18. visarpacikitsitādhyāyaḥ

Adhikarana adhyAyopakramaH · Śloka

அஸ்மாதநந்தரஂ விஸர்பசிகித்ஸிதமுத்ஸேதஸாமாந்யாச்சிகித்ஸாஸாதஶ்யாச்ச வ்யாக்யாயதே-

Adhikarana visarpacikitsitAdhyAyaH visarpe pUrvaM la~gghanaM raktAvaseko shuddhiSca (2-1) · Śloka 1

அதாதோ விஸர்பசிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ| (கத்யஸூத்ரே|௨| ) ஆதாவேவ விஸர்பேஷு ஹிதஂ லங்கநரூக்ஷணம்| ரக்தாவஸேகோ வமநஂ விரேகஃ, ஸ்நேஹநஂ ந து||௧||

ஸ௦-விஸர்பேஷு பூர்வமேவ லங்கநாதி ஹிதம்| ஸ்நேஹநஂ து ந ஹிதம்|

Adhikarana visarpe madanaPalAdi vamanam (2) · Śloka 2

ப்ரச்சர்தநஂ விஸர்பக்நஂ ஸயஷ்டீந்த்ரயவஂ பலம்| படோலபிப்பலீநிம்பபல்லவைர்வா ஸமந்விதம்||௨||

ஸ௦-வமநஂ விஸர்பக்நஂ மதநபலஂ மதுயஷ்டிகேந்த்ரயவாந்விதஂ ஹிதம்| படோலாதிபிர்யுதஂ வா மதநபலஂ ஹிதம்|

Adhikarana visarpe trivRuccUrNAdi virecanam,visarpe koShThage doShe visheSheNa shodhanam (3-4) · Śloka 4

ரஸேந யுக்தஂ த்ராயந்த்யா த்ராக்ஷாயாஸ்த்ரைபலேந வா| விரேசநஂ த்ரிவச்சூர்ணஂ பயஸா ஸர்பிஷாऽதவா||௩|| யோஜ்யஂ, கோஷ்டகதே தோஷே விஶேஷேண விஶோதநம்| |௪|

ஸ௦-த்ரிவச்சூர்ணஂ த்ராயந்த்யா ரஸேந யுக்தஂ த்ராக்ஷாரஸேந வா த்ரிபலாரஸேந வா விரேசநஂ யோஜ்யம், க்ஷீரேண கதேந வா த்ரிவச்சூர்ணஂ யுக்தம்| கோஷ்டகதே தோஷே விஶேஷேண ஶோதநஂ யோஜ்யம்|

Adhikarana visarpe alpe doShe shamanAH candanotpalAdikvAthAH (4-5) · Śloka 5

| அவிஶோதஸ்ய தோஷேऽல்பே ஶமநஂ சந்தநோத்பலம்||௪|| முஸ்தநிம்பபடோலஂ வா படோலாதிகமேவ வா| ஸாரிவாமலகோஶீரமுஸ்தஂ வா க்வதிதஂ ஜலே||௫||

ஸ௦-அஶோதநார்ஹஸ்ய புஂஸோऽல்பே தோஷே ஶமநஂ சந்தநோத்பலஂ யோஜ்யம்| முஸ்தநிம்பபடோலஂ வா யோஜ்யம்| 'படோலகடுரோஹிணீ' (ஹ. ஸூ. அ. ௧௫|௧௫) இத்யாதிகஂ வா யோஜ்யம்| ஸாரிவாதிகஂ வா ஜலே க்வதிதம்|

Adhikarana visarpe tRuShNAyAM durAlaBAdi kvAthaH visarpe tRuShNAyAM dArvyAdikvAthaH (6-7) · Śloka 7

துராலபாஂ பர்படகஂ குடூசீஂ விஶ்வபேஷஜம்| பாக்யஂ ஶீதகஷாயஂ வா தஷ்ணாவீஸர்பவாந் பிபேத்||௬|| தார்வீபடோலகடுகாமஸூரத்ரிபலாஸ்ததா| ஸநிம்பயஷ்டீத்ராயந்தீஃ க்வதிதா கதமூர்ச்சிதாஃ||௭||

