Adhikarana adhyAyopakramaH · Śloka
🔊 Audio coming soon
ਅਸ੍ਮਾਦਨਨ੍ਤਰਂ ਗੁਲ੍ਮਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਮਾਰਭ੍ਯਤੇ| ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਯੇਣੈਕਯੋਗਕ੍ਸੇਮਤ੍ਵਮ੍, ਵਾਤਕਾਰਣਤ੍ਵਾਤ੍|
14. gulmacikitsitādhyāyaḥ
Adhikarana gulmacikitsAdhyAyaH vAtagulme baddhashakRudvAtAdau snigdhaM kRutvA svedaH vAtagulme svedasya Palam (2-3) · Śloka 3
ਅਥਾਤੋ ਗੁਲ੍ਮਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਵ੍ਯਾਖ਼੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ| (ਗਦ੍ਯਸੂਤ੍ਰੇ||੨|| ) ਗੁਲ੍ਮਂ ਬਦ੍ਧਸ਼ਕਦ੍ਵਾਤਂ ਵਾਤਿਕਂ ਤੀਵ੍ਰਵੇਦਨਮ੍| ਰੂਕ੍ਸਸ਼ੀਤੋਦ੍ਭਵਂ ਤੈਲੈਃ ਸਾਧਯੇਦ੍ਵਾਤਰੋਗਿਕੈਃ||੧|| ਪਾਨਾਨ੍ਨਾਨ੍ਵਾਸਨਾਭ੍ਯਙ੍ਗੈਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਯ ਸ੍ਵੇਦਮਾਚਰੇਤ੍| ਆਨਾਹਵੇਦਨਾਸ੍ਤਮ੍ਭਵਿਬਨ੍ਧੇਸੁ ਵਿਸ਼ੇਸਤਃ||੨|| ਸ੍ਰੋਤਸਾਂ ਮਾਰ੍ਦਵਂ ਕਤ੍ਵਾ ਜਿਤ੍ਵਾ ਮਾਰੁਤਮੁਲ੍ਬਣਮ੍| ਭਿਤ੍ਵਾ ਵਿਬਨ੍ਧਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਯ ਸ੍ਵੇਦੋ ਗੁਲ੍ਮਮਪੋਹਤਿ||੩||
View original
अथातो गुल्मचिकित्सितं व्याख़्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे||२|| ) गुल्मं बद्धशकृद्वातं वातिकं तीव्रवेदनम्| रूक्षशीतोद्भवं तैलैः साधयेद्वातरोगिकैः||१|| पानान्नान्वासनाभ्यङ्गैः स्निग्धस्य स्वेदमाचरेत्| आनाहवेदनास्तम्भविबन्धेषु विशेषतः||२|| स्रोतसां मार्दवं कृत्वा जित्वा मारुतमुल्बणम्| भित्वा विबन्धं स्निग्धस्य स्वेदो गुल्ममपोहति||३||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-[ਵਾਤਿਕਂ ਗੁਲ੍ਮਂ ਤੀਵ੍ਰਰੁਜਂ ਪੁਰੀਸਵਾਤਗ੍ਰਹਂ ਰੂਕ੍ਸਸ਼ੀਤੋਦ੍ਭੂਤਂ ਵਾਤਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤੋਕ੍ਤੈਸ੍ਤੈਲੈਃ ਸਾਧਯੇਤ੍| ਪਾਨਾਨ੍ਨਾਨ੍ਵਾਸਨਾਭ੍ਯਙ੍ਗੈਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਯ ਗੁਲ੍ਮਿਨਃ ਸ੍ਵੇਦਮਾਚਰੇਤ੍|] ਪਾਨਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਸ੍ਨੇਹਪਾਨਂ ਵੇਦ੍ਯਮ੍, ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਯੇਤਿ ਵਚਨਾਤ੍| ਆਨਾਹਾਦਿਸੁ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਸ੍ਵੇਦਮਾਚਰੇਤ੍| ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਸ੍ਵੇਦਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਯ ਪੁਂਸਃ ਸ੍ਰੋਤੋਮਦੁਤ੍ਵਂ ਵਿਧਾਯ ਮਾਰੁਤਮੁਲ੍ਬਣਂ ਚ ਜਿਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਵਿਬਨ੍ਧਂ ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਗੁਲ੍ਮਮਪੋਹਤਿ|
Adhikarana gulme snehapAnaM hitamUrdhvanABije gulme visheSheNa snehapAnam pakvAshayagate bastiH jaTharAshraye snehA bastiSca (4) · Śloka 4
ਸ੍ਨੇਹਪਾਨਂ ਹਿਤਂ ਗੁਲ੍ਮੇ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣੋਰ੍ਧ੍ਵਨਾਭਿਜੇ| ਪਕ੍ਵਾਸ਼ਯਗਤੇ ਬਸ੍ਤਿਰੁਭਯਂ ਜਠਰਾਸ਼੍ਰਯੇ||੪||
View original
स्नेहपानं हितं गुल्मे विशेषेणोर्ध्वनाभिजे| पक्वाशयगते बस्तिरुभयं जठराश्रये||४||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਗੁਲ੍ਮੇ ਸ੍ਨੇਹਪਾਨਂ ਹਿਤਮ੍| ਊਰ੍ਧ੍ਵਨਾਭਿਜੇ ਗੁਲ੍ਮੇ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਸ੍ਨੇਹਪਾਨਂ ਹਿਤਮ੍| ਪਕ੍ਵਾਸ਼ਯਗਤੇ ਬਸ੍ਤਿਰ੍ਹਿਤਃ| ਜਠਰਾਸ਼੍ਰਿਤ ਉਭਯਂ-ਸ੍ਨੇਹਪਾਨਬਸ੍ਤ੍ਯਾਖ਼੍ਯਂ, ਹਿਤਮ੍|
Adhikarana vAtagulme dIptAgnyAdau bRuMhaNAnyannapAnAni snehAnirUhA anuvAsanASca (5-6) · Śloka 6
ਦੀਪ੍ਤੇਗ੍ਨੌ ਵਾਤਿਕੇ ਗੁਲ੍ਮੇ ਵਿਬਨ੍ਧੇਨਿਲਵਰ੍ਚਸੋਃ| ਬਂਹਣਾਨ੍ਯਨ੍ਨਪਾਨਾਨਿ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੋਸ੍ਣਾਨਿ ਪ੍ਰਦਾਪਯੇਤ੍||੫|| ਪੁਨਃਪੁਨਃ ਸ੍ਨੇਹਪਾਨਂ ਨਿਰੂਹਾਃ ਸਾਨੁਵਾਸਨਾਃ| ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਾ ਵਾਤਜੇ ਗੁਲ੍ਮੇ ਕਫਪਿਤ੍ਤਾਨੁਰਕ੍ਸਿਣਃ||੬||
View original
दीप्तेऽग्नौ वातिके गुल्मे विबन्धेऽनिलवर्चसोः| बृंहणान्यन्नपानानि स्निग्धोष्णानि प्रदापयेत्||५|| पुनःपुनः स्नेहपानं निरूहाः सानुवासनाः| प्रयोज्या वातजे गुल्मे कफपित्तानुरक्षिणः||६||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਵਾਤਿਕੇ ਗੁਲ੍ਮੇ ਵਹ੍ਨੌ ਸਮਿਦ੍ਧੇ ਸਤਿ ਵਾਤਸ਼ਕਤੋਸ਼੍ਚ ਵਿਬਨ੍ਧੇ ਸਤਿ ਬਂਹਣਾਨ੍ਯਨ੍ਨਾਦੀਨਿ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੋਸ੍ਣਾਨਿ ਚ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍| ਤਥਾ, ਪੁਨਃਪੁਨਃ ਸ੍ਨੇਹਪਾਨਂ ਪ੍ਰਦਾਪਯੇਤ੍| ਨਿਰੂਹਾਸ਼੍ਚ ਸਹਾਨੁਵਾਸਨਾ ਵਾਤਿਕੇ ਗੁਲ੍ਮੇ ਕਫਪਿਤ੍ਤਾਨੁਰਕ੍ਸਿਣੋ ਨਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਾਃ|
Adhikarana bastikarma paraM gulmaghnam tasya hetuH ato vAtapittakaPagulmeShu sAnuvAsanA nirUhAH (7-8) · Śloka 8
ਬਸ੍ਤਿਕਰ੍ਮ ਪਰਂ ਵਿਦ੍ਯਾਦ੍ਗੁਲ੍ਮਘ੍ਨਂ, ਤਦ੍ਧਿ ਮਾਰੁਤਮ੍| ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨੇ ਪ੍ਰਥਮਂ ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਯੋ ਗੁਲ੍ਮਮਪੋਹਤਿ||੭|| ਤਸ੍ਮਾਦਭੀਕ੍ਸ੍ਣਸ਼ੋ ਗੁਲ੍ਮਾ ਨਿਰੂਹੈਃ ਸਾਨੁਵਾਸਨੈਃ| ਪ੍ਰਯੁਜ੍ਯਮਾਨੈਃ ਸ਼ਾਮ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਕਫਾਤ੍ਮਕਾਃ||੮||
View original
बस्तिकर्म परं विद्याद्गुल्मघ्नं, तद्धि मारुतम्| स्वस्थाने प्रथमं जित्वा सद्यो गुल्ममपोहति||७|| तस्मादभीक्ष्णशो गुल्मा निरूहैः सानुवासनैः| प्रयुज्यमानैः शाम्यन्ति वातपित्तकफात्मकाः||८||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਬਸ੍ਤਿਕਰ੍ਮ ਪਰਂ-ਅਤਿਸ਼ਯੇਨ, ਗੁਲ੍ਮਘ੍ਨਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍| ਯਸ੍ਮਾਤਤ੍-ਬਸ੍ਤਿਕਰ੍ਮ, ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨੇ-ਪਕ੍ਵਾਸ਼ਯਾਖ਼੍ਯੇ, ਪ੍ਰਥਮਂ ਪਵਨਂ ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਯਃ-ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ, ਗੁਲ੍ਮਂ ਜਯਤਿ| ਯਤ ਏਵਂ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਾਰਣਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਗੁਲ੍ਮਾ ਨਿਰੂਹੈਃ ਸਾਨੁਵਾਸਨੈਃ ਪ੍ਰਯੁਜ੍ਯਮਾਨੈਃ ਸ਼ਾਮ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਕਫੋਤ੍ਥਾਃ|
Adhikarana vAtagulme shUlAnAhaharaM hi~ggvAdisarpiH (9-10) · Śloka 10
ਹਿਙ੍ਗੁਸੌਵਰ੍ਚਲਵ੍ਯੋਸਬਿਡਦਿਮਦੀਪ੍ਯਕੈਃ| ਪੁਸ੍ਕਰਾਜਾਜਿਧਾਨ੍ਯਾਮ੍ਲਵੇਤਸਕ੍ਸਾਰਚਿਤ੍ਰਕੈਃ||੯|| ਸ਼ਠੀਵਚਾਗਨ੍ਧੈਲਾਸੁਰਸੈਰ੍ਦਧਿਸਂਯੁਤੈਃ| ਸ਼ੂਲਾਨਾਹਹਰਂ ਸਰ੍ਪਿਃ ਸਾਧਯੇਦ੍ਵਾਤਗੁਲ੍ਮਿਨਾਮ੍||੧੦||
View original
हिङ्गुसौवर्चलव्योषबिडदिमदीप्यकैः| पुष्कराजाजिधान्याम्लवेतसक्षारचित्रकैः||९|| शठीवचागन्धैलासुरसैर्दधिसंयुतैः| शूलानाहहरं सर्पिः साधयेद्वातगुल्मिनाम्||१०||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਹਿਙ੍ਗ੍ਵਾਦਿਭਿਰ੍ਦਧਿਯੁਕ੍ਤੈਰ੍ਘਤਂ ਸਾਧਯੇਤ੍| ਤਚ੍ਚ ਪੀਤਂ ਵਾਤਗੁਲ੍ਮਵਤਾਂ ਸ਼ੂਲਾਦਿਜਿਤ੍| ਦ੍ਰਵ੍ਯੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਗਣਂ ਘਤਮ੍, ਘਤਸਮਂ ਦਧਿ, ਘਤਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਂ ਜਲਮ੍, ਇਤ੍ਯਤ੍ਰ ਪਾਕਕ੍ਰਮਃ|
Adhikarana vAtagulme udarAnAhAdau ca hapuShAdisarpiH (11-13) · Śloka 13
ਹਪੁਸੋਸਣਪਥ੍ਵੀਕਾਪਞ੍ਚਕੋਲਕਦੀਪ੍ਯਕੈਃ| ਸਾਜਾਜੀਸੈਨ੍ਧਵੈਰ੍ਦਧ੍ਨਾ ਦੁਗ੍ਧੇਨ ਚ ਰਸੇਨ ਚ||੧੧|| ਦਾਡਿਮਾਨ੍ਮੂਲਕਾਤ੍ਕੋਲਾਤ੍ਪਚੇਤ੍ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਨਿਹਨ੍ਤਿ ਤਤ੍| ਵਾਤਗੁਲ੍ਮੋਦਰਾਨਾਹਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਹਤ੍ਕੋਸ੍ਠਵੇਦਨਾਃ||੧੨|| ਯੋਨ੍ਯਰ੍ਸ਼ੋਗ੍ਰਹਣੀਦੋਸਕਾਸਸ਼੍ਵਾਸਾਰੁਚਿਜ੍ਵਰਾਨ੍| |੧੩|
View original
हपुषोषणपृथ्वीकापञ्चकोलकदीप्यकैः| साजाजीसैन्धवैर्दध्ना दुग्धेन च रसेन च||११|| दाडिमान्मूलकात्कोलात्पचेत्सर्पिर्निहन्ति तत्| वातगुल्मोदरानाहपार्श्वहृत्कोष्ठवेदनाः||१२|| योन्यर्शोग्रहणीदोषकासश्वासारुचिज्वरान्| |१३|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਹਪੁਸਾਦਿਭਿਰ੍ਘਤਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਥਾਸ਼ੈਰ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਃਰ੍ਦਧਿਦੁਗ੍ਧਾਭ੍ਯਾਂ ਦਾਡਿਮਮੂਲਕਬਦਰਰਸੈਃ ਸਮੈਃ ਸਰ੍ਪਿਃ ਪਚੇਤ੍| ਤਚ੍ਚ ਵਾਤਗੁਲ੍ਮਾਦੀਨ੍ ਪਰਾਕੁਰ੍ਯਾਤ੍|
Adhikarana vAtagulme dAdhikaM ghRutam (13-21) · Śloka 21
| ਦਸ਼ਮੂਲਂ ਬਲਾਂ ਕਾਲਾਂ ਸੁਸਵੀਂ ਦ੍ਵੌ ਪੁਨਰ੍ਨਵੌ||੧੩|| ਪੌਸ੍ਕਰੈਰਣ੍ਡਰਾਸ੍ਨਾਸ਼੍ਵਗਨ੍ਧਾਭਾਰ੍ਗ੍ਯਮਤਾਸ਼ਠੀਃ| ਪਚੇਦ੍ਗਨ੍ਧਪਲਾਸ਼ਂ ਚ ਦ੍ਰੋਣੇਪਾਂ ਦ੍ਵਿਪਲੋਨ੍ਮਿਤਮ੍||੧੪|| ਯਵੈਃ ਕੋਲੈਃ ਕੁਲਤ੍ਥੈਸ਼੍ਚ ਮਾਸੈਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਾਸ੍ਥਿਕੈਃ ਸਹ| ਕ੍ਵਾਥੇਸ੍ਮਿਨ੍ਦਧਿਪਾਤ੍ਰੇ ਚ ਘਤਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਵਿਪਾਚਯੇਤ੍||੧੫|| ਸ੍ਵਰਸੈਰ੍ਦਾਡਿਮਾਮ੍ਰਾਤਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗੋਦ੍ਭਵੈਰ੍ਯੁਤਮ੍| ਤਥਾ ਤੁਸਾਮ੍ਬੁਧਾਨ੍ਯਾਮ੍ਲਸ਼ੁਕ੍ਤੈਃ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣੈਸ਼੍ਚ ਕਲ੍ਕਿਤੈਃ||੧੬|| ਭਾਰ੍ਗੀਤੁਮ੍ਬੁਰੁਸਡ੍ਗ੍ਰਨ੍ਥਾਗ੍ਰਨ੍ਥਿਰਾਸ੍ਨਾਗ੍ਨਿਧਾਨ੍ਯਕੈਃ| ਯਵਾਨਕਯਵਾਨ੍ਯਮ੍ਲਵੇਤਸਾਸਿਤਜੀਰਕੈਃ||੧੭|| ਅਜਾਜੀਹਿਙ੍ਗੁਹਪੁਸਾਕਾਰਵੀਵਸਕੋਸਕੈਃ| ਨਿਕੁਮ੍ਭਕੁਮ੍ਭਮੂਰ੍ਵੇਭਪਿਪ੍ਪਲੀਵੇਲ੍ਲਦਾਡਿਮੈਃ||੧੮|| ਸ਼੍ਵਦਂਸ੍ਟ੍ਰਾਤ੍ਰਪੁਸੈਰ੍ਵਾਰੁਬੀਜਹਿਂਸ੍ਰਾਸ਼੍ਮਭੇਦਕੈਃ| ਮਿਸਿਦ੍ਵਿਕ੍ਸਾਰਸੁਰਸਸਾਰਿਵਾਨੀਲਿਨੀਫਲੈਃ||੧੯|| ਤ੍ਰਿਕਟੁਤ੍ਰਿਪਟੂਪੇਤੈਰ੍ਦਾਧਿਕਂ ਤਹ੍ਯਪੋਹਤਿ| ਰੋਗਾਨਾਸ਼ੁਤਰਾਨ੍ ਪੂਰ੍ਵਾਨ੍ ਕਸ੍ਟਾਨਪਿ ਚ ਸ਼ੀਲਿਤਮ੍||੨੦|| ਅਪਸ੍ਮਾਰਗਦੋਨ੍ਮਾਦਮੂਤ੍ਰਾਘਾਤਾਨਿਲਾਮਯਾਨ੍| |੨੧|
View original
