14. gulmacikitsitādhyāyaḥ

Adhikarana adhyAyopakramaH · Śloka

அஸ்மாதநந்தரஂ குல்மசிகித்ஸிதமாரப்யதே| ஸம்பந்தஶ்சாஸ்ய ப்ராயேணைகயோகக்ஷேமத்வம், வாதகாரணத்வாத்|

Adhikarana gulmacikitsAdhyAyaH vAtagulme baddhashakRudvAtAdau snigdhaM kRutvA svedaH vAtagulme svedasya Palam (2-3) · Śloka 3

அதாதோ குல்மசிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ| (கத்யஸூத்ரே||௨|| ) குல்மஂ பத்தஶகத்வாதஂ வாதிகஂ தீவ்ரவேதநம்| ரூக்ஷஶீதோத்பவஂ தைலைஃ ஸாதயேத்வாதரோகிகைஃ||௧|| பாநாந்நாந்வாஸநாப்யங்கைஃ ஸ்நிக்தஸ்ய ஸ்வேதமாசரேத்| ஆநாஹவேதநாஸ்தம்பவிபந்தேஷு விஶேஷதஃ||௨|| ஸ்ரோதஸாஂ மார்தவஂ கத்வா ஜித்வா மாருதமுல்பணம்| பித்வா விபந்தஂ ஸ்நிக்தஸ்ய ஸ்வேதோ குல்மமபோஹதி||௩||

ஸ௦-[வாதிகஂ குல்மஂ தீவ்ரருஜஂ புரீஷவாதக்ரஹஂ ரூக்ஷஶீதோத்பூதஂ வாதசிகித்ஸிதோக்தைஸ்தைலைஃ ஸாதயேத்| பாநாந்நாந்வாஸநாப்யங்கைஃ ஸ்நிக்தஸ்ய குல்மிநஃ ஸ்வேதமாசரேத்|] பாநஶப்தேந ஸ்நேஹபாநஂ வேத்யம், ஸ்நிக்தஸ்யேதி வசநாத்| ஆநாஹாதிஷு விஶேஷேண ஸ்வேதமாசரேத்| யஸ்மாத்ஸ்வேதஃ ஸ்நிக்தஸ்ய புஂஸஃ ஸ்ரோதோமதுத்வஂ விதாய மாருதமுல்பணஂ ச ஜித்வா ததா விபந்தஂ பித்த்வா குல்மமபோஹதி|

Adhikarana gulme snehapAnaM hitamUrdhvanABije gulme visheSheNa snehapAnam pakvAshayagate bastiH jaTharAshraye snehA bastiSca (4) · Śloka 4

ஸ்நேஹபாநஂ ஹிதஂ குல்மே விஶேஷேணோர்த்வநாபிஜே| பக்வாஶயகதே பஸ்திருபயஂ ஜடராஶ்ரயே||௪||

ஸ௦-குல்மே ஸ்நேஹபாநஂ ஹிதம்| ஊர்த்வநாபிஜே குல்மே விஶேஷேண ஸ்நேஹபாநஂ ஹிதம்| பக்வாஶயகதே பஸ்திர்ஹிதஃ| ஜடராஶ்ரித உபயஂ-ஸ்நேஹபாநபஸ்த்யாக்யஂ, ஹிதம்|

Adhikarana vAtagulme dIptAgnyAdau bRuMhaNAnyannapAnAni snehAnirUhA anuvAsanASca (5-6) · Śloka 6

தீப்தேऽக்நௌ வாதிகே குல்மே விபந்தேऽநிலவர்சஸோஃ| பஂஹணாந்யந்நபாநாநி ஸ்நிக்தோஷ்ணாநி ப்ரதாபயேத்||௫|| புநஃபுநஃ ஸ்நேஹபாநஂ நிரூஹாஃ ஸாநுவாஸநாஃ| ப்ரயோஜ்யா வாதஜே குல்மே கபபித்தாநுரக்ஷிணஃ||௬||

ஸ௦-வாதிகே குல்மே வஹ்நௌ ஸமித்தே ஸதி வாதஶகதோஶ்ச விபந்தே ஸதி பஂஹணாந்யந்நாதீநி ஸ்நிக்தோஷ்ணாநி ச ப்ரயோஜயேத்| ததா, புநஃபுநஃ ஸ்நேஹபாநஂ ப்ரதாபயேத்| நிரூஹாஶ்ச ஸஹாநுவாஸநா வாதிகே குல்மே கபபித்தாநுரக்ஷிணோ நரஸ்ய ப்ரயோஜ்யாஃ|

Adhikarana bastikarma paraM gulmaghnam tasya hetuH ato vAtapittakaPagulmeShu sAnuvAsanA nirUhAH (7-8) · Śloka 8

பஸ்திகர்ம பரஂ வித்யாத்குல்மக்நஂ, தத்தி மாருதம்| ஸ்வஸ்தாநே ப்ரதமஂ ஜித்வா ஸத்யோ குல்மமபோஹதி||௭|| தஸ்மாதபீக்ஷ்ணஶோ குல்மா நிரூஹைஃ ஸாநுவாஸநைஃ| ப்ரயுஜ்யமாநைஃ ஶாம்யந்தி வாதபித்தகபாத்மகாஃ||௮||

ஸ௦-பஸ்திகர்ம பரஂ-அதிஶயேந, குல்மக்நஂ வித்யாத்| யஸ்மாதத்-பஸ்திகர்ம, ஸ்வஸ்தாநே-பக்வாஶயாக்யே, ப்ரதமஂ பவநஂ ஜித்வா ஸத்யஃ-ஶீக்ரஂ, குல்மஂ ஜயதி| யத ஏவஂ தஸ்மாத்காரணாந்நித்யஂ குல்மா நிரூஹைஃ ஸாநுவாஸநைஃ ப்ரயுஜ்யமாநைஃ ஶாம்யந்தி வாதபித்தகபோத்தாஃ|

Adhikarana vAtagulme shUlAnAhaharaM hi~ggvAdisarpiH (9-10) · Śloka 10

ஹிங்குஸௌவர்சலவ்யோஷபிடதிமதீப்யகைஃ| புஷ்கராஜாஜிதாந்யாம்லவேதஸக்ஷாரசித்ரகைஃ||௯|| ஶடீவசாகந்தைலாஸுரஸைர்ததிஸஂயுதைஃ| ஶூலாநாஹஹரஂ ஸர்பிஃ ஸாதயேத்வாதகுல்மிநாம்||௧௦||

ஸ௦-ஹிங்க்வாதிபிர்ததியுக்தைர்கதஂ ஸாதயேத்| தச்ச பீதஂ வாதகுல்மவதாஂ ஶூலாதிஜித்| த்ரவ்யேப்யஶ்சதுர்கணஂ கதம், கதஸமஂ ததி, கதாச்சதுர்குணஂ ஜலம், இத்யத்ர பாகக்ரமஃ|

Adhikarana vAtagulme udarAnAhAdau ca hapuShAdisarpiH (11-13) · Śloka 13

ஹபுஷோஷணபத்வீகாபஞ்சகோலகதீப்யகைஃ| ஸாஜாஜீஸைந்தவைர்தத்நா துக்தேந ச ரஸேந ச||௧௧|| தாடிமாந்மூலகாத்கோலாத்பசேத்ஸர்பிர்நிஹந்தி தத்| வாதகுல்மோதராநாஹபார்ஶ்வஹத்கோஷ்டவேதநாஃ||௧௨|| யோந்யர்ஶோக்ரஹணீதோஷகாஸஶ்வாஸாருசிஜ்வராந்| |௧௩|

ஸ௦-ஹபுஷாதிபிர்கதாச்சதுர்தாஶைர்த்ரவ்யைஃர்ததிதுக்தாப்யாஂ தாடிமமூலகபதரரஸைஃ ஸமைஃ ஸர்பிஃ பசேத்| தச்ச வாதகுல்மாதீந் பராகுர்யாத்|

Adhikarana vAtagulme dAdhikaM ghRutam (13-21) · Śloka 21

| தஶமூலஂ பலாஂ காலாஂ ஸுஷவீஂ த்வௌ புநர்நவௌ||௧௩|| பௌஷ்கரைரண்டராஸ்நாஶ்வகந்தாபார்க்யமதாஶடீஃ| பசேத்கந்தபலாஶஂ ச த்ரோணேऽபாஂ த்விபலோந்மிதம்||௧௪|| யவைஃ கோலைஃ குலத்தைஶ்ச மாஷைஶ்ச ப்ராஸ்திகைஃ ஸஹ| க்வாதேऽஸ்மிந்ததிபாத்ரே ச கதப்ரஸ்தஂ விபாசயேத்||௧௫|| ஸ்வரஸைர்தாடிமாம்ராதமாதுலுங்கோத்பவைர்யுதம்| ததா துஷாம்புதாந்யாம்லஶுக்தைஃ ஶ்லக்ஷ்ணைஶ்ச கல்கிதைஃ||௧௬|| பார்கீதும்புருஷட்க்ரந்தாக்ரந்திராஸ்நாக்நிதாந்யகைஃ| யவாநகயவாந்யம்லவேதஸாஸிதஜீரகைஃ||௧௭|| அஜாஜீஹிங்குஹபுஷாகாரவீவஷகோஷகைஃ| நிகும்பகும்பமூர்வேபபிப்பலீவேல்லதாடிமைஃ||௧௮|| ஶ்வதஂஷ்ட்ராத்ரபுஸைர்வாருபீஜஹிஂஸ்ராஶ்மபேதகைஃ| மிஸித்விக்ஷாரஸுரஸஸாரிவாநீலிநீபலைஃ||௧௯|| த்ரிகடுத்ரிபடூபேதைர்தாதிகஂ தஹ்யபோஹதி| ரோகாநாஶுதராந் பூர்வாந் கஷ்டாநபி ச ஶீலிதம்||௨௦|| அபஸ்மாரகதோந்மாதமூத்ராகாதாநிலாமயாந்| |௨௧|

