10. grahaṇīdōṣacikitsitādhyāyaḥ

Adhikarana adhyAyopakramaH · Śloka

அதீஸாரசிகித்ஸிதாதநந்தரஂ க்ரஹணீதோஷசிகித்ஸிதமுச்யதே, நிதாநஸாமாந்யாத்| ததா ச ப்ராகுக்தம் (ஹ. சி. அ. ௮/௧௬௪)-"அர்ஶோதிஸாரக்ரஹணீவிகாராஃ" இத்யாதி, அத ஆஹ-

Adhikarana grahaNIdoShacikitsitAdhyAyaH (2-3) · Śloka 3

அதாதோ க்ரஹணீதோஷசிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ| (கத்யஸூத்ரே||௨|| )||௩||

ஸ௦-க்ரஹண்யாமாஶ்ரிதோ தோஷோ க்ரஹணீதோஷஃ,-ததாஶ்ரிதஸ்தாநோதிதகாரீ வாதாத்யந்யதமஃ, தஸ்ய சிகித்ஸிதஂ க்ரஹணீதோஷசிகித்ஸிதம்| ஶேஷஂ பூர்வவத்|

Adhikarana grahaNIdoShe~ajIrNavadatIsAravaccopacAraH (1) · Śloka 1

க்ரஹணீமாஶ்ரிதஂ தோஷமஜீர்ணவதுபாசரேத்| அதீஸாரோக்தவிதிநா தஸ்யாமஂ ச விபாசயேத்||௧||

ஸ௦-க்ரஹணிமாஶ்ரிதஂ தோஷமஜீர்ணவதுபாசரேத்-தத்துல்யஸாதநேந லங்கநோ(நாத்யு)க்தோபசாராதிநோபக்ரமேத்| அதீஸாரோக்தவிதிநா தஸ்ய-க்ரஹணிதோஷவதஃ புஂஸோ, யதாதோஷமாஂ விபாசயேத்|

Adhikarana vAtaje grahaNIdoShe yavAgvAdyannam (2) · Śloka 2

அந்நகாலே யவாக்வாதி பஞ்சகோலாதிபிர்யுதம்| விதரேத்படுலக்வந்நஂ புநர்யோகாஂஶ்ச தீபநாந்||௨||

ஸ௦-அந்நகாலே-ஸம்யக் ஜாதாயஂ க்ஷுதி, யவாக்வாத்யந்நஂ-பேயாவிலேப்யோதநலக்ஷணஂ, விதரேத்-தத்யாத்| கிம்பூதம் ? பஞ்சகோலாதிபிர்யுதம்| ஆதிஶப்தேநாந்யைரப்யேவஂப்ரகாரைர்த்ரவ்யைர்தீபநாதிகுணயுக்தைர்யுக்தம்| ததா, படு-லவணம், லகு-உபயதா மாத்ரயா ப்ரகத்யா ச| புநஃ-பூயோ, தீபநாந் ஷாடவாதீந் யோகாந் விதரேத்|

Adhikarana vAtaje sAme peyA, jalaM takraM ca (3) · Śloka 3

தத்யாத்ஸாதிவிஷாஂ பேயாமாமே ஸாம்லாஂ ஸநாகராம்| பாநேऽதீஸாரவிஹிதஂ வாரி தக்ரஂ ஸுராதி ச||௩||

ஸ௦-ததா, ஆமே ஸதி பேயாஂ தத்யாத்| கிம்பூதாம் ? நாகராதிவிஷாயுதாம்| ததா, ஸாம்லாஂ-ஈஷதம்லாம்| பாநேऽதீஸாரவிஹிதஂ வாரி தக்ரஂ ஸுராதி ச ஸாத்ம்யாதிவஶாத் யதாயோக்யஂ தஸ்மை தத்யாத்|

Adhikarana vAtaje sAme takrasya tridoShaharatvam (4-5) · Śloka 5

க்ரஹணீதோஷிணாஂ தக்ரஂ தீபநக்ராஹிலாகவாத்| பத்யஂ, மதுரபாகித்வாந்ந ச பித்தப்ரதூஷணம்||௪|| கஷாயோஷ்ணவிகாஶித்வாத்ரூக்ஷத்வாச்ச கபே ஹிதம்| வாதே ஸ்வாத்வம்லஸாந்த்ரத்வாத்ஸத்யஸ்கமவிதாஹி தத்||௫||

ஸ௦-க்ரஹணிதோஷிணாஂ தக்ரஂ பத்யம்| கஸ்மாத் ? தீபநக்ராஹிலாகவாத்| தீபநக்ராஹிஶப்தயோரத்ர பாவப்ரதாநயோர்நிர்தேஶஃ, யதா "ஹ்யேகயோர்த்விவசநைகவசநே" இத்யத்ர| அத ஏவைதௌ பாவப்ரத்யாந்தேந லாகவஶப்தேந ஸஹ நிர்திஷ்டௌ| பாஷ்யகாரஸ்த்வாஹ-"த்வந்த்வாத்பரோ யஃ ஶ்ரூயதே ஸ ஸர்வைஃ ஸம்பத்யதே|" இதி| தேந தீபநக்ராஹிஶப்தயோரபி பவப்ரத்யயார்தஸம்பந்தோ பவதீதி| மதுரபாகித்வாத் பித்தப்ரதூஷணஂ ச ந பவதி| நசபதேந ப்ரகர்ஷதூஷணஂ பித்தஸ்ய தக்ரஂ நிஷித்யதே| தேநார்தாத் கிஞ்சித் பித்தகரமித்யுக்தஂ பவதி| கஷாயோஷ்ணவிகாஶித்வாத்ரூக்ஷத்வாச்ச கபே ஹிதம்| தக்ரஂ ரூக்ஷத்வாச்சேதி பதங்க்ஷிர்தேஶாத்ரூக்ஷத்வஸ்ய தக்ரகதஸ்ய யதா கபே ஹிதத்வஂ த்ரவ்யஸ்வபாவாந்ந ததா கஷாயாதீநாமேதத் த்யோதயதி| வாதே ஸ்வாத்வம்லஸாந்த்ரத்வாத்தக்ரஂ பத்யம்| கிம்பூதம் ? ஸத்யஸ்கஂ-ஸத்யோவிலோடிதம், அத ஏவ ந விதாஹி| நநு, க்ரஹணீதோஷிணாஂ தக்ரஂ பத்யமித்யேதாவதஸ்து| கிஂ ஹேதுநிர்தேஶேந ? அத்ரோச்யதே| லக்வாதிகுணேப்யஃ ப்ராங்க்ஷிரூபித்தேப்யோऽதிகாந் விகாஶித்வமதுரபாகாதீநபிதாதுஂ தீபநாதயோऽபி தத்ப்ரஸங்காந்நிர்திஷ்டாஃ| அபி ச, க்ரஹணீதோஷிணாஂ தக்ரஂ பத்யம் யதா தீபநாதிகுணயோகாத்ததாந்யதபி யத்த்ரவ்யமேவஂகுணஂ க்ரஹணீதோஷசிகித்ஸிதே நோக்தஂ ததபி க்ரஹணீதோஷிணாஂ பத்யமிதி ஹேதுநிர்தேஶேந த்யோத்யதே| த்ரவ்யஸ்வபாவாத்து விஶேஷேண க்ரஹணீதோஷிணாஂ தக்ரஂ பத்யமிதி| ஏஷ ச ந்யாயோऽநத்ராபி ஸஹேதுகத்ரவ்யகதநே யோஜ்யஃ| கிஞ்ச யத்ததோர்நித்யாபிஸம்பந்தாதேவஂநிர்தேஶாச்சாயமர்தோऽவதிஷ்டதே,- யதேவஂவிதஂ தக்ரஂ தத் க்ரஹணீதோஷிணாஂ பத்யம், நாந்யாத்ருஶஂ யதநுத்ததஸ்நேஹமதவாऽர்தோத்ததஸ்நேஹஂ ததாऽதிஜாதத்வாதம்லஂ ததாऽஸத்யஸ்கஂ விதாஹி ச, தத்ஸர்வஂ க்ரஹணீதோஷிணாமபத்யமேவ| தக்ரே ச ரூக்ஷஸ்வாத்வம்லாதயோ குணாஃ பரஸ்பரவிருத்தா ஆபி த்ரவ்யப்ரபாவாத் கபவிஜயித்வஂ வாதவிஜயித்வஂ ச யதாயோகஂ குர்வந்த்யேவ ஸ்வஂ ஸ்வஂ கர்ம, யதா ஸத்வரஜஸ்தமஃஸஂஜ்ஞா குணாஃ|

Adhikarana vAtaje sAme amlAdicUrNam (6-7) · Śloka 7

சதுர்ணாஂ ப்ரஸ்தமம்லாநாஂ த்ர்யூஷணாச்ச பலத்ரயம்| லவணாநாஂ ச சத்வாரி ஶர்கராயாஃ பலாஷ்டகம்||௬|| தச்சூர்ணஂ ஶாகஸூபாந்நராகாதிஷ்வவசாரயேத்| காஸாஜீர்ணாருசிஶ்வாஸஹத்பாண்டுப்லீஹகுல்மநுத்||௭||

ஸ௦-அம்லாநாஂ சதுர்ணாஂ-கோலதாடிமவக்ஷாம்லசுக்ரிகாணாஂ, ப்ரஸ்தம்| கேசித்து வக்ஷாம்லாம்லவேதஸதாடிமபதராணாமித்யாஹுஃ| த்ரிகடுகாத் பலத்ரயம்| லவணாநாஂ ச சத்வாரி பலாநி| ஶரகராயாஃ பலாந்யஷ்டௌ| ததேதச்சூர்ணஂ ஶாகாதிஷ்வவசாரயேத்-மிஶ்ரயேத்| தச்ச காஸாதிஜித்|