| दशमूलं बलां कालां सुषवीं द्वौ पुनर्नवौ||१३|| पौष्करैरण्डरास्नाश्वगन्धाभार्ग्यमृताशठीः| पचेद्गन्धपलाशं च द्रोणेऽपां द्विपलोन्मितम्||१४|| यवैः कोलैः कुलत्थैश्च माषैश्च प्रास्थिकैः सह| क्वाथेऽस्मिन्दधिपात्रे च घृतप्रस्थं विपाचयेत्||१५|| स्वरसैर्दाडिमाम्रातमातुलुङ्गोद्भवैर्युतम्| तथा तुषाम्बुधान्याम्लशुक्तैः श्लक्ष्णैश्च कल्कितैः||१६|| भार्गीतुम्बुरुषड्ग्रन्थाग्रन्थिरास्नाग्निधान्यकैः| यवानकयवान्यम्लवेतसासितजीरकैः||१७|| अजाजीहिङ्गुहपुषाकारवीवृषकोषकैः| निकुम्भकुम्भमूर्वेभपिप्पलीवेल्लदाडिमैः||१८|| श्वदंष्ट्रात्रपुसैर्वारुबीजहिंस्राश्मभेदकैः| मिसिद्विक्षारसुरससारिवानीलिनीफलैः||१९|| त्रिकटुत्रिपटूपेतैर्दाधिकं तह्यपोहति| रोगानाशुतरान् पूर्वान् कष्टानपि च शीलितम्||२०|| अपस्मारगदोन्मादमूत्राघातानिलामयान्| |२१|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਦਸ਼ਮੂਲਾਦੀਨ੍ ਪਥਗ੍ ਦ੍ਵਿਪਲਪ੍ਰਮਾਣਾਨ੍ ਯਵਾਦਿਭਿਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥਪ੍ਰਮਾਣੈਃ ਸਹ ਜਲਦ੍ਰੋਣੇ ਪਚੇਤ੍| ਕਾਲਾ-ਨੀਲਿਨੀ| ਸੁਸਵੀ-ਸ੍ਥੂਲਜੀਰਕਃ| ਗਨ੍ਧਪਲਾਸ਼ੋ-ਗਨ੍ਧਪਤ੍ਰਮ੍| ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਕ੍ਵਾਥੇ ਸਾਮਾਨ੍ਯਪਰਿਭਾਸਯਾ ਕਤੇ ਦਧਿਪਾਤ੍ਰੇ ਚ ਘਤਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਵਿਪਾਚਯੇਤ੍| ਕਿਮ੍ਭੂਤਮ੍ ? ਦਾਡਿਮਾਦਿਜੈ ਸ੍ਵਰਸੈਸ੍ਤਥਾ ਤੁਸਾਮ੍ਬ੍ਵਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਪਿਃਸਮੈਰ੍ਯੁਤਮ੍| ਤਥਾ ਭਾਰ੍ਗ੍ਯਾਦਿਭਿਃ ਕਲ੍ਕੀਕਤੈਰੁਪੇਤਮ੍| ਯਵਾਨਕੋ-ਯਵਾਨੀਭੇਦਃ| ਕਾਰਵੀ-ਅਜਮੋਦਾ| ਵਸਕੋ-ਵਾਸਕਃ| ਊਸਕਃ-ਕਲ੍ਲਰਃ| ਇਭਪਿਪ੍ਪਲੀ-ਗਜਪਿਪ੍ਪਲੀ| ਅਸ਼੍ਮਭੇਦਃ-ਪਾਸਾਣਭੇਦਃ| ਤਤ੍-ਏਤਤ੍, ਦਾਧਿਕਂ ਨਾਮ ਘਤਂ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਾਨਾਮਯਾਨ੍ ਦ੍ਰਾਕ੍ਤਾਰਂ ਹਨ੍ਤਿ| ਅਪਸ੍ਮਾਰਾਦੀਂਸ਼੍ਚ ਕਚ੍ਛ੍ਰਾਨਪ੍ਯਭ੍ਯਸ੍ਤਂ ਹਨ੍ਤਿ| ਯਦਿ ਚਾਤ੍ਰ ਸ੍ਵਰਸਾਲਾਭਸ੍ਤਦਾ ਤਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰੋਕ੍ਤਾ ਕਲ੍ਪਨਾ ਕਾਰ੍ਯਾ| ਤਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰੇ ਚੋਕ੍ਤਮ੍-"ਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਗਹੀਤ੍ਵਾ ਚੂਰ੍ਣਸ੍ਯ ਤੋਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸ੍ਥਮਾਵਪੇਤ੍| ਅਹੋਰਾਤ੍ਰਸ੍ਥਿਤਂ ਪੂਤਂ ਤਤ੍ਸ੍ਯਾਤ੍ਸ੍ਵਰਸਵਦ੍ਗੁਣੈਃ||" ਮੁਨਿਰਪ੍ਯੂਚੇ (ਚ. ਚਿ. ਅ. ੧ ਪਾਦਃ ੨|੧੨)- "ਸ੍ਵਰਸਾਨਾਮਲਾਭੇ ਤ੍ਵਯਂ ਵਿਧਿਃ,-ਚੂਰ੍ਣਾਨਾਮਾਢਕਮਾਢਕਮੁਦਕਸ੍ਯਾਹੋਰਾਤ੍ਰਸ੍ਥਿਤਂ ਮਦਿਤਪੂਤਮਾਵਪੇਤ੍ ਤਤ੍ਸ੍ਵਰਸਵਤ੍ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਮ੍|" ਇਤਿ|
Adhikarana vAtagulme tryUShaNAdi ghRutam (21-22) · Śloka 22
| ਤ੍ਰ੍ਯੂਸਣਤ੍ਰਿਫਲਾਧਾਨ੍ਯਚਵਿਕਾਵੇਲ੍ਲਚਿਤ੍ਰਕੈਃ||੨੧|| ਕਲ੍ਕੀਕਤੈਰ੍ਘਤਂ ਪਕ੍ਵਂ ਸਕ੍ਸੀਰਂ ਵਾਤਗੁਲ੍ਮਨੁਤ੍| |੨੨|
View original
| त्र्यूषणत्रिफलाधान्यचविकावेल्लचित्रकैः||२१|| कल्कीकृतैर्घृतं पक्वं सक्षीरं वातगुल्मनुत्| |२२|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਤ੍ਰ੍ਯੂਸਣਾਦਿਭਿਃ ਕਲ੍ਕੀਕਤੈਰ੍ਘਤਂ ਸਮਾਨਕ੍ਸੀਰਂ ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਜਲਪਕ੍ਵਂ ਵਾਤਗੁਲ੍ਮਂ ਨੁਦਤਿ|
Adhikarana vAtagulme lashunAdighRutam (22-25) · Śloka 25
| ਤੁਲਾਂ ਲਸ਼ੁਨਕਨ੍ਦਾਨਾਂ ਪਥਕ੍ਪਞ੍ਚਪਲਾਂਸ਼ਕਮ੍||੨੨|| ਪਞ੍ਚਮੂਲਂ ਮਹਚ੍ਚਾਮ੍ਬੁਭਾਰਾਰ੍ਧੇ ਤਦ੍ਵਿਪਾਚਯੇਤ੍| ਪਾਦਸ਼ੇਸਂ ਤਦਰ੍ਧੇਨ ਦਾਡਿਮਸ੍ਵਰਸਂ ਸੁਰਾਮ੍||੨੩|| ਧਾਨ੍ਯਾਮ੍ਲਂ ਦਧਿ ਚਾਦਾਯ ਪਿਸ੍ਟਾਂਸ਼੍ਚਾਰ੍ਧਪਲਾਂਸ਼ਕਾਨ੍| ਤ੍ਰ੍ਯੂਸਣਤ੍ਰਿਫਲਾਹਿਙ੍ਗੁਯਵਾਨੀਚਵ੍ਯਦੀਪ੍ਯਕਾਨ੍||੨੪|| ਸਾਮ੍ਲਵੇਤਸਸਿਨ੍ਧੂਤ੍ਥਦੇਵਦਾਰੂਨ੍ ਪਚੇਦ੍ਧਤਾਤ੍| ਤੈਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਤਤ੍ਪਰਂ ਸਰ੍ਵਵਾਤਗੁਲ੍ਮਵਿਕਾਰਜਿਤ੍||੨੫||
View original
| तुलां लशुनकन्दानां पृथक्पञ्चपलांशकम्||२२|| पञ्चमूलं महच्चाम्बुभारार्धे तद्विपाचयेत्| पादशेषं तदर्धेन दाडिमस्वरसं सुराम्||२३|| धान्याम्लं दधि चादाय पिष्टांश्चार्धपलांशकान्| त्र्यूषणत्रिफलाहिङ्गुयवानीचव्यदीप्यकान्||२४|| साम्लवेतससिन्धूत्थदेवदारून् पचेद्धृतात्| तैः प्रस्थं तत्परं सर्ववातगुल्मविकारजित्||२५||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਲਸ਼ੁਨਮੂਲਤੁਲਾਂ ਪਲਸ਼ਤਂ ਮਹਤ੍ ਪਞ੍ਚਮੂਲਂ ਚ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਪਞ੍ਚਪਲਦਘ੍ਨਮ੍| ਤਦੇਤਤ੍ਤੋਯਾਦਸ਼ਸ਼ਤੇ ਪਾਦਸ਼ੇਸਂ ਵਿਪਾਚਯੇਤ੍| ਪਾਦਸ਼ੇਸਾਦਰ੍ਧੇਨ ਦਾਡਿਮਸ੍ਵਰਸਂ ਸੁਰਾਂ ਧਾਨ੍ਯਾਮ੍ਲਂ ਦਧਿ ਚ ਗਹੀਤ੍ਵਾ ਤ੍ਰ੍ਯੂਸਣਾਦੀਂਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਕਾਰ੍ਸਿਕਾਨਾਦਾਯ ਤੈਰ੍ਘਤਾਤ੍ ਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਪਚੇਤ੍| ਤਤ੍-ਘਤਂ, ਸਰ੍ਵਵਾਤਗੁਲ੍ਮਵਿਕਾਰਜਿਤ੍|
Adhikarana vAtagulme ShaTpalaM ghRutamapi (26-27) · Śloka 27
ਸਟ੍ਪਲਂ ਵਾ ਪਿਬੇਤ੍ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਯਦੁਕ੍ਤਂ ਰਾਜਯਕ੍ਸ੍ਮਣਿ| ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਯਾ ਵਾ ਕ੍ਸੀਰਾਰ੍ਥਃ ਸੁਰਯਾ ਦਾਡਿਮੇਨ ਵਾ||੨੬|| ਘਤੇ ਮਾਰੁਤਗੁਲ੍ਮਘ੍ਨਃ ਕਾਰ੍ਯੋ ਦਧ੍ਨਃ ਸਰੇਣ ਵਾ| |੨੭|
View original
षट्पलं वा पिबेत् सर्पिर्यदुक्तं राजयक्ष्मणि| प्रसन्नया वा क्षीरार्थः सुरया दाडिमेन वा||२६|| घृते मारुतगुल्मघ्नः कार्यो दध्नः सरेण वा| |२७|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਰਾਜਯਕ੍ਸ੍ਮਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤੇ (ਸ਼੍ਲੋ. ੨੨) ਯਦੁਕ੍ਤਂ ਸਟ੍ਪਲਂ ਘਤਂ ਤਦ੍ਵਾ ਪਿਬੇਤ੍| ਰਾਜਯਕ੍ਸ੍ਮਣੀਤਿ ਵਿਸ਼ੇਸਣਂ ਸ੍ਪਸ੍ਟਾਰ੍ਥਮ੍| ਘਤੇ ਸਟ੍ਪਲਾਖ੍ਯੇ ਕ੍ਸੀਰਾਰ੍ਥਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਯਾ ਵਾ ਕਾਰ੍ਯਃ| ਅਥਵਾ ਸੁਰਯਾ ਦਾਡਿਮੇਨ ਵਾ| ਦਧਿਸਾਰੇਣ ਵਾ| ਏਵਂ ਕ੍ਸੀਰਂ ਹਿਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਦ੍ਯਨ੍ਯਤਮੇਨ ਸਾਧਿਤਂ ਘਤਂ ਸਟ੍ਪਲਂ ਵਾਤਗੁਲ੍ਮਜਿਤ੍ਸ੍ਯਾਤ੍|
Adhikarana vAtagulme vRuddhaM kaPamullikhet (27-28) · Śloka 28
| ਵਾਤਗੁਲ੍ਮੇ ਕਫੋ ਵਦ੍ਧੋ ਹਤ੍ਵਾਗ੍ਨਿਮਰੁਚਿਂ ਯਦਿ||੨੭|| ਹਲ੍ਲਾਸਂ ਗੌਰਵਂ ਤਨ੍ਦ੍ਰਾਂ ਜਨਯੇਦੁਲ੍ਲਿਖ਼ੇਤ੍ਤੁ ਤਮ੍| |੨੮|
View original
| वातगुल्मे कफो वृद्धो हत्वाऽग्निमरुचिं यदि||२७|| हृल्लासं गौरवं तन्द्रां जनयेदुल्लिख़ेत्तु तम्| |२८|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਵਾਤਜੇ ਗੁਲ੍ਮੇ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾ ਵਦ੍ਧਃ ਸਨ੍ਨਗ੍ਨਿਂ ਹਤ੍ਵਾ ਯਦ੍ਯਰੁਚ੍ਯਾਦੀਨ੍ ਜਨਯੇਤ੍ਤਦਾ ਤਂ-ਕਫਂ, ਉਲ੍ਲਿਖ਼ੇਤ੍-ਉਦ੍ਵਮੇਤ੍|
Adhikarana vAtagulme shUlAdiShu kvAthacUrNa vaTakAH (28-29) · Śloka 29
| ਸ਼ੂਲਾਨਾਹਵਿਬਨ੍ਧੇਸੁ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸਸ੍ਨੇਹਮਾਸ਼ਯਮ੍||੨੮|| ਨਿਰ੍ਯੂਹਚੂਰ੍ਣਵਟਕਾਃ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਾ ਘਤਭੇਸਜੈਃ| |੨੯|
View original
| शूलानाहविबन्धेषु ज्ञात्वा सस्नेहमाशयम्||२८|| निर्यूहचूर्णवटकाः प्रयोज्या घृतभेषजैः| |२९|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਸ਼ੂਲਾਦਿਸੁ ਸਤ੍ਸੁ ਸਸ੍ਨੇਹਮਾਸ਼ਯਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਘਤੋਕ੍ਤੈਰੌਸਧੈਃ (ਘਤਭੇਸਜੈਃ)- ਅਨਨ੍ਤਰੋਕ੍ਤਾਨਾਂ ਘਤਾਨਾਮੌਸਧੈਃ, ਕ੍ਵਾਥਚੂਰ੍ਣਗੁਟਿਕਾ ਵਾ ਸਹ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਾਃ|
Adhikarana vAtagulme shUlA cUrNAnAmanupAnam (29-30) · Śloka 30
| ਕੋਲਦਾਡਿਮਘਰ੍ਮਾਮ੍ਬੁਤਕ੍ਰਮਦ੍ਯਾਮ੍ਲਕਾਞ੍ਜਿਕੈਃ||੨੯|| ਮਣ੍ਡੇਨ ਵਾ ਪਿਬੇਤ੍ਪ੍ਰਾਤਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਾਨ੍ਯਨ੍ਨਸ੍ਯ ਵਾ ਪੁਰਃ| |੩੦|
View original
| कोलदाडिमघर्माम्बुतक्रमद्याम्लकाञ्जिकैः||२९|| मण्डेन वा पिबेत्प्रातश्चूर्णान्यन्नस्य वा पुरः| |३०|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਕੋਲਾਦ੍ਯਮ੍ਬੁਭਿਸ੍ਤਕ੍ਰਾਦਿਭਿਰ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਤਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਾਨਿ-ਘਤੌਸਧੀਨਾਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀਨਿ, ਮਣ੍ਡੇਨ ਸਹ ਪਿਬੇਤ੍| ਅਥਵਾ ਅਨ੍ਨਸ੍ਯ-ਆਹਾਰਸ੍ਯ, ਪੁਰਃ-ਪੂਰ੍ਵਂ, ਪਿਬੇਤ੍|
Adhikarana vAtagulme kaPayukte vaTakAH (30-31) · Śloka 31
| ਚੂਰ੍ਣਾਨਿ ਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗਸ੍ਯ ਭਾਵਿਤਾਨ੍ਯਸਕਦ੍ਰਸੇ||੩੦|| ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਕਾਰ੍ਮੁਕਤਰਾਨ੍ ਵਟਕਾਨ੍ ਕਫਵਾਤਯਃ| |੩੧|
View original
| चूर्णानि मातुलुङ्गस्य भावितान्यसकृद्रसे||३०|| कुर्वीत कार्मुकतरान् वटकान् कफवातयः| |३१|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਚੂਰ੍ਣਾਨਿ ਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗਰਸੇਨ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਰ੍ਭਾਵਿਤਾਨਿ ਵਟਕਾਨ੍ ਕਰ੍ਮਕਰਣਸਮਰ੍ਥਾਨ੍ ਕੁਰ੍ਵੀਤ| ਕਫਵਾਤਯੋਃ-ਕਫਵਾਤਿਕੇ ਗੁਲ੍ਮ ਇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ|
Adhikarana vAtagulme hiDgvAdi cUrNaM hRucCUlakRucCragulmAdiharam (31-33) · Śloka 33
ਹਿਙ੍ਗੁਵਚਾਵਿਜਯਾਪਸ਼ੁਗਨ੍ਧਾ- ਦਾਡਿਮਦੀਪ੍ਯਕਧਾਨ੍ਯਕਪਾਠਾਃ| ਪੁਸ੍ਕਰਮੂਲਸ਼ਠੀਹਪੁਸਾਗ੍ਨਿ- ਕ੍ਸਾਰਯੁਗਤ੍ਰਿਪਟੁਤ੍ਰਿਕਟੂਨਿ||੩੧|| ਸਾਜਾਜਿਚਵ੍ਯਂ ਸਹਤਿਤ੍ਤਿਡੀਕਂ ਸਵੇਤਸਾਮ੍ਲਂ ਵਿਨਿਹਨ੍ਤਿ ਚੂਰ੍ਣਮ੍| ਹਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਬਸ੍ਤਿਤ੍ਰਿਕਯੋਨਿਪਾਯੁ- ਸ਼ੂਲਾਨਿ ਵਾਯ੍ਵਾਮਕਫੋਦ੍ਭਵਾਨਿ||੩੨|| ਕਚ੍ਛ੍ਰਾਨ੍ ਗੁਲ੍ਮਾਨ੍ ਵਾਤਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਸਙ੍ਗਂ ਕਣ੍ਠੇ ਬਨ੍ਧਂ ਹਦ੍ਗ੍ਰਹਂ ਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗਮ੍| ਅਨ੍ਨਾਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਪ੍ਲੀਹਦੁਰ੍ਨਾਮਹਿਧ੍ਮਾ- ਵਰ੍ਧ੍ਮਾਧ੍ਮਾਨਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਾਗ੍ਨਿਸਾਦਾਨ੍||੩੩||
View original
हिङ्गुवचाविजयापशुगन्धा- दाडिमदीप्यकधान्यकपाठाः| पुष्करमूलशठीहपुषाग्नि- क्षारयुगत्रिपटुत्रिकटूनि||३१|| साजाजिचव्यं सहतित्तिडीकं सवेतसाम्लं विनिहन्ति चूर्णम्| हृत्पार्श्वबस्तित्रिकयोनिपायु- शूलानि वाय्वामकफोद्भवानि||३२|| कृच्छ्रान् गुल्मान् वातविण्मूत्रसङ्गं कण्ठे बन्धं हृद्ग्रहं पाण्डुरोगम्| अन्नाश्रद्धाप्लीहदुर्नामहिध्मा- वर्ध्माध्मानश्वासकासाग्निसादान्||३३||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਹਿਙ੍ਗ੍ਵਾਦਿਕਮੇਤਚ੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਹਚ੍ਛੂਲਾਦੀਨ੍ਨਿਹਨ੍ਤਿ ਤਥਾ ਕਚ੍ਛ੍ਰਗੁਲ੍ਮਾਦੀਂਸ਼੍ਚ| ਦੋਧਕੋਪਜਾਤਿਸ਼ਾਲਿਨ੍ਯਃ|
Adhikarana vAtagulme vaishvAnaraScUrNaH (34) · Śloka 34
ਲਵਣਯਵਾਨੀਦੀਪ੍ਯਕ- ਕਣਨਾਗਰਮੁਤ੍ਤਰੋਤ੍ਤਰਂ ਵਦ੍ਧਮ੍| ਸਰ੍ਵਸਮਾਂਸ਼ਹਰੀਤਕੀ- ਚੂਰ੍ਣਂ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਃ ਸਾਕ੍ਸਾਤ੍||੩੪||
View original