ஸ௦-தஶமூலாதீந் பதக் த்விபலப்ரமாணாந் யவாதிபிஃ ப்ரஸ்தப்ரமாணைஃ ஸஹ ஜலத்ரோணே பசேத்| காலா-நீலிநீ| ஸுஷவீ-ஸ்தூலஜீரகஃ| கந்தபலாஶோ-கந்தபத்ரம்| அஸ்மிந் க்வாதே ஸாமாந்யபரிபாஷயா கதே ததிபாத்ரே ச கதப்ரஸ்தஂ விபாசயேத்| கிம்பூதம் ? தாடிமாதிஜை ஸ்வரஸைஸ்ததா துஷாம்ப்வாதிபிஶ்ச ஸர்பிஃஸமைர்யுதம்| ததா பார்க்யாதிபிஃ கல்கீகதைருபேதம்| யவாநகோ-யவாநீபேதஃ| காரவீ-அஜமோதா| வஷகோ-வாஸகஃ| ஊஷகஃ-கல்லரஃ| இபபிப்பலீ-கஜபிப்பலீ| அஶ்மபேதஃ-பாஷாணபேதஃ| தத்-ஏதத், தாதிகஂ நாம கதஂ பூர்வோக்தாநாமயாந் த்ராக்தாரஂ ஹந்தி| அபஸ்மாராதீஂஶ்ச கச்ச்ராநப்யப்யஸ்தஂ ஹந்தி| யதி சாத்ர ஸ்வரஸாலாபஸ்ததா தந்த்ராந்தரோக்தா கல்பநா கார்யா| தந்த்ராந்தரே சோக்தம்-"ப்ரஸ்தஂ கஹீத்வா சூர்ணஸ்ய தோயஸ்ய ப்ரஸ்தமாவபேத்| அஹோராத்ரஸ்திதஂ பூதஂ தத்ஸ்யாத்ஸ்வரஸவத்குணைஃ||" முநிரப்யூசே (ச. சி. அ. ௧ பாதஃ ௨|௧௨)- "ஸ்வரஸாநாமலாபே த்வயஂ விதிஃ,-சூர்ணாநாமாடகமாடகமுதகஸ்யாஹோராத்ரஸ்திதஂ மதிதபூதமாவபேத் தத்ஸ்வரஸவத் ப்ரயோஜ்யம்|" இதி|

Adhikarana vAtagulme tryUShaNAdi ghRutam (21-22) · Śloka 22

| த்ர்யூஷணத்ரிபலாதாந்யசவிகாவேல்லசித்ரகைஃ||௨௧|| கல்கீகதைர்கதஂ பக்வஂ ஸக்ஷீரஂ வாதகுல்மநுத்| |௨௨|

ஸ௦-த்ர்யூஷணாதிபிஃ கல்கீகதைர்கதஂ ஸமாநக்ஷீரஂ சதுர்குணஜலபக்வஂ வாதகுல்மஂ நுததி|

Adhikarana vAtagulme lashunAdighRutam (22-25) · Śloka 25

| துலாஂ லஶுநகந்தாநாஂ பதக்பஞ்சபலாஂஶகம்||௨௨|| பஞ்சமூலஂ மஹச்சாம்புபாரார்தே தத்விபாசயேத்| பாதஶேஷஂ ததர்தேந தாடிமஸ்வரஸஂ ஸுராம்||௨௩|| தாந்யாம்லஂ ததி சாதாய பிஷ்டாஂஶ்சார்தபலாஂஶகாந்| த்ர்யூஷணத்ரிபலாஹிங்குயவாநீசவ்யதீப்யகாந்||௨௪|| ஸாம்லவேதஸஸிந்தூத்ததேவதாரூந் பசேத்ததாத்| தைஃ ப்ரஸ்தஂ தத்பரஂ ஸர்வவாதகுல்மவிகாரஜித்||௨௫||

ஸ௦-லஶுநமூலதுலாஂ பலஶதஂ மஹத் பஞ்சமூலஂ ச ப்ரத்யேகஂ பஞ்சபலதக்நம்| ததேதத்தோயாதஶஶதே பாதஶேஷஂ விபாசயேத்| பாதஶேஷாதர்தேந தாடிமஸ்வரஸஂ ஸுராஂ தாந்யாம்லஂ ததி ச கஹீத்வா த்ர்யூஷணாதீஂஶ்ச த்விகார்ஷிகாநாதாய தைர்கதாத் ப்ரஸ்தஂ பசேத்| தத்-கதஂ, ஸர்வவாதகுல்மவிகாரஜித்|

Adhikarana vAtagulme ShaTpalaM ghRutamapi (26-27) · Śloka 27

ஷட்பலஂ வா பிபேத் ஸர்பிர்யதுக்தஂ ராஜயக்ஷ்மணி| ப்ரஸந்நயா வா க்ஷீரார்தஃ ஸுரயா தாடிமேந வா||௨௬|| கதே மாருதகுல்மக்நஃ கார்யோ தத்நஃ ஸரேண வா| |௨௭|

ஸ௦-ராஜயக்ஷ்மசிகித்ஸிதே (ஶ்லோ. ௨௨) யதுக்தஂ ஷட்பலஂ கதஂ தத்வா பிபேத்| ராஜயக்ஷ்மணீதி விஶேஷணஂ ஸ்பஷ்டார்தம்| கதே ஷட்பலாக்யே க்ஷீரார்தஃ ப்ரஸந்நயா வா கார்யஃ| அதவா ஸுரயா தாடிமேந வா| ததிஸாரேண வா| ஏவஂ க்ஷீரஂ ஹித்வா ப்ரஸந்நாத்யந்யதமேந ஸாதிதஂ கதஂ ஷட்பலஂ வாதகுல்மஜித்ஸ்யாத்|

Adhikarana vAtagulme vRuddhaM kaPamullikhet (27-28) · Śloka 28

| வாதகுல்மே கபோ வத்தோ ஹத்வாऽக்நிமருசிஂ யதி||௨௭|| ஹல்லாஸஂ கௌரவஂ தந்த்ராஂ ஜநயேதுல்லிகேத்து தம்| |௨௮|

ஸ௦-வாதஜே குல்மே ஶ்லேஷ்மா வத்தஃ ஸந்நக்நிஂ ஹத்வா யத்யருச்யாதீந் ஜநயேத்ததா தஂ-கபஂ, உல்லிகேத்-உத்வமேத்|

Adhikarana vAtagulme shUlAdiShu kvAthacUrNa vaTakAH (28-29) · Śloka 29

| ஶூலாநாஹவிபந்தேஷு ஜ்ஞாத்வா ஸஸ்நேஹமாஶயம்||௨௮|| நிர்யூஹசூர்ணவடகாஃ ப்ரயோஜ்யா கதபேஷஜைஃ| |௨௯|

ஸ௦-ஶூலாதிஷு ஸத்ஸு ஸஸ்நேஹமாஶயஂ ஜ்ஞாத்வா கதோக்தைரௌஷதைஃ (கதபேஷஜைஃ)- அநந்தரோக்தாநாஂ கதாநாமௌஷதைஃ, க்வாதசூர்ணகுடிகா வா ஸஹ ப்ரயோஜ்யாஃ|

Adhikarana vAtagulme shUlA cUrNAnAmanupAnam (29-30) · Śloka 30

| கோலதாடிமகர்மாம்புதக்ரமத்யாம்லகாஞ்ஜிகைஃ||௨௯|| மண்டேந வா பிபேத்ப்ராதஶ்சூர்ணாந்யந்நஸ்ய வா புரஃ| |௩௦|

ஸ௦-கோலாத்யம்புபிஸ்தக்ராதிபிர்வா ப்ராதஶ்சூர்ணாநி-கதௌஷதீநாஂ ஸம்பந்தீநி, மண்டேந ஸஹ பிபேத்| அதவா அந்நஸ்ய-ஆஹாரஸ்ய, புரஃ-பூர்வஂ, பிபேத்|

Adhikarana vAtagulme kaPayukte vaTakAH (30-31) · Śloka 31

| சூர்ணாநி மாதுலுங்கஸ்ய பாவிதாந்யஸகத்ரஸே||௩௦|| குர்வீத கார்முகதராந் வடகாந் கபவாதயஃ| |௩௧|

ஸ௦-சூர்ணாநி மாதுலுங்கரஸேந முஹுர்முஹுர்பாவிதாநி வடகாந் கர்மகரணஸமர்தாந் குர்வீத| கபவாதயோஃ-கபவாதிகே குல்ம இத்யர்தஃ|

Adhikarana vAtagulme hiDgvAdi cUrNaM hRucCUlakRucCragulmAdiharam (31-33) · Śloka 33

ஹிங்குவசாவிஜயாபஶுகந்தா- தாடிமதீப்யகதாந்யகபாடாஃ| புஷ்கரமூலஶடீஹபுஷாக்நி- க்ஷாரயுகத்ரிபடுத்ரிகடூநி||௩௧|| ஸாஜாஜிசவ்யஂ ஸஹதித்திடீகஂ ஸவேதஸாம்லஂ விநிஹந்தி சூர்ணம்| ஹத்பார்ஶ்வபஸ்தித்ரிகயோநிபாயு- ஶூலாநி வாய்வாமகபோத்பவாநி||௩௨|| கச்ச்ராந் குல்மாந் வாதவிண்மூத்ரஸங்கஂ கண்டே பந்தஂ ஹத்க்ரஹஂ பாண்டுரோகம்| அந்நாஶ்ரத்தாப்லீஹதுர்நாமஹித்மா- வர்த்மாத்மாநஶ்வாஸகாஸாக்நிஸாதாந்||௩௩||

ஸ௦-ஹிங்க்வாதிகமேதச்சூர்ணஂ ஹச்சூலாதீந்நிஹந்தி ததா கச்ச்ரகுல்மாதீஂஶ்ச| தோதகோபஜாதிஶாலிந்யஃ|

Adhikarana vAtagulme vaishvAnaraScUrNaH (34) · Śloka 34

லவணயவாநீதீப்யக- கணநாகரமுத்தரோத்தரஂ வத்தம்| ஸர்வஸமாஂஶஹரீதகீ- சூர்ணஂ வைஶ்வாநரஃ ஸாக்ஷாத்||௩௪||

ஸ௦-லவணாதிகஂ க்ரமேணோத்தரஂ பாகவத்தஂ ஸர்வஸமபாகா ஹரிதகீதி சூர்ணமேதத்ஸாக்ஷாத்வைஶ்வாநரஃ, தீபநகுணஸாமாந்யாத்| ஆர்யாவதம்|

