22. vātaśōṇitacikitsitadhyāyaḥ

Adhikarana adhyAyopakramaH · Śloka

அஸ்மாதநந்தரஂ வாதரக்தசிகித்ஸிதமாரப்யதே| யதோ வாதஶோணிதாக்யோ வ்யாதிஃ ப்ராயோ வாதவ்யாதிரேவ| ஶோணிதயுக்தேந வாயுநா கதத்வாத்பஹுவக்தவ்யாச்ச பதகஸ்யோபதேஶஃ, இத்யத ஆஹ-

Adhikarana vAtashoNitacikitsitAdhyAyaH vAtarakte alpAlpaM raktaharaNam (2-1) · Śloka 1

அதாதோ வாதஶோணிதசிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ| (கத்யஸூத்ரே|௨| ) வாதஶோணிதிநோ ரக்தஂ ஸ்நிக்தஸ்ய பஹுஶோ ஹரேத்| அல்பால்பஂ பாலயந் வாயுஂ யதாதோஷஂ யதாபலம்||௧||

ஸ௦-வாதஶோணிதிநோ நரஸ்ய ஸ்நிக்தஸ்ய ஸதோ பஹூந் வாராந் லோஹிதமல்பால்பஂ ஹரேத்வாதகோபபயாத்| அத ஏவாஹ,-பாலயந் வாயும், ததா யதாதோஷஂ-தோஷாநதிக்ரமேண, ததா பலாநதிக்ரமேண| யதாதோஷமித்யுபலக்ஷணார்தம், தூஷ்யாத்யநதிக்ரமேணாபி ரக்தஂ ஹரேத்|

Adhikarana vAtarakte rUgrAgAdiyute jalaukoBiH vAtarakte cimacimAdiyute shRu~ggatumbaiH vAtarakte deshAntaragate pracCAnasirABiH (2-3) · Śloka 3

ருக்ராகதோததாஹேஷு ஜலௌகோபிர்விநிர்ஹரேத்| ஶங்கதும்பைஶ்சிமிசிமாகண்டூருக்தூயநாந்விதம்||௨|| ப்ரச்சாநேந ஸிராபிர்வா தேஶாத்தேஶாந்தரஂ வ்ரஜத்| |௩|

ஸ௦-ருக்ராகாதிஷு ஸத்ஸு ஜலௌகோபீ ருதிரஂ ஹரேத்| சிமிசிமாத்யந்விதஂ ரக்தஂ ஶங்கதும்பைர்ஹரேத்| தேஶாத்தேஶாந்தரஂ கச்சதஸக் ப்ரச்சாநேந ஸிரயா வா ஹரேத்|

Adhikarana vAtarakte a~ggaglAnyAdau raktastrAvaniShedhaH vAtarakte raktakShayAt gamBIrashothAdayaH (3-4) · Śloka 4

| அங்கக்லாநௌ து ந ஸ்ராவ்யஂ ரூக்ஷே வாதோத்தரே ச யத்||௩|| கம்பீரஂ ஶ்வயதுஂ ஸ்தம்பஂ கம்பஂ ஸ்நாயுஸிராமயாந்| க்லாநிமந்யாஂஶ்ச வாதோத்தாந் குர்யாத்வாயுரஸக்ஷயாத்||௪||

ஸ௦-அங்கக்லாநௌ து ஸத்யாஂ ந ஸாத்யஂ ஸ்யாத்| ததா ரூக்ஷே வாதோத்தரே ச யத்ரக்தஂ ததபி ந ஸ்ராவ்யம்| ரூக்ஷே ஸதி வாதசிகித்ஸிதஂ ஸேவேத| நநு, கஸ்மாத்ரக்தஸ்ராவோ ந விதீயதே ? இத்யாஹ-வாயுரஸக்க்ஷயாத்கம்பீரஶோபாதீந் குர்யாத்|

Adhikarana vAtarakte virecye snehavirecanam (5) · Śloka 5

விரேச்யஃ ஸ்நேஹயித்வா து ஸ்நேஹயுக்தைர்விரேசநைஃ| |௫|

ஸ௦-விரேசநயோக்யஃ புருஷஃ ஸ்நேஹயித்வா விரேசநத்ரவ்யேஃ ஸ்நேஹயுதைர்விரேசநீயஃ|

Adhikarana vAtarakte vAtAdhike purANaM ghRutam (5) · Śloka 5

வாதோத்தரே வாதரக்தே புராணஂ பாயயேத்கதம்| ||௫||

வாதோத்தரே வாதரக்தே புராணஂ கதஂ பாயயேத்|

Adhikarana vAtarakte vAtAdhike shrAvaNyAdighRutam (6) · Śloka 6

ஶ்ராவணீக்ஷீரகாகோலீக்ஷீரிணீஜீவகைஃ ஸமைஃ| ஸித்தஂ ஸர்ஷபகைஃ ஸர்பிஃ ஸக்ஷீரஂ வாதரக்தநுத்||௬||

ஸ௦-ஶ்ராவண்யாதிபிஃ ஷபயுக்தைஃ கல்கீகதைஃ ஸித்தஂ கதஂ துக்தயுக்தஂ வா வாதஶோணிதஹத்|

Adhikarana vAtarakte vAtAdhike drAkShAdighRutam vAtarakte vAtAdhike guDUcIsiddhaN kShIram vAtarakte vAtAdhike tailapayaH sharkarAmishRuNam (7-8) · Śloka 8

த்ராக்ஷாமதூகவரிப்யாஂ ஸித்தஂ வா ஸஸிதோபலம்| கதஂ பிபேத்ததா க்ஷீரஂ குடூசீஸ்வரஸே ஶதம்||௭|| தைலஂ பயஃ ஶர்கராஂ ச பாயயேத்வா ஸுமூர்ச்சிதம்| |௮|

ஸ௦-த்ராக்ஷாமதூகயோஃ க்வாதே ஸித்தஂ வா கதஂ ஸஶர்கரஂ பிபேத்| க்ஷீரஂ ச குடூசீஸ்வரஸே க்வதிதஂ பிபேத்| தைலாதி வா ஸம்மிஶ்ரிதஂ பாயயேத்|

Adhikarana vAtarakte vAtAdhike balAdikShIram (8-9) · Śloka 9

| பலாஶதாவரீராஸ்நாதஶமூலைஃ ஸபீலுபிஃ||௮|| ஶ்யாமைரண்டஸ்திராபிஶ்ச வாதார்திக்நஂ ஶதஂ பயஃ| |௯|

ஸ௦-பலாதிபிஃ ஶதஂ பயோ வாதருஜாநாஶநஂ ஸ்யாத்|

Adhikarana vAtarakte vAtAdhike doShanulomanaM kShIram (9) · Śloka 9

| தாரோஷ்ணஂ மூத்ரயுக்தஂ வா க்ஷீரஂ தோஷாநுலோமநம்||௯||

ஸ௦-தாரோஷ்ணஂ க்ஷீரஂ கோமூத்ரயுக்தஂ வா தோஷாநுலோமநஂ ஸ்யாத்|

Adhikarana vAtarakte pittAdhike shatAvaryAdikvAthaHvAtarakte pittAsvadutiktasiddhaM dhRutaM kShIraM vA (10) · Śloka 10

பைத்தே பக்த்வா வரீதிக்தாபடோலத்ரிபலாமதாஃ| பிபேத்ததஂ வா க்ஷீரஂ வா ஸ்வாதுதிக்தகஸாதிதம்||௧௦||

