶ்லக்ஷ்ணபிஷ்டஂ தத்யாத்| ஔபச்சந்தஸிகஂ வத்தம்| ஏதச்ச ஶீதீபுதஂ ஸத் க்ஷௌத்ரவிஂஶத்யோபேதமார்த்ரத்ராக்ஷாதிபிஶ்சோபேதமிக்ஷுகண்டிகாபிஶ்ஶ்ச யதேச்சஂ யுக்தஂ ஸர்பிஃபாத்ரே மாஸமாத்ரேண ஜாதஂ சுக்ரமிதி வக்ஷ்யமாணேந ஸம்பந்தஃ| ஶுக்தமிதமர்ஶஸாஂ க்ரகசமிவ-கரபத்ரதுல்யஂ, கர்தநஶக்திஸாமார்த்யாத்| ததா பரஂ வஹ்நிதீபநஂ பாண்ட்வாதிக்நஂ ச| ஶாலிநீவத்தம், ஆர்யா ச|

Adhikarana pIluPalashuktam (150) · Śloka 150

த்ரோணஂ பீலுரஸஸ்ய வஸ்த்ரகலிதஂ ந்யஸ்தஂ ஹவிர்பாஜநே யுஞ்ஜீத த்விபலைர்மதாமதுபலாகர்ஜூரதாத்ரீபலைஃ| பாடாமாத்ரிதுராலபாம்லவிதுலவ்யோஷத்வகேலோல்லகைஃ ஸ்பக்காகோலலவங்கவேல்லசபலாமூலாக்நிகைஃ பாலிகைஃ| குடபலஶதரோஜிதஂ நிவாதே நிஹிதமிதஂ ப்ரபிபஂஶ்ச பக்ஷமாத்ராத்| நிஶமயதி குதாங்குராந் ஸுகுல்மா- நநலபலஂ ப்ரபலஂ கரோதி சாஶு||௧௫௦||

ஸ௦-பீலுபலாநாஂ ரஸஸ்ய த்ரோணஂ வஸ்த்ரபூதஂ ஸர்பிர்பாண்டே ந்யஸ்தஂ மதாதிபிர்த்விபலப்ரமாணைஃ பாடாதிபிஶ்ச பாலிகைர்யுஞ்ஜீத| மதாதாதகீ| மதுபலா-த்ராக்ஷா| மாத்ரீ-ரேணுகா| விதுலோ-வேதஸஃ| ஶார்தூலவிக்ரீடிதம்| ததா குடபலஶதேந யோஜிதஂ நிவாதே ததஂ பக்ஷமாத்ராதநந்தரஂ ப்ரபிபந்நர இதமர்ஶாஸி குல்மஂ ச ஶமயதி| த்ராகக்நிபலஂ ச ப்ரகஷ்டஂ விதத்தே| புஷ்பிதாக்ரா|

Adhikarana dashamUlAdiguDaH (151-152) · Śloka 152

கைகஶோ தஶபலே தஶமூலகும்ப பாடாத்வயார்கௌணவல்லபகட்பலக்நாம்| தக்தே ஸ்ருதேऽநு கலஶேந ஜலேந பக்வே பாதாஸ்ததே குடதுலாஂ, பலபஞ்சகஂ ச||௧௫௧|| வஹ்நர்முஷ்டீ த்வே யவக்ஷாரதஶ்ச| தர்வீமாலிம்பந் ஹந்தி லீடோ குடோऽயஂ குல்மப்லீஹார்ஶஃகுஷ்டமேஹாக்நிஸாதாந்||௧௫௨||

ஸ௦-தஶமூலாதீநாஂ ப்ரத்யேகஂ தஶபலே தக்தே ஜலத்ரோணேந ஸ்ருதே ஜலே பக்வே பாதஶேஷே சாஸ்மிந் குடதுலாஂ வ்யோஷாதீநாஂ ச ப்ரத்யேகஂ பலபஞ்சகஂ தத்யாத்| சித்ரகஸ்ய பலத்வயஂ யவக்ஷாரஸ்ய ச பலத்வயஂ தத்யாத்| தர்வீமாலிம்பந் தர்வீலேபீ ஸந்நயஂ குடோ லீடோ-பக்ஷிதோ, குல்மாதீந் பராகரோதி| வஸந்ததிலகஂ வைஶ்வதேவீயஂ வத்தஂ ச|

Adhikarana citrakAvalehaH (153-154) · Śloka 154

தோயத்ரோணே சித்ரகமூலதுலார்தஂ ஸாத்யஂ யாவத்பாததலஸ்தமதேதம்| அஷ்டௌ தத்வா ஜீர்ணகுடஸ்ய பலாநி க்வாத்யஂ புயஃ ஸாந்த்ரதயா ஸமமேதத்||௧௫௩|| த்ரிகடுகமிஸிபத்யாகுஷ்டமுஸ்தாவராங்க கமிரிபுதஹநைலாசூர்ணகீர்ணோऽவலேஹஃ| ஜயதி குதஜகுஷ்டப்லீஹகுல்மோதராணி ப்ரபலயதி ஹுதாஶஂ ஶஶ்வதப்யஸ்யமாநஃ||௧௫௪||

