11. mūtrāghātacikitsitādhyāyaḥ

Adhikarana adhyAyopakramaH · Śloka

ਗ੍ਰਹਣੀਦੋਸਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਾਦਨਨ੍ਤਰਂ ਮੂਤ੍ਰਾਘਾਤਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਮਾਰਭ੍ਯਤੇ| ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਸਮਸਮ੍ਬਨ੍ਧਨਤ੍ਵਾਤ੍| ਤਥਾ ਚ ਪ੍ਰਾਗਧ੍ਯੈਸ੍ਟ (ਹਂਇ.ਅ.੯|੧)- "ਬਸ੍ਤਿਬਸ੍ਤਿਸ਼ਿਰੋਮੇਢ੍ਰਕਟੀਵਸਣਪਾਯਵਃ| ਏਕਸਮ੍ਬਨ੍ਧਨਾਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਗੁਦਾਸ੍ਥਿਵਿਵਰਾਸ਼੍ਰਯਾਃ||" ਇਤਿ|

Adhikarana mUtrAghAtacikitsitAdhyAyaH vAtaje mUtrakRucchre svedaH (2-1) · Śloka 1

ਤੇਨੇਦਮਾਹ ਅਥਾਤੋ ਮੂਤ੍ਰਾਘਾਤਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ| (ਗਦ੍ਯਸੂਤ੍ਰੇ|੨| ) ਕਚ੍ਛ੍ਰੇ ਵਾਤਘ੍ਨਤੈਲਾਕ੍ਤਮਧੋਨਾਭੇਃ ਸਮੀਰਜੇ| ਸੁਸ੍ਨਿਗ੍ਧੈਃ ਸ੍ਵੇਦਯੇਦਙ੍ਗਂ ਪਿਣ੍ਡਸੇਕਾਵਗਾਹਨੈਃ||੧||

ਸ੦-ਕਚ੍ਛ੍ਰੇ-ਮੂਤ੍ਰਕਚ੍ਛ੍ਰੇ, ਆਦਿਪਦਲੋਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਰ੍ਦਿਸ੍ਟਮ੍| ਯਥਾ-ਮਾਂਸਰਸੇ ਰਸ ਇਤਿ| ਮੂਤ੍ਰਕਚ੍ਛ੍ਰੇ ਵਾਤੋਤ੍ਥੇ, ਅਙ੍ਗਂ-ਸ਼ਰੀਰਂ, ਵਾਤਘ੍ਨਤੈਲੇਨ-ਬਲਾਤੈਲਾਦਿਨਾ, ਅਭ੍ਯਕ੍ਤਮਧੋ ਨਾਮੇਃ ਸਮਨ੍ਤਾਤ੍ ਸ੍ਵੇਦੈਃ ਪਿਣ੍ਡਾਦਿਭਿਃ ਸੁਸ੍ਠੁ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੈਃ-ਨ ਰੂਕ੍ਸੈਃ, ਸ੍ਵੇਦਯੇਤ੍|

Adhikarana vAtaje dashamUlAdisiddhAH snehAH (2-3) · Śloka 3

ਦਸ਼ਮੂਲਬਲੈਰਣ੍ਡਯਵਾਭੀਰੁਪੁਨਰ੍ਨਵੈਃ| ਕੁਲਤ੍ਥਕੋਲਪਤ੍ਤੂਰਵਸ਼੍ਚੀਵੋਪਲਭੇਦਕੈਃ||੨|| ਤੈਲਸਰ੍ਪਿਰ੍ਵਰਾਹਰ੍ਕ੍ਸਵਸਾਃ ਕ੍ਵਥਿਤਕਲ੍ਕਿਤੈਃ| ਸਪਞ੍ਚਲਵਣਾਃ ਸਿਦ੍ਧਾਃ ਪੀਤਾਃ ਸ਼ੂਲਹਰਾਃ ਪਰਮ੍||੩||

ਸ੦-ਦਸ਼ਮੂਲਾਦਿਭਿਃ ਕ੍ਵਥਿਤਕਲ੍ਕਿਤੈਸ੍ਤੈਲਸਰ੍ਪਿਰ੍ਵਰਾਹਰ੍ਕ੍ਸਵਸਾਃ ਸਿਦ੍ਧਾਃ-ਪਕ੍ਵਾਃ, ਸਹ ਪਞ੍ਚਲਵਣੈਰ੍ਵਰ੍ਤਨ੍ਤ ਇਤਿ ਸਪਞ੍ਚਲਵਣਾਃ ਪੀਤਾਃ ਪਰਂ-ਸੁਸ੍ਠੁ, ਸ਼ੂਲਹਰਾਃ|

Adhikarana vAtaje dashamUlAdInAM pAnAnnasvedeShvapyupayogaH (4) · Śloka 4

ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣ੍ਯੇਤਾਨਿ ਪਾਨਾਨ੍ਨੇ ਤਥਾ ਪਿਣ੍ਡੋਪਨਾਹਨੇ| ਸਹ ਤੈਲਫਲੈਰ੍ਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਤ੍ਸਾਮ੍ਲਾਨਿ ਸ੍ਨੇਹਵਨ੍ਤਿ ਚ||੪||

ਸ੦-ਏਤਾਨਿ-ਦਸ਼ਮੂਲਾਦੀਨਿ, ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ਪਾਨਾਨ੍ਨੇ ਤਦ੍ਵਿਜਯਾਯ, ਤਥਾ ਪਿਣ੍ਡੋਪਨਾਹਾਖ਼੍ਯਂ ਸ੍ਵੇਦਦ੍ਵਯਂ ਤੈਲਫਲੈਃ ਸਹ ਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਤ੍| ਤੈਲਾਰ੍ਥਾਨਿ ਫਲਾਨਿ ਨਾਲਿਕੇਰਾਕ੍ਸੋਡਾਦੀਨਿ ਤੈਲਫਲਾਨਿ, ਯਥਾ-ਯੂਪਾਯ ਦਾਰੁ, ਤੈਃ ਸਹ| ਕੇਚਿਤ੍ਤੁ ਤੈਲਫਲਾਨਿ ਤਿਲਾਨਾਹੁਃ| ਕਿਮ੍ਭੂਤਾਨਿ? ਸਾਮ੍ਲਾਨਿ, ਸਹਾਮ੍ਲੈਃ-ਤਕ੍ਰਾਰਨਾਲਾਦਿਭਿਃ, ਵਰ੍ਤਨ੍ਤ ਇਤਿ ਸਾਮ੍ਲਾਨਿ| ਤਥਾ, ਸ੍ਨੇਹਵਨ੍ਤਿ-ਬਹੁਸ੍ਨੇਹਾਨਿ| "ਭੂਮ੍ਨਿ ਮਤੁਪ੍"|

Adhikarana vAtaje madirA (5) · Śloka 5

ਸੌਵਰ੍ਚਲਾਢ੍ਯਾਂ ਮਦਿਰਾਂ ਪਿਬੇਨ੍ਮੂਤ੍ਰਰੁਜਾਪਹਾਮ੍| |੫|

ਸ੦-ਤਥਾ ਮਦਿਰਾਂ ਬਹੁਸੌਵਰ੍ਚਲਾਂ ਮੂਤ੍ਰਰੁਜਾਪਹਾਂ ਪਿਬੇਤ੍|

Adhikarana pittaje mUtrakRucCre sekalepAdi (5) · Śloka 5

| ਪੈਤ੍ਤੇ ਯੁਞ੍ਜੀਤ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਂ ਸੇਕਲੇਪਾਵਗਾਹਨਮ੍||੫||

ਸ੦-ਪੈਤ੍ਤੇ ਮੂਤ੍ਰਕਚ੍ਛ੍ਰੇ ਸ਼ੀਤਲਂ ਸੇਕਲੇਪਾਵਗਾਹਨਂ ਯੁਞ੍ਜੀਤ|

Adhikarana pittaje mUtrakRucCre shatAvaryAdikvAthaH (6) · Śloka 6

ਪਿਬੇਦ੍ਵਰੀਂ ਗੋਕ੍ਸੁਰਕਂ ਵਿਦਾਰੀਂ ਸਕਸੇਰੁਕਾਮ੍| ਤਣਾਖ਼੍ਯਂ ਪਞ੍ਚਮੂਲਂ ਚ ਪਾਕ੍ਯਂ ਸਮਧੁਸ਼ਰ੍ਕਰਮ੍||੬||

ਸ੦-ਤਥਾ ਸ਼ਤਾਵਰ੍ਯਾਦਿਕਂ ਪਾਕ੍ਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਮਧੁਸ਼ਰ੍ਕਰਂ ਪਿਬੇਤ੍|

Adhikarana pittaje mUtrakRucCre vRuShakAdikalkaH (7) · Śloka 7

ਵਸਕਂ ਤ੍ਰਪੁਸੈਰ੍ਵਾਰੁਲਟ੍ਵਾਬੀਜਾਨਿ ਕੁਙ੍ਕੁਮਮ੍| ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਮ੍ਭੋਭਿਃ ਪਿਬਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਮੂਤ੍ਰਾਘਾਤਾਨਪੋਹਤਿ||੭||

ਸ੦-ਵਸਕਾਦਿਕਂ ਕਲ੍ਕੀਕਤ੍ਯ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਜਲੇਨ ਪਿਬਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਮੂਤ੍ਰਾਘਾਤਾਨ੍ ਪਰਾਕਰੋਤਿ| ਅਪੋਹਤੀਤਿ "ਉਪਸਰ੍ਗਾਦਸ੍ਯਤ੍ਯੂਹ੍ਯੋਰ੍ਵਾ ਵਚਨਮ੍" ਇਤਿ ਪਰਸ੍ਮੈਪਦਮ੍| ਵਸਕਃ-ਪਾਸਾਣਭੇਦਕਃ| ਲਟ੍ਵਾਬੀਜਂ-ਕੁਸੁਮ੍ਭਬੀਜਮ੍|

Adhikarana pittaje mUtrakRucCre ervArubIjakalkaH, drAkShAkalkaH (8) · Śloka 8

ਏਰ੍ਵਾਰੁਬੀਜਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਦਾਰ੍ਵੀਰ੍ਵਾ ਤਣ੍ਡੁਲਾਮ੍ਬੁਨਾ| ਤੋਯੇਨ ਕਲ੍ਕਂ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਯਾਃ ਪਿਬੇਤ੍ਪਰ੍ਯੁਸਿਤੇਨ ਵਾ||੮||