Adhikarana vAtaje sAme nAgarAdikvAthakalkau, nAgaraharItakIcUrNe, vacAdicUrNam (8-9) · Śloka 9

நாகராதிவிஷாமுஸ்தஂ பாக்யமாமஹரஂ பிபேத்| உஷ்ணாம்புநா வா தத்கல்கஂ நாகரஂ வாऽதவாऽபயாம்||௮|| ஸஸைந்தவம் வசாதிஂ வா தத்வந்மதிரயாऽதவா| |௯|

ஸ௦-நாகராதி பாக்யஂ க்வாதயித்வாऽऽமக்நஂ பிபேத்| அதவா, தேஷாஂ-நாகராதீநாஂ, கல்கமுஷ்ணாம்புநா பிபேத்| அதவா, ஶுண்டீமுஷ்ணாம்புநா பிபேத் ஹரீதகீஂ வ| வசாதிகணஂ வா ஸைந்தவாந்விதஂ தத்வத்-உஷ்ணாம்புநா, பிபேத்| வசாதிமேவ மதிரயா வா பிபேத்|

Adhikarana vAtaje sAme sapravAhe biDalavaNAdi cUrNam (9-10) · Śloka 10

| வர்சஸ்யாமே ஸப்ரவாஹே பிபேத்வா தாடிமாம்புநா||௯|| பிடேந லவணஂ பிஷ்டஂ பில்வசித்ரகநாகரம்| ஸாமே கபாநிலே கோஷ்டருக்கரே கோஷ்ணவாரிணா||௧௦||

ஸ௦-புரீஷ ஆமே ததா ஸப்ரவாஹே பிடேநோபலக்ஷிதஂ லவணஂ பிடலவணஂ பிஷ்டஂ தாடிமாம்புநா வா பிபேத்| ஸாமே வாதகபே கோஷ்டருஜாகரே பில்வாதீநி கோஷ்ணவாரிணா பிபேத்|

Adhikarana vAtaje sAme kali~ggAdicUrNam pathyAdicUrNam (11-12) · Śloka 12

கலிங்கஹிங்க்வதிவிஷாவசாஸௌவர்சலாபயம்| சர்திஹத்ரோகஶூலேஷு பேயமுஷ்ணேந வாரிணா||௧௧|| பத்யாஸௌவர்சலாஜாஜீசூர்ணஂ மரிசஸஂயுதம்| |௧௨|

ஸ௦-சர்த்யாதிஷு கலிங்காதிகஂ கோஷ்ணேந வாரிணா பேயம்| பத்யாதிகஂ சூர்ணஂ ஸமரிசமுஷ்ணஜலேந பிபேத்| பூர்வகுணம்|

Adhikarana vAtaje sAme pippalyAdicUrNam (12-14) · Śloka 14

| பிப்பலீஂ நாகரஂ பாடாஂ ஸாரிவாஂ பஹதீத்வயம்||௧௨|| சித்ரகஂ கௌடஜஂ க்ஷாரஂ ததா லவணபஞ்சகம்| சூர்ணீகதஂ ததிஸுராதந்மண்டோஷ்ணாம்புகாஞ்ஜிகைஃ||௧௩|| பிபேதக்நிவிவத்த்யர்தஂ கோஷ்டவாதஹரஂ பரம்| |௧௪|

ஸ௦-பிப்பல்யாதிகஂ ஸூக்ஷ்மரஜீகதஂ தத்யாதிபிரக்நிதீப்த்யர்தஂ பிபேத்| தஸ்யாஃ ஸுராயா மண்டஸ்தந்மண்டஃ| கோஷ்டவாதஹரஂ சைதச்சூர்ணஂ ஸ்யாத்|

Adhikarana vAtaje sAme lavaNapa~jcakAdi guTikA (14-15) · Śloka 15

| படுநி பஞ்ச த்வௌ க்ஷாரௌ மரிசஂ பஞ்சகோலகம்||௧௪|| தீப்யகஂ ஹிங்குகுலிகா பீஜபூரரஸே கதா| கோலதாடிமதோயே வா பரஂ பாசநதீபநீ||௧௫||

ஸ௦-லவணபஞ்சகாதிபிர்குடிகா பீஜபூரரஸே கதா கோலதாடிமஜலே வா கதாऽதிஶயேந பாசநீ தீபநீ ச ஸ்யாத்|

Adhikarana vAtaje sAme tAlIsAdiguTikA (16-21) · Śloka 21

தாலீஸபத்ரசவிகாமரிசாநாஂ பலஂ பலம்| கஷ்ணாதந்மூலயோர்த்வே த்வே பலே ஶுண்டீ பலத்ரயம்||௧௬|| சதுர்ஜாதமுஶீரஂ ச கர்ஷாஂஶஂ ஶ்லக்ஷ்ணசூர்ணிதம்| குடேந வடகாந் கத்வா த்ரிகுணேந ஸதா பஜேத்||௧௭|| மத்யயூஷரஸாரிஷ்டமஸ்துபேயாபயோநுபஃ| வாதஶ்லேஷ்மாத்மநாஂ சர்திக்ரஹணீபார்ஶ்வஹத்ருஜாம்||௧௮|| ஜ்வரஶ்வயதுபாண்டுத்வகுல்மபாநாத்யயார்ஶஸாம்| ப்ரஸேகபீநஸஶ்வாஸகாஸாநாஂ ச நிவத்தயே||௧௯|| அபயாஂ நாகரஸ்தாநே தத்யாத்தத்ரைவ விட்க்ரஹே| சர்த்யாதிஷு ச பைத்தேஷு சதுர்குணஸிதாந்விதாஃ||௨௦|| பக்வேந வடகாஃ கார்யா குடேந ஸிதயாऽபி வா| பரஂ ஹி வஹ்நிஸம்பர்கால்லகிமாநஂ பஜந்தி தே||௨௧||

ஸ௦-தாலீஸபத்ராதீநாஂ ப்ரத்யேகஂ பலம்| பிப்பலீ பலே த்வே| பிப்பலீமூலஸ்ய த்வே| ஶுண்டீ பலத்ரயம்| சதுர்ஜாதமுஶீரஂ ச பதக் கர்ஷபாகம்| குடேந த்ரிகுணேந வடகாந் கத்வா மத்யாதீந் பிபந் ஸதா பஜேத்| கிமர்தமித்யாஹ-வாதகபாத்மகச்சர்த்யாதீநாஂ ஶாந்த்யர்தம்| தத்ர ச (த்ரைவ)-ஏதேஷ்வேவ ச வடகேஷு, விட்க்ரஹே-விட்விபந்தே ஸதி, அபயாஂ நாகரஸ்தாநே தத்யாத்| சர்த்யாதிஷு பூர்வோக்தேஷு பித்தோத்பவேஷு ஸத்ஸு குடவர்ஜஂ சதுர்குணஸிதயா யுக்தா வடகாஃ கார்யாஃ| வடகாநாஂ விதாநமாஹ-பக்வேந குடேந வடகாஃ கார்யாஃ, ஸிதயா வா பக்வயா கார்யாஃ| கிமிதி பக்வேந க்ரியந்தே ? இத்யாஹ-யஸ்மாத்காரணாதக்நிஸம்பர்காத் தே-வடகாஃ, பரஂ லகுத்வஂ பஜந்தி| லகோர்பாவோ லகிமா, "பத்வாதிப்ய இமநிச்|" "டேஃ" இதி டிலோபஃ|

Adhikarana vAtaje nirAme ghRutam, nirUhabastiH, virecanam (22-24) · Śloka 24

ஸாமசிகித்ஸாமுக்த்வா நிராமசிகித்ஸாஂ விஶேஷேணாஹ அதைநஂ பரிக்வாமஂ மாருதக்ரஹணீகதம்| தீபநீயயுதஂ ஸர்பிஃ பாயயேதல்பஶோ பிஷக்||௨௨|| கிஞ்சித்ஸந்துக்ஷிதே த்வக்நௌ ஸக்தவிண்மூத்ரமாருதம்| த்வ்யஹஂ த்ர்யஹஂ வா ஸஂஸ்நேஹ்ய ஸ்விந்நாப்யக்தஂ நுரூஹயேத்||௨௩|| தத ஏரண்டதைலேந ஸர்பிஷா தைல்வகேந வா| ஸக்ஷாரேணாநிலே ஶாந்தே ஸ்ரஸ்ததோஷஂ விரேசயேத்||௨௪||

ஸ௦-மாருதக்ரஹணீகதா வித்யந்தே யஸ்யேதி "அர்ஶஆதித்வாத்(ப்யோऽ)அச்"| ஏநஂ-மாருதக்ரஹணீகதவந்தஂ, தீபநீயௌஷதயுதஂ-பஞ்சகோலப்ராயத்ரவ்யாந்விதஂ, வஹ்நிஸந்துக்ஷணார்தமல்பமாத்ரயா கதஂ பாயயேத்| கிஞ்சித்ஸந்துக்ஷிதே-மநாக் ஸந்தீபிதே, த்வக்நௌ ஸதி ஸக்தவிண்மூத்ரபவநஂ நரஂ த்வே திநே த்ரீணி வா ஸஸ்நேஹ்ய-ஸ்நேஹயித்வா, அநந்தரஂ ஸ்விந்நாப்யக்தஂ கத்வா நிருஹயேத்| ததோ-நிருஹாதநந்தரஂ, மாருதே ஶாந்தே ஸத்யேரண்டதைலேநாதவா தைல்வகேந (ஹ.சி.அ.௨௯௧௩௨) கதேந ஸக்ஷாரேண ஸ்ரஸ்ததோஷஂ-ப்ரச்யுததோஷஂ, விரேசயேத்|

