5. rājayakṣmādicikitsitādhyāyaḥ

Adhikarana adhyAyopakramaH · Śloka

ஶ்வாஸஹித்மாசிகித்ஸிதாதநந்தரஂ ராஜயக்ஷ்மசிகித்ஸிதாரம்பஃ| யதஃ காஸஶ்வாஸக்ஷயாதீநந்யோந்யபேஷஜைருபாசரேதித்யுக்தம்| க்ஷயஶ்ச ராஜயக்ஷ்மா| தஸ்மாதேததாரப்யதே-

Adhikarana rAjayakShmAdicikitsAtAdhyAyaH yakShimaNaH shodhanam (2-1) · Śloka 1

அதாதோ ராஜயக்ஷ்மாதிசிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ| (கத்யஸூத்ரே|௨| ) பலிநோ பஹுதோஷஸ்ய ஸ்நிக்தஸ்விந்நஸ்ய ஶோதநம்| ஊர்த்வாதோ யக்ஷ்மிணஃ குர்யாத்ஸஸ்நேஹஂ யந்ந கர்ஶநம்||௧||

ஸ௦-ஏவஂபூதஸ்ய ராஜயக்ஷ்மிண ஊர்த்வாதஃ ஶோதநஂ-வமநஂ விரேசநஂ ச குர்யாத், அஸ்நிக்தஸ்விந்நஸ்ய ஶோதநாநர்ஹத்வாத்| ஸ்நிக்தஸ்விந்நக்ரஹணஂ த்வதிஶயார்தம்| கிம்பூதஂ ஶோதநம் ? ஸஸ்நேஹஂ,-ஈஷத்ஸ்நிக்தம், ததா யந்ந கர்ஶநஂ-தேஹஸ்ய ந க்ஷபணம்| யக்ஷ்மண இதி "த்வந்த்வோபதாப" இத்யாதிநா இநிர்மித்வர்தாஂயஃ|

Adhikarana yakShimaNaH vamanam (2-3) · Śloka 3

தத்ர வமநமாஹ பயஸா பலயுக்தேந மதுரேண ரஸேந வா| ஸர்பிஷ்மத்யா யவாக்வா வா வமநத்ரவ்யஸித்தயா||௨|| வமேத்| |௩|

ஸ௦-பயஸா-க்ஷீரேண மதநபலாந்விதேந, ராஜயக்ஷ்மீ வமேத்| ஏவஂ தேந வமநஂ கார்யம்| மதுரேண வா மாஂஸரஸேந மதநபலயுக்தேந வமேத்| அதவா, யவாக்வா கதவத்யா ததா வமநத்ரவ்யேண-மதநபலாதிநா, ஸித்தயா வமேத்|

Adhikarana yakShimaNaH virecanam (3-4) · Śloka 4

விரேசநஂ தத்யாத்ரிவச்ச்யாமாநபத்ருமாந்| ஶர்கராமதுஸர்பிர்பிஃ பயஸா தர்பணேந வா||௩|| த்ராக்ஷாவிதாரீகாஶ்மர்யமாஂஸாநாஂ வா ரஸைர்யுதாந்| |௪|

ஸ௦-த்ரிவதாதீநேகைகஶஃ ஶர்கராமதுஸர்பிர்யுதாந் விரேசநஂ தத்யாத்| அதவா பயஸா த்ரிவதாதீந் தத்யாத்| தர்பணேந வா ஸஹ த்ரிவதாதீந் விரேசநஂ தத்யாத்| ரஸைரிதி பஹுவசநநிர்தேஶாத் த்ராக்ஷாதீநாஂ பதக்ரஸைரிதி போத்யம்|

Adhikarana shuddhasya vidhiH (4-5) · Śloka 5

| ஶுத்தகோஷ்டஸ்ய யுஞ்ஜீத விதிஂ பஂஹணதீபநம்||௪|| ஹத்யாநி சாந்நபாநாநி வாதக்நாநி லகூநி ச| |௫|

ஸ௦-ஶுத்தகோஷ்டஸ்ய ஸதோ யக்ஷ்மணோ பஂஹணஂ தீபநஂ ச விதிஂ ப்ரயுஞ்ஜீத| ததாऽந்நபாநாநி ஹத்யாநி-ஹதயப்ரியாணி ததா வாதக்நாநி லகூநி ச யுஞ்ஜீத| பாஹுல்யேநைததுக்தம்|

Adhikarana yakShmaghnannapAnam (5-6) · Śloka 6

ததா சாஹ | ஶாலிஷஷ்டிககோதூமயவமுத்கஂ ஸமோஷிதம்||௫|| |லகும(சா)ச்யுதவீர்யஂ ச ஸுஜரஂ பலகச்ச யத்| ] ஆஜஂ க்ஷீரஂ கதஂ மாஂஸஂ க்ரவ்யாந்மாஂஸஂ ச ஶோஷஜித்| |௬|

ஸ௦-ததா ஶால்யாதிகஂ வர்ஷோஷிதஂ யுஞ்ஜீத| ஆஜஂ க்ஷீரஂ கதஂ மாஂஸஂ ததா க்ரவ்யாந்மாஂஸஂ ச க்ஷயஜித்|

Adhikarana kAkAdimAMsaBakShaNopAyaH (6-7) · Śloka 7

காகோலூகவகத்வீபிகவாஶ்வநகுலோரகம்||௬|| கத்ராபாஸகரோஷ்ட்ரஂ ச ஹிதஂ சத்மோபஸஂஹிதம்| ஜ்ஞாதஂ ஜுகுப்ஸிதஂ தத்தி சர்திஷே ந பலௌஜஸே||௭||

ஸ௦-காகோலூகாதிகமேதந்மாஂஸஂ ஹிதம்| கிம்பூதம் ? சத்மநோபஸஂஹிதம்-காகாதயஸ்தித்திர்யாதிஶப்தேந தேயா இத்யர்தஃ| கிமித்யேவஂ க்ரியதே ? இத்யாஹ-யஸ்மாத்தத் ஜுகுப்ஸிதஂ ஜ்ஞாதஂ ஸத் சர்திஷே ஸம்பத்யதே, ந பலாய ந வௌஜஸே|

Adhikarana mAMsapAkaprakAraHyUShAH (8-10) · Śloka 10

மகாத்யாஃ பித்தகபயோஃ பவநே ப்ரஸஹாதயஃ| வேஸவாரீகதாஃ பத்யா ரஸாதிஷு ச கல்பிதாஃ||௮|| பஷ்டாஃ ஸர்பஷதைலேந ஸர்பிஷா வா யதாயதம்| ரஸிகா மதவஃ ஸ்நிக்தாஃ படுத்ரவ்யாபிஸஂஸ்கதாஃ||௯|| ஹிதா மௌலககௌலத்தாஸ்தத்வத்யூஷாஶ்ச ஸாதிதாஃ| |௧௦|