Adhikarana vAtagulme trikaTukAdi cUrNam (35) · Śloka 35

த்ரிகடுகமஜமோதா ஸைந்தவஂ ஜீரகே த்வே ஸமதரணததாநாமஷ்டமோ ஹிங்குபாகஃ| ப்ரதமகவலபோஜ்யஃ ஸர்பிஷா ஸஂப்ரயுக்தோ ஜநயதி ஜடராக்நிஂ வாதகுல்மஂ நிஹந்தி||௩௫||

ஸ௦-த்ரிகடுகாதீநாஂ ஸப்தாநாஂ ஸமதரணததாநாஂ-ஸமப்ரமாணஸ்தாபிதாநாஂ, ஹிங்குபாகோऽஷ்டமோ 'தேயஃ' இத்யத்யாஹார்யம்| கேசித்த்வேவஂ வ்யாக்யாநயந்தி| தரணஶப்தேந பலஸ்ய தஶமோ பாக உச்யதே| தரணே ததா தரணததாஃ, ஸமாஶ்ச தே தரணததாஶ்ச, தேஷாஂ ஸமதரணததாநாஂ த்ரிகடுகாதீநாமஷ்டமோ ஹிங்குபாகோ தேயஃ| ஸ ச ப்ரதமகவலே போஜ்யோ-பக்ஷணீயஃ| ஸர்பிஷா ஸம்யக் ப்ரயுக்தோ-மிஶ்ரிதோ, ஜடராக்நிஂ ஜநயதி, வாதகுல்மஂ ச ஹந்தி| மாலிநீவத்தம்|

Adhikarana vAtagulme shArdUlaScUrNaH (36) · Śloka 36

ஹிங்கூக்ராபிடஶுண்ட்யஜாஜிவிஜயாவாட்யாபிதாநாமயை- ஶ்சூர்ணஃ கும்பநிகும்பமூலஸஹிதைர்பாகோத்தரஂ வர்திதைஃ| பீதஃ கோஷ்ணஜலேந கோஷ்டஜருஜோ குல்மோதராதீநயஂ ஶார்தூலஃ ப்ரஸபஂ ப்ரமத்ய ஹரதி வ்யாதீந் மகௌகாநிவ||௩௬||

ஸ௦-ஹிங்கூக்ரேத்யாதிபிர்பாகோத்தரமஂஶாதிகஂ வர்திதைஶ்சூர்ணஃ கோஷ்ணஜலேந பீதோ ஜடரருஜாதீந் பராகரோதி| அயஂ ஶார்தூலாக்யஶ்சூர்ணோ ஹடாத் ப்ரமத்ய வ்யாதீந் மகௌகாநிவ ஶார்தூலஃ-ஸிஂஹஃ| அப்யத ஏவ ஶ்லேஷோபமாऽயமலங்காரஃ| ததா பீமஶப்தேந ஶார்தூலவிக்ரீடிதஂ வத்தமுபலக்ஷ்யதே| யதா ஶார்தூலஶப்தேந பீமஸேந இதி| ஶார்தூலவிக்ரீடிதஂ வத்தம்|

Adhikarana vAtagulme sindhUtthAdicUrNam (37) · Śloka 37

ஸிந்தூத்தபத்யாகணதீப்யகாநாஂ சூர்ணாநி தோயைஃ பிபதாஂ கவோஷ்ணைஃ| ப்ரயாதி நாஶஂ கபவாதஜந்மா நாராசநிர்பிந்ந இவாமயௌகஃ||௩௭||

ஸ௦-ஸிந்தூத்தாதீநாஂ சூர்ணாநி கோஷ்ணைஸ்தோயைஃ பிபதாஂ கபவாதஜோ ரோகஸங்கோ நாஶஂ யாதி| க இவ ? நாராசேந நிர்பிந்ந இவேத்யுபமா| உபஜாதிவத்தம்|

Adhikarana vAtagulme pUtIkAdiBasma (38) · Śloka 38

பூதிகபத்ரகஜசிர்படசவ்யவஹ்நி- வ்யோஷஂ ச ஸஂஸ்தரசிதஂ லவணோபதாநம்| தக்த்வா விசூர்ண்ய ததிமஸ்துயுதஂ ப்ரயோஜ்யஂ குல்மோதரஶ்வயதுபாண்டுகுதோத்பவேஷு||௩௮||

ஸ௦-பூதிகாதித்ரவ்யஂ ஸஂஸ்தரசிதஂ யதாக்ரமநிர்திஷ்டமுபர்யுபரிபாவேந ஸஂஸ்தீர்ணஂ ததா லவணோபதநஂ லவணஂ ஸர்வோபர்யுபதாநஂ தத்த்வாऽநந்தரஂ தக்த்வா ஸஞ்சூர்ண்ய ததோ ததிமஸ்துநா யுதஂ குல்மாதிஷு ப்ரயோஜ்யம்| வஸந்ததிலகாவத்தம்|

Adhikarana vAtagulme hi~ggvAdi (39-40) · Śloka 40

| ஹிங்குத்ரிகுணஂ ஸைந்தவமஸ்மாத்த்ரிகுணஂ ச தைலமைரண்டம்||௩௯|| தத்த்ரிகுணரஸோநரஸஂ குல்மோதரவர்த்மஶூலக்நம்| |௪௦|

ஸ௦-ஸைந்தவஂ ஹிங்குதஸ்த்ரிகுணம்| அஸ்மாச்ச-ஸைந்தவாத், ஐரண்டதைலஂ த்ரிகுணம்| தஸ்மாச்ச-ஐரண்டதைலாத், த்ரிகுணஂ ரஸோநஸ்ய ரஸம்| ததேதத்குல்மாதிக்நம்| ஆர்யாவத்தம்|

Adhikarana vAtagulme mAtulu~ggarasAdi (40-41) · Śloka 41

| மாதுலுங்கரஸோ ஹிங்கு தாடிமஂ பிடஸைந்தவம்||௪௦|| ஸுராமண்டேந பாதவ்யஂ வாதகுல்மருஜாபஹம்| |௪௧|

மாதுலுங்கரஸாதிகஂ ஸுராமண்டேந பாதவ்யஂ வாதகுல்மபீடாஹரம்|

Adhikarana vAtagulme shuNThyAdicUrNam (41-42) · Śloka 42

| ஶுண்ட்யாஃ கர்ஷஂ குடஸ்ய த்வௌ தௌதாத்கஷ்ணதிலாத்பலம்||௪௧|| காதந்நேகத்ர ஸஞ்சூர்ண்ய கோஷ்ணக்ஷீராநுபோ ஜயேத்| வாதஹத்ரோககுல்மார்ஶோயோநிஶூலஶகத்க்ரஹாந்||௪௨||

ஶுண்ட்யாஃ கர்ஷோ குடஸ்ய த்வௌ கர்ஷௌ லுஞ்சிதகஷ்ணதிலாத்பலமித்யேகத்ர மிஶ்ரயித்வா காதந் கோஷ்ணக்ஷீராநுபஃ ஸந் வாதஹத்ரோகாதீந் ஜயேத்|

Adhikarana vAtagulme sakaPe eraNDatailaM prasannayA,vAtagulme sapite eraNDatailaM payasA (43) · Śloka 43

பிபேதேரண்டதைலஂ து வாதகுல்மீ ப்ரஸந்நயா| ஶ்லேஷ்மண்யநுபலே வாயௌ, பித்தே து பயஸா ஸஹ||௪௩||

ஸ௦-வாதகபாநுகே ஸத்யேரண்டதைலஂ ப்ரஸந்நயா ஸஹஸா குல்மவாந் பிபேத்| பித்தே த்வநுகதே பயஸா ஸஹைரண்டதைலஂ பிபேத்|

Adhikarana vAtagulme sasantApe sasneho virekaH vAtagulme sasantApe raktamokShaH (44-45) · Śloka 45

விவத்தஂ யதி வா பித்தஂ ஸந்தாபஂ வாதகுல்மிநஃ| குர்யாத்விரேசநீயோऽஸௌ ஸஸ்நேஹைராநுலோமிகைஃ||௪௪|| தாபாநுவத்தாவேவஂ ச ரக்தஂ தஸ்யாவஸேசயேத்| |௪௫|

ஸ௦-வாதகுல்மிநஃ பித்தஂ விவத்தஂ யதி ஸந்தாபஂ குர்யாத், ததாऽஸௌ-வாதகுல்மீ, விரேசநீயோ-விரேசநார்ஹஃ| கைஃ ? ஆநுலோமிகைர்த்ரவ்யைஃ ஸ்நேஹயுதைஃ| ஏவஂ [ச]-விரக்தஸ்யாபி, தாபாநுவர்தநே ஸதி தஸ்ய ரக்தஸ்ராவஂ குர்யாத்|

Adhikarana vAtagulme lashunakShIraM udAvartAdiharam (45-47) · Śloka 47

| ஸாதயேச்சுத்தஶுஷ்கஸ்ய லஶுநஸ்ய சதுஷ்பலம்||௪௫|| க்ஷீரோதகேऽஷ்டகுணிதே க்ஷீரஶேஷஂ ச பாசயேத்| வாதகுல்மமுதாவர்தஂ கத்ரஸீஂ விஷமஜ்வரம்||௪௬|| ஹத்ரோகஂ வித்ரதிஂ ஶோஷஂ ஸாதயத்யாஶு தத்பயஃ| |௪௭|

ஸ௦-க்ஷீரஂ சோதகஂ ச க்ஷீரோதகம்| தஸ்மிந் லஶுநாதஷ்டகுணே ஶுத்தஶுஷ்கஸ்ய லஶுநஸ்ய சதுஷ்பலஂ ஸாதயேத்| ததஃ க்ஷீரஶேஷஂ விபாசயேத்| தச்ச க்ஷீரஶேஷஂ வாதகுல்மாதீந்ய(ந)பிபவதி|

Adhikarana vAtagulme tailAdimishraNam (47-48) · Śloka 48

| தைலஂ ப்ரஸந்நா கோமூத்ரமாரநாலஂ யவாக்ரஜஃ||௪௭|| குல்மஂ ஜடரமாநாஹஂ பீதமேகத்ர ஸாதயேத்| |௪௮|

ஸ௦-தைலாதிகமேகத்ர-மிலிதஂ, பீதஂ குல்மாதீந் ஹந்தி|

Adhikarana vAtagulme citrakAdikvAthaH (48-49) · Śloka 49

| சித்ரகக்ரந்திகைரண்டஶுண்டீக்வாதஃ பரஂ ஹிதஃ||௪௮|| ஶூலாநாஹவிபந்தேஶு ஸஹிங்குபிடஸைந்தவஃ| |௪௯|