ஸ௦-பைத்தே-பித்தாதிகே வாதஶோணிதே, ஶதாவர்யாதீந் பக்த்வா பிபேத்| ஸ்வாதுதிக்தத்ரவ்யைஃ ஸாதிதஂ கதஂ க்ஷீரஂ வா பிபேத்|

Adhikarana vAtarakte pittAbahudoShe virekArtha eraNDatailam (11) · Śloka 11

க்ஷீரேணைரண்டதைலஂ ச ப்ரயோகேண பிபேந்நரஃ| பஹுதோஷோ விரேகார்தே ஜீர்ணே க்ஷீரௌதநாஶநஃ||௧௧||

ஸ௦-பஹுதோஷோ நரோ விரேகார்தமேரண்டதைலஂ க்ஷீரேண பிபேத்| ஜீர்ணே தஸ்மிந் க்ஷீரௌதநாஶீ ஸ்யாத்|

Adhikarana vAtarakte pittAdoShe harItakI kaShAyaH,vAtarakte pittAdoShe trivRutAcUrNam (12) · Śloka 12

கஷாயமபயாநாஂ வா பாயயேத்ததபர்ஜிதம்| க்ஷீராநுபாநஂ த்ரிவதாசூர்ணே த்ராக்ஷாரஸேந வா||௧௨||

ஸ௦-அதவா, ஹரீதகீநாஂ க்வாதஂ கதபர்ஜிதஂ பாயயேத்| த்ரிவதாமூலசூர்ணஂ க்ஷீராநுபாநஂ த்ராக்ஷாரஸேந வா பாயயேத்|

Adhikarana vAtarakte pittadoShe kShIrabastayaH vAtarakte pittadoShebastiprashaMsA (13-14) · Śloka 14

நிர்ஹரேத்வா மலஂ தஸ்ய ஸகதைஃ க்ஷீரபஸ்திபிஃ| ந ஹி பஸ்திஸமஂ கிஞ்சித்வாதரக்தசிகித்ஸிதம்||௧௩|| விஶேஷாத்ப்யுபார்ஶ்வோருபர்வாஸ்திஜடரார்திஷு| |௧௪|

ஸ௦-அதவா தஸ்ய-வாதரக்தவதோ, மலஂ க்ஷீரபஸ்திபிர்கதாந்விதைர்நிர்ஹரேத்| யஸ்மாத்பஸ்திதுல்யஂ நாந்யத்வாதரக்தசிகித்ஸிதமஸ்தி| விஶேஷேண பாத்வாதிபீடாஸு பஸ்திர்ஹிதஃ|

Adhikarana vAtarakte kaPAdhike mustAdikathaH (14-15) · Śloka 15

| முஸ்தாதாத்ரீஹரித்ராணாஂ பிபேத்க்வாதஂ கபோல்பணே||௧௪|| ஸக்ஷௌத்ரஂ த்ரிபலாயா வா குடூசீஂ வா யதாததா| |௧௫|

ஸ௦-முஸ்தாதீநாஂ க்வாதஂ மாக்ஷிகாந்விதஂ கபோத்தரே வாதஶோணிதே பிபேத்| த்ரிபலாயாஃ க்வாதஂ வா ஸமாக்ஷிகஂ பிபேத்| ஸர்வேண ப்ரகாரேண குடூசீஂ வா பிபேத்|

Adhikarana vAtarakterakte kaPAdhike triPalAkvAthaH,vAtarakte kaPAdhike guDUcIkvAthAdi vAtarakte kaPAdhike raktesneho vamanaM rUkShaNaM ca vAtarakte tridoShaje shUlAnvite triPalAdikalkaH (15-18) · Śloka 18

| யதார்ஹஸ்நேஹபீதஂ ச வாமிதஂ மது ரூக்ஷயேத்||௧௫|| த்ரிபலாவ்யோஷபத்ரைலாத்வக்க்ஷீரீசித்ரகஂ வசாம்| விடங்கம் ஂ பிப்பலீமூலஂ லோமஶாஂ வஷகஂ த்வசம்||௧௬|| த்திஂ லாங்கலிகீஂ சவ்யஂ ஸமபாகாநி பேஷயேத்| கல்யே லிப்த்வாऽऽயஸீஂ பாத்ரீஂ மத்யாஹ்நே பக்ஷயேதிதம்||௧௭|| வாதாஸ்ரே ஸர்வதோஷேऽபி பரஂ ஶூலாந்விதே ஹிதம்| |௧௮|

ஸ௦-யோ யஸ்யார்ஹஃ ஸ்நேஹஸ்தஂ பீதவந்தஂ கதவமநஂ ச மது கத்வா ரூக்ஷயேத்| ஸ௦-த்ரிபலாதீநி ஸமாஂஶாநி ஜலேந பேஷயேத்| பிஷ்ட்வா ச ப்ரபாதே லௌஹீஂ பாத்ரீஂ லிப்த்வா மத்யாஹ்ந இதஂ பக்ஷயேத்| ஏதச்ச வாதரக்தே ஸர்வதோஷேऽபி பரஂ ஶூலாந்விதே ஹிதம்|

Adhikarana vAtarakte tridoShaje kokilAkShakakvAthaH (18-19) · Śloka 19

| கோகிலாக்ஷகநிர்யூஹஃ பீதஸ்தச்சாகபோஜிநா||௧௮|| கபாப்யாஸ இவ க்ரோதஂ வாதரக்தஂ நியச்சதி| |௧௯|

ஸ௦-கோகிலாக்ஷபோஜிநா கோகிலாக்ஷகக்வாதஃ பீதோ வாதரக்தஂ ஶமயதி| கபாப்யாஸஃ க்ரோதஂ யதா|

Adhikarana vAtarakte tridoShaje lelItakIvasA (19-20) · Śloka 20

| பஞ்சமூலஸ்ய தாத்ர்யா வா ரஸைர்லேலீதகீஂ வஸாம்||௧௯|| குடஂ ஸுரூடமப்யங்கே ப்ரஹ்மசாரீ பிபந் ஜயேத்| |௨௦|

ஸ௦-பஞ்சமூலஸ்ய ரஸைராமலகரஸைர்வா லேலீதகீஂ வஸாஂ ப்ரஹ்மசாரீ பிபந் ஶரீரே குடஂ ஸுஸ்திரீபூதமபி ஜயேத்|

Adhikarana vAtarakte ityAByantaraM karmaM vAtarakte ataH paraM bAhyam (20) · Śloka 20

| இத்யாப்யந்தரமுத்திஷ்டஂ கர்மபாஹ்யமதஃ பரம்||௨௦||

ஸ௦-இதி-ஏவஂ, அப்யந்தரஂ கர்ம-சிகித்ஸிதமுக்தம்| ஸ௦-அதஃ பரஂ பாஹ்யஂ கர்மோச்யதே|

Adhikarana vAtarakte jvaradAhArtau AranAlatailam (21) · Śloka 21

ஆரநாலாடகே தைலஂ பாதஸர்ஜரஸஂ ஶதம்| ப்ரபூதே கஜிதஂ தோயே ஜ்வரதாஹார்திநுத்பரம்||௨௧||

ஸ௦-காஞ்ஜிகஸ்யாடகே தைலஂ சதுர்தபாகஸர்ஜரஸஂ பக்வஂ ப்ரபூதே ஜலே மதிதஂ பரஂ ஜ்வரதாஹார்திநுத்|