ਸ੦-ਏਰ੍ਵਾਰੁਬੀਜਾਦਿਕਂ ਵਾ ਤਣ੍ਡੁਲਾਮ੍ਭਸਾ ਪਿਬੇਤ੍ ਪੂਰ੍ਵਗੁਣਮ੍| ਪਰ੍ਯੁਸਿਤੇਨ ਵਾ ਜਲੇਨ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਕਲ੍ਕਂ ਪਿਬੇਤ੍|

Adhikarana kaPaje mUtrakRucCre vamanasvedAdi (9) · Śloka 9

ਕਫਜੇ ਵਮਨਂ ਸ੍ਵੇਦਂ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੋਸ੍ਣਕਟੁਭੋਜਨਮ੍| ਯਵਾਨਾਂ ਵਿਕਤੀਃ ਕ੍ਸਾਰਂ ਕਾਲਸ਼ੇਯਂ ਚ ਸ਼ੀਲਯੇਤ੍||੯||

ਸ੦-ਕਫਜੇ ਮੂਤ੍ਰਕਚ੍ਛ੍ਰੇ ਵਮਨਾਦੀਨਿ ਸ਼ੀਲਯੇਤ੍|

Adhikarana kaPaje mUtrakRucCre sUkShmailAyogaH, sArasAsthyAdiyogaH, kaNTakArIsvarasaH, kara~jjabIjacUrNam, dhavAdikvAthaH, dhavAdisiddhA peyA, pravAlacUrNam, pATalAkShAraH (10-13) · Śloka 13

ਪਿਬੇਨ੍ਮਦ੍ਯੇਨ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮੈਲਾਂ ਧਾਤ੍ਰੀਫਲਰਸੇਨ ਵਾ| *ਸਾਰਸਾਸ੍ਥਿਸ਼੍ਵਦਂਸ੍ਟ੍ਰੈਲਾਵ੍ਯੋਸਂ ਵਾ ਮਧੁਮੂਤ੍ਰਵਤ੍||੧੦|| ਸ੍ਵਰਸਂ ਕਣ੍ਟਕਾਰ੍ਯਾ ਵਾ ਪਾਯਯੇਨ੍ਮਾਕ੍ਸਿਕਾਨ੍ਵਿਤਮ੍| ਸ਼ਿਤਿਵਾਰਕਬੀਜਂ ਵਾ ਤਕ੍ਰੇਣ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਚੂਰ੍ਣਿਤਮ੍||੧੧|| ਧਵਸਪ੍ਤਾਹ੍ਵਕੁਟਗੁਡੂਚੀਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਮ੍| ਕੇਮ੍ਬੁਕੈਲਾਕਰਞ੍ਜਂ ਚ ਪਾਕ੍ਯਂ ਸਮਧੁ ਸਾਧਿਤਮ੍||੧੨|| ਤੈਰ੍ਵਾ ਪੇਯਾਂ ਪ੍ਰਵਾਲਂ ਵਾ ਚੂਰ੍ਣਿਤਂ ਤਣ੍ਡੁਲਾਮ੍ਬੁਨਾ| ਸਤੈਲਂ ਪਾਟਲਾਕ੍ਸਾਰਂ ਸਪ੍ਤਕਤ੍ਤ੍ਵੋਥਵਾ ਸ੍ਰੁਤਮ੍||੧੩||

ਸ੦-ਤਥਾ ਮਦ੍ਯੇਨ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮੈਲਾਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਆਮਲਕਰਸੇਨ ਵਾ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮੈਲਾਂ ਪਿਬੇਤ੍| [ਅਥਵਾ,] ਸਾਰਸਾਸ੍ਥ੍ਯਾਦੀਨਿ ਮਧੁਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਗੋਮੂਤ੍ਰੇਣ ਪਿਬੇਤ੍| ਅਥਵਾ, ਕਣ੍ਟਕਾਰ੍ਯਾਃ ਸ੍ਵਰਸਂ ਸਮਾਕ੍ਸਿਕਂ ਪਾਯਯੇਤ੍| [ਅਥਵਾ,] ਸ਼ਿਤਿਵਾਰਕਸ੍ਯ-ਕਰਞ੍ਜਸ੍ਯ, ਬੀਜਂ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਪਿਸ੍ਟਂ ਤਕ੍ਰੇਣ ਸਹ ਪਾਯਯੇਤ੍| ਧਵਾਦਿਭਿਃ ਕਤਂ ਪਾਕ੍ਯਂ-ਕ੍ਵਾਥਂ, ਵਾ ਸਮਧੁ ਪਾਯਯੇਤ੍| ਤੈਰ੍ਵਾ-ਧਵਾਦਿਭਿਃ, ਸਾਧਿਤਾਂ ਪੇਯਾਂ ਪਾਯਯੇਤ੍| ਪ੍ਰਵਾਲਂ-ਵਿਦ੍ਰੁਮਂ, ਰਜੀਕਤਂ ਤਣ੍ਡੁਲਾਮ੍ਭਸਾ [ਵਾ] ਪਾਯਯੇਤ੍| ਪਾਟਲਾਯਾਃ ਕ੍ਸਾਰਂ ਸਪ੍ਤਵਾਰਾਨ੍ ਸ੍ਰੁਤਂ ਤੈਲੇਨ ਵਾ ਪਾਯਯੇਤ੍|

Adhikarana kaPaje mUtrakRucCre kShArayuktA madirA, pATalyAdikShArAH (14-15) · Śloka 15

ਪਾਟਲੀਯਾਵਸ਼ੂਕਾਭ੍ਯਾਂ ਪਾਰਿਭਦ੍ਰਾਤ੍ਤਿਲਾਦਪਿ| ਕ੍ਸਾਰੋਦਕੇਨ ਮਦਿਰਾਂ ਤ੍ਵਗੇਲੋਸਕਸਂਯੁਤਾਮ੍||੧੪|| ਪਿਬੇਦ੍ਗੁਡੋਪਦਂਸ਼ਾਨ੍ਵਾ ਲਿਹ੍ਯਾਦੇਤਾਨ੍ *ਪਥਕ੍ ਪਥਕ੍| |੧੫|

ਸ੦-ਪਾਟਲੀਯਵਕ੍ਸਾਰਾਭ੍ਯਾਂ ਕ੍ਸਾਰੋਦਕੇਨ ਤਥਾ ਪਾਰਿਭਦ੍ਰਤਿਲਕ੍ਸਾਰੋਦਕੇਨ ਮਦਿਰਾਂ ਤ੍ਵਗੇਲੋਸਕਸਂਯੁਕ੍ਤਾਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਊਸਕਃ-ਕਲ੍ਲਰਃ| ਗੁਡੋਪਦਂਸ਼ਾਨ੍ਵੇਤਿ| ਅਥਵਾ ਗੁਡਮੁਪਦਂਸ਼੍ਯ ਏਤਾਨ੍-ਤ੍ਵਗਾਦੀਨ੍, ਪਥਕ੍ ਪਥਕ੍ ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍|

Adhikarana tridoShajamUtrakRucCrAdau yathAvastham (15-16) · Śloka 16

| ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾਤ੍ਮਕੇ ਸਰ੍ਵਂ ਯਥਾਵਸ੍ਥਮਿਦਂ ਹਿਤਮ੍||੧੫|| ਅਸ਼੍ਮਨ੍ਯਪ੍ਯਚਿਰੋਤ੍ਥਾਨੇ ਵਾਰਬਸ੍ਤ੍ਯਾਦਿਕੇਸੁ ਚ| |੧੬|

ਸ੦-ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾਤ੍ਮਕੇ ਮੂਤ੍ਰਕਚ੍ਛ੍ਰੇ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ-ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਂ ਪਥਗ੍ਦੋਸਾਤ੍ਮਕਮੂਤ੍ਰਕਚ੍ਛ੍ਰਨਿਰ੍ਦਿਸ੍ਟਂ, ਯਥਾਵਸ੍ਥਂ-ਅਵਸ੍ਥਾਮਪੇਕ੍ਸ੍ਯ, ਹਿਤਮ੍| ਨ ਕੇਵਲਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾਤ੍ਮਕੇ ਕਚ੍ਛ੍ਰੇ ਪ੍ਰਾਙ੍ ਨਿਰ੍ਦਿਸ੍ਟਂ ਪਥਗ੍ਦੋਸਾਤ੍ਮਕਮੂਤ੍ਰਕਚ੍ਛ੍ਰਚਿਕਿਤ੍ਸਕਂ ਹਿਤਮ੍| ਯਾਵਦਸ਼੍ਮਰ੍ਯਾਮਪ੍ਯਚਿਰੋਤ੍ਥਾਨੇ, ਅਚਿਰਕਾਲਂ ਉਤ੍ਥਾਨਂ-ਜਨ੍ਮ, ਯਸ੍ਯ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਹਿਤਮ੍| ਚਸ਼ਬ੍ਦਾਦ੍ਵਾਤਬਸ੍ਤ੍ਯਾਦਿਕੇਸੁ ਮੂਤ੍ਰਾਘਾਤੇਸੁ ਹਿਤਮ੍| ਆਦਿਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਵਾਤਕੁਣ੍ਡਲਿਕਾਦਯੋ ਗਹ੍ਯਨ੍ਤੇ|

Adhikarana ashmaryAH sAdhyatvAdi (16-17) · Śloka 17

| ਅਸ਼੍ਮਰੀ ਦਾਰੁਣੋ ਵ੍ਯਾਧਿਰਨ੍ਤਕਪ੍ਰਤਿਮੋ ਮਤਃ||੧੬|| ਤਰੁਣੋ ਭੇਸਜੈਃ ਸਾਧ੍ਯਃ ਪ੍ਰਵਦ੍ਧਸ਼੍ਛੇਦਮਰ੍ਹਤਿ| |੧੭|