ஸ௦-சித்ரகாதிக்வாதோ ஹிங்க்வாதியுதஃ பரஂ ஶூலாதிஷு ஹிதஃ|

Adhikarana vAtagulme puShkarAdikvAthaH (49-50) · Śloka 50

| புஷ்கரைரண்டயோர்மூலஂ யவதந்வயவாஸகம்||௪௯|| ஜலேந க்வதிதஂ பீதஂ கோஷ்டதாஹருஜாபஹம்| |௫௦|

ஸ௦-புஷ்கரைரண்டமூலாதிகஂ ஜலேந க்வதிதஂ பீதஂ கோஷ்டதாஹாதிஜித்|

Adhikarana vAtagulme vATyAdikvAthaH (50-51) · Śloka 51

| வாட்யாஹ்வைரண்டதர்பாணாஂ மூலஂ தாரு மஹௌஷதம்||௫௦|| பீதஂ நிஃக்வாத்ய தோயேந கோஷ்டபஷ்டாஂஸஶூலஜித்| |௫௧|

ஸ௦-வாட்யாஹ்வாதீநாஂ மூலஂ தேவதார்வாதி ச தோயக்வதிதஂ பீதஂ கோஷ்டாதிஶூலஜித்|

Adhikarana vAtagulme shilAjatu payasA (51-52) · Śloka 52

| ஶிலாஜஂ பயஸாऽநல்பபஞ்சமூலஶ்ரதேந வா||௫௧|| வாதகுல்மீ பிபேத்| |௫௨|

ஸ௦-ஶிலாஜது வா மஹத்பஞ்சமூலக்வதிதேந க்ஷீரேண ஸஹ வாதகுல்மீ பிபேத்|

Adhikarana vAtagulme udAvarte vATyaBojanam (52) · Śloka 52

வாட்யமுதாவர்தே து போஜயேத்| ஸ்நிக்தஂ பைப்பலிகைர்யூஷைர்மூலகாநாஂ ரஸேந வா||௫௨||

ஸ௦-உதாவர்தே ஸதி வாட்யஂ ஸ்நிக்தஂ-ஸஸ்நேஹஂ, பிப்பலீஸஂஸ்கதைர்யூஷைஃ ஸஹ போஜயேத்| அதவா, மூலகரஸேநாஶ்நீயாத்|

Adhikarana vAtagulme baddhaviNmArUte yavAnnaM kulmAshA vA (53) · Śloka 53

பத்தவிண்மாருதோऽஶ்ர்நீயாத்க்ஷீரேணோஷ்ணேந யாவகம்| குல்மாஷாந் வா பஹுஸ்நேஹாந் பக்ஷயேல்லவணோத்தராந்||௫௩||

ஸ௦-பத்தவிண்மாருத உஷ்ணேந க்ஷீரேண யாவகமஶ்ர்நீயாத்| அதவா, குல்மாஷாந் பஹுஸ்நேஹாந் லவணப்ரதாநாந் பக்ஷயேத்|

Adhikarana vAtagulme samale nIlinyAdi ghRutam (54) · Śloka 54

நீலிநீத்ரிவதாதந்தீபத்யாகம்பில்லகைஃ ஸஹ| ஸமலாய கதஂ தேயஂ ஸபிடக்ஷாரநாகரம்||௫௪||

ஸ௦-நீலிந்யாதிபிஃ ஸஹ ஸதோஷாய நராய பிடாதியுதஂ கதஂ தேயம்|

Adhikarana vAtagulme kukkuTAdimAMsam (55-58) · Śloka 58

நீலிநீஂ த்ரிபலாஂ ராஸ்நாஂ பலாஂ கடுகரோஹிணீம்| பசேத்விடங்கஂ வ்யாக்ரீஂ ச பாலிகாநி ஜலாடகே||௫௫|| ரஸேऽஷ்டபாகஶேஷே து கதப்ரஸ்தஂ விபாசயேத்| தத்நஃ ப்ரஸ்தேந ஸஂயோஜ்ய ஸுதாக்ஷீரபலேந ச||௫௬|| ததோ கதபலஂ தத்யாத்யவாகூமண்டமிஶ்ரிதம்| ஜீர்ணே ஸம்யக்விரிக்தஂ ச போஜயேத்ரஸபோஜநம்||௫௭|| குல்மகுஷ்டோதரவ்யங்கஶோபபாண்ட்வாமயஜ்வராந்| ஶ்வித்ரஂ ப்லீஹாநமுந்மாதஂ ஹந்த்யேதந்நீலிநீகதம்||௫௮||

ஸ௦-நீலிந்யாதீந் பலிகாந் ஜலாடகே பசேத்| அஷ்டபாகஶேஷே ச ரஸே ததிப்ரஸ்தேந ஸுதாக்ஷீரபலேந ச மிஶ்ரயித்வா கதப்ரஸ்தஂ விபாசயேத்| ததோ கதபலஂ யவாகூமண்டமிஶ்ரிதஂ தத்யாத்| ஜீர்ணே ச கதே ஸம்யக்விரிக்தஂ நரஂ ரஸயுதஂ போஜநஂ போஜயேத்| ஏதச்ச நீலிநீகதஂ குல்மாதீந் ஹந்தி|

Adhikarana vAtagulme shAlyannaM madirA ghRutam (59) · Śloka 59

குக்குடாஶ்ச மயூராஶ்ச தித்திரிக்ரௌஞ்சவர்தகாஃ| ஶாலயோ மதிரா ஸர்பிர்வாதகுல்மசிகித்ஸிதம்||௫௯||

ஸ௦-குக்குடாதயோ வாதகுல்மே சிகித்ஸிதஂ-உபக்ரமஃ|

Adhikarana vAtagulme annapAnaM ca (60) · Śloka 60

மிதமுஷ்ணஂ த்ரவஂ ஸ்நிக்தஂ போஜநஂ வாதகுல்மிநாம்| ஸமண்டா வாருணீ பாநஂ தப்தஂ வா தாந்யகைர்ஜலம்||௬௦||

ஸ௦-வாதகுல்மிநாஂ ச போஜநஂ மிதமுஷ்ணஂ த்ரவஂ ஸ்நிக்தஂ ச ஸ்யாத்| வாருணீ ஸமண்டா தாந்யகைஃ ஶதஂ ஜலஂ வா பாநஂ ஸ்யாத்|

Adhikarana pittagulme snigdhoShNaje virekaH (61) · Śloka 61

ஸ்நிக்தோஷ்ணேநோதிதே குல்மே பைத்திகே ஸ்ரஂஸநஂ ஹிதம்| |௬௧|

ஸ௦-பைத்திகே குல்மே ஸ்நிக்தோஷ்ணேநோத்திதே ஸதி ஸ்ரஂஸநஂ ஹிதம்| ததேவ விரேசநமாஹ-

Adhikarana pittagulme drAkShAdivirecanam (61-62) · Śloka 62

த்ராக்ஷாபயாகுடரஸஂ கம்பில்லஂ வா மதுத்ருதம்||௬௧|| கல்போத்கஂ ரக்தபித்தோக்தஂ| |௬௨|

ஸ௦-த்ராக்ஷாபயாகுடரஸஂ ஸ்ரஂஸநஂ ஹிதம்| அதவா, மதுத்ருதஂ கம்பில்லஂ ஸ்ரஂஸநஂ ஹிதம்| கல்போக்தஂ விரேசநஂ-விரேசநகல்பவிஹிதஂ, (ஹ. க. அ. ௨) , அக்தபித்தோக்தஂ-"த்ரிவதா த்ரிபலா" (ஹ. சி. அ. ௨|௧௦) இத்யாதிகஂ, ஹிதம்|

Adhikarana pittagulme rUkShoShNaje saMshamanam,pittarUkSho tiktAdighRutam pittarUkSho tRuNapa~jcamUlAdi kShIram (62-63) · Śloka 63

குல்மே ரூக்ஷோஷ்ணஜே புநஃ| பரஂ ஸஂஶமநஂ ஸர்பிஸ்திக்தஂ வாஸாகதஂ ஶ்ரதம்||௬௨|| தணாக்யபஞ்சாக்வாதே ஜீவநீயகணேந வா| ஶ்ரதஂ தேநைவ வா க்ஷீரஂ ந்யக்ரோதாதிகணேந வா||௬௩||

ஸ௦-ரூக்ஷோஷ்ணஜே பைத்திகே குல்மே ஸர்பிஸ்திக்தஂ-குஷ்டசிகித்ஸிதோக்தஂ (ஹ. சி. அ. ௧௯|௨) , ததா வாஸாகதஂ (ஹ. சி. அ. ௨|௪௨) ஸஂஶமநஂ ஶ்ரேஷ்டம்| தணாக்யஂ பஞ்சகஂ-"தர்பகாஸேக்ஷு" (ஹ. ஸூ. அ. ௬|௧௭௧) இத்யாதி, தஸ்ய க்வாதே ஶ்ரதஂ கதஂ ஹிதம்| அதவா, ஜீவநீயகணேந ஶ்ரதஂ கதஂ ஹிதம்| தேநைவ-ஜீவநீயகணேந, ஶ்ரதஂ க்ஷீரஂ ஹிதம்| ந்யக்ரோதாதிகணேந வா ஶ்ரதஂ க்ஷீரஂ ஹிதம்|

Adhikarana pittagulme rUkShoShNaje Atyayike virek (64) · Śloka 64

தத்ராபி ஸ்ரஂஸநஂ யுஞ்ஜ்யாச்சீக்ரமாத்யயிகே பிஷக்| |௬௪|

ஸ௦-தத்ராபி-ந கேவலஂ ஸ்நிக்தோஷ்ணஜே ரூக்ஷோஷ்ணஜேऽபி பைத்திகே ஸாமாந்யதோ வா ஸமுத்பந்நே குல்மே, ஆத்யயிகே ஶீக்ரஂ ஸ்ரஂஸநஂ யுஞ்ஜ்யாத்| கேந ? இத்யாஹ-