ஸ௦-துராலபாதிகஂ க்வதிதஂ ஶீதகஷாய வா தஷ்ணாதிமாந் பிபேத்| ததா தார்வ்யாதீந் நிம்பாதிபிஃ ஸஹ க்வதிதாந் ஸர்பிர்விமிஶ்ரிதாந் பிபேத்|

Adhikarana visarpe shAkhAduShTe rakte raktaharaNam (8) · Śloka 8

ஶாகாதுஷ்டே து ருதிரே ரக்தமேவாதிதோ ஹரேத்| த்வங்மாஂஸஸ்நாயுஸஂக்லேதோ ரக்தக்லேதாத்தி ஜாயதே||௮||

ஸ௦-ரக்தே ச ஶாகாதுஷ்டே ஸதி ப்ரதமஂ ருதிரமேவ ஹரேத்| குதஃ ? இத்யாஹ-த்வங்மாஂஸேத்யாதி| யஸ்மாத் த்வகாதிக்லேதோ ரக்தக்லேதாஜ்ஜாயதே, [ தஸ்மாத்ரக்தஂ நிர்ஹரேத்| ]

Adhikarana visarpe vAtapittottare nirAme tiktAdighRutAni (9) · Śloka 9

நிராமே ஶ்லேஷ்மணி க்ஷீணே வாதபித்தோத்தரே ஹிதம்| கதஂ திக்தஂ மஹாதிக்தஂ ஶதஂ வா த்ராயமாணயா||௯||

ஸ௦-நிராமே புஂஸி ததா வாதபித்தாதிகே கபே ச க்ஷீணே கதஂ திக்தகாதிகஂ ஹிதம்| பூர்வஂ ஸாமாந்யேந விஸர்பிணஃ ஸ்நேஹநஂ நிஷித்தம், அவஸ்தாவிஶேஷேண ச ஸ்நேஹநமிதமுக்தம், இதி பூர்வாபரவ்யாஹதத்வமத்ர நாஶங்கநீயம்|

Adhikarana visarpe vishuddhe~antardauShe lepAdyAH kriyAH (10) · Śloka 10

நிர்ஹதேऽஸ்ரே விஶுத்தேऽந்தர்தோஷே த்வங்மாஂஸஸந்திகே| பஹிஃக்ரியாஃ ப்ரதேஹாத்யாஃ ஸத்யோ வீஸர்பஶாந்தயே||௧௦||

ஸ௦-ரக்தே நிர்ஹதேऽந்தர்விஶுத்தே தோஷே த்வங்மாஂஸாஶ்ரிதே ஸதி ப்ரலேபஸேகாத்யா பஹிஃக்ரியாஃ-பரிமார்ஜநே விதேயாஃ, ஶீக்ரமேவ விஸர்பஶாந்தயே ஸ்யுஃ|

Adhikarana vAtaje visarpe shatAhvAlepaH (11) · Śloka 11

ஶதாஹ்வமுஸ்தவாராஹீவஂஶார்தகலதாந்யகம்| ஸுராஹ்வா கஷ்ணகந்தா ச குஷ்டஂ சாலேபநஂ சலே||௧௧||

ஸ௦-ஶதபுஷ்பாதிகஂ சலே-வாதவிஸர்பே, ப்ரலேபநஂ ஹிதம்| ஆர்தகலோ-நீலஃ ஸஹசரஃ|

Adhikarana pittaje visarpe nyagrodhAdilepAH (12) · Śloka 12

ந்யக்ரோதாதிகணஃ பித்தே ததா பத்மோத்பலாதிகம்| |௧௨|

ஸ௦-ந்யக்ரோதாதிகணஃ (ஹ. ஸூ. அ. ௧௫|௪௯) பித்தவிஸர்பே ப்ரலேபோ ஹிதஃ| ததா பித்தவிஸர்பே பத்மோத்பலாதிகஂ-தஶக்ரந்த்யாக்யஂ (ஸங்க்ரஹாக்ய) தந்த்ரதவதார்யம்| யதா,- ஷட்தரணாக்யோ யோகஃ (ஸஂ. சி. அ. ௨௧)| ஸங்க்ரஹே சைவஂ பட்யதே (சி. அ. ௨௦)- "பத்மோத்பலஶைவாலபங்கதூர்வாமணாலஶங்காடககஸேருகஶர்கராஹ்ரீபேரசந்தநமுக்தாமணிகைரிகபயஸ்யாப்ரபௌண்டரீகமதுகபத்மககதக்ஷீராணி|" இதி|