ਸ੦-ਅਸ਼੍ਮਰੀ ਦਾਰੁਣੋ ਵ੍ਯਾਧਿਰਨ੍ਤਕਪ੍ਰਤਿਮਃ-ਤਤ੍ਤੁਲ੍ਯੋ ਮਤਃ, ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਪ੍ਰਾਣਹਾਰਿਤ੍ਵਾਤ੍| ਸ ਚਾਸ਼੍ਮਰੀ ਤਰੁਣਃ-ਅਚਿਰੋਤ੍ਪਨ੍ਨਃ, ਔਸਧੈਃ ਸਾਧ੍ਯਃ-ਸਾਧਯਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਯਃ| ਪ੍ਰਵਦ੍ਧਃ ਪੁਨਸ਼੍ਛੇਦਨਂ-ਪਾਟਨਂ, ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣਾਰ੍ਹਤਿ|

Adhikarana ashmaryAH pUrvarUpeShu snehAdikramaH (17) · Śloka 17

| ਤਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵੇਸੁ ਰੂਪੇਸੁ ਸ੍ਨੇਹਾਦਿਕ੍ਰਮ ਇਸ੍ਯਤੇ||੧੭||

ਸ੦-ਤਸ੍ਯ-ਆਸ਼੍ਮਰ੍ਯਾਖ਼੍ਯਸ੍ਯ ਵ੍ਯਾਧੇਃ, ਪ੍ਰਾਗ੍ਰੂਪੇਸੁ ਸ੍ਨੇਹਾਦਿਕ੍ਰਮ ਇਸ੍ਯਤੇ| ਆਦਿਸ਼ਬ੍ਦਃ ਸ੍ਵੇਦਨਵਮਨਾਦੀਨਾਂ ਗ੍ਰਹਾਯ| ਅਥ ਸ੍ਨੇਹਮਾਹ-

Adhikarana vAtAshmaryA pAShANabhedAdi ghRutam (18-20) · Śloka 20

ਪਾਸਾਣਭੇਦੋ ਵਸੁਕੋ ਵਸ਼ਿਰੋਸ਼੍ਮਨ੍ਤਕੋ ਵਰੀ| ਕਪੋਤਵਙ੍ਕਾਤਿਬਲਾਭਲ੍ਲੂਕੋਸ਼ੀਰਕਚ੍ਛਕਮ੍||੧੮|| ਵਕ੍ਸਾਦਨੀ ਸ਼ਾਕਫਲਂ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰ੍ਯੌ ਗੁਣ੍ਠਸ੍ਤ੍ਰਿਕਣ੍ਟਕਃ| ਯਵਾਃ ਕੁਲਾਤ੍ਥਾਃ ਕੋਲਾਨਿ ਵਰੁਣਃ ਕਤਕਾਤ੍ਫਲਮ੍||੧੯|| ਊਸਕਾਦਿਪ੍ਰਤੀਵਾਪਮੇਸਾਂ ਕ੍ਵਾਥੇ ਸ਼ਤਂ ਘਤਮ੍| ਭਿਨਤ੍ਤਿ ਵਾਤਸਮ੍ਭੂਤਾਂ ਤਤ੍ਪੀਤਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਸ਼੍ਮਰੀਮ੍||੨੦||

ਸ੦-ਪਾਸਾਣਭੇਦਾਦੀਨਾਂ ਕ੍ਵਾਥੇ ਘਤਂ ਸ਼ਤਮੂਸਕਾਦਿਗਣੋਕ੍ਤਦ੍ਰਵ੍ਯਪ੍ਰਤਿਵਾਪਂ-ਤਤ੍ਕਲ੍ਕਂ ਸਤ੍, ਪੀਤਂ ਵਾਤਜਾਮਸ਼੍ਮਰੀਂ ਭਿਨਤ੍ਤਿ| ਵਸੁਕਃ-ਈਸ਼੍ਵਰਮਲ੍ਲਿਕਾ| ਵਸ਼ਿਰਂ-ਸਾਮੁਦ੍ਰਲਵਣਮ੍| ਅਸ਼੍ਮਨ੍ਤਕੋ-ਮਾਲੁਕਪਰ੍ਣਃ| ਕਪੋਤਵਙ੍ਕਾ-ਸੁਵਰ੍ਚਲਾ| ਭਲ੍ਲੂਕਃ-ਸ਼੍ਯੋਨਾਕਃ|

Adhikarana vAtAshmaryAM eraNDamUlAdikalkaH (21) · Śloka 21

ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਹਸ੍ਤਬਹਤੀਵ੍ਯਾਘ੍ਰੀਗੋਕ੍ਸੁਰਕੇਕ੍ਸੁਰਾਤ੍| ਮੂਲਕਲ੍ਕਂ ਪਿਬੇਦ੍ਦਧ੍ਨਾ ਮਧੁਰੇਣਾਸ਼੍ਮਭੇਦਨਮ੍||੨੧||

ਸ੦-ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਹਸ੍ਤਾਦੀਨਾਂ ਸਮਾਹਾਰਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਃ, ਅਨਿਤ੍ਯਮਾਗਮਸ਼ਾਸਨਮਿਤਿ ਤੁ ਪ੍ਰਕਤਮ੍| ਏਰਣ੍ਡਾਦੀਨਾਂ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਾਂ ਯਨ੍ਮੂਲਂ ਤਤ੍ਕਲ੍ਕੀਕਤ੍ਯ ਮਧੁਰੇਣ ਦਧ੍ਨਾ ਪਿਬੇਦਸ਼੍ਮਭੇਦਨਮ੍,-ਪ੍ਰਕਤਤ੍ਵਾਦ੍ਵਾਤਾਸ਼੍ਮਰੀਭੇਦਨਂ ਗਮ੍ਯਤੇ|

Adhikarana pittAshmaryAM kushAdighRutam (22-24) · Śloka 24

ਕੁਸ਼ਃ ਕਾਸ਼ਃ ਸ਼ਰੋ ਗੁਣ੍ਠ ਇਤ੍ਕਟੋ ਮੋਰਟੋਸ਼੍ਮਭਿਤ੍| ਦਰ੍ਭੋ ਵਿਦਾਰੀ ਵਾਰਾਹੀ ਸ਼ਾਲਿਮੂਲਂ ਤ੍ਰਿਕਣ੍ਟਕਃ||੨੨|| ਭਲ੍ਲੂਕਃ ਪਾਟਲੀ ਪਾਠਾ ਪਤ੍ਤੂਰਃ ਸਕੁਰਣ੍ਟਕਃ| ਪੁਨਰ੍ਨਵੇ ਸ਼ਿਰੀਸਸ਼੍ਚ ਤੇਸਾਂ ਕ੍ਵਾਥੇ ਪਚੇਦ੍ਧਤਮ੍||੨੩|| ਪਿਸ੍ਟੇਨ ਤ੍ਰਪੁਸਾਦੀਨਾਂ ਬੀਜੇਨੇਨ੍ਦੀਵਰੇਣ ਚ| ਮਧੁਕੇਨ ਸ਼ਿਲਾਜੇਨ ਤਤ੍ਪਿਤ੍ਤਾਸ਼੍ਮਰਿਭੇਦਨਮ੍||੨੪||

ਸ੦-ਕੁਸ਼ਾਦੀਨਾਂ ਕ੍ਵਾਥੇ ਤ੍ਰਪੁਸਾਦੀਨਾਂ-ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਾਨਾਂ (ਸ਼੍ਲੋ.੭) ਤ੍ਰਪੁਸੈਰ੍ਵਾਰੁਲਟ੍ਵਾਨਾਂ, ਬੀਜੇਨ ਨੀਲੋਤ੍ਪਲਬੀਜੇਨ ਮਧੁਕੇਨ ਚ ਪਿਸ੍ਟੇਨ ਸ਼ਿਲਾਜਤੁਨਾ ਚ ਘਤਂ ਪਚੇਤ੍| ਤਤ੍ਪਿਤ੍ਤਾਸ਼੍ਮਰੀਭੇਦਨਂ ਭਵਤਿ| ਸ਼ੋਧਨਾਦਿਗਣਸਙ੍ਗ੍ਰਹੋਕ੍ਤਾਸ੍ਤੁ (ਹ. ਸੂ. ਅ. ੧੫|੧) ਤ੍ਰਪੁਸਾਦਯੋਤ੍ਰ ਨ ਗਹ੍ਯਨ੍ਤੇ, ਤਦਨ੍ਤਃਪਾਤਿਨਾਂ ਪਿਤ੍ਤਵਿਰੋਧਿਨਾਂ ਸਰ੍ਪਿਰਾ(ਸਰ੍ਸਪਾ)ਦੀਨਾਂ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਾਂ ਤਤ੍ਰ ਪਾਠਾਤ੍|

Adhikarana kaPAshmaryAM varUNAdighRutam (25-26) · Śloka 26

ਵਰੁਣਾਦਿਃ ਸਮੀਰਘ੍ਨੌ ਗਣਾਵੇਲਾਹਰੇਣੁਕਾ| ਗੁਗ੍ਗੁਲੁਰ੍ਮਰਿਚਂ ਕੁਸ੍ਠਂ ਚਿਤ੍ਰਕਃ ਸਸੁਰਾਹ੍ਵਯਃ||੨੫|| ਤੈਃ ਕਲ੍ਕਿਤੈਃ ਕਤਾਵਾਪਮੂਸਕਾਦਿਗਣੇਨ ਚ| ਭਿਨਤ੍ਤਿ ਕਫਜਾਮਾਸ਼ੁ ਸਾਧਿਤਂ ਘਤਮਸ਼੍ਮਰੀਮ੍||੨੬||

ਸ੦-"ਵਰੁਣਸੈਰ੍ਯਕ" (ਹ.ਸੂ.ਅ.੧੫|੨੧) ਇਤ੍ਯਾਦਿਰ੍ਵਰੁਣਾਦਿਰ੍ਗਣਃ, ਸਮੀਰਘ੍ਨੌ ਗਣੌ-"ਵੀਰਤਰਾਦਿਃ (ਹ.ਸੂ.ਅ.੧੫|੨੪) . ਤਥਾ ਵਿਦਾਰ੍ਯਾਦਿਃ (ਹ.ਸੂ.ਅ.੧੫|੯) , ਏਤੈਰ੍ਵਰੁਣਾਦਿਭਿਰ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਃ ਕਲ੍ਕਿਕਤੈਸ੍ਤਥੋਸਕਾਦਿਗਣੇਨ-"ਊਸਕਸ੍ਤੁਤ੍ਥਕਂ" (ਹ.ਸੂ.ਅ.੧੫|੨੩) ਇਤ੍ਯਾਦਿਨਾ, ਕਤਾਵਾਪਂ-ਕਲ੍ਕਵਤ੍ਕਤ੍ਵਾ, ਘਤਂ ਸਾਧਿਤਮਾਸ਼ੁ ਕਫਜਾਮਸ਼੍ਮਰੀਂ ਹਨ੍ਤਿ|