Adhikarana vAtaje nirAme anuvAsanam, anantaraM laghvannam (25-26) · Śloka 26

ஶுத்தரூக்ஷாஶயஂ பத்தவர்சஸ்கஂ சாநுவாஸயேத்| தீபநீயாம்லவாதக்நஸித்ததைலேந தஂ ததஃ||௨௫|| நிரூடஂ ச விரிக்தஂ ச ஸம்யக்சாப்யநுவாஸிதம்| லக்வந்நப்ரதிஸஂயுக்தஂ ஸர்பிரப்யாஸயேத்புநஃ||௨௬||

ஸ௦-ஶுத்தோ ரூக்ஷ ஆஶயோ யஸ்ய ஸ ஏவம், ததா பத்தஂ வர்சஃ-புரீஷஂ யஸ்ய தம், ஶுத்தரூக்ஷாஶயமிதிஹேதௌ ப்ரதமா, ஶுத்தரூக்ஷாஶயத்வேந வத்தவர்சஸ்கமித்யர்தஃ| ததாவிதஂ நரமநுவாஸயேத்| கேந ? தீபநீயாநி-நாகராதீநி, அம்லநி-வக்ஷாம்லமாதுலுங்கதாடிமாதீநி, வாதக்நாநி-குஷ்டராஸ்ரைரண்டாதீநி, தைர்தீபநீயாம்லவாதக்நைஃ ஸித்ததைலேந| நிரூடஂ விரிக்தஂ ச விதிநா சாநுவாஸிதஂ மாத்ரயேத்யர்தஃ, ஸம்யக் சாப்யநுவாஸிதஂ லக்வந்நப்ரதிஸஂயுக்தஂ புநஃ ஸர்பிஃ ஶீலயேத்|

Adhikarana vAtaje nirAme pa~jcamUlAdighRutam (27-30) · Śloka 30

பஞ்சமூலாபயாவ்யோஷபிப்பலீமூலஸைந்தவைஃ| ராஸ்நாக்ஷாரத்வயாஜாஜீவிடாங்கஶடிபிர்கதம்||௨௭|| ஶுக்தேந மாதுலுங்கஸ்ய ஸ்வரஸேநார்த்ரகஸ்ய ச| ஶுஷ்கமூலககோலாம்லசுக்ரிகாதாடிமஸ்ய ச||௨௮|| தக்ரமஸ்துஸுராமண்டஸௌவீரகதுஷோதகைஃ| காஞ்ஜிகேந ச தத்பக்வமக்நிதீப்திகரஂ பரம்||௨௯|| ஶூலகுல்மோதரஶ்வாஸகாஸாநிலகபாபஹம்| |௩௦|

ஸ௦-பஞ்சமூலாதிபிஃ கல்கைர்த்ரவ்யைஃ ஶுக்தாதிபிர்த்ரவத்ரவ்யைஃ ஸாமாந்யபரிபாஷயா கதஂ பசேத்| பஞ்சமூலமிஹ மஹத்க்ராஹ்யம், ஸுதராஂ வாதக்நத்வாத்| ஏதச்ச கதஂ பரமக்நிதீப்திகரஂ ஶூலாதிக்நம்|

Adhikarana vAtaje nirAme bIjapUrakaghRutam (30) · Śloka 30

| ஸபீஜபூரகரஸஂ ஸித்தஂ வா பாயயேத்ததம்||௩௦||

ஸ௦-பீஜபூரகரஸேந ஸஹ ஸித்தஂ வா கதஂ பாயயேத்|

Adhikarana vAtaje nirAme aBya~jjanArthaM tailam (31) · Śloka 31

தைலமப்யஞ்ஜநார்தஂ ச ஸித்தமேபிஶ்சலாபஹம்| |௩௧|

ஸ௦-ஏபிஃ பஞ்சமூலாதிபிர்கதௌஷதைஃ ஸித்தஂ தைலஂ வாऽப்யஞ்ஜநார்தஂ ஹிதம்|

Adhikarana vAtaje shleShmAvRutavAtAdau cUrNam (31-32) · Śloka 32

| ஏதேஷாமௌஷதாநாஂ வா பிபேச்சூர்ணஂ ஸுகாம்புநா||௩௧|| வாதே ஶ்லேஷ்மாவதே ஸாமே கபே வா வாயுநோத்ததே| |௩௨|

ஸ௦-ஏதேஷாமௌஷதாநாஂ பஞ்சமூலாதீநாஂ சூர்ணமுஷ்ணாம்புநா வா பிபேத்| கஸ்யாமவஸ்தாயாமித்யாஹ-வாதே| கிம்பூதே? ஶ்லேஷ்மாவதே, ததா ஸாமே கபே வா, வாதேநோத்ததே ஸாமே வா|

Adhikarana pittaje grahaNIdoShe vamanavirekau tiktAdyannaM cUrNasnehASca (32-33) · Śloka 33

அதுநா பித்தக்ரஹணீரோகசிகித்ஸாமாஹ | அக்நேர்நிர்வாபகஂ பித்தஂ ரேகேண வமநேந வா||௩௨|| ஹத்வா திக்தலகுக்ராஹிதீபநைரவிதாஹிபிஃ| அந்நைஃ ஸந்துக்ஷயேதக்நிஂ சூர்ணைஃ ஸ்நேஹைஶ்ச திக்தகைஃ||௩௩||

ஸ௦-அக்நிபித்தயோர்க்ரஹண்யாஶ்ரயத்வாத் த்ரவத்வாச்ச யதக்நேஃ ப்லாவகஂ பித்தமூர்த்வாதஃ ப்ரபந்நஂ தத்யதாஸந்நதேஶஂ வமநேந விரேகேண வா ஹத்வா, ஆநந்தரஂ தமக்நிமந்நைஸ்திக்தலகுக்ராஹிதீபநைஃ ஸந்துக்ஷயேத்| கிம்பூதைஃ ? அவிதாஹிபிஃ,-ந து ஸாமாந்யேந தீபநைஃ| ந கேவலமேவஂவிதைரந்நைரக்நிஂ ஸந்துக்ஷயேத், ததா ச சூர்ணைஃ ஸ்நேஹைஶ்ச தஂ ஸந்துக்ஷயேத்| கிம்பூதைஃ ? திக்தகைஃ-திக்தத்ரவ்யபூயிஷ்டைஶ்சூர்ணைஸ்திக்தத்ரவ்யஸாதிதைஃ ஸ்நேஹைஶ்ச|

Adhikarana pittaje grahaNIdoShe paTolAdi cUrNam (34-37) · Śloka 37

படோலநிம்பத்ராயந்தீதிக்தாதிக்தகபர்படம்| குடஜத்வக்பலஂ மூர்வா மதுஶிக்ருபலஂ வசா||௩௪|| தார்வீத்வக்பத்மகோஶீரயவாநீமுஸ்தசந்தநம்| ஸௌராஷ்ட்ர்யதிவிஷாவ்யோஷத்வகேலாபத்ரதாரு ச||௩௫|| சூர்ணிதஂ மதுநா லேஹ்யஂ பேயஂ மத்யைர்ஜலேந வா| ஹத்பாண்டுக்ரஹணீரோககுல்மஶூலாருசிஜ்வராந்||௩௬|| காமலாஂ ஸந்நிபாதஂ ச முகரோகாஂஶ்ச நாஶயேத்| |௩௭|

ஸ௦-மதுஶிக்ருஃ-ஸோபாஞ்ஜநகவிஶேஷஃ, தஸ்ய பலஂ ஶ்வேதமரிசாக்யம்| ஏதத்படோலாதிகஂ சூர்ணிதஂ மதுநா லேஹ்யமதவா ஜலேந பேயஂ மத்யைர்வா| தச்ச ஹத்ரோகாதீந் நாஶயேத்|

Adhikarana pittaje grahaNIdoShe BUnimbAdi cUrNam (37-39) · Śloka 39

| பூநிம்பகடுகாமுஸ்தாத்ர்யூஷணேந்த்ரயவாந் ஸமாந்||௩௭|| த்வௌ சித்ரகாத்வத்ஸகத்வக்பாகாந் ஷோடஶ சூர்ணயேத்| குடஶீதாம்புநா பீதஂ க்ரஹணீதோஷகுல்மநுத்||௩௮|| காமலாஜ்வரபாண்டுத்வமேஹாருச்யதிஸாரஜித்| |௩௯|

ஸ௦-பூநிம்பாத்யாந் ஸமபாகாந் சித்ரகாத் த்வௌ குடஜத்வசாஂ ஷோடஶ பாகாஂஶ்சூர்ணயேத்| ததேதச்சூர்ணஂ குடயுதேந ஶீதாம்புநா பீதஂ க்ரஹணீரோகாதிஹரம்|

Adhikarana pittaje grahaNIdoShe nAgarAdicUrNam (39-41) · Śloka 41

| நாகராதிவிஷாமுஸ்தாபாடாபில்வஂ ரஸாஞ்ஜநம்||௩௯|| குடஜத்வக்பலஂ திக்தா தாதகீ ச கதஂ ரஜஃ| க்ஷௌத்ரதண்டுலவாரிப்யாஂ பைத்திகே க்ரஹணீகதே||௪௦|| ப்ரவாஹிகார்ஶோகுதருக்ரக்தோத்தாநேஷு சேஷ்யதே| |௪௧|