Adhikarana pittaje visarpe nyagrodhapAdAdilepAH (12-14) · Śloka 14

ந்யக்ரோதபாதாஸ்தருணாஃ கதலீகர்பஸஂயுதாஃ||௧௨|| பிஸக்ரந்திஶ்ச லேபஃ ஸ்யாச்சததௌதகதாப்லுதஃ| பத்மிநீகர்தமஃ ஶீதஃ பிஷ்டஂ மௌக்திகமேவ வா||௧௩|| ஶங்கஃ ப்ரவாலஂ ஶுக்திர்வா கைரிகஂ வா கதாந்விதம்| |௧௪|

ஸ௦-ந்யக்ரோதஸ்ய பாதாஸ்தருணாஃ-அபிநவாஃ, கதலீகர்பாந்விதா பிஸக்ரந்திஶ்ச லேபோऽயஂ ஶததௌதகதாலோடிதஃ| ததா, பத்மிநீபங்கஃ ஶிஶிரஃ, மௌக்திகஂ வா ஜலபிஷ்டம், ஶங்கோ வா பிஷ்டோ வித்ருமோ வா ஶுக்திர்வா, அதவா கைரிகஂ கதயுக்தஂ, லேபோ ஹிதஃ|

Adhikarana kaPaje visarpe triPalAdilepaH (14-15) · Śloka 15

| த்ரிபலாபத்மகோஶீரஸமங்காகரவீரகம்||௧௪|| நலமூலாந்யநந்தா ச லேபஃ ஶ்லேஷ்மவிஸர்பஹா| |௧௫|

ஸ௦-த்ரிபலாதிபிர்லேபஃ ஶ்லேஷ்மவிஸர்பஹத்|

Adhikarana kaPaje visarpe dhavAdilepAH (15-17) · Śloka 17

| தவஸப்தாஹ்வகதிரதேவதாருகுரண்டகம்||௧௫|| ஸமுஸ்தாரக்வதஂ லேபோ வர்கோ வா வருணாதிகஃ| ஆரக்வதஸ்ய பத்ராணி த்வசஃ ஶ்லேஷ்மாதகோத்பவாஃ||௧௬|| இந்த்ராணிஶாகஂ காகாஹ்வா ஶிரீஷகுஸுமாநி ச| |௧௭|

ஸ௦-தவாதிகஂ "வருணஸைர்யக" (ஹ. ஸூ. அ. ௧௫|௨௧) இத்யாதிர்வா கர்ணிகாரஸ்ய வா பத்ராணி ஶ்லேஷ்மாதகத்வசோ வா இந்த்ராண்யாதயோ வா லேபஃ|

Adhikarana kaPaje visarpe eBirevauShadhaiH sekavraNABya~ggAdayaH vAtaje visarpe ghRutAdhikA lepAH (17-18) · Śloka 18

| ஸேகவ்ரணாப்யங்கஹவிர்லேபசூர்ணாந் யதாயதம்||௧௭|| ஏதைரேவௌஷதைஃ குர்யாத்வாயௌ லேபா கதாதிகாஃ| |௧௮|

ஸ௦-ஏபிரேவ ஶ்லேஷ்மவிஸர்பலேபௌஷதைஃ ஸேகாதீந் குர்யாத்| வ்ரணாப்யாங்காய ஹவிரிதி 'அஶ்வகாஸவத்' ஸமாஸஃ| வாயௌ யே லேபா உக்தாஸ்தே கதாதிகாஃ கார்யாஃ| அதிகஶப்தநிர்தேஶாச்சேதஂ கமயதி,-அந்யத்ராபி பித்தவிஸர்பே கபவிஸர்பே ச யே லேபா உக்தாஸ்தேऽபி ஸ கதாஃ கார்யாஃ, ந த்வகதா இத்யர்தஃ|

