4. marmavibhāgaśārīrō'dhyāyaḥ

Adhikarana adhyAyopakramaH · Śloka

அங்கவிபாகாதந்தரஂ மர்மவிபாகஂ ஶாரீரஂ ப்ராரப்யதே| மர்மணாமங்காஶ்ரிதத்வாத்| யதோ மர்மாண்யங்கப்ரத்யங்கஸமாஶ்ரிதாநி, அதஸ்தத்ரைவ வ்யாக்யாதுஂ யுக்தாநி, பஹுவக்தவ்யத்வாத்பதகுச்யந்தே| தஸ்மாதஸ்யைவாத்யாயஸ்யாரம்போ யுக்த இத்யாஹ-

Adhikarana marmaviBAgaSArIro~adhyAyaH (2) · Śloka 2

அதாதோ மர்மவிபாகஂ ஶாரீரஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ| கத்யஸூத்ரே||௨||

ம்ரியதேऽஸ்மிந்நங்க உபஹத இதி மர்ம| விபஜநஂ-விபாகஃ, மர்மணாஂ விபாகோ மர்மவிபாகஃ| ஸோऽஸ்மிந்நத்யாயேऽஸ்தீதி மர்மவிபாகஃ| அர்ஶாதித்வாதச்| ஶாரீரஸ்தாந ப்ரதிபத்தத்வாச்ச ஶாரீரஃ| ஶேஷஂ பூர்வவத்|

Adhikarana marmaNAM saMKyA (1) · Śloka 1

ஸுகக்ரஹணாத்யர்தஂ ச பூர்வஂ மர்மணாஂ ஸங்க்யாஂ பக்துமாஹ ஸப்தோத்தரஂ மர்மஶதம்| |௧|

ஸப்தோத்தராணி-அதிகாநி, யஸ்மிந்-ஶதே, ததேவம்|

Adhikarana teShAM sthAnAni (1-2) · Śloka 2

தேஷாமேகாதஶாதிஶேத்| பதக்ஸக்த்நோஸ்ததா பாஹ்வோஸ்த்ரீணி கோஷ்டே நவோரஸி||௧|| பஷ்டே சதுர்தஶோர்த்வஂ து ஜத்ரோஸ்த்ரிஂஶச்ச ஸப்த ச| |௨|

தேஷாஂ-மர்மணாஂ மத்யே, பதக்-ப்ரத்யேகஂ கத்வா, ஸக்த்நோர்த்வயோர்பாஹ்ணோஶ்ச த்வயோரேகாதஶாதிஶேத், ஏவஂ சதுஶ்சத்வாரிஂஶந்மர்மாணி ஶாகாஸு வித்யாத்| கோஷ்டே-ஜடரே, த்ரீணி மர்மாணி| உரஸி-வக்ஷஸி, நவஸங்க்யாநி| பஷ்டே சதுர்தஶ| ஜத்ரோரூர்த்வஂ-ஜத்ருண உபரிஷ்டாத், த்ரிஂஶத்ததா ஸப்த, ஏவஂ ஸப்தத்ரிஂஶதித்யர்தஃ| ஜத்ரோரிதி புஂஸ்த்வமத்ர சிந்த்யம்| அதவா 'அநித்யமாகமஶாஸநம்' இத்யத்ர நும் ந கதஃ|

Adhikarana talahRunmarmaNaH sthAnaM karma ca (2-3) · Śloka 3

இதாநீமேஷாஂ மர்மணாமாபாததலாந்மஸ்தகஂ யாவத்விஶிஷ்டதேஶஸமாஶ்ரயேண விஶிஷ்டஸஂஜ்ஞாந்தராணி விஶிஷ்டகர்மாணி மர்மாணி தர்ஶயிதுமாஹ | மத்யே பாததலஸ்யாஹுரபிதோ மத்யமாங்குலிம்||௨|| தலஹந்நாம ருஜயா தத்ர வித்தஸ்ய பஞ்சதா| |௩|

பாததலஸ்ய மத்யே-மத்யப்ரதேஶே, மத்யமாங்குலிமபிதோ-மத்யமாங்குலேஃ பாதஸம்பந்திந்யா ஆபிமுக்யேந, யத்பாததலஂ-பாதபஷ்டஂ, தத்ர தலஹந்நாம மர்மாஹுஃ, பூர்வாசார்யா இதி ஶேஷஃ| மத்யமாங்குலிமிதி "ஆபிதஃ [ பரிதஃ ஸமயாநிகஷாஹாப்ரதியோகேऽபி" இதி ] ஶப்தப்ரயோகே த்விதீயா| தத்ர-தஸ்மிந், வித்தஸ்ய-ஆஹதஸ்ய, பஞ்சதா-மரணஂ, பவதி| கயா? ருஜயா,-வேதநயா|

Adhikarana kShiprasya sthAnaM karma ca (3) · Śloka 3

| அங்குஷ்டாங்குலிமத்யஸ்தஂ க்ஷிப்ரமாக்ஷேபமாரணம்||௩||

அங்குஷ்டஶ்சாங்குலிஶ்ச, தயோர்மத்யஸ்தஂ-அங்குஷ்டாங்குலிமத்யஸ்திதஂ, க்ஷிப்ரஂநாம மர்ம| தத்வித்தமாக்ஷேபமாரணஂ-ஆக்ஷேபகாக்யேந வாதவ்யாதிநா மாரயதி|

Adhikarana kUrcasya sthAnaM karma ca (4) · Śloka 4

தஸ்யோர்த்வஂ த்வ்யங்குலே கூர்சஃ பாதப்ரமணகம்பகத்| |௪|

தஸ்யோர்த்வஂ-தஸ்ய க்ஷிப்ராக்யஸ்ய மர்மண உபரிஷ்டாத், த்வ்யங்குலே-த்வ்யங்குலஂ விமுச்ய, கூர்சோ நாம மர்ம| தத்வித்தஂ பாதஸ்ய ப்ரமணஂ கம்பஂ ச கரோதி|

Adhikarana kUrchaSirasaH sthAnaM karma ca (4) · Śloka 4

| குல்பஸந்தேரதஃ கூர்சஶிரஃஶோபருஜாகரம்||௪||

குல்பஸந்தேரதஃ கூர்சஶிரோ நாம மர்ம| தத்வித்தஂ ஶோபருஜாகரம்|

Adhikarana gulPasya sthAnaM karma ca (5) · Śloka 5

ஜங்காசரணயோஃ ஸந்தௌ குல்போ ருக்ஸ்தம்பமாந்த்யகத்| |௫|

ஜங்காசரணயோஃ ஸந்தௌ-ஸந்திப்ரதேஶே, குல்போ நாம மர்ம| தத்வித்தஂ ருக் ச ஸ்தம்பஶ்ச மாந்த்யஂ ச, தாநி கரோதி| ஸ்தம்பஃ ஸ்தப்தத்வமிவாங்கஸ்ய|

Adhikarana indrabasteH sthAnaM karma ca (5) · Śloka 5

| ஜங்காந்தரே த்விந்த்ரபஸ்திர்மாரயத்யஸஜஃ க்ஷயாத்||௫||

ஜங்கந்தரே-ஜங்காமத்யே பார்ஷ்ணிப்ரபதித்வாதஶபிரங்குலைஃ, இந்த்ரபஸ்திர்நாம மர்ம| தத்வித்தஂ ரக்தக்ஷயாந்மாரயதி, நாந்யதா| தஸ்மாத்ரக்தஸ்தம்பநே யதிதவ்யமிதி ப்ரதிபாதநார்தமஸக்க்ஷயாதிதி ஹேதுருபந்யஸ்தஃ| ஏஷ ஏவ ந்யாயோऽந்யத்ராப்யநுஸர்தவ்யஃ| தேந யத்ர யத்தேதுகஂ மாரணாதிகஂ கர்ம வ்யதே கதிதஂ, தத்ர தச்சிகித்ஸாயாஂ யதிதவ்யமிதி|

Adhikarana jAnunaH sthAnaM karma ca (6) · Śloka 6

ஜங்ஹ்கோர்வோஃ ஸங்கமே ஜாநு கஞ்ஜதா தத்ர ஜீவதஃ| |௬|

ஜங்கோர்வோஃ ஸங்கமே-ஸந்தௌ, ஜாநுநாம மர்ம| தத்ர-ஜாநுநி வித்தே, புருஷோ ம்ரியத ஏவ| அத ஜீவதி ததோऽஸ்ய ஜீவதஃ புஂஸஃ கஞ்ஜதா ஸ்யாதிதி| அர்தாத் ப்ராயேண மரணஂ புருஷஸ்யேதி போதயதி|

Adhikarana ANImarmaNaH sthAnaM karma ca (6) · Śloka 6

| ஜாநுநஸ்த்ர்யங்குலாதூர்த்வமாண்யூஸ்தம்பஶோபகத்||௬||

ஜாநுநஃ-ஜாநுஸந்தேஃ, த்ர்யங்குலாதூர்த்வமாணீநாம மர்ம| தத்வித்தமூருஸ்தம்பஶோபகரம்|

Adhikarana urvImarmaNaH sthAnaM karma ca (7) · Śloka 7

உர்வ்யூருமத்யே தத்வேதாத்ஸக்திஶோஷோऽஸ்ரஸங்க்ஷயாத்| |௭|

உர்வீ நாம மர்ம ஊருமத்யே| தத்வேதாத்-ததபிகாதாத், ஸக்திஶோஷஃ-ஊருகார்ஶ்யம்| ஸக்திஶோஷோऽஸ்ரஸங்க்ஷயாத்,ஸ்யாத் நாந்யதா வ்யதே ஸத்யபி|

Adhikarana lohitAkShasya sthAnaM karma ca (7) · Śloka 7

| ஊருமூலே லோஹிதாக்ஷஂ ஹந்தி பக்ஷமஸக்க்ஷயாத்||௭||

ஊருமூலே- உர்வ்யாஸ்தூர்த்வஂ வங்க்ஷணஸந்தேரதஸ்தால்லோஹிதாக்ஷஂ நாம மர்ம| தத்வித்தஂ பக்ஷஂ ஹத்யஸக்க்ஷயாத் வ்யதே ஸத்யபி|

Adhikarana viTapasya sthAnaM karma ca (8) · Śloka 8

முஷ்கவங்க்ஷணயோர்மத்யே விடபஂ ஷண்டதாகரம்| |௮|

முஷ்கவங்க்ஷணயோர்மத்யே விடபஂ நாம மர்ம| தத்வித்தஂ புஂஸஃ ஷண்டதாகரஂ-நிரபத்யதாகரம்|

Adhikarana iti sakthnoH pratyekamekAdaSa marmANi ,tathA bAhvoH pratyekamekAdaSa ,atra maNibandha kUrparakakShAdhRu~gmarmaNAM sthAnaM karma , (8-9) · Śloka 9

| இதி ஸக்த்நோஸ்ததா பாஹ்ணோர்மணிபந்தோऽத்ர குல்பவத்||௮|| கூர்பரஂ ஜாநுவத்கௌண்யஂ தயோர்விடபவத்புநஃ| கக்ஷாக்ஷமத்யே கக்ஷாதக் குணித்வஂ தத்ர ஜாயதே||௯||

இதி-ஏவமநேந ப்ரகாரேண, ஸக்த்நோர்த்வயோஃ ப்ரத்யேகமேகாதஶ மர்மாணி பவந்தி| ததா பாஹ்வோஃ-தேநைவ ப்ரகாரேண பாஹ்வோஃ, தலஹதாதீந்யேகாதஶ மர்மாணி பவந்தி| அத கிஞ்சிந்மாத்ரமத்ர விஶேஷமாஹமணீத்யாதி| அத்ர-பாஹுமர்மஸு, குல்பேந துல்யோ மணிபந்தஃ, ஸஂஜ்ஞாமாத்ரபேதஃ, ஜாநுதுல்யஂ கூர்பரம்| தயோஃ-மணிபந்தகூர்பராக்யயோர்பாஹுமர்மணோஃ, வித்தயோஃ கௌண்யஂ-பாணிபாண்யங்குலீகுப்ஜத்வம்| விடபேத்யாதி| கக்ஷா சாக்ஷஶ்ச கக்ஷாக்ஷௌ, தயோர்மத்யே விடபேந துல்யஂ கக்ஷாதக்ஸஂஜ்ஞஂ மர்ம| தத்ர வித்தே ஸதி குணித்வஂ-பாஹுபாண்யங்குலிகுப்ஜதா, ஜாயதே|

Adhikarana gudamarmaNaH sthAnaM karma ca (10) · Śloka 10

இதி ஶாகாஸு மர்மாணி சதுஶ்சத்வாரிஂஶதுக்த்வா, அந்தராதௌ கதயதி ஸ்தூலாந்த்ரபத்தஃ ஸத்யோக்நோ விட்வாதவமநோ குதஃ| |௧௦|

ஸ்தூலாந்த்ரஸூக்ஷ்மாந்த்ரபேதாத் த்விதாऽந்த்ரம்| தத்ர ஸ்தூலாந்த்ரபத்தோ குதோ நாம மர்மவிஶேஷஃ| ஸ ச விட்வாதௌ-வாதவர்சஸீ, வமதிஉத்கிரதி, இதி விட்வாதவமநஃ| பாஹுலகாத்கர்தரி ல்யுட்| ஸ குதஃ ஸத்யஃ-தத்க்ஷணாதேவ, ஹந்தி| ஸத்யோக்ந இதி "அமநுஷ்யகர்தகே ச" இதி டக்| குதஶப்தஸ்யாத்ர புஂஸ்த்வஂ சிந்த்யம், ந சார்தர்சாதிஷ்வயமஸ்தி|