Adhikarana pittagulme rUkShoShNaje Atyayike virekadravyaghRutaM kShIraM vAhNaje (64) · Śloka 64

| வைரேசநிகஸித்தேந ஸர்பிஷா பயஸாऽபி வா||௬௪||

ஸ௦-விரேசநவிஹிதத்ரவ்யஸித்தேந ஸர்பிஷா க்ஷீரேண வா|

Adhikarana pittagulme AmalakAdighRutam (65-66) · Śloka 66

ரஸேநாமலகேக்ஷூணாஂ கதப்ரஸ்தஂ விபாசயேத்| பத்யாபாதஂ பிபேத்ஸர்பிஸ்தத்ஸித்தஂ பித்தகுல்மநுத்||௬௫|| பிபேத்வா தைல்வகஂ ஸர்பிர்யச்சோக்தஂ பித்தவித்ரதௌ| |௬௬|

ஸ௦-ஆமலகஸ்யேக்ஷோஶ்ச ரஸேந கதாச்சதுர்குணிதேநாடகமாநேந பத்யாபாதஂ கதப்ரஸ்தஂ விபாசயேத்| தச்ச ஸித்தஂ பித்தகுல்மஂ ஹந்தி| தைல்வகமதவா ஸர்பிஃ (ஹ. சி. அ. ௨௧|௩௨) பிபேத்| யச்ச பித்தவித்ரதாவுக்தஂ கதஂ (ஹ. சி. அ. ௧௩|௪) தச்ச பிபேத்|

Adhikarana pittagulme drAkShAdikalkaH (66-67) · Śloka 67

| த்ராக்ஷாஂ பயஸ்யாஂ மதுகஂ சந்தநஂ பத்மகஂ மது||௬௬|| பிபேத்தண்டுலதோயேந பித்தகுல்மோபஶாந்தயே| |௬௭|

ஸ௦-த்ராக்ஷாதி தண்டுலஜலேந ஸஹ பித்தகுல்மஶாந்தயே பிபேத்|

Adhikarana pittagulme trAyamANAkvAthaH (67-69) · Śloka 69

| த்விபலஂ த்ராயமாணாயா ஜலத்விப்ரஸ்தஸாதிதம்||௬௭|| அஷ்டபாகஸ்திதஂ பூதஂ கோஷ்ணஂ க்ஷீரஸமஂ பிபேத்| பிபேதுபரி தஸ்யோஷ்ணஂ க்ஷீரமேவ யதாபலம்||௬௮|| தேந நிர்ஹததோஷஸ்ய குல்மஃ ஶாம்யதி பைத்திகஃ| |௬௯|

ஸ௦-த்ராயந்த்யா த்விபலஂ ஜலத்விப்ரஸ்தஸாதிதமஷ்டபாகாவஶேஷஂ படேந பூதஂ க்ஷீரஸமஂ பிபேத்| தஸ்யோபரி கோஷ்ணஂ க்ஷீரமேவ யதாஶக்தி பிபேத்-நாந்யத்கிஞ்சித்| தேந-க்ஷீரேண, அபஹததோஷஸ்ய குல்மஃ பைத்திகஃ ஶாம்யதி|

Adhikarana pittagulme dAhe shItairghRutAdibhirabhya~ggalepasparshAdiShu raktaharaNamulme (69-70) · Śloka 70

| தாஹேऽப்யங்கோ கதைஃ ஶீதைஃ ஸாஜ்யைர்லேபோ ஹிமௌஷதைஃ||௬௯|| ஸ்பர்ஶஃ ஸரோருஹாஂ பத்ரைஃ பாத்ரைஶ்ச ப்ரசலஜ்ஜலைஃ| |௭௦|

ஸ௦-பைத்திகே குல்மே தாஹே ஸதி கதைஃ ஶீதைஃ-ஶீதவீர்யஸாதிதைஃ ஸ்பர்ஶதஶ்ச ஶீதைஃ, அப்யங்கஸ்ததா லேபஃ ஶீதவீர்யௌஷதைஃ ஸகதைஃ ஸ்யாத்| பத்மபத்ரைஃ பாத்ரைஶ்ச ப்ரசலஜ்ஜலைஃ ஸ்பர்ஶஃ|

Adhikarana pittagulme raktasruteH phalamulme (70-72) · Śloka 72

| விதாஹபூர்வரூபேஷு ஶூலே வஹ்நேஶ்ச மார்தவே||௭௦|| பஹுஶோऽபஹரேத்ரக்தஂ பித்தகுல்மே விஶேஷதஃ| சிந்நமூலா விதஹ்யந்தே ந குல்மா யாந்தி ச க்ஷயம்||௭௧|| ரக்தஂ ஹி வ்யம்லதாஂ யாதி, தச்ச நாஸ்தி ந சாஸ்தி ருக்| |௭௨|

ஸ௦-விதாஹபூர்வரூபேஷு குல்மேஷு ததா ஶூலே வஹ்நிமாந்த்யே ச ஸதி பஹூந் வாராந் ரக்தஂ ஹரேத்| பித்தகுல்மே விஶேஷேணாஸ்ரஂ ஹரேத்| ஸ௦-சிந்நமூலா குல்மா ந விதஹ்யந்தே-ந பாகஂ யாந்தி| ச-புநஃ, க்ஷயஂ யாந்தி| ஹி-யஸ்மாத், ரக்தமந்தஃஸ்திதஂ வ்யம்லீபாவஂ யாதி| தச்ச-ரக்தஂ, நாஸ்தி ததஸ்ததுத்தா ருகபி நாஸ்தி|

Adhikarana pittagulme mlAnatve jA~ggalarasaH pitta sasheShArtau sarpiH (72-73) · Śloka 73

| ஹததோஷஂ பரிம்லாநஂ ஜாங்கலைஸ்தர்பிதஂ ரஸைஃ||௭௨|| ஸமாஶ்வஸ்தஂ ஸஶோஷார்திஂ ஸர்பிரப்யாஸயேத்புநஃ| |௭௩|

ஸ௦-ஹததோஷஂ பரிம்லாநஂ நரஂ ஜாங்கலமாஂஸரஸைஸ்தர்பிதஂ ஸமாஶ்வஸ்தஂ ஸந்தஂ ஸஶேஷார்திஂ ஸர்பிரப்யாஸயேத்|

Adhikarana pittagulme pAkonmukhe pittavidradhivat kriyA (73-74) · Śloka 74

| ரக்தபித்தாதிவத்தத்வாத்க்ரியாமநுபலப்ய வா||௭௩|| குல்மே பாகோந்முகே ஸர்வா பித்தவித்ரதிவத்க்ரியா| |௭௪|

ஸ௦-ரக்தபித்தாதிவத்தத்வாத்தேதோஃ க்ரியாஂ வாऽநுபலப்ய-அநாஸாத்ய, குல்மே பாகோந்முகே ஸதி ஸர்வா பித்தவித்ரதிதுல்யா க்ரியா ஸ்யாத்|

Adhikarana pittagulme annaM pAnaM ca (74-75) · Śloka 75

| ஶாலிர்கவ்யாஜபயஸீ படோலீ ஜாங்கலஂ கதம்||௭௪|| தாத்ரீ பரூஷகஂ த்ராக்ஷா கர்ஜூரஂ தாடிமஂ ஸிதா| போஜ்யஂ, பாநேऽம்பு பலயா பஹத்யாத்யைஶ்ச ஸாதிதம்||௭௫||

ஸ௦-ஶால்யாதி போஜ்யம்| பாநே பலயா ஸாதிதஂ ஜலஂ பஹத்யாதிநா வா|

Adhikarana shleShmagulme pUrvaM vamanam shleShmAvamye upavAsaH shleShma tiktAdisaMsargyA hi~ggvAdiBiSca vanhisandhukShaNam (76-77) · Śloka 77

ஶ்லேஷ்மஜே வாமயேத்பூர்வமவம்யமுபவாஸயேத்| திக்தோஷ்ணகடுஸஂஸர்க்யா வஹ்நிஂ ஸந்துக்ஷயேத்ததஃ||௭௬|| ஹிங்க்வாதிபிஶ்ச த்விகுணக்ஷாரஹிங்க்வம்லவேதஸைஃ| |௭௭|

ஸ௦-ஶ்லேஷ்மஜே குல்மே பூர்வஂ வாமயேத்| அவமநாஹ து லங்கயேத்| கதோபவாஸஸ்ய திக்தோஷ்ணகடுத்ரவ்யயுதயா ஸஂஸர்க்யா வஹ்நிஂ தீபயேத்| ததா ஹிங்க்வாதிபிரக்நிஂ ஸந்துக்ஷயேத்| கிம்பூதைஃ ? த்விகுணாநி க்ஷாரஹிங்க்வம்லவேதஸாநி யேஷு தைஃ|

Adhikarana shleShmagulme nigUDhatvAdiyute svedanaM ghRutapAnaM ca (77-78) · Śloka 78

| நிகூடஂ யதி வோந்நத்தஂ ஸ்திமிதஂ கடிநஂ ஸ்திரம்||௭௭|| ஆநாஹாதியுதஂ குல்மஂ ஸஂஸ்வேத்ய விநயேதநு| கதஂ ஸக்ஷாரகடுகஂ பாதவ்யஂ கபகுல்மிநாம்||௭௮||

ஸ௦-நிகூடாதிதர்மயுக்தஂ குல்மஂ ஸஂஶோத்ய(ஸஂஸ்வேத்ய) விநயேத்-உபஶமயேத்| பஶ்சாத் கபகுல்மிநாஂ கதஂ க்ஷாரகடுகயுதஂ பாதவ்யம்|

Adhikarana shleShmagulme dashamUlaghRutam (79) · Śloka 79

ஸவ்யோஷக்ஷாரலவணஂ ஸஹிங்குபிடதாடிமம்| கபகுல்மஂ ஜயத்யாஶு தஶமூலஶ்கதஂ தம்||௭௯||

ஸ௦-வ்யோஷாதியுதஂ தஶமூலபக்வஂ ஸர்பிஃ கபகுல்மஂ ஶீக்ரமேவ ஹந்தி|

Adhikarana shleShmagulme bhallAtakaghRutam (80-83) · Śloka 83

பல்லாதகாநாஂ த்விபலஂ பஞ்சமூலஂ பலோந்மிதம்| அல்பஂ தோயாடகே ஸாத்யஂ பாதஶேஷேண தேந ச||௮௦|| துல்யஂ கதஂ துல்யபயோ விபசேதக்ஷஸம்மிதைஃ| விடங்கஹிங்குஸிந்தூத்தயாவஶூகஶடீபிடைஃ||௮௧|| ஸத்வீபிராஸ்நாயஷ்ட்யாஹ்வஷட்க்ரந்தாகணநாகரைஃ| ஏதத்பல்லாதககதஂ கபகுல்மஹரஂ பரம்||௮௨|| ப்லீஹபாண்ட்வாமயஶ்வாஸக்ரஹணீரோககாஸஜித்| |௮௩|