Adhikarana vAtaje sAme ashItoShNA rUkShASca raktapitte ghRutAnvitA atyartha shItAdayaSca lepAH (18-20) · Śloka 20

| கபஸ்தாநகதே ஸாமே பித்தஸ்தாநகதேऽதவா||௧௮|| அஶீதோஷ்ணா ஹிதா ரூக்ஷா ரக்தபித்தே கதாந்விதாஃ| அத்யர்தஶீதாஸ்தநவஸ்தநுவஸ்த்ராந்தராஸ்திதாஃ||௧௯|| யோஜ்யாஃ க்ஷணே க்ஷணேऽந்யே மந்தவீர்யாஸ்த ஏவ ச| |௨௦|

ஸ௦-கபஸ்தாநகதே ஸாமே வாயௌ கிஞ்சிச்சீதோஷ்ணரூக்ஷாஶ்ச ப்ரலேபா ஹிதாஃ, பித்தஸ்தாநகதே ச| ரக்தபித்தே து கதாந்விதா கத்யந்தஶீதாஸ்தநவஸ்ததா தநுவஸ்த்ராந்தராஸ்திதாஃ க்ஷணே க்ஷணேऽபரேऽபரே யோஜ்யாஃ| ச-ஶப்தோ யஸ்மாதர்தே| யஸ்மாத்த ஏவ புநஃ புநஃ ப்ரயுஜ்யமாநா மந்தவீர்யாஃ ஸ்யுஃ|

Adhikarana saMsRuShTadoShe saMsRuShTametatkarmaM (20) · Śloka 20

| ஸஂஸஷ்டதோஷே ஸஂஸஷ்டமேதத்கர்ம ப்ரஶஸ்யதே||௨௦||

ஸ௦-ஸஂஸஷ்டதோஷே விஸர்பே-உபயரூபே ச ஸஂஸர்காக்யே ஸந்நிபாதாக்யே ச, ஏதத்கர்ம-இதஂ சிகித்ஸிதம், யத்ப்ரதிதோஷமுக்தஂ ததேவ யதாயதஂ ஸஂஸஷ்டஂ கத்வா தத்ர ப்ரஶஸ்யதே| இதி ஸாமாந்யேந ஸஂஸஷ்டதோஷசிகித்ஸிதமுக்த்வா வாதபித்தஜாதிஷ்வக்நிவிஸர்பாதிஷூபக்ரமமாஹ-

Adhikarana agnivisarpe shatadhautaghRutalepaHagni ghRutamaNDAdinA secanam agni pAnalepasekeShu mahA tiktaMghRutam (21-22) · Śloka 22

ஶததௌதகதேநாக்நிஂ ப்ரதிஹ்யாத்கேவலேந வா| ஸேசயேத்ததமண்டேந ஶீதேந மதுகாம்புநா||௨௧|| ஸிதாம்பஸாऽம்போதஜலைஃ க்ஷீரேணேக்ஷுரஸேந வா| பாநலேபநஸேகேஷு மஹாதிக்தஂ பரஂ ஹிதம்||௨௨||

ஸ௦-அக்நிஶப்தேநாக்நிவிஸர்ப உபலக்ஷ்யதே| தஸ்ய ச லக்ஷணம் (ஹ. நி. அ. ௧௩|௫௦)- "வாதபித்தாஜ்ஜ்வர" இத்யாதி யாவத் "துஷ்ப்ரபோதோऽஶ்ருதே நித்ராஂ ஸோऽக்நிவீஸர்ப உச்யதே|" இதி| தமக்நிவிஸர்பஂ ஶததௌதகதேந ப்ரலேபயேத்| ஸேசயேதித்யாதி| அதவா கேவலேந கதமண்டேந ஸேசயேத்| ஶிஶிரேண மதுயஷ்டீஜலேந வா ஸேசயேத்| ஏவஂ ஶர்கராஜலேந முஸ்தஜலேந க்ஷீரேணேக்ஷுரஸேந வேதி யோஜ்யம்| பாநாதிஷு மஹாதிக்தஂ (ஹ. சி. அ. ௧௯|௮) ஸுஷ்டு ஹிதம்|

Adhikarana granthivisarpe raktapittaghnaM kRutvA kaPAnilaghnaM karma (23) · Śloka 23