Adhikarana bastimarmaNaH sthAnaM karma ca (10-12) · Śloka 12

அதுநா பஸ்த்யாக்யமாஹ | மூத்ராஶயோ தநுர்வக்ரோ பஸ்திரல்பாஸ்ரமாஂஸகஃ||௧௦|| ஏகாதோவதநோ மத்யே கட்யாஃ ஸத்யோ நிஹந்த்யஸூந்| தேऽஶ்மரீவ்ரணாத்வித்தஸ்தத்ராப்யுபயதஶ்ச ஸஃ||௧௧|| மூத்ரஸ்நாவ்யேகதோ பிந்நே வ்ரணோ ரோஹேச்ச யத்நதஃ| |௧௨|

மூத்ரஸ்யாஶய ஆதாரோ மூத்ராஶயோ-யத்ர மூத்ரஂ திஷ்டதி, ஸ தநுர்வக்ரஃ-சாபவத் குடிலஃ| அநேநாஸ்ய ஸஂஸ்தாநமுக்தம்| ஸ ச பஸ்திநாம மர்மவிஶேஷஃ| அஸ்ரஂ ச மாஂஸஂ சாஸ்ரமாஂஸே, அல்பே அஸ்ரமாஂஸே கச்சதி| "அந்யேப்யோऽபி தஶ்யதே" இதி டஃ| தத்ராஸ்தோ ந பஹுரக்தமாஂஸப்ரதேஶ இத்யர்தஃ| ததா, ஏகமதோவதநஂ யஸ்யாஸாவேகாதோவதநஃ| கட்யா மத்ய இதி ஸ்தாநநிர்தேஶஃ| கட்யா மத்யப்ரதேஶேऽஸாவவதிஷ்டதே| ஸ வித்தஃ ஸத்யஃ-தத்க்ஷணாதேவ, அஸூந்-ப்ராணாந், நிஹந்தி| தேऽஶ்மரீவ்ரணாத்-அஶ்மர்யாஹரணார்தஂ யோ வ்ரணஃ க்ரியதே தஂ வ்ரணஂ வர்ஜயித்வா| தத்ராபி-அஶ்மரீவ்ரணே, உபயதஃ-உபயபார்ஶ்வதஶ்ச, ஸ வித்தஸ்ததாऽஸௌ ஸத்யோऽஸூந்நிஹந்தி| தஸ்மிந் பஸ்தாவேக [தஃ-ஏக]பார்ஶ்வதோ, பிந்நே-வித்தே ஸதி, மூத்ரஸ்ராவீ வ்ரணஃ ஸ்யாத்| ஸ ச யத்நதஃ-ஆதரேணோபக்ராந்தோ, ரோஹதி நாந்யதா|

Adhikarana nABimarmaNaH sthAnaM karma ca (12-13) · Śloka 13

| தேஹாமபக்வஸ்தாநாநாஂ மத்யே ஸர்வஸிராஶ்ரயஃ||௧௨|| நாபிஃ ஸோऽபி ஹி ஸத்யோக்நோ| |௧௩|

ஆமஂ ச பக்வஂ சாமபக்வே, ஸ்தாநஂ ச ஸ்தாநஂ ச ஸ்தாநே, ஆமபக்வயோஃ ஸ்தாநே ஆமபக்வஸ்தாநே, தேஹஶ்சாமபக்வஸ்தாநே ச தேஹாமபக்வஸ்தாநாநி, தேஷாஂ மத்யே| தத்ரைகத்வாத்தேஹஸ்ய தேஹமத்யப்ரதேஶே, ததோபயோராமபக்வாஶயயோர்மத்யே-அந்தராலே, நாபிர்நாம மர்ம| ஸ ஸர்வாஸாஂ ஸிராணாஂ-ஸகலஶரீரகாநாஂ ஆஶ்ரயஃ-ஆதாரஃ| ஸோऽபி ஹி ஸத்யோக்நஃ| அபிஃ ஸமுச்சயே| ஹிர்யஸ்மாதர்தே| ந கேவலஂ குதபஸ்தீ ஸத்யோக்நௌ யாவந்நாபிரபி வித்தஃ ஸத்யோக்நஃ| நாபிஶப்தஸ்ய புஂஸ்தவஂ சிந்த்யம்|

Adhikarana hRudayamarmaNaH sthAnaM karma ca (13) · Śloka 13

த்வாரமாமாஶ்யஸ்ய ச| ஸத்வாதிதாம ஹதயம் ஸ்தநோரஃ கோஷ்டமத்யகம்||௧௩||

ஹதயஂ நாம யந்மர்ம ததபி ஸத்யோக்நம்| தச்சாமாஶயஸ்ய த்வாரஂமுகம்| தேந ஹி த்வாரேணாந்நபாநமாமாஶயே ப்ரவிஶதி| தச்ச ஸத்வாதீநாஂ-ஸத்வரஜஸ்தமஸாஂ, ததா விஜ்ஞாநஸ்ய-இந்த்ரியாணாஂ சார்தபஞ்சகஸ்ய, ததாऽऽத்மநஃ-சேதஸஃ, தாம-ஸ்தாநம்| தச்ச ஸ்தநோரஃ கோஷ்டமத்யகம்| ஸ்தநௌ சோரஶ்ச கோஷ்டஶ்ச ஸ்தநோரஃகோஷ்டஂ, தஸ்ய மத்யஂ தத்ர கச்சதி-ஸ்திதிஂ பத்நாதி, கோஷ்டவக்ஷஸோஃ ஸ்தநயோஶ்ச மத்யே ஸ்திதமித்யர்தஃ|

Adhikarana stanarohitasya sthAnaM karma ca,stanamUlasya sthAnaM karma ca (14) · Śloka 14

ஸ்தநரோஹிதமூலாக்யே த்வ்யங்குலே ஸ்தநயோர்வதேத்| ஊர்த்வாதோऽஸ்ரகபாபூர்ணகோஷ்டோ நஶ்யேத்தயோஃக்ரமாத்||௧௪||

ஸ்தநரோஹிதஂ ச மூலஂ ச ப்ரகதத்வாத்ஸ்தநஸ்யைவ, தே| ஸ்தநரோஹிதஸ்தநமூலே ஆக்யே-ஸஂஜ்ஞே, யயோஸ்தே ஸ்தநரோஹிதமூலாக்யே த்வே மர்மணீ வதேத்| க்வ ப்ரதேஶே ? ஸ்தநயோஃ| க்ரமாதிதி வக்ஷ்யமாணமிஹாபி ஸம்பத்யதே| தேந ஸ்தநயோரூர்த்வஂ த்வ்யங்குலே ஸ்தநரோஹிதே| ஸ்தநயோரதோ த்வ்யங்குலே ஸ்தநமூலே| தயோஃ-ஸ்தநரோஹிதஸ்தநமூலாக்யயோர்மர்மணோர்வித்தயோஃ, புருஶோऽஸ்ரகபாபூர்ணகோஷ்டஃ க்ரமாத்-யதாக்ரமஂ, நஶ்யேத்| தேந ஸ்தநரோஹிதே வித்தே ஸத்யஸஜா பூர்ணகோஷ்டே நரோ நஶ்யேத், ஸ்தநமூலே வித்தே கபேந பூர்ணகோஷ்டோ நஶ்யேத்|

Adhikarana apastamBamarmaNoH sthAnaM karma ca (15) · Śloka 15

அபஸ்தம்பாவுரஃபார்ஶ்வே நாட்யாவநிலவாஹிநீ| ரக்தேந பூர்ணகோஷ்டோऽத்ர ஶ்வாஸாத்காஸாச்ச நஶ்யதி||௧௫||

உரஸஃ பார்ஶ்வே த்வே நாட்யாவபஸ்தம்பாக்யே மர்மணீ| அநிலவாஹிநீ-வாதவஹே| அத்ர மர்மத்வயே வித்தே ரக்தேந பூர்ணகோஷ்டஃ ஶ்வாஸகாஸாப்யாஂ விபத்யதே|

Adhikarana apalApamarmaNoH sthAnaM karma ca (16-17) · Śloka 17

பஷ்டவஂஶோரஸோர்மத்யே தயோரேவ ச பார்ஶ்வயோஃ| அதோஂऽஸகூடயோர்வித்யாதபாலாபாக்யமர்மணீ||௧௬|| தயோஃ கோஷ்டேऽஸஜா பூர்ணே நஶ்யேத்யாதேந பூயதாம்| |௧௭|

பஷ்டவஂஶஸ்ய ததோரஸஃ, அநயோர்மத்யே-அந்தராலே, தயோரேவ சபஷ்டோரஸோஃ, யே பார்ஶ்வே, தயோருபரிபாகயோரஂஸகூடயோரதஃ, அபாலாபாக்யே த்வே மர்மணீ வித்யாத்| தயோர்வித்தயோ ரக்தேந கோஷ்டே பூர்ணே, பூயதாஂ யாதேந-கதேந, லோஹிதேந நஶ்யேத்| யாவத்ரக்தஂ பூயதாஂ ந யாதஂ தாவஜ்ஜீவதி| ந து ரக்தகோஷ்டபூரணமாத்ராதேவ ம்ரியத இதி பாவஃ|

Adhikarana kaTIkataruNayoHsthAnaM karma ca (17-18) · Śloka 18

இதாநீஂ பஷ்டே வக்தி | பார்ஶ்வயோஃ பஷ்டவஂஶஸ்ய ஶ்ரோணீகர்ணௌ ப்ரதி ஸ்திதே||௧௭|| வஂஶாஶ்ரிதே ஸ்பிஜோரூர்த்வஂ கடீகதருணோ ஸ்மதே| தத்ர ரக்தக்ஷயாத்பாண்டுர்ஹீநரூபோ விநஶ்யதி||௧௮||

பஷ்டவஂஶஸ்ய பார்ஶ்வயோஃ-உபயதஃ, ப்ரதிஶ்ரோணீகர்ணௌ ஸ்திதே| வஂஶாஶ்ரிதே-வஂஶப்ரதிவத்தே, ஸ்பிஜோரூர்த்வஂ-உபரிஷ்டாத், த்வேऽஸ்திநீ கடீகதருணே-ஏதத்ஸஂஜ்ஞே த்வே மர்மணீ, ஸ்மதே-உக்தே| தத்ர-தஸ்மிந்மர்மத்வயே வித்தே, ரக்தக்ஷ்யாத்பாண்டுர்ஹீநரூபோ-விகதகாந்திஃ ஸந், நரோ விநஶ்யதி|

Adhikarana kukundarayoH sthAnaM karma ca (19-20) · Śloka 20

பஷ்டவஂஶஂ ஹ்யுபயதோ யௌ ஸந்தீ கடீபார்ஶ்வயோஃ| ஜகநஸ்ய பஹிர்பாகே மர்மணீ தௌ குகுந்தரௌ||௧௯|| சேஷ்டாஹாநிரகஃகாயே ஸ்பர்ஶாஜ்ஞாநஂ ச தத்வ்யதாத்| |௨௦|

பஷ்டவஂஶஸ்யோபயோஃ கடிபார்ஶ்வயோர்யௌ ஸந்தீ ஜகநஸ்ய பஹிர்பாகேநாந்தஃ, தௌ குகுந்தரௌ நிம்ராகாரௌ ஸந்திமமர்ணீ| தத்வ்யதாத்-தயோர்வ்யதாத், அதஃஶரீரே சேஷ்டாஹாநிஃ-கமநாகுஞ்சநப்ரஸாரணாதாவதஃகாயோऽஶக்தஃ ஸம்பத்யத இத்யர்தஃ| ததா, ஸ்பர்ஶாஜ்ஞாநஂ-ஸ்பர்ஶாஸஂவித்திர்பவதி| பஷ்டவஂஶமுபயத இதி "உபஸர்வதஸோஃ" இத்யாதிநாத்விதீயா|

Adhikarana nitambamarmaNoH sthAnaM karma ca (20-21) · Śloka 21

| பார்ஶ்வாந்தரநிபத்தௌ யாவுபரி ஶ்ரோணிகர்ணயோஃ||௨௦|| ஆஶயச்சாதநௌ தௌ து நிதம்பௌ தருணாஸ்திகௌ| அதஃஶரீரே ஶோபோऽத்ர தௌர்பல்யஂ மரணஂ ததஃ||௨௧||

பார்ஶ்வாந்தரே-பார்ஶ்வமத்யே, நிபத்தௌ-ப்ரதிவத்தௌ லக்நௌ, பார்ஶ்வாந்தரநிபத்தௌ யௌ, ததா ஶ்ரோணிகர்ணயோருபரி-உபரிஷ்டாத், மூத்ராதீநாஂ ய ஆஶயாஃ-அதாரா பஸ்த்யாதயஃ, தேஷாஂ சாதநௌ, நிதம்பௌ-நிதம்பஸஂஜ்ஞௌ மர்மவிஶேஷௌ| தௌ ச தருணாஸ்திகௌ-தருணஸஂஜ்ஞேऽஸ்த்நி ஸ்திதாவித்யர்தஃ| அத்ர-அஸ்மிந்மர்மத்வயே வித்தே ஸதி, அதஃகாயே ஶோபோ பவதி| ததா, தௌர்பல்யஂ ப்ரகதத்வாததஃஶரீர ஏவ| தௌர்பல்யஂ-அல்பபலத்வஂ ஸ்வவ்யாபாராக்ஷமத்வம்| ததோ-தௌர்பல்யாதநந்தரஂ, மரணஂ பவதி|