ஸ௦-தோயஸ்ய த்ரோணே சித்ரகமூலஸ்ய துலார்தஂ ஸாத்யஂ யாவதஷ்டாஂஶஶேஷமிதஂ ஸ்யாத்| ததஃ புராணகுதபலாந்யஷ்தௌ தத்த்வா புநரபி க்வாத்யஂ யாவத்ஸாந்த்ரத்வஂ கதம்| "ம்தௌ ஜ்யோ பத்ரா வேதவஸூ ச விராமஃ|" த்ரிகடுகாதிசூர்ணயுக்தோऽயஂ லேஹோ நித்யமப்யஸ்யமாநோ தாருண(துர்நாம) குஷ்டாதீநி ஜயதி| அக்நிஂ ச ப்ரகஷ்டஂ குருதே| மாலிநீவத்தம்|

Adhikarana guDAdiguTikA (155) · Śloka 155

குடவ்யோஷவராவேல்லதிலாருஷ்கரசித்ரகைஃ| அர்ஶாஂஸி ஹந்தி குலிகா த்வக்விகாரஂ ச ஶீலிதா||௧௫௫||

ஸ௦-குடாதிபிர்குலிகா கதாऽப்யஸ்தா துர்நாமாநி ஹந்தி த்வக்விகாரஂ ச|

Adhikarana sUraNapuTapAkaH (156) · Śloka 156

மல்லிப்தஂ ஸௌரணஂ கந்தஂ பக்த்வாऽக்நௌ புடபாகவத்| அத்யாட்ஸதைலலவணஂ த்ருநாமவிநிவத்தயே||௧௫௬||

ஸ௦-ஸௌரணஂ கந்தஂ மதா லிப்தமக்நௌ புடபாகவத் பக்வஂ தைலலவணாந்விதமஶ்நீயாத் துர்நாமோபஶமாய|

Adhikarana anyA sUraNaguTikA (157-158) · Śloka 158

மரிசபிப்பலிநாகரசித்ரகாந் க்ரமவிவர்திதபாகஸமாஹதாந்| ஶிகிசதுர்குணஸூதணயோஜிதாந் குரு குடேந குடாந் குதஜச்சிதஃ||௧௫௭|| சூர்ணிகதாஃ ஷோடஶ ஸூரணஸ்ய பாகாஸ்ததோऽர்தேந ச சித்ரகஸ்ய| மஹௌஷதாத்த்வௌ மரிசஸ்ய சைகோ குடேந துர்நாமஜயாய பிண்டீ||௧௫௮||

ஸ௦-மரிசாதீந் க்ரமவர்திதபாகாந் சித்ரகசதுர்குணஸூரணயோஜிதாந் குடாந் குடேந குரு குதாங்குரச்சிதஃ| த்ருதவிலம்பிதம்| ஸ௦-ஸூக்ஷ்மரஜீகதாஃ ஸூரணபாகாஃ ஷோடஶ, சித்ரகபாகா அஷ்டௌ, நாகரஸ்ய த்வௌ, மரிசஸ்ய சைகோ, குடேநைஷாஂ பிண்டீ *கதா துர்நாமஜயாய ஸ்யாத்| உபஜாதிவத்தம்|

Adhikarana vaDavAmukhaScUrNaH (159) · Śloka 159

பத்யாநாகரகஷ்ணாகரஞ்ஜவேல்லாக்நிபிஃ ஸிதாதுல்யைஃ| வடவாமுக இவ ஜரயதி பஹுகுர்வபி போஜநஂ சூர்ணஃ||௧௫௯||

ஸ௦-பத்யாதிபிஃ ஸிதாதுல்யைஶ்சூர்ணௌ பஹு குரு ச போஜநஂ வடவாமுக இவ ஜரயதி| "ஆர்யாயாஃ பூர்வார்தே யதோக்தமாத்ராததோமயா லக்ஷ்ம| கீதிஂ [ தத்ர ] விதிவிதோ வதந்தி ஸஂவீக்ஷ்ய ததிதரத்ராபி||"

Adhikarana kali~ggAdivaTikA (160) · Śloka 160

கலிங்கலாங்கலீகஷ்ணாவஹ்ந்யபாமார்கதண்டுலைஃ| பூநிம்பஸைந்தவகுடைர்குடா குதஜநாஶநாஃ||௧௬௦||