लवणयवानीदीप्यक- कणनागरमुत्तरोत्तरं वृद्धम्| सर्वसमांशहरीतकी- चूर्णं वैश्वानरः साक्षात्||३४||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਲਵਣਾਦਿਕਂ ਕ੍ਰਮੇਣੋਤ੍ਤਰਂ ਭਾਗਵਦ੍ਧਂ ਸਰ੍ਵਸਮਭਾਗਾ ਹਰਿਤਕੀਤਿ ਚੂਰ੍ਣਮੇਤਤ੍ਸਾਕ੍ਸਾਦ੍ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਃ, ਦੀਪਨਗੁਣਸਾਮਾਨ੍ਯਾਤ੍| ਆਰ੍ਯਾਵਤਮ੍|
Adhikarana vAtagulme trikaTukAdi cUrNam (35) · Śloka 35
ਤ੍ਰਿਕਟੁਕਮਜਮੋਦਾ ਸੈਨ੍ਧਵਂ ਜੀਰਕੇ ਦ੍ਵੇ ਸਮਧਰਣਧਤਾਨਾਮਸ੍ਟਮੋ ਹਿਙ੍ਗੁਭਾਗਃ| ਪ੍ਰਥਮਕਵਲਭੋਜ੍ਯਃ ਸਰ੍ਪਿਸਾ ਸਂਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤੋ ਜਨਯਤਿ ਜਠਰਾਗ੍ਨਿਂ ਵਾਤਗੁਲ੍ਮਂ ਨਿਹਨ੍ਤਿ||੩੫||
View original
त्रिकटुकमजमोदा सैन्धवं जीरके द्वे समधरणधृतानामष्टमो हिङ्गुभागः| प्रथमकवलभोज्यः सर्पिषा संप्रयुक्तो जनयति जठराग्निं वातगुल्मं निहन्ति||३५||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਤ੍ਰਿਕਟੁਕਾਦੀਨਾਂ ਸਪ੍ਤਾਨਾਂ ਸਮਧਰਣਧਤਾਨਾਂ-ਸਮਪ੍ਰਮਾਣਸ੍ਥਾਪਿਤਾਨਾਂ, ਹਿਙ੍ਗੁਭਾਗੋਸ੍ਟਮੋ 'ਦੇਯਃ' ਇਤ੍ਯਧ੍ਯਾਹਾਰ੍ਯਮ੍| ਕੇਚਿਤ੍ਤ੍ਵੇਵਂ ਵ੍ਯਾਖ਼੍ਯਾਨਯਨ੍ਤਿ| ਧਰਣਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਪਲਸ੍ਯ ਦਸ਼ਮੋ ਭਾਗ ਉਚ੍ਯਤੇ| ਧਰਣੇ ਧਤਾ ਧਰਣਧਤਾਃ, ਸਮਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ਧਰਣਧਤਾਸ਼੍ਚ, ਤੇਸਾਂ ਸਮਧਰਣਧਤਾਨਾਂ ਤ੍ਰਿਕਟੁਕਾਦੀਨਾਮਸ੍ਟਮੋ ਹਿਙ੍ਗੁਭਾਗੋ ਦੇਯਃ| ਸ ਚ ਪ੍ਰਥਮਕਵਲੇ ਭੋਜ੍ਯੋ-ਭਕ੍ਸਣੀਯਃ| ਸਰ੍ਪਿਸਾ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤੋ-ਮਿਸ਼੍ਰਿਤੋ, ਜਠਰਾਗ੍ਨਿਂ ਜਨਯਤਿ, ਵਾਤਗੁਲ੍ਮਂ ਚ ਹਨ੍ਤਿ| ਮਾਲਿਨੀਵਤ੍ਤਮ੍|
Adhikarana vAtagulme shArdUlaScUrNaH (36) · Śloka 36
ਹਿਙ੍ਗੂਗ੍ਰਾਬਿਡਸ਼ੁਣ੍ਠ੍ਯਜਾਜਿਵਿਜਯਾਵਾਟ੍ਯਾਭਿਧਾਨਾਮਯੈ- ਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਃ ਕੁਮ੍ਭਨਿਕੁਮ੍ਭਮੂਲਸਹਿਤੈਰ੍ਭਾਗੋਤ੍ਤਰਂ ਵਰ੍ਧਿਤੈਃ| ਪੀਤਃ ਕੋਸ੍ਣਜਲੇਨ ਕੋਸ੍ਠਜਰੁਜੋ ਗੁਲ੍ਮੋਦਰਾਦੀਨਯਂ ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਃ ਪ੍ਰਸਭਂ ਪ੍ਰਮਥ੍ਯ ਹਰਤਿ ਵ੍ਯਾਧੀਨ੍ ਮਗੌਘਾਨਿਵ||੩੬||
View original
हिङ्गूग्राबिडशुण्ठ्यजाजिविजयावाट्याभिधानामयै- श्चूर्णः कुम्भनिकुम्भमूलसहितैर्भागोत्तरं वर्धितैः| पीतः कोष्णजलेन कोष्ठजरुजो गुल्मोदरादीनयं शार्दूलः प्रसभं प्रमथ्य हरति व्याधीन् मृगौघानिव||३६||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਹਿਙ੍ਗੂਗ੍ਰੇਤ੍ਯਾਦਿਭਿਰ੍ਭਾਗੋਤ੍ਤਰਮਂਸ਼ਾਧਿਕਂ ਵਰ੍ਧਿਤੈਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਃ ਕੋਸ੍ਣਜਲੇਨ ਪੀਤੋ ਜਠਰਰੁਜਾਦੀਨ੍ ਪਰਾਕਰੋਤਿ| ਅਯਂ ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਾਖ੍ਯਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣੋ ਹਠਾਤ੍ ਪ੍ਰਮਥ੍ਯ ਵ੍ਯਾਧੀਨ੍ ਮਗੌਘਾਨਿਵ ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਃ-ਸਿਂਹਃ| ਅਪ੍ਯਤ ਏਵ ਸ਼੍ਲੇਸੋਪਮਾਯਮਲਙ੍ਕਾਰਃ| ਤਥਾ ਭੀਮਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਵਿਕ੍ਰੀਡਿਤਂ ਵਤ੍ਤਮੁਪਲਕ੍ਸ੍ਯਤੇ| ਯਥਾ ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਭੀਮਸੇਨ ਇਤਿ| ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਵਿਕ੍ਰੀਡਿਤਂ ਵਤ੍ਤਮ੍|
Adhikarana vAtagulme sindhUtthAdicUrNam (37) · Śloka 37
ਸਿਨ੍ਧੂਤ੍ਥਪਥ੍ਯਾਕਣਦੀਪ੍ਯਕਾਨਾਂ ਚੂਰ੍ਣਾਨਿ ਤੋਯੈਃ ਪਿਬਤਾਂ ਕਵੋਸ੍ਣੈਃ| ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਨਾਸ਼ਂ ਕਫਵਾਤਜਨ੍ਮਾ ਨਾਰਾਚਨਿਰ੍ਭਿਨ੍ਨ ਇਵਾਮਯੌਘਃ||੩੭||
View original
सिन्धूत्थपथ्याकणदीप्यकानां चूर्णानि तोयैः पिबतां कवोष्णैः| प्रयाति नाशं कफवातजन्मा नाराचनिर्भिन्न इवामयौघः||३७||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਸਿਨ੍ਧੂਤ੍ਥਾਦੀਨਾਂ ਚੂਰ੍ਣਾਨਿ ਕੋਸ੍ਣੈਸ੍ਤੋਯੈਃ ਪਿਬਤਾਂ ਕਫਵਾਤਜੋ ਰੋਗਸਙ੍ਘੋ ਨਾਸ਼ਂ ਯਾਤਿ| ਕ ਇਵ ? ਨਾਰਾਚੇਨ ਨਿਰ੍ਭਿਨ੍ਨ ਇਵੇਤ੍ਯੁਪਮਾ| ਉਪਜਾਤਿਵਤ੍ਤਮ੍|
Adhikarana vAtagulme pUtIkAdiBasma (38) · Śloka 38
ਪੂਤਿਕਪਤ੍ਰਗਜਚਿਰ੍ਭਟਚਵ੍ਯਵਹ੍ਨਿ- ਵ੍ਯੋਸਂ ਚ ਸਂਸ੍ਤਰਚਿਤਂ ਲਵਣੋਪਧਾਨਮ੍| ਦਗ੍ਧ੍ਵਾ ਵਿਚੂਰ੍ਣ੍ਯ ਦਧਿਮਸ੍ਤੁਯੁਤਂ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਂ ਗੁਲ੍ਮੋਦਰਸ਼੍ਵਯਥੁਪਾਣ੍ਡੁਗੁਦੋਦ੍ਭਵੇਸੁ||੩੮||
View original
पूतिकपत्रगजचिर्भटचव्यवह्नि- व्योषं च संस्तरचितं लवणोपधानम्| दग्ध्वा विचूर्ण्य दधिमस्तुयुतं प्रयोज्यं गुल्मोदरश्वयथुपाण्डुगुदोद्भवेषु||३८||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਪੂਤਿਕਾਦਿਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਸਂਸ੍ਤਰਚਿਤਂ ਯਥਾਕ੍ਰਮਨਿਰ੍ਦਿਸ੍ਟਮੁਪਰ੍ਯੁਪਰਿਭਾਵੇਨ ਸਂਸ੍ਤੀਰ੍ਣਂ ਤਥਾ ਲਵਣੋਪਧਨਂ ਲਵਣਂ ਸਰ੍ਵੋਪਰ੍ਯੁਪਧਾਨਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾਨਨ੍ਤਰਂ ਦਗ੍ਧ੍ਵਾ ਸਞ੍ਚੂਰ੍ਣ੍ਯ ਤਤੋ ਦਧਿਮਸ੍ਤੁਨਾ ਯੁਤਂ ਗੁਲ੍ਮਾਦਿਸੁ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਮ੍| ਵਸਨ੍ਤਤਿਲਕਾਵਤ੍ਤਮ੍|
Adhikarana vAtagulme hi~ggvAdi (39-40) · Śloka 40
| ਹਿਙ੍ਗੁਤ੍ਰਿਗੁਣਂ ਸੈਨ੍ਧਵਮਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਰਿਗੁਣਂ ਚ ਤੈਲਮੈਰਣ੍ਡਮ੍||੩੯|| ਤਤ੍ਤ੍ਰਿਗੁਣਰਸੋਨਰਸਂ ਗੁਲ੍ਮੋਦਰਵਰ੍ਧ੍ਮਸ਼ੂਲਘ੍ਨਮ੍| |੪੦|
View original
| हिङ्गुत्रिगुणं सैन्धवमस्मात्त्रिगुणं च तैलमैरण्डम्||३९|| तत्त्रिगुणरसोनरसं गुल्मोदरवर्ध्मशूलघ्नम्| |४०|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਸੈਨ੍ਧਵਂ ਹਿਙ੍ਗੁਤਸ੍ਤ੍ਰਿਗੁਣਮ੍| ਅਸ੍ਮਾਚ੍ਚ-ਸੈਨ੍ਧਵਾਤ੍, ਐਰਣ੍ਡਤੈਲਂ ਤ੍ਰਿਗੁਣਮ੍| ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਚ-ਐਰਣ੍ਡਤੈਲਾਤ੍, ਤ੍ਰਿਗੁਣਂ ਰਸੋਨਸ੍ਯ ਰਸਮ੍| ਤਦੇਤਦ੍ਗੁਲ੍ਮਾਦਿਘ੍ਨਮ੍| ਆਰ੍ਯਾਵਤ੍ਤਮ੍|
Adhikarana vAtagulme mAtulu~ggarasAdi (40-41) · Śloka 41
| ਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗਰਸੋ ਹਿਙ੍ਗੁ ਦਾਡਿਮਂ ਬਿਡਸੈਨ੍ਧਵਮ੍||੪੦|| ਸੁਰਾਮਣ੍ਡੇਨ ਪਾਤਵ੍ਯਂ ਵਾਤਗੁਲ੍ਮਰੁਜਾਪਹਮ੍| |੪੧|
View original
| मातुलुङ्गरसो हिङ्गु दाडिमं बिडसैन्धवम्||४०|| सुरामण्डेन पातव्यं वातगुल्मरुजापहम्| |४१|
🔊 Audio coming soon
ਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗਰਸਾਦਿਕਂ ਸੁਰਾਮਣ੍ਡੇਨ ਪਾਤਵ੍ਯਂ ਵਾਤਗੁਲ੍ਮਪੀਡਾਹਰਮ੍|
Adhikarana vAtagulme shuNThyAdicUrNam (41-42) · Śloka 42
| ਸ਼ੁਣ੍ਠ੍ਯਾਃ ਕਰ੍ਸਂ ਗੁਡਸ੍ਯ ਦ੍ਵੌ ਧੌਤਾਤ੍ਕਸ੍ਣਤਿਲਾਤ੍ਪਲਮ੍||੪੧|| ਖ਼ਾਦਨ੍ਨੇਕਤ੍ਰ ਸਞ੍ਚੂਰ੍ਣ੍ਯ ਕੋਸ੍ਣਕ੍ਸੀਰਾਨੁਪੋ ਜਯੇਤ੍| ਵਾਤਹਦ੍ਰੋਗਗੁਲ੍ਮਾਰ੍ਸ਼ੋਯੋਨਿਸ਼ੂਲਸ਼ਕਦ੍ਗ੍ਰਹਾਨ੍||੪੨||
View original
| शुण्ठ्याः कर्षं गुडस्य द्वौ धौतात्कृष्णतिलात्पलम्||४१|| ख़ादन्नेकत्र सञ्चूर्ण्य कोष्णक्षीरानुपो जयेत्| वातहृद्रोगगुल्मार्शोयोनिशूलशकृद्ग्रहान्||४२||
🔊 Audio coming soon
ਸ਼ੁਣ੍ਠ੍ਯਾਃ ਕਰ੍ਸੋ ਗੁਡਸ੍ਯ ਦ੍ਵੌ ਕਰ੍ਸੌ ਲੁਞ੍ਚਿਤਕਸ੍ਣਤਿਲਾਤ੍ਪਲਮਿਤ੍ਯੇਕਤ੍ਰ ਮਿਸ਼੍ਰਯਿਤ੍ਵਾ ਖ਼ਾਦਨ੍ ਕੋਸ੍ਣਕ੍ਸੀਰਾਨੁਪਃ ਸਨ੍ ਵਾਤਹਦ੍ਰੋਗਾਦੀਨ੍ ਜਯੇਤ੍|
Adhikarana vAtagulme sakaPe eraNDatailaM prasannayA,vAtagulme sapite eraNDatailaM payasA (43) · Śloka 43
ਪਿਬੇਦੇਰਣ੍ਡਤੈਲਂ ਤੁ ਵਾਤਗੁਲ੍ਮੀ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਯਾ| ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਣ੍ਯਨੁਬਲੇ ਵਾਯੌ, ਪਿਤ੍ਤੇ ਤੁ ਪਯਸਾ ਸਹ||੪੩||
View original
पिबेदेरण्डतैलं तु वातगुल्मी प्रसन्नया| श्लेष्मण्यनुबले वायौ, पित्ते तु पयसा सह||४३||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਵਾਤਕਫਾਨੁਗੇ ਸਤ੍ਯੇਰਣ੍ਡਤੈਲਂ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਯਾ ਸਹਸਾ ਗੁਲ੍ਮਵਾਨ੍ ਪਿਬੇਤ੍| ਪਿਤ੍ਤੇ ਤ੍ਵਨੁਗਤੇ ਪਯਸਾ ਸਹੈਰਣ੍ਡਤੈਲਂ ਪਿਬੇਤ੍|
Adhikarana vAtagulme sasantApe sasneho virekaH vAtagulme sasantApe raktamokShaH (44-45) · Śloka 45
ਵਿਵਦ੍ਧਂ ਯਦਿ ਵਾ ਪਿਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਤਾਪਂ ਵਾਤਗੁਲ੍ਮਿਨਃ| ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵਿਰੇਚਨੀਯੋਸੌ ਸਸ੍ਨੇਹੈਰਾਨੁਲੋਮਿਕੈਃ||੪੪|| ਤਾਪਾਨੁਵਤ੍ਤਾਵੇਵਂ ਚ ਰਕ੍ਤਂ ਤਸ੍ਯਾਵਸੇਚਯੇਤ੍| |੪੫|
View original
विवृद्धं यदि वा पित्तं सन्तापं वातगुल्मिनः| कुर्याद्विरेचनीयोऽसौ सस्नेहैरानुलोमिकैः||४४|| तापानुवृत्तावेवं च रक्तं तस्यावसेचयेत्| |४५|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਵਾਤਗੁਲ੍ਮਿਨਃ ਪਿਤ੍ਤਂ ਵਿਵਦ੍ਧਂ ਯਦਿ ਸਨ੍ਤਾਪਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍, ਤਦਾਸੌ-ਵਾਤਗੁਲ੍ਮੀ, ਵਿਰੇਚਨੀਯੋ-ਵਿਰੇਚਨਾਰ੍ਹਃ| ਕੈਃ ? ਆਨੁਲੋਮਿਕੈਰ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਃ ਸ੍ਨੇਹਯੁਤੈਃ| ਏਵਂ [ਚ]-ਵਿਰਕ੍ਤਸ੍ਯਾਪਿ, ਤਾਪਾਨੁਵਰ੍ਤਨੇ ਸਤਿ ਤਸ੍ਯ ਰਕ੍ਤਸ੍ਰਾਵਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍|
Adhikarana vAtagulme lashunakShIraM udAvartAdiharam (45-47) · Śloka 47
| ਸਾਧਯੇਚ੍ਛੁਦ੍ਧਸ਼ੁਸ੍ਕਸ੍ਯ ਲਸ਼ੁਨਸ੍ਯ ਚਤੁਸ੍ਪਲਮ੍||੪੫|| ਕ੍ਸੀਰੋਦਕੇਸ੍ਟਗੁਣਿਤੇ ਕ੍ਸੀਰਸ਼ੇਸਂ ਚ ਪਾਚਯੇਤ੍| ਵਾਤਗੁਲ੍ਮਮੁਦਾਵਰ੍ਤਂ ਗਧ੍ਰਸੀਂ ਵਿਸਮਜ੍ਵਰਮ੍||੪੬|| ਹਦ੍ਰੋਗਂ ਵਿਦ੍ਰਧਿਂ ਸ਼ੋਸਂ ਸਾਧਯਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਤਤ੍ਪਯਃ| |੪੭|
View original
| साधयेच्छुद्धशुष्कस्य लशुनस्य चतुष्पलम्||४५|| क्षीरोदकेऽष्टगुणिते क्षीरशेषं च पाचयेत्| वातगुल्ममुदावर्तं गृध्रसीं विषमज्वरम्||४६|| हृद्रोगं विद्रधिं शोषं साधयत्याशु तत्पयः| |४७|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਕ੍ਸੀਰਂ ਚੋਦਕਂ ਚ ਕ੍ਸੀਰੋਦਕਮ੍| ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਲਸ਼ੁਨਾਦਸ੍ਟਗੁਣੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ਼ੁਸ੍ਕਸ੍ਯ ਲਸ਼ੁਨਸ੍ਯ ਚਤੁਸ੍ਪਲਂ ਸਾਧਯੇਤ੍| ਤਤਃ ਕ੍ਸੀਰਸ਼ੇਸਂ ਵਿਪਾਚਯੇਤ੍| ਤਚ੍ਚ ਕ੍ਸੀਰਸ਼ੇਸਂ ਵਾਤਗੁਲ੍ਮਾਦੀਨ੍ਯ(ਨ)ਭਿਭਵਤਿ|
Adhikarana vAtagulme tailAdimishraNam (47-48) · Śloka 48
| ਤੈਲਂ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾ ਗੋਮੂਤ੍ਰਮਾਰਨਾਲਂ ਯਵਾਗ੍ਰਜਃ||੪੭|| ਗੁਲ੍ਮਂ ਜਠਰਮਾਨਾਹਂ ਪੀਤਮੇਕਤ੍ਰ ਸਾਧਯੇਤ੍| |੪੮|
View original
| तैलं प्रसन्ना गोमूत्रमारनालं यवाग्रजः||४७|| गुल्मं जठरमानाहं पीतमेकत्र साधयेत्| |४८|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਤੈਲਾਦਿਕਮੇਕਤ੍ਰ-ਮਿਲਿਤਂ, ਪੀਤਂ ਗੁਲ੍ਮਾਦੀਨ੍ ਹਨ੍ਤਿ|