Adhikarana ashmaryAM kShArakShIrayavAgvAdayaH (27) · Śloka 27

ਕ੍ਸਾਰਕ੍ਸੀਰਯਵਾਗ੍ਵਾਦਿ ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਃ ਸ੍ਵੈਃ ਸ੍ਵੈਸ਼੍ਚ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍| |੨੭|

ਸ੦-ਕ੍ਸਾਰਾਦਿ ਚ ਸ੍ਵੈਃ ਸ੍ਵੈਃ-ਤਦ੍ਯੋਗ੍ਯੈਰ੍ਦ੍ਰਵੈਃ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍|

Adhikarana sharkarAyAM picukAdikvAthaH (27-28) · Śloka 28

| ਪਿਚੁਕਾਙ੍ਕੋਲ੍ਲਕਤਸ਼ਾਕੇਨ੍ਦੀਵਰਜੈਃ ਫਲੈਃ||੨੭|| ਪੀਤਮੁਸ੍ਣਾਮ੍ਬੁ ਸਗੁਡਂ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਪਾਤਨਂ ਪਰਮ੍| |੨੮|

ਸ੦-ਪਿਚੁਕਾਦਿਭਿਰੁਸ੍ਣਾਮ੍ਬੁ ਸਗੁਡਂ ਪੀਤਂ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਯਾਃ ਪਰਂ ਸ਼ਾਤਨਮ੍| ਪਿਚੁਕਃ-ਸ਼ਿਤਿਵਾਰਕਃ|

Adhikarana SarkarAyAM krau~jcAsthyAdicUrNam (28-29) · Śloka 29

| ਕ੍ਰੌਞ੍ਚੋਸ੍ਟ੍ਰਰਾਸਭਾਸ੍ਥੀਨਿ ਸ਼੍ਵਦਂਸ੍ਟ੍ਰਾ ਤਾਲਪਤ੍ਰਿਕਾ||੨੮|| ਅਜਮੋਦਾ ਕਦਮ੍ਬਸ੍ਯ ਮੂਲਂ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਚੌਸਧਮ੍| ਪੀਤਾਨਿ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਂ ਭਿਨ੍ਦ੍ਯੁਃ ਸੁਰਯੋਸ੍ਣੋਦਕੇਨ ਵਾ||੨੯||

ਸ੦-ਕ੍ਰੌਞ੍ਚਾਸ੍ਥ੍ਯਾਦੀਨਿ ਪੀਤਾਨਿ ਸੁਰਯੋਸ੍ਣਜਲੇਨ ਵਾ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਂ ਹਨ੍ਯੁਃ|

Adhikarana ashmaryAM nRutyakuNDakacUrNam (30) · Śloka 30

ਨਤ੍ਯਕੁਣ੍ਡਕਬੀਜਾਨਾਂ ਚੂਰ੍ਣਂ ਮਾਕ੍ਸਿਕਸਂਯੁਤਮ੍| ਅਵਿਕ੍ਸੀਰੇਣ ਸਪ੍ਤਾਹਂ ਪੀਤਮਸ਼੍ਮਰਿਪਾਤਨਮ੍||੩੦||

ਸ੦-ਤੁਮ੍ਬਰੀਬੀਜਾਨਾਂ ਚੂਰ੍ਣਂ ਮਾਕ੍ਸਿਕਾਨ੍ਵਿਤਮਵਿਕ੍ਸੀਰੇਣ ਸਪ੍ਤਾਹਂ ਪੀਤਮਸ਼੍ਮਰਿਪਾਤਨਮ੍| ਅਤ੍ਰਾਸ਼੍ਮਰੀਸ਼ਬ੍ਦਸ੍ਯ "ਢ੍ਯਾਪੋਃ ਸਂਜ੍ਞਾਛਨ੍ਦਸੋਃ" ਇਤਿ ਹ੍ਰਸ੍ਵਃ|

Adhikarana ashmaryAM shigrumUlakvAthaH (31) · Śloka 31

ਕ੍ਵਾਥਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਗ੍ਰੁਮੂਲੋਤ੍ਥਃ ਕਦੁਸ੍ਣੋਸ਼੍ਮਰੀਪਾਤਨਃ| |੩੧|

ਸ੦-ਸੋਭਾਞ੍ਜਨਕਮੂਲਕ੍ਵਾਥਸ਼੍ਚ ਕੋਸ੍ਣਃ ਪੀਤੋਸ਼੍ਮਰਿਪਾਤਨਃ|

Adhikarana ashmaryAM tilAdikShAraH (31-32) · Śloka 32

| ਤਿਲਾਪਾਮਾਰ੍ਗਕਦਲੀਪਲਾਸ਼ਯਵਸਮ੍ਭਵਃ||੩੧|| ਕ੍ਸਾਰਃ ਪੇਯੋਵਿਮੂਤ੍ਰੇਣ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਸ੍ਵਸ਼੍ਮਰੀਸੁ ਚ| |੩੨|

ਸ੦-ਤਿਲਾਦਿਸਮ੍ਭਵਃ ਕ੍ਸਾਰੋਵਿਮੂਤ੍ਰੇਣ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਸ੍ਵਸ਼੍ਮਰੀਸੁ ਚ ਵਿਸਯੇ ਪੇਯਃ|

Adhikarana ashmarIvedanAyAM kapotava~gkA cUrNam, kapotava~gkasiddhaM kShIram, harItakyasthisiddhaM kShIram, punarnavAsiddhaM kShIram, mayUrashikhAmUlacUrNam (32-34) · Śloka 34

| ਕਪੋਤਵਙ੍ਕਾਮੂਲਂ ਵਾ ਪਿਬੇਦੇਕਂ ਸੁਰਾਦਿਭਿਃ||੩੨|| ਤਤ੍ਸਿਦ੍ਧਂ ਵਾ ਪਿਬੇਤ੍ਕ੍ਸੀਰਂ ਵੇਦਨਾਭਿਰੁਪਦ੍ਰੁਤਃ| ਹਰੀਤਕ੍ਯਸ੍ਥਿਸਿਦ੍ਧਂ ਵਾ ਸਾਧਿਤਂ ਵਾ ਪੁਨਰ੍ਨਵੈਃ||੩੩|| ਕ੍ਸੀਰਾਨ੍ਨਭੁਗ੍ਬਰ੍ਹਿਸ਼ਿਖ਼ਾਮੂਲਂ ਵਾ ਤਣ੍ਡੁਲਾਮ੍ਬੁਨਾ| |੩੪|

ਸ੦- ਕਪੋਤਵਙ੍ਕਾਯਾ ਮੂਲਂ ਕੇਵਲਂ ਸੁਖ਼ੋਸ੍ਣਜਲਾਦਿਭਿਃ ਪਿਬੇਤ੍| ਤਯਾ-ਕਪੋਤਵਙ੍ਕਯਾ, ਸਿਦ੍ਧਂ-ਸ਼ਤਂ, ਵਾ ਕ੍ਸੀਰਂ ਵੇਦਨੋਪਦ੍ਰੁਤਃ ਪਿਬੇਤ੍| ਹਰੀਤਕ੍ਯਸ੍ਥਿਭਿਃ ਸਿਦ੍ਧਂ ਵਾ ਕ੍ਸੀਰਮਥਵਾ ਪੁਨਰ੍ਨਵਪਕ੍ਵਂ ਕ੍ਸੀਰਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਮਯੂਰਸ਼ਿਖ਼ਾਮੂਲਂ ਤਣ੍ਡੁਲਾਮ੍ਭਸਾ ਪਿਬੇਤ੍| ਕਿਮ੍ਭੂਤਃ ? ਕ੍ਸੀਰਾਨ੍ਨਾਸ਼ੀ ਸਨ੍|

Adhikarana mUtrAghAteShu kriyAviBAgaH (34) · Śloka 34

| ਮੁਤ੍ਰਾਘਾਤੇਸੁ ਵਿਭਜੇਦਤਃ ਸ਼ੇਸੇਸ੍ਵਪਿ ਕ੍ਰਿਯਾਮ੍||੩੪||

ਸ੦-ਅਤਃ-ਅਸ੍ਮਾਤ੍ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਾਞ੍ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਾਤ੍, ਯਥਾਯੋਗਂ ਸ਼ੇਸੇਸ੍ਵਪਿ ਮੂਤ੍ਰਾਘਾਤੇਸੁ-ਮੂਤ੍ਰਾਤੀਤਾਦਿਸ੍ਵਪਿ, ਕ੍ਰਿਯਾਂ ਵਿਭਜੇਤ੍-ਨਿਰੂਪ੍ਯ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍|

Adhikarana mUtrAghAteShu bRuhatyAdigaNasya kvAthAdi (35) · Śloka 35

ਬਹਤ੍ਯਾਦਿਗਣੇ ਸਿਦ੍ਧਂ ਦ੍ਵਿਗੁਣੀਕਤਗੋਕ੍ਸੁਰੇ| ਤੋਯਂ ਪਯੋ ਵਾ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਮੂਤ੍ਰਵਿਕਾਰਜਿਤ੍||੩੫||

ਸ੦-ਬਹਤ੍ਯਾਦਿਗਣੇ ਦ੍ਵਿਗੁਣੀਕਤਗੋਕ੍ਸੁਰੇ ਜਲਂ ਪਕ੍ਵਂ ਕ੍ਸੀਰਂ ਵਾ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਮੂਤ੍ਰਵਿਕਾਰਾਨ੍ ਜਯਤਿ|

Adhikarana mUtrAghAteShu devadArvAdicUrNam (36) · Śloka 36

ਦੇਵਦਾਰੁਂ ਘਨਂ ਮੂਰ੍ਵਾਂ ਯਸ੍ਟੀਮਧੁ ਹਰੀਤਕੀਮ੍| ਮੂਤ੍ਰਘਾਤੇਸੁ ਸਰ੍ਵੇਸੁ ਸੁਰਾਕ੍ਸੀਰਜਲੈਃ ਪਿਬੇਤ੍||੩੬||