ஸ௦-பல்லாதகாநாஂ த்விபலஂ அல்பஂ-ஹ்ரஸ்வஂ, பஞ்சமூலஂ பதக் பலப்ரமாணஂ தோயாடகே ஸாதநீயம்| பாதஶேஷேண ச தேந க்வாதேந ஸமஂ ஸர்பிஸ்துல்யக்ஷீரஂ விடங்காதிபிஃ கல்கீபூதைஃ கார்ஷிகைர்விபாசயேத்| ஏதச்ச பல்லாதககதஂ பரஂ-ஸுஷ்டு, கபகுல்மஹரஂ ப்லீஹாதிஜிச்ச|

Adhikarana shleShmagulme sarvadehe ca svedaH (83) · Śloka 83

| ததோऽஸ்ய குல்மே தேஹே ச ஸமஸ்தே ஸ்வேதமாசரேத்||௮௩||

ஸ௦-ததோ-கதபாநாதநந்தரஂ, குல்மே தேஹே சாஸ்ய ஸமஸ்தே ஸ்வேதமாசரேத்|

Adhikarana shleShmagulme snehasvedaphalam (84) · Śloka 84

ஸர்வத்ர குல்மே ப்ரதமஂ ஸ்நேஹஸ்வேதோபபாதிதே| யா க்ரியா க்ரியதே யாதி ஸா ஸித்திஂ ந விரூக்ஷிதே||௮௪||

ஸ௦-[ஸர்வத்ர-] ஸர்வஸ்மிந்நஷ்டவிதே ச, குல்மே ப்ரதமஂ-ஆதௌ, ஸ்நேஹஸ்வேதாப்யாமுபபாதிதே ஸதி யா க்ரியா க்ரியதே ஸா ஸித்திஂ யாதி| யா து விரூக்ஷிதே ஸதி க்ரியா ஸா ஸித்திஂ ந யாதி|

Adhikarana shleShmagulme ghaTikAyojanam shleShma tato gulmavidAraNam shleShma tataH prapIDanaM mraMkShaNaM ca (85-87) · Śloka 87

ஸ்நிக்தஸ்விந்நஶரீரஸ்ய குல்மே ஶைதில்யமாகதே| யதோக்தாஂ கடிகாஂ ந்யஸ்யேத்கஹீதேऽபநயேச்ச தாம்||௮௫|| வஸ்த்ராந்தரஂ ததஃ கத்வா சிந்த்யாத்குல்மஂ ப்ரமாணவித்| விமார்காஜபதாதர்ஶைர்யதாலாபஂ ப்ரபீடயேத்||௮௬|| ப்ரமஜ்யாத்குல்மமேவைகஂ ந த்வந்த்ரஹதயஂ ஸ்பஶேத்| |௮௭|

ஸ௦-ஸ்நிக்தஸ்விந்நஶரீரஸ்ய குல்மே ஶைதில்யஂ யாதே ஸதி யந்த்ரவித்யுதிதாஂ கடிகாஂ யோஜயேத்| கஹீதே ச குல்மே தாமபஸாரயேத்| அநந்தரஂ வஸ்த்ரவ்யவஹிதஂ குல்மஂ கத்வா ப்ரமாணவித் விமார்காதிபிர்யதாலாபஂ பிந்த்யாத்-விதாரயேத் ஸூசிகாதிநா| விமார்கோ-தாருமயஃ ஶஸ்த்ரகதிர்வஸ்துவிஶேஷஶ்சர்மகாரஸம்பந்தீ| ததா, குல்மமேவ கேவலஂ ப்ரபீடயேத் ப்ரமஜ்யாச்ச| ந புநரந்த்ரஂ ஹதயஂ [ச] ஸ்பஶேத்|

Adhikarana shleShmagulme tato lepaH svedashca (87-88) · Śloka 88

| திலைரண்டாதஸீபீஜஸர்ஷபைஃ பரிலிப்ய ச||௮௭|| ஶ்லேஷ்மகுல்மமயஸ்பாத்ரைஃ ஸுகோஷ்ணைஃ ஸ்வேதயேத்ததஃ| |௮௮|

ஸ௦-அதவா கபகுல்மஂ திலாதிபிஃ பரிலிப்யாநந்தரஂ லோஹபாஜநைஃ ஸுகோஷ்ணைஃ ஸ்வேதயேத்| அயஸ்பாத்ரைரிதி "அதஃககமி" இத்யாதிநா ஸாதேஶஃ|

Adhikarana shleShmagulme evaM sthAnAccalite virecanairbastibhishca shodhanam (88-89) · Śloka 89

| ஏவஂ ச விஸதஂ ஸ்தாநாத் கபகுல்மஂ விரேசநைஃ||௮௮|| ஸஸ்நேஹைர்பஸ்திபிஶ்சைநஂ ஶோதயேத்தாஶமூலிகைஃ| |௮௯|

ஸ௦-ஏவஂ-அஸ்மிந் ப்ரகாரே கதே ஸதி, ஸ்தாநாச்சலிதஂ கபகுல்மஂ ஸ்நேஹயுக்தைர்விரேசநைர்பஸ்திபிஶ்ச தாஶமூலிகைஃ (ஹ. க. அ. ௪|௪) ஶோதயேத்|

Adhikarana shleShmagulme miSrakaH sneha sraMsanaH (89-91) · Śloka 91

| பிப்பல்யாமலகத்ராக்ஷாஶ்யாமாத்யைஃ பாலிகைஃ பசேத்||௮௯|| ஏரண்டதைலஹவிஷோஃ ப்ரஸ்தௌ பயஸி ஷட்குணே| ஸித்தோऽயஂ மிஶ்ரகஃ ஸ்நேஹோ குல்மிநாஂ ஸ்ரஂஸநஂ ஹிதம்||௯௦|| வத்திவித்ரதிஶூலேஷு வாதவ்யாதிஷு சாமதம்| |௯௧|

ஸ௦-பிப்பல்யாதிபிஃ பலோந்மிதைரண்டதைலஸர்பிஷோஃ ப்ரஸ்தௌ த்வௌ ஷட்குணே க்ஷீரே பசேத்| அயஂ மிஶ்ரகாக்யஃ ஸ்நேஹோ குல்மிநாஂ பரஂ ஸ்ரஂஸநஂ வத்த்யாதிஷு சாமததுல்யம்|

Adhikarana shleShmagulme nIlinIghRutaM straMsanam shleShma sukumAraM ghRutaM straMsanam (91-92) · Śloka 92

| பிபேத்வா நீலிநீஸர்பிர்மாத்ரயா த்விபலீநயா||௯௧|| ததைவ ஸுகுமாராக்யஂ கதாந்யௌதரிகாணி வா| |௯௨|

ஸ௦-அதவா நீலிநீகதஂ-ப்ராகுக்தஂ (ஶ்லோ. ௫௫) , ஸ்ரஂஸநஂ த்விபலமாத்ரயா பிபேத்| ததைவ த்விபலமாத்ரயா ஸுகுமாராக்யஂ கதஂ-வித்ரத்யுக்தஂ (ஹ. சி. ௧௩|௪௧) , ஸ்ரஂஸநார்தஂ பிபேத்| உதரசிகித்ஸிதோக்தாநி வா கதாநி பிபேத்|

Adhikarana shleShmagulme udaroktaghRutAni sraMsanam shleShma dantIharItakyaH straMsanam (92-97) · Śloka 97

| த்ரோணேऽம்பஸஃ பசேத்தந்த்யாஃ பலாநாஂ பஞ்சவிஂஶதிம்||௯௨|| சித்ரகஸ்ய ததா பத்யாஸ்தாவதீஸ்தத்ரஸே ஸ்ருதே| த்விப்ரஸ்தே ஸாதயேத்பூதே க்ஷிபேத்தந்தீஸமஂ குடம்||௯௩|| தைலாத்பலாநி சத்வாரி த்ரிவதாயாஶ்ச சர்ணதஃ| கணாகர்ஷௌ ததா ஶுண்ட்யாஃ ஸித்தே லேஹே து ஶீதலே||௯௪|| மது தைலஸமஂ தத்யாச்சதுர்ஜாதாச்சதுர்திகாம்| அதோ ஹரீதகீமேகாஂ ஸாவலேஹபலாமதந்||௯௫|| ஸுகஂ விரிச்யதே ஸ்நிக்தோ தோஷப்ரஸ்தமநாமயஃ| குல்மஹத்ரோகதுர்நாமஶோபாநாஹகரோதராந்||௯௬|| குஷ்டோத்க்லேஶாருசிப்லீஹக்ரஹணீவிஷமஜ்வராந்| க்நந்தி தந்தீஹரீதக்யஃ பாண்டுதாஂ ச ஸகாமலாம்||௯௭||

ஸ௦-ஜலத்ரோணே தந்தீபலாநாஂ பஞ்சவிஂஶதிஂ, [ததா] சித்ரகஸ்ய பலாநாஂ பஞ்சவிஂஶதிஂ, [ததா] ஹரிதகீஸ்தாவதீஃ-பஞ்சவிஂஶதிஂ, பசேத்|தத்ரஸே ஸ்ருதே த்விப்ரஸ்ததக்நே பூதே பத்யாஸஹிதே தந்தீதுல்யஂ குடஂ க்ஷிபேத்| தைலபலாநி சத்வாரி, த்ரிவத்பலாநி ச சத்வாரி| கணாயாஃ கர்ஷௌ த்வௌ ஶுண்ட்யாஶ்ச| ஸித்தே சாஸ்மிந் லேஹே து ஸுஶீதே தைலதுல்யஂ மாக்ஷிகஂ தத்யாத்| சதுர்ஜாதாத் ஸமுதிதாச்சதுர்திகாஂ-பலாபரஸஂஜ்ஞாஂ, தத்யாத்| அதோ-லேஹாத், பத்யாமேகாஂ ஸாவலேஹபலயுதாஂ பக்ஷயேத்| ஸ்நிக்தோ நரஃ ஸுகஂ தோஷப்ரஸ்தஂ விரிச்யதே நிராமயஃ| ஏதா தந்தீஹரீதக்யஃ ப்லீஹா(குல்மா)தீந் க்நந்தி|

