17. śvayathucikitsitādhyāyaḥ

Adhikarana adhyAyopakramaH · Śloka

ਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਾਦਨਨ੍ਤਰਂ ਸ਼ੋਫਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਵ੍ਯਾਖ਼੍ਯਾਤੁਂ ਪ੍ਰਕ੍ਰਮ੍ਯਤੇ| ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਨਿਦਾਨ ਏਵੋਕ੍ਤ ਇਤ੍ਯਾਹ-

Adhikarana shvayathucikitsitAdhyAyaH shvvayathau purA vishoShaNam shvvayathau tato laghuBojanam shvvayathau nAgarAdicUrNam shvvayathau vijayAdicUrNam shvvayathau navAyasam shvvayathau doShaDhaye mUtraharItakI shvvayathau doShADhye kaTukAdicUrNam shvvayathau doShADhye gugguluH shilAjatu ca (2-4) · Śloka 4

ਅਥਾਤਃ ਸ਼੍ਵਯਥੁਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ| (ਗਦ੍ਯਸੂਤ੍ਰੇ||੨|| ) ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸਰੇ ਦੋਸਜੇ ਸ਼੍ਵਯਥੌ ਪੁਰਾ| ਸਾਮੇ ਵਿਸ਼ੋਸਿਤੋ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਲਘੁ ਕੋਸ੍ਣਾਮ੍ਭਸਾ ਪਿਬੇਤ੍||੧|| ਨਾਗਰਾਤਿਵਿਸਾਦਾਰੁਵਿਡਙ੍ਗੇਨ੍ਦ੍ਰਯਵੋਸਣਮ੍| ਅਥਵਾ ਵਿਜਯਾਸ਼ੁਣ੍ਠੀਦੇਵਦਾਰੁਪੁਨਰ੍ਨਵਮ੍||੨|| ਨਵਾਯਸਂ ਵਾ ਦੋਸਾਢ੍ਯਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯੈ ਮੂਤ੍ਰਹਰੀਤਕੀਃ| ਵਰਾਕ੍ਵਾਥੇਨ ਕਟੁਕਾਕੁਮ੍ਭਾਯਸ੍ਤ੍ਰ੍ਯੂਸਣਾਨਿ ਵਾ||੩|| ਅਥਵਾ ਗੁਗ੍ਗੁਲੁਂ ਤਦ੍ਵਜ੍ਜਤੁ ਵਾ ਸ਼ੈਲਸਮ੍ਭਵਮ੍| |੪|

ਸ੦-ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਦੋਸਜੇ ਸ਼੍ਵਯਥੌ ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਜੇ ਤਥਾ ਸਾਮੇ ਵਿਸ਼ੋਸਿਤਃ ਸਨ੍ ਲਘੁ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕੋਸ੍ਣੇਨ ਜਲੇਨ ਨਾਗਰਾਦਿ ਪਿਬੇਤ੍| ਵਿਸ਼ੋਸਣਮਤ੍ਰੋਪਵਾਸਃ| ਅਥਵਾ, ਵਿਜਯਾਦੀਨ੍ ਕੋਸ੍ਣਾਮ੍ਭਸਾ ਪਿਬੇਤ੍| ਦੋਸਬਹੁਲੋ ਨਵਾਯਸਂ-ਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗੋਕ੍ਤਂ (ਹ. ਚਿ. ੧੬|੧੪) , ਪਿਬੇਤ੍| ਸ਼ੁਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਗੋਮੂਤ੍ਰੇਣ ਹਰੀਤਕੀਃ ਸ਼ੀਲਯੇਤ੍| ਤ੍ਰਿਫਲਾਕ੍ਵਾਥੇਨ ਸਹ ਕਟੁਕਾਤ੍ਰਿਵਤਾਲੋਹਚੂਰ੍ਣਤ੍ਰਿਕਟੁਕਾਣਿ ਸ਼ੀਲਯੇਤ੍| ਗੁਗ੍ਗੁਲੁਂ ਵਾ ਸ਼ਿਲਾਜਤੁ ਵਾ ਤ੍ਰਿਫਲਾਕ੍ਵਾਥੇਨੈਵ ਸ਼ੀਲਯੇਤ੍|

Adhikarana shvvayathau mandAgnau AmapurIShAdau ca sauvarcalAdi yuktaM takraM shvvayathau dandAguDABayA guDanAgaraM ca (4-5) · Śloka 5

| ਮਨ੍ਦਾਗ੍ਨਿਃ ਸ਼ੀਲਯੇਦਾਮਗੁਰੁਭਿਨ੍ਨਵਿਬਦ੍ਧਵਿਟ੍||੪|| ਤਕ੍ਰਂ ਸੌਵਰ੍ਚਲਵ੍ਯੋਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਯੁਕ੍ਤਂ ਗੁਡਾਭਯਾਮ੍| ਤਕ੍ਰਾਨੁਪਾਨਮਥਵਾ ਤਦ੍ਵਦ੍ਵਾ ਗੁਡਨਾਗਰਮ੍||੫||

ਸ੦-ਮਨ੍ਦਾਗ੍ਨਿਰਾਮਗੁਰੁਭਿਨ੍ਨਵਿਬਦ੍ਧਵਿਟ੍ ਸਨ੍ ਤਕ੍ਰਂ ਸੌਵਰ੍ਚਲਾਦਿਯੁਤਂ ਸ਼ੀਲਯੇਤ੍| ਗੁਡਯੁਤਾਮਭਯਾਂ ਤਕ੍ਰਾਨੁਪਾਨਾਂ ਵਾ| ਤਥੈਵ ਗੁਡਨਾਗਰਂ ਤਕ੍ਰਾਨੁਪਾਨਂ ਸ਼ੀਲਯੇਤ੍|

Adhikarana shvvayathau mandAgnau samaguDArdrakasya mAsaM prayogaH (6-7) · Śloka 7

ਆਰ੍ਦ੍ਰਕਂ ਵਾ ਸਮਗੁਡਂ ਪ੍ਰਕੁਞ੍ਚਾਰ੍ਧਵਿਵਰ੍ਧਿਤਮ੍| ਪਰਂ ਪਞ੍ਚਪਲਂ ਮਾਸਂ ਯੂਸਕ੍ਸੀਰਰਸਾਸ਼ਨਃ||੬|| ਗੁਲ੍ਮੋਦਰਾਰ੍ਸ਼ਃਸ਼੍ਵਯਥੁਪ੍ਰਮੇਹਾਨ੍ ਸ਼੍ਵਾਸਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਯਾਲਸਕਾਵਿਪਾਕਾਨ੍| ਸਕਾਮਲਾਸ਼ੋਸਮਨੋਵਿਕਾਰਾਨ੍ ਕਾਸਂ ਕਫਂ ਚੈਵ ਜਯੇਤ੍ਪ੍ਰਯੋਗਃ||੭||