Adhikarana pArSvasandhimarmaNoH sthAnaM karma ca (22-23) · Śloka 23

பார்ஶ்வாந்தரநிபத்தௌ ச மத்யே ஜகநபார்ஶ்வயோஃ| திர்யகூர்த்வஂ ச நிர்திஷ்டௌ பார்ஶ்வஸந்தீ தயோர்யதாத்||௨௨|| ரக்தபூரிதகோஷ்டஸ்ய ஶரீராந்தரஸம்பவஃ| |௨௩|

பார்ஶ்வயோரந்தரஂ-மத்யஂ, தத்ர நிபத்தௌ-ஸஂஶ்லிஷ்டௌ, ஸந்தீ மர்மவிஶேஷௌ பார்ஶ்வஸந்தீ இதி நிர்திஷ்டௌ| ததஶ்சைகஸ்மிந் பார்ஶ்வாந்தர ஏகஃ ஸந்திர்த்விதீயஸ்மிந் பார்ஶ்வாந்தரே த்விதீயஃ ஸந்திஃ| க்வ ஸ்திதௌ கதம் ? ஜகநஸ்ய பார்ஶ்வே ஜகநபார்ஶ்வே, தயோர்மத்யே திர்யகூர்த்வஂ ச| ஏவமேகஸ்மிந் ஜகநபார்ஶ்வமத்ய ஏகஃ ஸந்திர்த்விதீயஸ்மிந் த்விதீயஃ ஸ்தித இதி| தயோர்வ்யதாத் புஂஸோ ரக்தபூரிதகோஷ்டஸ்ய ஶரீராந்தரஸம்பவஃ-அபரஶரீரோத்பத்திஃ, மரணமித்யர்தஃ|

Adhikarana bRuhatImarmaNoH sthAnaM karma ca (23-24) · Śloka 24

| ஸ்தநமூலார்ஜவே பாகே பஷ்டவஂஶாஶ்ரயே ஸிரே||௨௩|| பஹத்யௌ, தத்ர வித்தஸ்ய மரணஂ ரக்தஸங்க்ஷயாத்| |௨௪|

ஸ்தநயோர்மூலஂ-ஸ்தநமூலஂ தஸ்யார்ஜவே பாகே-ஸ்பஷ்ட உத்தேஶே, பஷ்டவஂஶாஶ்ரயே ஸிரே-பஷ்டவஂஶஸ்யோபயபார்ஶ்வப்ரதிபத்தே ஸிரே, பஹத்யௌ-ஏதத்ஸஂஜ்ஞே மர்மணீ| தத்ர-மர்மத்வயே, வித்தஸ்ய மரணஂ பவதி ரக்தஸங்க்ஷயாத், நாந்யதா|

Adhikarana aMsaPalakamarmaNoH sthAnaM karma ca (24-25) · Śloka 25

| பாஹுமூலாபிஸம்பத்தே பஷ்டவஂஶஸ்ய பார்ஶ்வயோஃ||௨௪|| அஂஸயோஃ பலகே பாஹுஸ்வாபஶௌஷௌ தயோர்வ்யதாத்| |௨௫|

பாஹ்வோர்மூலே பாஹுமூலே,-யத்ர பாஹூ ப்ரதிஷ்டிதௌ| மூலே ஹி ப்ரதிஷ்டா, வக்ஷமூலவத்| பஷ்டவஂஶஸ்ய பார்ஶ்வத்வயே பாஹுமூலயோராபிமுக்யேந ஸம்பத்தே-ஸஂஶ்லிஷ்டே| கே தே ? அஂஸயோஃ பலகே| அஸமாஸநிர்தேஶஶ்சந்தோநுரோதாத்| பலகஸ்ய ச நபுஂஸகத்வஂ லோகாஶ்ரயத்வால்லிங்கஸ்யேதி| அஂஸபலகாக்யே த்வே மர்மணீ| தயோர்வ்யதாத் பாஹுஸ்வாபஶோஷௌ பவதஃ| ஸ்வாப இவ ஸ்வாபஃ, யதா ஸுப்தஸ்ய நிஶ்சேதநமங்கஂ பவதி ததா பாஹூ அஂஸபலகே வித்தே பவதஃ|

Adhikarana aMsamarmaNoH sthAnaM karma ca (25-26) · Śloka 26

| க்ரீவாமுபயதஃ ஸ்நாவ்நீ க்ரீவாபாஹுஶிரோந்தரே||௨௫|| ஸ்கந்தாஂஸபீடஸம்பந்தாவஂஸௌ பாஹுக்ரியாஹரௌ| |௨௬|

க்ரீவாயா உபயோஃ பார்ஶ்வயோஃ ஸ்நாவ்நீ த்வே அஂஸாவுச்யேதே| க்வ ஸ்திதௌ ? க்ரீவாபாஹுஶிரோந்தரே| க்ரீவாயாஸ்ததா பாஹ்நோஃ ஶிரஸஶ்ச மத்யே தேஷாமந்தராலே ஸ்திதௌ| கிஂ ப்ரயோஜநௌ? ஸ்கந்தேத்யாதி| அஂஸயோஃ பீட இவ பீடே,-ப்ரதிஷ்டாநே, யத்ராஂஸௌ திஷ்டதஃ| ஸ்கந்தே சாஂஸபீடே ச, தேஷாஂ ஸம்பந்தஃ-ப்ரயோஜநஂ, யயோஸ்தாவேவாஂஸௌ வித்தௌ பாஹ்வோஃ க்ரியா-ஆகுச்சநப்ரஸாரணாதிகா, தாஂ ஹரதஃ, தௌ பாஹுக்ரியாஹரௌ|

Adhikarana nIlAmarmaNoH sthAnaM karma ca,manyAmarmaNoH sthAnaM karma ca (26-27) · Śloka 27

| கண்டநாடீமுபயதஃ ஸிரா ஹநுஸமாஶ்ரிதாஃ||௨௬|| சதஸ்ரஸ்தாஸு நீலே த்வே மந்யே த்வே மர்மணீ ஸ்மதே| ஸ்வரப்ரணாஶவகத்யஂ ரஸாஜ்ஞாநஂ ச தத்வ்யதே||௨௭||

கண்டநாட்யாஃ பார்ஶ்வயோர்த்வயோஃ ஸிரா யாஶ்சதஸ்ரோ ஹந்வோஃ ஸமாஶ்ரிதாஃ, தாஸு மத்யே த்வே ஸிரே நீலே நாம த்வே மர்மணீ, மந்யே நாம த்வே மர்மணி ஸ்மதே, தந்த்ரகத்பிரிதி ஶேஷஃ| தாஸாஂ வ்யதஸ்தத்வயதஃ, தஸ்மிந் தத்வ்யதே ஸ்வரப்ரணாஶாதயோ ஜாயந்தே| ஸ்வரஸ்ய ப்ரணாஶஃ ஸ்வரப்ராணாஶஃ,-ஸ்வரஹாநிஃ| அதவா வைகத்யம், தச்ச ப்ரகத்த்வாத்ஸ்வரஸ்யைவ, ஸ்வரபாவாந்யதாத்வமித்யர்தஃ| ரஸாஜ்ஞாநஂ-ரஸாநவபோதஃ|

Adhikarana mAtRukAmarmaNAM sthAnaM karma ca (28) · Śloka 28

கண்டநாடீமுபயதோ ஜிஹ்வாநாஸாகதாஃ ஸிராஃ| பதக் சதஸ்ரஸ்தாஃ ஸத்யோ க்நந்த்யஸூந்மாதகாஹ்வயாஃ||௨௮||

கண்டநாட்யா உபயபார்ஶ்வயோஃ ஸிரா ஜிஹ்வாகதாஸ்ததா நாஸாகதாஃ பதக்-ப்ரத்யேகஂ, ஏகஸ்மிந் பார்ஶ்வே சதஸ்ரஃ த்விதீயே பார்ஶ்வே சதஸ்ரஃ| தா மாதகாஹ்வயாஃ-மாதகாஸஂஜ்ஞாஃ, வித்தாஃ ஸத்யோऽஸூந் க்நந்தி| ஏதாநி மாதகாக்யாநி ஸிராமர்மாணி|

Adhikarana kRukATikAmarmaNoH sthAnaM karma ca (29) · Śloka 29

ககாடிகே ஶிரோக்ரீவாஸந்தௌ, தத்ர சலஂ ஶிரஃ| |௨௯|

ஶிரஶ்ச க்ரீவா ச, தயோஃ ஸந்தாநே யௌ ஸந்தீ பார்ஶ்வத்வயே ககாடிகாக்யே தே த்வே மர்மணீ| தத்ர-தஸ்மிந்மர்மத்வயே வித்தே, சலஂ-ஸகம்பஂ, ஶிரோ பவதி|

Adhikarana vidhuramarmaNoH sthAnaM karma ca (29) · Śloka 29

| அதஸ்தாத்கர்ணயோர்நிம்நே விதுரே ஶ்ருதிஹாரிணீ||௨௯||

அதஸ்தாத்கர்ணயோஃ-கர்ணபஷ்டயோரதோ, நிம்நே-நோந்நதே, விதுராக்யே த்வே மர்மணீ| தே ச வித்தே ஸதீ ஶ்ருதிஂ-ஶப்தஶ்ரவணஂ, ஹரதஃ, ஶ்ருதிஹாரிணீ|

Adhikarana PaNamarmaNoH sthAnaM karma ca (30) · Śloka 30

பணாவுபயதோ க்ராணமார்கஂ ஶ்ரோத்ரபதாநுகௌ| அந்தர்கலஸ்திதௌ வேதாத்கந்தவிஜ்ஞாநஹாரிணௌ||௩௦||

பணௌ நாம மர்மவிஶேஷௌ க்ராணமார்கஸ்யோபயோஃ பாற்ஶ்வயோஃ ஶ்ரோத்ரபதாநுகௌ-ஶ்ரோத்ரமார்கப்ராப்தௌ| அந்தர்கலஸ்திதௌ-கலாப்யந்தரே ஸ்திதௌ| பணாவிவ ஸஂஸ்தாநஂ ரூபமநயோஃ பணாவிதி நாம| தௌ வேதாத்கந்த விஜ்ஞாநஂ-கந்தோபலப்திஃ, தத்தரதஸ்தௌ கந்தவிஜ்ஞாநஹாரிணௌ|

Adhikarana apA~ggamarmaNoH sthAnaM karma ca (31) · Śloka 31

நேத்ரயோர்பாஹ்யதோऽபாங்கௌ ப்ருவோஃ புச்சாந்தயோரதஃ| ததோபரி ப்ருவோர்நிம்நாவாவர்தாவாந்த்யமேஷு து||௩௧||

நேத்ரேயோர்த்வயோர்பாஹ்யதஃ-பஹிர்பாகே, ப்ருவோஃ புச்சாந்தயோஃ-அவஸாநயோஃ, அதஃ, அபாங்கௌ நாம மர்மவிஶேஷௌ ப்ரஸித்தாவேவ| ததோபரீதி தேநைவாபாங்கோத்திஷ்டேந ந்யாயேந ப்ருவோஃ புச்சாந்தயோருபரி நிம்ராவாவர்தஸஂஜ்ஞௌ| ஏஷு து-அபாங்காவர்தாக்யேஷு சதுர்ஷு, வித்தஸ்ய நரஸ்யாந்த்யஂ பவதி|

Adhikarana Sa~gKamarmaNoH sthAnaM karma ca (32) · Śloka 32

அநுகர்ணஂ லலாடாந்தே ஶங்கௌ ஸத்யோவிநாஶநௌ| |௩௨|

அத்ராபி ப்ருவோஃ புச்சாந்தயோருபதி லலாடாவஸாநேऽநுகர்ணஂகர்ணஸமீபே, ஶங்கௌ மர்மவிஶேஷௌ| தௌ வித்தௌ புருஷஸ்ய ஸத்யோவிநாஶநௌ பவதஃ|

Adhikarana utkShepamarmaNoH sthAnaM karma ca ,sthapanImarmaNaH sthAnaM karma ca (32-33) · Śloka 33

| கேஶாந்தே ஶங்கயோரூர்த்வமுத்க்ஷேபௌ, ஸ்தபநீ புநஃ||௩௨|| ப்ருவோர்மத்யே, த்ரயேऽப்யத்ர ஶல்யே ஜீவேதநுத்ததே| ஸ்வயஂ வா பதிதே பாகாத்ஸத்யோ நஶ்யதி தூத்ததே||௩௩||

கேஶாவஸாநே ஶங்கயோரூர்த்வஂ-உபரி, உத்க்ஷேபௌ மர்மணீ| ஸ்தபநீ புநர்மர்ம ப்ருவோர்மத்யே| த்ரயேऽப்யத்ர-அஸ்மிந் மர்மத்ரயே த்வாவுத்க்ஷேபாவேகா ஸ்தபநீ ஏவஂபூதே, வித்தே புருஷோऽநுத்ததே ஶல்யே ஜீவேத்| காலாந்தரேண பாகாத்-பாகேந ஹேதுநா, ஸ்வயஂ வா பதிதே ஶல்யே ஸதி,-ந தூத்தரணஹேதுநா, ஜீவேத் புருஷஃ| ஸத்ய இத்யாதி| உத்ததே து ஶல்யே ஸத்ய ஏவ நரோ நஶ்யதி, வாயுகோபாதிதி பாவஃ|