Adhikarana vAtagulme citrakAdikvAthaH (48-49) · Śloka 49
| ਚਿਤ੍ਰਕਗ੍ਰਨ੍ਥਿਕੈਰਣ੍ਡਸ਼ੁਣ੍ਠੀਕ੍ਵਾਥਃ ਪਰਂ ਹਿਤਃ||੪੮|| ਸ਼ੂਲਾਨਾਹਵਿਬਨ੍ਧੇਸ਼ੁ ਸਹਿਙ੍ਗੁਬਿਡਸੈਨ੍ਧਵਃ| |੪੯|
View original
| चित्रकग्रन्थिकैरण्डशुण्ठीक्वाथः परं हितः||४८|| शूलानाहविबन्धेशु सहिङ्गुबिडसैन्धवः| |४९|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਚਿਤ੍ਰਕਾਦਿਕ੍ਵਾਥੋ ਹਿਙ੍ਗ੍ਵਾਦਿਯੁਤਃ ਪਰਂ ਸ਼ੂਲਾਦਿਸੁ ਹਿਤਃ|
Adhikarana vAtagulme puShkarAdikvAthaH (49-50) · Śloka 50
| ਪੁਸ੍ਕਰੈਰਣ੍ਡਯੋਰ੍ਮੂਲਂ ਯਵਧਨ੍ਵਯਵਾਸਕਮ੍||੪੯|| ਜਲੇਨ ਕ੍ਵਥਿਤਂ ਪੀਤਂ ਕੋਸ੍ਠਦਾਹਰੁਜਾਪਹਮ੍| |੫੦|
View original
| पुष्करैरण्डयोर्मूलं यवधन्वयवासकम्||४९|| जलेन क्वथितं पीतं कोष्ठदाहरुजापहम्| |५०|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਪੁਸ੍ਕਰੈਰਣ੍ਡਮੂਲਾਦਿਕਂ ਜਲੇਨ ਕ੍ਵਥਿਤਂ ਪੀਤਂ ਕੋਸ੍ਠਦਾਹਾਦਿਜਿਤ੍|
Adhikarana vAtagulme vATyAdikvAthaH (50-51) · Śloka 51
| ਵਾਟ੍ਯਾਹ੍ਵੈਰਣ੍ਡਦਰ੍ਭਾਣਾਂ ਮੂਲਂ ਦਾਰੁ ਮਹੌਸਧਮ੍||੫੦|| ਪੀਤਂ ਨਿਃਕ੍ਵਾਥ੍ਯ ਤੋਯੇਨ ਕੋਸ੍ਠਪਸ੍ਠਾਂਸਸ਼ੂਲਜਿਤ੍| |੫੧|
View original
| वाट्याह्वैरण्डदर्भाणां मूलं दारु महौषधम्||५०|| पीतं निःक्वाथ्य तोयेन कोष्ठपृष्ठांसशूलजित्| |५१|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਵਾਟ੍ਯਾਹ੍ਵਾਦੀਨਾਂ ਮੂਲਂ ਦੇਵਦਾਰ੍ਵਾਦਿ ਚ ਤੋਯਕ੍ਵਥਿਤਂ ਪੀਤਂ ਕੋਸ੍ਠਾਦਿਸ਼ੂਲਜਿਤ੍|
Adhikarana vAtagulme shilAjatu payasA (51-52) · Śloka 52
| ਸ਼ਿਲਾਜਂ ਪਯਸਾਨਲ੍ਪਪਞ੍ਚਮੂਲਸ਼੍ਰਤੇਨ ਵਾ||੫੧|| ਵਾਤਗੁਲ੍ਮੀ ਪਿਬੇਤ੍| |੫੨|
View original
| शिलाजं पयसाऽनल्पपञ्चमूलश्रृतेन वा||५१|| वातगुल्मी पिबेत्| |५२|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਸ਼ਿਲਾਜਤੁ ਵਾ ਮਹਤ੍ਪਞ੍ਚਮੂਲਕ੍ਵਥਿਤੇਨ ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਸਹ ਵਾਤਗੁਲ੍ਮੀ ਪਿਬੇਤ੍|
Adhikarana vAtagulme udAvarte vATyaBojanam (52) · Śloka 52
ਵਾਟ੍ਯਮੁਦਾਵਰ੍ਤੇ ਤੁ ਭੋਜਯੇਤ੍| ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਪੈਪ੍ਪਲਿਕੈਰ੍ਯੂਸੈਰ੍ਮੂਲਕਾਨਾਂ ਰਸੇਨ ਵਾ||੫੨||
View original
वाट्यमुदावर्ते तु भोजयेत्| स्निग्धं पैप्पलिकैर्यूषैर्मूलकानां रसेन वा||५२||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਉਦਾਵਰ੍ਤੇ ਸਤਿ ਵਾਟ੍ਯਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ-ਸਸ੍ਨੇਹਂ, ਪਿਪ੍ਪਲੀਸਂਸ੍ਕਤੈਰ੍ਯੂਸੈਃ ਸਹ ਭੋਜਯੇਤ੍| ਅਥਵਾ, ਮੂਲਕਰਸੇਨਾਸ਼੍ਨੀਯਾਤ੍|
Adhikarana vAtagulme baddhaviNmArUte yavAnnaM kulmAshA vA (53) · Śloka 53
ਬਦ੍ਧਵਿਣ੍ਮਾਰੁਤੋਸ਼੍ਰ੍ਨੀਯਾਤ੍ਕ੍ਸੀਰੇਣੋਸ੍ਣੇਨ ਯਾਵਕਮ੍| ਕੁਲ੍ਮਾਸਾਨ੍ ਵਾ ਬਹੁਸ੍ਨੇਹਾਨ੍ ਭਕ੍ਸਯੇਲ੍ਲਵਣੋਤ੍ਤਰਾਨ੍||੫੩||
View original
बद्धविण्मारुतोऽश्र्नीयात्क्षीरेणोष्णेन यावकम्| कुल्माषान् वा बहुस्नेहान् भक्षयेल्लवणोत्तरान्||५३||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਬਦ੍ਧਵਿਣ੍ਮਾਰੁਤ ਉਸ੍ਣੇਨ ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਯਾਵਕਮਸ਼੍ਰ੍ਨੀਯਾਤ੍| ਅਥਵਾ, ਕੁਲ੍ਮਾਸਾਨ੍ ਬਹੁਸ੍ਨੇਹਾਨ੍ ਲਵਣਪ੍ਰਧਾਨਾਨ੍ ਭਕ੍ਸਯੇਤ੍|
Adhikarana vAtagulme samale nIlinyAdi ghRutam (54) · Śloka 54
ਨੀਲਿਨੀਤ੍ਰਿਵਤਾਦਨ੍ਤੀਪਥ੍ਯਾਕਮ੍ਪਿਲ੍ਲਕੈਃ ਸਹ| ਸਮਲਾਯ ਘਤਂ ਦੇਯਂ ਸਬਿਡਕ੍ਸਾਰਨਾਗਰਮ੍||੫੪||
View original
नीलिनीत्रिवृतादन्तीपथ्याकम्पिल्लकैः सह| समलाय घृतं देयं सबिडक्षारनागरम्||५४||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਨੀਲਿਨ੍ਯਾਦਿਭਿਃ ਸਹ ਸਦੋਸਾਯ ਨਰਾਯ ਬਿਡਾਦਿਯੁਤਂ ਘਤਂ ਦੇਯਮ੍|
Adhikarana vAtagulme kukkuTAdimAMsam (55-58) · Śloka 58
ਨੀਲਿਨੀਂ ਤ੍ਰਿਫਲਾਂ ਰਾਸ੍ਨਾਂ ਬਲਾਂ ਕਟੁਕਰੋਹਿਣੀਮ੍| ਪਚੇਦ੍ਵਿਡਙ੍ਗਂ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੀਂ ਚ ਪਾਲਿਕਾਨਿ ਜਲਾਢਕੇ||੫੫|| ਰਸੇਸ੍ਟਭਾਗਸ਼ੇਸੇ ਤੁ ਘਤਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਵਿਪਾਚਯੇਤ੍| ਦਧ੍ਨਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥੇਨ ਸਂਯੋਜ੍ਯ ਸੁਧਾਕ੍ਸੀਰਪਲੇਨ ਚ||੫੬|| ਤਤੋ ਘਤਪਲਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਯਵਾਗੂਮਣ੍ਡਮਿਸ਼੍ਰਿਤਮ੍| ਜੀਰ੍ਣੇ ਸਮ੍ਯਗ੍ਵਿਰਿਕ੍ਤਂ ਚ ਭੋਜਯੇਦ੍ਰਸਭੋਜਨਮ੍||੫੭|| ਗੁਲ੍ਮਕੁਸ੍ਠੋਦਰਵ੍ਯਙ੍ਗਸ਼ੋਫਪਾਣ੍ਡ੍ਵਾਮਯਜ੍ਵਰਾਨ੍| ਸ਼੍ਵਿਤ੍ਰਂ ਪ੍ਲੀਹਾਨਮੁਨ੍ਮਾਦਂ ਹਨ੍ਤ੍ਯੇਤਨ੍ਨੀਲਿਨੀਘਤਮ੍||੫੮||
View original
नीलिनीं त्रिफलां रास्नां बलां कटुकरोहिणीम्| पचेद्विडङ्गं व्याघ्रीं च पालिकानि जलाढके||५५|| रसेऽष्टभागशेषे तु घृतप्रस्थं विपाचयेत्| दध्नः प्रस्थेन संयोज्य सुधाक्षीरपलेन च||५६|| ततो घृतपलं दद्याद्यवागूमण्डमिश्रितम्| जीर्णे सम्यग्विरिक्तं च भोजयेद्रसभोजनम्||५७|| गुल्मकुष्ठोदरव्यङ्गशोफपाण्ड्वामयज्वरान्| श्वित्रं प्लीहानमुन्मादं हन्त्येतन्नीलिनीघृतम्||५८||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਨੀਲਿਨ੍ਯਾਦੀਨ੍ ਪਲਿਕਾਨ੍ ਜਲਾਢਕੇ ਪਚੇਤ੍| ਅਸ੍ਟਭਾਗਸ਼ੇਸੇ ਚ ਰਸੇ ਦਧਿਪ੍ਰਸ੍ਥੇਨ ਸੁਧਾਕ੍ਸੀਰਪਲੇਨ ਚ ਮਿਸ਼੍ਰਯਿਤ੍ਵਾ ਘਤਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਵਿਪਾਚਯੇਤ੍| ਤਤੋ ਘਤਪਲਂ ਯਵਾਗੂਮਣ੍ਡਮਿਸ਼੍ਰਿਤਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍| ਜੀਰ੍ਣੇ ਚ ਘਤੇ ਸਮ੍ਯਗ੍ਵਿਰਿਕ੍ਤਂ ਨਰਂ ਰਸਯੁਤਂ ਭੋਜਨਂ ਭੋਜਯੇਤ੍| ਏਤਚ੍ਚ ਨੀਲਿਨੀਘਤਂ ਗੁਲ੍ਮਾਦੀਨ੍ ਹਨ੍ਤਿ|
Adhikarana vAtagulme shAlyannaM madirA ghRutam (59) · Śloka 59
ਕੁਕ੍ਕੁਟਾਸ਼੍ਚ ਮਯੂਰਾਸ਼੍ਚ ਤਿਤ੍ਤਿਰਿਕ੍ਰੌਞ੍ਚਵਰ੍ਤਕਾਃ| ਸ਼ਾਲਯੋ ਮਦਿਰਾ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਵਾਤਗੁਲ੍ਮਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਮ੍||੫੯||
View original
कुक्कुटाश्च मयूराश्च तित्तिरिक्रौञ्चवर्तकाः| शालयो मदिरा सर्पिर्वातगुल्मचिकित्सितम्||५९||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਕੁਕ੍ਕੁਟਾਦਯੋ ਵਾਤਗੁਲ੍ਮੇ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ-ਉਪਕ੍ਰਮਃ|
Adhikarana vAtagulme annapAnaM ca (60) · Śloka 60
ਮਿਤਮੁਸ੍ਣਂ ਦ੍ਰਵਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਭੋਜਨਂ ਵਾਤਗੁਲ੍ਮਿਨਾਮ੍| ਸਮਣ੍ਡਾ ਵਾਰੁਣੀ ਪਾਨਂ ਤਪ੍ਤਂ ਵਾ ਧਾਨ੍ਯਕੈਰ੍ਜਲਮ੍||੬੦||
View original
मितमुष्णं द्रवं स्निग्धं भोजनं वातगुल्मिनाम्| समण्डा वारुणी पानं तप्तं वा धान्यकैर्जलम्||६०||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਵਾਤਗੁਲ੍ਮਿਨਾਂ ਚ ਭੋਜਨਂ ਮਿਤਮੁਸ੍ਣਂ ਦ੍ਰਵਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਚ ਸ੍ਯਾਤ੍| ਵਾਰੁਣੀ ਸਮਣ੍ਡਾ ਧਾਨ੍ਯਕੈਃ ਸ਼ਤਂ ਜਲਂ ਵਾ ਪਾਨਂ ਸ੍ਯਾਤ੍|
Adhikarana pittagulme snigdhoShNaje virekaH (61) · Śloka 61
ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੋਸ੍ਣੇਨੋਦਿਤੇ ਗੁਲ੍ਮੇ ਪੈਤ੍ਤਿਕੇ ਸ੍ਰਂਸਨਂ ਹਿਤਮ੍| |੬੧|
View original
स्निग्धोष्णेनोदिते गुल्मे पैत्तिके स्रंसनं हितम्| |६१|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਪੈਤ੍ਤਿਕੇ ਗੁਲ੍ਮੇ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੋਸ੍ਣੇਨੋਤ੍ਥਿਤੇ ਸਤਿ ਸ੍ਰਂਸਨਂ ਹਿਤਮ੍| ਤਦੇਵ ਵਿਰੇਚਨਮਾਹ-
Adhikarana pittagulme drAkShAdivirecanam (61-62) · Śloka 62
ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਭਯਾਗੁਡਰਸਂ ਕਮ੍ਪਿਲ੍ਲਂ ਵਾ ਮਧੁਦ੍ਰੁਤਮ੍||੬੧|| ਕਲ੍ਪੋਤ੍ਕਂ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤੋਕ੍ਤਂ| |੬੨|
View original
द्राक्षाभयागुडरसं कम्पिल्लं वा मधुद्रुतम्||६१|| कल्पोत्कं रक्तपित्तोक्तं| |६२|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਭਯਾਗੁਡਰਸਂ ਸ੍ਰਂਸਨਂ ਹਿਤਮ੍| ਅਥਵਾ, ਮਧੁਦ੍ਰੁਤਂ ਕਮ੍ਪਿਲ੍ਲਂ ਸ੍ਰਂਸਨਂ ਹਿਤਮ੍| ਕਲ੍ਪੋਕ੍ਤਂ ਵਿਰੇਚਨਂ-ਵਿਰੇਚਨਕਲ੍ਪਵਿਹਿਤਂ, (ਹ. ਕ. ਅ. ੨) , ਅਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤੋਕ੍ਤਂ-"ਤ੍ਰਿਵਤਾ ਤ੍ਰਿਫਲਾ" (ਹ. ਚਿ. ਅ. ੨|੧੦) ਇਤ੍ਯਾਦਿਕਂ, ਹਿਤਮ੍|
Adhikarana pittagulme rUkShoShNaje saMshamanam,pittarUkSho tiktAdighRutam pittarUkSho tRuNapa~jcamUlAdi kShIram (62-63) · Śloka 63
ਗੁਲ੍ਮੇ ਰੂਕ੍ਸੋਸ੍ਣਜੇ ਪੁਨਃ| ਪਰਂ ਸਂਸ਼ਮਨਂ ਸਰ੍ਪਿਸ੍ਤਿਕ੍ਤਂ ਵਾਸਾਘਤਂ ਸ਼੍ਰਤਮ੍||੬੨|| ਤਣਾਖ੍ਯਪਞ੍ਚਾਕ੍ਵਾਥੇ ਜੀਵਨੀਯਗਣੇਨ ਵਾ| ਸ਼੍ਰਤਂ ਤੇਨੈਵ ਵਾ ਕ੍ਸੀਰਂ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਾਦਿਗਣੇਨ ਵਾ||੬੩||
View original
गुल्मे रूक्षोष्णजे पुनः| परं संशमनं सर्पिस्तिक्तं वासाघृतं श्रृतम्||६२|| तृणाख्यपञ्चाक्वाथे जीवनीयगणेन वा| श्रृतं तेनैव वा क्षीरं न्यग्रोधादिगणेन वा||६३||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਰੂਕ੍ਸੋਸ੍ਣਜੇ ਪੈਤ੍ਤਿਕੇ ਗੁਲ੍ਮੇ ਸਰ੍ਪਿਸ੍ਤਿਕ੍ਤਂ-ਕੁਸ੍ਠਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤੋਕ੍ਤਂ (ਹ. ਚਿ. ਅ. ੧੯|੨) , ਤਥਾ ਵਾਸਾਘਤਂ (ਹ. ਚਿ. ਅ. ੨|੪੨) ਸਂਸ਼ਮਨਂ ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਮ੍| ਤਣਾਖ੍ਯਂ ਪਞ੍ਚਕਂ-"ਦਰ੍ਭਕਾਸੇਕ੍ਸੁ" (ਹ. ਸੂ. ਅ. ੬|੧੭੧) ਇਤ੍ਯਾਦਿ, ਤਸ੍ਯ ਕ੍ਵਾਥੇ ਸ਼੍ਰਤਂ ਘਤਂ ਹਿਤਮ੍| ਅਥਵਾ, ਜੀਵਨੀਯਗਣੇਨ ਸ਼੍ਰਤਂ ਘਤਂ ਹਿਤਮ੍| ਤੇਨੈਵ-ਜੀਵਨੀਯਗਣੇਨ, ਸ਼੍ਰਤਂ ਕ੍ਸੀਰਂ ਹਿਤਮ੍| ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਾਦਿਗਣੇਨ ਵਾ ਸ਼੍ਰਤਂ ਕ੍ਸੀਰਂ ਹਿਤਮ੍|
Adhikarana pittagulme rUkShoShNaje Atyayike virek (64) · Śloka 64
ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਸ੍ਰਂਸਨਂ ਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਚ੍ਛੀਘ੍ਰਮਾਤ੍ਯਯਿਕੇ ਭਿਸਕ੍| |੬੪|
View original
तत्रापि स्रंसनं युञ्ज्याच्छीघ्रमात्ययिके भिषक्| |६४|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਤਤ੍ਰਾਪਿ-ਨ ਕੇਵਲਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੋਸ੍ਣਜੇ ਰੂਕ੍ਸੋਸ੍ਣਜੇਪਿ ਪੈਤ੍ਤਿਕੇ ਸਾਮਾਨ੍ਯਤੋ ਵਾ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨੇ ਗੁਲ੍ਮੇ, ਆਤ੍ਯਯਿਕੇ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਸ੍ਰਂਸਨਂ ਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਤ੍| ਕੇਨ ? ਇਤ੍ਯਾਹ-
Adhikarana pittagulme rUkShoShNaje Atyayike virekadravyaghRutaM kShIraM vAhNaje (64) · Śloka 64
| ਵੈਰੇਚਨਿਕਸਿਦ੍ਧੇਨ ਸਰ੍ਪਿਸਾ ਪਯਸਾਪਿ ਵਾ||੬੪||
View original