ਸ੦-ਆਰ੍ਦ੍ਰਕਂ ਵਾ ਤੁਲ੍ਯਗੁਡਂ ਪਲਾਰ੍ਧੇਨ ਪ੍ਰਤਿਦਿਨਂ ਵਰ੍ਧਿਤਂ ਪਰਂ ਪਞ੍ਚਪਲਂ ਯਾਵਤ੍| ਏਕਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਦਿਨੇ ਪਲਪਞ੍ਚਕਪ੍ਰਮਾਣਂ ਸ੍ਯਾਤ੍, ਪੁਨਰਪਿ ਹ੍ਰਾਸਯੇਦਰ੍ਧਪਲਂ ਯਾਵਤ੍| ਏਵਂ ਮਾਸਂ ਯਾਵਦੇਸ ਪ੍ਰਯੋਗਃ| ਯਥੋਚਿਤਂ ਕਫਪਿਤ੍ਤਵਾਤਾਧਿਕੋ ਯੂਸਾਦਿਭੋਜੀ ਸ੍ਯਾਤ੍| ਏਸ ਚ ਪ੍ਰਯੋਗੋ ਗੁਲ੍ਮਾਦੀਂਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ ਕਫਾਨ੍ਤਾਨ੍ ਜਯੇਤ੍|

Adhikarana shvvayathau mandAgnau ArdrakanAgaraghRutam (8) · Śloka 8

ਘਤਮਾਰ੍ਦ੍ਰਕਨਾਗਰਸ੍ਯ ਕਲ੍ਕ- ਸ੍ਵਰਸਾਭ੍ਯਾਂ ਪਯਸਾ ਚ ਸਾਧਯਿਤ੍ਵਾ| ਸ਼੍ਵਯਥੁਕ੍ਸਵਥੂਦਰਾਗ੍ਨਿਸਾਦੈ- ਰਭਿਭੂਤੋਪਿ ਪਿਬਨ੍ ਭਵਤ੍ਯਰੋਗਃ||੮||

ਸ੦-ਘਤਮਾਰ੍ਦ੍ਰਕਨਾਗਰਸ੍ਯ ਕਲ੍ਕਸ੍ਵਰਸਾਭ੍ਯਾਂ ਪਯਸਾ ਚ ਸਾਧਯਿਤ੍ਵਾ-ਪਕ੍ਤ੍ਵਾ, ਪਿਬਨ੍ ਸ਼ੋਫਾਦਿਭਿਰਭਿਭੂਤੋਪਿ ਨਿਰਾਮਯਃ ਸ੍ਯਾਤ੍| ਆਰ੍ਦ੍ਰਕਨਾਗਰਮਾਰ੍ਦ੍ਰਕਮੁਚ੍ਯਤੇ| ਉਪਜਾਤ੍ਯੌਪਚ੍ਛਨ੍ਦਸਿਕੇ ਵਤ੍ਤੇ|

Adhikarana shvvayathau nirAme baddhapurIShe trikaTvAdipayaH shvvayathau nirAme gomahiShImUtraM sakShIram shvvayathau nirAme uShTrakShIravartanaH (9-10) · Śloka 10

ਨਿਰਾਮੋ ਬਦ੍ਧਸ਼ਮਲਃ ਪਿਬੇਚ੍ਛ੍ਵਯਥੁਪੀਡਿਤਃ| ਤ੍ਰਿਕਟੁਤ੍ਰਿਵਤਾਦਨ੍ਤੀਚਿਤ੍ਰਕੈਃ ਸਾਧਿਤਂ ਪਯਃ||੯|| ਮੂਤ੍ਰਂ ਗੋਰ੍ਵਾ ਮਹਿਸ੍ਯਾ ਵਾ ਸਕ੍ਸੀਰਂ ਕ੍ਸੀਰਭੋਜਨਃ| ਸਪ੍ਤਾਹਂ ਮਾਸਮਥਵਾ ਸ੍ਯਾਦੁਸ੍ਟ੍ਰਕ੍ਸੀਰਵਰ੍ਤਨਃ||੧੦||

ਸ੦-ਨਿਰਾਮੋ ਬਦ੍ਧਪੁਰੀਸਃ ਸ਼ੋਫਾਰ੍ਤਃ ਸਨ੍ ਤ੍ਰਿਵਤਾ (ਤ੍ਰਿਕਟ੍ਵਾ)- ਦਿਭਿਃ ਸਾਧਿਤਂ ਪਯਃ ਪਿਬੇਤ੍| ਗੋਰ੍ਮਹਿਸ੍ਯਾ ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿ ਮੂਤ੍ਰਂ ਸ[ਕ੍ਸੀਰਂ] ਕ੍ਸੀਰਭੋਜਨਃ ਸਨ੍ ਪਿਬੇਤ੍| ਤਥਾ, ਉਸ੍ਟ੍ਰਕ੍ਸੀਰਭੋਜਨਃ ਪਾਨਾਹਾਰਾਭ੍ਯਾਂ ਵਿਨਾ ਸਪ੍ਤਾਹਮਥਵਾ ਮਾਸਂ ਸ੍ਯਾਤ੍| ਉਸ੍ਟ੍ਰਕ੍ਸੀਰਵਰ੍ਤਨ ਇਤ੍ਯਤ੍ਰ "ਕੁਕ੍ਕੁਟ੍ਯਾਦੀਨਾਮਣ੍ਡਾਦਿਸੁ" ਪੁਂਵਦ੍ਭਾਵੋ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯ ਇਤ੍ਯੁਸ੍ਟ੍ਰੀਸ਼ਬ੍ਦਸ੍ਯ ਪੁਂਵਦ੍ਭਾਵਃ| ਕੇਚਿਦੁਸ੍ਟ੍ਰੀਕ੍ਸੀਰੇਤਿ ਜਗੁਃ|