ஸ௦-நாகராதித்ரவ்யஂ சூர்ணிதஂ க்ஷௌத்ரதண்டுலஜலாப்யாஂ ஸஹ பைத்திகக்ரஹணீரோக இஷ்யதே, ப்ரவாஹிகாதிஷு ச|

Adhikarana pittaje grahaNIdoShe candanAdighRutam, kuShThoktaMtiktakaghRutam (41-44) · Śloka 44

| சந்தநஂ பத்மகோஶீரஂ பாடாஂ மூர்வாஂ குடந்நடம்||௪௧|| ஷட்க்ரந்தாஸாரிவாஸ்போதாஸப்தபர்ணாடாரூஷகாந்| படோலோதும்பராஶ்வத்தவடப்லக்ஷகபீதநாந்||௪௨|| கடுகாஂ ரோஹிணீஂ முஸ்தாஂ நிம்பஂ ச த்விபலாஂஶகாந்| த்ரோணேऽபாஂ ஸாதயேத்தேந பசேத்ஸர்பிஃ பிசூந்மிதைஃ||௪௩|| கிராததிக்தேந்த்ரயவவீராமாகதிகோத்பலைஃ| பித்தக்ரஹண்யாஂ தத்பேயஂ குஷ்டோக்தஂ திக்தகஂ ச யத்||௪௪||

ஸ௦-சந்தநாதித்ரவ்யஂ ப்ரத்யேகஂ த்விபலாஂஶகமபாஂ த்ரோணே பசேத்| தேந க்வாதேந பிசுப்ரமாணைஶ்ச கிராததிக்தாதிபிஃ கல்கைஃ ஸர்பிஃ பசேத்| குடந்நடஃ-ஶ்யோநாகஃ| ஆஸ்போதா-உத்பலஸாரிவா| கபீதநோ-வாநீரஃ| அத்ர ச ஸர்பிஃப்ரமாணஂ க்வாதாபேக்ஷயா த்வாத்ரிஂஶத்பலாநி கல்ப்யாநி, ந து கல்காபேக்ஷயா பஞ்ச பலாநி| க்வாதாதித்ரவத்ரவ்யஸ்ய ஸ்நேஹபாகே ப்ராதாந்யாத்| யதஃ க்வாதாதித்ரவமந்தரேண ஸ்நேஹபாகோऽபி நோபபத்யதே, ந து ததா கல்கஂ விநா| தஸ்மாத் க்வாதஸ்ய ப்ராதாந்யாத் க்வாதாபேக்ஷயைவ ஸர்பிர்க்ராஹ்யம்| தத்-ஏதத்கதஂ, பித்தக்ரஹண்யாஂ பேயம்| யச்ச குஷ்டசிகித்ஸிதே (சி. அ. ௧௯/௨) கதிதஂ திக்தகஂ கதஂ தச்ச பேயம்| சஶப்தோ மஹாதிக்தகஸ்யாபி க்ரஹணார்தஃ|

Adhikarana shleShmaje grahaNIdoShe vamanam, kaTvamlAdiBiragnivardhanam (45) · Śloka 45

க்ரஹண்யாஂ ஶ்லேஷ்மதுஷ்டாயாஂ தீக்ஷ்ணைஃ ப்ரச்சர்தநே கதே| கட்வம்லலவணக்ஷாரைஃ க்ரமாதக்நிஂ விவர்தயேத்||௪௫||

ஸ௦-ஶ்லேஷ்மதுஷ்டாயாஂ க்ரஹண்யாஂ தீக்ஷ்ணைர்த்ரவ்யைஃ ப்ரச்சர்தநே-வமநே, கதே ஸதி ப்ரதமஂ கட்வம்லலவணக்ஷாரைரக்நிஂ விவர்தயேத்|

Adhikarana shleShmaje grahaNIdoShe pa~jcakolAdisiddhaM peyAdyannam (46) · Śloka 46

பஞ்சகோலாபயாதாந்யபாடாகந்தபலாஶகைஃ| பீஜபூரப்ரகாடைஶ்ச ஸித்தைஃ பேயாதி கல்பயேத்||௪௬||

ஸ௦-பஞ்சகோலாதிபிஃ ஸித்தைஃ-க்வதிதைஃ, பேயாதிகஂ கல்பயேத்| கந்தபலாஶஂ-கந்தபத்ரம்|

Adhikarana shleShmaje madhUkapuShpAdyAsavaH (47-50) · Śloka 50

த்ரோணஂ மதூகபுஷ்பாணாஂ விடங்கஂ ச ததோऽர்ததஃ| சித்ரகஸ்ய ததோऽர்தஂ ச ததா பல்லாதகாடகம்||௪௭|| மஞ்ஜிஷ்டாऽஷ்டபலஂ சைதஜ்ஜலத்ரோணத்ரயே பசேத்| த்ரோணஶேஷஂ ஶதஂ ஶீதஂ மத்வர்தாடகஸஂயுதம்||௪௮|| ஏலாமணாலாகுருபிஶ்சந்தநேந ச ரூஷிதே| கும்பே மாஸஂ ஸ்திதஂ ஜாதமாஸவஂ தஂ ப்ரயோஜயேத்||௪௯|| க்ரஹணீஂ தீபயத்யேஷ பஂஹணஃ பித்தரக்தநுத்| ஶோஷகுஷ்டகிலாஸாநாஂ ப்ரமேஹாணாஂ ச நாஶநஃ||௫௦||

ஸ௦-மதூககுஸுமாநாஂ த்ரோணம்| ததோ-மதூகபுஷ்பேப்யஃ, அர்தேந விடங்கம்| ததோ-விடங்காத், சித்ரகஸ்யார்தம்| பல்லாதகஸ்ய சாடகம்| மஞ்ஜிஷ்டாயாஃ பலாந்யஷ்டௌ| ஏதத்ஸர்வஂ பாநீயத்ரோணத்ரயே பசேத்| ஏதச்ச த்ரோணஶேஷஂ ஶதஂ ஶீதஂ மதுநோऽர்தாடகேந ஸஂயுக்தமேலாதிபிஃ கும்மே ரூஷிதே-லிப்தே, மாஸஂ ஸ்திதஂ தஂ-ஏவஂவிதஂ ஜாதஂ, ஆஸவஂ ப்ரயோஜயேத்| ஏஷஃ-ஆஸவோ, க்ரஹணீஂ தீபயதி பஂஹணோ ரக்தபித்தாதிநாஶநஃ|

Adhikarana shleShmaje grahaNIdoShe madhUkapuShpasvarasAsavaH (51-52) · Śloka 52

மதூகபுஷ்பஸ்வரஸஂ ஶதமர்தக்ஷயீகதம்| க்ஷௌத்ரபாதயுதஂ ஶீதஂ பூர்வவத்ஸந்நிதாபயேத்||௫௧|| தத்பிபந் க்ரஹணீதோஷாந் ஜயேத்ஸர்வாந் ஹிதாஶநஃ| |௫௨|

ஸ௦-மதூகபுஷ்பாணாஂ குடவஸ்வரஸஂ ச க்வதிதமர்தக்ஷயீகதஂ-அர்தாவஶேஷஂ, ஶீதஂ மாக்ஷிகசதுர்தபகயுதஂ பூர்வவத்-பூர்வேண துல்யமேலாதிரூஷிதே பாண்டே மாஸஂ யாவத், ஸந்நிதாபயேத்-ஸம்யக் ஸ்தாபயேத்| "மதூகபுஷ்பகுடவஂ" இத்யாதி யோऽயஂ பரிமாணநிர்தேஶஃ ஸ இஹ மாத்ராதிக்ப்ரதர்ஶநபரஃ| அநயா திஶாऽயஂ ஸந்தாதவ்யோ பஹுஃ, ந த்வேதாவாந்| அந்யதா ஹ்யல்பஸம்பதத்வாதயமாஸவோ ந ஶோபநஃ ஸ்யாத்| அந்யத்ர த்வாஸவாரிஷ்டலேஹாதௌ பரிபூர்ணத்வாத் யதாநிர்திஷ்டைவ மாத்ரா யதோக்தகுணகலாபஂ கரோதி, ந ந்யூநாதிகேதி வேத்யம்| தத் ஏதத், பிபந்நாதுரோ ஹிதபோஜீ ஸந் ஸர்வாந் க்ரஹணீதோஷாந் ஜயதி|

Adhikarana shleShmaje grahaNIdoShe drAkShAdisvarasAsavAH (52) · Śloka 52

| தத்வத்த்ராக்ஷேக்ஷுகர்ஜூரஸ்வரஸாநாஸுதாந் பிபேத்||௫௨||

ஸ௦-[தத்வத்-] யதைஷ மதூகபுஷ்பக்வாத ஆஸுதஸ்ததைவ, த்ராக்ஷாதிஸ்வரஸாநாஸுதாந் பிபேத்| யதா ச மதூகபுஷ்பாணாஂ க்வாத ஆதிஷ்டோ க்ரந்தகதா ததைவ த்ராக்ஷாதீநாஂ ஸ்வரஸாபவே க்வாதோ க்ராஹ்யாஃ, தஸ்ய திக்ப்ரதர்ஶநபரத்வாத்|