Adhikarana vAtarakte rUjAyAM piNDatailam (22) · Śloka 22

ஸமதூச்சிஷ்டமஞ்ஜிஷ்டஂ ஸஸர்ஜரஸஸாரிவம்| பிண்டதைலஂ ததப்யங்காத்வாதரக்தருஜாபஹம்||௨௨||

ஸ௦-பூர்வோக்தஂ தைலஂ பக்வஂ ஸஹ மதூச்சிஷ்டமஞ்ஜிஷ்டாஸர்ஜரஸஸாரிவாபிராவாபரூபாபிர்வர்ததே யத்ததேவபூதஂ ஸத்பிண்டதைலமுச்யதே| தச்சாப்யங்காத்வாதரக்தருஜாஹரம்|

Adhikarana vAtarakte rUjAyAM dashamUlashRutakShIreNa pariShekaH,vAtarakte rUjAyAM koShNasarpiShA (23) · Śloka 23

தஶமூலஶதஂ க்ஷீரஂ ஸத்யஃ ஶூலநிவாரணம்| பரிஷேகோऽநிலப்ராயே தத்வத்கோஷ்ணேந ஸர்பிஷா||௨௩||

ஸ௦-தஶமூலேந க்ஷீரஂ ஸித்தஂ ஶீக்ரமேவ ஶூலஹத், பரிஷேகேணேத்யர்தாதவகம்யதே| அத ஏவாஹ-பரிஷேகோऽநிலப்ராயே| ததேவ கோஷ்ணேந ஸர்பிஷா-கதேந, ஹிதஃ|

Adhikarana vAtarakte stamBAdyArte madhurasiddhasnehaiH pariShekaH (24) · Śloka 24

ஸ்நேஹைர்மதுரஸித்தைர்வா சதுர்பிஃ பரிஷேசயேத்| ஸ்தம்பாக்ஷேபகஶூகார்தஂ கோஷ்ணைர்தாஹே து ஶீதலைஃ||௨௪||

ஸ௦-அதவா ஸ்தம்பாதிபிரார்தஂ நரஂ சதுர்பிர்மதுரத்ரவ்யஸாதிதைஃ ஸ்நேஹைஃ கோஷ்ணைஃ பரிஷேசயேத்| தாஹே புநஸ்தைரேவ ஶீதைஃ பரிஷேசயேத்|

Adhikarana vAtarakte stamBAdyArtegavyAdikShIraiH (25) · Śloka 25

தத்வத்கவ்யாவிகச்சாகைஃ க்ஷீரைஸ்தைலவிமிஶ்ரிதைஃ| |௨௫|

அதவா, கவ்யாவிகச்சாகைஃ க்ஷீரைஸ்தைலவிமிஶ்ரிதைஃ கோஷ்ணைஃ ஸ்தம்பாக்ஷேபகஶூலார்தஂ தத்வத்-ப்ராக்வத், பரிஷேசயேத்| தாஹே புநரேதைரேவ க்ஷீதைஃ பரிஷேசயேத்|

Adhikarana vAtarakte stamBAdyArtejIvanIyakvAthaiHvAtarakte stamBAlaghupa~jcamUlakvAthaiH (25) · Śloka 25

| நிஃக்வாதைர்ஜீவநீயாநாஂ பஞ்சமூலஸ்ய வா லகோஃ||௨௫||

ஸ௦-ஜீவநீயாநாஂ த்ரவ்யாணாஂ நிஃக்வாதைர்லகோர்வா பஞ்சமூலஸ்ய க்வாதைஃ கோஷ்ணைஃ ஸ்தம்பாத்யார்தஂ பரிஷேசயேத்| தாஹே து ஶீதலைஃ|

Adhikarana vAtarakte stamBadyArtedrAkShekShurasAdyaiH (26) · Śloka 26

த்ராக்ஷேக்ஷுரஸமத்யாநி ததிமஸ்த்வம்லகாஞ்ஜிகம்| ஸேகார்தஂ தண்டுலக்ஷௌத்ரஶர்கராம்பஶ்ச ஶஸ்யதே||௨௬||

ஸ௦-தாஹே த்ராக்ஷாரஸ இக்ஷுரஸ மத்யாநி ததிமஸ்த்வம்லகாஞ்ஜிகஂ ஸேகார்தஂ ஶஸ்யதே| ததா, தண்டுலாம்பஃ க்ஷௌத்ராம்பஃ ஶர்கராம்பஶ்ச ஸேகார்தஂ ஶஸ்யதே|

Adhikarana vAtarakte dAharUklkameShu priyanArIsparshaH (27) · Śloka 27

ப்ரியாஃ ப்ரியஂவதா நார்யஶ்சந்தமார்த்ரகரஸ்தநாஃ| ஸ்பர்ஶஶீதாஹ் ஸுகஸ்பர்ஶா க்நந்தி தாஹஂ ருஜஂ க்லமம்||௨௭||

ஸ௦-நார்யஃ ப்ரியாஃ-வல்லபாஃ, ப்ரியவசஸஶ்சந்தநோநார்த்ராஃ கராஃ ஸ்தநாஶ்ச யாஸாஂ தாஂ ஏவஂவிதாஃ ஸ்பர்ஶேந ஶீதாஃ ஸுகஸ்பர்ஶாஶ்ச் தாஹஂ [ ருஜஂ ] க்லமஂ ச க்நந்தி|

Adhikarana vAtarakte sarAgAdike prapauNDarIkAdilepaH (28-29) · Śloka 29

ஸராகே ஸருஜே தாஹே ரக்தஂ ஹத்வா ப்ரலேபயேத்| ப்ரபௌண்டரீகமஞ்ஜிஷ்டாதார்வீமதுகசந்தநைஃ||௨௮|| ஸிதோபலைரகாஸக்துமஸூரோஶீரபத்மகைஃ| லேபோ ருக்தாஹவீஸர்பராகஶோபநிபர்ஹணஃ||௨௯||

ஸ௦-தாஹே ஸராகே ஸதி ரக்தஂ ஹத்வா ப்ரபௌண்டரீகாதிபிர்லேபஃ கார்யஃ| ஸ ச லேபோ ருக்தாஹாதிநிபர்ஹணஃ| தார்வீ-தாருஹரித்ரா| மதுகஂ-யஷ்டீமது| ஸிதோபலா-ஶர்கரா| ஏரகாஸக்துஃ-ஏரகாபீஜஸக்துஃ|

Adhikarana vAtarakte shUle vArandhasiddhaH kRusharo upanAhanam (30) · Śloka 30

வாதக்நைஃ ஸாதிதஃ ஸ்நிக்தஃ கஶரோ முத்கபாயஸஃ| திலஸர்ஷபபிண்டைஶ்ச ஶூலக்நமுபநாஹநம்||௩௦||

ஸ௦-கஶரஃ-திலமுத்காதிகதோ, வாதக்நைஃ ஸாதிதோ முத்ரபாயஸோ-முத்ரக்ஷீரே யோ மிஶ்ரிதஃ, திலஸர்ஷபபிண்டைஶ்சைததுபநாஹநஂ ஶூலக்நம்|

Adhikarana vAtarakte stamBAdike audakAdivesavArAH vAtarakte stamBAaudakAdivasA (31-32) · Śloka 32