ஸ௦-மகாத்யாஃ-மகவிஷ்கிரப்ரதுதா[தய]ஃ, பித்தகபயோர்ஹிதாஃ| வாதே [ப்ரஸஹாதயஃ-] ப்ரஸஹமஹாமகாபூசராதயோ, ஹிதாஃ| கிம்பூதாஃ ? வேஸவாரீகதாஃ-பிஷ்டாஃ, பத்யாஃ| ததா, ரஸாதயோ-மாஂஸரஸாதயஃ கல்பிதாஃ| ததா, ஸர்ஷபதைலேந பஷ்டாஃ, ஸர்பிஷா வா தேஶகாலாத்யபேக்ஷயா யதாயதஂ பஷ்டாஃ| ததா, ரஸிகாஃ-ப்ரஶஸ்தரஸவந்தஃ, ப்ரஶஂஸாயாஂ ஹ்யேஷ மத்வர்தீயஃ| மதவோ-ந தீக்ஷ்ணாஃ| ததா ஸ்நிக்தாஃ ஸைந்தவாதிபிஃ கதஸஂஸ்காரா ஹிதாஃ| தத்வத்-ததைவ, மூலகாதிகதா யூஷாஃ|

Adhikarana AjamAMsarasaH (10-11) · Śloka 11

| ஸபிப்பலீகஂ ஸயவஂ ஸகுலத்தஂ ஸநாகரம்||௧௦|| ஸதாடிமஂ ஸாமலகஂ ஸ்நிக்தமாஜஂ ரஸஂ பிபேத்| தேந ஷட்விநிவர்தந்தே விகாராஃ பீநஸாதயஃ||௧௧||

ஸ௦-பிப்பல்யாதிபிஃ ஸஂஸ்கதமாஜஂ மாஂஸரஸஂ கதாதிஸ்நேஹேந ஸ்நிக்தஂ பிபேத், இத்யத்ர மாஂஸாநாமவஶ்யஂ ஸ்நிக்தத்வேऽபி ஸ்நிக்தக்ரஹணமேஷாஂ கதாதிஸ்நேஹேந ஸ்நிக்தத்வஂ கார்யமிதி ப்ரதிபாதயதி| தேந ரஸேந பீதேந, ஷட் விகாராஃ பீநஸாதயஃ-"பீநஸஶ்வாஸகாஸாஂ ஸமூர்தஸ்வரருஜஃ" (ஹஂஇ.அ.௫/௧௩), ஶாம்யந்தி|

Adhikarana madyam pAnIyacatuShkam pAnIyamidamannapAke~api yojyam (12-14) · Śloka 14

பிபேச்ச ஸுதராஂ மத்யஂ ஜீர்ணஂ ஸ்ரோதோவிஶோதநம்| பித்தாதிஷு விஶேஷேண மத்வரிஷ்டாச்சவாருணீஃ||௧௨|| ஸித்தஂ வா பஞ்சமூலேந தாமலக்யாऽதவா ஜலம்| பர்ணிநீபிஶ்சதஸபிர்தாந்யநாகரகேண வா||௧௩|| கல்பயேச்சாநுகூலோऽஸ்ய தேநாந்நஂ ஶுசி யத்நவாந்| |௧௪|

ஸ௦-அதிதராஂ ஜீர்ணஂ புராணஂ, ச மத்யஂ ஸ்ரோதோவிஶுத்திகரஂ பிபேத்| பித்தாதிஷு பித்தகபவாதேஷு, யதாயுக்த்யா மத்வாதீந் விஶேஷேண பிபேத்| அதவா, பஞ்சமூலேந-ஹ்ரஸ்வேந, ஸித்தஂ ஜலஂ பிபேத்| தாமலக்யா வா ஜலஂ பர்ணிநீபிஶ்சதஸபிர்வா ஜலஂ பக்வஂ பிபேத்| தாந்யநாகரகாப்யாஂ வா ஶதஂ பிபேத்| அஸ்ய ச-யக்ஷ்மிணஃ, அநுகூலோ யத்நவாந் பரிசாரகோऽந்நஂ ஶுசி தேந-பஞ்சமூலாதிஜலேந, கல்பயேத்| அநுகூலாதிக்ரஹணமத்ராதிஶயார்தம்|

Adhikarana balAgarBaM ghRutaM pa~jcaprakAram (14-15) · Śloka 15

| தஶமூலேந பயஸா ஸித்தஂ மாஂஸரஸேந வா||௧௪|| பலாகர்பஂ கதஂ யோஜ்யஂ க்ரவ்யாந்மாஂஸரஸேந வா| ஸக்ஷௌத்ரஂ பயஸா ஸித்தஂ ஸர்பிர்தஶகுணேந வா||௧௫||

ஸ௦-தஶமூலக்வாதேந ததா பயஸாऽதவா மாஂஸரஸேந பலாகல்கேந ஸாதிதஂ கதஂ யோஜ்யம்| க்ரவ்யாந்மாஂஸரஸேந வா பலாகர்பஂ பக்வஂ கதஂ யோஜ்யம்| க்ஷீரேண வா தஶகுணேந பலாகர்பஂ ஸித்தஂ கதஂ ஸக்ஷௌத்ரஂ யோஜ்யம்|

Adhikarana jIvantyAdighRutam (16-17) · Śloka 17

ஜீவந்தீஂ மதுகஂ த்ராக்ஷாஂ பலாநி குடஜஸ்ய ச| புஷ்கராஹ்வஂ ஶடீஂ கஷ்ணாஂ வ்யாக்ரீஂ கோக்ஷுரகஂ பலாம்||௧௬|| நீலோத்பலஂ தாமலகீஂ த்ராயமாணாஂ துராலபாம்| கல்கீகத்ய கதஂ பக்வஂ ரோகராஜஹரஂ பரம்||௧௭||

ஸ௦-ஜீவந்த்யாதீந் கல்கீகத்ய கதஂ சதுர்குணே ஜலே பக்வஂ ரோகராஜஹரஂ பரம்|

Adhikarana kharjUrAdighRutam (18) · Śloka 18

கதஂ கர்ஜூரமத்வீகாமதுகைஃ ஸபரூஷகைஃ| ஸபிப்பலீகஂ வைஸ்வர்யகாஸஶ்வாஸஜ்வராபஹம்||௧௮||

ஸ௦-கல்கீகத்ய பக்வமித்யநுவர்ததே| கர்ஜூராதிபிஃ கல்கீகத்ய கதஂ பக்வஂ பிப்பலீசூர்ணேந யுக்தஂ வைஸ்வர்யாதிஹரம்|

Adhikarana dashamUlAdighRutam (19-20) · Śloka 20

தஶமூலஶதாத்க்ஷீராத்ஸர்பிர்யதுதியாந்நவம்| ஸபிப்பலீகஂ ஸக்ஷௌத்ரஂ தத்பரஂ ஸ்வரபோதநம்||௧௯|| ஶிரஃபார்ஶ்வாஂஸஶூலக்நஂ காஸஶ்வாஸஜ்வராபஹம்| பஞ்சபிஃ பஞ்சமூலைர்வா ஶதாத்யதுதியாத்ததம்||௨௦||