Adhikarana shleShmaje grahaNIdoShe hi~ggvAdikShAraH (53-56) · Śloka 56

ஹிங்குதிக்தாவசாமாத்ரீபாடேந்த்ரயவகோக்ஷுரம்| பஞ்சகோலஂ ச கர்ஷாஂஶஂ பலாஂஶஂ படுபஞ்சகம்||௫௩|| கததைலத்விகுடவே தத்நஃ ப்ரஸ்தத்வயே ச தத்| ஆபோத்ய க்வாதயேதக்நௌ மதாவநுகதே ரஸே||௫௪|| அந்தர்தூமஂ ததோ தக்த்வா சூர்ணீகத்ய கதாப்லுதம்| பிபேத்பாணிதலஂ தஸ்மிந் ஜீர்ணே ஸ்யாந்மதுராஶநஃ||௫௫|| வாதஶ்லேஷ்மாமயாந் ஸர்வாந் ஹந்யாத்விஷகராஂஶ்ச ஸஃ| |௫௬|

ஸ௦-ஹிங்க்வாதி கர்ஷப்ரமாணஂ லவணாநி பஞ்ச பலப்ரமாணாநி| ததேதத்கததைலயோஃ குடவத்வயே ததிப்ரஸ்தத்வயே சாபோத்ய-ஸங்க்ஷுத்ய, மதாவக்நௌ க்வாதயேத்| ரஸே சாநுகதே-ப்ரவிஷ்டே ஸதி, அநந்தரமந்தர்தூமஂ கலஶே தக்த்வா ததஶ்சூர்ணீகத்ய கர்ஷமாத்ரஂ கதாலோடிதஂ பிபேத்| தஸ்மிந் ஜீர்ணே மதுரபோஜீ ஸ்யாத்| ஸ ச-க்ஷாரோ, வாதகபரோகாதீந் ஹந்தி|

Adhikarana shleShmaje grahaNIdoShe BUnimbAdikShAraH (56-57) · Śloka 57

| பூநிம்பஂ ரோஹிணீஂ திக்தாஂ படோலஂ நிம்பபர்படம்||௫௬|| தக்த்வா மாஹிஷமூத்ரேண பிபேதக்நிவிவர்தநம்| |௫௭|

ஸ௦-புநிம்பாதீநி தக்த்வா மாஹிஷமூத்ரேண பிபேத்| தச்ச பீதஂ வஹ்நிஂ வர்தயதி|

Adhikarana shleShmaje grahaNIdoShe haridrAdikShAraH (57-58) · Śloka 58

| த்வே ஹரித்ரே வசா குஷ்டஂ சித்ரகஃ கடுரோஹிணீ||௫௭|| முஸ்தா ச சாகமூத்ரேண ஸித்தஃ க்ஷாரோऽக்நிவர்தநஃ| |௫௮|

ஸ௦-கடுரோஹிணீ-கடுகா| ஹரித்ராத்வயாதேஶ்சாகமூத்ரேண ஸித்தஃ பூர்வவதக்நிவத்திகத் க்ஷாரஃ|

Adhikarana shleShmaje grahaNIdoShe sudhAkANDAdikShAraguTikA (58-60) · Śloka 60

| சதுஷ்பலஂ ஸுதாகாண்டாத்ரிபலஂ லவணத்ரயாத்||௫௮|| வார்தாககுடவஂ சார்காதஷ்டௌ த்வே சித்ரகாத்பலே| தக்த்வா ரஸேந வார்தாகாத்குடிகா போஜநோத்தராஃ||௫௯|| புக்தமந்நஂ பசந்த்யாஶு காஸஶ்வாஸார்ஶஸாஂ ஹிதாஃ| விஸூசிகாப்ரதிஶ்யாயஹத்ரோகஶமநாஶ்ச தாஃ||௬௦||

ஸ௦-ஸுதாஸ்தம்பாச்சத்வாரி பலாநி, லவணத்ரயாத்ரீணி பலாநி, பக்வஶுஷ்கவார்தாககுடவம், அர்காதஷ்டௌ பலாநி, சித்ரகபலே த்வே, ஏதத்ஸர்வஂ தக்த்வா, ததோ வார்தாகாநாஂ ரஸேந கதா குலிகா புக்தஂ உபயுக்தஂ, போஜநஂ பசந்த்யாஶு| காஸாதிப்யோ ஹிதாஃ| விஸூசிகாதிக்ந்யஶ்ச ஸ்மதாஃ|

Adhikarana shleShmaje grahaNIdoShe mAtulu~ggAdicUrNam (61-62) · Śloka 62

மாதுலுங்கஶடீராஸ்நாகடுத்ரயஹரீதகி| ஸ்வர்ஜிகாயாவஶூகாக்யௌ க்ஷாரௌ பஞ்சபடூநி ச||௬௧|| ஸுகாம்புபீதஂ தச்சூர்ணஂ பலவர்ணாக்நிவர்தநம்| |௬௨|

ஸ௦-மாதுலுங்காதிகஂ சூர்ணமுஷ்ணோதகேந பீதஂ பலாதிவர்தநம்|

Adhikarana shleShmaje savAte mAtulu~ggAdighRutam, dhAnvantarAdighRutAni (62-63) · Śloka 63

| ஶ்லைஷ்மிகே க்ரஹணீதோஷே ஸவாதே தைர்கதஂ பசேத்||௬௨|| தாந்வந்தரஂ ஷட்பலஂ ச பல்லாதககதாபயம்| |௬௩|

ஸ௦-ஶ்லைஷ்மிகே க்ரஹணீதோஷே வாதாந்விதே தைஃ-மாதுலுங்காதிபிஃ, க்ருதஂ பசேத்| அதவா, தாந்வந்தரஂ கதஂ-ப்ரமேஹசிகித்ஸிதே "தஶமூலஶடீ" (சி. அ. ௧௨/௧௯) இத்யாதிகம்| ஷட்பலஂ-ராஜயக்ஷ்யசிகித்ஸிதே "பஞ்சகோலயவக்ஷார" (சி. அ. ௫/௨௨) இத்யாதிகம்| பல்லாதககதஂ-குல்மோக்தஂ "பல்லாதகாநாஂ த்விபலஂ" (சி. அ. ௧௪/௮௦) இத்யாதிகம்| அபய்கதஂ-உதரசிகித்ஸிதே "ஹரீதகீஸூக்ஷ்மரஜஃ" (சி. அ. ௧௫/௨௮) இத்யாதிகம்|

Adhikarana shleShmaje savAte biDAdikShAraghRutam (63-65) · Śloka 65

| பிடகாசோஷலவணஸ்வர்ஜிகாயாவஶூகஜாந்||௬௩|| ஸப்தலாஂ கண்டகாரீஂ ச சித்ரகஂ சைகதோ தஹேத்| ஸப்தகத்வஃ ஸ்ருதஸ்யாஸ்ய க்ஷாரஸ்யார்தாடகே பசேத்||௬௪|| ஆடகஂ ஸர்பிஷஃ பேயஂ ததக்நிபலவத்தயே| |௬௫|

ஸ௦-பிடலவணஂ காசலவணஂ-கஷ்ணலவணஂ, க்ஷாரலவணஂ ஸ்வர்ஜிகாதீஂஶ்சைகஸ்மிந் கத்வா தஹேத்| ஸப்தவாராநஸ்ய க்ஷாரஸ்ய ஸ்ருதஸ்ய சார்தாடகே ஸர்பிஷ ஆடகஂ பசேத்| தத்கதமக்நிபலாதிவத்தயே பேயம்|

Adhikarana sanipAtaje grahaNIdoShe pa~jcakarmANi (65) · Śloka 65

| நிசயே பஞ்சகர்மாணி யுஞ்ஜ்யாச்சைதத்யதாபலம்||௬௫||

ஸ௦-நிசயே-ஸந்நிபாதஜே க்ரஹணீதோஷே, பஞ்சகர்மாணி-வமநவிரேசநாஸ்தாபநாநுவாஸநநஸ்யாநி, யதாபலஂ யுஞ்ஜ்யாத்| யத்யபி ஶிரோவிரேசநாக்யஸ்ய கர்மணோ பாஹுல்யேந க்ரஹணீதோஷே ப்ரயோஜநஂ ந ததா தஶ்யதே யதா வமநாதீநாம், ததாऽபி பூயஸ்த்வமுரரீகத்ய பஞ்சகர்மாணீத்யுக்தம்| சஶப்தாத்யதேதத்தஹணீத்ரயே ப்ரதிதோஷமாஶ்ரித்யோக்தஂ கர்ம ததபி நிசயோத்தே க்ரஹணீதோஷே யுஞ்ஜ்யாத்|

Adhikarana mandAgnau pratidoShaM pratyavasthaM ca cikitsitam (66-68) · Śloka 68

இதி க்ரஹணிதோஷஸ்ய சதுர்விதஸ்ய சிகித்ஸாமாபிதாயேதாநீஂ ப்ரதிபுருஷஂ ப்ரதிதோஷஂ மந்தாக்நித்வமாஶ்ரித்ய யதாவஸ்தஂ சிகித்ஸிதஂ நிர்திஶந்நாஹ ப்ரஸேகே ஶ்லைஷ்மிகேऽல்பாக்நேர்தீபநஂ ரூக்ஷதிக்தகம்| யோஜ்யஂ கஶஸ்ய வ்யத்யாஸாத்ஸ்நிக்தரூக்ஷஂ கபோதயே||௬௬|| க்ஷீணக்ஷாமஶரீரஸ்ய தீபநஂ ஸ்நேஹஸஂயுதம்| தீபநஂ பஹுபித்தஸ்ய திக்தஂ மதுரகைர்யுதம்||௬௭|| ஸ்நேஹோऽம்லலவணைர்யுக்தோ பஹுவாதஸ்ய ஶஸ்யதே| |௬௮|