ஔதகப்ரஸஹாநூபவேஸவாராஃ ஸுஸஂஸ்கதாஃ| ஜீவநீயௌஷதைஃ ஸ்நேஹயுக்தாஃ ஸ்யுருபநாஹநே||௩௧|| ஸ்தம்பதோதருகாயாமஶோபாங்கக்ரஹநாஶநாஃ| ஜீவநீயௌஷதைஃ ஸித்தா ஸபயஸ்கா வஸாऽபி வா||௩௨||

ஸ௦-ஔதகாத்யா ஜீவநீயௌஷதைஃ ஸாதிதாஃ ஸ்நேஹயுக்தாஃ ஸுஸஂஸ்கதா உபநாஹேந ஸ்தம்பாதிநாஶநாஃ ஸ்யுஃ| அதவா, ஔதகாதீநாஂ வஸா ஜீவநீயௌஷதைஃ ஸித்தா ஸபயஸ்கா ஸ்தம்பாதிநாஶநா ஸ்யாத்|

Adhikarana vAtarakte stamBAdyArte ghRutAdilepaH vAtarakte stamBA BRuShTatilalepaH (33) · Śloka 33

கதஂ ஸஹசராந்மூலஂ ஜீவந்தீ சாகலஂ பயஃ| லேபஃ பிஷ்டாஸ்திலாஸ்தத்வத்பஷ்டாஃ பயஸி நிவதாஃ||௩௩||

ஸ௦-ஸஹசரஜீவந்தீமூலகல்கோ கதச்சாகபயோமிஶ்ரோ லேப உபயோகீ பவதி| பிஷ்டாஸ்திலா பஷ்டாஃ-பஜிதாஃ, பயஸி-க்ஷீரே, நிவதாஃ-ப்ரக்ஷிப்தாஃ, தத்வத்-ப்ராக்வத் ப்ரலேபே யோஜ்யாஃ|

Adhikarana vAtarakte vAtAdhikedhike shUle umairaNDlepau (34) · Śloka 34

க்ஷாரப்ரிஷ்டக்ஷுமாஂ லேபமேரண்டஸ்ய பலாநி வா| குகார்ச்சூலநிவத்த்யர்தஂ ஶதாஹ்வாஂ வாऽநிலேऽதிகே||௩௪||

ஸ௦-க்ஷுமாஂ-அதஸீஂ, க்ஷீரேண பிஷ்டாமதிகேऽநிலே ஶூலநிவத்யர்தஂ லேபஂ குர்யாத்| யத்வா, ஏரண்டஸ்ய பலாநி க்ஷீரபிஷ்டாநி ஶூலநிவத்த்யர்தஂ லேபஂ குர்யாத்| யத்வா, ஶதபுஷ்பாஂ க்ஷீரே பிஷ்ட்வா ஶூலநிவத்த்யர்தஂ லேபஂ குர்யாத்|

Adhikarana vAtarakte vAtAdhikemUtrAdipavkaM ghRutaM amya~jjanam (35) · Śloka 35

மூத்ரக்ஷாரஸுராபக்வஂ கதமப்யஞ்ஜநே ஹிதம்| |௩௫|

ஸ௦-மூத்ராதிபிஃ ஸித்தஂ கதமதிகேऽநிலேऽப்யஞ்ஜநே ஹிதம்|

Adhikarana vAtarakte vAtAdhike siddhaM shuktaM sekABya~gge (36) · Śloka 36

| ஸித்தஂ ஸமது ஶுக்தஂ வா ஸேகாப்யங்கே|௩௫| |௩௬|

ஸ௦-ஶுக்தஂ-சுக்ரஂ, ஸித்தஂ ஸமாக்ஷிகஂ ஸேகே பரிஷேகேऽப்யங்கே ச ஹிதம்||௩௬||

Adhikarana vAtarakterakte kaPottare shUle gRuhadhUmAdilepaH (35-36) · Śloka 36

| கபோத்தரே||௩௫|| கஹதூமோ வசா குஷ்டஂ ஶதாஹ்வா ரஜநீத்வயம்| ப்ரலேபஃ ஶூலநுத்வாதரக்தே|௩௬|

ஸ௦-கபோத்தரே வாதரக்தே கஹதூமாதிப்ரலேபோ ஹிதோ பவதி| ஶதாஹ்வா-ஶதபுஷ்பா| ரஜநீத்வயஂ-ஹரித்ரே த்வே|

Adhikarana vAtarakte vAtaraktekaPottare madhushiprubIjalepaH (36-37) · Śloka 37

| வாதகபோத்தரே||௩௬|| மதுஶிக்ரோர்ஹிதஂ தத்வத்பீஜஂ தாந்யாம்லஸஂயுதம்| |௩௭|

ஸ௦-வாதகபோத்தரே வாதரக்தே மதுஶிக்ரோர்பீஜஂ காஞ்ஜிகஸஂயுக்தஂ தத்வத்-ப்ரலேபே ஹிதம்|

Adhikarana vAtarakte vAtarakte amlaiH secanam (37) · Śloka 37

| முஹூர்தலிப்தமம்லைஶ்ச ஸிஞ்சேத்வாதகபோத்தரே||௩௭||

ஸ௦-வாதகபோத்தரே வாதரக்தே முஹூர்தலிப்தமர்தாதேவ காஞ்ஜிகபிஷ்டமதுஶிக்ருபீஜேந லிப்தமம்லைஃ-ஶுக்தாதிபிஃ, ஸிஞ்சேத்|

Adhikarana vAtarakte uttAne lepAdayaH (38) · Śloka 38

உத்தாநஂ லேபநாப்யங்கபரிஷேகாவகாஹநைஃ| |௩௮|

ஸ௦-உத்தாநஂ வாதரக்தஂ லேபாதிபிராசரேத்-சிகித்ஸேத்|

Adhikarana vAtarakte gamBIre lepAdayaH (38) · Śloka 38

| விரேகாஸ்தாபநஸ்நேஹபாநைர்கம்பீரமாசரேத்||௩௮||

ஸ௦-கம்பீரஂ வாதஶோணிதஂ விரேகாதிபிராசரேத்|

Adhikarana vAtarakte vAtarakteShleShmottare koShNA lepAdyAH shItalepanAdyaurvidAhAdivRuddhi (39) · Śloka 39

வாதஶ்லேஷ்மோத்தரே கோஷ்ணா லேபத்யாஸ்தத்ர ஶீதலைஃ| விதாஹஶோபருக்கண்டூவிவத்திஃ ஸ்தம்பநாத்பவேத்||௩௯||

ஸ௦-வாதஶ்லேஷ்மோத்தர உத்தாநே வாதஶோணிதே லேபாத்யாஃ கோஷ்ணா ஹிதாஃ| தத்ர-தஸ்மிந் வாதஶ்லேஷ்மோத்தரே, ஶீதலைர்லேபநைஃ ஸ்தம்பநாத் விதாஹாதீநாஂ விவத்பிர்பவதி|

Adhikarana vAtarakte pittaraktottare himAle pAdyAH uShNaiH lpoShAdayaH (40) · Śloka 40

பித்தரக்தோத்தரே வாதரக்தே லேபாதயோ ஹிமாஃ| உஷ்ணைஃ ப்லோஷோஷருக்ராகஸ்வேதாவதரணோத்பவஃ||௪௦||