ஸ௦-தஶமூலக்வதிதாத் க்ஷீராத்யத்ஸர்பிருதியாத்-உத்கச்சேத், தத்-ப்ரத்யக்ரஂ, பிப்பலீக்ஷௌத்ராந்விதமதிஶயேந ஸ்வரபோதநஂ ஶிரஃபார்ஶ்வாஂஸஶூலக்நஂ காஸாதிஹரம்| அதவா, பஞ்சபிஃ பஞ்சமூலைஃ ஶதாத்க்ஷீராத் யதுத்பவேத்ததஂ தத்பூர்வகுணம்|

Adhikarana pa~jcapa~jcamUlAdighRutam (21) · Śloka 21

பஞ்சாநாஂ பஞ்சமூலாநாஂ ரஸே க்ஷீரசதுர்குணே| ஸித்தஂ ஸர்பிர்ஜயத்யேதத்யக்ஷ்மணஃ ஸப்தகஂ பலம்||௨௧||

ஸ௦-பஞ்சாநாஂ பஞ்சமூலாநாஂ ரஸே க்ஷீரசதுர்கணே பக்வமேதத்யக்ஷ்மணஃ ஸப்தகஂ பலஂ-பீநஸாதிகஂ, ஏதத்ததஂ ஜயேத்|

Adhikarana ShaTpalaM ghRutam (22-23) · Śloka 23

பஞ்சகோலயவக்ஷாரஷட்பலேந பசேத்ததம்| ப்ரஸ்தோந்மிதஂ துல்யபயஃ ஸ்ரோதஸாஂ தத்விஶோதநம்||௨௨|| குல்மஜ்வரோதரப்லீஹக்ரஹணீபாண்டுபீநஸாந்| ஶ்வாஸகாஸாக்நிஸதநஶ்வயதூர்த்வாநிலஞ்ஜயேத்||௨௩||

ஸ௦-பஞ்சகோலாதிநா ஷட்பலேந கல்கேந கதப்ரஸ்தஂ துல்யக்ஷீரஂ பசேத்| தத்ஸ்ரோதஸாஂ விஶோதநஂ ஸ்யாத்| அத்ர சாநுக்தமபி ஜலஂ ஸ்நேஹாச்சதுர்குணஂ த்ரிகுணஂ வா தேயஂ பூர்வோக்தந்யாயாத்| ததா குல்மாதீந் ஜயேத்|

Adhikarana rAsnAdighRutam (24) · Śloka 24

ராஸ்நாபலாகோக்ஷுரகஸ்திராவர்ஷாபுவாரிணி| ஜீவந்தீபிப்பலீகர்பஂ ஸக்ஷீரஂ ஶோஷஜித்ததம்||௨௪||

ஸ௦-ராஸ்நாதிக்வாதே ஜீவந்தீபிப்பலீகல்கஂ க்ஷீரஸஹிதஂ பக்வஂ கதஂ ஶோஷஜித்|

Adhikarana ashvagandhaghRutam (25) · Śloka 25

அஶ்வகந்தாஶதாத்க்ஷீராத்ததஂ ச ஸஸிதாபயஃ| |௨௫|

ஸ௦-அஶ்வகந்தயா ஶதாத் க்ஷீராதுத்பூதஂ கதஂ ஶர்கராக்ஷீரயுதஂ பூர்வோக்தகுணம்|

Adhikarana mAMsaghRutam (25-27) · Śloka 27

| ஸாதாரணாமிஷதுலாஂ தோயத்ரோணத்வயே பசேத்||௨௫|| தேநாஷ்டபாகஶேஷேண ஜீவநீயைஃ பலோந்மிதைஃ| ஸாதயேத்ஸர்பிஷஃ ப்ரஸ்தஂ வாதபித்தாமயாபஹம்||௨௬|| மாஂஸஸர்பிரிதஂ பீதஂ யுக்தஂ மாஂஸரஸேந வா| காஸஶ்வாஸஸ்வரப்ரஂஶஶோஷஹத்பார்ஶ்வஶூலஜித்||௨௭||

ஸ௦-ஸாதாரணஸ்ய-பிலேஶயப்ரஸஹாநாஂ மாஂஸஸ்ய, துலாஂ-பலஶதஂ ஜலத்ரோணத்வயே பசேத்| தேநாஷ்டபாகஶேஷேண க்வாதேந ஜீவநீயைஃ பாலிகைஃ ஸர்பிஷஃ ப்ரஸ்தஂ பசேத்| மாஂஸஸர்பிஃஸஂஜ்ஞமேதத் கேவலஂ பீதஂ மாஂஸரஸேந வா யுக்தஂ பீதஂ வாதபித்தக்நஂ காஸாதிஜித்|

Adhikarana elAdileharasAyanam (28-32) · Śloka 32

ஏலாஜமோதாத்ரிபலாஸௌராஷ்ட்ரீவ்யோஷசித்ரகாந்| ஸாராநரிஷ்டகாயத்ரீஶாலபீஜகஸம்பவாந்||௨௮|| பல்லாதகஂ விடங்கஂ ச பதகஷ்டபலோந்மிதம்| ஸலிலே ஷோடஶகுணே ஷோடஶாஂஶஸ்திதஂ பசேத்||௨௯|| புநஸ்தேந கதப்ரஸ்தஂ ஸித்தே சாஸ்மிந்பலாநி ஷட்| தவக்ஷீர்யாஃ க்ஷிபோத்ர்நிஂஶத்ஸிதாயா த்விகுணஂ மது||௩௦|| கதாத்ர்நிஜாதாத்ர்நிபலஂ ததோ லீடஂ கஜாஹதம்| பயோநுபாநஂ தத்ப்ராஹ்ணே ரஸாயநமயந்த்ரணம்||௩௧|| மேத்யஂ சக்ஷுஷ்யமாயுஷ்யஂ தீபநஂ ஹந்தி சாசிராத்| மேஹகுல்மக்ஷயவ்யாதிபாண்டுரோகபகந்தராந்||௩௨||

ஸ௦-ஏலாதி ப்ரத்யேகமஷ்டபலப்ரமாணஂ ஷோடஶகுணே ஜலே ஷோடஶாஂ ஶஸ்திதஂ-ஷோடஶாஂஶாவஶேஷிதஂ யதாஸ்யாத்ததா, பசேத்| தேந-க்வாதேந, புநர்க்ருதப்ரஸ்தஂ பசேத்| ஸித்தே சாஸ்மிந் கதே துகாக்ஷீர்யாஃ பலாநி ஷட், ஸிதாயாஸ்த்ரிஂஶத்பலாநி, மாக்ஷிகஂ கதாத்த்விகுணஂ-ப்ரஸ்தௌ த்வாவித்யர்தஃ, த்ரிஜாதகாத் பலத்ரயஂ ததேதஸ்மிந் க்ஷிபேத்| கஜாஹதஂ ஸமீகரணாய தர்வ்யாऽऽலோடிதஂ, பூர்வாஹ்ணே லீடஂ பயோநுபாநஂ ரஸாயநமயந்த்ரணஂ மேத்யாதிகுணஂ ச ஸ்யாத்| ஆஶ்வேவ குல்மாதீந் ஹந்தி|