ஸ௦-கலிங்ககாதிபிர்குடாஃ-வடிகாஃ, அர்ஶோக்நாஃ|

Adhikarana saindhavAdicUrNam (161) · Śloka 161

லவணோத்தமவஹ்நிகலிங்கயவாஂ- ஶ்சிரிபில்வமஹாபிசுமந்தயுதாந்| பிபி ஸப்ததிநஂ மதிதாலுடிதாந் யதி மர்திதுமிச்சாஸ பாயுருஹாம்||௧௬௧||

ஸ௦-ஸைந்தவாதீநி தக்ராலோடிதாநி பிப யத்யர்ஶாஸி ஜிகாஂஸஸி| "அத தோடகமப்திஸகாரசிதம்|"

Adhikarana shuShkArshaH su shreShThamauShadham ArdrArshaHsu shreShmauShadham sarvArshaHsu shreShmauShadham (162) · Śloka 162

ஶுஷ்கேஷு பல்லாதகமக்ந்யமுக்தஂ பைஷஜ்யமார்த்ரேஷு து வத்ஸகத்வக்| ஸர்வேஷு ஸர்வர்துஷு காலஶேய- மர்ஶஃஸு பல்யஂ ச மலாபஹஂ ச||௧௬௨||

ஸ௦-ஶுஷ்கேஷ்வர்ஶஃஸு பல்லாதகஂ பைஷஜ்யஂ அக்ந்யஂ-ப்ரதாநமுதிதம்| ஆற்த்ரேஷு புநரர்ஶஃஸு குடஜத்வக்பைஷஜ்யமக்ந்யஂ கதிதம்| ஸர்வேஷ்வர்ஶஃஸு-ஶுஷ்கஷ்வார்த்ரேஷு ச, ஸர்வர்துஷு-ஸர்வகாலஂ, காலஶேயஂ-மதைதஂ, அக்ந்யஂ பல்யஂ-பலாவஹஂ, மலாபஹஂ-தோஷாபஹஂ ச| இந்த்ரவஜ்ராவத்தம்|

Adhikarana arshaHsu sevyAsevyam (163) · Śloka 163

பித்த்வா விபந்தாநநுலோமநாய யந்மாருதஸ்யாக்நிபலாய யச்ச| ததந்நபாநௌஶதமர்ஶஸேந ஸேவ்யஂ, விவர்ஜ்யஂ விபரீதமஸ்மாத்||௧௬௩||

ஸ௦-விபந்தாந்-ஸ்த்யாநகபதிருபாந், பித்த்வா யத்-அந்நபாநௌஷதமாஸேவிதஂ, மாருதஸ்யாநுலோமநாய-ஸ்வவர்த்மப்ரவர்தநாய, ததா யச்சாக்நிபலாய-அக்நிவர்தநாய ஸம்பத்யதே, ததேவாந்நபாநௌஷதஂ துர்நாமவதா ஸேவ்யம்| அஸ்மாத்-யதோக்தாத், விபரீதஂ-யதந்நபாநௌஷதஂ மாருதஸ்ய விபந்தகரமக்நிஸாதநஂ ச தத், தேந விவர்ஜ்ய-ந ஸே-வ்யம்| உபஜாதிவத்தம்|

Adhikarana arshAdau visheSheNAgnirakShaNam (8) · Śloka 8

அர்ஶோதிஸாரக்ரஹணீவிகாராஃ ப்ராயேண சாந்யோந்யநிதாநபூதாஃ| ஸந்நேऽநலே ஸந்தி, ந ஸந்தி தீப்தே, ரக்ஷேததஸ்தேஷு விஶேஷதோऽக்நிம்||௧௬௪|| இதி ஶ்ரீவைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸூநுஶ்ரீமத்வாக்படவிரசிதா யாமஷ்டாங்கஹதயஸஂஹிதாயாஂ சதுர்தே சிகித்ஸித- ஸ்தாநேऽர்ஶஶ்சிகித்ஸிதஂ நாமா ஷ்டமோऽத்யாயஃ||௮||

ஸ௦-அர்ஶோதிஸாரக்ரஹண்யோந்யநிதாநபூதாஃ-பரஸ்பரஂ ஹேதுபூதாஃ, ப்ராயேண-பாஹுல்யேந, அநலே ச ஸந்ந ஏதே ரோகா பவந்தி| தீப்தே த்வக்நௌ ந ஸந்தி, யதஸ்ததஃ-அஸ்மாத்காரணாத், தேஷு விஶேஷேஷாக்நி ரக்ஷேதிதி| இந்த்ரவஜ்ராவத்தம்| இதி ஶ்ரீமகாங்கதத்தபுத்ர ஶ்ரீமதருணதத்தவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதயடீ- காயாஂ ஸர்வாங்கஸுந்தராக்யாயாஂ சதுர்தே சிகித்ஸிதஸ்தாநேऽர்ஶ- ஶ்சிகித்ஸிதஂ நாமாஷ்டமோऽத்யாயஃ ஸமாப்தஃ|| ௮||