ਸ੦-ਦੇਵਦਾਰ੍ਵਾਦੀਨ੍ ਸੁਰਾਦੀਨਾਮਨ੍ਯਤਮੇਨ ਸਰ੍ਵੇਸੁ ਮੂਤ੍ਰਾਘਾਤੇਸੁ ਪਿਬੇਤ੍|

Adhikarana mUtrAghAteShu dhanvayAsasvarasaH, kakuBakvAthaH, triPalAkalkaH, yavAgUH vyAghryAdisiddhA, vIratarAdisiddhA, tAmracUDarasasiddhA, shilAjatu vIratarAdi BAvitam (37-39) · Śloka 39

ਰਸਂ ਵਾ ਧਨ੍ਵਯਾਸਸ੍ਯ ਕਸਾਯਂ ਕੁਕੁਭਸ੍ਯ ਵਾ| ਸੁਖ਼ਾਮ੍ਭਸਾ ਵਾ ਤ੍ਰਿਫਲਾਂ ਪਿਸ੍ਟਾਂ ਸੈਨ੍ਧਵਸਂਯੁਤਾਮ੍||੩੭|| ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੀਗੋਕ੍ਸੁਰਕਕ੍ਵਾਥੇ ਯਵਾਗੂਂ ਵਾ ਸਫਾਣਿਤਾਮ੍| ਕ੍ਵਾਥੇ ਵੀਰਤਰਾਦੇਰ੍ਵਾ ਤਾਮ੍ਰਚੂਡਰਸੇਪਿ ਵਾ||੩੮|| ਅਦ੍ਯਾਦ੍ਵੀਰਤਰਾਦ੍ਯੇਨ ਭਾਵਿਤਂ ਵਾ ਸ਼ਿਲਾਜਤੁ| |੩੯|

ਸ੦-ਧਨ੍ਵਯਵਾਸਕਸ੍ਯ ਰਸਂ ਵਾ ਕਕੁਭਸ੍ਯ ਕ੍ਵਾਥਂ ਵਾ ਤ੍ਰਿਫਲਾਮੁਸ੍ਣੋਦਕੇਨ ਪਿਸ੍ਟਾਂ ਸੈਨ੍ਧਵਾਨ੍ਵਿਤਾਂ ਵਾ ਪਿਬੇਤ੍| ਕਣ੍ਟਕਾਰਿਕਾਗੋਕ੍ਸੁਰਕ੍ਵਾਥਸਿਦ੍ਧਾਂ ਵਾ ਯਵਾਗੂਂ ਸਫਾਣਿਤਾਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਵੀਰਤਰਾਦੇਃ ਕ੍ਵਾਥੇ ਵਾ ਸਿਦ੍ਧਾਂ ਪੇਯਾਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਅਥਵਾ, ਤਾਮ੍ਰਚੂਡਸ੍ਯ-ਕੁਕ੍ਕੁਟਸ੍ਯ, ਮਾਂਸਰਸੇ ਸਿਦ੍ਧਾਂ ਪੇਯਾਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਸ਼ਿਲਾਜਤੁ ਵੀਰਤਰਾਦ੍ਯੇਨ ਵਾ ਗਣੇਨ ਭਾਵਿਤਮਦ੍ਯਾਤ੍|

Adhikarana ashmarIcyutau rathAdigamanam (39-40) · Śloka 40

| ਮਦ੍ਯਂ ਵਾ ਨਿਗਦਂ ਪੀਤ੍ਵਾ ਰਥੇਨਾਸ਼੍ਵੇਨ ਵਾ ਵ੍ਰਜੇਤ੍||੩੯|| ਸ਼ੀਘ੍ਰਵੇਗੇਨ ਸਙ੍ਕ੍ਸੋਭਾਤ੍ਤਥਾਸ੍ਯ ਚ੍ਯਵਤੇਸ਼੍ਮਰੀ| |੪੦|

ਸ੦-ਅਥਵਾ, ਪੁਰਾਣਂ ਮਦ੍ਯਂ ਪੀਤ੍ਵਾ ਰਥੇਨ ਵਾਸ਼੍ਵੇਨ ਵਾ ਸ਼ੀਘ੍ਰਵੇਗੇਨ ਗਚ੍ਛੇਤ੍| ਤਥਾ-ਤੇਨ ਪ੍ਰਕਾਰੇਣ, ਸਙ੍ਕ੍ਸੋਭਿਤਸ੍ਯਤਸ੍ਯ੍ਨਾਸ਼੍ਮਰੀ ਚ੍ਯਵਤੇ|

Adhikarana mUtrAghAteShu vIratarAdiH, virecanArthaM tailvakaM sarpiH, bastikarma (40-41) · Śloka 41

| ਸਰ੍ਵਥਾ ਚੋਪਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯੋ ਵਰ੍ਗੋ ਵੀਰਤਰਾਦਿਕਃ||੪੦|| ਰੇਕਾਰ੍ਥੇ ਤੈਲ੍ਵਕਂ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਬਸ੍ਤਿਕਰ੍ਮ ਚ ਸ਼ੀਲਯੇਤ੍| ਵਿਸ਼ੇਸਾਦੁਤ੍ਤਰਾਨ੍ ਬਸ੍ਤੀਨ੍|੪੧|

ਸ੦-[ਸਰ੍ਵਥਾ-] ਸਰ੍ਵੇਣ ਚ ਪ੍ਰਕਾਰੇਣ ਕ੍ਵਾਥਪੇਯਾਜਲਾਦਿਸੁ, ਵੀਰਤਰਾਦਿਕੋ ਯੋਜ੍ਯਃ| ਵਿਰੇਚਨਾਰ੍ਥਂ ਤੈਲ੍ਵਕਂ-"ਸ਼ਮ੍ਯਾਕੇਨ" (ਹ.ਚਿ.ਅ.੩|੧੫੨) ਇਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਸਾਧਿਤਂ ਸਰ੍ਪਿਰੁਪਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯਮ੍| ਤਥਾ, ਬਸ੍ਤਿਕਰ੍ਮ-"ਪ੍ਰਾਕ੍ ਸ੍ਨੇਹ ਏਕਃ" (ਹ.ਸੂ.ਅ.੧੯|੬੩) ਇਤ੍ਯਾਦਿਕਂ ਸ਼ੀਲਯੇਤ੍| ਵਿਸ਼ੇਸੇਣੋਤ੍ਤਰਬਸ੍ਤੀਨਭ੍ਯਸੇਤ੍|

Adhikarana mUtrAghAteShu uttarabastirvisheShataH, shukrAshmaryAM pramadAsevanam (41-43) · Śloka 43

| ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਾਂ ਤੁ ਸ਼ੋਧਿਤੇ||੪੧|| ਤੈਰ੍ਮੂਤ੍ਰਮਾਰ੍ਗੇ ਬਲਵਾਨ੍ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਸ਼ਯਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਯੇ| ਪੁਮਾਨ੍ ਸੁਤਪ੍ਤੋ ਵਸ੍ਯਾਣਾਂ ਮਾਂਸਾਨਾਂ ਕੁਕ੍ਕੁਟਸ੍ਯ ਚ||੪੨|| ਕਾਮਂ ਸਕਾਮਾਃ ਸੇਵੇਤ ਪ੍ਰਮਦਾ ਮਦਦਾਯਿਨੀਃ| |੪੩|

ਸ੦-ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਾਂ ਚ ਤੈਃ-ਉਤ੍ਤਰਬਸ੍ਤਿਭਿਃ, ਮੂਤ੍ਰਮਾਰ੍ਗੇ ਸ਼ੋਧਿਤੇ ਸਤਿ ਪੁਮਾਨ੍ ਵਸ੍ਯਾਣਾਂ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਾਂ ਕੁਕ੍ਕੁਟਸ੍ਯ ਮਾਂਸਾਨਾਂ ਚ ਸੁਹਿਤਃ ਸਨ੍ ਯਥੇਚ੍ਛਂ ਮਦਦਾਯਿਨੀਃ ਪ੍ਰਮਦਾਃ ਸੇਵੇਤ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਸ਼ਯਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਯੇ| ਕੁਕ੍ਕੁਟਸ੍ਯ ਵਸ੍ਯਤ੍ਵੇਨੈਵ ਸਿਦ੍ਧੇ ਗ੍ਰਹਣੇਤਿਸ਼ਯੇਨ ਕੁਕ੍ਕੁਟਸ੍ਯਾਤ੍ਰ ਪਥ੍ਯਤ੍ਵਮਿਤਿ ਜ੍ਞਾਪਨਾਰ੍ਥਂ [ ਪੁਨਃ ] ਉਪਾਦਾਨਮ੍|

Adhikarana evamupashamABAve rAj~jaH prashrnapUrvakaM shastrAvacAraNam (43-44) · Śloka 44

| ਸਿਦ੍ਧੈਰੁਪਕ੍ਰਮੈਰੇਭਿਰ੍ਨ ਚੇਚ੍ਛਾਨ੍ਤਿਸ੍ਤਦਾ ਭਿਸਕ੍||੪੩|| ਇਤਿ ਰਾਜਾਨਮਾਪਚ੍ਛ੍ਯ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਂ ਸਾਧ੍ਵਵਚਾਰਯੇਤ੍| |੪੪|

ਸ੦-ਏਭਿਃ-ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤੈਃ, ਉਪਕ੍ਰਮੈਃ ਸਿਦ੍ਧੈਃ-ਅਸ਼੍ਮਰੀਹਰੈਃ, ਯਦਿ ਸ਼ਮੋ ਨ ਸ੍ਯਾਤ੍, ਤਦੇਤਿ ਰਾਜਾਨਮਾਪਚ੍ਛ੍ਯਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਾਹਰਣਂ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਂ ਸਾਧ੍ਵਵਚਾਰਯੇਤ੍|

Adhikarana prashrnaprakAraH (44-45) · Śloka 45

ਕਿਮਾਪਚ੍ਛ੍ਯ ? ਇਤ੍ਯਾਹ | ਅਕ੍ਰਿਯਾਯਾਂ ਧ੍ਰੁਵੋ ਮਤ੍ਯੁਃ ਕ੍ਰਿਯਾਯਾਂ ਸਂਸ਼ਯੋ ਭਵੇਤ੍||੪੪|| ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਸ੍ਯਾਪਿ ਵੈਦ੍ਯਸ੍ਯ ਬਹੁਸ਼ਃ ਸਿਦ੍ਧਕਰ੍ਮਣਃ| |੪੫|