Adhikarana kShatakAsoktasarpirguDAtideshaH (33) · Śloka 33

யே ச ஸர்பிர்குடாஃ ப்ரோக்தாஃ க்ஷதே யோஜ்யாஃ க்ஷயேऽபி தே| |௩௩|

ஸ௦-யே ச க்ஷதே ஸர்பிர்குடா கதிதாஸ்தே ச க்ஷயேऽபி யோஜ்யாஃ|

Adhikarana tvagAdi (sitopala) cUrNam (33-34) · Śloka 34

| த்வகேலாபிப்பலீக்ஷீரீஶர்கரா த்விகுணாஃ க்ரமாத்||௩௩|| சூர்ணிதா பக்ஷிதாஃ க்ஷௌத்ரஸர்பிஷா வாऽவலேஹிதாஃ| ஸ்வர்யாஃ காஸக்ஷயஶ்வாஸபார்ஶ்வருக்கபநாஶநாஃ||௩௪||

ஸ௦-த்வகேலாதயஃ க்ரமேண த்விகுணாஶ்சூர்ணிதா புக்தா மாக்ஷிகஸர்பிர்ப்யாஂ வாऽவலேஹிதாஃ ஸ்வர்யாஃ-ஸ்வராய ஹிதாஃ ஸ்யுஃ, காஸாதிக்நாஶ்ச|

Adhikarana asya svarasAde nasyadhUmAdi (35) · Śloka 35

அத ஸ்வரஸாதசிகித்ஸிதம்| விஶேஷாத்ஸ்வரஸாதேऽஸ்ய நஸ்யதூமாதி யோஜயேத்| |௩௫|

ஸ௦-அஸ்ய-க்ஷயிணஃ, ஸ்வரஸாதே விஶேஷேண நஸ்யதூமாதி யோஜ்யம்|

Adhikarana vAtaje svarasAde kAsamardAdighRutam vAtaje svarasAde ArtagalaghRutam (35-36) · Śloka 36

| தத்ராபி வாதஜே கோஷ்ணஂ பிபேதௌத்தரபக்திகம்||௩௫|| காஸமர்தகவார்தாகீமார்கவஸ்வரஸைர்க்ருதம்| ஸாதிதஂ காஸஜித்ஸ்வர்யஂ ஸித்தமார்தகலேந வா||௩௬||

ஸ௦-[தத்ர]-தேஷு ச ஸ்வரஸாதேஷு மத்யே, வாதஜே ஸ்வரஸாதே காஸமர்தாதிஸ்வரஸைஃ ஸாதிதமௌத்தரபக்திகஂ-பக்தாதூர்த்வஂ, கதஂ பிபேத்| மார்கவோ-பங்கராஜஃ| தச்ச ஸர்பிஃ காஸஜித் ஸ்வர்யஂ ச ஸ்யாத்| உத்தரபக்தாதிதி "மயூரவ்யஂஸகாதித்வாத்" ஸமாஸஃ, ததஶ்ச "அத்யாத்மாதித்வாத்" டஞ்| அதவா, ஆர்தகலேந-நீலபுஷ்பஸஹசரேண, ஸித்தஂ கதமேவஂ பிபேத்|

Adhikarana vAtaje svarasAde badarIpatrakalkaH (37) · Śloka 37

பதரீபத்ரகல்கஂ வா கதபஷ்டஂ ஸஸைந்தவம்| |௩௭|

ஸ௦-அதவா பதர்யாஃ பத்ரகல்கஂ கதபஷ்டஂ ஸஸைந்தவஂ யோஜயேத்|

Adhikarana vAtaje svarasAde madhukAditailanasyam (37-38) · Śloka 38

தைலஂ வா- | மதுகத்ராக்ஷாபிப்பலீகமிநுத்பலைஃ||௩௭|| ஹஂஸபாத்யாஶ்ச மூலேந பக்வஂ நஸ்தோ நிஷேசயேத்| |௩௮|

ஸ௦-அதவா தைலஂ மதுகாதிபிஃ பக்வஂ நஸ்தோऽவஸேசயேத்| கமிக்நஂ(நுத்)-விடங்கம்| பலஂ-மதநபலம்| ஹஂஸபாதீ-கீடமாரிகா| நஸ்த இதி "நஸ்நாஸிகாயா யத்தஸ்க்ஷுத்ரேஷு" இத்யநேந தஸி நஸாதேஶஃ|

Adhikarana vAtaje svarasAde guDaudanam,vAtaje svarasAde snigdhaH svedaH (38-39) · Śloka 39

| ஸுகோதகாநுபாநஂ ச ஸஸர்பிஷ்கஂ குடௌதநம்||௩௮|| அஶ்ர்நீயாத்பாயஸஂ சைவஂ ஸ்நிக்தஂ ஸ்வேதஂ நியோஜயேத்| |௩௯|

ஸ௦-ததா குடௌதநஂ ஸர்பிஷா ஸஹ ஸுகோதகாநுபாநமஶ்நீயாத்| பாயஸஂ சைவஂ ஸஸர்பிஷ்கஂ ஸுகோதகாநுபாநமத்யாத்| ஸ்வேதஂ ச ஸ்நிக்தஂ யோஜயேத்|

Adhikarana pittaje svarasAde kShIrivRukShA~gkurasiddhaM ghRutam pittaje sayaShTImadhukaM pAyasamannam (39-40) · Śloka 40

| பித்தோத்பவே பிபேத்ஸர்பிஃ ஶதஶீதபயோநுபஃ||௩௯|| க்ஷீரிவக்ஷாங்குரக்வாதகல்கஸித்தஂ ஸமாக்ஷிகம்| அஶ்நீயாச்ச ஸஸர்பிஷ்கஂ யஷ்டீமதுகபாயஸம்||௪௦||

ஸ௦-பித்தோத்பவே ஸர்பிஃ ஸமாக்ஷிகஂ க்ஷீரிவக்ஷாங்குராதிக்வாதகல்கஸித்தஂ ஶதஶீதக்ஷீராநுபஃ பிபேத்| மதுயஷ்டிகாந்விதஂ பாயஸஂ ஸஸர்பிஷ்கஂ புஞ்ஜீத|

Adhikarana pittaje balAdidhRutaM nasyam (41) · Śloka 41

பலாவிதாரிகந்தாப்யாஂ விதார்யா மதுகேந ச| ஸித்தஂ ஸலவணஂ ஸர்பிர்நஸ்யஂ ஸ்வர்யமநுத்தமம்||௪௧||

ஸ௦-பலாதிபிஃ ஸித்தஂ ஸர்பிஃ ஸஸைந்தவஂ பரஂ ஸ்வர்யஂ ஸ்யாந்நஸ்யம்| விதாரிகந்தா-ஶாலிபர்ணீ|

Adhikarana pittaje prapauNDarIkAdighRutaM nasyam (42) · Śloka 42

ப்ரபௌண்டரீகஂ மதுகஂ பிப்பலீ பஹதீ பலா| ஸாதிதஂ க்ஷீரஸர்பிஶ்ச தத்ஸ்வர்யஂ நாவநஂ பரம்||௪௨||