| वैरेचनिकसिद्धेन सर्पिषा पयसाऽपि वा||६४||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਵਿਰੇਚਨਵਿਹਿਤਦ੍ਰਵ੍ਯਸਿਦ੍ਧੇਨ ਸਰ੍ਪਿਸਾ ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਵਾ|
Adhikarana pittagulme AmalakAdighRutam (65-66) · Śloka 66
ਰਸੇਨਾਮਲਕੇਕ੍ਸੂਣਾਂ ਘਤਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਵਿਪਾਚਯੇਤ੍| ਪਥ੍ਯਾਪਾਦਂ ਪਿਬੇਤ੍ਸਰ੍ਪਿਸ੍ਤਤ੍ਸਿਦ੍ਧਂ ਪਿਤ੍ਤਗੁਲ੍ਮਨੁਤ੍||੬੫|| ਪਿਬੇਦ੍ਵਾ ਤੈਲ੍ਵਕਂ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਯਚ੍ਚੋਕ੍ਤਂ ਪਿਤ੍ਤਵਿਦ੍ਰਧੌ| |੬੬|
View original
रसेनामलकेक्षूणां घृतप्रस्थं विपाचयेत्| पथ्यापादं पिबेत्सर्पिस्तत्सिद्धं पित्तगुल्मनुत्||६५|| पिबेद्वा तैल्वकं सर्पिर्यच्चोक्तं पित्तविद्रधौ| |६६|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਆਮਲਕਸ੍ਯੇਕ੍ਸੋਸ਼੍ਚ ਰਸੇਨ ਘਤਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਿਤੇਨਾਢਕਮਾਨੇਨ ਪਥ੍ਯਾਪਾਦਂ ਘਤਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਵਿਪਾਚਯੇਤ੍| ਤਚ੍ਚ ਸਿਦ੍ਧਂ ਪਿਤ੍ਤਗੁਲ੍ਮਂ ਹਨ੍ਤਿ| ਤੈਲ੍ਵਕਮਥਵਾ ਸਰ੍ਪਿਃ (ਹ. ਚਿ. ਅ. ੨੧|੩੨) ਪਿਬੇਤ੍| ਯਚ੍ਚ ਪਿਤ੍ਤਵਿਦ੍ਰਧਾਵੁਕ੍ਤਂ ਘਤਂ (ਹ. ਚਿ. ਅ. ੧੩|੪) ਤਚ੍ਚ ਪਿਬੇਤ੍|
Adhikarana pittagulme drAkShAdikalkaH (66-67) · Śloka 67
| ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਂ ਪਯਸ੍ਯਾਂ ਮਧੁਕਂ ਚਨ੍ਦਨਂ ਪਦ੍ਮਕਂ ਮਧੁ||੬੬|| ਪਿਬੇਤ੍ਤਣ੍ਡੁਲਤੋਯੇਨ ਪਿਤ੍ਤਗੁਲ੍ਮੋਪਸ਼ਾਨ੍ਤਯੇ| |੬੭|
View original
| द्राक्षां पयस्यां मधुकं चन्दनं पद्मकं मधु||६६|| पिबेत्तण्डुलतोयेन पित्तगुल्मोपशान्तये| |६७|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਦਿ ਤਣ੍ਡੁਲਜਲੇਨ ਸਹ ਪਿਤ੍ਤਗੁਲ੍ਮਸ਼ਾਨ੍ਤਯੇ ਪਿਬੇਤ੍|
Adhikarana pittagulme trAyamANAkvAthaH (67-69) · Śloka 69
| ਦ੍ਵਿਪਲਂ ਤ੍ਰਾਯਮਾਣਾਯਾ ਜਲਦ੍ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਥਸਾਧਿਤਮ੍||੬੭|| ਅਸ੍ਟਭਾਗਸ੍ਥਿਤਂ ਪੂਤਂ ਕੋਸ੍ਣਂ ਕ੍ਸੀਰਸਮਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਪਿਬੇਦੁਪਰਿ ਤਸ੍ਯੋਸ੍ਣਂ ਕ੍ਸੀਰਮੇਵ ਯਥਾਬਲਮ੍||੬੮|| ਤੇਨ ਨਿਰ੍ਹਤਦੋਸਸ੍ਯ ਗੁਲ੍ਮਃ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ ਪੈਤ੍ਤਿਕਃ| |੬੯|
View original
| द्विपलं त्रायमाणाया जलद्विप्रस्थसाधितम्||६७|| अष्टभागस्थितं पूतं कोष्णं क्षीरसमं पिबेत्| पिबेदुपरि तस्योष्णं क्षीरमेव यथाबलम्||६८|| तेन निर्हृतदोषस्य गुल्मः शाम्यति पैत्तिकः| |६९|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਤ੍ਰਾਯਨ੍ਤ੍ਯਾ ਦ੍ਵਿਪਲਂ ਜਲਦ੍ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਥਸਾਧਿਤਮਸ੍ਟਭਾਗਾਵਸ਼ੇਸਂ ਪਟੇਨ ਪੂਤਂ ਕ੍ਸੀਰਸਮਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਤਸ੍ਯੋਪਰਿ ਕੋਸ੍ਣਂ ਕ੍ਸੀਰਮੇਵ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਪਿਬੇਤ੍-ਨਾਨ੍ਯਤ੍ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍| ਤੇਨ-ਕ੍ਸੀਰੇਣ, ਅਪਹਤਦੋਸਸ੍ਯ ਗੁਲ੍ਮਃ ਪੈਤ੍ਤਿਕਃ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ|
Adhikarana pittagulme dAhe shItairghRutAdibhirabhya~ggalepasparshAdiShu raktaharaNamulme (69-70) · Śloka 70
| ਦਾਹੇਭ੍ਯਙ੍ਗੋ ਘਤੈਃ ਸ਼ੀਤੈਃ ਸਾਜ੍ਯੈਰ੍ਲੇਪੋ ਹਿਮੌਸਧੈਃ||੬੯|| ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਃ ਸਰੋਰੁਹਾਂ ਪਤ੍ਰੈਃ ਪਾਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਚਲਜ੍ਜਲੈਃ| |੭੦|
View original
| दाहेऽभ्यङ्गो घृतैः शीतैः साज्यैर्लेपो हिमौषधैः||६९|| स्पर्शः सरोरुहां पत्रैः पात्रैश्च प्रचलज्जलैः| |७०|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਪੈਤ੍ਤਿਕੇ ਗੁਲ੍ਮੇ ਦਾਹੇ ਸਤਿ ਘਤੈਃ ਸ਼ੀਤੈਃ-ਸ਼ੀਤਵੀਰ੍ਯਸਾਧਿਤੈਃ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਤਸ਼੍ਚ ਸ਼ੀਤੈਃ, ਅਭ੍ਯਙ੍ਗਸ੍ਤਥਾ ਲੇਪਃ ਸ਼ੀਤਵੀਰ੍ਯੌਸਧੈਃ ਸਘਤੈਃ ਸ੍ਯਾਤ੍| ਪਦ੍ਮਪਤ੍ਰੈਃ ਪਾਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਚਲਜ੍ਜਲੈਃ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਃ|
Adhikarana pittagulme raktasruteH phalamulme (70-72) · Śloka 72
| ਵਿਦਾਹਪੂਰ੍ਵਰੂਪੇਸੁ ਸ਼ੂਲੇ ਵਹ੍ਨੇਸ਼੍ਚ ਮਾਰ੍ਦਵੇ||੭੦|| ਬਹੁਸ਼ੋਪਹਰੇਦ੍ਰਕ੍ਤਂ ਪਿਤ੍ਤਗੁਲ੍ਮੇ ਵਿਸ਼ੇਸਤਃ| ਛਿਨ੍ਨਮੂਲਾ ਵਿਦਹ੍ਯਨ੍ਤੇ ਨ ਗੁਲ੍ਮਾ ਯਾਨ੍ਤਿ ਚ ਕ੍ਸਯਮ੍||੭੧|| ਰਕ੍ਤਂ ਹਿ ਵ੍ਯਮ੍ਲਤਾਂ ਯਾਤਿ, ਤਚ੍ਚ ਨਾਸ੍ਤਿ ਨ ਚਾਸ੍ਤਿ ਰੁਕ੍| |੭੨|
View original
| विदाहपूर्वरूपेषु शूले वह्नेश्च मार्दवे||७०|| बहुशोऽपहरेद्रक्तं पित्तगुल्मे विशेषतः| छिन्नमूला विदह्यन्ते न गुल्मा यान्ति च क्षयम्||७१|| रक्तं हि व्यम्लतां याति, तच्च नास्ति न चास्ति रुक्| |७२|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਵਿਦਾਹਪੂਰ੍ਵਰੂਪੇਸੁ ਗੁਲ੍ਮੇਸੁ ਤਥਾ ਸ਼ੂਲੇ ਵਹ੍ਨਿਮਾਨ੍ਦ੍ਯੇ ਚ ਸਤਿ ਬਹੂਨ੍ ਵਾਰਾਨ੍ ਰਕ੍ਤਂ ਹਰੇਤ੍| ਪਿਤ੍ਤਗੁਲ੍ਮੇ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣਾਸ੍ਰਂ ਹਰੇਤ੍| ਸ੦-ਛਿਨ੍ਨਮੂਲਾ ਗੁਲ੍ਮਾ ਨ ਵਿਦਹ੍ਯਨ੍ਤੇ-ਨ ਪਾਕਂ ਯਾਨ੍ਤਿ| ਚ-ਪੁਨਃ, ਕ੍ਸਯਂ ਯਾਨ੍ਤਿ| ਹਿ-ਯਸ੍ਮਾਤ੍, ਰਕ੍ਤਮਨ੍ਤਃਸ੍ਥਿਤਂ ਵ੍ਯਮ੍ਲੀਭਾਵਂ ਯਾਤਿ| ਤਚ੍ਚ-ਰਕ੍ਤਂ, ਨਾਸ੍ਤਿ ਤਤਸ੍ਤਦੁਤ੍ਥਾ ਰੁਗਪਿ ਨਾਸ੍ਤਿ|
Adhikarana pittagulme mlAnatve jA~ggalarasaH pitta sasheShArtau sarpiH (72-73) · Śloka 73
| ਹਤਦੋਸਂ ਪਰਿਮ੍ਲਾਨਂ ਜਾਙ੍ਗਲੈਸ੍ਤਰ੍ਪਿਤਂ ਰਸੈਃ||੭੨|| ਸਮਾਸ਼੍ਵਸ੍ਤਂ ਸਸ਼ੋਸਾਰ੍ਤਿਂ ਸਰ੍ਪਿਰਭ੍ਯਾਸਯੇਤ੍ਪੁਨਃ| |੭੩|
View original
| हृतदोषं परिम्लानं जाङ्गलैस्तर्पितं रसैः||७२|| समाश्वस्तं सशोषार्तिं सर्पिरभ्यासयेत्पुनः| |७३|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਹਤਦੋਸਂ ਪਰਿਮ੍ਲਾਨਂ ਨਰਂ ਜਾਙ੍ਗਲਮਾਂਸਰਸੈਸ੍ਤਰ੍ਪਿਤਂ ਸਮਾਸ਼੍ਵਸ੍ਤਂ ਸਨ੍ਤਂ ਸਸ਼ੇਸਾਰ੍ਤਿਂ ਸਰ੍ਪਿਰਭ੍ਯਾਸਯੇਤ੍|
Adhikarana pittagulme pAkonmukhe pittavidradhivat kriyA (73-74) · Śloka 74
| ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਾਤਿਵਦ੍ਧਤ੍ਵਾਤ੍ਕ੍ਰਿਯਾਮਨੁਪਲਭ੍ਯ ਵਾ||੭੩|| ਗੁਲ੍ਮੇ ਪਾਕੋਨ੍ਮੁਖੇ ਸਰ੍ਵਾ ਪਿਤ੍ਤਵਿਦ੍ਰਧਿਵਤ੍ਕ੍ਰਿਯਾ| |੭੪|
View original
| रक्तपित्तातिवृद्धत्वात्क्रियामनुपलभ्य वा||७३|| गुल्मे पाकोन्मुखे सर्वा पित्तविद्रधिवत्क्रिया| |७४|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਾਤਿਵਦ੍ਧਤ੍ਵਾਦ੍ਧੇਤੋਃ ਕ੍ਰਿਯਾਂ ਵਾਨੁਪਲਭ੍ਯ-ਅਨਾਸਾਦ੍ਯ, ਗੁਲ੍ਮੇ ਪਾਕੋਨ੍ਮੁਖ਼ੇ ਸਤਿ ਸਰ੍ਵਾ ਪਿਤ੍ਤਵਿਦ੍ਰਧਿਤੁਲ੍ਯਾ ਕ੍ਰਿਯਾ ਸ੍ਯਾਤ੍|
Adhikarana pittagulme annaM pAnaM ca (74-75) · Śloka 75
| ਸ਼ਾਲਿਰ੍ਗਵ੍ਯਾਜਪਯਸੀ ਪਟੋਲੀ ਜਾਙ੍ਗਲਂ ਘਤਮ੍||੭੪|| ਧਾਤ੍ਰੀ ਪਰੂਸਕਂ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾ ਖਰ੍ਜੂਰਂ ਦਾਡਿਮਂ ਸਿਤਾ| ਭੋਜ੍ਯਂ, ਪਾਨੇਮ੍ਬੁ ਬਲਯਾ ਬਹਤ੍ਯਾਦ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਸਾਧਿਤਮ੍||੭੫||
View original
| शालिर्गव्याजपयसी पटोली जाङ्गलं घृतम्||७४|| धात्री परूषकं द्राक्षा खर्जूरं दाडिमं सिता| भोज्यं, पानेऽम्बु बलया बृहत्याद्यैश्च साधितम्||७५||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਸ਼ਾਲ੍ਯਾਦਿ ਭੋਜ੍ਯਮ੍| ਪਾਨੇ ਬਲਯਾ ਸਾਧਿਤਂ ਜਲਂ ਬਹਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਵਾ|
Adhikarana shleShmagulme pUrvaM vamanam shleShmAvamye upavAsaH shleShma tiktAdisaMsargyA hi~ggvAdiBiSca vanhisandhukShaNam (76-77) · Śloka 77
ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਜੇ ਵਾਮਯੇਤ੍ਪੂਰ੍ਵਮਵਮ੍ਯਮੁਪਵਾਸਯੇਤ੍| ਤਿਕ੍ਤੋਸ੍ਣਕਟੁਸਂਸਰ੍ਗ੍ਯਾ ਵਹ੍ਨਿਂ ਸਨ੍ਧੁਕ੍ਸਯੇਤ੍ਤਤਃ||੭੬|| ਹਿਙ੍ਗ੍ਵਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਗੁਣਕ੍ਸਾਰਹਿਙ੍ਗ੍ਵਮ੍ਲਵੇਤਸੈਃ| |੭੭|
View original
श्लेष्मजे वामयेत्पूर्वमवम्यमुपवासयेत्| तिक्तोष्णकटुसंसर्ग्या वह्निं सन्धुक्षयेत्ततः||७६|| हिङ्ग्वादिभिश्च द्विगुणक्षारहिङ्ग्वम्लवेतसैः| |७७|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਜੇ ਗੁਲ੍ਮੇ ਪੂਰ੍ਵਂ ਵਾਮਯੇਤ੍| ਅਵਮਨਾਹ ਤੁ ਲਙ੍ਘਯੇਤ੍| ਕਤੋਪਵਾਸਸ੍ਯ ਤਿਕ੍ਤੋਸ੍ਣਕਟੁਦ੍ਰਵ੍ਯਯੁਤਯਾ ਸਂਸਰ੍ਗ੍ਯਾ ਵਹ੍ਨਿਂ ਦੀਪਯੇਤ੍| ਤਥਾ ਹਿਙ੍ਗ੍ਵਾਦਿਭਿਰਗ੍ਨਿਂ ਸਨ੍ਧੁਕ੍ਸਯੇਤ੍| ਕਿਮ੍ਭੂਤੈਃ ? ਦ੍ਵਿਗੁਣਾਨਿ ਕ੍ਸਾਰਹਿਙ੍ਗ੍ਵਮ੍ਲਵੇਤਸਾਨਿ ਯੇਸੁ ਤੈਃ|
Adhikarana shleShmagulme nigUDhatvAdiyute svedanaM ghRutapAnaM ca (77-78) · Śloka 78
| ਨਿਗੂਢਂ ਯਦਿ ਵੋਨ੍ਨਦ੍ਧਂ ਸ੍ਤਿਮਿਤਂ ਕਠਿਨਂ ਸ੍ਥਿਰਮ੍||੭੭|| ਆਨਾਹਾਦਿਯੁਤਂ ਗੁਲ੍ਮਂ ਸਂਸ੍ਵੇਦ੍ਯ ਵਿਨਯੇਦਨੁ| ਘਤਂ ਸਕ੍ਸਾਰਕਟੁਕਂ ਪਾਤਵ੍ਯਂ ਕਫਗੁਲ੍ਮਿਨਾਮ੍||੭੮||
View original
| निगूढं यदि वोन्नद्धं स्तिमितं कठिनं स्थिरम्||७७|| आनाहादियुतं गुल्मं संस्वेद्य विनयेदनु| घृतं सक्षारकटुकं पातव्यं कफगुल्मिनाम्||७८||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਨਿਗੂਢਾਦਿਧਰ੍ਮਯੁਕ੍ਤਂ ਗੁਲ੍ਮਂ ਸਂਸ਼ੋਧ੍ਯ(ਸਂਸ੍ਵੇਦ੍ਯ) ਵਿਨਯੇਤ੍-ਉਪਸ਼ਮਯੇਤ੍| ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ ਕਫਗੁਲ੍ਮਿਨਾਂ ਘਤਂ ਕ੍ਸਾਰਕਟੁਕਯੁਤਂ ਪਾਤਵ੍ਯਮ੍|
Adhikarana shleShmagulme dashamUlaghRutam (79) · Śloka 79
ਸਵ੍ਯੋਸਕ੍ਸਾਰਲਵਣਂ ਸਹਿਙ੍ਗੁਬਿਡਦਾਡਿਮਮ੍| ਕਫਗੁਲ੍ਮਂ ਜਯਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਦਸ਼ਮੂਲਸ਼੍ਘਤਂ ਤਮ੍||੭੯||
View original
सव्योषक्षारलवणं सहिङ्गुबिडदाडिमम्| कफगुल्मं जयत्याशु दशमूलश्घृतं ऋतम्||७९||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਵ੍ਯੋਸਾਦਿਯੁਤਂ ਦਸ਼ਮੂਲਪਕ੍ਵਂ ਸਰ੍ਪਿਃ ਕਫਗੁਲ੍ਮਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮੇਵ ਹਨ੍ਤਿ|
Adhikarana shleShmagulme bhallAtakaghRutam (80-83) · Śloka 83
ਭਲ੍ਲਾਤਕਾਨਾਂ ਦ੍ਵਿਪਲਂ ਪਞ੍ਚਮੂਲਂ ਪਲੋਨ੍ਮਿਤਮ੍| ਅਲ੍ਪਂ ਤੋਯਾਢਕੇ ਸਾਧ੍ਯਂ ਪਾਦਸ਼ੇਸੇਣ ਤੇਨ ਚ||੮੦|| ਤੁਲ੍ਯਂ ਘਤਂ ਤੁਲ੍ਯਪਯੋ ਵਿਪਚੇਦਕ੍ਸਸਮ੍ਮਿਤੈਃ| ਵਿਡਙ੍ਗਹਿਙ੍ਗੁਸਿਨ੍ਧੂਤ੍ਥਯਾਵਸ਼ੂਕਸ਼ਠੀਬਿਡੈਃ||੮੧|| ਸਦ੍ਵੀਪਿਰਾਸ੍ਨਾਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਸਡ੍ਗ੍ਰਨ੍ਥਾਕਣਨਾਗਰੈਃ| ਏਤਦ੍ਭਲ੍ਲਾਤਕਘਤਂ ਕਫਗੁਲ੍ਮਹਰਂ ਪਰਮ੍||੮੨|| ਪ੍ਲੀਹਪਾਣ੍ਡ੍ਵਾਮਯਸ਼੍ਵਾਸਗ੍ਰਹਣੀਰੋਗਕਾਸਜਿਤ੍| |੮੩|
View original