Adhikarana SRu~ggATakamarmaNAM sthAnaM karma ca (34-35) · Śloka 35

ஜிஹ்வாக்ஷிநாஸிகாஶ்ரோத்ரகசதுஷ்டயஸங்கமே| தாலுந்யாஸ்யாநி சத்வாரி ஸ்ரோதஸாஂ, தேஷு மர்மஸு||௩௪|| வித்தஃ ஶங்காடகாக்யேஷு ஸத்யஸ்த்யஜதி ஜீவிதம்| |௩௫|

ஜிஹ்வா சாக்ஷிணீ ச நாஸிகா ச ஶ்ரோத்ரே ச ததேவம்| தஸ்ய காநி, தேஷாஂ சதுஷ்டயஂ-சத்வாரி ஸ்ரோதாஂஸி, தேஷாஂ ஸங்கமஃ-ஸந்நிபாதஃ, தஸ்மிஂஸ்தாலுநி-யத்ர ஜிஹ்வாதீநாஂ தர்பணாநி ஸ்ரோதாஂஸி ஸந்நிபத்யாவதிஷ்டந்தே, ஜிஹ்வாதிஸ்ரோதஸாஂ சத்வார்யாஸ்யாநி ஶங்காடகாக்யாநி| தேஷு மர்மஸு வித்தஃ புருஷஃ ஸத்யஸ்த்யஜதி ஜீவிதஂ-வித்தமாத்ர ஏவ ப்ராணைர்வியுஜ்யதே|

Adhikarana sImantamarmaNAM sthAnaM karma ca (35-36) · Śloka 36

| கபாலே ஸந்தயஃ பஞ்ச ஸீமந்தாஸ்திர்யகூர்த்வகாஃ||௩௫|| ப்ரமோந்மாதமநோநாஶைஸ்தேஷு வித்தேஷு நஶ்யதி| |௩௬|

ஶிரஃ ஸம்பந்திநஃ பஞ்ச ஸந்தயஃ| பஞ்சாநாஂ கபாலகண்டாநாஂ ஸஂஶ்லேஷா யே ஶிரஸ்யவதிஷ்டந்தே திர்யகூர்த்வகாஃ, த ஏவ ஸீமந்தாக்யா மர்மவிஶேஷாஃ| தேஷு-ஸீமந்தாக்யேஷு, வித்தேஷு ப்ரமேண ததோந்மாதேந ததா மநோநாஶேந-சித்தவிஸ்மத்யா ச, நஶ்யதி|

Adhikarana AdhipamarmaNAM sthAnaM karma ca (36-37) · Śloka 37

| ஆந்தரோ மஸ்தகஸ்யோர்த்வஂ ஸிராஸந்திஸமாகமஃ||௩௬|| ரோமாவர்தோऽதிபோ நாம மர்ம ஸத்யோ ஹரத்யஸூந்| |௩௭|

மஸ்தகஸ்யாப்யந்தரதோ யஃ ஸ்திதஃ, ததோர்த்வஂ-ப்ரகதத்வாந்மஸ்தகஸ்யைவோபரி, ஸிராஸந்திஸமாகமஃ-ஸிராஸந்தீநாஂ ஸந்நிபாதோ, ரோமாவர்தலக்ஷணஃ ஸோऽதிபோ நாம மர்மவிஶேஷஃ| மர்மணாமதிபோ யதார்தநாமா, ததாயத்தாநி ஹி ஸர்வாணி மர்மாணீத்யர்தஃ| ஸோऽதிபோ வித்தோ நரஸ்ய ஸத்யோऽஸூந் ஹரதி-புருஷஂ மாரயதீத்யர்தஃ|

Adhikarana sAmAnyaM marmalakShaNam (37) · Śloka 37

இதி ஸப்தோத்தரஸ்ய மர்மஶதஸ்ய லக்ஷணாந்யுக்த்வா, ஸாமாந்யேந யந்மர்மலக்ஷணஂ ததாக்யாதுமாஹ | விஷமஂ ஸ்பந்தநஂ யத்ர பீடிதே ருக் ச மர்ம தத்||௩௭||

யத்ர-யஸ்மிந் தேஹதேஶே, விஷமஂ ஸ்பந்தநஂ-ஸ்புரணஂ, தந்மர்ம| யத்ர ச தேஹதேஶே பீடிதே ஸதி ருக் ச விஷமா பவதி, தச்ச மர்ம| அத்ராபி விஷமமிதி ஸம்பத்யதே| விஷமஂ ச விஷமா ச விஷமம், "நபுஂஸகமநபுஂஸகேநைகவச்ச" இதி நபுஂஸகஶேஷஃ| ததேவஂ மர்மலக்ஷணஂ த்விதா மந்தவ்யம்,-கஸ்யசிந்மர்மணஃ ஸிராதமந்யாதிகஸ்ய விஷமஂ ஸ்பந்தநஂ ப்ராயோ லக்ஷணம், மாஂஸாஸ்திஜாதீயஸ்ய மர்மணஃ பீடநாத் ப்ராயஃ பீடோத்பத்திர்லக்ஷணமிதி| ஸங்க்ரஹே ச மர்மவித்தஸ்ய லக்ஷணமுக்தம்| யதா (ஶா. அ. ௭)- "தேஹப்ரஸுப்திர்குருதா ஸம்மோஹஃ ஶீதகாமிதா| ஸ்வேதோ மூர்ச்சா வமிஃ ஶ்வாஸோ மர்மவித்தஸ்ய லக்ஷணம்||" இதி| மரணகாரித்வாந்மர்ம, மரணாஸதஶதுஃகதாயித்வாத்வா| இதாநீஂ மர்மணாஂ ஸுப்ரபேதஂ லக்ஷணஂ ஷட்ப்ரகாரமாஹ-

Adhikarana mAMsadInAM ShaNNAM samAgamo marma (38) · Śloka 38

மாஂஸாஸ்திஸ்நாயுதமநீஸிராஸந்திஸமாகமஃ| ஸ்யாந்மர்மேதி ச தேநாத்ர ஸுதராஂ ஜீவிதஂ ஸ்திதம்||௩௮||

மாஂஸாதீநாஂ ஸந்த்யந்தாநாஂ ஸ்வஜாத்யபேக்ஷோ யஃ ஸமாகமஃ-ஸந்நிபாதஃ, ஸ மர்மாக்யஃ, தந்மர்மேதி தஸ்யைவ நாம| ததேவஂ மாஂஸபேஶீஸமாகமோ மாஂஸமர்ம, அஸ்த்நாஂ ஸமாகமோऽஸ்திமர்ம, ஸ்நாயூநாஂ ஸமாகமஃ ஸ்நாயுமர்ம, தமநீநாஂ ஸமாகமோ தமநீமர்ம, ஸிராணாஂ ஸமாகமஃ ஸிராமர்ம, ஸந்தீநாஂ ஸமாகமஃ ஸந்திமர்மேதி| யதோ மாஂஸாதீநாஂ யஃ ஸமாகமஃ ஸ ஏவ மர்மேத்யுச்யதே, தேந ஹேதுநா, அத்ர ஸுதராஂ ஜீவிதஂ ஸ்திதஂ-ப்ராணா வ்யவஸ்திதாஃ| நநு, யதி மாஂஸாதீநாஂ ஸமாகமோ மர்மேத்யபிதீயதே, ததாநீமநேகஸங்க்யாகாநி மர்மாணி ஶரீரே ஸம்பவ்யேரந்| மாஂஸபேஶ்யாதிபாவாநாமநேகஸங்க்யாஶ்ரயத்வாத்| ததா ச,-மாஂஸபேஶீஶதாநி பஞ்ச புஂஸாமுக்தாநி ஸ்த்ரீணாஂ து விஶத்யதிகாநி (ஹ. ஶா. அ. ௩/௧௭)| ஏவமஸ்த்யாதீந்யப்யநேகாந்யுக்தாநி| ததஶ்ச மர்மணாமஸங்க்யேயத்வஂ ப்ராப்நோதி| ஏவஂ ச "ஸப்தோத்தரஂ மர்மஶதம்" (ஶ்லோ ௧) இதி விருத்யத இத்யாஹ-

Adhikarana evaM marmakalpanA ShoDhA,ekaiva vA marmakalpanA (39) · Śloka 39

பாஹுல்யேந து நிர்தேஶஃ ஷோடைவஂ மர்மகல்பநா| ப்ராணாயதநஸாமாந்யதைக்யஂ வா மர்மணாஂ மதம்||௩௯||

ஸப்தோத்தரமேவ மர்மணாஂ ஶதமித்யேவ ந| கிஂ தர்ஹி ? பூர்வோக்தேந ந்யாயேந பஹூநி மர்மாணி| "ஸப்தோத்தரஂ மர்மஶதம்" இத்யயஂ து யோ நிர்தேஶஃ ஸ பாஹுல்யேந-பூயஸா, யேஷாஂ மர்மணாஂ மர்மத்வேந ப்ரஸித்திஸ்தத்விஷய ஏவ| ஏவஂ-அநேந ப்ரகாரேண மாஂஸாஸ்த்யாதீநாஂ ஸமாகமோ மர்மேதி, மர்மணாஂ-ஷோடா-ஷட்விதா, கல்பநா பவதி| கல்பநாஶப்தேநைதத்ப்ரதி பாதயதி,-ததேவஂ மநுஷ்யஸ்ய ப்ரஸித்திதோ ஜீவிததாமத்வேந மர்மணாஂ கல்பநா-நிரூபணா| ப்ராணேத்யாதி| அதவா ந மர்மணாஂ ஷோடா கல்பநா| கிஂ தர்ஹி ? ப்ராணாயதநஸாமாந்யாத்-ஜீவிதஸ்யாதிஷ்டாநமித்யேவஂலக்ஷணாத், ஐக்யஂ-ஏகத்வஂ, மர்மணாஂ மதஂ-ந ஷட்த்வம்| ஏவமேகைவ மர்மகல்பநா| ஏவஂ ஸங்க்ஷேபவிஸ்தரகௌஶலஂ மர்மஸு தர்ஶிதம்| மாஂஸாதீநாஂ ஸந்த்யந்தாநாஂ யதாஸ்வஂ ப்ரதிநியதநி மர்மாணி ஸங்க்யயாऽபிதாதுமாஹ-

Adhikarana mAMsAdInAM marmaNAM saMKyayA~aBidhAnam ,mAMsajAni daSamarmANi asthnyaShTau (40) · Śloka 40

மாஂஸாதீநாஂ ஸந்த்யந்தாநாஂ யதாஸ்வஂ ப்ரதிநியதநி மர்மாணி ஸங்க்யயாऽபிதாதுமாஹ மாஂஸஜாநி தஶேந்த்ராக்யதலஹத்ஸ்தநரோஹிதாஃ| |௪௦|

ஜங்கயோரிந்த்ராக்யே த்வே மர்மணீ, பாஹ்வோர்த்வே ஏவ, தலஹதாக்யாநி சத்வாரி-பாதயோர்த்வே ஹஸ்தயோர்த்வே இதி, ஸ்தநரோஹிதே த்வே-ப்ரத்யேகஂ ஸ்தநே ஏகைகம், ஏவஂ தஶ மஂஸஜாநி|

Adhikarana mAMsajAni daSamarmANi asthnyaShTau (40-41) · Śloka 41

| ஶங்கௌ கடீகதருணே நிதம்பாவஂஸயோஃ பலே||௪௦|| அஸ்த்ந்யஷ்டௌ| |௪௧|

அஸ்த்ந்யஷ்டௌ மர்மாணி| ஶங்கௌ த்வே மர்மணீ, கடீகதருணே த்வே, நிதம்பௌ த்வே, அஂஸயோஃ பலகே த்வே, இத்யேவமஷ்டௌ மர்மாணி|

Adhikarana snAvamarmANi trayoviMSatiH (41) · Śloka 41

ஸ்நாவமர்மாணி த்ரயோவிஂஶதிராணயஃ| கூர்சகூர்சஶிரோऽபாங்கக்ஷிப்ரோத்க்ஷேபாஂஸபஸ்தயஃ||௪௧||

ஸ்நாவமர்மாணி த்ரயோவிஂஶதிஃ| கதம் ? ஆணயஶ்சத்வாரி-ப்ரத்யேகமூருமத்யே ஏகைகஂ பாஹ்வோஃ ப்ரத்யேகமேகைகம், ஏவஂ சத்வார்யாணயஃ கூர்சாக்யாநி சத்வாரி-ஹஸ்தர்யோத்வே பாதயோர்த்வே| கூர்சஶிரஃஸஂஜ்ஞாநி சத்வாரி-பாதயோர்த்வே ஹஸ்தயோர்த்வே இதி சத்வாரி| அபாங்காக்யே த்வே-"நேத்ரயோர்பாஹ்யதஃ (ஶ்லோ.௩௧) இத்யாதிநா நிர்திஷ்டே த்வே| க்ஷிப்ராக்யாநி சத்வாரி-"அங்குஷ்டாங்குலிமத்யஸ்தஂ க்ஷிப்ரஂ" (ஶ்லோ.௩) இதி, தச்ச பாதத்வயே த்விவிதஂ ஹஸ்தத்வயே ச| உத்க்ஷோபௌத்வௌ-"கேஶாந்தே ஶங்கயோரூர்த்வமுத்க்ஷேபௌ" (ஶ்லோ.௩௨) இதி| அஂஸாக்யே த்வே-"ஸ்கந்தாஂஸபீடஸம்பந்தாவஂஸௌ" (ஶ்லோ ௨௬) இதி| பஸ்திரேகோ-"மூத்ராஶயோ" (ஶ்லோ.௧௦) இத்யாதிநோக்தஃ| ஏவஂ ஸ்நாவமர்மாணி த்ரயோவிஂஶதிஃ|