ஸ௦-பித்தஜே ஸ்வரஸாதே ப்ரபௌண்டரீகாதிஸாதிதஂ க்ஷீரோத்பவஂ ஸர்பிஃ ஶ்ரேஷ்டஂ நஸ்யம்|

Adhikarana pittaje madhuradravyA cUrNa lehaH (43) · Śloka 43

லிஹ்யாந்மதுரகாணாஂ ச சூர்ணஂ மதுகதாப்லுதம்| |௪௩|

ஸ௦-மதுரகாணாஂ ச-மதுரரஸத்ரவ்யாணாஂ, சூர்ணஂ மதுகதாந்விதஂ லிஹ்யாத்|

Adhikarana kaPaje kaTudravyANAm mUtreNa pAnam kaPaje rUkShamannam kaPaje kaTPalAdilehaH kaPaje vyoShAdilehaH (43-44) · Śloka 44

| பிபேத்கடூநி மூத்ரேண கபஜே ரூக்ஷபோஜநஃ||௪௩|| கடூபலாமலகவ்யோஷஂ லிஹ்யாத்தைலமதுப்லுதம்| வ்யோஷக்ஷாராக்நிசவிகாபார்கீபத்யாமதூநி வா||௪௪||

ஸ௦-கபோத்பவே கடூநி-கடுகரஸாநி த்ரவ்யாணி, மூத்ரேண பிபேத்| ரூக்ஷபோஜநஶ்ச ஸ்யாத்| ததா, கடூபலாதிகஂ தைலமதுப்லுதஂ லிஹ்யாத்| வ்யோஷாதீநி வா ஏவஂ லிஹ்யாத்|

Adhikarana kaPaje yavAnAM yavAgUH kaPaje BojanAnte pippalIshuNThyau kaPaje kiMvA tIkShNaM vamanam (2) · Śloka 2

யவைர்யவாகூஂ யமகே கணாதாத்ரீகதாஂ பிபேத்| புக்த்வாऽத்யாத்பிப்பலீஂ ஶுண்டீஂ தீக்ஷ்ணஂ வா வமநஂ பஜேத்||௨||

ஸ௦-யவைருபாதாநைர்யமகே-ஸ்நேஹத்வயே, கணாதாத்ரீகதாஂ-ஏதத்க்வாதே ஸித்தாஂ, யவாகூஂ பிபேத்| ததா, புக்த்வா பிப்பலீஂ ஶுண்டீஂ வாऽத்யாத்| அதவா, தீக்ஷ்ணஂ வமநஂ பஜேத்|

Adhikarana uccaBAShaNakRutasvarasAde madhuradravyasiddaM payaH (46-47) · Śloka 47

ஶர்கராக்ஷௌத்ரமிஶ்ராணி ஶதாநி மதுரைஃ ஸஹ| பிபேத்பயாஂஸி யஸ்யோச்சைர்வததோऽபிஹதஃ ஸ்வரஃ||௪௬|| இதி ஸ்வரஸாதசிகித்ஸிதம்|௪௭|

ஸ௦-யஸ்யோச்சைர்பாஷமாணஸ்ய ஸ்வரோऽபிஹதஃ ஸ மதுரைஃ-ஜீவநீயைஃ ஸஹ, ஶதாநி ஶர்கராமாக்ஷிகமிஶ்ராணி பயாஂஸி பிபேத்|

Adhikarana arocake sAmAnyacikitsA (47-49) · Śloka 49

அதாரோசகசிகித்ஸிதம்| விசித்ரமந்நமருசௌ ஹிதைருபஹிதஂ ஹிதம்| பஹிரந்தர்மஜா சித்தநிர்வாணஂ ஹத்யமௌஷதம்||௪௭|| த்வௌ காலௌ தந்தபவநஂ பக்ஷயேந்முகதாவநைஃ| கஷாயைஃ க்ஷாலயேதாஸ்யஂ தூமஂ ப்ராயோகிகஂ பிபேத்||௪௮|| தாலீஸசூர்ணவடகாஃ ஸகர்பூரஸிதோபலாஃ| ஶஶாங்ககிரணாக்யாஶ்ச பக்ஷ்யா ருசிகராஃ பரம்||௪௯||

ஸ௦-அரோசகே விசித்ரஂ-நாநாவிதமந்நஂ, ஹிதஂ-பத்யம்| கிம்பூதம் ? ஹிதைஃ-பத்யைஃ, உபஹிதஂ-மிஶ்ரிதம்| ஏவமருச்யாக்யோ வ்யாதிவிஶேஷஃ ஸர்வவ்யாதிப்யோ கரீயாந்| யேநாபத்யமபி யதந்நஂ தஸ்மை ததபி தேயஂ ப்ராணஸந்தாரணார்தம், "அந்நமேவ ப்ராணிநாஂ ப்ராணாஃ" இத்யாஹுஃ| ஏவஂ ச ஸர்வவ்யாதிஷ்வருசிரேவ பூர்வஂ ஜேதவ்யா, ததோ ஜ்வராதய இத்யர்தாதுக்தஂ பவதி| பஹிர்மஜா-பஹிஃஶுத்திஃ ஸ்நாநாதிநா பஹிஃ பரிமார்ஜநம்| அந்தர்மஜா-அந்தஃஶுத்திஃ| ததா, சித்தநிர்வாணமருசௌ ஹிதஂ ஹ்ருத்யமௌஷதஂ ச| ததா, த்பௌ காலௌ-ஸாயஂப்ராதராக்யௌ, தந்ததாவநஂ பக்ஷயேத்| ததா, முகதாவநைஃ கஷாயைராஸ்யஂ க்ஷாலயேத்| ப்ராயோகிகஂ-ஸ்நைஹிகஂ, தூமஂ பிபேத்| ததா, தாலீஸசூர்ணவடகாஶ்ச| ததா, ஸகர்பூரஶர்கராஃ ஶஶாங்ககிரணாக்யா பக்ஷ்யாஃ பரஂ-அதிஶயேந, ருசிகராஃ|

Adhikarana vAtaje arocake auShadham vAtaje arocake vamanam (50-51) · Śloka 51

ஸாமாந்யேநாருசௌ சிகித்ஸிதாந்யுக்த்வா விஶேஷமாஹ வாதாதரோசகே தத்ர பிபேச்சூர்ணஂ ப்ரஸந்நயா| ஹரேணுகஷ்ணாகமிஜித்த்ராக்ஷாஸைந்தவநாகராத்||௫௦|| ஏலாபார்கீயவக்ஷாரஹிங்குயுக்தாத்ததேந வா| சர்தயேத்வா வசாம்போபிஃ|௫௧|

ஸ௦-வாதேநாருசௌ ஸத்யாஂ ஹரேண்வாதிப்யஶ்சூர்ணஂ ப்ரஸந்நயா பிபேத்| ஏலாபார்க்யாதியுக்தகதேந வா பேயம்| வசாஜலைர்வா வமேத்|