Adhikarana shvvayathau yavAnakAdighRutam (11-12) · Śloka 12

ਯਵਾਨਕਂ ਯਵਕ੍ਸਾਰਂ ਯਵਾਨੀਂ ਪਞ੍ਚਕੋਲਕਮ੍| ਮਰਿਚਂ ਦਾਡਿਮਂ ਪਾਠਾਂ ਧਾਨ੍ਯਕਾਮਮ੍ਲਵੇਤਸਮ੍||੧੧|| ਬਾਲਬਿਲ੍ਵਂ ਚ ਕਰ੍ਸਾਂਸ਼ਂ ਸਾਧਯੇਤ੍ਸਲਿਲਾਢਕੇ| ਤੇਨ ਪਕ੍ਵੋ ਘਤਪ੍ਰਸ੍ਥਃ ਸ਼ੋਫਾਰ੍ਸ਼ੋਗੁਲ੍ਮਮੇਹਹਾ||੧੨||

ਸ੦-ਯਵਾਨਕਾਦਿ ਕਰ੍ਸਾਂਸ਼ਂ ਜਲਾਢਕੇ ਪਚੇਤ੍| ਤੇਨ-ਕ੍ਵਾਥੇਨ, ਘਤਪ੍ਰਸ੍ਥਃ ਪਕ੍ਵਃ ਸ਼ੋਫਾਦਿਹਾ ਸ੍ਯਾਤ੍| ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਸ਼ਬ੍ਦਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਯਿਕਤ੍ਵਾਚ੍ਛੋਫਾਦਿਸ਼ਬ੍ਦੋਤ੍ਤਰਾਦਪਿ ਹਨ੍ਤੇਃ ਕ੍ਵਿਪ੍|

Adhikarana shvvayathau citrakadadhno ghRutaM shvvayathau citrakatakrasiddhaM ghRutam (13) · Śloka 13

ਦਧ੍ਨਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਕਗਰ੍ਭਾਦ੍ਵਾ ਘਤਂ ਤਤ੍ਤਕ੍ਰਸਂਯੁਤਮ੍| ਪਕ੍ਵਂ ਸਚਿਤ੍ਰਕਂ ਤਦ੍ਵਦ੍ਗੁਣੈਃ|੧੩|

ਸ੦-ਚਿਤ੍ਰਕਗਰ੍ਭਾਦ੍ਦਧ੍ਨਃ-ਚਿਤ੍ਰਕਚੂਰ੍ਣਮਿਸ਼੍ਰਿਤਾਤ੍ਕ੍ਸੀਰਾਦ੍ਯਜ੍ਜਾਤਂ ਦਧਿ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਥ੍ਯਮਾਨਾਤ੍, ਤਤ੍ਤਕ੍ਰੇਣ-ਚਿਤ੍ਰਕਤਕ੍ਰੇਣ, ਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਪਕ੍ਵਂ ਤਦ੍ਵਤ੍-ਯਵਾਨਕਾਦਿਘਤਸਦਸ਼ਂ, ਗੁਣੈਃ|

Adhikarana shvvayathau AsthAdoShAdyanusAreNadhAnvantarAdigutAni (13-14) · Śloka 14

| ਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਚ੍ਚ ਕਾਲਵਿਤ੍||੧੩|| ਧਾਨ੍ਵਨ੍ਤਰਂ ਮਹਾਤਿਕ੍ਤਂ ਕਲ੍ਯਾਣਮਭਯਾਘਤਮ੍| |੧੪|

ਸ੦-ਕਾਲਵਿਤ੍-ਅਵਸ੍ਥਾਦੋਸਾਦਿਵਿਤ੍, ਧਾਨ੍ਵਨ੍ਤਰਂ (ਹ. ਚਿ. ਅ. ੧੨|੧੯) , ਮਹਾਤਿਕ੍ਤਂ (ਹ. ਚਿ. ਅ.੧੯/੮) ਕਲ੍ਯਾਣਕਂ (ਹ. ਉ. ਅ.੬/੨੭) ਅਭਯਾਘਤਂ (ਹ. ਚਿ. ਅ. ੧੫|੨੮) ਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਤ੍|

Adhikarana shvvayathau dashamUlaharItakyaH (14-16) · Śloka 16

| ਦਸ਼ਮੂਲਕਸਾਯਸ੍ਯ ਕਂਸੇ ਪਥ੍ਯਾਸ਼ਤਂ ਪਚੇਤ੍||੧੪|| ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਗੁਡਤੁਲਾਂ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਲੇਹੇ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਿਚੂਰ੍ਣਿਤਮ੍| ਤ੍ਰਿਜਾਤਕਂ ਤ੍ਰਿਕਟੁਕਂ ਕਿਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਯਵਸ਼ੂਕਜਮ੍||੧੫|| ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਰ੍ਧਂ ਚ ਹਿਮੇ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਾਤ੍ਤਨ੍ਨਿਹਨ੍ਤ੍ਯੁਪਯੋਜਿਤਮ੍| ਪ੍ਰਵਦ੍ਧਸ਼ੋਫਜ੍ਵਰਮੇਹਗੁਲ੍ਮ- ਕਾਰ੍ਸ਼੍ਯਾਮਵਾਤਾਮ੍ਲਕਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਮ੍| ਵੈਵਰ੍ਣ੍ਯਮੂਤ੍ਰਾਨਿਲਸ਼ੁਕ੍ਰਦੋਸ- ਸ਼੍ਵਾਸਾਰੁਚਿਪ੍ਲੀਹਗਰੋਦਰਂ ਚ||੧੬||