Adhikarana dhamanyASritAni nava (42) · Śloka 42

குதாபஸ்தம்பவிதுரஶங்காடாநி நவாதிஶேத்| மர்மாணி தமநீஸ்தாநி|௪௨|

குதஃ-ஸ்தூலாந்த்ரபத்த ஏகஃ| அபஸ்தம்பாக்யே த்வே-"அபஸ்தம்பாவுரஃபார்ஶ்வே நாட்யாவநிலவாஹிநீ|" (ஶ்லோ.௧௫)இதி, விதுராக்யே த்வே-"அதஸ்தாத்கர்ணயோர்நிம்நே விதுரே" (ஶ்லோ.௨௯) இதி| ஶங்காடகாக்யாநி சத்வாரி-"ஜிஹ்வாக்ஷிநாஸிகா" (ஶ்லோ.௩௪) இத்யாதிநோக்தாநி| ஏவஂ தமநீஸ்தாநி-தமந்யாஶ்ரிதாநி, நவ மர்மாணி|

Adhikarana sirASritAni saptatriMSat (42-44) · Śloka 44

| ஸப்தத்ரிஂஶத்ஸிராஶ்ரயாஃ||௪௨|| பஹத்யௌ மாதகா நீலே மந்யே கக்ஷாதரௌ பணௌ| விடபே ஹதயஂ நாபிஃ பார்ஶ்வஸந்தீ ஸ்தநாதரே||௪௩|| அபாலாபௌ ஸ்தபந்யுர்வ்யஶ்சதஸ்ரோ லோஹிதாநி ச| |௪௪|

ஸிராஶ்ரயா மர்மவிஶேஷாஃ ஸப்தத்ரிஂஶத்| கதம் ? இத்யாஹ-பஹத்யாவித்யாதி| பஹத்யௌ த்வே-"ஸ்தநமூலார்ஜவே பாகே" (ஶ்லோ ௨௩) இத்யாதிநோக்தே| மாதகாக்யாநி-"கண்டநாடீமுபயதோ ஜிஹ்வாநாஸாகதாஃ" (ஶ்லோ.௨௮) இத்யாதிநோக்தாந்யஷ்டௌ| நீலாக்யே த்வே ஸிரே மந்யாக்யே [ச] த்வே-"கண்டநாடீமுபயதஃ ஸிராஹநுஸமாஶ்ரிதாஃ| சதஸ்ரஃ (ஶ்லோ.௨௬) இத்யாதிநோக்தாநி| கக்ஷாதரௌ த்வௌ-யதோக்தம் (ஶ்லோ.௯) "கக்ஷாக்ஷமத்யே கக்ஷாதக்" இத்யாதி| பணௌ த்வௌ-"பணாவுபயதோ" (ஶ்லோ.௩௦) இத்யாதிநா கதலக்ஷணௌ| விடபே த்வே-"முஷ்கவங்க்ஷணயோர்மத்யே (ஶ்லோ.௮) ப்ரத்யேகஂ ஸக்த்ந்யேகம், த்விதீயேऽப்யேவம்| ஹதயமேகமேவ, தஸ்ய லக்ஷணம் (ஶ்லோ.௧௩)-"த்வாரமாமாஶயஸ்ய ச" இத்யாதி| நாபிரேக ஏவ, தல்லக்ஷணம் (ஶ்லோ.௧௨)- "தேஹாமபக்வஸ்தாநாநாஂ" இத்யாதி| பார்ஶ்வஸந்தீ த்பௌ-"பார்ஶ்வாந்தரநிபத்தௌ ச" (ஶ்லோ.௨௨) இத்யாதிநோக்தௌ| ஸ்தநாதரே-ஸ்தநயோரதோ, த்வே| அபாலாபௌ த்வாவேவ-"பஷ்டவஂஶோரஸோஃ (ஶ்லோ.௧௬) இத்யாதிநோக்தௌ| ஸ்தபநீ ஏகைவ, தல்லக்ஷணம், (ஶ்லோ.௩௩)-"ப்ருவோர்மத்யே" இதி| உர்வ்யஶ்சதஸ்ரஃ-ஊர்வோர்த்வயோர்த்வே பாஹ்வோஶ்ச, "உர்வ்யூருமத்யே" (ஶ்லோ.௭) இதி தஸ்யா லக்ஷணம், இதி ஸக்த்நோஸ்ததா பாஹ்வோஃ (ஶ்லோ.௮) இதி சாதிதேஶஃ| லோஹிதாநீதி லோஹிதாக்ஷநாமாநி சத்வாரி, "ஊருமூலே லோஹிதாக்ஷஂ" ஸக்திவத்பாஹ்வோஃ" (ஶ்லோ.௭-௮) இதி தல்லக்ஷணம்| ஸம்ப்ரதி ஸந்திமர்மாண்யாஹ-

Adhikarana sandhimarmANi viMSati (44-45) · Śloka 45

| ஸந்தௌ விஂஶதிராவர்தௌ மணிபந்தௌ குகுந்தரௌ||௪௪|| ஸீமந்தாஃ கூர்பரௌ குல்பௌ ககாட்யௌ ஜாநுநீ பதிஃ| |௪௫|

ஸந்தௌ விஂஶதிர்மர்மாணி| ஆவர்தாக்யே த்வே, தயோர்லக்ஷணம் (ஶ்லோ. ௩௧)-"ததோபரி ப்ருவோர்நிம்நாவாவர்தௌ" இதி| மணிபந்தௌ த்வௌ, தல்லக்ஷணம் (ஶ்லோ.௮)-மணிபந்தோऽத்ர குல்பவத்" இதி| குகுந்தரௌ த்வௌ, தல்லக்ஷணம் (ஶ்லோ.௧௯)-"ஜகநஸ்ய பஹிர்பாகே மர்மணீ தௌ குகுந்தரௌ|" இதி| ஸீமந்தாக்யாநி பஞ்ச, தல்லக்ஷணம் (ஶ்லோ.௩௫)-"கபாலஸந்தயஃ பஞ்ச ஸீமந்தாஃ" இதி| கூர்பரௌ த்வௌ, தல்லக்ஷணம் (ஶ்லோ.௯)-"கூர்பரஂ ஜாநுவத்" இதி| கூர்பரஶப்த உபயலிங்கஃ| குல்பௌ த்வே மர்மணீ, தயோர்லக்ஷணம் (ஶ்லோ.௫)-"ஜங்காசரணயோஃ ஸந்தௌ குல்பஃ" இதி| ககாட்யௌ த்வே, தல்லக்ஷணம் (ஶ்லோ.௨௯)-"ககாடிகே ஶிரோக்ரீவாஸந்தீ" இதி| ஜாநுநீ த்வே, தயோர்லக்ஷணம் (ஶ்லோ.௬)-"ஜங்கோர்வோஃ ஸங்கமே ஜாநு" இதி| பதிஃ-அதிபதிர்மர்மணாம், தச்சைகம், தல்லக்ஷணம் (ஶ்லோ.௩௬)-"ஆந்தரோ மஸ்தகஸ்யோர்த்வஂ" இத்யாதிநோக்தம்| ஏவஂ ஸப்தோத்தரஂ மர்மஶதஂ மாஂஸாதிபரிகல்பநயா கல்பிதம்|

Adhikarana gudakakShAdharAdau anyeShAM matam (45-46) · Śloka 46

| மாஂஸமர்ம குதோऽந்யேஷாஂ,ஸ்நாவ்நி கக்ஷாதரௌ ததா||௪௫|| விடபௌ விதுராக்யே ச, ஶங்காடாநி ஸிராஸு து| அபஸ்தம்பாவபாங்கௌ ச, தமநீஸ்தஂ ந தைஃ ஸ்மதம்||௪௬||

அந்யேஷாமாசார்யாணஂ மதேந குதோ மாஂஸமர்ம-ந தமநீமர்ம| ஸ்நாவ்நீத்யாதி| தேஷாமேவ மதேந கக்ஷாதரௌ ஸ்நாவாஶ்ரிதௌ ந து ஸிராஶ்ரயௌ| விடபௌ விதுராக்யே ச ஸ்நாவாஶ்ரிதௌ| பூர்வமதேந து விடபௌ ஸிராஶ்ரிதௌ, விதுரே ச தமந்யாஶ்ரிதே| ஶங்காடகாநி சத்வார்யபி ஸிராஸ்வேவ, துரவதாரணே, ந து தமநீஸ்தாநி, அபஸ்தம்பௌ ததாபாங்கௌ ச| ஏதத்தமநீஸ்தமந்யைராசர்யைர்ந ஸ்மதம், அபி து ஸ்நாவா[த்யா]ஶ்ரிதமபிஹிதம்|

Adhikarana mAMsAdijAnAM marmaNAM vyadhalakShaNam, mAMsaje marmaNi viddhe lakShaNAni (47) · Śloka 47

இதாநீஂ மாஂஸாதிஜாநாஂ மர்மணாஂ வ்யதலக்ஷணமாஹ வித்தேऽஜஸ்ரமஸக்ஸ்ராவோ மாஂஸதாவநவத்தநுஃ| பாண்டுத்வமிந்த்ரியாஜ்ஞாநஂ மரணஂ சாஶு மாஂஸஜே||௪௭||

மாஂஸஜே மர்மணி வித்தே ஸதி,[அஜஸ்ரஂ] அநவரதஂ, அஸக்ஸ்ராவோ பவதி மாஂஸதாவநவத்-மாஂஸதாவநோதகேந துல்யஃ| ததா, தநுஃ-அச்சோ பவதி, ந பஹலஃ| பாண்டுத்வஂ-பீதாபத்வஂ ஶரீரஸ்ய| இந்த்ரியைஃ-சக்ஷுராதிபிஃ, ஸ்வவிஷயாஜ்ஞாநஂ-அநவபோதஃ| மரணஂசாஶு-ஶீக்ரஂ, பவதி| ததேவமிந்த்ரபஸ்த்யாதிமாஂஸஜமர்மவ்யதே நிரந்தரஸ்ராவாதிஸர்வலிங்கதர்ஶநாநுமாநேந மரணமநுமீயமாநஂ புத்வா வைத்யஃ ப்ரத்யாக்யாய சிகித்ஸாஂ ப்ரயோஜயேத்| நியதாயுஷாஂ க்வசிந்மரணஸ்ய வ்யபிசாராதிதி|

Adhikarana asthimarmaNi viddhe lakShaNAni (48) · Śloka 48

மஜ்ஜாந்விதோऽச்சோ விச்சிந்நஃ ஸ்ராவோ ருக் சாஸ்திமர்மணீ| |௪௮|

அஸ்திமர்மணி-ஶங்காதிகே, வித்தே மஜ்ஜாந்விதஃ ஸ்ராவஃ ததாऽச்சோ-ந கநஃ, விச்ச்ந்நோ-ந மாஂஸமர்மவ்யத இவ நிரந்தரோ, பவதி| ருக்சேத்யநேநாத்யந்தஂ பீடா பவதீதி ப்ரதிபாதயதி| ருங்மாத்ரஸ்ய ஸர்வமர்மஸ்வபி ஸத்பாவாத்|

Adhikarana snAvaje marmaNi viddhe lakShaNAni (48-49) · Śloka 49

| ஆயாமாக்ஷேபகஸ்தம்பாஃ ஸ்நாவஜேऽப்யதிகஂ ருஜா||௪௮|| யாநஸ்தாநாஸநாஶக்திர்வைகல்யமதவாऽந்தகஃ| |௪௯|

ஸ்நாவஜே-கூர்சா(ஆண்யா)திகே மர்மணி, வித்தே ஆயாமாதயோ பவந்தி| ஆக்ஷேபகஃ-ஆக்ஷேபஃ, ஸ்தம்போ-யதாஸ்வமங்காநாம், அதிருஜா ச| ததா, யாநஸ்தாநாஸநாஶக்திஃ-யாதுஂ ஸ்தாதுமாஸிதுஂ சாஸாமர்த்யம்| வைகல்யஂ சாங்காநாம்| அதவாऽந்தகோ-மரணஂ, பவதி|

Adhikarana dhamanIsthe viddhe lakShaNAni (49) · Śloka 49

| ரக்தஂ ஸஶப்தபேநோஷ்ணஂ தமநீஸ்தே விசேதஸஃ||௪௯||

தமநீஸ்தே-[குதா]பஸ்தம்பாதௌ மர்மணி, வித்தே ஸதி விசேதஸோ-மூர்ச்சிதஸ்ய ஸதோ, ரக்தஂ ஸ்ரவேத்| கீதஶம் ? ஸஶப்தபேநோஷ்ணம்| ஸஶப்தஸ்யாத்ர ப்ரத்யேகஂ ஸம்பந்தஃ|

Adhikarana sirAmarmavyadhe lakShaNAni (50) · Śloka 50

ஸிராமர்மவ்யதே ஸாந்த்ரமஜஸ்ரஂ பஹ்வஸக்ஸ்ரவேத்| தத்க்ஷயாத்தட்ப்ரமஶ்வாஸமோஹஹித்மாபிரந்தகஃ||௫௦||

ஸிராமர்மணோ-பஹத்யாதேர்வ்யதே ஸதி, அஸக் ஸாந்த்ரஂ-கநஂ, அஜஸ்ரஂ-நிரந்தரஂ, பஹு-ப்ரபூதஂ, ஸ்ரவதி| தத்க்ஷ்யாத்-தஸ்யாஸஜஃ க்ஷயாத், தட்ப்ரமாதிபிரந்தகோ-ஜீவிதநாஶஃ|