ஸ௦-ப்ரஸேகோ த்விவிதஃ-வாதிகஃ ஶ்லைஷ்மிகஶ்ச| தத்ர மந்தாக்நேஃ ஶ்லைஷ்மப்ரகோபஜே ப்ரஸேகே தீபநஂ ரூக்ஷதிக்தஂ யத் த்ரவ்யஂ தத்ப்ரயோஜ்யம், ந கதஂ நாபி மதுராம்லலவணாதிகம்| ஶ்லேஷ்மஜப்ரஸேகஸ்ய ச லக்ஷணம் (ஹ.சி.அ.௫/௬௩)- "ஶ்லேஷ்மணோऽதிப்ரஸேகேந வாயுஃ ஶ்லேஷ்மாணமஸ்யதி|" இத்யாதி| கஶஸ்ய புநர்மந்தாக்நேஃ கபோதயே ஸதி வ்யத்யாஸாத் பர்யாயேண வ்யதிகர்மவ்யவஹாரார்தஃ| வ்யத்யாஸாத் ஸ்நிக்தரூக்ஷஂ யோஜ்யம்,-ஸ்நிக்தஂ யோஜயித்வா ரூக்ஷஂ யோஜ்யஂ ரூக்ஷஂ யோஜயித்வா ஸ்நிக்தஂ யோஜ்யமித்யர்தஃ| யதி ஹி கஶே பஹுகபே ரூக்ஷே ச நரே ரூக்ஷமேவ யுஞ்ஜ்யாத், ததோ ரூக்ஷே கேவலே யுஜ்யமாநே கார்ஶ்யஸ்ய வத்திஃ ஸ்யாத்| அத ஸ்நேஹமேவ யுஞ்ஜயாத், ததஃ ஸ்நேஹே கேவலே யுஜ்யமாநே கபவத்திஃ ஸ்யாத்| இதி வ்யத்யாஸேந ஸ்நிக்தரூக்ஷமுபயோஜ்யம்| க்ஷீணக்ஷாமஶரீரஸ்ய து கபோதயே தீபநஂ த்ரவ்யஂ-பஞ்சகோலாதிகஂ, ஸ்நேஹைஃ-கதாதிபிஃ, ஸஂயுதஂ ஸ்நேஹஸஂயுக்தஂ யுஞ்ஜ்யாத்| பஹுபித்தஸ்ய மந்தாக்ரேஸ்திக்தஂ மதுரகைர்த்ரவ்யைர்யுக்தஂ தீபநஂ யோஜ்யம்| பஹுவாதஸய் மந்தாக்நேர்நரஸ்ய ஸ்நேஹோऽம்லலவணைர்யுக்தஃ ப்ராயேண ஶஸ்யதே|

Adhikarana mandAgnau sneha eva shreShThaM BeShajam (68-69) · Śloka 69

ஸ்நேஹஸ்ய மந்தாக்நிவிஷயேப்யோऽந்யத்ரவ்யேப்யஃ ப்ராயேண ப்ராதாந்யஂ ஸர்வபுருஷஂ ப்ரதி த்யோதயிதுமிதஂ ப்ரூதே | ஸ்நேஹமேவ பரஂ வித்யாத்துர்பலாநலதீபநம்||௬௮|| நாலஂ ஸ்நேஹஸமித்தஸ்ய ஶமாயாந்நஂ ஸுகுர்வபி| |௬௯|

ஸ௦-ஏவேத்யவதாரணே| பரஂ-ப்ரதாநஂ, ஸ்நேஹமேவ மந்தாக்ரேர்வித்யாத், ந ததோऽந்யத் த்ரவ்யம்| தஸ்மாந்மந்தாக்நேர்தோஷப்ரதிபக்ஷபுதைரௌஷதைர்யுக்தஃ ஸ்நேஹோ பாஹுல்யேந பத்யஃ| அத ஏவேதஂ காரணஂ நிர்திஶந்நாஹ-நாலமித்யாதி| யஸ்மாத் ஸ்நேஹோத்தீபிதஸ்யாக்ரேஃ ஸுஷ்டு குர்வப்யந்நஂ ஶமாய நாலஂ-பர்யாப்தம்| தஸ்மாத் ஸ்நேஹ ஏவ துர்பலாநலதீபநாய ஶ்ரேஷ்டஃ|

Adhikarana mandAgnau kaphe kShINe ghRutam (69-71) · Śloka 71

| யோऽऽல்பாக்நித்வாத்கபே க்ஷீணே வர்சஃ பக்வமபி ஶ்லதம்||௬௯|| முஞ்சேத்பட்வௌஷதயுதஂ ஸ பிபேதல்பஶோ கதம்| தேந ஸ்வமார்கமாநீதஃ ஸ்வகர்மணி நியோஜிதஃ||௭௦|| ஸமாநோ தீபயத்யக்நிமக்நேஃ ஸந்துக்ஷகோ ஹி ஸஃ| |௭௧|

ஸ௦-யஃ-நரஃ, அல்பாக்நித்வாத்கபே க்ஷீணே ஸதி புரீஷஂ பக்வமபி ஶிதிலஂ முஞ்சேத், ஸஃ-நரஃ, அல்பமல்பஂ கதஂ பிபேத்| கிம்புதம் ? பட்வௌஷதயுதஂ-ஸைந்தவஶுண்டீயுக்தம்| தேந-ஸர்பிஷா, ஸமாநஃ ஸ்வமார்கமாநீய ஸ்வகர்மணி-அந்நபசநாக்யே, நியோஜிதோऽக்நிஂ ஸந்தீபயதி| யதோऽஸௌ-ஸமாநஃ, அக்நே ஸந்துக்ஷகஃ|

Adhikarana mandAgnau kaThinamale lavaNaghRutam (71-72) · Śloka 72

| புரீஷஂ யஶ்ச கச்ச்ரேண கடிநத்வாத்விமுஞ்சதி||௭௧|| ஸ கதஂ லவணைர்யுக்தஂ நரோऽந்நாவக்ரஹஂ பிபேத்| |௭௨|

ஸ௦-யஶ்ச-புருஷஃ, புரீஷஂ காடிந்யாத்-ஸஂஹதத்வாத்தேதோஃ,கச்ச்ரேண முஞ்சதி| ஸஃ-நரஃ, லவணைஃ பஞ்சபிர்யுக்தஂ கதஂ பிபேத்| கிம்பூதம் ? அந்நாவக்ரஹஂ,-அந்நேநாவக்ரஹஃ ஸஹஸோர்த்வகாயகமநப்ரதிபந்தோऽவஷ்டம்போ யஸ்ய ததேவம்| கதஂ பீத்வாऽந்நஂ போக்தவ்யமித்யர்தஃ|

Adhikarana mandAgnau rUkShatve dIpanaM ghRutaM tailaM vA (72) · Śloka 72

| ரௌக்ஷ்யாந்மந்தேऽநலே ஸர்பிஸ்தைலஂ வா தீபநைஃ பிபேத்||௭௨||

ஸ௦-ரௌக்ஷ்யாத்தேதோர்மந்தேऽக்நௌ ஸதி ஸர்பிரதவா தைலஂ தீபநீயைர்யுதஂ பிபேத்|

Adhikarana mandAgnau snehAtiyoge kShArAdayaH (73) · Śloka 73

க்ஷாரசூர்ணாஸவாரிஷ்டாந் மந்தே ஸ்நேஹாதிபாநதஃ| |௭௩|

ஸ௦-ஸ்நேஹாதிபாநாத்தேதோர்மந்தேऽக்நௌ ஸதி க்ஷாராதீந் பிபேத்|

Adhikarana mandAgnau udAvartaje nirUhasneha bastayaH (73) · Śloka 73

| உதாவர்தாத்து யோக்தவ்யா நிரூஹஸ்நேஹபஸ்தயஃ||௭௩||

ஸ௦-உதாவர்தாத்புநர்மந்தேऽக்நௌ ஸதி நிரூஹஸ்நேஹபஸ்தயஃ ப்ரயோக்தவ்யாஃ|

Adhikarana mandAgnau doShAtivRuddhije SuddhiH peyAdikramaSca (74) · Śloka 74

தோஷாதிவத்த்யா மந்தேऽக்நௌ ஸஂஶுத்தோऽந்நவிதிஂ சரேத்| |௭௪|

ஸஂ-தோஷாऽதிவத்தயா மந்தேऽக்நௌ ஸதி வமநவிரேசநாதிபிர்ஹ ததோஷஃ கதஸஂஶுத்திரந்நவிதிஂ-பேயாதிக்ரமஂ, ஆசரேத்|

Adhikarana mandAgnau vyAdhimuktasya GRutameva (74) · Śloka 74

| வ்யாதிமுக்தஸ்ய மந்தேऽக்நௌ ஸர்பிரேவ து தீபநம்||௭௪||

ஸ௦-வ்யாதிமுக்தஸ்ய மந்தேऽக்நௌ ஸர்பிரேவ தீபநஂ ஸ்யாத், நாந்யத்ததத்ரவ்யம்|

Adhikarana mandAgnau adhvAdije yavAgUghRutam (75) · Śloka 75

அத்வோபவாஸக்ஷமத்வைர்யவாக்வா பாயயேத்ததம்| அந்நாவபீடிதஂ பல்யஂ தீபநஂ பஹணஂ ச தத்||௭௫||

ஸ௦-அத்வோபவாஸக்ஷாமத்வைர்மந்தேऽக்நௌ யவாக்வா ஸஹ கதஂ பாயயேத், வைத்ய இதி ஶேஷஃ| கிம்பூதம் ? அந்நேநாவபீடிதமந்நாவபீடிதம், மத்யபக்தஂ கதமித்யர்தஃ| ஏவஂ பீதஂ பல்யஂ பஹணஂ தீபநஂ ச தத்பவதி|