ਸ੦-ਦਸ਼ਮੂਲਕਸਾਯਸ੍ਯਾਢਕੇ ਪਥ੍ਯਾਸ਼ਤਂ ਪਚੇਤ੍| ਅਤ੍ਰ ਚ ਸਾਮਾਨ੍ਯਪਰਿਭਾਸਯਾ ਕ੍ਵਾਥ੍ਯਦ੍ਰਵ੍ਯਸ੍ਯ ਚ ਦਸ਼ਮੂਲਸ੍ਯ ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ ਪਲਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ| ਏਵਂ ਚ ਤਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰੇ ਵਿਰੋਧਃ| ਤਥਾ ਚ ਤਤ੍ਰੈਵਂ ਕਥ੍ਯਤੇ, (ਚ. ਚਿ. ਅ. ੧੨|੫੦)- "ਦ੍ਵਿਪਞ੍ਚਮੂਲਸ੍ਯ ਤੁਲਾਕਸਾਯੇ ਕਂਸੇਭਯਾਨਾਂ ਚ ਸ਼ਤਂ ਗੁਡਾਚ੍ਚ|" ਇਤਿ| ਤਦੇਵਂ ਵਿਰੋਧਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੋ ਵ੍ਯਾਖ਼੍ਯਾਮੇਵਂਵਿਧਾਂ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸੋ ਵਿਦਧਤਿ,-ਦਸ਼ਮੂਲਸ੍ਯ ਤੁਲਾ, ਤਸ੍ਯਾਃ ਕਸਾਯੋ ਦਸ਼ਮੂਲਕਸਾਯ ਇਤਿ| ਮਯੂਰਵ੍ਯਂਸਕਾਦਿਤ੍ਵਾਦੁਤ੍ਤਰਪਦਲੋਪਿ ਸਮਾਸਃ| ਏਵਂ ਦਸ਼ਮੂਲਸ੍ਯ ਪਲਸ਼ਤਂ ਤਤ੍ਕ੍ਵਾਥਸ੍ਯਾਢਕੇ ਪਥ੍ਯਾਸ਼ਤਂ ਪਚੇਤ੍| ਗੁਡਤੁਲਾਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਲੇਹੇ ਵਿਚੂਰ੍ਣਿਤਂ ਤ੍ਰਿਜਾਤਕਾਦਿ ਦਦ੍ਯਾਤ੍| ਏਤੇਸਾਂ ਚ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਵਾਸਿਸ੍ਠਲੇਹਵੇਤ੍ (ਹ. ਚਿ. ਅ. ੩|੧੩੩) ਕਲ੍ਪ੍ਯਮ੍| ਯਵਕ੍ਸਾਰਸ੍ਯ ਕਰ੍ਸਮਾਤ੍ਰਂ ਦੇਯਮ੍| ਤਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰੇ ਹ੍ਯੁਕ੍ਤਮ੍-"ਵ੍ਯੋਸਾਚ੍ਚਤੁਸ੍ਪਲਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਤ੍ਰਿਪਲਂ ਤ੍ਰਿਸੁਗਨ੍ਧਤਃ| ਕਰ੍ਸਮਾਤ੍ਰਂ ਯਵਕ੍ਸਾਰਾਤ੍" ਇਤਿ| ਸ਼ੀਤੇ ਚ ਸਤਿ ਮਾਕ੍ਸਿਕਾਤ੍ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਰ੍ਧਂ ਦੇਯਮ੍| ਤਤ੍-ਏਤਤ੍, ਉਪਯੋਜਿਤਂ ਪ੍ਰਵਦ੍ਧਸ਼ੋਫਾਦੀਨ੍ ਹਨ੍ਤਿ| ਖ਼ਰਨਾਦਸ੍ਤੁ ਜਗਾਦ-"ਦਸ਼ਮੂਲਾਢਕਮਭਯਾਸ਼ਤਸਹਿਤਂ ਪਾਚਯੇਦਪਾਂ ਦ੍ਰੋਣੇ| ਅਵਸ਼ੇਸਿਤਚਤੁਰਂਸ਼ੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਕ੍ਸਿਪੇਤ੍ ਪਥ੍ਯਾਃ||" ਇਤਿ| ਉਪਜਾਤਿਵਤ੍ਤਮ੍|

Adhikarana shvvayathau dashamUlasiddhaM purANayavashAlyannam shvvayathau kShAravyoShAnvitamudgAdiyUShAH shvvayathau jA~ggalAdimAMsarasAH shvvayathau anamlatakraM sauShadhaM madyaM ca pAne (17-19) · Śloka 19

| ਪੁਰਾਣਯਵਸ਼ਾਲ੍ਯਨ੍ਨਂ ਦਸ਼ਮੂਲਾਮ੍ਬੁਸਾਧਿਤਮ੍||੧੭|| ਅਲ੍ਪਮਲ੍ਪਪਟੁਸ੍ਨੇਹਂ ਭੋਜਨਂ ਸ਼੍ਵਯਥੋਰ੍ਹਿਤਮ੍| ਕ੍ਸਾਰਵ੍ਯੋਸਾਨ੍ਵਿਤੈਰ੍ਮੌਦ੍ਗੈਃ ਕੌਲਤ੍ਥੈਃ ਸਕਣੈ ਰਸੈਃ||੧੮|| ਤਥਾ ਜਾਙ੍ਗਲਜੈਃ ਕੂਰ੍ਮਗੋਧਾਸ਼ਲ੍ਯਕਜੈਰਪਿ| ਅਨਮ੍ਲਂ ਮਥਿਤਂ ਪਾਨੇ ਮਦ੍ਯਾਨ੍ਯੌਸਧਵਨ੍ਤਿ ਚ||੧੯||

ਸ੦-ਸ਼੍ਵਯਥੋਃ ਪੁਰਾਣਯਵਾਦਿ ਦਸ਼ਮੂਲਾਕ੍ਵਾਥਸਾਧਿਤਮਲ੍ਪਂ ਤਥਾਲ੍ਪਲਵਣਸ੍ਨੇਹਂ ਭੋਜਨਂ ਹਿਤਮ੍| ਕੈਃ ਸਹ ? ਮੌਦ੍ਗੈ ਰਸੈਃ| ਕਿਮ੍ਭੂਤੈਃ ? ਕ੍ਸਾਰਤ੍ਰ੍ਯੂਸਣਯੁਕ੍ਤੈਃ| ਤਥਾ ਕੌਲਤ੍ਥੈ ਰਸੈਃ| ਕਿਮ੍ਭੂਤੈਃ ? ਸਪਿਪ੍ਪਲੀਕੈਃ| ਤਥਾ ਚ ਮੁਨਿਃ (ਚ. ਚਿ. ਅ. ੧੨|੬੨)- "ਕੁਲਤ੍ਥਯੂਸਸ੍ਤੁ ਸਪਿਪ੍ਪਲੀਕੋ ਮੌਦ੍ਗਸ੍ਤੁ ਸਤ੍ਰ੍ਯੂਸਣਯਾਵਸ਼ੂਕਃ| ਰਸਸ੍ਤਥਾ ਜਾਙ੍ਗਲਵਿਸ੍ਕਿਰਾਣਾਂ ਸਕੂਰ੍ਮਗੋਧਾਸ਼ਿਖ਼ਿਸ਼ਲ੍ਲਕਾਨਾਮ੍||" ਇਤਿ| ਅਤ੍ਰ ਚ ਸ਼ਿਖ਼ਿਨੋ ਜਾਙ੍ਗਲਵਿਸ੍ਕਿਰਤ੍ਵੇਨ ਗਹੀਤਾ ਅਪਿ ਪਥ੍ਯਤਰਤ੍ਵਪ੍ਰਤਿਪਾਦਨਾਰ੍ਥਂ ਪੁਨਰੁਪਾਤ੍ਤਾਃ| ਤਥਾਯਮੇਵ ਤਨ੍ਤ੍ਰਕਦਸ੍ਟਾਙ੍ਗਾਵਤਾਰੇਧ੍ਯਗੀਸ੍ਟ (?)-"ਦਸ਼ਮੂਲਾਮ੍ਭਸਾ ਸਿਦ੍ਧੈਰ੍ਵ੍ਯੋਸਕ੍ਸਾਰਰਜੋਨ੍ਵਿਤੈਃ| ਰਸੈਰ੍ਜਾਙ੍ਗਲਜੈਰ੍ਮੌਦ੍ਨੈਃ ਕੌਲਤ੍ਥੈਰ੍ਮੌਲਕੈਰਪਿ||" ਇਤਿ| ਤਥੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਤਥਾ ਜਾਙ੍ਗਲਮਾਂਸਜੈਸ੍ਤਥਾ ਕਚ੍ਛਪਾਦਿਜੈਸ਼੍ਚ| ਪਾਨੇ ਮਥਿਤਮਨਮ੍ਲਂ ਮਦ੍ਯਾਨਿ ਚ ਸੌਸਧਾਨਿ ਹਿਤਾਨਿ|