ஸ௦-வாதரக்தே பித்தரக்தோத்தரே ஹிமாஃ ஶீதா லேபாதயோ ஹிதாஃ| தத்ர பித்தரக்தோத்தரே வாதரக்த உஷ்ணைர்லேபைஃ ப்லேஷாதயோ பவந்தி|

Adhikarana vAtarakte madhuyaShTItailam (41-44) · Śloka 44

மதுயஷ்ட்யாஃ பலஶதஂ கஷாயே பாதஶேஷிதே| தைலாடகஂ ஸமக்ஷீரஂ பசேத்கல்கைஃ பலோந்மிதைஃ||௪௧|| ஸ்திராதாமலகீதூர்வாபயஸ்யாபீருசந்தநைஃ| லோஹஹஂஸபதீமாஂஸீத்விமேதாமதுபர்ணிபிஃ||௪௨|| காகோலீக்ஷீரகாகோலீஶதபுஷ்பர்த்திபத்மகைஃ| ஜீவகர்ஷபஜீவந்தீத்வக்ऽऽபத்ரநகவாலகைஃ||௪௩|| ப்ரபௌண்டரீகமஞ்ஜிஷ்டாஸாரிவைந்த்ரீவிதுந்நகைஃ| சதுஷ்ப்ரயோகஂ வாதஸக்ऽऽபித்ததாஹஜ்வரார்திநுத்||௪௪||

ஸ௦-மதுயஷ்ட்யாஃ பலஶதஂ க்வாதகல்பநயா க்வதிதஂ தஸ்மிந்கஷாயே பாதஶேஷிதே சதுர்பாகாவஶிஷ்டே தைலஸ்யாடகஂ ஸமக்ஷீரமாடகப்ரமாணேந க்ஷீரேண துல்யஂ ஸ்திராதிபிஃ பலோந்மிதைஃ கல்கீகதைர்யுக்தஂ பசேத்| தத்தைலஂ சதுஷ்ப்ரயோகஂ-பாநே நஸ்யேऽநுவாஸநே பஸ்தௌ ச யோஜிதஂ, வாதாஸகாதீநாமர்திநுத்பவேத்| ஸ்திரா-ஶாலிபர்ணீ| தாமலகீ-பூதாத்ரீ| பயஸ்யா-அர்கபுஷ்பீ| அபீருஃ-ஶதாவரீ| லோஹஂ-அகரு| ஹஂஸபதீ-கீடமாரீ| மதுபர்ணீ-குடூசீ| ஐந்த்ரீ-விஶாலா| விதுந்நகஂ-பரிபேலவம்|

Adhikarana vAtarakte balAtailam (45-46) · Śloka 46

பலாகஷாயகல்காப்யாஂ தைலஂ க்ஷீரஸமஂ பசேத்| ஸஹஸ்ரஶதபாகஂ தத்வாதாஸக்வாதரோகநுத்||௪௫|| ரஸாயநஂ முக்யதமமிந்த்ரியாணாஂ ப்ரஸாதநம்| ஜீவநஂ பஹணஂ ஸ்வர்யஂ ஶுக்ராஸக்தோஷநாஶநம்||௪௬||

ஸ௦-பலாகஷாயேண கல்கேந ச தைலஂ க்ஷீரேண ஸமஂ துல்யஂ பசேத்| தத்-தைலஂ, ஸஹஸ்ரபாகஂ ஶதபாகஂ வா வாதஶோணிதவாதரோகஹரம்| ததா, முக்யதமஂ-ஶ்ரேஷ்டம், தத்ரஸாயநமிந்த்ரியாணாஂ-சக்ஷுராதீநாஂ, ப்ரஸாதநஂ-ப்ரஸாதஜநகம்| ஜீவநஂ-ப்ராணதாரணம்| பஂஹணஂ-உபசயகரம்| ஸ்வர்யஂ-ஸ்வரகரம்| ஶுக்ராஸக்தோஷாணாஂ நாஶநம்|

Adhikarana vAtarakte mArgasaMrodhAtkupie vAte ADhcavAtoktaM karma, tataH snehanAdi (47-48) · Śloka 48

குபிதே மார்கஸஂரோதாந்மேதஸோ வா கபஸ்ய வா| அதிவத்த்யாऽநிலே ஶஸ்தஂ நாதௌ ஸ்நேஹநபஂஹணம்||௪௭|| கத்வா தத்ராட்யவாதோக்தஂ வாதஶோணிதிகஂ ததஃ| பேஷஜஂ ஸ்நேஹநஂ குர்யாத்யச்ச ரக்தப்ரஸாதநம்||௪௮||

ஸ௦-அநிலே-வாதே, மேதஸோऽதிவத்த்யா கபஸ்ய வாऽதிவத்த்யா மார்கஸஂரோதாத் காரணாத் குபிதே ஸ்நேஹநபஂஹணமௌஷதமாதௌ ந ஶஸ்தம்| தத்ர-மேதஸாவதே கபாவதே வா வாதே, ஆட்யவாதோக்தஂ யச்சிகித்ஸிதமுக்தஂ தத்கார்யம்| ததஃ-அநந்தரஂ, வாதஶோணிதிகஂ ஸ்நேஹநஂ பேஷஜஂ குர்யாத்| யச்சாபி ரக்தஸ்ய ப்ரஸாதநஂ ததபி குர்யாத்| வாதஶோணிதசிகித்ஸிதமுக்த்வா ப்ராணாதிசிகித்ஸாமாஹ-

Adhikarana prANAdyAvRutavAtaraktecikitsA (49) · Śloka 49

ப்ராணாதிகோபே யுகபத்யதோத்திஷ்டஂ யதாமயம்| யதாஸந்நஂ ச பைஷஜ்யஂ விகல்ப்யஂ ஸ்யாத்யதாபலம்||௪௯||

ஸ௦-ப்ராணாதீநாஂ பஞ்சாநாஂ யுகபத்-துல்யகாலஂ கோபே, யதோத்திஷ்டஂ-யதோக்தவாதவ்யாதிசிகித்ஸாநதிக்ரமேண, யதாமயஂ-ப்ராணாதிகோபஜநிதரோகாத்யபேக்ஷயா, யதாஸந்நஂ-ப்ராணாதீநாமந்யதமமாஸந்நமநதிக்ரம்ய, யஸ்மிந்நேவ ரோகே ய ஏவ ப்ராணாதீநாமந்யதம ஆஸந்நஸ்தமேவ சிகித்ஸேத்| யதாபலஂ-பலாநதிக்ரமேண, ப்ராணாதீநாமந்யதமஸ்ய பலிநஃ பூர்வப்ரதீகாரஂ குர்யாத்| இத்யேவமத்ர பைஷஜ்யஂ-ஔஷதஂ, விகல்ப்யஂ-விகல்பநீயஂ, ஸ்யாத்-பவேத்|

Adhikarana vAte sAme svedAdayaH (50) · Śloka 50

நீதே நிராமதாஂ ஸாமே ஸ்வேதலங்கநபாசநைஃ| ரூக்ஷைஶ்சாலேபஸேகாத்யைஃ குர்யாத்கேவலவாதநுத்||௫௦||

ஸ௦-ஸாமே வாதே ஸ்வேதாதிபிஸ்ததா ரூக்ஷைஃ ஸேகலேபாதிபிர்நிராமதாஂ நீதே பஶ்சாத் கேவலவாதநுத்-ஶுத்தவாதசிகித்ஸிதஂ, குர்யாத்|