Adhikarana sandhije viddhe lakShaNAni (51) · Śloka 51

வஸ்து ஶூகைரிவாகீர்ணஂ ரூடே ச குணிகஞ்ஜதா| பலசேஷ்டாக்ஷயஃ ஶோஷஃ பர்வஶோபஶ்ச ஸந்திஜே||௫௧||

ஸந்திஜேமர்மணி-ஆவர்தாதௌ, வித்தே வஸ்து ஶூகைரிவாகீர்ணஂ பவதி| வஸ்துஶப்தேநாதிஷ்டாநஂ வித்ததேஶ உச்யதே| தச்சூகைஃ-ஶாலியவாதிஸம்பந்திபிஃ கிஂஶாருபிஃ, வ்யாப்தமிவ பவதி| ரூடே ச ஸதி தஸ்மிந்மர்மவ்யதே குணிதா கஞ்ஜதா வா பவதி| ததா பலசேஷ்டயோஃ க்ஷயஃ, ததா ஶோஷோऽங்கஸ்ய, பர்வஸு ஶோபஃ-ஶ்வயதுஶ்ச, ஸந்திஜே பவதி| இதாநீமேஷாமேவ மர்மணாஂ வ்யதே ஜீவிதநாஶே காலஂ நியநயதி-

Adhikarana sadyaH prANaharANyekonaviMSatirmarmANi (52-53) · Śloka 53

நாபிஶங்காதிபாபாநஹச்சங்காடகபஸ்தயஃ| ஆஷ்டௌ ச மாதகாஃ ஸத்யோ நிக்நத்யேகாந்நவிஂஶதிஃ||௫௨|| ஸப்தாஹஃ பரமஸ்தேஷாஂ காலஃ காலஸ்ய கர்ஷணே| |௫௩|

நாபிஶங்காதீநி மர்மாண்யேகாந்நவிஂஶதிஃ ஸத்யோ க்நந்தி| நாபிரேகஃ, ஶங்கௌ த்வௌ, அதிப ஏகஃ, அபாநோऽப்யேகஃ, ஹதேகம், ஶங்காடகாநி சத்வாரி, பஸ்திரேகஃ, ஆஷ்டௌ மாதகாஃ ஏகாந்நவிஂஶதிரேதாநி ஸத்யஃப்ராணஹராணி| தேஷாஂ-மர்மணாஂ, காலஸ்ய-மத்யோஃ கர்ஷணே-ஆகர்ஷணே, ஸப்தாஹஃ பரமஃ காலஃ-ப்ரகஷ்டோऽவதிஃ| ஏகாந்நவிஂஶதிரிதி ந விஂஶதிரிதி ஸுப்ஸுபேதி ஸமாஸஃ, தத ஏகேந ந விஂஶதிரிதி ததீயேதி யோகவிபாகாத்ஸமாஸஃ, ததஃ "ஏகாதிஶ்சைகஸ்ய" இத்யாதிநா நஞஃ ப்ரகதிபாவ ஏகஸ்யாதுகாகமஶ்ச, ஊநார்தேऽத்ர நஞ், ஏகோநவிஂஶதிரித்யர்தஃ|

Adhikarana kAlAntaraprANaharANi trayastriMSat (53-55) · Śloka 55

| த்ரயஸ்த்ரிஂஶதபஸ்தம்பதலஹத்பார்ஶ்வஸந்தயஃ||௫௩|| கடீதருணஸீமந்தஸ்தநமூலேந்த்ரபஸ்தயஃ| க்ஷிப்ராபாலாபபஹதீநிதம்பஸ்தநரோஹிதாஃ||௫௪|| காலாந்தரப்ராணஹரா மாஸமாஸார்த்தஜீவிதாஃ| |௫௫|

த்ரயஸ்த்ரிஂஶதபஸ்தம்பாதயஃ காலாந்தரப்ராணஹராஃ| மாஸஂ மாஸார்த்தஂ வா ஜீவிதஂ யேஷு வித்தேஷ்விதி மாஸமாஸார்த்தஜீவிதாஃ, மாஸேந ப்ராணாந் ஹரந்தி மாஸார்த்தேந வேத்யர்தஃ| ஸங்க்ரஹே தூக்தம் (ஶா. அ. ௭)-"ஸௌம்யாக்ரேயத்வாத்தேஷாஂ பக்ஷாப்யந்தரஂ காலஃ|" இதி| த்ரயஸ்த்ரிஂஶதிதி "த்ரேஸ்த்ரயஃ" இதி த்ரயஸாதேஶஃ| தத்ர, அபஸ்தம்பௌ தௌ, தலஹந்தி சத்வாரி, பார்ஶ்வஸந்தீ த்பௌ, கடீகதருணே த்வே, ஸீமாந்தாஃ பஞ்ச, ஸ்தநமூலே த்வே, இந்த்ரவஸ்தயஶ்சத்வாரோ-ஜங்காமத்யயோர்த்வேபாஹுமத்யயோர்த்வே, க்ஷிப்ராணி சத்வாரி-ஹஸ்தயோர்த்வே பாதயோர்த்வே, அபாலாபபஹதீநிதம்பஸ்தநரோஹிதாஃ ப்ரத்யேகஂ த்வௌ த்வாவிதி|

Adhikarana viSalyaghnAni trINi ,tatra hetuH (55-56) · Śloka 56

| உத்க்ஷேபௌ ஸ்தபநீ த்ரீணி விஶல்யக்நாநி, தத்ர ஹி||௫௫|| வாயுர்மாஂஸவஸாமஜ்ஜமஸ்துலுங்காநி ஶோஷயந்| ஶல்யாபாயே விநிர்கச்சந் ஶ்வாஸாத்காஸாச்ச ஹந்த்யஸூந்||௫௬||

உத்க்ஷேபௌ த்வௌ ஸ்தபந்யேகா, இத்யேதாநி த்ரீணி விஶல்யக்நாநி| கோऽத்ர ஹேதுஃ ? இத்யாஹ-தத்ர ஹீத்யாதி| ஹி-யஸ்மாத், தத்ர-வ்யதே, ஶல்யாபாயே வாயுர்விநிர்கச்சந்-நிர்யாந், மாஂஸாதீந் ஶோஷயந் ஶ்வாஸ காஸாப்யாஂ ப்ராணாந் ஹந்தி| தத்ர ச ஹேதௌ ஶதப்ரத்ய்யாஃ| நிர்கமேந ஹி ஹேதுநா மாஂஸாதீநாஂ ஶோஷணஂ பவதி|

Adhikarana vaikalyakarANi catuScatvAriMSat (57-59) · Śloka 59

பணாவபாங்கௌ விதுரே நீலே மந்யே ககாடிகே| அஂஸாஂஸபலகாவர்தவிடபோர்வீகுகுந்தராஃ||௫௭|| ஸஜாநுலோஹிதாக்ஷாணிகக்ஷாதக்கூர்சகூர்பராஃ| வைகல்யமிதி சத்வாரி சத்வாரிஂஶச்ச குர்வதே||௫௮|| ஹரந்தி தாந்யபி ப்ராணாந் கதாசிதபிகாததஃ| |௫௯|

பணாதீநி விடபாந்தாநி ப்ரத்யேகஂ த்வௌ த்வௌ, உர்வ்யஶ்சதஸ்ரஃ, குகுந்தரௌ த்வௌ, ஜாநுநீ த்வே, லோஹிதாக்ஷாணி சத்வாரி, ஆணயஶ்சத்வாரஃ, கக்ஷாதரௌ த்வௌ, கூர்சாஶ்சத்வாரோ-ஹஸ்தயோர்த்வௌ பாதயோர்த்வௌ, கூர்பரௌ த்வௌ, இத்யேவஂ சத்வாரி சத்வாரிஂஶச்சேதி சதுஶ்ச்த்வாரிஂஶந்மர்மாணி வைகல்யமங்கஸ்ய குர்வதே| கதாசித்த்வபிகாதாத் தாந்யபிசதுஶ்சத்வாரிஂஶத், ப்ராணாந் ஹரந்தி|

Adhikarana rujAkarANyaShTau (59) · Śloka 59

| அஷ்டௌ கூர்சஶிரோகுல்பமணிபந்தா ருஜாகராஃ||௫௯||

அஷ்டௌ கூர்சதயோ மர்மவிஶேஷா ருஜாகராஃ| "அக்நிவாயுஸோமகுணபாஹுல்யாத்| அக்நிவாயூ ஹி விஶேஷேண ஶூலகரௌ| ஸோமஸ்து ப்ராணாவலம்பகஃ (ஸஂ.ஶா. அ.௭)|" இதி நைதாநி ப்ராணஹந்தணி| தத்ர கூர்சஶிராஂஸி ஹஸ்தபாதேஷு சத்வாரி, குல்பௌ த்வௌ, மணிபந்தௌ த்வௌ, இத்யஷ்டௌ| இதாநீம் மர்மணாஂ யதாயதஂ ப்ரமாணமபிதாதுமாஹ-

Adhikarana marmaNAM pramANenABidhAnam ,a~ggulamAnAni dvAdaSamarmANi (60) · Śloka 60

தேஷாஂ விடபகக்ஷாதகுர்வ்யஃ கூர்சஶிராஂஸி ச| த்வாதஶாங்குலமாநாநி|௬௦|

தேஷாஂ-மர்மணாஂ மத்யே, விடபாதீநி த்வாதஶ மர்மாண்யங்குலமாநாநி-அங்குலப்ரமாணாநி|

Adhikarana dvya~ggulAni ShaT marmANi (60-61) · Śloka 61

| த்வ்யங்குலே மணிபந்தநே||௬௦|| குல்பௌ ச ஸ்தநமூலே ச| |௬௧|

மணிபந்தநே-மணிபந்தௌ, த்வ்யங்குலப்ரமாணௌ| குல்பௌ ஸ்தநமூலே ச த்வ்யங்குலே ப்ரத்யேகம்| ஏகஶ்சஶப்தஃ ஸமுச்சயார்தோ த்விதீயஃ பாதபூரணே|

Adhikarana trya~ggulAni catvAri marmANi (61) · Śloka 61

த்ர்யங்குலஂ ஜாநுகூர்பரம்| |௬௧|

த்ர்யங்குலப்ரமாணௌ ஜாநூ கூர்பரௌ ச|

Adhikarana hastatalamAnAnyekonatriMSat (61-62) · Śloka 62

| அபாநபஸ்திஹந்நாபிநீலாஃ ஸீமந்தமாதகாஃ||௬௧|| கூர்சஶங்காடமந்யாஶ்ச த்ரிஂஶதேகேந வர்ஜிதாஃ| ஆத்மபாணிதலோந்மாநாஃ|௬௨|

அபாநபஸ்த்யாதயஸ்த்ரிஂஶதேகேந வர்ஜிதாஃ ஏகோநத்ரிஂஶத், ஆத்மபாணிதலோந்மாநாஃ-ஸ்வஹஸ்ததலபரிமாணாஃ|

Adhikarana ardhA~ggulAni ShaT pa~jcASat ,anyeShAM mate tilavrIhimAnAni , (62-63) · Śloka 63

| ஶேஷாண்யர்த்தாங்குலஂ வதேத்||௬௨|| பஞ்சாஶத்ஷட் ச மர்மாணி, திலவ்ரீஹிஸமாந்யபி| இஷ்டாநி மர்மாண்யந்யேஷாம்|௬௩|

ஶேஷாணி ஷட்பஞ்சாஶந்மர்மாணீ ஸ்வேநாங்குலப்ரிமாணோநார்த்தங்குலப்ரமாணாந்யாதிஶேத்| அந்யேஷாஂ தந்த்ரகதாஂ திலப்ரமாணாநி வ்ரீஹிப்ரமாணாநி வா மர்மாணீஷ்டாநி-ஆபிமதாநி| "பரமதஂமப்ரதிஷித்தமநுமதமேவ" இத்யஸ்யாபி க்ரந்தகத ஏததேவ மதமிதி போத்யம்|

Adhikarana marmABiGAtamaraNe kAraNam (63-66) · Śloka 66

இதாநீஂ யதா மர்மாபிகாதே மரணஂ ஸம்பத்யதே ததா தர்ஶயதி | சதுர்த்தோக்தாஃ ஸிராஸ்து யாஃ||௬௩|| தர்பயந்தி வபுஃ கத்ஸ்நஂ தா மர்மாண்யாஶ்ரிதாஸ்ததஃ| தத்க்ஷதாத்க்ஷதஜாத்யர்தப்ரவத்தேர்தாதுஸங்க்ஷயே||௬௪|| வத்தஶ்சலோ ருஜஸ்தீவ்ராஃ ப்ரதநோதி ஸமீரயந்| தேஜஸ்ததுத்ததஂ தத்தே தஷ்ணாஶோஷமதப்ரமாந்||௬௫|| ஸ்விந்நஸ்ரஸ்தஶ்லததநுஂ ஹரத்யேநஂ ததோऽந்தகஃ| |௬௬|