Adhikarana shvvayathau ajAjyAdikRutA peyA (20-21) · Śloka 21

ਅਜਾਜੀਸ਼ਠੀਜੀਵਨ੍ਤੀਕਾਰਵੀਪੌਸ੍ਕਰਾਗ੍ਨਿਕੈਃ| ਬਿਲ੍ਵਮਧ੍ਯਯਵਕ੍ਸਾਰਵਕ੍ਸਾਮ੍ਲੈਰ੍ਬਦਰੋਨ੍ਮਿਤੈਃ||੨੦|| ਕਤਾ ਪੇਯਾਜ੍ਯਤੈਲਾਭ੍ਯਾਂ ਯੁਕ੍ਤਿਭਸ੍ਟਾ ਪਰਂ ਹਿਤਾ| ਸ਼ੋਫਾਤਿਸਾਰਹਦ੍ਰੋਗਗੁਲ੍ਮਾਰ੍ਸ਼ੋਲ੍ਪਾਗ੍ਨਿਮੇਹਿਨਾਮ੍||੨੧||

ਸ੦-ਅਜਾਜੀਪ੍ਰਭਤਿਭਿਃ ਪੇਯਾ ਘਤਤੈਲਾਭ੍ਯਾਂ ਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਭਸ੍ਟਾਤਿਸ਼ਯੇਨ ਸ਼ੋਫਾਦਿਮਤਾਂ ਹਿਤਾ|

Adhikarana shvvayathau pAThAkRutA pa~jcakolakRutA ca peyA (22) · Śloka 22

ਗੁਣੈਸ੍ਤਦ੍ਵਚ੍ਚ ਪਾਠਾਯਾਃ ਪਞ੍ਚਕੋਲੇਨ ਸਾਧਿਤਾ| |੨੨|

ਸ੦-ਪਞ੍ਚਕੋਲੇਨ ਸਾਧਿਤਾ ਪੇਯਾ ਗੁਣੈਸ੍ਤਦ੍ਵਚ੍ਚ-ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਗੁਣਾ| ਤਥੈਵ ਪਾਠਾਯਾਃ ਸਾਧਿਤਾ ਪੇਯਾ ਸ੍ਯਾਤ੍|

Adhikarana shvvayathau shaileyAdiBiraBya~jjanaM tailaM lepaM snAnodakaM ca (22-24) · Śloka 24

| ਸ਼ੈਲੇਯਕੁਸ੍ਠਸ੍ਥੌਣੇਯਰੇਣੁਕਾਗੁਰੁਪਦ੍ਮਕੈਃ||੨੨|| ਸ਼੍ਰੀਵੇਸ੍ਟਕਨਖ਼ਸ੍ਪਕ੍ਕਾਦੇਵਦਾਰੁਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਭਿਃ| ਮਾਂਸੀਮਾਗਾਧਿਕਾਵਨ੍ਯਧਾਨ੍ਯਧ੍ਯਾਮਕਵਾਲਕੈਃ||੨੩|| ਚਤੁਰ੍ਜਾਤਕਤਾਲੀਸਮੁਸ੍ਤਾਗਨ੍ਧਪਲਾਸ਼ਕੈਃ| ਕੁਰ੍ਯਾਦਭ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਤੈਲਂ ਲੇਪਂ ਸ੍ਨਾਨਾਯ ਤੂਦਕਮ੍||੨੪||

ਸ੦-ਤਥਾ ਸ਼ੈਲੇਯਾਦਿਭਿਰਭ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਤੈਲਂ ਲੇਪਂ ਸ੍ਨਾਨਾਰ੍ਥਮੁਦਕਂ ਚ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍|

Adhikarana shvayathau nimbvAdijalena vA snAnam (25) · Śloka 25

ਸ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਨਿਮ੍ਬਵਰ੍ਸਾਭੂਨਕ੍ਤਮਾਲਾਰ੍ਕਵਾਰਿਣਾ| |੨੫|

ਸ੦-ਨਿਮ੍ਬਾਦਿਵਾਰਿਣਾ ਚ (ਵਾ) ਸ੍ਨਾਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍|

Adhikarana ekA~ggaje shvayathau varShABvAdilepaH (25-27) · Śloka 27

| ਏਕਾਙ੍ਗਸ਼ੋਫੇ ਵਰ੍ਸਾਭੂਕਰਵੀਰਕਕਿਂਸ਼ੁਕੈਃ||੨੫|| ਵਿਸ਼ਾਲਾਤ੍ਰਿਫਲਾਰੋਧ੍ਰਨਲਿਕਾਦੇਵਦਾਰੁਭਿਃ| ਹਿਂਸ੍ਰਾਕੋਸ਼ਾਤਕੀਮਾਦ੍ਰੀਤਾਲਪਰ੍ਣੀਜਯਨ੍ਤਿਭਿਃ||੨੬|| ਸ੍ਥੂਲਕਾਕਾਦਨੀਸ਼ਾਲਨਾਕੁਲੀਵਸਪਰ੍ਣਿਭਿਃ| ਵਧ੍ਦ੍ਯਾਰ੍ਦ੍ਧਿਹਸ੍ਤਿਕਰ੍ਣੈਸ਼੍ਚ ਸੁਖ਼ੋਸ੍ਣੈਰ੍ਲੇਪਨਂ ਹਿਤਮ੍||੨੭||