भल्लातकानां द्विपलं पञ्चमूलं पलोन्मितम्| अल्पं तोयाढके साध्यं पादशेषेण तेन च||८०|| तुल्यं घृतं तुल्यपयो विपचेदक्षसम्मितैः| विडङ्गहिङ्गुसिन्धूत्थयावशूकशठीबिडैः||८१|| सद्वीपिरास्नायष्ट्याह्वषड्ग्रन्थाकणनागरैः| एतद्भल्लातकघृतं कफगुल्महरं परम्||८२|| प्लीहपाण्ड्वामयश्वासग्रहणीरोगकासजित्| |८३|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਭਲ੍ਲਾਤਕਾਨਾਂ ਦ੍ਵਿਪਲਂ ਅਲ੍ਪਂ-ਹ੍ਰਸ੍ਵਂ, ਪਞ੍ਚਮੂਲਂ ਪਥਕ੍ ਪਲਪ੍ਰਮਾਣਂ ਤੋਯਾਢਕੇ ਸਾਧਨੀਯਮ੍| ਪਾਦਸ਼ੇਸੇਣ ਚ ਤੇਨ ਕ੍ਵਾਥੇਨ ਸਮਂ ਸਰ੍ਪਿਸ੍ਤੁਲ੍ਯਕ੍ਸੀਰਂ ਵਿਡਙ੍ਗਾਦਿਭਿਃ ਕਲ੍ਕੀਭੂਤੈਃ ਕਾਰ੍ਸਿਕੈਰ੍ਵਿਪਾਚਯੇਤ੍| ਏਤਚ੍ਚ ਭਲ੍ਲਾਤਕਘਤਂ ਪਰਂ-ਸੁਸ੍ਠੁ, ਕਫਗੁਲ੍ਮਹਰਂ ਪ੍ਲੀਹਾਦਿਜਿਚ੍ਚ|
Adhikarana shleShmagulme sarvadehe ca svedaH (83) · Śloka 83
| ਤਤੋਸ੍ਯ ਗੁਲ੍ਮੇ ਦੇਹੇ ਚ ਸਮਸ੍ਤੇ ਸ੍ਵੇਦਮਾਚਰੇਤ੍||੮੩||
View original
| ततोऽस्य गुल्मे देहे च समस्ते स्वेदमाचरेत्||८३||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਤਤੋ-ਘਤਪਾਨਾਦਨਨ੍ਤਰਂ, ਗੁਲ੍ਮੇ ਦੇਹੇ ਚਾਸ੍ਯ ਸਮਸ੍ਤੇ ਸ੍ਵੇਦਮਾਚਰੇਤ੍|
Adhikarana shleShmagulme snehasvedaphalam (84) · Śloka 84
ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਗੁਲ੍ਮੇ ਪ੍ਰਥਮਂ ਸ੍ਨੇਹਸ੍ਵੇਦੋਪਪਾਦਿਤੇ| ਯਾ ਕ੍ਰਿਯਾ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਯਾਤਿ ਸਾ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਨ ਵਿਰੂਕ੍ਸਿਤੇ||੮੪||
View original
सर्वत्र गुल्मे प्रथमं स्नेहस्वेदोपपादिते| या क्रिया क्रियते याति सा सिद्धिं न विरूक्षिते||८४||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-[ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ-] ਸਰ੍ਵਸ੍ਮਿਨ੍ਨਸ੍ਟਵਿਧੇ ਚ, ਗੁਲ੍ਮੇ ਪ੍ਰਥਮਂ-ਆਦੌ, ਸ੍ਨੇਹਸ੍ਵੇਦਾਭ੍ਯਾਮੁਪਪਾਦਿਤੇ ਸਤਿ ਯਾ ਕ੍ਰਿਯਾ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਸਾ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਯਾਤਿ| ਯਾ ਤੁ ਵਿਰੂਕ੍ਸਿਤੇ ਸਤਿ ਕ੍ਰਿਯਾ ਸਾ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਨ ਯਾਤਿ|
Adhikarana shleShmagulme ghaTikAyojanam shleShma tato gulmavidAraNam shleShma tataH prapIDanaM mraMkShaNaM ca (85-87) · Śloka 87
ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਵਿਨ੍ਨਸ਼ਰੀਰਸ੍ਯ ਗੁਲ੍ਮੇ ਸ਼ੈਥਿਲ੍ਯਮਾਗਤੇ| ਯਥੋਕ੍ਤਾਂ ਘਟਿਕਾਂ ਨ੍ਯਸ੍ਯੇਦ੍ਗਹੀਤੇਪਨਯੇਚ੍ਚ ਤਾਮ੍||੮੫|| ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰਂ ਤਤਃ ਕਤ੍ਵਾ ਛਿਨ੍ਦ੍ਯਾਦ੍ਗੁਲ੍ਮਂ ਪ੍ਰਮਾਣਵਿਤ੍| ਵਿਮਾਰ੍ਗਾਜਪਦਾਦਰ੍ਸ਼ੈਰ੍ਯਥਾਲਾਭਂ ਪ੍ਰਪੀਡਯੇਤ੍||੮੬|| ਪ੍ਰਮਜ੍ਯਾਦ੍ਗੁਲ੍ਮਮੇਵੈਕਂ ਨ ਤ੍ਵਨ੍ਤ੍ਰਹਦਯਂ ਸ੍ਪਸ਼ੇਤ੍| |੮੭|
View original
स्निग्धस्विन्नशरीरस्य गुल्मे शैथिल्यमागते| यथोक्तां घटिकां न्यस्येद्गृहीतेऽपनयेच्च ताम्||८५|| वस्त्रान्तरं ततः कृत्वा छिन्द्याद्गुल्मं प्रमाणवित्| विमार्गाजपदादर्शैर्यथालाभं प्रपीडयेत्||८६|| प्रमृज्याद्गुल्ममेवैकं न त्वन्त्रहृदयं स्पृशेत्| |८७|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਵਿਨ੍ਨਸ਼ਰੀਰਸ੍ਯ ਗੁਲ੍ਮੇ ਸ਼ੈਥਿਲ੍ਯਂ ਯਾਤੇ ਸਤਿ ਯਨ੍ਤ੍ਰਵਿਧ੍ਯੁਦਿਤਾਂ ਘਟਿਕਾਂ ਯੋਜਯੇਤ੍| ਗਹੀਤੇ ਚ ਗੁਲ੍ਮੇ ਤਾਮਪਸਾਰਯੇਤ੍| ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਵ੍ਯਵਹਿਤਂ ਗੁਲ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਮਾਣਵਿਤ੍ ਵਿਮਾਰ੍ਗਾਦਿਭਿਰ੍ਯਥਾਲਾਭਂ ਭਿਨ੍ਦ੍ਯਾਤ੍-ਵਿਦਾਰਯੇਤ੍ ਸੂਚਿਕਾਦਿਨਾ| ਵਿਮਾਰ੍ਗੋ-ਦਾਰੁਮਯਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਕਤਿਰ੍ਵਸ੍ਤੁਵਿਸ਼ੇਸਸ਼੍ਚਰ੍ਮਕਾਰਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀ| ਤਥਾ, ਗੁਲ੍ਮਮੇਵ ਕੇਵਲਂ ਪ੍ਰਪੀਡਯੇਤ੍ ਪ੍ਰਮਜ੍ਯਾਚ੍ਚ| ਨ ਪੁਨਰਨ੍ਤ੍ਰਂ ਹਦਯਂ [ਚ] ਸ੍ਪਸ਼ੇਤ੍|
Adhikarana shleShmagulme tato lepaH svedashca (87-88) · Śloka 88
| ਤਿਲੈਰਣ੍ਡਾਤਸੀਬੀਜਸਰ੍ਸਪੈਃ ਪਰਿਲਿਪ੍ਯ ਚ||੮੭|| ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਗੁਲ੍ਮਮਯਸ੍ਪਾਤ੍ਰੈਃ ਸੁਖ਼ੋਸ੍ਣੈਃ ਸ੍ਵੇਦਯੇਤ੍ਤਤਃ| |੮੮|
View original
| तिलैरण्डातसीबीजसर्षपैः परिलिप्य च||८७|| श्लेष्मगुल्ममयस्पात्रैः सुख़ोष्णैः स्वेदयेत्ततः| |८८|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਅਥਵਾ ਕਫਗੁਲ੍ਮਂ ਤਿਲਾਦਿਭਿਃ ਪਰਿਲਿਪ੍ਯਾਨਨ੍ਤਰਂ ਲੋਹਭਾਜਨੈਃ ਸੁਖ਼ੋਸ੍ਣੈਃ ਸ੍ਵੇਦਯੇਤ੍| ਅਯਸ੍ਪਾਤ੍ਰੈਰਿਤਿ "ਅਤਃਕਕਮਿ" ਇਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਸਾਦੇਸ਼ਃ|
Adhikarana shleShmagulme evaM sthAnAccalite virecanairbastibhishca shodhanam (88-89) · Śloka 89
| ਏਵਂ ਚ ਵਿਸਤਂ ਸ੍ਥਾਨਾਤ੍ ਕਫਗੁਲ੍ਮਂ ਵਿਰੇਚਨੈਃ||੮੮|| ਸਸ੍ਨੇਹੈਰ੍ਬਸ੍ਤਿਭਿਸ਼੍ਚੈਨਂ ਸ਼ੋਧਯੇਦ੍ਦਾਸ਼ਮੂਲਿਕੈਃ| |੮੯|
View original
| एवं च विसृतं स्थानात् कफगुल्मं विरेचनैः||८८|| सस्नेहैर्बस्तिभिश्चैनं शोधयेद्दाशमूलिकैः| |८९|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਏਵਂ-ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਕਾਰੇ ਕਤੇ ਸਤਿ, ਸ੍ਥਾਨਾਚ੍ਚਲਿਤਂ ਕਫਗੁਲ੍ਮਂ ਸ੍ਨੇਹਯੁਕ੍ਤੈਰ੍ਵਿਰੇਚਨੈਰ੍ਬਸ੍ਤਿਭਿਸ਼੍ਚ ਦਾਸ਼ਮੂਲਿਕੈਃ (ਹ. ਕ. ਅ. ੪|੪) ਸ਼ੋਧਯੇਤ੍|
Adhikarana shleShmagulme miSrakaH sneha sraMsanaH (89-91) · Śloka 91
| ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਾਮਲਕਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਸ਼੍ਯਾਮਾਦ੍ਯੈਃ ਪਾਲਿਕੈਃ ਪਚੇਤ੍||੮੯|| ਏਰਣ੍ਡਤੈਲਹਵਿਸੋਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥੌ ਪਯਸਿ ਸਡ੍ਗੁਣੇ| ਸਿਦ੍ਧੋਯਂ ਮਿਸ਼੍ਰਕਃ ਸ੍ਨੇਹੋ ਗੁਲ੍ਮਿਨਾਂ ਸ੍ਰਂਸਨਂ ਹਿਤਮ੍||੯੦|| ਵਦ੍ਧਿਵਿਦ੍ਰਧਿਸ਼ੂਲੇਸੁ ਵਾਤਵ੍ਯਾਧਿਸੁ ਚਾਮਤਮ੍| |੯੧|
View original
| पिप्पल्यामलकद्राक्षाश्यामाद्यैः पालिकैः पचेत्||८९|| एरण्डतैलहविषोः प्रस्थौ पयसि षड्गुणे| सिद्धोऽयं मिश्रकः स्नेहो गुल्मिनां स्रंसनं हितम्||९०|| वृद्धिविद्रधिशूलेषु वातव्याधिषु चामृतम्| |९१|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਾਦਿਭਿਃ ਪਲੋਨ੍ਮਿਤੈਰਣ੍ਡਤੈਲਸਰ੍ਪਿਸੋਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥੌ ਦ੍ਵੌ ਸਡ੍ਗੁਣੇ ਕ੍ਸੀਰੇ ਪਚੇਤ੍| ਅਯਂ ਮਿਸ਼੍ਰਕਾਖ਼੍ਯਃ ਸ੍ਨੇਹੋ ਗੁਲ੍ਮਿਨਾਂ ਪਰਂ ਸ੍ਰਂਸਨਂ ਵਦ੍ਧ੍ਯਾਦਿਸੁ ਚਾਮਤਤੁਲ੍ਯਮ੍|
Adhikarana shleShmagulme nIlinIghRutaM straMsanam shleShma sukumAraM ghRutaM straMsanam (91-92) · Śloka 92
| ਪਿਬੇਦ੍ਵਾ ਨੀਲਿਨੀਸਰ੍ਪਿਰ੍ਮਾਤ੍ਰਯਾ ਦ੍ਵਿਪਲੀਨਯਾ||੯੧|| ਤਥੈਵ ਸੁਕੁਮਾਰਾਖ੍ਯਂ ਘਤਾਨ੍ਯੌਦਰਿਕਾਣਿ ਵਾ| |੯੨|
View original
| पिबेद्वा नीलिनीसर्पिर्मात्रया द्विपलीनया||९१|| तथैव सुकुमाराख्यं घृतान्यौदरिकाणि वा| |९२|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਅਥਵਾ ਨੀਲਿਨੀਘਤਂ-ਪ੍ਰਾਗੁਕ੍ਤਂ (ਸ਼੍ਲੋ. ੫੫) , ਸ੍ਰਂਸਨਂ ਦ੍ਵਿਪਲਮਾਤ੍ਰਯਾ ਪਿਬੇਤ੍| ਤਥੈਵ ਦ੍ਵਿਪਲਮਾਤ੍ਰਯਾ ਸੁਕੁਮਾਰਾਖ੍ਯਂ ਘਤਂ-ਵਿਦ੍ਰਧ੍ਯੁਕ੍ਤਂ (ਹ. ਚਿ. ੧੩|੪੧) , ਸ੍ਰਂਸਨਾਰ੍ਥਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਉਦਰਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤੋਕ੍ਤਾਨਿ ਵਾ ਘਤਾਨਿ ਪਿਬੇਤ੍|
Adhikarana shleShmagulme udaroktaghRutAni sraMsanam shleShma dantIharItakyaH straMsanam (92-97) · Śloka 97
| ਦ੍ਰੋਣੇਮ੍ਭਸਃ ਪਚੇਦ੍ਦਨ੍ਤ੍ਯਾਃ ਪਲਾਨਾਂ ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਤਿਮ੍||੯੨|| ਚਿਤ੍ਰਕਸ੍ਯ ਤਥਾ ਪਥ੍ਯਾਸ੍ਤਾਵਤੀਸ੍ਤਦ੍ਰਸੇ ਸ੍ਰੁਤੇ| ਦ੍ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਥੇ ਸਾਧਯੇਤ੍ਪੂਤੇ ਕ੍ਸਿਪੇਦ੍ਦਨ੍ਤੀਸਮਂ ਗੁਡਮ੍||੯੩|| ਤੈਲਾਤ੍ਪਲਾਨਿ ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਤ੍ਰਿਵਤਾਯਾਸ਼੍ਚ ਚਰ੍ਣਤਃ| ਕਣਾਕਰ੍ਸੌ ਤਥਾ ਸ਼ੁਣ੍ਠ੍ਯਾਃ ਸਿਦ੍ਧੇ ਲੇਹੇ ਤੁ ਸ਼ੀਤਲੇ||੯੪|| ਮਧੁ ਤੈਲਸਮਂ ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਜਾਤਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਥਿਕਾਮ੍| ਅਤੋ ਹਰੀਤਕੀਮੇਕਾਂ ਸਾਵਲੇਹਪਲਾਮਦਨ੍||੯੫|| ਸੁਖਂ ਵਿਰਿਚ੍ਯਤੇ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੋ ਦੋਸਪ੍ਰਸ੍ਥਮਨਾਮਯਃ| ਗੁਲ੍ਮਹਦ੍ਰੋਗਦੁਰ੍ਨਾਮਸ਼ੋਫਾਨਾਹਗਰੋਦਰਾਨ੍||੯੬|| ਕੁਸ੍ਠੋਤ੍ਕ੍ਲੇਸ਼ਾਰੁਚਿਪ੍ਲੀਹਗ੍ਰਹਣੀਵਿਸਮਜ੍ਵਰਾਨ੍| ਘ੍ਨਨ੍ਤਿ ਦਨ੍ਤੀਹਰੀਤਕ੍ਯਃ ਪਾਣ੍ਡੁਤਾਂ ਚ ਸਕਾਮਲਾਮ੍||੯੭||
View original
| द्रोणेऽम्भसः पचेद्दन्त्याः पलानां पञ्चविंशतिम्||९२|| चित्रकस्य तथा पथ्यास्तावतीस्तद्रसे स्रुते| द्विप्रस्थे साधयेत्पूते क्षिपेद्दन्तीसमं गुडम्||९३|| तैलात्पलानि चत्वारि त्रिवृतायाश्च चर्णतः| कणाकर्षौ तथा शुण्ठ्याः सिद्धे लेहे तु शीतले||९४|| मधु तैलसमं दद्याच्चतुर्जाताच्चतुर्थिकाम्| अतो हरीतकीमेकां सावलेहपलामदन्||९५|| सुखं विरिच्यते स्निग्धो दोषप्रस्थमनामयः| गुल्महृद्रोगदुर्नामशोफानाहगरोदरान्||९६|| कुष्ठोत्क्लेशारुचिप्लीहग्रहणीविषमज्वरान्| घ्नन्ति दन्तीहरीतक्यः पाण्डुतां च सकामलाम्||९७||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਜਲਦ੍ਰੋਣੇ ਦਨ੍ਤੀਪਲਾਨਾਂ ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਤਿਂ, [ਤਥਾ] ਚਿਤ੍ਰਕਸ੍ਯ ਪਲਾਨਾਂ ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਤਿਂ, [ਤਥਾ] ਹਰਿਤਕੀਸ੍ਤਾਵਤੀਃ-ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਤਿਂ, ਪਚੇਤ੍|ਤਦ੍ਰਸੇ ਸ੍ਰੁਤੇ ਦ੍ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਥਦਘ੍ਨੇ ਪੂਤੇ ਪਥ੍ਯਾਸਹਿਤੇ ਦਨ੍ਤੀਤੁਲ੍ਯਂ ਗੁਡਂ ਕ੍ਸਿਪੇਤ੍| ਤੈਲਪਲਾਨਿ ਚਤ੍ਵਾਰਿ, ਤ੍ਰਿਵਤ੍ਪਲਾਨਿ ਚ ਚਤ੍ਵਾਰਿ| ਕਣਾਯਾਃ ਕਰ੍ਸੌ ਦ੍ਵੌ ਸ਼ੁਣ੍ਟ੍ਯਾਸ਼੍ਚ| ਸਿਦ੍ਧੇ ਚਾਸ੍ਮਿਨ੍ ਲੇਹੇ ਤੁ ਸੁਸ਼ੀਤੇ ਤੈਲਤੁਲ੍ਯਂ ਮਾਕ੍ਸਿਕਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍| ਚਤੁਰ੍ਜਾਤਾਤ੍ ਸਮੁਦਿਤਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਥਿਕਾਂ-ਪਲਾਪਰਸਂਜ੍ਞਾਂ, ਦਦ੍ਯਾਤ੍| ਅਤੋ-ਲੇਹਾਤ੍, ਪਥ੍ਯਾਮੇਕਾਂ ਸਾਵਲੇਹਪਲਯੁਤਾਂ ਭਕ੍ਸਯੇਤ੍| ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੋ ਨਰਃ ਸੁਖਂ ਦੋਸਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਵਿਰਿਚ੍ਯਤੇ ਨਿਰਾਮਯਃ| ਏਤਾ ਦਨ੍ਤੀਹਰੀਤਕ੍ਯਃ ਪ੍ਲੀਹਾ(ਗੁਲ੍ਮਾ)ਦੀਨ੍ ਘ੍ਨਨ੍ਤਿ|
Adhikarana shleShmagulme trivRutAcUrNam straMsanam (98) · Śloka 98
ਸੁਧਾਕ੍ਸੀਰਦ੍ਰਵਂ ਚੂਰ੍ਣਂ ਤ੍ਰਿਵਤਾਯਾਃ ਸੁਭਾਵਿਤਮ੍| ਕਾਰ੍ਸਿਕਂ ਮਧੁਸਰ੍ਪਿਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਲੀਢ੍ਵਾ ਸਾਧੁ ਵਿਰਿਚ੍ਯਤੇ||੯੮||