Adhikarana pittaje arocake vamanam pittaje arocake sharkarAdi lehaH (51-52) · Śloka 52

| பித்தாச்ச குடவாரிபிஃ||௫௧|| லிஹ்யாத்வா ஶர்கராஸர்பிர்லவணோத்தமமாக்ஷிகம்| |௫௨|

ஸ௦-பித்தாதருசௌ குடவாரிணா வமேத்| ஶர்கராதிகஂ [வா] லிஹ்யாத்|

Adhikarana kaPaje arocake vamanam kaPaje arocake pAnam kaPaje arocake cUrNam (52-53) · Śloka 53

| கபாத்வமேந்நிம்பஜலைர்தீப்யகாரக்வதோதகம்||௫௨|| பாநஂ ஸமத்வரிஷ்டாஶ்ச தீக்ஷ்ணாஃ ஸமதுமாதவாஃ| பிபேச்சூர்ணஂ ச பூர்வோக்தஂ ஹரேண்வாத்யுஷ்ணவாரிணா||௫௩||

ஸ௦-கபாதரோசகே நிம்பஜலைர்வமேத்| தீப்யககர்ணிகாரயோருதகஂ பாநஂ ஸமாக்ஷிகம்| அரிஷ்டாஶ்ச தீக்ஷ்ணாஃ ஸமார்த்வீகமாதவாஃ பாநம்| ஹரேண்வாதிசூர்ணஂ ச பூர்வோக்தஂ (ஶ்லோ.௫௦)உஷ்ணாம்புநா பிபேத்|

Adhikarana samasharkaraM cUrNam (54-55) · Śloka 55

ஏலாத்வங்நாககுஸுமதீக்ஷ்ணகஷ்ணாமஹௌஷதம்| பாகவத்தஂ க்ரமாச்சூர்ணஂ நிஹந்தி ஸமஶர்கரம்||௫௪|| ப்ரஸேகாருசிஹத்பார்ஶ்வகாஸஶ்வாஸகலாமயாந்| |௫௫|

ஸ௦-ஏலாதிகஂ சூர்ணஂ க்ரமேண பாகவத்தஂ ஸமஶர்கரஂ ப்ரஸேகாதீந் ஹந்தி|

Adhikarana yavAnyAdi cUrNam (55-58) · Śloka 58

| யவாநீதித்திடீகாம்லவேதஸௌஷததாடிமம்||௫௫|| கத்வா கோலஂ ச கர்ஷாஶஂ ஸிதாயாஶ்ச சதுஷ்பலம்| தாந்யஸௌவர்சலாஜாஜீவராங்கஂ சார்தகார்ஷிகம்||௫௬|| பிப்பலீநாஂ ஶதஂ சைகஂ த்வே ஶதே மரிசஸ்ய ச| சூர்ணமேதத்பரஂ ருச்யஂ ஹத்யஂ க்ராஹி, ஹிநஸ்தி ச||௫௭|| விபந்தகாஸஹத்பார்ஶ்வப்லீஹார்ஶோக்ரஹணீகதாந்| |௫௮|

ஸ௦-யவாநீத்யாதி கோலாந்தாநி ப்ரத்யேகஂ கார்ஷிகாணி, ஶர்கராயாஃ பலாநி சத்வாரி, தாந்யகாதிகமர்தகார்ஷிகஂ, ஶதமேகஂ பிப்பலீநாஂ, த்வே ஶதே மரிசஸ்ய ச, சூர்ணமிதஂ பரஂ ருச்யஂ ததா ஹதயாய ஹிதஂ க்ராஹி, விபந்தாதீந் ஹந்தி|

Adhikarana tAlIsAdi cUrNam (58-61) · Śloka 61

| தாலீஸபத்ரஂ மரிசஂ நாகரஂ பிப்பலீ ஶுபா||௫௮|| யதோத்தரஂ பாகவத்த்யா த்வகேலே சார்தபாகிகே| தத்ருச்யஂ தீபநஂ சூர்ணஂ கணாஷ்டகுணஶர்கரம்||௫௯|| காஸஶ்வாஸாருசிச்சர்திப்லீஹஹத்பார்ஶ்வஶூலநுத்| பாண்டுஜ்வராதிஸாரக்நஂ மூடவாதாநுலோமநம்||௬௦|| இத்யரோசகசிகித்ஸிதம்|௬௧|

ஸ௦-தாலீஸபத்ராதயோ யதோத்தரஂ-உத்தரோத்தரஂ, பாகவத்தாஃ கார்யாஃ| த்வக் ச ஏலா ச ஏதேऽர்தபாகப்ரமாணே| ஏதச்சூர்ணஂ பிப்பல்யஷ்டகுணஶர்கரஂ தீபநஂ காஸாதிஜிச்ச, பாண்ட்வாதிக்நஂ மூடவாதாநுலோமநஂ ச|

Adhikarana upadravANAM cikitsA praseke cikitsA (61-62) · Śloka 62

அர்காமதாக்ஷாரஜலே ஶர்வரீமுஷிதைர்யவைஃ| ப்ரஸேகே கல்பிதாந்ஸக்தூந் பக்ஷ்யாஂஶ்சாத்யாத்வலீ வமேத்||௬௧|| கடுதிக்தைஸ்ததா ஶூல்யஂ பக்ஷ்யேஜ்ஜாங்கலஂ பலம்| ஶுஷ்காஂஶ்ச பக்ஷ்யாந் ஸுலகூஂஶ்சணகாதிரஸாநுபஃ||௬௨||

ஸ௦-அர்காதிஜலே ராத்ரிஸ்திதைர்யவைஃ ஸக்தூந் கல்பிதாந் பக்ஷ்யாஂஶ்ச ப்ரஸேகே பக்ஷயேத்| பலவாந் கடுதிக்தகைர்வமேத்| ததா, ஶூல்யஂ ஜாங்கலஂ மாஂஸஂ பக்ஷயேத்| ஶுஷ்காஂஶ்ச பக்ஷ்யாந் போஜயேத்| போஜ்யவிஶேஷாந் லகுதராந் பக்ஷயேத்| சணகாதிரஸமநு-பஶ்சாத், பிபேத்|

Adhikarana praseke cikitsAntaram (63) · Śloka 63

ஶ்லேஷ்மணோऽதிப்ரஸேகேந வாயுஃ ஶ்லேஷ்மாணமஸ்யதி| கபப்ரஸேகஂ தஂ வித்வாந்ஸ்நிக்தோஷ்ணைரேவ நிர்ஜயேத்||௬௩||

ஸ௦-வாயுஃ ஶ்லேஷ்மாணஂ க்ஷிபதி ஶ்லேஷ்மணோऽதிப்ரஸேகேந ஹேதுபூதேந தஂ கபப்ரஸேகஂ வித்வாந் ஸ்நிக்தோஷ்ணைரேவ நிர்ஜயேத்|