Adhikarana shleShmagulme trivRutAcUrNam straMsanam (98) · Śloka 98

ஸுதாக்ஷீரத்ரவஂ சூர்ணஂ த்ரிவதாயாஃ ஸுபாவிதம்| கார்ஷிகஂ மதுஸர்பிர்ப்யாஂ லீட்வா ஸாது விரிச்யதே||௯௮||

ஸ௦-ஸுதாக்ஷீரேண த்ரவஂ த்ரிவதாயாஶ்சூர்ணஂ ப்ரகதத்வாத்ஸுதாக்ஷீரேணைவ ஸுபாவிதஂ கர்ஷப்ரமாணஂ மதுஸர்பிர்ப்யாஂ லீட்வா ஸம்யக்விரிச்யதே|

Adhikarana shleShmagulme kuShThAdicUrNam sraMsanam (99) · Śloka 99

குஷ்டஶ்யாமாத்ரிவத்தந்தீவிஜயாக்ஷாரகுக்குலூந்| கோமூத்ரேண பிபேதகஂ தேந குக்குலுமேவ வா||௯௯||

ஸ௦-குஷ்டாதீந் கோமூத்ரேண பிபேத்| அதவா, தேந-கோமூத்ரேண, குக்குலுமேகமேவ பிபேத்|

Adhikarana shleShmagulme gugguluH sraMsanam shleShma kalpasidhyuktA nirUhAH (100) · Śloka 100

நிரூஹாந் கல்பஸித்த்யுக்தாந் யோஜயேத்குல்மநாஶநாந்| |௧௦௦|

ஸ௦-கல்பஸித்த்யுக்தாந்நிரூஹாந் குல்மநாஶநாந் யோஜயேத்|

Adhikarana shleShmagulme kRutamUlatvAdiyute kShArAriShTAgnikarmANi (100-102) · Śloka 102

| கதமூலஂ மஹாவாஸ்துஂ கடிநஂ ஸ்திமிதஂ குரும்||௧௦௦|| கூடமாஂஸஂ ஜயேத்குல்மஂ க்ஷாராரிஷ்டாக்நிகர்மபிஃ| ஏகாந்தரஂ த்வ்ய்ந்தரஂ வா விஶ்ரமய்யாத வா த்ர்யஹம்||௧௦௧|| ஶரீரதோஷபலயோர்வர்தநக்ஷபணோத்யதஃ| |௧௦௨|

ஸ௦-கதமூலாதிதர்மயுக்தஂ குல்மஂ க்ஷாராதிபிர்ஜயேத்| ஏகாந்தரஂ த்வ்யந்தரஂ வா த்ர்யஹஂ வா விஶ்ரமய்ய ஶரீரதோஷபலயோர்யதாக்ரமஂ வர்தநக்ஷபணயோருத்யதஃ ஸந்|

Adhikarana shleShmagulme arshoshmarIgrahaNyuktAHkShArAH (102) · Śloka 102

| அர்ஶோஶ்மரீக்ரஹண்யுக்தாஃ க்ஷாரா யோஜ்யாஃ கபோல்பணே||௧௦௨||

ஸ௦-கபாதிகே குல்மேऽர்ஶோஶ்மரீக்ரஹணீஷூக்தா யே க்ஷாராஸ்தே யோஜ்யாஃ|

Adhikarana shleShmagulme kShAraH CedanaBedanapAtanakRut (103-108) · Śloka 108

தேவதாருத்ரிவத்தந்தீகடுகாபஞ்சகோலகம்| ஸ்வர்ஜிகாயாவஶூகாக்யௌ ஶ்ரேஷ்டாபாடோபகுஞ்சகம்||௧௦௩|| குஷ்டஂ ஸர்பஸுகந்தாஂ ச த்வ்யக்ஷாஂஶஂ படுபஞ்சகம்| பாலிகஂ சூர்ணிதஂ தைலவஸாததிகதாப்லுதம்||௧௦௪|| கதஸ்யாந்தஃ பசேத்பக்வமக்நிவர்ணே கடே ச தம்| க்ஷாரஂ கஹீத்வா க்ஷீராஜ்யதக்ரமத்யாதிபிஃ பிபேத்||௧௦௫|| குல்மோதாவர்தவர்த்மார்ஶோஜடரக்ரஹணீகமீந்| அபஸ்மாரகரோந்மாதயோநிஶுக்ராமயாஶ்மரீஃ||௧௦௬|| க்ஷாராகதோऽயஂ ஶமயேத்விஷஂ சாகுபுஜங்கஜம்| ஶ்லேஷ்மாணஂ மதுரஂ ஸ்நிக்தஂ ரஸக்ஷீரகதாஶிநஃ||௧௦௭|| சித்த்வா பித்த்வாऽऽஶயாத் க்ஷாரஃ க்ஷரத்வாத்க்ஷாரயத்யதஃ| |௧௦௮|

ஸ௦-தேவதார்வாதிஸர்பஸுகந்தாபர்யந்தஂ த்விகார்ஷிகஂ லவணபஞ்சகஂ பாலிகமேதத்ஸமஸ்தஂ சூர்ணீகதஂ தைலவஸாததிகதைராப்லுதஂ-ஆலோடிதஂ, கடஸ்ய மத்யேऽந்தர்தூமஂ பசேத்| ஸர்பஸுகந்தா-நாகுலீ| அக்நிவர்ணே ச கடே ஸதி பக்வஂ தஂ க்ஷாரஂ கஹீத்வா யதாதோஷஂ க்ஷீராதிபிஃ பிபேத்| குல்மாதீந் ஜயேத் அயஂ க்ஷாராகத ஆகுஜஂ புஜங்கஜஂ ச விஷஂ த்ராக் ஶமயேத்| ஸ௦-ஶ்லேஷ்மாணஂ மதுரஂ ஸ்நிக்தஂ மாஂஸரஸாத்யாஶிநஃ க்ஷாரஃ க்ஷா(க்ஷ)ரத்வாதாஶயஂ(யாத்) சித்த்வா பித்த்வாऽதஸ்தாத் பாதயதி|

Adhikarana shleShmagulme mandAgnyAdiyute AsavAriShTayojanA (108-109) · Śloka 109

| மந்தேऽக்நாவருசௌ ஸாத்மயைர்மத்யைஃ ஸஸ்நேஹமஶ்நதாம்||௧௦௮|| யோஜயேதாஸவாரிஷ்டாந்நிகதாந் மார்கஶுத்தயே| |௧௦௯|

மந்தேऽக்நாவருசௌ ச ஸத்யாஂ மத்யைஃ ஸாத்ம்யைஃ ஸஹஸ்நேஹமாஹாரமஶ்ர்நதாமாஸவாதீந் மார்கஶுத்தயே யோஜயேத்| அதுநாऽந்நபாநமாஹ-

Adhikarana shleShmagulme shAlyAdyannam shleShma vArUNyAdipAnam (109-112) · Śloka 112

| ஶாலயஃ ஷஷ்டிகா ஜீர்ணாஃ குலத்தா ஜாங்கலஂ பலம்||௧௦௯|| சிரிபில்வாக்நிதர்காரீயவாநீவருணாங்குராஃ| ஶிக்ருஸ்தருணபில்வாநி பாலஂ ஶுஷ்கஂ ச மூலகம்||௧௧௦|| பீஜபூரகஹிங்க்வம்லவேதஸக்ஷாரதாடிமம்| வ்யோஷஂ தக்ரஂ கதஂ தைலஂ பக்தஂ, பாநஂ து வாருணீ||௧௧௧|| தாந்யாம்லஂ மஸ்து தக்ரஂ ச யவாநீபிடசூர்ணிதம்| பஞ்சமூலஶ்ரதஂ வாரி ஜீர்ணஂ மார்த்வீகமேவ வா||௧௧௨||

ஸ௦-ஶாலய இத்யாதி பக்தாந்தஂ பக்தம்| பாநஂ து வாருண்யாதி மார்த்வீகாந்தம்|

Adhikarana shleShmagulme surA jagalaSca (113) · Śloka 113

பிப்பலீபிப்பலீமூலசித்ரகாஜாஜிஸைந்தவைஃ| ஸுரா குல்மஂ ஜயத்யாஶு ஜகலஶ்ச விமிஶ்ரிதஃ||௧௧௩||

ஸ௦-பிப்யல்யாதிபிஃ ஸஹ ஸுரா ஶீக்ரமேவ குல்மஂ ஜயதி| ஜகலஶ்ச பிப்பல்யாதிபிர்விமிஶ்ரிதோ குல்மஂ ஜயதி|

Adhikarana shleShmagulme vamanAdiBirashame dAhaH (114-115) · Śloka 115

வமநைர்லங்கநைஃ ஸ்வேதைஃ ஸர்பிஃபாநைர்விரேசநைஃ| பஸ்திக்ஷாராஸவாரிஷ்டகுலிகாபத்யபோஜநைஃ||௧௧௪|| ஶ்லைஷ்மிகோ பத்தமூலத்வாத்யதி குல்மோ ந ஶாம்யதி| தஸ்ய தாஹஂ ஹதே ரக்தே குர்யாதந்தே ஶராதிபிஃ||௧௧௫||

ஸ௦-வமநாதிபிஃ ப்ரயுக்தைஃ ஶ்லைஷ்மிகோ குல்மோ பத்தமூலத்வாத்யதி ந ஶாம்யதி, தஸ்ய-குல்மஸ்ய, ஹதே ரக்தேऽந்தே தாஹஂ ஶராதிபிஃ குர்யாத்| அத தாஹவிதாநஂ ப்ரஸ்தூயதே-

Adhikarana shleShmagulme dAhavidhAnam (116-118) · Śloka 118

அத குல்மஂ ஸபர்யந்தஂ வாஸஸாऽந்தரிதஂ பிஷக்| நாபிபஸ்த்யந்த்ரஹதயஂ ரோமராஜீஂ ச வர்ஜயந்||௧௧௬|| நாதிகாடஂ பரிமஶேச்சரேண ஜ்வலதாऽதவா| லோஹேநாரணிகோத்தேந தாருணா தைந்துகேந வா||௧௧௭|| ததோऽக்நிவேகே ஶமிதே ஶீதைர்வ்ரண இவ க்ரியா| |௧௧௮|