View original
सुधाक्षीरद्रवं चूर्णं त्रिवृतायाः सुभावितम्| कार्षिकं मधुसर्पिर्भ्यां लीढ्वा साधु विरिच्यते||९८||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਸੁਧਾਕ੍ਸੀਰੇਣ ਦ੍ਰਵਂ ਤ੍ਰਿਵਤਾਯਾਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਪ੍ਰਕਤਤ੍ਵਾਤ੍ਸੁਧਾਕ੍ਸੀਰੇਣੈਵ ਸੁਭਾਵਿਤਂ ਕਰ੍ਸਪ੍ਰਮਾਣਂ ਮਧੁਸਰ੍ਪਿਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਲੀਢ੍ਵਾ ਸਮ੍ਯਗ੍ਵਿਰਿਚ੍ਯਤੇ|
Adhikarana shleShmagulme kuShThAdicUrNam sraMsanam (99) · Śloka 99
ਕੁਸ੍ਠਸ਼੍ਯਾਮਾਤ੍ਰਿਵਦ੍ਦਨ੍ਤੀਵਿਜਯਾਕ੍ਸਾਰਗੁਗ੍ਗੁਲੂਨ੍| ਗੋਮੂਤ੍ਰੇਣ ਪਿਬੇਦਕਂ ਤੇਨ ਗੁਗ੍ਗੁਲੁਮੇਵ ਵਾ||੯੯||
View original
कुष्ठश्यामात्रिवृद्दन्तीविजयाक्षारगुग्गुलून्| गोमूत्रेण पिबेदकं तेन गुग्गुलुमेव वा||९९||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਕੁਸ੍ਠਾਦੀਨ੍ ਗੋਮੂਤ੍ਰੇਣ ਪਿਬੇਤ੍| ਅਥਵਾ, ਤੇਨ-ਗੋਮੂਤ੍ਰੇਣ, ਗੁਗ੍ਗੁਲੁਮੇਕਮੇਵ ਪਿਬੇਤ੍|
Adhikarana shleShmagulme gugguluH sraMsanam shleShma kalpasidhyuktA nirUhAH (100) · Śloka 100
ਨਿਰੂਹਾਨ੍ ਕਲ੍ਪਸਿਧ੍ਦ੍ਯੁਕ੍ਤਾਨ੍ ਯੋਜਯੇਦ੍ਗੁਲ੍ਮਨਾਸ਼ਨਾਨ੍| |੧੦੦|
View original
निरूहान् कल्पसिध्द्युक्तान् योजयेद्गुल्मनाशनान्| |१००|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਕਲ੍ਪਸਿਧ੍ਦ੍ਯੁਕ੍ਤਾਨ੍ਨਿਰੂਹਾਨ੍ ਗੁਲ੍ਮਨਾਸ਼ਨਾਨ੍ ਯੋਜਯੇਤ੍|
Adhikarana shleShmagulme kRutamUlatvAdiyute kShArAriShTAgnikarmANi (100-102) · Śloka 102
| ਕਤਮੂਲਂ ਮਹਾਵਾਸ੍ਤੁਂ ਕਠਿਨਂ ਸ੍ਤਿਮਿਤਂ ਗੁਰੁਮ੍||੧੦੦|| ਗੂਢਮਾਂਸਂ ਜਯੇਦ੍ਗੁਲ੍ਮਂ ਕ੍ਸਾਰਾਰਿਸ੍ਟਾਗ੍ਨਿਕਰ੍ਮਭਿਃ| ਏਕਾਨ੍ਤਰਂ ਦ੍ਵ੍ਯ੍ਨ੍ਤਰਂ ਵਾ ਵਿਸ਼੍ਰਮਯ੍ਯਾਥ ਵਾ ਤ੍ਰ੍ਯਹਮ੍||੧੦੧|| ਸ਼ਰੀਰਦੋਸਬਲਯੋਰ੍ਵਰ੍ਧਨਕ੍ਸਪਣੋਦ੍ਯਤਃ| |੧੦੨|
View original
| कृतमूलं महावास्तुं कठिनं स्तिमितं गुरुम्||१००|| गूढमांसं जयेद्गुल्मं क्षारारिष्टाग्निकर्मभिः| एकान्तरं द्व्य्न्तरं वा विश्रमय्याथ वा त्र्यहम्||१०१|| शरीरदोषबलयोर्वर्धनक्षपणोद्यतः| |१०२|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਕਤਮੂਲਾਦਿਧਰ੍ਮਯੁਕ੍ਤਂ ਗੁਲ੍ਮਂ ਕ੍ਸਾਰਾਦਿਭਿਰ੍ਜਯੇਤ੍| ਏਕਾਨ੍ਤਰਂ ਦ੍ਵ੍ਯਨ੍ਤਰਂ ਵਾ ਤ੍ਰ੍ਯਹਂ ਵਾ ਵਿਸ਼੍ਰਮਯ੍ਯ ਸ਼ਰੀਰਦੋਸਬਲਯੋਰ੍ਯਥਾਕ੍ਰਮਂ ਵਰ੍ਧਨਕ੍ਸਪਣਯੋਰੁਦ੍ਯਤਃ ਸਨ੍|
Adhikarana shleShmagulme arshoshmarIgrahaNyuktAHkShArAH (102) · Śloka 102
| ਅਰ੍ਸ਼ੋਸ਼੍ਮਰੀਗ੍ਰਹਣ੍ਯੁਕ੍ਤਾਃ ਕ੍ਸਾਰਾ ਯੋਜ੍ਯਾਃ ਕਫੋਲ੍ਬਣੇ||੧੦੨||
View original
| अर्शोश्मरीग्रहण्युक्ताः क्षारा योज्याः कफोल्बणे||१०२||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਕਫਾਧਿਕੇ ਗੁਲ੍ਮੇਰ੍ਸ਼ੋਸ਼੍ਮਰੀਗ੍ਰਹਣੀਸੂਕ੍ਤਾ ਯੇ ਕ੍ਸਾਰਾਸ੍ਤੇ ਯੋਜ੍ਯਾਃ|
Adhikarana shleShmagulme kShAraH CedanaBedanapAtanakRut (103-108) · Śloka 108
ਦੇਵਦਾਰੁਤ੍ਰਿਵਦ੍ਦਨ੍ਤੀਕਟੁਕਾਪਞ੍ਚਕੋਲਕਮ੍| ਸ੍ਵਰ੍ਜਿਕਾਯਾਵਸ਼ੂਕਾਖ੍ਯੌ ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਾਪਾਠੋਪਕੁਞ੍ਚਕਮ੍||੧੦੩|| ਕੁਸ੍ਠਂ ਸਰ੍ਪਸੁਗਨ੍ਧਾਂ ਚ ਦ੍ਵ੍ਯਕ੍ਸਾਂਸ਼ਂ ਪਟੁਪਞ੍ਚਕਮ੍| ਪਾਲਿਕਂ ਚੂਰ੍ਣਿਤਂ ਤੈਲਵਸਾਦਧਿਘਤਾਪ੍ਲੁਤਮ੍||੧੦੪|| ਘਤਸ੍ਯਾਨ੍ਤਃ ਪਚੇਤ੍ਪਕ੍ਵਮਗ੍ਨਿਵਰ੍ਣੇ ਘਟੇ ਚ ਤਮ੍| ਕ੍ਸਾਰਂ ਗਹੀਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸੀਰਾਜ੍ਯਤਕ੍ਰਮਦ੍ਯਾਦਿਭਿਃ ਪਿਬੇਤ੍||੧੦੫|| ਗੁਲ੍ਮੋਦਾਵਰ੍ਤਵਰ੍ਧ੍ਮਾਰ੍ਸ਼ੋਜਠਰਗ੍ਰਹਣੀਕਮੀਨ੍| ਅਪਸ੍ਮਾਰਗਰੋਨ੍ਮਾਦਯੋਨਿਸ਼ੁਕ੍ਰਾਮਯਾਸ਼੍ਮਰੀਃ||੧੦੬|| ਕ੍ਸਾਰਾਗਦੋਯਂ ਸ਼ਮਯੇਦ੍ਵਿਸਂ ਚਾਖੁਭੁਜਙ੍ਗਜਮ੍| ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਣਂ ਮਧੁਰਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਰਸਕ੍ਸੀਰਘਤਾਸ਼ਿਨਃ||੧੦੭|| ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾਸ਼ਯਾਤ੍ ਕ੍ਸਾਰਃ ਕ੍ਸਰਤ੍ਵਾਤ੍ਕ੍ਸਾਰਯਤ੍ਯਧਃ| |੧੦੮|
View original
देवदारुत्रिवृद्दन्तीकटुकापञ्चकोलकम्| स्वर्जिकायावशूकाख्यौ श्रेष्ठापाठोपकुञ्चकम्||१०३|| कुष्ठं सर्पसुगन्धां च द्व्यक्षांशं पटुपञ्चकम्| पालिकं चूर्णितं तैलवसादधिघृताप्लुतम्||१०४|| घतस्यान्तः पचेत्पक्वमग्निवर्णे घटे च तम्| क्षारं गृहीत्वा क्षीराज्यतक्रमद्यादिभिः पिबेत्||१०५|| गुल्मोदावर्तवर्ध्मार्शोजठरग्रहणीकृमीन्| अपस्मारगरोन्मादयोनिशुक्रामयाश्मरीः||१०६|| क्षारागदोऽयं शमयेद्विषं चाखुभुजङ्गजम्| श्लेष्माणं मधुरं स्निग्धं रसक्षीरघृताशिनः||१०७|| छित्त्वा भित्त्वाऽऽशयात् क्षारः क्षरत्वात्क्षारयत्यधः| |१०८|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਦੇਵਦਾਰ੍ਵਾਦਿਸਰ੍ਪਸੁਗਨ੍ਧਾਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਕਾਰ੍ਸਿਕਂ ਲਵਣਪਞ੍ਚਕਂ ਪਾਲਿਕਮੇਤਤ੍ਸਮਸ੍ਤਂ ਚੂਰ੍ਣੀਕਤਂ ਤੈਲਵਸਾਦਧਿਘਤੈਰਾਪ੍ਲੁਤਂ-ਆਲੋਡਿਤਂ, ਘਟਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯੇਨ੍ਤਰ੍ਧੂਮਂ ਪਚੇਤ੍| ਸਰ੍ਪਸੁਗਨ੍ਧਾ-ਨਾਕੁਲੀ| ਅਗ੍ਨਿਵਰ੍ਣੇ ਚ ਘਟੇ ਸਤਿ ਪਕ੍ਵਂ ਤਂ ਕ੍ਸਾਰਂ ਗਹੀਤ੍ਵਾ ਯਥਾਦੋਸਂ ਕ੍ਸੀਰਾਦਿਭਿਃ ਪਿਬੇਤ੍| ਗੁਲ੍ਮਾਦੀਨ੍ ਜਯੇਤ੍ ਅਯਂ ਕ੍ਸਾਰਾਗਦ ਆਖੁਜਂ ਭੁਜਙ੍ਗਜਂ ਚ ਵਿਸਂ ਦ੍ਰਾਕ੍ ਸ਼ਮਯੇਤ੍| ਸ੦-ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਣਂ ਮਧੁਰਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਮਾਂਸਰਸਾਦ੍ਯਾਸ਼ਿਨਃ ਕ੍ਸਾਰਃ ਕ੍ਸਾ(ਕ੍ਸ)ਰਤ੍ਵਾਦਾਸ਼ਯਂ(ਯਾਤ੍) ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾਧਸ੍ਤਾਤ੍ ਪਾਤਯਤਿ|
Adhikarana shleShmagulme mandAgnyAdiyute AsavAriShTayojanA (108-109) · Śloka 109
| ਮਨ੍ਦੇਗ੍ਨਾਵਰੁਚੌ ਸਾਤ੍ਮਯੈਰ੍ਮਦ੍ਯੈਃ ਸਸ੍ਨੇਹਮਸ਼੍ਨਤਾਮ੍||੧੦੮|| ਯੋਜਯੇਦਾਸਵਾਰਿਸ੍ਟਾਨ੍ਨਿਗਦਾਨ੍ ਮਾਰ੍ਗਸ਼ੁਦ੍ਧਯੇ| |੧੦੯|
View original
| मन्देऽग्नावरुचौ सात्मयैर्मद्यैः सस्नेहमश्नताम्||१०८|| योजयेदासवारिष्टान्निगदान् मार्गशुद्धये| |१०९|
🔊 Audio coming soon
ਮਨ੍ਦੇਗ੍ਨਾਵਰੁਚੌ ਚ ਸਤ੍ਯਾਂ ਮਦ੍ਯੈਃ ਸਾਤ੍ਮ੍ਯੈਃ ਸਹਸ੍ਨੇਹਮਾਹਾਰਮਸ਼੍ਰ੍ਨਤਾਮਾਸਵਾਦੀਨ੍ ਮਾਰ੍ਗਸ਼ੁਦ੍ਧਯੇ ਯੋਜਯੇਤ੍| ਅਧੁਨਾਨ੍ਨਪਾਨਮਾਹ-
Adhikarana shleShmagulme shAlyAdyannam shleShma vArUNyAdipAnam (109-112) · Śloka 112
| ਸ਼ਾਲਯਃ ਸਸ੍ਟਿਕਾ ਜੀਰ੍ਣਾਃ ਕੁਲਤ੍ਥਾ ਜਾਙ੍ਗਲਂ ਫਲਮ੍||੧੦੯|| ਚਿਰਿਬਿਲ੍ਵਾਗ੍ਨਿਤਰ੍ਕਾਰੀਯਵਾਨੀਵਰੁਣਾਙ੍ਕੁਰਾਃ| ਸ਼ਿਗ੍ਰੁਸ੍ਤਰੁਣਬਿਲ੍ਵਾਨਿ ਬਾਲਂ ਸ਼ੁਸ੍ਕਂ ਚ ਮੂਲਕਮ੍||੧੧੦|| ਬੀਜਪੂਰਕਹਿਙ੍ਗ੍ਵਮ੍ਲਵੇਤਸਕ੍ਸਾਰਦਾਡਿਮਮ੍| ਵ੍ਯੋਸਂ ਤਕ੍ਰਂ ਘਤਂ ਤੈਲਂ ਭਕ੍ਤਂ, ਪਾਨਂ ਤੁ ਵਾਰੁਣੀ||੧੧੧|| ਧਾਨ੍ਯਾਮ੍ਲਂ ਮਸ੍ਤੁ ਤਕ੍ਰਂ ਚ ਯਵਾਨੀਬਿਡਚੂਰ੍ਣਿਤਮ੍| ਪਞ੍ਚਮੂਲਸ਼੍ਰਤਂ ਵਾਰਿ ਜੀਰ੍ਣਂ ਮਾਰ੍ਦ੍ਵੀਕਮੇਵ ਵਾ||੧੧੨||
View original
| शालयः षष्टिका जीर्णाः कुलत्था जाङ्गलं फलम्||१०९|| चिरिबिल्वाग्नितर्कारीयवानीवरुणाङ्कुराः| शिग्रुस्तरुणबिल्वानि बालं शुष्कं च मूलकम्||११०|| बीजपूरकहिङ्ग्वम्लवेतसक्षारदाडिमम्| व्योषं तक्रं घृतं तैलं भक्तं, पानं तु वारुणी||१११|| धान्याम्लं मस्तु तक्रं च यवानीबिडचूर्णितम्| पञ्चमूलश्रृतं वारि जीर्णं मार्द्वीकमेव वा||११२||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਸ਼ਾਲਯ ਇਤ੍ਯਾਦਿ ਭਕ੍ਤਾਨ੍ਤਂ ਭਕ੍ਤਮ੍| ਪਾਨਂ ਤੁ ਵਾਰੁਣ੍ਯਾਦਿ ਮਾਰ੍ਦ੍ਵੀਕਾਨ੍ਤਮ੍|
Adhikarana shleShmagulme surA jagalaSca (113) · Śloka 113
ਪਿਪ੍ਪਲੀਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਚਿਤ੍ਰਕਾਜਾਜਿਸੈਨ੍ਧਵੈਃ| ਸੁਰਾ ਗੁਲ੍ਮਂ ਜਯਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਜਗਲਸ਼੍ਚ ਵਿਮਿਸ਼੍ਰਿਤਃ||੧੧੩||
View original
पिप्पलीपिप्पलीमूलचित्रकाजाजिसैन्धवैः| सुरा गुल्मं जयत्याशु जगलश्च विमिश्रितः||११३||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਪਿਪ੍ਯਲ੍ਯਾਦਿਭਿਃ ਸਹ ਸੁਰਾ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮੇਵ ਗੁਲ੍ਮਂ ਜਯਤਿ| ਜਗਲਸ਼੍ਚ ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਾਦਿਭਿਰ੍ਵਿਮਿਸ਼੍ਰਿਤੋ ਗੁਲ੍ਮਂ ਜਯਤਿ|
Adhikarana shleShmagulme vamanAdiBirashame dAhaH (114-115) · Śloka 115
ਵਮਨੈਰ੍ਲਙ੍ਘਨੈਃ ਸ੍ਵੇਦੈਃ ਸਰ੍ਪਿਃਪਾਨੈਰ੍ਵਿਰੇਚਨੈਃ| ਬਸ੍ਤਿਕ੍ਸਾਰਾਸਵਾਰਿਸ੍ਟਗੁਲਿਕਾਪਥ੍ਯਭੋਜਨੈਃ||੧੧੪|| ਸ਼੍ਲੈਸ੍ਮਿਕੋ ਬਦ੍ਧਮੂਲਤ੍ਵਾਦ੍ਯਦਿ ਗੁਲ੍ਮੋ ਨ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ| ਤਸ੍ਯ ਦਾਹਂ ਹਤੇ ਰਕ੍ਤੇ ਕੁਰ੍ਯਾਦਨ੍ਤੇ ਸ਼ਰਾਦਿਭਿਃ||੧੧੫||
View original
वमनैर्लङ्घनैः स्वेदैः सर्पिःपानैर्विरेचनैः| बस्तिक्षारासवारिष्टगुलिकापथ्यभोजनैः||११४|| श्लैष्मिको बद्धमूलत्वाद्यदि गुल्मो न शाम्यति| तस्य दाहं हृते रक्ते कुर्यादन्ते शरादिभिः||११५||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਵਮਨਾਦਿਭਿਃ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤੈਃ ਸ਼੍ਲੈਸ੍ਮਿਕੋ ਗੁਲ੍ਮੋ ਬਦ੍ਧਮੂਲਤ੍ਵਾਦ੍ਯਦਿ ਨ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ, ਤਸ੍ਯ-ਗੁਲ੍ਮਸ੍ਯ, ਹਤੇ ਰਕ੍ਤੇਨ੍ਤੇ ਦਾਹਂ ਸ਼ਰਾਦਿਭਿਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਅਥ ਦਾਹਵਿਧਾਨਂ ਪ੍ਰਸ੍ਤੂਯਤੇ-
Adhikarana shleShmagulme dAhavidhAnam (116-118) · Śloka 118
ਅਥ ਗੁਲ੍ਮਂ ਸਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਵਾਸਸਾਨ੍ਤਰਿਤਂ ਭਿਸਕ੍| ਨਾਭਿਬਸ੍ਤ੍ਯਨ੍ਤ੍ਰਹਦਯਂ ਰੋਮਰਾਜੀਂ ਚ ਵਰ੍ਜਯਨ੍||੧੧੬|| ਨਾਤਿਗਾਢਂ ਪਰਿਮਸ਼ੇਚ੍ਛਰੇਣ ਜ੍ਵਲਤਾਥਵਾ| ਲੋਹੇਨਾਰਣਿਕੋਤ੍ਥੇਨ ਦਾਰੁਣਾ ਤੈਨ੍ਦੁਕੇਨ ਵਾ||੧੧੭|| ਤਤੋਗ੍ਨਿਵੇਗੇ ਸ਼ਮਿਤੇ ਸ਼ੀਤੈਰ੍ਵ੍ਰਣ ਇਵ ਕ੍ਰਿਯਾ| |੧੧੮|
View original
अथ गुल्मं सपर्यन्तं वाससाऽन्तरितं भिषक्| नाभिबस्त्यन्त्रहृदयं रोमराजीं च वर्जयन्||११६|| नातिगाढं परिमृशेच्छरेण ज्वलताऽथवा| लोहेनारणिकोत्थेन दारुणा तैन्दुकेन वा||११७|| ततोऽग्निवेगे शमिते शीतैर्व्रण इव क्रिया| |११८|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਗੁਲ੍ਮਂ ਪਰ੍ਯਨ੍ਤੈਃ ਸਹ ਵਸ੍ਤ੍ਰੇਣਾਨ੍ਤਰਿਤਂ-ਆਚ੍ਛਾਦਿਤਂ, ਨਾਭ੍ਯਾਦਿ ਵਰ੍ਜਯਨ੍ਨਾਤਿਸ਼ਯੇਨ ਪਰਾਮਸ਼ੇਦ੍ਵੈਦ੍ਯਃ| ਸ਼ਰੇਣ ਲੋਹੇਨ ਵਾ ਜ੍ਵਲਤਾ| ਕਿਮ੍ਭੂਤੇਨ ? ਆਰਣਿਕੋਤ੍ਥੇਨ| ਅਥਵਾ, ਤੈਨ੍ਦੁਕੇਨ ਕਾਸ੍ਠੇਨ| ਅਨਨ੍ਤਰਮਗ੍ਨਿਵੇਗੇ ਸ਼ਮਿਤੇ ਸਤਿ ਸ਼ੀਤੈਃ ਪ੍ਰਦੇਹਾਦਿਭਿਰ੍ਵ੍ਰਣ ਇਵ ਕ੍ਰਿਯਾ ਸ੍ਯਾਤ੍|
Adhikarana shleShmagulme AmAnvaye la~gghanAdi dvidoShaje tridoShaje ca gulme mishraH kramaH (118-119) · Śloka 119
| ਆਮਾਨ੍ਵਯੇ ਤੁ ਪੇਯਾਦ੍ਯੈਃ ਸਨ੍ਧੁਸ੍ਯਾਗ੍ਨਿਂ ਵਿਲਙ੍ਘਿਤੇ||੧੧੮|| ਸ੍ਵਂ ਸ੍ਵਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਕ੍ਰਮਂ ਮਿਸ਼੍ਰਂ ਮਿਸ਼੍ਰਦੋਸੇ ਚ ਕਾਲਵਿਤ੍| |੧੧੯|