Adhikarana shoShAdayo vAtarakterogA navAH sAdhyAH (51-53) · Śloka 53

ஶோஷாக்ஷேபணஸங்கோசஸ்தம்பஸ்வபநகம்பநம்| ஹநுஸ்ரஂஸோऽர்திதஂ காஞ்ஜ்யஂ பாங்குல்யஂ குடவாததா||௫௧|| ஸந்திச்யுதிஃ பக்ஷவதோ மேதோமஜ்ஜாஸ்திகா கதாஃ| ஏதே ஸ்தாநஸ்ய காம்பீர்யாத்ஸித்யேயுர்யத்நதோ நவாஃ||௫௨|| தஸ்மாஜ்ஜயேந்நவாநேதாந் பலிநோ நிருபத்ரவாந்| |௫௩|

ஸ௦-ஶோஷஃ-அங்கஶோஷஃ| ஆக்ஷேபணஂ-ஆயாமஃ| ஸங்கோசஃ-அங்காவயவாநாம்| ஸ்தம்போ-தண்டவத் ஸ்தப்ததா| ஸ்வபநஂ-அசைதந்யம்| கம்பநஂ-வேபதுஃ| ஹநுஸ்ரஂஸோ-ஹநுப்ரஂஶஃ| அர்தித்தஂ-வாயுநா வக்ரீகதஂ வக்ரார்தம்| காஞ்ஜ்யஂ-கஞ்ஜதா| பாங்குல்யஂ-பங்குதா| குடவாதோ-வாதஶோணிதம்| ஸந்திச்யுதிஃ-ஸ்தாநாத்ப்ரஂஶஃ| பக்ஷவதஃ-பக்ஷாகாதஃ| ததா, யே கதாஃ-ரோகாஃ, மேதஆதிஸ்தாநஸ்தா பவந்தி த ஏதே ஸ்தாநஸ்ய காம்பீர்யபாவேந ஜாதா நவாஃ-அசிரகாலோத்பந்நாஃ, யத்நதஃ ஸித்யேயுஃ, பலிநஃ புஂஸஃ| தஸ்மாதேதாந் ஶோஷாதீந் நிருபத்ரவாந் [ நவாந்- ] ஶீக்ரஜந்மநோ, ஜயேத்-சிகித்ஸேத்|

Adhikarana vAte pittAvRute paryAyeNa shItoShNA kriyA vAte pittAvRute jIvanIyaM sarpiH dhanvamAMsAdi ca (53-54) · Śloka 54

| வாயௌ பித்தாவதே ஶீதாமுஷ்ணாஂ ச பஹுஶஃ க்ரியாம்||௫௩|| வ்யத்யாஸாத்யோஜயேத்ஸர்பிர்ஜீவநீயஂ ச பாயயேத்| தந்வமாஂஸஂ யவாஃ ஶாலிர்விரேகஃ க்ஷீரவாந் மதுஃ||௫௪||

ஸ௦-வாயௌ பித்தாவதே வ்யத்யாஸாத்-பர்யாயேண, ஶீதாமுஷ்ணாஂ ச க்ரியாஂ பஃஉஶஃ-ஶதஶோ, யோஜயேத்| ததா, ஜீவநீயஂ ஸர்பிஸ்தமாதுரஂ பாயயேத்| அத்ர ச பித்தாவதே வாயௌ தந்வமாஂஸஂ-ஜாங்கலஂ பிஶிதஂ, யோஜ்யம்| யவாஃ ஶாலயஶ்ச, ததா க்ஷீரவாந்-க்ஷீரயுக்தோ, மதுர்விரேகோ யோஜ்யஃ|

Adhikarana vAtarakte pittA sakShIrA bastayo~anu vAsanaM ca (55) · Śloka 55

ஸக்ஷீரா பஸ்தயஃ க்ஷீரஂ பஞ்சமூலபலாஶதம்| காலேऽநுவாஸநஂ தைலைர்மதுரௌஷதஸாதிதைஃ||௫௫||

ஸ௦-அத்ராபி பித்தாவதே வாயௌ பஸ்தயஃ ஸக்ஷீரா யோஜ்யாஃ| பஞ்சமூலஂ-மஹத், தேந பலாஸஹிதேந ஶதஂ க்ஷீரஂ ப்ரயோக்தவ்யம்| காலே-யதாவஸரமநுவாஸநயோக்யே, மதுரௌஷதஸாதிதைஸ்தைலைரநுவாஸநஂ தேயம்|

Adhikarana vAtarakte pittA madhuyaShTItailAdinA secanam (56) · Śloka 56

யஷ்டீமதுபலாதைலகதக்ஷீரைஶ்ச ஸேசநம்| பஞ்சமூலகஷாயேண வாரிணா ஶீதலேந வா||௫௬||

ஸ௦-மதுயஷ்டிதைலேந பலாதைலேந கதேந க்ஷீரேண ச ஸேசநஂ ஹிதம்| பஞ்சமூலஸ்ய கஷாயேண-க்வாதேந, வா ஶீதலேந வாரிணா பித்தாவதே வாதே ஸேசநஂ யோஜ்யம்|

Adhikarana vAtaraktekaPAvRute yavAnnAdi svedanirUhAdayaH purANa ghRutAdi ca (57-58) · Śloka 58

கபாவதே யவாந்நாநி ஜாங்கலா மகபக்ஷிணஃ| ஸ்வேதாஸ்தீக்ஷ்ணா நிரூஹாஶ்ச வமநஂ ஸவிரேசநம்||௫௭|| புராணஸர்பிஸ்தைலஂ ச திலஸர்ஷபஜஂ ஹிதம்| |௫௮|

ஸ௦-கபாவதே யவாந்நாநி ஹிதாநி| ஜாங்கலா மகாஃ பக்ஷிணஶ்ச ததா ஸ்வேதா ஹிதாஃ| தீக்ஷ்ணா நிரூஹாஃ-ஆஸ்தாபநவிஶேஷாஶ்ச| தீக்ஷ்ணஂ வமநஂ ஸவிரேசநஂ ஹிதம்| புராணஂ ச ஸர்பிஃ, திலஸர்ஷபஜஂ ச தைலஂ ஹிதம்|

Adhikarana vAte kaphAvRute Adau pittajayaH (58) · Śloka 58

| ஸஂஸஷ்டே கபபித்தாப்யாஂ பித்தமாதௌ விநிர்ஜயேத்||௫௮||

ஸ௦-கபபித்தாப்யாஂ த்வாப்யாஂ ஸஂஸஷ்டே வாத ஆதாவேவ பித்தஂ விநிர்ஹரேத்| பஶ்சாத் கபஂ வாதயுக்தஂ ஜயேத்|

Adhikarana vAte raktAvRute vAtarakteshoNitikIkriyA (59) · Śloka 59

காரயேத்ரக்தஸஂஸஷ்டே வாதஶோணிதிகீஂ க்ரியாம்| |௫௯|

ஸ௦-ரக்தஸஂஸஷ்டே வாதே வாதஶோணிதிகீஂ க்ரியாஂ காரயேத்|

Adhikarana vAtarakte mAMsAvRute svedAdayaH (59) · Śloka 59

| ஸ்வேதாப்யங்கரஸாஃ க்ஷீரஂ ஸ்நேஹோ மாஂஸாவதே ஹிதம்||௫௯||

ஸ௦-மாஂஸாவதே ஸ்வேதாப்யங்கமாஂஸரஸாஃ க்ஷீரஂ ஸ்நேஹஶ்ச யதாயோகமேதத்திதம்|

Adhikarana vAtarakte asthimjjasthe svedAdayaH,vAtarakte retasAvRute shukrasthavAtoktam (60) · Śloka 60