யாஃ ஸிராஶ்சதுர்த்தா உக்தாஃ-ப்ராங்க்ஷிர்திஷ்டா வாதபித்தகபஜுஷ்டஶுத்தரக்தவாஹிந்யஃ ஸப்தஸங்க்யாஃ, கத்ஸ்நஂ-அஶேஷஂ, ஶரீரஂ தர்பயந்தி ப்ரீணயந்தி, தா மர்மாண்யாஶ்ரிதாஃ-கதாஃ ப்ராப்தாஃ| தத்க்ஷதாதித்யாதி| யத ஏவஂ ஸர்வாஃ ஸிரா மர்மாணி ப்ராப்தாஃ, ததஃ காரணாத்-மர்மாஶ்ரயலக்ஷணாத், தத்க்ஷதாத்-தேஷாஂ மர்மணாஂ க்ஷதஂ தத்க்ஷதஂ, தஸ்மாந்மர்மக்ஷதாத்காரணாத், க்ஷதஜஸ்ய-ரக்தஸ்ய, அதிப்ரவத்திஃ| தஸ்மாத்க்ஷதஜாத்யர்தப்ரவத்தேஃ காரணாத், யோ தாதுஸங்க்ஷயஃ-பரம்பராக்ரமாயாதோ மாஂஸாதிதாத்வபசயஃ, தஸ்மிந் தாதுக்ஷயே ஸதி யோ வத்தஶ்சலோ-வாயுஃ, ஸ தீவ்ராஃ-அத்யந்ததுஃகதாயிநீஃ, ருஜஃ-ஶூலவிஶேஷாந், ப்ரதநோதி-கரோதி| கிஂ குர்வந் ? தேஜஃ-பித்தஂ, ஸமீரயந்-உதீரயந் வத்திஂ நயந், தத்-தேஜஃ, உத்ததஂ- பஹத்ஸம்பந்நஂ, தஷ்ணாதீந் தத்தேகரோதி| ததஃ-அநந்தரஂ தஷ்ணாதிப்யஃ, ஏநஂ-புருஷஂ மர்மவித்தஂ, அந்தகோ ஹரதி| கிம்பூதம் ? ஸ்விந்நா ஸ்ரஸ்தா ஶ்லதா தநுர்யஸ்ய தம்| ததயமர்தஃ,-மர்மாபிகதே ரக்தவாஹிநீநாஂ ஸிராணாஂ முகவிகாஸோ ஜாயதே| தத்விகாஸாஜ்ஜீவிதாதிஷ்டாநஸ்யாஸஜோऽத்யர்தஂ யா நிஃஸதிர்யாவத்தஸ்ய க்ஷயஃ, தத்க்ஷயாச்ச ஜீவிதநாஶஃ, அஶ்ரயாபவாத்|

Adhikarana marmABiGAte cikitsA (66-67) · Śloka 67

| வர்தயேத்ஸந்திதோ காத்ரஂ மர்மண்யபிஹதே த்ருதம்||௬௬|| சேதநாத்ஸந்திதேஶஸ்ய ஸங்குசந்தி ஸிரா ஹ்யதஃ| ஜீவிதஂ ப்ராணிநாஂ தத்ர ரக்தே திஷ்டதி திஷ்டதி||௬௭||

அதுநா மர்மாபிகாதே சிகித்ஸாமாஹ- மர்மண்யபிஹதே ஸதி, காத்ரஂ-ஶரீரஂ, ஆஶ்வேவ சேதயேத்| குதஃ ? ஸந்திதஃ,-ஸந்திப்ரதேஶாத்| ஹி-யஸ்மாத், ஸந்திதேஶஸ்ய சேதநாத்ஸிராஃ ஸங்குசந்தி-ஸஂவதமுகா பவந்தி| வர்த்தயேதிதி வர்த்தசேதநாதாவிதி சௌராதிகஃ| அதஃ-ஸிராஸங்கோசாத்காரணாத், ரக்தஂ ந பஹிர்நிஸ்ஸரதி| தத்ர ரக்தே திஷ்டதி-பஹிரவஹதி ஸதி, ஜீவிதஂ திஷ்டதி|

Adhikarana amarmaNi viddhasya jIvanAdi ,marmasu kShArAdIn varjayet (68-69) · Śloka 69

ததநேந ப்ரகாரேண மர்மாபிகாதக்ஷதாந்மரணம், ந த்வமர்மாபிகாதக்ஷதாத்| அத இதமாஹ ஸுவிக்ஷதோऽப்யதோ ஜீவேதமர்மணி ந மர்மணி| ப்ராணகாதிநி ஜீவேத்து கஶ்சித்வைத்யகுணேந சேத்||௬௮|| அஸமக்ராபிகாதாச்ச ஸோऽபி வைகல்யமஶ்நுதே| தஸ்மத்க்ஷாரவிஷாக்ந்யாதீந் யத்நாந்மர்மஸு வர்ஜயேத்||௬௯||

யதோ மர்மாபிகாதக்ஷதாத் ப்ராணீ ம்ரியதே, நாந்யதா க்ஷதமாத்ராத்| அதஃ-அஸ்மாத்காரணாத், ஸுஷ்டு கத்வா விஶேஷேண க்ஷதோऽபிபரஶதைர்வித்தோऽபி, அமர்மணி வித்தோ ஜீவேத், ந து மர்மணீ வித்தோ ஜீவேத்| கிம்பூதே ? ப்ராணகாதிநி| த்விவிதஂ ஹி மர்ம-ப்ராணகாத்யேகமபரஂ வைகல்யகரம்| தத்ர ப்ராணகாதிநி மர்மணி குஶாக்ரேணாபி வித்தோ ந ஜீவதி| அத புண்யவாந்நியதாயுஶ்ச ப்ராணகாதிந்யபி மர்மணி வித்தோ வைத்யகுணேநாஸமக்ரஸ்ய-அஸகலஸ்ய, மர்மணோऽபிகாதாஶ்ச கஶ்சித்யதி வித்தோ ஜீவேத், ஸோऽபி வைகல்யமஶ்நுதே-விகலதாஂ ப்ராப்ய ஜீவதீத்யர்தஃ| வைத்யஶப்தஃ ப்ராதாந்யாத்ரவ்யாதிபாதத்ரயமுபலக்ஷயதி| வைத்யகுணேந-பாதத்ரயஸம்பத்த்யேத்யர்தஃ| யதஶ்சைவஂ மர்மாபிகாதஃ ஸாபாயஃ ப்ராணோபரோதகத், தஸ்மாத்காரணாத் மர்மஸு க்ஷாராதீந் யத்நாத்-தாத்பர்யேண, வர்ஜயேத்-பரிஹரேத் அக்ந்யாதீநத்ராதிஶப்தேந பல்லாதகரஸகபிகச்சுஶூகாதீநாஂ க்ரஹணம்|

Adhikarana svalpo~api marmAghAto~ati pIDAkaraH ,marmAshrayA rogA api tadvat (4) · Śloka 4

மர்மாபிகாதஃ ஸ்வல்போऽபி ப்ராயஶோ பாததேதராம்| ரோகா மர்மாஶ்ரயாஸ்தத்வத்ப்ரக்ராந்தா யத்நதோऽபி ச||௭௦|| இதி ஶ்ரீவைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸூநுஶ்ரீமத்வாக்படவிரசிதா யாமஷ்டாங்கஹதயஸஂஹிதாயாஂ த்விதீயே ஶாரீரஸ்தாநே மர்மவிபாகோ நாம சதுர்தோऽத்யாயஃ||௪||

ஏவஂ மர்மாபிகாதோ ரக்ஷ்யஃ| யஸ்மாந்மர்மாபிகாதஃ ஸுஷ்ட்வதிஶயேநால்போऽபி ப்ராயஶோ-பாஹுல்யேந, பாததேதராஂ-அதிஶயேந பீடயதி| ந கேவலஂ மர்மாபிகாதோ பாததே யாவத்ரோகா அபி மர்மாஶ்ரயாஸ்தத்வத்பாதந்தே| யத்நதோऽபி-ஆதரேணாபி, ப்ரக்ராந்தாஃ-உபக்ராந்தாஃ, இதி| இதி ஶ்ரீமகாங்கதத்தபுத்ரஶ்ரீமதருணதத்தவிரசிதாயாமஷ்டங்கஹதய- டீகாயாஂ ஸர்வாங்கஸுந்தராக்யாயாஂ த்விதீயே ஶாரீரஸ்தாநே மர்ம- விபாகோ நாம சதுர்தோऽத்யாயஃ ஸமாப்தஃ|| ௪||

Adhikarana atha garBavyApannAma caturtho~adhyAyaH --pratij~jA (1) · Śloka 1

அதாதோ கர்பவ்யாபதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||

அத ப்ரகரணாயாதகர்பவ்யாபச்சிகித்ஸிதப்ரதர்ஶநார்தமத்யாயாரம்பஃ|| ௧||

Adhikarana garBiNyAH sashUle puShpadarshane cikitsAkramaH (2) · Śloka 2

ஸ்த்ரீ சேதாபந்நகர்பா பரிஹார்ய்யாண்யாஸேவேத| ததஶ்ச யஸ்யாஃ பஸ்திபார்ஶ்வஶ்ரோணியோநிமுகேஷு ஶூலஂ புஷ்பதர்ஶநஂ ச ஸ்யாத் தாஂ மதுஸுகஶிஶிராஸ்தரணஶயநஸ்தாமீஷதவநதஶிரஸஂ ஶீதப்ரதேஹபரிஷேகாதிபிருபாசரேத்||௨||

ஆபந்நகர்பா ஸம்ப்ராப்தகர்பா ஸ்த்ரீ பரிஹார்ய்யாண்யாஸேவேத சேத் ததஶ்ச யத்யஸ்யாஃ ஶூலஂ புஷ்பதர்ஶநஂ ச ஸ்யாத் ததஸ்தாஂ மதுத்வாதிகுணயுக்தஶயநஸ்தாஂ ஶீதைஃ ப்ரதேஹாபிருபாசரேத்|| ௨||

Adhikarana cikitsAvisheShAH (3) · Śloka 3

தத்யதா-ஸஹஸ்ரதௌதேந ஸர்பிஷாऽதோநாபேஃ ஸர்வதஃ ப்ரதிஹ்யாத்| மதுகஸித்தஸர்பிஷா ஸுஶீதேந பிசுமாப்லாவ்ய யோநிஸமீபே ஸ்தாபயேத்| கவ்யேந பயஸா மதுகாம்புநா ந்யக்ரோதாதிகஷாயேண வ பரிஷேசயேத்| பரிபீததத்ஸ்வரஸாநி ச தைலாநி யோநௌ நிதாபயேத்| தச்சங்கஸித்தஸ்ய வா க்ஷீரஸர்பிஷஃ பிசும்||௩||

ஸஹஸ்ரதௌதஂ ஸர்பிர்யதநேகஶோऽக்நௌ விலாப்ய ஶீதோதகே ப்ரக்ஷிப்ய ஸ்த்யாநீக்ரியதே| மதுகேந ஸித்தஂ ஸர்பிஸ்ததோக்தம்| தச்சங்கைர்ந்யக்ரோதாதிஶங்கைஃ ஸித்தஸ்ய க்ஷீரஸர்பிஷஃ பிசுஂ யோநௌ தத்யாத்| க்ஷீரமேவ ப்ரமத்ய ஸம்பாதிதஂ ஸர்பிஃ க்ஷீரகதம்|| ௩||

Adhikarana garBiNyAH raktAtisrAve cikitsA (4) · Śloka 4

அதிஸ்ரவதி து ரக்தே தத ஏவ அக்ஷமாத்ரஂ ப்ராஶயேத்| கேவ- லாதேவ வா க்ஷீரஸர்பிஷஃ| பத்மோத்பலகுமுதகிஞ்ஜல்கஂ ச ஸமதுஶர்கரஂ லேஹயேத்| தாதகீகைரிகிஸர்ஜரஸாஞ்ஜநசூர்ணஂ வா மதுநா| ந்யக்ரோதா- தித்வக்ப்ரவாலகல்கஂ வா| ஶஶைணஹரிணருதிரஂ வா ஸக்ஷௌத்ரஂ பாயயேத்| த்திவிதாரீஜீவந்தீர்வா பயஸா| நீலோத்பல- ஸிதாபக்வலோஷ்டசந்தநாதி வா| தண்டுலாம்புவாஸாரஸாந்ய- தரேண| கந்தப்ரியங்குஸிதோத்பலஶாலூகோதும்பரஶலாடுந்ய- க்ரோதஶங்காநி வாऽऽஜேந பயஸா| கஶேருகமணாலகஶங்காடககாஶ்மர்யபருஷகத்ராக்ஷாஸாரி- வாப்ரபௌண்டரீகாநந்தோத்பலகதம்பபீஜக்வாதேந வா ஶர்க- ராமதுமதுரேண ஶாலிசூர்ணம்| ஜீவநீயஶதஂ வா க்ஷீரம்| பலாதிபலாஶாலிஷஷ்டிகேக்ஷுமூலகாகோலீஶதேந பயஸா ஸமதுஶர்கரேண ரக்தஶால்யோதநஂ ஸுஶீதஂ போஜயேத்| ஶீத- வீர்ய்யஜாங்கலரஸேந வா| ரக்தபித்தக்ரியாஶ்ச ஶோதநவர்ஜ்யாஃ ப்ரயுஞ்ஜீத| ஸௌம்யாஶ்ச மநோऽநுகூலாஃ கதாஃ||௪||