ਸ੦-ਏਕਾਙ੍ਗਜੇ ਸ਼ੋਫੇ ਪੁਨਰ੍ਨਵਾਦਿਭਿਰ੍ਜਲਪਿਸ੍ਟੈਃ ਸੁਖ਼ੋਸ੍ਣੈਰ੍ਲੇਪੋ ਹਿਤਃ| ਇਤਿ ਸਾਮਾਨ੍ਯੇਨ ਸ਼੍ਵਯਥੋਰੁਪਕ੍ਰਮਃ|

Adhikarana vAtaje shvayathau trivRutameraNDatailaM vA vAtaje shvyathau vAtaviDvibandhe eraNDatailaM vAtaje shvayathau vAtaghnAH svedABya~ggAH vAtaje shvayathau ekA~ggaje mAtulu~ggAdilepaH (28-30) · Śloka 30

ਅਥਾਨਿਲੋਤ੍ਥੇ ਸ਼੍ਵਯਥੌ ਮਾਸਾਰ੍ਧਂ ਤ੍ਰਿਵਤਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਤੈਲਮੇਰਣ੍ਡਜਂ ਵਾਤਵਿਡ੍ਵਿਬਨ੍ਧੇ ਤਦੇਵ ਤੁ||੨੮|| ਪ੍ਰਾਗ੍ਭਕ੍ਤਂ ਪਯਸਾ ਯੁਕ੍ਤਂ ਰਸੈਰ੍ਵਾ ਕਾਰਯੇਤ੍ਤਥਾ| ਸ੍ਵੇਦਾਭ੍ਯਙ੍ਗਾਨ੍ ਸਮੀਰਘ੍ਨਾਨ੍ ਲੇਪਮੇਕਾਙ੍ਗਗੇ ਪੁਨਃ||੨੯|| ਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗਾਗ੍ਨਿਮਨ੍ਥੇਨ ਸ਼ੁਣ੍ਠੀਹਿਂਸ੍ਰਾਮਰਾਹ੍ਵਯੈਃ| |੩੦|

ਸ੦-ਅਨਿਲਜੇ ਸ਼ੋਫੇ ਪਕ੍ਸਂ ਯਾਵਤ੍ਤ੍ਰਿਵਤਂ ਤਥੈਰਣ੍ਡਤੈਲਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਵਾਤਵਿਡ੍ਵਿਬਨ੍ਧੇ ਸਤਿ ਤਦੇਵ-ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਮੌਸਧਂ, ਪ੍ਰਾਗ੍ਭਕ੍ਤਂ ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਮਾਂਸਰਸੇਨ ਵਾ [ਯੁਕ੍ਤਂ] ਪਿਬੇਤ੍| ਤਥਾ, ਸ੍ਵੇਦਾਭ੍ਯਙ੍ਗਾਨ੍ ਵਾਤਘ੍ਨਾਨ੍ ਕਾਰਯੇਤ੍, 'ਵੈਦ੍ਯਃ' ਇਤਿ ਸ਼ੇਸਃ| ਤਥਾ, ਅਨਿਲੋਤ੍ਥ ਏਕਾਙ੍ਗਗੇ ਸ਼ੋਫੇ ਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗਾਦਿਭਿਰ੍ਲੇਪਂ ਕਾਰਯੇਤ੍| ਹਿਂਸ੍ਰਾ-ਸਿਂਹੀ|

Adhikarana pittaje shvayathau tiktaM nyagrodhAdi vA ghRutam pittaje shvayathau tRuDdAhamohe kShIraM shItalASca lepABya~ggAH (30-31) · Śloka 31

| ਪੈਤ੍ਤੇ ਤਿਕ੍ਤਂ ਪਿਬੇਤ੍ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਾਦ੍ਯੇਨ ਵਾ ਸ਼ਤਮ੍||੩੦|| ਕ੍ਸੀਰਂ ਤਡ੍ਦਾਹਮੋਹੇਸੁ ਲੇਪਾਭ੍ਯਙ੍ਗਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ੀਤਲਾਃ| |੩੧|

ਸ੦-ਪਿਤ੍ਤਸ਼੍ਵਯਥੌ ਤਿਕ੍ਤਕਾਖ੍ਯਂ ਘਤਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਾਦਿਗਣੇਨ (ਹ. ਸੂ. ਅ. ੧੫|੪੧) ਵਾ ਸ਼ਤਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਤਥਾ, ਤਡਾਦਿਸੁ ਕ੍ਸੀਰਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਤਥਾ, ਲੇਪਾਭ੍ਯਙ੍ਗਾਃ ਸ਼ੀਤਾ ਹਿਤਾਃ|

Adhikarana pittaje shvayathau tRuD paTolamUlAdikvAthaH (31-33) · Śloka 33

| ਪਟੋਲਮੂਲਤ੍ਰਾਯਨ੍ਤੀਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਕਟੁਕਾਭਯਾਃ||੩੧|| ਦਾਰੁ ਦਾਰ੍ਵੀ ਹਿਮਂ ਦਨ੍ਤੀ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਨਿਚੁਲਂ ਕਣਾ| ਤੈਃ ਕ੍ਵਾਥਃ ਸਘਤਃ ਪੀਤੋ ਹਨ੍ਤ੍ਯਨ੍ਤਸ੍ਤਾਪਤਡ੍ਭ੍ਰਮਾਨ੍||੩੨|| ਸਸਨ੍ਨਿਪਾਤਵੀਸਰ੍ਪਸ਼ੋਫਦਾਹਵਿਸਜ੍ਵਰਾਨ੍| |੩੩|

ਸ੦-ਪਟੋਲਾਦੀਨਾਂ ਕ੍ਵਾਥੋ ਘਤਸਹਿਤਃ ਪੀਤੋਨ੍ਤਸ੍ਤਾਪਤਸ੍ਣਾਦੀਨ੍ ਹਨ੍ਤਿ|

Adhikarana kaPaje shvayathau AragdhAditailam (33) · Śloka 33

| ਆਰਗ੍ਵਧਾਦਿਨਾ ਸਿਦ੍ਧਂ ਤੈਲਂ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮੋਦ੍ਭਵੇ ਪਿਬੇਤ੍||੩੩||