ஸ௦-குல்மஂ பர்யந்தைஃ ஸஹ வஸ்த்ரேணாந்தரிதஂ-ஆச்சாதிதஂ, நாப்யாதி வர்ஜயந்நாதிஶயேந பராமஶேத்வைத்யஃ| ஶரேண லோஹேந வா ஜ்வலதா| கிம்பூதேந ? ஆரணிகோத்தேந| அதவா, தைந்துகேந காஷ்டேந| அநந்தரமக்நிவேகே ஶமிதே ஸதி ஶீதைஃ ப்ரதேஹாதிபிர்வ்ரண இவ க்ரியா ஸ்யாத்|

Adhikarana shleShmagulme AmAnvaye la~gghanAdi dvidoShaje tridoShaje ca gulme mishraH kramaH (118-119) · Śloka 119

| ஆமாந்வயே து பேயாத்யைஃ ஸந்துஷ்யாக்நிஂ விலங்கிதே||௧௧௮|| ஸ்வஂ ஸ்வஂ குர்யாத்க்ரமஂ மிஶ்ரஂ மிஶ்ரதோஷே ச காலவித்| |௧௧௯|

ஆமாந்வயே ச ஸதி வஹ்நிஂ பேயாத்யைஃ ஸந்துக்ஷ்ய விலங்கிதே ஸதி ஸ்வஂ ஸ்வஂ க்ரமஂ-யதாதோஷஂ, குர்யாத்| மிஶ்ரதோஷே மிஶ்ரஂ க்ரமஂ குர்யாத்| காலவித்-வைத்யஃ|

Adhikarana raktagulme snehavirecanam (119-12) · Śloka 12

| கதப்ரஸவகாலாயை நார்யை குல்மேऽஸ்ரஸம்பவே||௧௧௯|| ஸ்நிக்தஸ்விந்நஶரீராயை தத்யாத்ஸ்நேஹவிரேசநம்| ||௧௨||

ஸ௦-நார்யை அஸ்ரஸம்பவே குல்மே ஸதி ஸ்நேஹவிரேசநஂ தத்யாத்| கிம்பூதாயை ? கதஃ ப்ரஸவகாலோ யஸ்யாஸ்தஸ்யை இதி| ஏவஂ ஹி புராணத்வே ஸுகஸாத்யதா ரக்தகுல்மஸ்ய ஸ்யாத் ஸுநிஶ்சிதத்வஂ ச| ததா ஸ்நிக்தஂ ஸ்விந்நஂ ஶரீரஂ யஸ்யாஸ்தஸ்யை|

Adhikarana raktagulme tilakvAthaH (120-121) · Śloka 121

| திலக்வாதோ கதகுடவ்யோஷபார்கீரஜோந்விதஃ||௧௨௦|| பாநஂ ரக்தபவே குல்மே நஷ்டே புஷ்பே ச யோஷிதஃ| |௧௨௧|

ஸ௦-ரக்தோத்தே குல்மே திலக்வாதோ கதாதியுக்தஃ பாநஂ யோஷிதஃ| புஷ்பே ச நஷ்டே பாநஂ பவேத்|

Adhikarana raktagulme BAr~ggyAdicUrNam (121-122) · Śloka 122

| பார்ங்கீகஷ்ணாகரஞ்ஜத்வக்க்ரந்திகாமரதாருஜம்||௧௨௧|| சூர்ணஂ திலாநாஂ க்வாதேந பீதஂ குல்மருஜாபஹம்| |௧௨௨|

ஸ௦-பார்ங்க்யாதிஜஂ சூர்ணஂ திலக்வாதேந பீதஂ குல்மருஜாஹத்|

Adhikarana raktagulme palAshakShArasiddho yamakasnehaH (122-123) · Śloka 123

| பலாஶக்ஷாரபாத்ரே த்வே த்வே பாத்ரே தைலஸர்பிஷோஃ||௧௨௨|| குல்மஶைதில்யஜநநீஂ பக்த்வா மாத்ராஂ ப்ரயோஜயேத்| |௧௨௩|

ஸ௦-பலாஶக்ஷாரபாத்ரே த்வே தைலஸர்பிஷோர்த்வே பாத்ரே பக்த்வா குல்மஶைதில்யஜநநீஂ மாத்ராஂ ப்ரயோஜயேத்| ஸ்நேஹாச்சதுர்குணஂ தோயமத்ர க்ஷேப்தவ்யம்|

Adhikarana raktagulme evamaBidyamAne yonivirecanam (123) · Śloka 123

| ந ப்ரபித்யேத யத்யேவஂ தத்யாத்யோநிவிரேசநம்||௧௨௩||

ஸ௦-ஏவஂ கதே ஸதி யதி ந ப்ரபித்யேத ரக்தகுல்மஸ்ததா யோநிவிரேசநஂ தத்யாத்| ததாஹ-

Adhikarana raktagulme yonivirecanayogAH (124-127) · Śloka 127

க்ஷாரேண யுக்தஂ பலலஂ ஸுதாக்ஷீரேண வா ததஃ| தாப்யாஂ வா பாவிதாந்தத்யாத்யோநௌ கடுகமத்ஸ்யகாந்||௧௨௪|| வராஹமத்ஸ்யபித்தாப்யாஂ நக்தகாந் வா ஸுபாவிதாந்| கிண்வஂ வா ஸகுடக்ஷாரஂ தத்யாத்யோநௌ விஶுத்தயே||௧௨௫|| ரக்தபித்தஹரஂ க்ஷாரஂ லேஹயேந்மதுஸர்பிஷா| லஶுநஂ மதிராஂ தீக்ஷ்ணாஂ மத்ஸ்யாஂஶ்சாஸ்யை ப்ரயோஜயேத்||௧௨௬|| பஸ்திஂ ஸக்ஷீரகோமூத்ரஂ ஸக்ஷாரஂ தாஶமூலிகம்| |௧௨௭|

ஸ௦-க்ஷாரயுக்தஂ பஷ்டதிலசூர்ணஂ ததஸ்தஸ்யா யோநௌ தத்யாத்| ஸுதாக்ஷீரேண வாऽந்விதஂ பலலஂ தத்யாத்| தாப்யாஂ-க்ஷாரஸுதாக்ஷீராப்யாஂ, பாவிதாந் கடுகமத்ஸ்யகாந் யோநௌ தத்யாத்| வராஹமத்ஸ்யயோஃ பித்தாப்யாஂ கடுகமத்ஸ்யகாந் ஸுபாவிதாந் நக்தகாந் வா ஸுபாவிதாந் யோநௌ தத்யாத்| அதவா, கிண்வஂ குடக்ஷாராந்விதஂ யோநிவிஶுத்த்யர்தஂ யோநௌ தத்யாத்| ரக்தபித்தஹரஂ க்ஷாரஂ மதுஸர்பிஷா லேஹயேத்| லஶுநஂ மதிராஂ தீக்ஷ்ணாஂ மத்ஸ்யாஂஶ்சாஸ்யை ப்ரயோஜயேத்| தாஶமூலிகஂ பஸ்திஂ-கல்போக்தஂ (ஹ. க. அ. ௪|௪) , க்ஷீரகோமூத்ரஸஹிதஂ க்ஷாராந்விதமஸ்யை தத்யாத்|

Adhikarana raktagulme apravRutte rakte gulmaBedanam (127) · Śloka 127

| அவர்தமாநே ருதிரே ஹிதஂ குல்மப்ரபேதநம்||௧௨௭||

ஸ௦-ரக்தேऽப்ரவர்தமாநே ஸதி குல்மப்ரபேதநஂ ஹிதம்|

Adhikarana raktagulme pravRutte rakte upekShaNam rakta pravRutte mAMsarasApAnam rakta pravRutte tarUNIsurApAnam (128) · Śloka 128

யமகாப்யக்ததேஹாயாஃ ப்ரவத்தே ஸமுபேக்ஷணம்| ரஸௌதநஸ்ததாऽऽஹாரஃ பாநஂ ச தருணீ ஸுரா||௧௨௮||

ஸ௦-ப்ரவத்தே ரக்தே ஸதி யமகாப்யக்தகாத்ராயாஃ ஸமுபேக்ஷணஂ-ஸம்யகுபேக்ஷணஂ ஹிதம்| ததா, ஆஹாரோ ரஸௌதநோ ஹிதஃ| தருணீ ஸுரா ச பாநம்|

Adhikarana raktagulme atipravRutte rakte rakta pittaharakriyA, rakta vAtau vAtaharA kriyA, rakta AnAhAdau udAvartabalAsaghnIkriyA (14) · Śloka 14

ருதிரேऽதிப்ரவத்தே து ரக்தபித்தஹராஃ க்ரியாஃ| கார்யா வாதருகார்தாயாஃ ஸர்வா வாதஹராஃ புநஃ||௧௨௯|| ஆநாஹாதாவுதாவர்தபலாஸக்நோ யதாயதம்| ௧௨௯ ௧/௨| இதி ஶ்ரீவைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸூநுஶ்ரீமத்வாக்படவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதயஸஂஹிதாயாஂ சதுர்தே சிகித்ஸிதஸ்தாநே குல்மசிகித்ஸிதஂ நாம சதுர்தஶோऽத்யாயஃ||௧௪||

ஸ௦-ருதிரேऽதிப்ரவத்தே புநா ரக்தபித்தஹராஃ க்ரியாஃ கார்யாஃ| வாதருகார்தாயாஃ புநஃ ஸர்வா வாதஹராஃ க்ரியாஃ கார்யாஃ| ஆநாஹாதௌ ஸத்யுதாவர்தபலாஸஜிதஃ க்ரியாஃ கார்யா இதி| இதி ஶ்ரீமகாங்கதத்தபுத்ரஶ்ரீமதருணதத்தவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதயடீகாயாஂ ஸர்வாங்கஸுந்தராக்யாயாஂ சதுர்தே சிகித்ஸிதஸ்தாநே குல்மசிகித்ஸிதஂ நாம சதுர்தஶோऽத்யாயஃ ஸமாப்தஃ|| ௧௪||