Adhikarana mandAgnau dIrghakAlaje sAmlA mAMsarasAH (76-77) · Śloka 77

தீர்ககாலப்ரஸங்காத்து க்ஷாமக்ஷீணகஶாந்நராந்| ப்ரஸஹாநாஂ ரஸைஃ ஸாம்லைர்போஜயேத்பிஶிதாஶிநாம்||௭௬|| லகூஷ்ணகடுஶோதித்வாத் தீபயந்த்யாஶு தேऽநலம்| மாஂஸோபசிதமாஂஸத்வாத்பரஂ ச பலவர்தநாஃ||௭௭||

ஸ௦-தீர்ககாலப்ரஸங்காத்து மந்தேऽக்நௌ ஸத்யஸம்யகாஹாரரஸபரிணத்யா ஹேதுபூதயா க்ஷாமக்ஷீணகஶாந்நராந் பிஶிதாஶிநாஂ-ப்ரஸஹாதீநாஂ, ரஸைஃ ஸாம்லைர்போஜயேத்| கஸ்மாத்தாநேதாந் போஜயேத்? இத்யாஹ-லகூஷ்ணேத்யாதி| லகுத்வாதுஷ்ணத்வாத்கடுத்வாச்சோதநத்வாச்ச தே ரஸாஃ ஶீக்ரமக்நிஂ தீபயந்தி| பாவப்ரதாநநிர்தேஶஃ பூர்வவச்சாத்ர யோஜ்யஃ| நநு, ப்ராகப்யதாயி (ஹ. ஸூ. அ. ௬/௬௧)- "குருஷ்ணஸ்நிக்தமதுரா வர்காஶ்சாதோ யதோத்தரம்|" இதி| இஹ ச ப்ரஸஹாநாஂ லகுத்வமுச்யதே| ததிமே வசஸீ பரஸ்பரஂ வ்யாக்நாதே| அத்ர ப்ரூமஃ| லாகவஶப்தோऽத்ர க்ரியாவிஶேஷார்தஃ| தாவநப்லவநலங்கநாதிகா சேஷ்டா, தஸ்யாஃ பாடவவிஶேஷோ லாகவம்| யதா ச ப்ராகத்யகீஷ்ட (ஹ. ஸூ. அ. ௨/௧௦)-"லாகவஂ கர்மஸாமர்த்ய" இதி| ஏவஂ சாத்ராவிரோதஃ| ஹேதுநிர்தேஶாதந்யேऽப்யேவஂப்ராயா யே மாஂ ஸரஸாஸ்தாநப்யேதாந் போஜயேதிதி| தே ச-ப்ரஸஹாஃ, மாஂஸோபசிதமாஂஸத்வாத்தேதோஃ ஸுஷ்டு பலஂ வர்தயந்தி|

Adhikarana mandAgnau yathAvasthaM snehAdayaH (78) · Śloka 78

ஸ்நேஹாஸவஸுராரிஷ்டசூர்ணக்வாதாஹிதாஶநைஃ| ஸம்யக் ப்ரயுக்தைர்தேஹஸ்ய பலமக்நேஶ்ச வர்ததே||௭௮||

ஸ௦-ஸ்நேஹாதிபிஃ ஸம்யக் ப்ரயுக்தைஃ ஶரீரஸ்யாக்நேஶ்ச பலஂ வர்ததே| தஸ்மாத் ஸ்நேஹாதயோ யதாவஸ்தஂ ப்ரயோஜ்யா இதி பாவஃ|

Adhikarana mandAgnau sasneha AhAraH (79) · Śloka 79

அதுநா ஸ்நேஹஸ்யாக்நிவத்திகரத்வஂ தஷ்டாந்தேந தர்ஶயதி தீப்தோ யதைவ ஸ்தாணுஶ்ச பாஹ்யோऽக்நிஃ ஸாரதாருபிஃ| ஸஸ்நேஹைர்ஜாயதே தத்வதாஹாரைஃ கோஷ்டகோऽநலஃ||௭௯||

ஸ௦-யதா-யேந ப்ரகாரேண, ஸாரதாருபிஃ-ஶமீகதிராதிபிஃ, ஸஸ்நேஹைர்பாஹ்யோऽக்நிதீப்தஃ ஸ்தாணுஃ-ஸ்திரஶ்ச, ஜாயதே| ததைவ கோஷ்டகோऽக்நிஃ ஸஸ்நேஹைஃ பத்யரூபைராஹாரைஃ படுதரஃ ஸ்திரஶ்ச ஸம்பத்யதே|

Adhikarana mandAgnau aBojanAtiBojananiShedhaH (80) · Śloka 80

நாபோஜநேந காயாக்நிர்தீப்யதே நாதிபோஜநாத்| யதா நிரிந்தநோ வஹ்நிரல்போ வாऽதீந்தநாவதஃ||௮௦||

ஸ௦-நாபோஜநேந காயாக்நிர்தீப்யதே| ந சாதிபோஜநேந| அத்ரைவ தஷ்டந்தமாஹ-யதா பாஹ்யோऽக்நிர்நிரிந்தநோ ந தீப்யதே நஶ்யதி| அல்போऽக்நிர்பாஹ்யோऽதீந்தநேந-பஹுபிர்தாருபிஃ, ஆவதோ நஶ்யதி,-ந தீப்யதே| ஏவஂ கோஷ்டாக்நிரப்யபோஜநாதிபோஜநாப்யாஂ நஶ்யதி,-ந தீப்யத இத்யர்தஃ|

Adhikarana atyagneH (Basmakasya) saMprAptiH, lakShaNam (81-82) · Śloka 82

யதா க்ஷீணே கபே பித்தஂ ஸ்வஸ்தாநே பவநாநுகம்| ப்ரவத்தஂ வர்தயத்யக்நிஂ ததாऽஸௌ ஸாநிலோऽநலஃ||௮௧|| பக்த்வாऽந்நமாஶு தாதூஂஶ்ச ஸர்வாநோஜஶ்ச ஸங்க்ஷிபந்| மாரயேத்ஸ்யாத்ஸ நா ஸ்வஸ்தோ புக்தே ஜீர்ணே து தாம்யதி||௮௨||

ஸ௦-யஸ்மிந் காலே கபே க்ஷீணே-க்ஷயஂ யாதே, அத ஏவ ஸ்வஸ்தாநே-ஆமாஶயாக்யே, பித்தஂ வத்தம்| கிம்பூதம் ? பவநாநுகம்| மாருதேந கமநஸ்வபாவேந பஶ்சாத்யுக்தம்| அத ஏவ தத்பித்தமக்நிஂ வர்தயதி| ததா-தஸ்மிந்காலே, அஸாவநலோ-ஜாடராக்நிஃ, ஸாநிலஃ-பவநஸஹிதோ, அந்நஂ பக்த்வாऽநந்தரஂ பக்தவ்யாபாவாத் ஸர்வாந் தாதூந் பக்த்வா, ஆஶு புருஷஂ மாரயேத்| கிஂ குர்வந் ? ஓஜஶ்ச ஸங்க்ஷிபந்-ஸஂஹரந், விநாஶயந்நித்யர்தஃ| நநு, பித்தாநிலயோர்த்வயோஃ ப்ரகதத்வாத் ஸபித்தாநிலோऽநல இதி வக்துஂ யுக்தஂ ஸ்யாத்| மைவம்| "பித்தஂ வஹ்நிர்வஹ்நிஜஂ வா" (ஹ. ஶா. அ. ௩/௯௦) இதி கத்வா ததாநீஂ ஜடராக்நிநா ஸஹைகதாஂ ப்ராப்தஂ பித்தமிதி ஸாநிலோऽநல இதி நிர்திஷ்டம்| ஸஃ-அத்யக்நிபீடிதோ, நா-புருஷோ, புக்தே ஸ்வஸ்தஃ ஸ்யாத்| ஜீர்ணே து தாம்யதி-உபதப்யதே| அநேகார்தத்வாத்தாதூநாமுப தாபார்தஸ்தாம்யதிஃ| தமகலக்ஷணேऽபி ப்ராகத்யகீஷ்ட|

Adhikarana atyagneH upadravAH (83) · Śloka 83

தட்காஸதாஹமூர்ச்சாத்யா வ்யாதயோऽத்யக்நிஸம்பவாஃ| |௮௩|

ஸ௦-தஷ்ணாதயோ ரோகா அத்யக்நேஃ ஸம்பவந்தி|

Adhikarana atyagneH gurUsnigdhAdyannapAnAni (83-84) · Śloka 84

தமத்யிக்நிஂ குருஸ்நிக்தமந்தஸாந்த்ரஹிமஸ்திரைஃ||௮௩|| அந்நபாநைர்நயேச்சாந்திஂ தீப்தமக்நிமிவாம்புபிஃ| |௮௪|

ஸ௦-தமத்யக்நிஂ-பஸ்மகாக்யஂ, குருஸ்நிக்தாதிபிரந்நபாநைஃ ஶாந்தி நயேத்| கமிவ ? தீப்தஂ-இத்தமக்நிஂ பாஹ்யஂ, யதா ஜலைஃ|

Adhikarana atyagneH ajIrNe~api Bojanam (84-85) · Śloka 85

| முஹுர்முஹுரஜீர்ணேऽபி போஜ்யாந்யஸ்யோபஹாரயேத்||௮௪|| நிரிந்தநோऽந்தரஂ லப்த்வா யதைநஂ ந விபாதயேத்| |௮௫|