Adhikarana CardipInasayoH praseka cikitsA (64) · Śloka 64

பீநஸேऽபி க்ரமமிமஂ வமதௌ ச ப்ரயோஜயேத்| |௬௪|

ஸ௦-இமஂ-கபப்ரஸேகோக்தஂ, க்ரியாக்ரமஂ பீநஸே வமதௌ-சர்திஷி ச, ப்ரயோஜயேத்|

Adhikarana pInase visheShaH (64-65) · Śloka 65

விஶேஷாத்பீநஸேऽப்யங்காந் ஸ்நேஹாந் ஸ்வேதாஂஶ்ச ஶீலயேத்||௬௪|| ஸ்நிக்தாநுத்காரிகாபிண்டைஃ ஶிரஃபார்ஶ்வகலாதிஷு| லவணாம்லகடூஷ்ணாஂஶ்ச ரஸாந் ஸ்நேஹோபஸஂஹிதாந்||௬௫||

ஸ௦-விஶேஷேண பீநஸேऽப்யங்காந் ஸ்நேஹாந் ஸ்வேதாஂஶ்ச ஸ்நிக்தாந் ஶீலயேத்| கைஃ ? உத்காரிகாபிண்டைஃ| கேஷு ? ஶிரஃபார்ஶ்வகலாதிஷு| லவணாதீஂஶ்ச ரஸாந் ஸ்நேஹோபஸஂஹிதாந் ஶீலயேத்|

Adhikarana shiroMsapArshvashUleShu cikitsA vAtajeShu pArshvashUleShu visheShaH (66-67) · Śloka 67

ஶிரோஂஸபார்ஶ்வஶூலேஷு யதாதோஷவிதிஂ சரேத்| ஔதகாநூபபிஶிதைருபநாஹாஃ ஸுஸஂஸ்கதாஃ||௬௬|| தத்ரேஷ்டாஃ ஸசதுஃஸ்நேஹாஃ| |௬௭|

ஸ௦-ஶிரோஂஸபார்ஶ்வஶூலேஷு தோஷாநுஸாரேணோபக்ரமஃ கார்யஃ| தேஷ்வௌதகாநூபமாஂஸைஶ்ச்துஃஸ்நேஹயுதாஃ ஸுஸஂஸ்கதா உபநாஹா இஷ்டாஃ|

Adhikarana saMsargeShu pArshvashUleShu visheShaH (67-68) · Śloka 68

தோஷஸஂஸர்க இஷ்யதே| ப்ரலேபோ நதயஷ்ட்யாஹ்வஶதாஹ்வாகுஷ்டசந்தநைஃ||௬௭|| பலாராஸ்நாதிலைஸ்தத்வத்ஸஸர்பிர்மதுகோத்பலைஃ| புநர்நவாகஷ்ணகந்தாபலாவீராவிதாரிபிஃ||௬௮||

ஸ௦-தோஷஸஂஸர்கே ச-த்வந்த்வே, தகராதிபிஃ ப்ரலேப இஷ்யதே| ததைவ பலாதிபிஃ கதமதுகோத்பலயுதைஃ, [ததா] புநர்நவாதிபிஃ|

Adhikarana nasyAdIni (69) · Śloka 69

நாவநஂ தூமபாநாநி ஸ்நேஹாஶ்சௌத்தரபக்திகாஃ| தைலாந்யப்யங்கயோகீநி பஸ்திகர்ம ததா பரம்||௬௯||

ஸ௦-நஸ்யஂ ததா தூமபாநாநீஷ்யந்தே| ததா, ஔத்தரபக்திகாஶ்ச ஸ்நேஹாஃ| தைலாந்யப்யங்கயோகீநி-அப்யங்கயோகப்ரஶஸ்தாநி| ததா பஸ்திகர்ம-"ப்ராக்ஸ்நேஹஃ" (ஹ.ஸூ.அ.௧௯/௬௩) இத்யாதிகம், பரஂ-சேஷ்டம்|

Adhikarana raktaduShTau visheShaH (70-72) · Śloka 72

ஶங்காத்யைர்வா யதாதோஷஂ துஷ்டமேஷாஂ ஹரேதஸக்| ப்ரதேஹஃ ஸகதைஃ ஶ்ரேஷ்டஃ பத்மகோஶீரசந்தநைஃ||௭௦|| தூர்வாமதுகமஞ்ஜிஷ்டாகேஸரைர்வா கதாப்லுதைஃ| வடாதிஸித்ததைலேந ஶததௌதேந ஸர்பிஷா||௭௧|| அப்யங்கஃ பயஸா ஸேகஃ ஶஸ்தஶ்ச மதுகாம்புநா| |௭௨|

ஸ௦-ஶங்காத்யைஃ-ஶங்கஜலௌகோலாபுபிஃ, யதாதோஷஂ-வாதபித்தகபதுஷ்டஂ, ரக்தமேஷாஂ-யக்ஷ்மிணாஂ, ஹரேத்| ப்ரலேபஃ பத்மகாதிபிஃ ஸக்ருதைஃ ஶ்ரேஷ்டஃ, தூர்வாதிபிர்வா கதாப்லுதைஃ| வடாதிநா-ந்யக்ரோதாதிநா, ஸித்தேந தைலேநாப்யங்கஃ ஶஸ்தஃ| ஶததௌதேந வா கதேந ததா க்ஷீரேண ஸேகஃ ஶஸ்தஃ| மதுயஷ்டிகாஜலேந வா|

Adhikarana atIsAre cikitsA (72-73) · Śloka 73

| ப்ராயேணோபஹதாக்நித்வாத்ஸபிச்சமதிஸார்யதே||௭௨|| தஸ்யாதிஸாரக்ரஹணீவிஹிதஂ ஹிதமௌஷதம்| |௭௩|

ஸ௦-பாஹுல்யேநோபஹதாக்நித்வாத்காரணாத் பிச்சயா ஸஹாதிஸார்யதே யக்ஷ்மீ| தஸ்யாதிஸாரே க்ரஹண்யாஂ ச யதுக்தமௌஷதஂ தத்திதம்|

Adhikarana shuShyato yakShmiNaH purISharakShaNam tatra hetuH (73-74) · Śloka 74

| புரீஷஂ யத்நதோ ரக்ஷேச்சுஷ்யதோ ராஜயக்ஷ்மிணஃ||௭௩|| ஸர்வதாதுக்ஷயார்தஸ்ய பலஂ தஸ்ய ஹி விட்பலம்| |௭௪|

ஸ௦-ததா, ராஜயக்ஷ்மிணஃ ஶுஷ்யதஃ ஸதஃ புரீஷஂ யத்நேந ரக்ஷேத்| கிமித்யாஹ-யஸ்மாத்தஸ்ய-ஶோஷிணஃ, ஸர்வதாதுக்ஷயார்தஸ்ய ஸதோ விட்பலமேவ பலஂ-ந தாத்வாதிஜஂ பலம்|

Adhikarana mAMsamadyaprayogaH (74-76) · Śloka 76

| மாஂஸமேவாஶ்நதோ யுக்த்யா மார்த்வீகஂ பிபதோऽநு ச||௭௪|| அவிதாரிதவேகஸ்ய யக்ஷ்மா ந லபதேऽந்தரம்| ஸுராஂ ஸமண்டாஂ மார்த்வீகமரிஷ்டாந்ஸீதுமாதவாந்||௭௫|| யதார்ஹமநுபாநார்தஂ பிபேந்மாஂஸாநி பக்ஷயந்| ஸ்ரோதோவிபந்தமோக்ஷார்த பலௌஜஃபுஷ்டயே ச தத்||௭௬||