View original
| आमान्वये तु पेयाद्यैः सन्धुष्याग्निं विलङ्घिते||११८|| स्वं स्वं कुर्यात्क्रमं मिश्रं मिश्रदोषे च कालवित्| |११९|
🔊 Audio coming soon
ਆਮਾਨ੍ਵਯੇ ਚ ਸਤਿ ਵਹ੍ਨਿਂ ਪੇਯਾਦ੍ਯੈਃ ਸਨ੍ਧੁਕ੍ਸ੍ਯ ਵਿਲਙ੍ਘਿਤੇ ਸਤਿ ਸ੍ਵਂ ਸ੍ਵਂ ਕ੍ਰਮਂ-ਯਥਾਦੋਸਂ, ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਮਿਸ਼੍ਰਦੋਸੇ ਮਿਸ਼੍ਰਂ ਕ੍ਰਮਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਕਾਲਵਿਤ੍-ਵੈਦ੍ਯਃ|
Adhikarana raktagulme snehavirecanam (119-12) · Śloka 12
| ਗਤਪ੍ਰਸਵਕਾਲਾਯੈ ਨਾਰ੍ਯੈ ਗੁਲ੍ਮੇਸ੍ਰਸਮ੍ਭਵੇ||੧੧੯|| ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਵਿਨ੍ਨਸ਼ਰੀਰਾਯੈ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਸ੍ਨੇਹਵਿਰੇਚਨਮ੍| ||੧੨||
View original
| गतप्रसवकालायै नार्यै गुल्मेऽस्रसम्भवे||११९|| स्निग्धस्विन्नशरीरायै दद्यात्स्नेहविरेचनम्| ||१२||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਨਾਰ੍ਯੈ ਅਸ੍ਰਸਮ੍ਭਵੇ ਗੁਲ੍ਮੇ ਸਤਿ ਸ੍ਨੇਹਵਿਰੇਚਨਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍| ਕਿਮ੍ਭੂਤਾਯੈ ? ਗਤਃ ਪ੍ਰਸਵਕਾਲੋ ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਤਸ੍ਯੈ ਇਤਿ| ਏਵਂ ਹਿ ਪੁਰਾਣਤ੍ਵੇ ਸੁਖ਼ਸਾਧ੍ਯਤਾ ਰਕ੍ਤਗੁਲ੍ਮਸ੍ਯ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਸੁਨਿਸ਼੍ਚਿਤਤ੍ਵਂ ਚ| ਤਥਾ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਸ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸ਼ਰੀਰਂ ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਤਸ੍ਯੈ|
Adhikarana raktagulme tilakvAthaH (120-121) · Śloka 121
| ਤਿਲਕ੍ਵਾਥੋ ਘਤਗੁਡਵ੍ਯੋਸਭਾਰ੍ਗੀਰਜੋਨ੍ਵਿਤਃ||੧੨੦|| ਪਾਨਂ ਰਕ੍ਤਭਵੇ ਗੁਲ੍ਮੇ ਨਸ੍ਟੇ ਪੁਸ੍ਪੇ ਚ ਯੋਸਿਤਃ| |੧੨੧|
View original
| तिलक्वाथो घृतगुडव्योषभार्गीरजोन्वितः||१२०|| पानं रक्तभवे गुल्मे नष्टे पुष्पे च योषितः| |१२१|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਰਕ੍ਤੋਤ੍ਥੇ ਗੁਲ੍ਮੇ ਤਿਲਕ੍ਵਾਥੋ ਘਤਾਦਿਯੁਕ੍ਤਃ ਪਾਨਂ ਯੋਸਿਤਃ| ਪੁਸ੍ਪੇ ਚ ਨਸ੍ਟੇ ਪਾਨਂ ਭਵੇਤ੍|
Adhikarana raktagulme BAr~ggyAdicUrNam (121-122) · Śloka 122
| ਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀਕਸ੍ਣਾਕਰਞ੍ਜਤ੍ਵਗ੍ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਕਾਮਰਦਾਰੁਜਮ੍||੧੨੧|| ਚੂਰ੍ਣਂ ਤਿਲਾਨਾਂ ਕ੍ਵਾਥੇਨ ਪੀਤਂ ਗੁਲ੍ਮਰੁਜਾਪਹਮ੍| |੧੨੨|
View original
| भार्ङ्गीकृष्णाकरञ्जत्वग्ग्रन्थिकामरदारुजम्||१२१|| चूर्णं तिलानां क्वाथेन पीतं गुल्मरुजापहम्| |१२२|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਭਾਰ੍ਙ੍ਗ੍ਯਾਦਿਜਂ ਚੂਰ੍ਣਂ ਤਿਲਕ੍ਵਾਥੇਨ ਪੀਤਂ ਗੁਲ੍ਮਰੁਜਾਹਤ੍|
Adhikarana raktagulme palAshakShArasiddho yamakasnehaH (122-123) · Śloka 123
| ਪਲਾਸ਼ਕ੍ਸਾਰਪਾਤ੍ਰੇ ਦ੍ਵੇ ਦ੍ਵੇ ਪਾਤ੍ਰੇ ਤੈਲਸਰ੍ਪਿਸੋਃ||੧੨੨|| ਗੁਲ੍ਮਸ਼ੈਥਿਲ੍ਯਜਨਨੀਂ ਪਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਾਤ੍ਰਾਂ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍| |੧੨੩|
View original
| पलाशक्षारपात्रे द्वे द्वे पात्रे तैलसर्पिषोः||१२२|| गुल्मशैथिल्यजननीं पक्त्वा मात्रां प्रयोजयेत्| |१२३|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਪਲਾਸ਼ਕ੍ਸਾਰਪਾਤ੍ਰੇ ਦ੍ਵੇ ਤੈਲਸਰ੍ਪਿਸੋਰ੍ਦ੍ਵੇ ਪਾਤ੍ਰੇ ਪਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗੁਲ੍ਮਸ਼ੈਥਿਲ੍ਯਜਨਨੀਂ ਮਾਤ੍ਰਾਂ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍| ਸ੍ਨੇਹਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਂ ਤੋਯਮਤ੍ਰ ਕ੍ਸੇਪ੍ਤਵ੍ਯਮ੍|
Adhikarana raktagulme evamaBidyamAne yonivirecanam (123) · Śloka 123
| ਨ ਪ੍ਰਭਿਦ੍ਯੇਤ ਯਦ੍ਯੇਵਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਯੋਨਿਵਿਰੇਚਨਮ੍||੧੨੩||
View original
| न प्रभिद्येत यद्येवं दद्याद्योनिविरेचनम्||१२३||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਏਵਂ ਕਤੇ ਸਤਿ ਯਦਿ ਨ ਪ੍ਰਭਿਦ੍ਯੇਤ ਰਕ੍ਤਗੁਲ੍ਮਸ੍ਤਦਾ ਯੋਨਿਵਿਰੇਚਨਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍| ਤਦਾਹ-
Adhikarana raktagulme yonivirecanayogAH (124-127) · Śloka 127
ਕ੍ਸਾਰੇਣ ਯੁਕ੍ਤਂ ਪਲਲਂ ਸੁਧਾਕ੍ਸੀਰੇਣ ਵਾ ਤਤਃ| ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਵਾ ਭਾਵਿਤਾਨ੍ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਯੋਨੌ ਕਟੁਕਮਤ੍ਸ੍ਯਕਾਨ੍||੧੨੪|| ਵਰਾਹਮਤ੍ਸ੍ਯਪਿਤ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਨਕ੍ਤਕਾਨ੍ ਵਾ ਸੁਭਾਵਿਤਾਨ੍| ਕਿਣ੍ਵਂ ਵਾ ਸਗੁਡਕ੍ਸਾਰਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਯੋਨੌ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਯੇ||੧੨੫|| ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਹਰਂ ਕ੍ਸਾਰਂ ਲੇਹਯੇਨ੍ਮਧੁਸਰ੍ਪਿਸਾ| ਲਸ਼ੁਨਂ ਮਦਿਰਾਂ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਂ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯੈ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍||੧੨੬|| ਬਸ੍ਤਿਂ ਸਕ੍ਸੀਰਗੋਮੂਤ੍ਰਂ ਸਕ੍ਸਾਰਂ ਦਾਸ਼ਮੂਲਿਕਮ੍| |੧੨੭|
View original
क्षारेण युक्तं पललं सुधाक्षीरेण वा ततः| ताभ्यां वा भावितान्दद्याद्योनौ कटुकमत्स्यकान्||१२४|| वराहमत्स्यपित्ताभ्यां नक्तकान् वा सुभावितान्| किण्वं वा सगुडक्षारं दद्याद्योनौ विशुद्धये||१२५|| रक्तपित्तहरं क्षारं लेहयेन्मधुसर्पिषा| लशुनं मदिरां तीक्ष्णां मत्स्यांश्चास्यै प्रयोजयेत्||१२६|| बस्तिं सक्षीरगोमूत्रं सक्षारं दाशमूलिकम्| |१२७|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਕ੍ਸਾਰਯੁਕ੍ਤਂ ਭਸ੍ਟਤਿਲਚੂਰ੍ਣਂ ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯਾ ਯੋਨੌ ਦਦ੍ਯਾਤ੍| ਸੁਧਾਕ੍ਸੀਰੇਣ ਵਾਨ੍ਵਿਤਂ ਪਲਲਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍| ਤਾਭ੍ਯਾਂ-ਕ੍ਸਾਰਸੁਧਾਕ੍ਸੀਰਾਭ੍ਯਾਂ, ਭਾਵਿਤਾਨ੍ ਕਟੁਕਮਤ੍ਸ੍ਯਕਾਨ੍ ਯੋਨੌ ਦਦ੍ਯਾਤ੍| ਵਰਾਹਮਤ੍ਸ੍ਯਯੋਃ ਪਿਤ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਕਟੁਕਮਤ੍ਸ੍ਯਕਾਨ੍ ਸੁਭਾਵਿਤਾਨ੍ ਨਕ੍ਤਕਾਨ੍ ਵਾ ਸੁਭਾਵਿਤਾਨ੍ ਯੋਨੌ ਦਦ੍ਯਾਤ੍| ਅਥਵਾ, ਕਿਣ੍ਵਂ ਗੁਡਕ੍ਸਾਰਾਨ੍ਵਿਤਂ ਯੋਨਿਵਿਸ਼ੁਧ੍ਦ੍ਯਰ੍ਥਂ ਯੋਨੌ ਦਦ੍ਯਾਤ੍| ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਹਰਂ ਕ੍ਸਾਰਂ ਮਧੁਸਰ੍ਪਿਸਾ ਲੇਹਯੇਤ੍| ਲਸ਼ੁਨਂ ਮਦਿਰਾਂ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਂ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯੈ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍| ਦਾਸ਼ਮੂਲਿਕਂ ਬਸ੍ਤਿਂ-ਕਲ੍ਪੋਕ੍ਤਂ (ਹ. ਕ. ਅ. ੪|੪) , ਕ੍ਸੀਰਗੋਮੂਤ੍ਰਸਹਿਤਂ ਕ੍ਸਾਰਾਨ੍ਵਿਤਮਸ੍ਯੈ ਦਦ੍ਯਾਤ੍|
Adhikarana raktagulme apravRutte rakte gulmaBedanam (127) · Śloka 127
| ਅਵਰ੍ਤਮਾਨੇ ਰੁਧਿਰੇ ਹਿਤਂ ਗੁਲ੍ਮਪ੍ਰਭੇਦਨਮ੍||੧੨੭||
View original
| अवर्तमाने रुधिरे हितं गुल्मप्रभेदनम्||१२७||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਰਕ੍ਤੇਪ੍ਰਵਰ੍ਤਮਾਨੇ ਸਤਿ ਗੁਲ੍ਮਪ੍ਰਭੇਦਨਂ ਹਿਤਮ੍|
Adhikarana raktagulme pravRutte rakte upekShaNam rakta pravRutte mAMsarasApAnam rakta pravRutte tarUNIsurApAnam (128) · Śloka 128
ਯਮਕਾਭ੍ਯਕ੍ਤਦੇਹਾਯਾਃ ਪ੍ਰਵਤ੍ਤੇ ਸਮੁਪੇਕ੍ਸਣਮ੍| ਰਸੌਦਨਸ੍ਤਥਾਹਾਰਃ ਪਾਨਂ ਚ ਤਰੁਣੀ ਸੁਰਾ||੧੨੮||
View original
यमकाभ्यक्तदेहायाः प्रवृत्ते समुपेक्षणम्| रसौदनस्तथाऽऽहारः पानं च तरुणी सुरा||१२८||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਪ੍ਰਵਤ੍ਤੇ ਰਕ੍ਤੇ ਸਤਿ ਯਮਕਾਭ੍ਯਕ੍ਤਗਾਤ੍ਰਾਯਾਃ ਸਮੁਪੇਕ੍ਸਣਂ-ਸਮ੍ਯਗੁਪੇਕ੍ਸਣਂ ਹਿਤਮ੍| ਤਥਾ, ਆਹਾਰੋ ਰਸੌਦਨੋ ਹਿਤਃ| ਤਰੁਣੀ ਸੁਰਾ ਚ ਪਾਨਮ੍|
Adhikarana raktagulme atipravRutte rakte rakta pittaharakriyA, rakta vAtau vAtaharA kriyA, rakta AnAhAdau udAvartabalAsaghnIkriyA (14) · Śloka 14
ਰੁਧਿਰੇਤਿਪ੍ਰਵਤ੍ਤੇ ਤੁ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਹਰਾਃ ਕ੍ਰਿਯਾਃ| ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਾਤਰੁਗਾਰ੍ਤਾਯਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਵਾਤਹਰਾਃ ਪੁਨਃ||੧੨੯|| ਆਨਾਹਾਦਾਵੁਦਾਵਰ੍ਤਬਲਾਸਘ੍ਨੋ ਯਥਾਯਥਮ੍| ੧੨੯ ੧/੨| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸੂਨੁਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਗ੍ਭਟਵਿਰਚਿਤਾਯਾਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਹਦਯਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਚਤੁਰ੍ਥੇ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਸ੍ਥਾਨੇ ਗੁਲ੍ਮਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਨਾਮ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ||੧੪||
View original
रुधिरेऽतिप्रवृत्ते तु रक्तपित्तहराः क्रियाः| कार्या वातरुगार्तायाः सर्वा वातहराः पुनः||१२९|| आनाहादावुदावर्तबलासघ्नो यथायथम्| १२९ १/२| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचितायामष्टाङ्गहृदयसंहितायां चतुर्थे चिकित्सितस्थाने गुल्मचिकित्सितं नाम चतुर्दशोऽध्यायः||१४||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਰੁਧਿਰੇਤਿਪ੍ਰਵਤ੍ਤੇ ਪੁਨਾ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਹਰਾਃ ਕ੍ਰਿਯਾਃ ਕਾਰ੍ਯਾਃ| ਵਾਤਰੁਗਾਰ੍ਤਾਯਾਃ ਪੁਨਃ ਸਰ੍ਵਾ ਵਾਤਹਰਾਃ ਕ੍ਰਿਯਾਃ ਕਾਰ੍ਯਾਃ| ਆਨਾਹਾਦੌ ਸਤ੍ਯੁਦਾਵਰ੍ਤਬਲਾਸਜਿਤਃ ਕ੍ਰਿਯਾਃ ਕਾਰ੍ਯਾ ਇਤਿ| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਗਾਙ੍ਕਦਤ੍ਤਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਰੀਮਦਰੁਣਦਤ੍ਤਵਿਰਚਿਤਾਯਾਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਹਦਯਟੀਕਾਯਾਂ ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰਾਖ਼੍ਯਾਯਾਂ ਚਤੁਰ੍ਥੇ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਸ੍ਥਾਨੇ ਗੁਲ੍ਮਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਨਾਮ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ ਸਮਾਪ੍ਤਃ|| ੧੪||