ஸ௦-முஹுர்முஹுஃ-க்ஷணேக்ஷணே, அஜீர்ணேऽபி போஜ்யநி-கஶராதீநி, உபஹாரயேத்-ஆஹாரார்த ப்ரகல்பயேத்| அஜீர்ணேऽபீத்யபிஶப்தாத் கிமுத ஜீர்ணே போஜ்யாநுபஹாரயேதிதி| கிமித்யேவஂ க்ரியதே ? இத்யாஹ-யஸ்மாத்தஸ்மாத்ததா தேந ப்ரகாரேணாஜீர்ணேऽபி புநஃ புநராஹா ரோபயோகேந நிரிந்தநோऽக்நிரந்தரஂ-அவகாஶஂ, லப்த்வா யதா ஏநஂ ந விபாதயேத்|

Adhikarana atyagneH kRusharAdyannam audakAnUpamAMsAni visheShato matsyAH (85-86) · Śloka 86

| கஶராஂ பாயஸஂ ஸ்நிக்தஂ பைஷ்டிகஂ குடவைகதம்||௮௫|| அஶ்நீயாதௌதகாநூபபிஶிதாநி பதாநி ச| மத்ஸ்யாந் விஶேஷதஃ ஶ்லக்ஷ்ணாந் ஸ்திரதோயசராஶ்ச யே||௮௬||

ஸ௦-கஶராமித்யாதீநி புஞ்ஜீத| குடவைகதமிதி| விகதமேவ வைகதம், ப்ரஜ்ஞாதித்வாதண்| ததைதகாநாஂ-மத்ஸ்யகச்சபாதீநாஂ பிஶிதாநி, ததாऽऽநூபாநி-வராஹாதீநாம், பதாநி-மேதுராணீ, பக்ஷயேத்| விஶேஷேண மத்ஸ்யாந்| ஶ்லக்ஷ்ணாந்-அபருஷாந்| சஶப்தாத்யே ச ஸ்திரதோயசராஃ-அவஹஜ்ஜலாஶ்ரிதாஃ, தாநப்யஶ்நீயாத்|

Adhikarana atyagneH AvikaM mAMsam (87) · Śloka 87

ஆவிகஂ ஸுபதஂ மாஂஸமத்யாதத்யக்நிவாரணம்| |௮௭|

ஸ௦-ஆவிகஂ மாஂஸஂ ஸுப்ருதஂ-அதீவமேதுரஂ, அத்யக்நிவாரணமத்யாத்|

Adhikarana atyagneH tRuShAyAM payoghRutAdipAnam, shyAmAdivirecanam, pAyasaBojanam (87-89) · Śloka 89

| பயஃ ஸஹமதூச்சிஷ்டஂ கதஂ வா தஷிதஃ பிபேத்||௮௭|| கோதூமசூர்ணஂ பயஸா பஹுஸர்பிஃபரிப்லுதம்| ஆநூபரஸயுக்தாந் வா ஸ்நேஹாஂஸ்தைலவிவர்ஜிதாந்||௮௮|| ஶ்யாமாத்ரிவத்விபக்வஂ வா பயோ தத்யாத்விரேசநம்| அஸகத்பித்தஹரணஂ பாயஸப்ரதிபோஜநம்||௮௯||

ஸ௦-ததா, தஷிதஃ ஸந் பயஃ பிபேத்| கிம்புதம் ? ஸஹமதூச்சிஷ்டஂ-ஸமதநஂ, ஸர்பிர்வா ஏவஂபுதஂ பிபேத்| கோதூமசூர்ணஂ பஹுகதஂ க்ஷீரேணாலோடிதஂ பிபேத்| அதவா, ஆநுபமாஂஸரஸாந்விதாந் ஸ்நேஹாந் பிபேத்| கிம்பூதாந் ? தைலவிவர்ஜிதாந்| தைலஸ்ய பித்தகத்த்வாந்நிஷேதஃ| அதவா, ஶ்யாமாத்ரிவந்த்யாஂ விபக்வஂ க்ஷீரஂ விரேசநஂ தத்யாத்| ததா, புநஃ புநஃ பித்தஸ்ய ஹரணஂ பாயஸஸ்ய ப்ரதிபோஜநஂ ஹிதம்|

Adhikarana atyagneH sAmAnyacikitsA (90) · Śloka 90

யத்கிஞ்சித்குரு மேத்யஂ ச ஶ்லேஷ்மகாரி ச போஜநம்| ஸர்வஂ தத்யக்நிஹிதஂ புக்த்வா ச ஸ்வபநஂ திவா||௯௦||

ஸ௦-யத்கிஞ்சித்குரு போஜநஂ யந்மேதஸ்கரஂ ஶ்லேஷ்மகரஂ ச, ததத்யக்நயே ஹிதம்| புக்த்வா ச யத்திவா ஸ்வபநஂ தச்ச ஹிதம்|

Adhikarana atyagneH AhAradoShAdiH pacanakramaH (91) · Śloka 91

ஆஹாரமக்நிஃ பசதி தோஷாநாஹாரவர்ஜிதஃ| தாதூந் க்ஷீணேஶு தோஷேஷு ஜீவிதஂ டாதுஸங்க்ஷயே||௯௧||

ஸ௦-அக்நிஃ பூர்வமாஹாரஂ பசதி| ஆஹாரரஹிதஸ்த்வக்நிர்தோஷாந் பசதி| ததபாவாத்தாதூந் பசதி| தாதுஸங்க்ஷயே ஸதி ஜீவிதஂ பசதி-நாஶயதீத்யர்தஃ|

Adhikarana agnibalasya shaktiH agneH pAlanam tasya phalam (10) · Śloka 10

ஏதத்ப்ரகத்யைவ விருத்தமந்நஂ ஸஂயோகஸஂஸ்காரவஶேந சேதம்| இத்யாத்யவிஜ்ஞாய யதேஷ்டசேஷ்டாஶ்சரந்தி யத்ஸாऽக்நிபலஸ்ய ஶக்திஃ||௯௨|| தஸ்மாதக்நிஂ பாலயேத்ஸர்வயத்நை ஸ்தஸ்மிந்நஷ்டே யாதி நா நாஶமேவ| தோஷைர்க்ரஸ்தே க்ரஸ்யதே ரோகஸங்கைர்யுக்தே து ஸ்யாந்நீருஜோ தீர்கஜீவீ||௯௩|| இதி ஶ்ரீவைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸூநுஶ்ரீமத்வாக்படவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதயஸஂஹிதாயாஂ சதுர்தே சிகித்ஸித ஸ்தாநே க்ரஹணிதோஷசிகித்ஸிதஂ நாம தஶமோऽத்யாயஃ||௧௦||

ஸ௦-ஏததந்நஂ ப்ரகத்யா[ஏவ]-ஸ்வபாவேநைவ, விருத்தமபத்யம் யதா-கரமர்தகததிஸர்ஷபஶாகபாணிதஶுஷ்கமாஂஸவிரூடகாமமூல-கலகுசாதிகம்| ஸஂயோகவிருத்தஂ யதா-க்ஷீரமம்லேந ஸஹ, ஆநூபமாமிஷஂ மாஷைஃ ஸஹ, இத்யாதி| ஸஂஸ்காரவிருத்தஂ யதா-ஹாரீதமாஂஸஂ ஹாரித்ரஶூலப்ரோதஂ ஹாரித்ரவஹ்நிநா பாசிதமித்யாதி| ஏவமிதஂ ப்ரகத்யா திவிருத்தஂ ஸஂயோகஸ்ய ஸஂஸ்காரஸ்ய ச வஶேந-ஸாமர்த்யேந, சேதஂ விருத்தம்| ஆதிக்ரஹணாந்மாத்ராகாலாதிபரிக்ரஹஃ| தத்ர மாத்ராவிருத்தஂ யதா-மதுகதஂ ஸமாஂஶம்| காலவஶேநேதஂ யதா-ராத்ரிபர்யுஷிதா காகமாசீ| பாத்ரவஶேநேதஂ யதா-காஂஸ்யே தஶாஹமுஷிதம் ஸர்பிஃ| இத்யாத்யவிஜ்ஞாய-அபுத்த்வாऽபர்யாலோச்ய, யதேஷ்டசேஷ்டாஃ-யதாபிலாஷமா ஹாரமாஸேவமாநாஃ, யச்சரந்தி ஸாऽக்நிபலஸ்ய ஶக்திஃ-ஸாமர்த்யம்| யத ஏவஂ தஸ்மாதக்நிஂ பாலயேத், ஸர்வயத்நைஃ-அகிலக்ரியாநுஷ்டாநைஃ, தஸ்மிந்-அக்நௌ, நஷ்டே-க்ஷீணே, நா-புருஷோ, நாஶஂ யாதி| தோஷைர்க்ரஸ்தே வஹ்நௌ நா-புருஷோ, ரோகஸங்கைர்க்ரஸ்யதே-பீட்யதே| யுக்தே-ஸ்வஸ்தே, புநரக்நௌ நீருஜோ தீர்கஜீவீ ச பவேதிதி| உபஜாதிஶாலிந்யௌ வத்தே| இதி ஶ்ரீமகாங்கதத்தபுத்ரஶ்ரீமதருணதத்தவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதயடீகாயாஂ ஸர்வாங்கஸுந்தராக்யாயாஂ சதுர்தே சிகித்ஸிதஸ்தாநே க்ரஹணீதோஷசிகித்ஸிதஂ நாம தஶமோऽத்யாயஃ ஸமாப்தஃ|| ௧௦||