ਸ੦-ਹੇ ਨਪਤੇ ਜਾਤਵ੍ਯਾਧਾਵਕ੍ਰਿਯਾਯਾਂ-ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਂ ਵਿਨਾ, ਧ੍ਰੁਵਃ-ਆਵਸ਼੍ਯਂ, ਮਤ੍ਯੁਃ ਸ੍ਯਾਤ੍| ਅਪਰਂ ਚ ਕ੍ਰਿਯਾਯਾਂ-ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਯਾਂ ਕ੍ਰਿਯਮਾਣਾਯਾਂ, ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਸ੍ਯਾਪਿ-ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਵਿਦੋਪਿ, ਵੈਦ੍ਯਸ੍ਯ ਤਥਾ ਬਹੁਸ਼ਃ-ਅਨੇਕਸ਼ਃ, ਸਿਦ੍ਧਕਰ੍ਮਣੋ-ਨਿਸ੍ਪਨ੍ਨਕ੍ਰਿਯਾਕ੍ਰਮਸ੍ਯਾਪਿ, ਸਂਸ਼ਯੋ ਭਵੇਤ੍-ਕਦਾਚਿਜ੍ਜੀਵਤਿ ਨ ਵਾ, ਏਵਂਪ੍ਰਕਾਰੇਣ ਰਾਜਾਨਮਾਪਚ੍ਛਯ|

Adhikarana shastrakarmavidhiH (45-55) · Śloka 55

| ਅਥਾਤੁਰਮੁਪਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ਼ੁਦ੍ਧਮੀਸਚ੍ਚ ਕਰ੍ਸ਼ਿਤਮ੍||੪੫|| ਅਭ੍ਯਕ੍ਤਸ੍ਵਿਨ੍ਨਵਪੁਸਮਭੁਕ੍ਤਂ ਕਤਮਙ੍ਗਲਮ੍| ਆਜਾਨੁਫਲਕਸ੍ਥਸ੍ਯ ਨਰਸ੍ਯਾਙ੍ਗ੍ਕੇ ਵ੍ਯਾਪਾਸ਼੍ਰਿਤਮ੍||੪੬|| ਪੂਰ੍ਵੇਣ ਕਾਯੇਨੋਤ੍ਤਾਨਂ ਨਿਸਣ੍ਣਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਚੁਮ੍ਭਲੇ| ਤਤੋਸ੍ਯਾਕੁਞ੍ਚਿਤੇ ਜਾਨੁਕੂਰ੍ਪਰੇ ਵਾਸਸਾ ਦਢਮ੍||੪੭|| ਸਹਾਸ਼੍ਰਯਮਨੁਸ੍ਯੇਣ ਬਦ੍ਧਸ੍ਯਾਸ਼੍ਵਾਸਿਤਸ੍ਯ ਚ| ਨਾਭੇਃ ਸਮਨ੍ਤਾਦਭ੍ਯਜ੍ਯਾਦਧਸ੍ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਵਾਮਤਃ||੪੮|| ਮਦਿਤ੍ਵਾ ਮੁਸ੍ਟਿਨਾਕ੍ਰਾਮੇਦ੍ਯਾਵਦਸ਼੍ਮਰ੍ਯਧੋਗਤਾ| ਤੈਲਾਕ੍ਤੇ ਵਰ੍ਧਿਤਨਖ਼ੇ ਤਰ੍ਜਨੀਮਧ੍ਯਮੇ ਤਤਃ||੪੯|| ਅਦਕ੍ਸਿਣੇ ਗੁਦੇਙ੍ਗੁਲ੍ਯੌ ਪ੍ਰਣਿਧਾਯਾਨੁਸੇਵਨਿ| ਆਸਾਦ੍ਯ ਬਲਯਤ੍ਨਾਭ੍ਯਾਮਸ਼੍ਮਰੀਂ ਗੁਦਮੇਢ੍ਰਯੋਃ||੫੦|| ਕਤ੍ਵਾਨ੍ਤਰੇ ਤਥਾ ਬਸ੍ਤਿਂ ਨਿਰ੍ਵਲੀਕਮਨਾਯਤਮ੍| ਉਤ੍ਪੀਡਯੇਦਙ੍ਗੁਲਿਭ੍ਯਾਂ ਯਾਵਦ੍ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਰਿਵੋਨ੍ਨਤਮ੍||੫੧|| ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸੇਵਨੀਂ ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯਵਮਾਤ੍ਰੇਣ ਪਾਟਯੇਤ੍| ਅਸ਼੍ਮਮਾਨੇਨ ਨ ਯਥਾ ਭਿਦ੍ਯਤੇ ਸਾ ਤਥਾਹਰੇਤ੍||੫੨|| ਸਮਗ੍ਰਂ ਸਰ੍ਪਵਕ੍ਰੇਣ, ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਬਸ੍ਤਿਸ੍ਤੁ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਗਃ| ਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯਾਸ਼੍ਰਯਸ੍ਤਾਸਾਂ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਮੁਤ੍ਸਙ੍ਗਵਤ੍ਤਤਃ||੫੩|| ਨ੍ਯਸੇਦਤੋਨ੍ਯਥਾ ਹ੍ਯਾਸਾਂ ਮੂਤ੍ਰਸ੍ਰਾਵੀ ਵ੍ਰਣੋ ਭਵੇਤ੍| ਮੂਤ੍ਰਪ੍ਰਸੇਕਕ੍ਸਣਨਾਨ੍ਨਰਸ੍ਯਾਪ੍ਯਪਿ ਚੈਕਧਾ||੫੪|| ਬਸ੍ਤਿਭੇਦੋਸ਼੍ਮਰੀਹੇਤੁਃ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਯਾਤਿ ਨ ਤੁ ਦ੍ਵਿਧਾ| |੫੫|