க்ரந்த்யாக்யே ரக்தபித்தக்நஂ கத்வா ஸம்யக்யதோதிதம்| கபாநிலக்நஂ கர்மேஷ்டஂ பிண்டஸ்வேதோபநாஹநம்||௨௩||

ஸ௦-க்ரந்தவிஸர்பே ரக்தபித்தக்நஂ கர்ம கத்வா ததஃ கபாநிலக்நஂ கர்ம பிண்டஸ்வேதாதிகமிஷ்டம்|

Adhikarana granthi shUle dashamUlatailAdinA secanam (24) · Śloka 24

க்ரந்திவீஸர்பஶூலே து தைலேநோஷ்ணேந ஸேசயேத்| தஶமூலவிபக்வேந தத்வந்மூத்ரைர்ஜலேந வா||௨௪||

ஸ௦-க்ரந்திவீஸர்பஶூலே ஸதி தஶமூலவிபக்வேநோஷ்ணேந தைலேந ஸேசயேத்| ததைவ மூத்ரைர்தஶமூலவிபக்வைரிதி வசநவிபரிணாமேந ஸம்பந்தஃ| ஜலேந வா தஶமூலக்வதிதேந ஸேசயேத்|

Adhikarana granthi shUle kRuShNagandhAlepaH granthi shUle naktamAlatvaglepaH granthi shUle shuShkamUlakalepaH granthi shUle biBItakalepaH (25) · Śloka 25

ஸுகோஷ்ணயா ப்ரதிஹ்யாத்வா பிஷ்டயா கஷ்ணகந்தயா| நக்தமாலத்வசா ஶுஷ்கமூலகைஃ கலிநாऽதவா||௨௫||

ஸ௦-அதவா, கஷ்ணகந்தயா பிஷ்டயா ஸுகோஷ்ணயா ப்ரதிஹ்யாத்| அதவா, நக்தமாலத்வசா பிஷ்டயா ஸுகோஷ்ணயா ப்ரதிஹ்யாத்| ஶுஷ்கமூலகைஃ பிஷ்டைஃ ஸுகோஷ்ணைரதவா கலிநா-பிபீதகேந, ஸுகோஷ்ணேந லேபயேத்|

Adhikarana granthi granthaBedaBedako dantyAdilepaH (26-27) · Śloka 27

தந்தீ சித்ரகமூலத்வக் ஸௌதார்கபயஸீ குடஃ| பல்லாதகாஸ்தி காஸீஸஂ லேபோ பிந்த்யாச்சிலாமபி||௨௬|| பஹிர்மார்காஶ்ரிதஂ க்ரந்திஂ கிஂ புநஃ கபஸம்பவம்| தீர்ககாலஸ்திதஂ க்ரந்திமேபிர்பிந்த்யாச்ச பேஷஜைஃ||௨௭||

ஸ௦-தந்த்யாதிபிர்த்ரவ்யைர்லேபஃ ஶிலாமபி பிந்த்யாத்| கிமுத கபஜஂ பாஹ்யமார்காஶ்ரிதஂ க்ரந்திஂ லேபோ ந பிந்த்யாத்| சிரகாலாவஸ்திதஂ க்ரந்திமேபிரேவ-பூர்வோக்தைரௌஷதைஃ, பிந்த்யாத்|

Adhikarana granthi dIrghakAlasthiragranthibhedakA yUShAnnauShadhAdayaH (28-31) · Śloka 31

மூலகாநாஂ குலத்தாநாஂ யூஷைஃ ஸக்ஷாரதாடிமைஃ| கோதூமாந்நைர்யவாந்நைர்வா ஸஸீதுமதுஶார்கரைஃ||௨௮|| ஸக்ஷௌத்ரைர்வாருணீமண்டைர்மாதுலுங்கரஸாந்விதைஃ| த்ரிபலாயாஃ ப்ரயோகைஶ்ச பிப்பல்யாஃ க்ஷௌத்ரஸஂயுதைஃ||௨௯|| தேவதாருகுடூச்யோஶ்ச ப்ரயோகைர்கிரிஜஸ்ய ச| மஸ்தபல்லாதஸக்தூநாஂ ப்ரயோகைர்மாக்ஷிகஸ்ய ச||௩௦|| தூமைர்விரேகைஃ ஶிரஸஃ பூர்வோக்தைர்குல்மபேதநைஃ| தப்தாயோஹேமலவணபாஷாணாதிப்ரபீடநைஃ||௩௧||