ப்ரமேஹமேதோவாதக்நமாட்யவாதே பிஷக்ஜிதம்| மஹாஸ்நேஹோऽஸ்திமஜ்ஜஸ்தே பூர்வோக்தஂ ரேதஸாऽऽவதே||௬௦||

ஸ௦-ஆட்யவாதே-மேதஸாऽऽவதே வாயௌ, ப்ரமேஹநஂ மேதோக்நஂ வாதக்நஂ ச பிஷக்ஜிதஂ-ஔஷதஂ, ஹிதம்| ஸ௦-அஸ்திமஜ்ஜஸ்தே வாதே மஹஸ்நேஹோ-கதமஜ்ஜாவஸாதைலைஃ ஸித்தோ, யத்வா நாராயணாதிர்ஹிதஃ| ரேதஸாऽऽவதே பூர்வோக்தஂ-வாதவ்யாதௌ ஶுக்ரஸ்தவாதோக்தஂ (ஹ. சி. அ. ௨௧|௨௦) , ஹிதம்|

Adhikarana vAtarakte annAvRute pAcanIyAdi (61) · Śloka 61

அந்நாவதே பாசநீயஂ வமநஂ தீபநஂ லகு| |௬௧|

ஸ௦-அந்நேநாவதே பாசநீயமௌஷதஂ வமநஂ ஹிதம்| தீபநீயஂ-ஆக்நேயஂ, யதௌஷதஂ லகு ச-ப்ரகத்யா, தத்ஸர்வஂ ஹிதம்|

Adhikarana vAtarakte mUtrAvRute mUtralAdi (61) · Śloka 61

| மூத்ராவதே மூத்ரலாநி ஸ்வேதாஶ்சோத்தரபஸ்தயஃ|௬௧|

ஸ௦-மூத்ரேணாவதே வாதே மூத்ரலாநி-த்ரபுஸாதீநி, ஸ்வேதாஶ்சோத்தரபஸ்தயோஃ ஹிதாஃ|

Adhikarana vAtarakte purIShAvRute eraNDatailAdi (61) · Śloka 61

ஏரண்டதைலஂ வர்சஃஸ்தே பஸ்திஸ்நேஹாஶ்ச மேதிநஃ| ||௬௧||

ஸ௦-வர்சஸாऽऽவதே வாத ஏரண்டதைலஂ பஸ்தயஶ்ச ஸ்நேஹாஶ்ச மேதிநோ ஹிதாஃ|

Adhikarana vAtarakte vAte sarvakuShTheShu sthAnAvRute kaPApittAvirUddhaM vAtAdhikenulomanaM strotaH shuddhikaraM bastivirecanaM rasAyanAni shilAjatu ityAdi (62-66) · Śloka 66

| கபபித்தாவிருத்தஂ யத்யஶ்ச வாதாநுலோமநம்||௬௨|| ஸர்வஸ்தாநாவதேऽப்யாஶு தத்கார்யஂ மாதரிஶ்வநி| அநபிஷ்யந்தி ச ஸ்நிக்தஂ ஸ்ரோதஸாஂ ஶுத்திகாரணம்||௬௩|| யாபநா பஸ்தயஃ ப்ராயோ மதுராஃ ஸாநுவாஸநாஃ| ப்ரஸமீக்ஷ்ய பலாதிக்யஂ மது கார்யஂ விரேசநம்||௬௪|| ரஸாயநாநாஂ ஸர்வேஷாமுபயோகஃ ப்ரஶஸ்யதே| ஶிலாஹ்வஸ்ய விஶேஷேண பயஸா ஶுத்தகுக்குலோஃ||௬௫|| லேஹோ வா பார்கவஸ்தத்வதேகாதஶஸிதாஶிதஃ| |௬௬|

ஸ௦-ஸர்வஸ்தாநாவதே மாதரிஶ்வநி-வாயௌ, ஆஶு-ஶீக்ரமேவ, யதௌஷதஂ கபபித்தயோரவிருத்தஂ வாதஸ்ய சாநுலோமநஂ தத்கார்யம்|ஸ௦-தஸ்மிந் ஸர்வதாத்வாவதே மாதரிஶ்வநி யதநபிஷ்யந்தி ஸ்நிக்தஂ ஸ்ரோதஸாஂ யச்சுத்திகரஂ தத்ஸர்வமந்நபாநௌஷதஂ யோஜ்யம்| யாபநஸஂஜ்ஞா பஸ்தயோ பாஹுல்யேந மதுராஃ ஸாநுவாஸநாஃ-ஸ்நேஹபஸ்தயஶ்ச, ஹிதாஃ| பலஸ்யாதிக்யஂ ப்ரஸமீக்ஷ்ய-புத்த்வா, மது விரேசநஂ ஹிதம்| ஸர்வேஷாஂ ரஸாயநப்ரயோகாணாமுபயோகஃ ப்ரஶஸ்யதே| ததா ஶுத்தஸ்ய குக்குலோஃ ப்ரயோகஃ, பார்கவோ லேஹோ-ப்ராஹ்மரஸாயநோக்தஶ்ச்யவநப்ராஶோ வா, தத்வதேகாதஶஸிதாஶிதோ-ப்ராஹ்மரஸாயநோக்தஃ (?), ப்ரஶஸ்யதே|

Adhikarana vAtarakte apAne AvRute dIpanAdi (66-67) · Śloka 67

| அபாநே த்வாவதே ஸர்வஂ தீபநஂ க்ராஹி பேஷஜம்||௬௬|| வாதாநுலோமநஂ கார்யஂ மூத்ராஶயவிஶோதநம்| |௬௭|

ஸ௦-அபாநே வாயௌ யேநகேநசிதாவதே ஸர்வஂ பேஷஜஂ தீபநஂ-அக்நேஃ, க்ராஹி-ஸங்க்ரஹணஂ, வாதஸ்யாநுலோமநஂ மூத்ராஶயஸ்ய-பஸ்தேஃ, விஶோதநஂ தத்ஸர்வஂ கார்யம்|

Adhikarana vAtarakte prANAdAvAvRutte sarvakuShTheShu M vicArya (67-68) · Śloka 68

| இதி ஸங்க்ஷேபதஃ ப்ரஓக்தமாவதாநாஂ சிகித்ஸிதம்||௬௭|| ப்ராணாதீநாஂ பிஷக்குர்யாத்விதர்க்ய ஸ்வயமேவ தத்| |௬௮|

ஸ௦-இதி-அநந்தரோக்தேந ப்ரகாரேண, ஆவதாநாஂ ஸங்க்ஷேபதஶ்சிகித்ஸிதஂ-ஔஷதஂ, ப்ரோக்தம்| யத் ப்ராணாதீநாஂ பஞ்சாநாமாவதாநாஂ சிகித்ஸிதஂ தத்-பூர்வோக்தஂ, பிஷக் ஸ்வயமேவ விதர்க்ய-விசார்ய, குர்யாத்|