ਸ੦-ਅਥ-ਰਾਜਪਚ੍ਛਨਾਦਨਨ੍ਤਰਮ੍, ਆਤੁਰਮੁਪਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਦਿਰੂਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤੋਸ੍ਯ ਨਾਭੇਰਧੋਭ੍ਯਜ੍ਯਾਤ੍| ਪੂਰ੍ਵਮੁਪਸ੍ਨਿਗ੍ਧਃ ਪਸ਼੍ਚਾਚ੍ਛੁਦ੍ਧਸ੍ਤਮੁਪਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ਼ੁਦ੍ਧਮ੍| ਤਥਾ, ਅਭੁਕ੍ਤਂ-ਅਕਤਾਹਾਰਮ੍| ਤਥਾ, ਮਨਾਕ੍ ਕਰ੍ਸ਼ਿਤਮ੍| ਤਥਾ, ਅਭ੍ਯਕ੍ਤਸ੍ਵਿਨ੍ਨਸ਼ਰੀਰਂ ਚ| ਤਥਾ, ਕਤਮਙ੍ਗਲਂ-ਵਿਹਿਤਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਯਨਮ੍| ਤਥਾ, ਨਰਸ੍ਯਾਨ੍ਯਸ੍ਯਾਙ੍ਕਮਾਸ਼੍ਰਿਤਮ੍| ਕਿਮ੍ਭੂਤਸ੍ਯ ? ਆਜਾਨੁਫਲਕਸ੍ਥਸ੍ਯ| ਫਲਕਃ-ਆਸਨਵਿਸ਼ੇਸਃ, ਆਜਾਨੁਜਾਨੁਪ੍ਰਮਾਣੋ ਯਃ ਫਲਕਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਯ| ਤਥਾ, ਪੂਰ੍ਵੇਣ ਕਾਯੇਨੋਤ੍ਤਾਨਮ੍| ਤਥਾ, ਵਸ੍ਤ੍ਰਚੁਮ੍ਭਲੇ ਨਿਸਣਣਮ੍| ਚੁਮ੍ਭਲਃ-ਤਣਮਯੋ ਘਟਾਦੀਨਾਂ ਚਲਨਰਕ੍ਸਣਾਰ੍ਥਮਾਧਾਰਵਿਸ਼ੇਸੋ ਯਃ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ, ਤਥਾਰੂਪੋ ਵਸ੍ਤ੍ਰਮਯਚੁਮ੍ਭਲੋ ਵਸ੍ਤ੍ਰਚੁਮ੍ਭਲਃ,-ਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਵੇਸ੍ਟਯਿਤ੍ਵਾ ਕਤ ਆਸਨਵਿਸ਼ੇਸਃ, ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੁਪਵਿਸ੍ਟਮ੍| [ਤਤੋਸ੍ਯ-] ਤਥਾਭੂਤਸ੍ਯਾਨਨ੍ਤਰਂ, ਆਕੁਞ੍ਚਿਤੇ-ਈਸਤ੍ਕੁਟਿਲੀਕਤੇ, ਜਾਨੁਕੂਰ੍ਪਰੇ ਸਤਿ| ਜਾਨੁਨੀ ਚ ਕਰ੍ਪੂਰੇ ਚ ਜਾਨੁਕਰ੍ਪੂਰਂ, ਤਸ੍ਮਿਨ੍| ਤਥਾ, ਆਸ਼੍ਰਯਮਨੁਸ੍ਯੇਣ ਸਹ ਵਾਸਸਾ ਸੂਤ੍ਰੈਰ੍ਵਾ ਬਦ੍ਧਸ੍ਯ-ਦਢਂ ਕਤ੍ਵਾ ਏਵਂਯਨ੍ਤ੍ਰਿਤਸ੍ਯ, ਆਸ਼੍ਰਯਸ਼੍ਚਾਸੌ ਮਨੁਸ੍ਯਸ਼੍ਚ| ਕਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਯਃ ? ਪ੍ਰਕਤਤ੍ਵਾਦਾਤੁਰਸ੍ਯ, ਤਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯਾਤੁਰਸ੍ਯ ਸ੍ਥਿਤਤ੍ਵਾਤ੍| ਤਥਾ, ਆਸ਼੍ਵਾਸਿਤਸ੍ਯ-ਨਿਰਾਮਯੋ ਭਵਸ੍ਰੀਤ੍ਯੇਵਂਪ੍ਰਾਯਾਭਿਰ੍ਵਾਗ੍ਭਿਃ ਸ਼ੀਤਪਵਨਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚ ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਿਤਸ੍ਯ| ਤਤੋ ਨਾਭੇਰਧਃ ਸਮਨ੍ਤਾਤ੍-ਪਰਿਤਃ, ਅਭ੍ਯਜ੍ਯਾਤ੍| ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ-ਨਾਭੇਃ, ਵਾਮਤੋ-ਵਾਮਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ, ਮਦਿਤ੍ਵਾ ਮੁਸ੍ਟਿਨਾਕ੍ਰਾਮੇਤ੍-ਪੀਡਯੇਤ੍, ਤਾਵਦ੍ਯਾਵਦਸ਼੍ਮਰ੍ਯਧੋ ਗਤਾ-ਅਧਃ ਪ੍ਰਤਿਪਨ੍ਨਾ| ਤਤਃ-ਅਨਨ੍ਤਰਂ, ਅਦਕ੍ਸਿਣੇ-ਵਾਮੇ, ਤਰ੍ਜਨੀਮਧ੍ਯਾਙ੍ਗੁਲ੍ਯੌ ਵਰ੍ਧਿਤਨਖੇ ਤਥਾ ਤੈਲਾਭ੍ਯਕ੍ਤੇ ਕਤ੍ਵਾ ਗੁਦੇ ਪ੍ਰਣਿਧਾਯਾਨੁਸੇਵਨਿ| ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਬਲਯਤ੍ਨਾਭ੍ਯਾਂ ਆਸਾਦ੍ਯ-ਅਸ਼੍ਮਰੀਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ, ਗੁਦਮੇਢ੍ਰਯੋਰਨ੍ਤਰੇ-ਮਧ੍ਯੇ ਕਤ੍ਵਾ, ਕਥਮ੍ ? ਕਤ੍ਵਾ-ਤਤ੍ਰ ਨੀਤ੍ਵਾ, ਤਥਾ ਬਸ੍ਤਿਂ ਨਿਰ੍ਵਲਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਤਥਾ ਤਮਨਾਯਤਂ-ਅਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਂ ਸਨ੍ਨਿਵੇਸ਼੍ਯ, ਅਨਨ੍ਤਰਮਙ੍ਗੁਲਿਭ੍ਯਾਂ-ਵਾਮਹਸ੍ਤਤਰ੍ਜਨੀਮਧ੍ਯਮਾਭ੍ਯਾਂ, ਪ੍ਰਕਤਤ੍ਵਾਦਸ਼੍ਮਰੀਮੁਤ੍ਪੀਡਯੇਤ੍| ਤਾਵਦ੍ਯਾਵਚ੍ਛਲ੍ਯਂ-ਅਸ਼੍ਮਰ੍ਯਾਖ੍ਯਂ, ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਰਿਵੋਨ੍ਨਤਂ ਸ੍ਯਾਤ੍| ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਸੇਵਨ੍ਯਾ ਵਾਮਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਸੇਵਨੀਂ ਯਵਮਾਤ੍ਰੇਣ ਤ੍ਯ(ਮੁ)ਕ੍ਤ੍ਵਾ-ਵਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾ, ਪਾਟਯੇਚ੍ਛਸ੍ਤ੍ਰੇਣ| ਕਿਯਨ੍ਮਾਤ੍ਰਮ੍ ? ਅਸ਼੍ਮਮਾਨੇਨ,-ਅਸ਼੍ਮਰੀਪ੍ਰਮਾਣੇਨ, ਨ ਤੁ ਤਤੋਧਿਕਮੂਨਂ ਵਾ| ਵ੍ਰਣਂ ਚ ਕਤ੍ਵਾਸ਼੍ਮਰੀਂ ਸਮਗ੍ਰਂ-ਨਿਰਵਸ਼ੇਸਂ ਯਥਾ ਭਵਤ੍ਯੇਵਂ, ਸਰ੍ਪਫਣਵਦਗ੍ਰਵਕ੍ਰੇਣ ਯਨ੍ਤ੍ਰੇਣਾਹਰੇਤ੍,-ਤਥਾ ਚਾਕਰ੍ਸੇਦ੍ਯਥਾ ਸਾ ਹ੍ਰਿਯਮਾਣਾ ਨ ਭਿਦ੍ਯਤੇ| ਭਿਨ੍ਨਾ ਹਿ ਪੁਨਰ੍ਵਦ੍ਧਿਮਿਯਾਤ੍| ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਤੁ ਬਸ੍ਤਿਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਤੋ ਭਵਨ੍ ਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯਾਸ਼੍ਰਯੋ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤਤ ਉਤ੍ਸਙ੍ਗਵਦਧਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਂ ਨ੍ਯਸੇਤ੍-ਪਾਤਯੇਤ੍| ਅਤਃ-ਅਸ੍ਮਾਚ੍ਛਸ੍ਤ੍ਰਪਾਤਨਵਿਧਾਨਾਤ੍, ਅਨ੍ਯਥਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਾਹਰਣਾਰ੍ਥਂ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪਾਤਨੇਨ ਮੂਤ੍ਰਸ੍ਰਾਵੀ ਵ੍ਰਣੋ ਭਵੇਤ੍| ਨ ਕੇਵਲਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਮੂਤ੍ਰਪ੍ਰਸੇਕਕ੍ਸਣਨਾਨ੍ਮੂਤ੍ਰਸ੍ਰਾਵੀ ਵ੍ਰਣੋ ਭਵੇਤ੍| ਯਾਵਦ੍ ਦੀਰ੍ਘਕਾਲਾਨੁਬਨ੍ਧੀ ਮੂਤ੍ਰਪ੍ਰਸੇਕਕ੍ਸਣਨਾਨ੍ਨਰਸ੍ਯਾਪਿ| ਅਪਿ ਚ-ਅਨ੍ਯਚ੍ਚ, ਏਕਧਾ-ਏਕਤੋ, ਬਸ੍ਤਿਭੇਦੋਸ਼੍ਮਰੀਹੇਤੁਃ-ਤਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਃ, ਸਿਧ੍ਯਤਿ ਕ੍ਰਿਯਾਭ੍ਯਾਸਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਮਤਿਵਦ੍ਧਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਸ਼ਲ੍ਯਸ੍ਯੇਤਿ, ਨ ਤੁ ਸਹਸਾ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਦ੍ਯਭਿਘਾਤਹੇਤੁਜ ਏਕਤੋ ਭਿਨ੍ਨੋਪਿ ਬਸ੍ਤਿਃ ਸਿਧ੍ਯਤਿ| ਮਰ੍ਮਵਿਭਾਗੇਪ੍ਯਵਾਦੀਤ੍ (ਹ. ਸ਼ਾ. ਅ. ੪|੧੦)- "ਧਨੁਰ੍ਵਕ੍ਰੋ ਬਸ੍ਤਿਃ ਸਦ੍ਯੋ ਨਿਹਨ੍ਤਿ" ਇਤਿ| ਅਸ਼੍ਮਰੀਹੇਤੁਰਪਿ ਯੋ ਬਸ੍ਤਿਭੇਦੋ ਦ੍ਵਿਧਾ-ਉਭਯਤਃ, ਸੋਪਿ ਮ ਸਿਧ੍ਯਤਿ, ਵ੍ਰਣਸ੍ਵਭਾਵਾਤ੍|

Adhikarana vishalyasya vidhiH (55-56) · Śloka 56

| ਵਿਸ਼ਲ੍ਯਮੁਸ੍ਣਪਾਨੀਯਦ੍ਰੋਣ੍ਯਾਂ ਤਮਵਗਾਹਯੇਤ੍||੫੫|| ਤਥਾ ਨ ਪੂਰ੍ਯਤੇਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਬਸ੍ਤਿਃ, ਪੂਰ੍ਣੇ ਤੁ ਪੀਡਯੇਤ੍| ਮੇਢ੍ਰਾਨ੍ਤਃ ਕ੍ਸੀਰਿਵਕ੍ਸਾਮ੍ਬੁ|੫੬|

ਸ੦-ਵਿਸ਼ਲ੍ਯਂ-ਨਿਰ੍ਗਤਾਸ਼੍ਮਰੀਕਂ, ਉਸ੍ਣਪਾਨੀਯਦ੍ਰੋਣ੍ਯਾਂ ਤਂ-ਆਤੁਰਂ, ਅਵਗਾਹਯੇਤ੍| ਤਥਾ-ਤੇਨਵਗਾਹਨੇਨ, ਬਸ੍ਤਿਰਸ੍ਰੇਣ ਨ ਪੂਰ੍ਯਤੇ| ਏਵਮਪਿ ਕਤੇ ਦੈਵਦਸ੍ਰੇਣ ਤੁ ਪੂਰ੍ਣੇ ਬਸ੍ਤੌ ਕ੍ਸੀਰਿਵਕ੍ਸਾਮ੍ਬੁ ਮੇਢ੍ਰਾਨ੍ਤਃ-ਮੇਢ੍ਰੇ, ਪੀਡਯੇਤ੍| ਕ੍ਸੀਰਿਵਕ੍ਸਕਸਾਯੇਣੋਤ੍ਤਰਬਸ੍ਤਿਂ ਦਦ੍ਯਾਦਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧੋਦੁਮ੍ਬਰਾਸ਼੍ਵਤ੍ਥਕਪੀਤਨਪ੍ਲਕ੍ਸਾਃ-ਕ੍ਸੀਰਿਣਃ|

Adhikarana mUtrasaMshuddhau guDasauhityam, yavAgUH, odanam, mAMsarasAH (56-58) · Śloka 58

| ਮੂਤ੍ਰਸਂਸ਼ੁਦ੍ਧਯੇ ਤਤਃ||੫੬|| ਕੁਰ੍ਯਾਟ੍ਗੁਡਸ੍ਯ ਸੌਹਿਤ੍ਯਂ ਮਧ੍ਵਾਜ੍ਯਾਕ੍ਤਵ੍ਰਣਃ ਪਿਬੇਤ੍| ਦ੍ਵੌ ਕਾਲੌ ਸਘਤਾਂ ਕੋਸ੍ਣਾਂ ਯਵਾਗੂਂ ਮੂਤ੍ਰਸ਼ੋਧਨੈਃ||੫੭|| ਤ੍ਰ੍ਯਹਂ, ਦਸ਼ਾਹਂ ਪਯਸਾ ਗੁਡਾਢ੍ਯੇਨਾਲ੍ਪਮੋਦਨਮ੍| ਭੁਞ੍ਜੀਤੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਫਲਾਮ੍ਲੈਸ਼੍ਚ ਰਸੈਰ੍ਜਾਙ੍ਗਲਚਾਰਿਣਾਮ੍||੫੮||