ஸ௦-மூலகாதியூஷாதிபிஃ ஸக்ஷாரதாடிமைர்கோதூமாதிபோஜநைஸ்ததா பாநைஃ ஸஸீதுமதுஶ(ஶா)ர்கரைஸ்ததா ஸக்ஷௌத்ரைர்வாருணீமண்டைர்மாதுலுங்கரஸாந்விதைஸ்ததா "த்ரிபலாயாஃ ப்ரயோகைஃ" இத்யாரப்ய யாவத் "தப்தாயோஹேமலவணபாஷாணாதிப்ரபீடநைஃ|" "தீர்ககாலஸ்திதஂ க்ரந்திஂ பிந்த்யாத்" இத்யநுவர்த்ய யோஜ்யம்|

Adhikarana granthi evamapyanupashame granthau dAhaH pATanaM vA (32-33) · Śloka 33

ஆபிஃ க்ரியாபிஃ ஸித்தாபிர்விவிதாபிர்பலே ஸ்திதஃ| க்ரந்திஃ பாஷாணகடிநோ யதி நைவோபஶாம்யதி||௩௨|| அதாஸ்ய தாஹஃ க்ஷாரேண ஶரைர்ஹேம்நாऽபி வா ஹிதஃ| பாகிபிஃ பாசயித்வா வா பாடயித்வா தமுத்தரேத்||௩௩||

ஸ௦-ஆபிஃ-பூர்வோக்தாபிஃ, க்ரியாபிஃ ஸித்தாபிஃ-ஸித்தர்ஷிப்ரணீதத்வாதஸஂவாதிநீபிஃ, ததா விவிதாபிஃ-அநேகப்ரகாராபிஃ ப்ரயுக்தாபிஃ, பலே ஸ்திதோ க்ரந்திர்தீர்ககாலாநுபந்தத்வாததிப்ரபத்தஃ அத ஏவ பாஷாணகடிநோ யதி நைவோபஶாம்யதி| அத-அநந்தரஂ, அஸ்ய தாஹஃ க்ஷாரேண ஹிதஃ, அக்நிநா ஶரைர்ஹேம்நாऽபி வா ஹிதஃ| அதவா, பாகிபிரௌஷதைஃ-பாஹ்யாந்தஃ ஶோதநைஃ, பாசயித்வா பாடயித்வா தஂ-க்ரந்திஂ, உத்வரேத்|

Adhikarana granthi utkleshe rakte raktamokShaHgranthi apahRute rakte vAtashleShmAjidauShadham (34) · Śloka 34

மோக்ஷயேத்பஹுஶஶ்சாஸ்ய ரக்தமுத்க்லேஶமாகதம்| புநஶ்சாபஹதே ரக்தே வாதஶ்லேஷ்மஜிதௌஷதம்||௩௪||

ஸ௦-அஸ்ய-க்ரந்தேர்க்நந்திவிஸர்பவதோ, ரக்தமுத்க்லேஶமாகதஂ-விகாரகாரணஂ ப்ரத்யுந்முகதாஂ ப்ராப்தஂ, பஹுஶோ மோக்ஷயேத்| புநஶ்ச ரக்தேऽபஹதே வாதஶ்லேஷ்மஜிதௌஷதஂ தத்ர ஹிதம்|

Adhikarana sarvavisarpe dAhapAkapraklinne vraNavatkriyA sarva vAtottare vraNe dArvyAditailaM sarva kaPapittottare vraNe dUrvAghRutam (35-36) · Śloka 36

ப்ரக்லிந்நே தாஹபாகாப்யாஂ பாஹ்யாந்தர்வ்ரணவத்க்ரியா| தார்வீவிடங்ககம்பில்லைஃ ஸித்தஂ தைலஂ வ்ரணே ஹிதம்||௩௫|| தூர்வாஸ்வரஸஸித்தஂ து கபபித்தோத்தரே கதம்| |௩௬|