Adhikarana vAtarakte udAne AvRute UrdhvaM yojayetvAtarakte apAne AvRute anulomanam vAtarakte samAne avRute shamanam vAtarakte vyAne AvRute ridhAyojayet vAtarakte prANavAyoScaturBo rakShaNIyatvam vAtarakte evamAvRutavAtAdhikenAM svasthAnanayanama (68-70) · Śloka 70

| உதாநஂ யோஜயேதூர்த்வமபாநஂ சாநுலோமயேத்||௬௮|| ஸமாநஂ ஶமயேத்வித்வாஂஸ்த்ரிதா வ்யாநஂ து யோஜயேத்| ப்ராணோ ரக்ஷ்யஶ்சதுர்ப்யோऽபி தத்ஸ்திதௌ தேஹஸஂஸ்திதிஃ||௬௯|| ஸ்வஂ ஸ்வஂ ஸ்தாநஂ நயேதேவஂ வதாந் வாதாந் விமார்ககாந்| |௭௦|

ஸ௦-உதாநாக்யஂ வாயுமூர்த்வமேவ யோஜயேத்-யதோऽஸௌ ஸதைவோர்த்வகாமீ, ததா ப்ரயதேத யதோர்த்வகாமீ பவதி| அபாநாக்யஂ சாநிலமநுலோமயேத்-அதோகதிர்ஹ்யயஂ ஸதைவ ஸமீரணஸ்தஸ்மாததோகமநஂ யதாऽஸ்ய ஸம்பத்யேத ததா சிகித்ஸிதஂ கார்யமித்யர்தஃ| ஸமாநாக்யஂ வாயுஂ வித்வாந் வைத்யோ வாதக்நைரௌஷதைஃ ஶமயேத்| அயமபிப்ராயோ க்ரந்தகதஃ-கில நாஸ்யோர்த்வகாமிதா நைவாதோகாமிதா யதா ஸம்பத்யதே ததா சிகித்ஸிதஂ ஹிதம், கிஂ தர்ஹி ஸ்வஸ்தாநப்ரதிபத்திரேவேத்யேவஂ சிகித்ஸா கார்யேதி| வ்யாநாக்யஂ து வாயுஂ த்ரிதா யோஜயேத்-ஊர்த்வாதோமத்யகமநஂ யதாऽஸ்ய ஶரீரே ஸம்பத்யதே ததா சிகித்ஸா கார்யேதி| ததா, ப்ராணோ வாயுஶ்சதுர்ப்யோऽபி-உதாநாபாநஸமாநவ்யாநேப்யோऽபி, ஸர்வப்ரயத்நேந ரக்ஷ்யஃ-ய்தோதாநாதிபிர்நாஸ்ய பாதா ஸம்பத்யதே ததா சிகித்ஸா கார்யேத்யர்தஃ| யதஸ்தஸ்ய-ப்ராணஸ்ய, ஸ்திதௌ ஸத்யாஂ தேஹஸ்ய-ஶரீரஸ்ய, ஸஂஸ்திதிஃ-ஜீவநஂ பவதி, ப்ராணஂ விநா ந ஜீவதீத்யதஃ| ஏவஂ-அநேந ப்ரகாரேண, வாதாந் விமார்ககாநாவதாந் ஸ்வஂ ஸ்வஂ ஸ்தாநஂ நயேத்|

Adhikarana vAtarakte sarvAvareNe pittaraktavarjite lashunarasAyanam (70-71) · Śloka 71

| ஸர்வஂ சாவரணஂ பித்தரக்தஸஂஸர்கவர்ஜிதம்||௭௦|| ரஸாயநவிதாநேந லஶுநோ ஹந்தி ஶீலிதஃ| |௭௧|

ஸ௦-ஸர்வமேவாவரணஂ வாதாநாஂ பித்தரக்தஸஂஸர்கவர்ஜிதஂ ரஸாயநவிதிநா ஶீலிதோ லஶுநோ ஹந்தி| ஏதேந பித்தரக்தஸஂஸஷ்டமாவரணஂ வர்ஜயித்வா ஸர்வாவரணாந்யந்யாநி லஶுநஃ கேவல ஏவ நிஹந்தி|

Adhikarana vAtarakte pittAvRute pittaharAde (71) · Śloka 71

| பித்தாவதே பித்தஹரஂ மருதஶ்சாநுலோமநம்||௭௧||

ஸ௦-பித்தாவத உதாநாதௌ பித்தஹரஂ பவநஸ்ய சாநுலோமநஂ ஹிதம்|

Adhikarana vAtarakte raktAvRute tadvat khuDoktaM ca (72) · Śloka 72

ரக்தாவதேऽபி தத்வச்ச குடோக்தஂ யச்ச பேஷஜம்| ரக்தபித்தாநிலஹரஂ விவிதஂ ச ரஸாயநம்||௭௨||

ஸ௦-ரக்தாவதே தத்வத்-பித்தஹரஂ ததைவ மாருதாநுலோமநஂ, ஹிதம்| யச்ச குடோக்தஂ-வாதஶோணிதோக்தஂ, பேஷஜஂ ததா பித்தரக்தாநிலஹரஂ ச ஹிதம், விவிதஂ ரஸாயநஂ ச| விவிதஂ-நாநாப்ரகாரஂ, ஸர்வதோஷதூஷ்யாதிகஂ சாலோக்ய யதாயோகஂ விதேயம்|

Adhikarana evam ccikitsitasthAnaM AyurvedaPalaBUtam (73) · Śloka 73

யதாநிதாநஂ நிர்திஷ்டமிதி ஸம்யக் சிகித்ஸிதம்| ஆயுர்வேதபலஂ ஸ்தாநமேதத்ஸத்யோऽர்திநாஶநாத்||௭௩||

ஸ௦-இதி-அநேந ப்ரகாரேண, யதாநிதாநஂ-நிதாநாநதிக்ரமேண, யதோத்தேஶஸ்ததா நிர்தேஶஃ| அநயா ரீத்யா ஸர்வமேவ சிகித்ஸிதஂ நிர்திஷ்டம்| ஏதச்சாயுர்வேதபலபூதஂ ஸ்தாநம், ஏததுபதேஶேந ஸத்யோऽர்திநாஶநாத்தேதோஃ|

Adhikarana auShadhasya paryAyAH iti cikitsitasthAnam (22) · Śloka 22

சிகித்ஸிதஂ ஹிதஂ பத்யஂ ப்ராயஶ்சித்தஂ பிஷக்ஜிதம்| பேஷஜஂ ஶமநஂ ஶஸ்தஂ பர்யாயைஃ ஸ்மதமௌஷதம்||௭௪|| இதி ஶ்ரீவைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸூநுஶ்ரீமத்வாக்படவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதயஸஂஹிதாயாஂ சதுர்தே சிகித்ஸிதஸ்தாநே வாதஶோணிதசிகித்ஸிதஂ நாம த்வாவிஂஶோऽத்யாயஃ||௨௨||

ஸ௦-சிகித்ஸிதாதய ஔஷதஸ்ய பர்யாயாஃ ஸ்மதா இதி| இதி ஶ்ரீமகாங்கதத்தபுத்ரஶ்ரீமதருணதத்தவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதயடீகாயாஂ ஸர்வாங்கஸுந்தராக்யாயாஂ சதுர்தே சிகித்ஸிதஸ்தாநே வாதஶோணிதசிகித்ஸிதஂ நாம த்வாவிஂஶோऽத்யாயஃ ஸமாப்தஃ|| ௨௨||