ਸ੦-ਤਤਃ-ਅਨਨ੍ਤਰਂ, ਮੂਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸਂਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਗੁਡਸ੍ਯ ਸੌਹਿਤ੍ਯਂ-ਤਪ੍ਤਿਂ, ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਤਤੋ ਮਧ੍ਵਾਜ੍ਯਾਕ੍ਤਵ੍ਰਣੋ ਨਰੋ ਦ੍ਵੌ ਕਾਲੌ [ ਮੂਤ੍ਰਸ਼ੋਧਨੈਃ- ] ਤ੍ਰਪੁਸੈਰ੍ਵਾਰੁਕੂਸ੍ਮਾਣ੍ਡਗੋਕ੍ਸੁਰਾਦਿਭਿਃ ਕਤਾਂ, ਯਵਾਗੂਂ ਸਘਤਾਂ ਕੋਸ੍ਣਾਂ ਤ੍ਰ੍ਯਹਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਦਸ਼ਾਹਂ ਗੁਡਾਢ੍ਯੇਨ-ਬਹੁਗੁਡੇਨ, ਕ੍ਸੀਰੇਣਾਲ੍ਪਮੋਦਨਮਦ੍ਯਾਤ੍| ਉਰ੍ਧ੍ਵਂ-ਦਸ਼ਾਹਾਦਨਨ੍ਤਰਂ, ਜਾਙ੍ਗਲਚਾਰਿਣਾਂ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਰਸੈਰ੍ਮਾਂਸਰਸੌਦਨਂ ਚ ਮਾਤ੍ਰਾਯਾ ਭੁਞ੍ਜੀਤ| ਫਲਾਮ੍ਲੈਰਿਤਿ ਕੋਲਦਾਡਿਮਾਦ੍ਯਮ੍ਲੈਃ, ਨ ਤੁ ਮਸ੍ਤੁਕਾਞ੍ਜਿਕਾਦ੍ਯਮ੍ਲੈਰਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ|

Adhikarana ashmarIvraNe prakShAlanam, lepaH, tailam (59-60) · Śloka 60

ਕ੍ਸੀਰਿਵਕ੍ਸਕਸਾਯੇਣ ਵ੍ਰਣਂ ਪ੍ਰਕ੍ਸਾਲ੍ਯ ਲੇਪਯੇਤ੍| ਪ੍ਰਪੌਣ੍ਡਰੀਕਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਨਯਨੌਸਧੈਃ||੫੯|| ਵ੍ਰਣਾਭ੍ਯਙ੍ਗੇ ਪਚੇਤ੍ਤੈਲਮੇਭਿਰੇਵ ਨਿਸ਼ਾਨ੍ਵਿਤੈਃ| |੬੦|

ਸ੦-ਕ੍ਸੀਰਿਵਕ੍ਸਕਸਾਯੇਣ ਵ੍ਰਣਂ ਪ੍ਰਕ੍ਸਾਲ੍ਯ ਪ੍ਰਪੌਣ੍ਡਰੀਕਾਦਿਭਿਰ੍ਲੇਪਯੇਤ੍| ਨਯਨੌਸਧਂ-ਪਾਟ੍ਟਿਕਾਰੋਧ੍ਰਮ੍| ਏਭਿਰੇਵ-ਪ੍ਰਪੌਣ੍ਡਰੀਕਾਦਿਭਿਃ, ਹਰਿਦ੍ਰਾਨ੍ਵਿਤੈਰ੍ਵ੍ਰਣਾਭ੍ਯਙ੍ਗਵਿਸਯੇ ਤੈਲਂ ਪਚੇਤ੍|

Adhikarana ashmarI vraNe svedaH, agacCati mUtre dAhaH, gacCatimUtre bastayaH (60-62) · Śloka 62

| ਦਸ਼ਾਹਂ ਸ੍ਵੇਦਯੇਚ੍ਚੈਨਂ, ਸ੍ਵਮਾਰ੍ਗਂ ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰਤਃ||੬੦|| ਮੂਤ੍ਰੇ ਤ੍ਵਗਚ੍ਛਤਿ ਦਹੇਦਸ਼੍ਮਰੀਵ੍ਰਣਮਗ੍ਨਿਨਾ| ਸ੍ਵਮਾਰ੍ਗਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਤੌ ਤੁ ਸ੍ਵਾਦੁਪ੍ਰਾਯੈਰੁਪਾਚਰੇਤ੍||੬੧|| ਤਂ ਬਸ੍ਤਿਭਿਃ| |੬੨|

ਸ੦-ਏਨਂ ਚ ਵ੍ਰਣਂ ਦਸ਼ਾਹਂ ਸ੍ਵੇਦਯੇਤ੍| ਸ੍ਵੇਦਨਾਦਨਨ੍ਤਰਂ ਤੁ- ਪੁਨਃ, ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰੇਣ ਸ੍ਵਮਾਰ੍ਗਂ ਮੂਤ੍ਰੇਗਚ੍ਛਤਿ ਸਤ੍ਯਸ਼੍ਮਰੀਵ੍ਰਣਮਗ੍ਨਿਨਾ ਦਹੇਦ੍ਵੈਦ੍ਯ ਇਤਿ| ਮੂਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸ੍ਵਮਾਰ੍ਗਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਤੌ ਸਤ੍ਯਾਂ ਤਂ-ਆਤੁਰਂ, ਸ੍ਵਾਦੁਪ੍ਰਾਯੈਃ-ਮਧੁਰਭੂਯਿਸ੍ਠਦ੍ਰਵ੍ਯਸਾਧਿਤੈਃ, ਬਸ੍ਤਿਭਿਃ-ਉਤ੍ਤਰਬਸ੍ਤ੍ਯਾਦਿਭੇਦਭਿਨ੍ਨੈਃ, ਉਪਾਚਰੇਤ੍-ਉਪਕ੍ਰਮੇਤ੍|

Adhikarana rUDhavraNe~api varShaparyantaM nagAdyArohaNaniShedhaH (62) · Śloka 62

ਨ ਚਾਰੋਹੇਦ੍ਵਰ੍ਸਂ ਰੂਢਵ੍ਰਣੋਪਿ ਸਃ| ਨਗਨਾਗਾਸ਼੍ਵਵਕ੍ਸਸ੍ਤ੍ਰੀਰਥਾਨ੍ਨਾਪ੍ਸੁ ਪ੍ਲਵੇਤ ਚ||੬੨||

ਸ੦-ਰੂਢਵ੍ਰਣੋਪਿ [ਸਃ-] ਅਸ਼੍ਮਰ੍ਯਾਤੁਰੋ, ਵਰ੍ਸਂ ਯਾਵਨ੍ਨਗਾਦੀਨ੍ਨਾਰੋਹੇਤ੍| ਅਪ੍ਸੁ ਚ ਨ ਪ੍ਲਵੇਤ|

Adhikarana shastrakarmaNi varjyAni marmANi (11) · Śloka 11

ਮੂਤ੍ਰਸ਼ੁਕ੍ਰਵਹੌ ਬਸ੍ਤਿਵਸਣੌ ਸੇਵਨੀਂ ਗੁਦਮ੍| ਮੂਤ੍ਰਪ੍ਰਸੇਕਂ ਯੋਨਿਂ ਚ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣਾਸ੍ਟੌ ਵਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍||੬੩|| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸੂਨੁਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਗ੍ਭਟਵਿਰਚਿਤਾਯਾਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਹਦਯਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਚਤੁਰ੍ਥੇ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਸ੍ਥਾਨੇ ਮੂਤ੍ਰਾਘਾਤਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਨਾਮੈਕਾਦਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ||੧੧||

ਸ੦-ਅਸ਼੍ਮਰੀਵ੍ਰਣਾਵਸਰੇ ਤਦਰ੍ਥਮਨ੍ਯਾਰ੍ਥਮਪਿ ਮੂਤ੍ਰਵਹਾਦੀਨਿ [ ਅਸ੍ਟੌ ] ਮਰ੍ਮਾਣਿ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍| ਤਤ੍ਰ ਮੂਤ੍ਰਵਹਸ੍ਰੋਤਸ਼੍ਛੇਦਾਨ੍ਮੂਤ੍ਰਪੂਰ੍ਣਬਸ੍ਤੇਰ੍ਮਰਣਂ ਸ੍ਯਾਤ੍, ਸ਼ੁਕ੍ਰਵਹਸ੍ਰੋਤਸ਼੍ਛੇਦਾਨਮਰਣਂ ਕ੍ਲੈਵ੍ਯਂ ਵਾ, ਬਸ੍ਤਿਗੁਦਚ੍ਛੇਦਾਤ੍ਸਦ੍ਯੋ ਮਰਣਮ੍, ਵਸਣਸ੍ਰੋਤਸ਼੍ਛੇਦਾਤ੍ ਧ੍ਵਜਭਙ੍ਗਃ, ਸੇਵਨੀਯੋਨਿਚ੍ਛੇਦਾਦ੍ਰੁਜਾਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵਃ, ਮੂਤ੍ਰਪ੍ਰਸੇਕਸ੍ਰੋਤਸ਼੍ਛੇਦਾਨ੍ਮੂਤ੍ਰਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣਮਿਤਿ| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਗਾਙ੍ਕਦਤ੍ਤਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਰੀਮਦਰੁਣਦਤ੍ਤਵਿਰਚਿਤਾਯਾਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਹਦਯਟੀਕਾਯਾਂ ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਚਤੁਰ੍ਥੇ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਸ੍ਥਾਨੇ ਮੂਤ੍ਰਾਘਾਤਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਨਾਮੈਕਾਦਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ ਸਮਾਪ੍ਤਃ|| ੧੧||