ஸ௦-ப்ரக்லிந்நே ஸர்வஸ்மிந் விஸர்பே தாஹபாகாப்யாஂ சோபலக்ஷிதே பாஹ்யாந்தர்வ்ரணவத்க்ரியா ஸ்யாத்| ததா, தார்வ்யாதிபிஃ ஸித்தஂ தைலஂ வ்ரணே ஹிதம்| வாதப்ரதாநே விஸர்ப இத்யர்தாத்கம்யதே| ததா, கபபித்தோத்தரே விஸர்பே தூர்வாஸ்வரஸேந பக்வஂ கதஂ ஹிதம்|

Adhikarana sarvaM sarvacikitsayA raktamokShaNasya tulyatvaM tiraskAraNaM ca (36-37) · Śloka 37

| ஏகதஃ ஸர்வகர்மாணி ரக்தமோக்ஷணமேகதஃ||௩௬|| விஸர்போ ந ஹ்யஸஂஸஷ்டஃ ஸோऽஸ்ரபித்தேந ஜாயதே| ரக்தமேவாஶ்ரயஶ்சாஸ்ய பஹுஶோऽஸ்ரஂ ஹரேததஃ||௩௭||

ஸ௦-ஏகதஃ-ஏகஸ்மிஂஶ்சிகித்ஸாபக்ஷே, ஸர்வகர்மாணி-யதாநிர்திஷ்டாநி, ரக்தமோக்ஷணமேகதஃ-ஏகஸ்மிந் பக்ஷே| ஏவஂ விஸர்போத்திஷ்டயா ஸர்வசிகித்ஸயா ரக்தமோக்ஷணஸ்ய ச விஸர்பஶமநே துல்யத்வாத்| நநு, கதமேதத்ஸ்யாத் ? இத்யாஹ- ஸ௦-யஸ்மாத்விஸர்பஃ ஸர்வோ ரக்தபித்தேநாஸஂஸஷ்டஃ-அஸம்பத்தோ, ந ஜாயதே, ந கதாசித்ரக்தபித்தாப்யாமந்தரேணோத்பத்யத இத்யர்தஃ| அஸ்ய ச-விஸர்பஸ்ய, ரக்தமேவாஶ்ரயோ நாந்யஃ| அதஃ-அஸ்மாத், பஹுஶோ-பஹூந், ரக்தமேவ ஹரேத்|

Adhikarana sarva bahudoShe avirecanaghRutaniShedhaH tatkAraNaM ca (18) · Śloka 18

ந கதஂ பஹுதோஷாய தேயஂ யந்ந விரேசநம்| தேந தோஷோ ஹ்யுபஸ்தப்தஸ்த்வக்ரக்தபிஶிதஂ பசேத்||௩௮|| இதி ஶ்ரீவைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸூநுஶ்ரீமத்வாக்படவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதயஸஂஹிதாயாஂ சதுர்தே சிகித்ஸிதஸ்தாநே விஸர்பசிகித்ஸிதஂ நாமாஷ்டாதஶோऽத்யாயஃ||௧௮||

ஸ௦-பஹுதோஷாய விஸர்பிணே தத்ததஂ ந தேயஂ யத்விரேசநஂ ந பவதி| பித்தஂ ஹி விஸர்பே ப்ராதாந்யேந சிகித்ஸ்யம்| பித்தஸ்ய ச விரேசநமுபக்ரமப்ரதாநமிதி| தேந-கதேந அவிரேசநேந, யஸ்மாதுபஸ்தப்தஃ-ஸ்தம்பிதோ தோஷஃ, த்வக்ரக்தமாஂஸாநி பசேத்| தஸ்மாத்விரேசநகரமேவ கதஂ யோஜ்யமிதி| இதி ஶ்ரீமகாங்கதத்தபுத்ரஶ்ரீமதருணதத்தவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதயடீகாயாஂ ஸர்வாங்கஸுந்தராக்யாயாஂ சதுர்தே சிகித்ஸிதஸ்தாநே விஸர்பசிகித்ஸிதஂ நாமாஷ்டாதஶோऽத்யாயஃ ஸமாப்தஃ|| ௧௮||