ਸ੦-ਕਫੋਦ੍ਭਵੇ ਸ਼ੋਫੇ ਆਰਗ੍ਵਧਾਦਿਨਾ ਸਿਦ੍ਧਂ ਤੈਲਂ ਪਿਬੇਤ੍|

Adhikarana kaPaje srotovibandhAdau kShAra cUrNAsavAdayaH (34) · Śloka 34

ਸ੍ਰੋਤੋਵਿਬਨ੍ਧੇ ਮਨ੍ਦੇਗ੍ਨਾਵਰੁਚੌ ਸ੍ਤਿਮਿਤਾਸ਼ਯਃ| ਕ੍ਸਾਰਚੂਰ੍ਣਾਸਵਾਰਿਸ੍ਟਮੂਤ੍ਰਤਕ੍ਰਾਣਿ ਸ਼ੀਲਯੇਤ੍||੩੪||

ਸ੦-ਸ੍ਰੋਤੋਵਿਬਨ੍ਧੇ ਸਤਿ ਵਹ੍ਨੌ ਚ ਮਨ੍ਦੇਰੋਚਕੇ ਚ ਸਤਿ ਸ੍ਤਿਮਿਤਾਸ਼ਯਃ ਸਨ੍ ਕ੍ਸਾਰਾਦੀਨ੍ ਸ਼ੀਲਯੇਤ੍|

Adhikarana kaPaje praleponmardane kRuShNAdikalkaH (35) · Śloka 35

ਕਸ੍ਣਾਪੁਰਾਣਪਿਣ੍ਯਾਕਸ਼ਿਗ੍ਰੁਤ੍ਵਕ੍ਸਿਕਤਾਤਸੀਃ| ਪ੍ਰਲੇਪੋਨ੍ਮਰ੍ਦਨੇ ਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਤ੍ਸੁਖ਼ੋਸ੍ਣਾ ਮੂਤ੍ਰਕਲ੍ਕਿਤਾਃ||੩੫||

ਸ੦-ਕਸ੍ਣਾਦੀਨ੍ ਕੋਸ੍ਣਾਨ੍ ਪ੍ਰਲੇਪ ਉਨ੍ਮਰ੍ਦਨੇ ਚ ਮੂਤ੍ਰਕਲ੍ਕਿਤਾਨ੍ ਯੁਞ੍ਜੀਤ|

Adhikarana kaPaje snAne kuShThAdisiddhaM jalaM mUtraM ca kaPaje caNDA~agurUlepaH (36) · Śloka 36

ਸ੍ਨਾਨਂ ਮੂਤ੍ਰਾਮ੍ਭਸੀ ਸਿਦ੍ਧੇ ਕੁਸ੍ਠਤਰ੍ਕਾਰਿਚਿਤ੍ਰਕੈਃ| ਕੁਲਤ੍ਥਨਾਗਰਾਭ੍ਯਾਂ ਵਾ ਚਣ੍ਡਾਗੁਰੁ ਵਿਲੇਪਨੇ||੩੬||

ਸ੦-ਮੂਤ੍ਰਜਲੇ ਕੁਸ੍ਠਾਦਿਭਿਃ ਸਿਦ੍ਧੇ ਸ੍ਨਾਨਾਯ ਹਿਤੇ| ਕੁਲਤ੍ਥਸ਼ੁਣ੍ਠੀਭ੍ਯਾਂ ਵਾ ਕ੍ਵਥਿਤੇ ਗੋਮੂਤ੍ਰਜਲੇ ਹਿਤੇ| ਵਿਲੇਪਨੇ ਚਣ੍ਡਾਗੁਰੁਣੀ ਹਿਤੇ|

Adhikarana kaPaje ekA~ggage kAlAdilepaH (37) · Śloka 37

ਕਾਲਾਜਸ਼ਙ੍ਗੀਸਰਲਬਸ੍ਤਗਨ੍ਧਾਹਯਾਹ੍ਵਯਾਃ| ਏਕੈਸਿਕਾ ਚ ਲੇਪਃ ਸ੍ਯਾਚ੍ਛ੍ਵਯਥਾਵੇਕਗਾਤ੍ਰਗੇ||੩੭||

ਸ੦-ਕਾਲਾਜਸ਼ਙ੍ਗ੍ਯਾਦਯ ਏਕਾਙ੍ਗਗੇ ਸ਼ੋਫੇ ਲੇਪਃ ਸ੍ਯਾਤ੍| ਕਾਲਾ-ਨੀਲਿਨੀ| ਬਸ੍ਤਗਨ੍ਧਾ-ਕਾਰਵੀ| ਏਕੈਸਿਕਾ-ਤ੍ਰਿਵਤਾ|

Adhikarana kaPaje shuddhiH shleShmAtisArevasecanaM ca miSradoShe shvayathau adhikadoShAnusAreNa kriyA (38) · Śloka 38

ਯਥਾਦੋਸਂ ਯਥਾਸਨ੍ਨਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਂ ਰਕ੍ਤਾਵਸੇਚਨਮ੍| ਕੁਰ੍ਵੀਤ, ਮਿਸ਼੍ਰਦੋਸੇ ਤੁ ਦੋਸੋਦ੍ਰੇਕਬਲਾਤ੍ਕ੍ਰਿਯਾਮ੍||੩੮||

ਸ੦-ਯਥਾਦੋਸਂ-ਦੋਸਾਨੁਸਾਰੇਣ, ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਂ ਤਥਾ ਰਕ੍ਤਾਵਸੇਚਨਂ ਯਥਾਸਨ੍ਨਂ ਕੁਰ੍ਵੀਤ| ਸਂਸਰ੍ਗਜੇ ਤੁ ਯਥਾਭ੍ਯਧਿਕਦੋਸਾਨੁਸਾਰੇਣ ਕ੍ਰਿਯਾਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍|

Adhikarana tridoShaje shvayathau ajAjyAdi cUrNam (39) · Śloka 39

ਅਜਾਜਿਪਾਥਾਘਨਪਞ੍ਚਕੋਲ- ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਾਰਜਨ੍ਯਃ ਸੁਖਤੋਯਪੀਤਾਃ| ਸ਼ੋਫਂ ਤ੍ਰਿਦੋਸਂ ਚਿਰਜਂ ਪ੍ਰਵਦ੍ਧਂ ਨਿਘ੍ਨਨ੍ਤਿ ਭੂਨਿਮ੍ਬਮਹੌਸਧੇ ਚ||੩੯||