ஸ௦-மாஂஸமேவ யுக்த்யா-தேஶகாலஸாத்ம்யாதிலக்ஷணயா, பக்ஷயதோ மார்த்வீகஂ ச பஶ்சாத் பிபதோ வேகமதாரயதோ யக்ஷ்மா அந்தரஂ-அவகாஶஂ, ந லபதே| ததா, ஸுராதீநநுபாநார்தஂ பிபேத்| மாஂஸாநி பக்ஷயேத்| தத்-ஸுராத்யநுபாநஂ மாஂஸபக்ஷணஂ ச, ஸ்ரோதோவிபந்தபோக்ஷார்தஂ பலாயௌஜஸஶ்ச புஷ்டயே|

Adhikarana avagAhAdIni (77-78) · Śloka 78

ஸ்நேஹக்ஷீராம்புகோஷ்டேஷு ஸ்வப்யக்தமவகாஹயேத்| உத்தீர்ணஂ மிஶ்ரகைஃ ஸ்நேஹைர்பூயோऽப்யக்தஂ ஸுகைஃ கரைஃ||௭௭|| மத்கீயாத்ஸுகமாஸீநஂ ஸுகஂ சோத்வர்தயேத்பரம்| |௭௮|

ஸ௦-ஸ்நேஹாதிகோஷ்டேஷு ஸ்வப்யக்தஂ ஸந்தமவகாஹயேத்-நிமக்நஂ ஸ்தாபயேத்| ததஃ கோஷ்டாதுத்தீர்ணஂ பூயஃ புநர்மிஶ்ரகைஃ ஸ்நேஹைஃ-குல்மோக்தைஃ (ஹ.சி.அ.௧௪/௮௯), அப்யக்தஂ ஸுகைஃ-ஸுகாவஹைர்ந துஷ்கரைஃ, கரைஃ ஸுகேந திஷ்டந்தஂ மத்கீயாத்| பரஂ-அதிஶயேந, ஸுகஂ யதா பவதி ததோத்வர்தயேத்|

Adhikarana udvartanayogaH (78-81) · Śloka 81

| ஜீவந்தீஂ ஶதவீர்யாஂ ச விகஸாஂ ஸபுநர்நவாம்||௭௮|| அஶ்வகந்தாமபாமார்கஂ தர்காரீஂ மதுகஂ பலாம்| விதாரீஂ ஸர்ஷபாந் குஷ்டஂ தண்டுலாநதஸீபலம்||௭௯|| மாஷாஂஸ்திலாஂஶ்ச கிண்வஂ ச ஸர்வமேகத்ர சூர்ணயேத்| யவசூர்ணஂ த்ரிகுணிதஂ தத்நா யுக்தஂ ஸமாக்ஷிகம்||௮௦|| ஏததுத்வர்தநஂ கார்யஂ புஷ்டிவர்ணபலப்ரதம்| |௮௧|

ஸ௦-ஜீவந்த்யாதிகஂ கிண்வபர்யந்தஂ ஸர்வமேகத்ர சூர்ணயேத்| விகஸா-மஞ்ஜிஷ்டா| யவசூர்ணஂ ஸர்வேப்யஸ்த்ரிகுணஂ தத்நா யுக்தஂ ஸமாக்ஷிகமேததுத்வர்தநஂ கார்யஂ புஷ்ட்யாதிப்ரதம்|

Adhikarana snAnIyaM jalaM kalkaSca (81-82) · Śloka 82

| கௌரஸர்ஷபகல்கேந ஸ்நாநீயௌஷதிபிஶ்ச ஸஃ||௮௧|| ஸ்நாயாததுஸுகைஸ்தோயைர்ஜீவநீயோபஸாதிதைஃ| |௮௨|

ஸ௦-கௌரஸர்ஷபாணஂ கல்கேந ஸ்நாநீயைஃ-ஸ்நாநார்ஹைர்கந்தத்ரவ்யவிஶேஷைஃ, ஔஷதிபிஶ்ச-ஸஹதேவ்யாதிபிஃ, தௌ-ஹேமந்தாதிகே, ஸுகாவஹைஃ-உஷ்ணாதிபிஃ, தோயைர்ஜீவநீயத்ரவ்யஶதைஃ ஸ்நாயாத்|

Adhikarana anulepanAdIni (82) · Śloka 82

| கந்தமால்யாதிகாஂ பூஷாமலக்ஷ்மீநாஶநீஂ பஜேத்||௮௨||

ஸ௦-ததா, கந்தைஃ-சந்தநகுங்குமாதிபிஃ, மால்யைஃ-குஸுமைஃ, ஆதிஶப்தேநாலங்காராதிக்ரஹணஂ, தைர்பூஷாமலக்ஷ்மீக்நீஂ ஸேவேத|

Adhikarana suhRuddarshanAdIni (5) · Śloka 5

ஸுஹதாஂ தர்ஶநஂ கீதவாதித்ரோத்ஸவஸஂஶ்ருதிஃ| பஸ்தயஃ க்ஷீரஸர்பீஷி மத்யமாஂஸஸுஶீலதா||௮௩|| தைவவ்யபாஶ்ரயஂ தத்தததர்வோக்தஂ ச பூஜிதம்| ௮௩ ௧/௨| இதி ஶ்ரீவைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸூநுஶ்ரீமத்வாக்படவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதயஸஂஹிதாயாஂ சதுர்தே சிகித்ஸிதஸ்தாநே ராஜயக்ஷ்மாதிசிகித்ஸிதஂ நாம பஞ்சமோऽத்யாயஃ||௫||

ஸ௦-ததா, ஸுஹதாஂ-பந்தூநாஂ, தர்ஶநம்| கீதஸ்ய வாதித்ராணாஂ ததோத்ஸவஸ்ய-புத்ரஜந்மவிவாஹாதேஃ, ஸஂஶ்ரவணம்| ததா, பஸ்தயஃ க்ஷீரஸர்பீஷி-க்ஷீராணாஂ கதாநி, மத்யமாஂஸாநாஂ ஸுஶீலதா| ததா, தைவவ்யபாஶ்ரயஂ-பலிமங்கலஹோமப்ராயஶ்சித்தாதிகம்| ததா, அதவோக்தஂ-அதர்வவேதவிஹிதஂ யாகாதிகஂ ச, பூஜிதஂ-ப்ரஶஸ்தமேததத்ரேத்யர்தஃ| இதி ஶ்ரீமகாங்கதத்தபுத்ரஶ்ரீமதருணதத்தவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதயடீகாயாஂ ஸர்வாங்கஸுந்தராக்யாயாஂ சதுர்தே சிகித்ஸிதஸ்தாநே ராஜயக்ஷ்மாதிசிகித்ஸிதஂ நாம பஞ்சமோऽத்யாயஃ ஸமாப்தஃ|| ௫||