ਸ੦-ਅਜਾਜ੍ਯਾਦਯਃ ਕੋਸ੍ਣਜਲਪੀਤਾਃ ਸ਼ੋਫਂ ਤ੍ਰਿਦੋਸੋਤ੍ਥਂ ਚਿਰਕਾਲੋਤ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵਦ੍ਧਿਂ ਗਤਂ ਨਿਘ੍ਨਨ੍ਤਿ| ਭੂਨਿਮ੍ਬਨਾਗਰੇ ਚ 'ਹਤਃ' ਇਤਿ ਵਚਨਵਿਪਰਿਣਾਮੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ| ਉਪਜਾਤਿਵਤ੍ਤਮ੍|

Adhikarana tridoShaje shvayathau amRutAdi cUrNam (12)) · Śloka 40

ਅਮਤਾਦ੍ਵਿਤਯਂ ਸਿਵਾਟਿਕਾ ਸੁਰਕਾਸ੍ਠਂ ਸਪੁਰਂ ਸਗੋਜਲਮ੍| ਸ਼੍ਵਯਥੂਦਰਕੁਸ੍ਠਪਾਣ੍ਡੁਤਾ- ਕਮਿਮੇਹੋਰ੍ਧ੍ਵਕਫਾਨਿਲਾਪਹਮ੍||੪੦||

ਸ੦-ਅਮਤਾਯੁਗਲਾਦਿਕਂ ਗੁਗ੍ਗੁਲੁਸਹਿਤਂ ਗੋਮੂਤ੍ਰੇਣ ਪੀਤਂ ਸ਼ੋਫਾਦੀਨ੍ ਹਨ੍ਤਿ| ਵੈਤਾਲੀਯਮ੍| "ਸਡ੍ਵਿਸਮੇਸ੍ਟੌ ਸਮੇ ਕਲਾਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਸਮੇ ਸ੍ਯੁਰ੍ਨੋ ਨਿਰਨ੍ਤਰਾਃ| ਨ ਸਮਾਤ੍ਰ ਪਰਾਸ਼੍ਰਿਤਾ ਕਲਾ ਵੈਤਾਲੀਯੇਨ੍ਤੇ ਰਲੌ ਗੁਰੁਃ|" (ਵ. ਰ. ਅ. ੨|੧੨)|

Adhikarana kShataje shvayathau raktashodhanam viShaje shvayathau viShAjit (41) · Śloka 41

ਇਤਿ ਨਿਜਮਧਿਕਤ੍ਯ ਪਥ੍ਯਮੁਕ੍ਤਂ ਕ੍ਸਤਜਨਿਤੇ ਕ੍ਸਤਜਂ ਵਿਸ਼ੋਧਨੀਯਮ੍| ਸ੍ਰੁਤਿਹਿਮਘਤਲੇਪਸੇਕਰੇਕੈ- ਰ੍ਵਿਸਜਨਿਤੇ ਵਿਸਜਿਚ੍ਚ ਸ਼ੋਫ ਇਸ੍ਟਮ੍||੪੧||

ਸ੦-ਇਤਿ-ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤੇਨ ਪ੍ਰਕਾਰੇਣ, ਨਿਜਂ ਸ਼ੋਫਂ-ਦੋਸਜਮਧਿਕਤ੍ਯ, [ਪਥ੍ਯਂ-] ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਮੁਕ੍ਤਮ੍| ਕ੍ਸਤੋਤ੍ਥੇ ਸ਼ੋਫੇ ਕ੍ਸਤਜਂ-ਅਸਕ੍, ਵਿਸ਼ੋਧ੍ਯਮ੍| ਕੈਃ ? ਰਕ੍ਤਸ੍ਰਾਵਾਦਿਭਿਃ| ਵਿਸਜਨਿਤੇ ਸ਼ੋਫੇ ਵਿਸਹਰਮਿਸ੍ਟਮ੍| ਪੁਸ੍ਪਿਤਾਗ੍ਰਾ|

Adhikarana shvayathau varjyANi (17) · Śloka 17

ਗ੍ਰਾਮ੍ਯਾਬ੍ਜਾਨੂਪਂ ਪਿਸ਼ਿਤਮਬਲਂ ਸ਼ੁਸ੍ਕਸ਼ਾਕਂ ਤਿਲਾਨ੍ਨਂ ਗੌਡਂ ਪਿਸ੍ਟਾਨ੍ਨਂ ਦਧਿ ਸਲਵਣਂ ਵਿਜ੍ਜਲਂ ਮਦ੍ਯਮਮ੍ਲਮ੍| ਧਾਨਾ ਵਲ੍ਲੂਰਂ ਸਮਸ਼ਨਮਥੋ ਗੁਰ੍ਵਸਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਵਿਦਾਹਿ ਸ੍ਵਪ੍ਨਂ ਚਾਰਾਤ੍ਰੌ ਸ਼੍ਵਯਥੁਗਦਵਾਨ੍ ਵਰ੍ਜਯੇਨ੍ਮੈਥੁਨਂ ਚ||੪੨|| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸੂਨੁਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਗ੍ਭਟਵਿਰਚਿਤਾਯਾਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਹਦਯਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਚਤੁਰ੍ਥੇ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਸ੍ਥਾਨੇ ਸ਼੍ਵਯਥੁਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਨਾਮ ਸਪ੍ਤਦਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ||੧੭||

ਸ੦-ਗ੍ਰਾਮ੍ਯਾਦਿਮਂਸਾਦਿ ਸ਼ੋਫੀ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍| "ਮ੍ਤੌ ਨ੍ਯੌ ਯੌ ਜ੍ਞੇਯਾ ਕੁਸੁਮਿਤਲਤਾਵੇਲ੍ਲਿਤਾਕ੍ਸਰ੍ਤੁਲੋਕੈਃ|" ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਗਾਙ੍ਕਦਤ੍ਤਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਰੀਮਦਰੁਣਦਤ੍ਤਵਿਰਚਿਤਾਯਾਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਹਦਯਟੀਕਾਯਾਂ ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰਾਖ਼੍ਯਾਯਾਂ ਚਤੁਰ੍ਥੇ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਸ੍ਥਾਨੇ ਸ਼੍ਵਯਥੁਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਨਾਮ ਸਪ੍ਤਦਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ ਸਮਾਪ੍ਤਃ|| ੧੭||