ரக்தே த்வதிஸ்ரவதி தத ஏவ ந்யக்ரோதாதிஸித்தாத் க்ஷீரஸர்பிஷோऽக்ஷமாத்ரஂ ப்ராஶயேத்| கேவலாதேவ வா க்ஷீரஸர்பிஷோऽக்ஷமாத்ரஂ ந து ந்யக்ரோதாதிஶங்கஸித்தாத் க்ஷீரஸர்பிஷஃ| பத்மாதிகிஞ்ஜல்கஂ ச மதுஶர்கராப்யாஂ யுக்தஂ லேஹயேத்| மதுநா வா தாதக்யாதிசூர்ணம்| மதுநைவ ந்யக்ரோதாதித்வசாஂ ஶங்காணாஂ ச கல்கம்| ஸக்ஷௌத்ரஂ வ ஶஶாத்யந்யதமருதிரம்| த்த்யாதிகஂ ச பயஸ நீலோத்பலாதீநி தண்டலாம்புவாஸாரஸயோரந்யதரேண| பக்வோ மல்லோஷ்டஸ்ததோக்தஃ| ஆஜேந பயஸ கந்தப்ரியங்வாதீநி| கஶேருகாதீநாஂ கஷாயேண மாதுர்ய்யஸம்பாதநமாத்ராப்யாஂ ஶர்கராமதுப்யாஂ மிஶ்ரேண ஶாலிசூர்ணஂ பாயயேத்| ஜீவநீயௌஷதஶதஂ க்ஷீரஂ வா பாயயேத்| பலாதிபலாதிஶதக்ஷீரேண மதுஶர்கராஸஂயுக்தேந ஸுஶீதஂ ரக்தஶால்யோதநஂ போஜயேத்| ஶீதவீர்ய்யாணாஂ ச ஜாங்கலாநாஂ ரஸேந வா ஸுஶீதஂ ரக்தஶால்யோதநஂ போஜயேத்| ஶோதநவர்ஜ்யாஶ்ச ஸர்வா ரக்தபித்தோக்தாஃ க்ரியாஃ யதாவஸரஂ குர்வீத|| ௪||

Adhikarana shoNitasrAvaM vinA bastyAdi- shUle cikitsA (5) · Śloka 5

அதஷ்டஶோணிதாஂ து மதுகபயஸ்யாஸுரதாருபிஃ ஸித்தஂ பயஃ பாயயேத்| தாம்ரவல்யஶ்மந்தகஶதாவரீபயஸ்யாபிர்வா| விதார்ய்யாதிகணேந வா| ஶ்வதஂஷ்ட்ராஸ்வரஸக்ஷீரஸித்தஂ வா ஸர்பிஃ| பலாண்டுரஸஸித்தஂ வா ஸக்ஷௌத்ரம்||௫||

யதா து ஶோணிததர்ஶநஂ விநைவ பஸ்த்யாதௌ ஶூலஂ கேவலஂ பவதி| கர்பிண்யாஸ்ததா தாஂ மதுகாதிஸித்தஂ பயஃ பாயயேத்| தாம்ரவல்யாதிஸித்தஂ வா பயஃ| விதார்ய்யாதிகணஸித்தஂ வா| ஶ்வதஂஷ்ட்ராஸ்வரஸக்ஷீராப்யாஂ வா ஸித்தஂ ஸர்பிஃ பாயயேத்| பலாண்டுரஸஸித்தஂ வா க்ஷௌத்ரயுக்தஂ ஸர்பிஃ|| ௫||

Adhikarana trimAsaM yAvadasrasrutau garBasyAsAdhyatvam (6) · Śloka 6

அஸம்பூர்ணத்ரிமாஸாயாஸ்து புஷ்பதர்ஶநே கர்பஃ ப்ராயோ ந திஷ்ட- த்யஸஞ்ஜாதஸாரத்வாத்||௬||

ப்ரதமாந்மாஸாதாரப்ய மாஸத்ரயஂ புஷ்பதர்ஶநே ஸம்யக் சிகித்ஸிதோऽபி கர்பஃ கோஷ்டே ந திஷ்டத்யஸஞ்ஜாதஸாரத்வாத்| ஸ்ரவத்யேவேத்யர்தஃ| தேந ப்ரதமமாஸத்ரயஂ புஷ்பதர்ஶநே ப்ராயோ கர்பஶ்சிகித்ஸயாபி கோஷ்டே ந திஷ்டதி| மாஸத்ரயாதூர்த்வமபி சதுர்தாதிஷ்வபி மாஸேஷ்வகாடிந்யாத்|

Adhikarana AmAnvaye puShpadarshane cikitsopakramaH (7) · Śloka 7

ஆமாந்வயே சோர்த்வமபி விருத்தோபக்ரமத்வாத்| தத்ர ரூக்ஷஶீ- தாநி ப்ரயுஞ்ஜீத||௭||

ஆமாந்வயே புஷ்பதர்ஶநே விருத்தோபக்ரமத்வாத்கர்பஃ கோஷ்டே ந திஷ்டதி| ஆமே ஹ்யுஷ்ணதீக்ஷ்ணாதிகா க்ரியா| ஸா து கர்பே விபரீதா| அதோ விருத்தோபக்ரமத்வம்| யத்ர சதுர்தாதிஷ்வபி மாஸேஷ்வாமாந்வயோ நாஸ்தி, தத்ர புஷ்பதர்ஶநேऽபி கர்போ விதாரயிதுஂ ஸுஶக்யதே| தத்ர த்வாமாந்வயே ரூக்ஷஶீதாந்யௌஷதாநி ப்ரயுஞ்ஜீத|| ௭||

Adhikarana tatra cikitsAvidhiH (8) · Śloka 8

தத்யதா-ப்ராகுபவாஸஂ ததோ துராலபாமதோஶீரபர்படக- கநசந்தநாதிவிஷாபலாகட்வங்கதாந்யாகக்வாதபாநம்| தணதாந்யஶாலிஷஷ்டிகபேயாமஶநஂ ச முத்காதியூஷைஃ| ஜிதே த்வாமே ஸ்நிக்தஶீதாநி பூர்வவத்||௮||

தத்யதேத்யாதிநா தேஷாமேவோபயோகவிஶேஷஂ தர்ஶயதி| ஔஷதாத் பூர்வமுபவாஸஃ துராலபாதிக்வாதஸ்ய பாநம்| தணதாந்யாதிபேயா முத்காதியூஷைஶ்சாஶநஂ ப்ரயுஞ்ஜீதேதி ஸம்பத்யதே| ஏவமாமே ஜிதே ப்ரதமபுஷ்பதர்ஶநவத் ஸ்நிக்தாதீந்யுபயுஞ்ஜீத|| ௮||

Adhikarana AmagarBapAte cikitsA (9) · Śloka 9

ஆமகர்பே து பதிதே மத்யாநாமந்யதமஂ ஸாமர்த்யதஃ பாயயேத்| கர்பகோஷ்டவிஶுத்த்யர்தமர்திவிஸ்மரணார்தஞ்ச| அமத்யபாஂ பாச- நீயத்ரவ்யோபஹிதாபிஃ ஸ்நேஹலவணவர்ஜ்யாபிஃ ஸதிலாபி- ருத்தாலகாதியவாகூபிருபாசரேத் யாவந்தோ மாஸாஸ்தாவந்த்ய- ஹாநீதி| ததஃ ப்ரீணநைர்பலாநுரக்ஷிபிரஸ்நேஹைராஹாரைராதோஷதாதுக்லேத- ஶுத்தேஃ| ஆமகர்பஶேஷேண ஹி புநஃ புநரகுஶலமநுஷஜ்யேத| தஸ்மாத் தீக்ஷ்ணைரநவஶேஷயந்நுபாசரேத்| ததஃ பரஂ ஸ்நேஹபாநை- ர்பஸ்திபிராஹாரைஶ்ச தீபநீயபாசநீயஜீவநீயபஂஹணீய- மதுரவாதஹரைரிதி||௯||

ஆமகர்பபாதே மத்யாநாமந்யதமஂ கர்பிணீஂ பாயயேத்| ப்ரயோஜநநிர்தேஶஸ்தத்குணமந்யத் ப்ரதர்ஶயிதும்| அமத்யபா யா கேநசித் காரணேந மத்யஂ ந பிபதி தாஂ பாசநீயத்ரவ்யஸம்மிஶ்ராபிரஸ்நேஹலவணாபிஃ ஸதிலாபிஃ துணதாந்யயவாகூபிருபாசரேத்| யாவத் ஸங்க்யே மாஸி கர்ப பாதஸ்தாவத் ஸங்க்யாந்யஹாநி அயஂ க்ரமஃ| ததோऽநந்தரமேவாதோஷாதிஶுத்தேஃ ப்ரீணநாதிகுணைராஹாரைருபாசரேத்| குத இத்யாஹ-ஆமகர்பஶேஷேணேத்யாதி| ததநு ச ஸ்நேஹபாநைர்பஸ்திபிஸ்ததா தீபநீயாதியுக்தைராஹாரைரிதி|| ௯||

Adhikarana garBasyopaviShTakopashuShkakasamBavahetuH (10) · Śloka 10

யஸ்யாஃ புநர்மஹதி ஜாதஸாரே கர்பே வர்ஜ்யாநாமவர்ஜநாத் புஷ்ப- தர்ஶநஂ ஸ்யாதந்யத்வா யோநிஸ்ரவணம்| தஸ்யாஸ்தந்நிமித்தஂ வாயுஃ ப்ரகுபிதஃ பித்தஶ்லேஷ்மாணௌ பரிகஹ்ய கர்பஸ்ய ரஸவஹாஂ நாடீஂ ப்ரதிபீட்யாவதிஷ்டதே| ததோ நாட்யாஂ தோஷைஃ குல்யாயாமிவ வஹநாத்கர்போ வத்திமநாப்நுவந்நுபவிஶத்யுபஶுஷ்யதி வா||௧௦||

மஹதி ஜாதஸாரே வர்ஜ்யாவர்ஜநாத்யோநிரார்த்தவமந்யத்வா கிஞ்சித் ஸ்ரவதி| தஸ்யா யோநிஸ்ருதிநிமித்தஂ வாயுஃ குபிதஃ ஸந் பித்தஶ்லேஷ்மாணௌ பரிகஹ்ய யா து நாடீ மாதுராஹாரஸாரஂ ரஸஂ கர்பஸ்ய வஹதி தாஂ நாடீஂ ப்ரதிபீட்ய திஷ்டதி| ததஸ்தயா தத்வத்தயா நாட்யா குல்யயேவ தணாதிச்சந்நயா கேதாரோ கர்போ வத்திமப்ராப்நுவந்நுபவிஶத்யுபஶுஷ்யதி வா|| ௧௦||

Adhikarana upaviShTakagarBalakShaNam (11) · Śloka 11

தத்ர யஸ்யாஃ காதாசித்கார்த்தவபரிஸ்ராவாவல்பௌ ச தஶ்யேதே ஸததஂ ச கர்பஃ ப்ராப்தாத் பரிமாணாதபரிஹீயமாந ஏவ ஸ்புரதி| ந ச குக்ஷிர்விவர்ததே, தமுபவிஷ்டகமித்யா- சக்ஷதே||௧௧||

தத்ர த்வௌ பேதௌ| ஏகோ வத்த்யப்ராப்திஃ த்விதீய உபஶோஷஃ| ப்ரதமே காதாசித்கேந ஸ்ராவேண கர்போ ந பரிஹீயதே| நாபி வர்ததே| ஸ்புரதி ச தமுபவிஷ்டகமித்யாசக்ஷத ஆசாற்ய்யாஃ|| ௧௧||

Adhikarana upashuShkakagarBalakShaNam (12) · Śloka 12

யதா து ப்ரதிமாஸமார்த்தவஂ ப்ரத்யஹஂ வா பரிஸ்ரவணஂ நாத்யல்பஂ ச ததா பரிஹீயமாணோ கர்பஶ்சிராத் கிஞ்சித் ஸ்பந்ததே| குக்ஷிஶ்ச வத்தோऽபி பரிஹீயதே| ததுபஶுஷ்ககஂ நாகோதரஂ ச||௧௨||

த்விதீயே த்வதிஸ்ராவாத்தத்தோऽபி பரிஹீயதே| சிராத் ஸ்தோகஂ ச ஸ்பந்ததே| குக்ஷிஶ்ச வத்தோऽபி பரிஹீயதே| தஂ கர்பமுபஶுஷ்ககநாகோதரஶப்தாப்யாமாசக்ஷதே|| ௧௨|

Adhikarana upaviShTakanAgodarayoH prasavakAlanishcayaH (13) · Śloka 13

தௌ து மாதுராஹாரதேஜஸாऽல்பேநாப்யாய்யமாநௌ யதா புஷ்டௌ ஸ்யாதாஂ கேஶதஶநாதியுக்தௌ| ததா வர்ஷகணைரபி ப்ரமதா ப்ரஸூயேத ஏவ||௧௩||

தௌ சோபவிஷ்டகோபஶுஷ்ககௌ மாதுராஹாரதேஜஸ ஸ்வல்பேநாப்யாய்யமாநௌ க்ரமேண யத புஷ்டௌ ஸ்யாதாஂ தத கேஶதஶநாதியுக்தௌ பஹுபிரபி வர்ஷைஃ ப்ரமதா ப்ரஸூயேத்|| ௧௩||

Adhikarana vAtikopaviShTakanAgodarayorlakShaNAni (14) · Śloka 14

தத்ர வாதேநோபவிஷ்டகோபஶுஷ்ககயோர்வாயுஃ ப்ரதிஹந்யதே| ஸஶப்தஂ பேநிலஂ விச்சிந்நஂ ஶகதுபவேஶ்யதே| மூத்ரமுபருத்யதே| கடீபஷ்டஹதயேஷு வேதநா| ஜம்பா, நித்ராநாஶோऽபீக்ஷ்ணஂ ப்ரதிஶ்யாயஃ, ஶுஷ்ககாஸஃ, ஸாதஃ, க்ஷ்வேடேதே இவ கர்ணௌ, துத்யேதே இவ ஶங்கௌ| பிபீலிகாபிரிவ ஸஂஸஜ்யதே ஶரீரஂ பரிந்தந்நிவ வாயுர்ப்ரமதி குக்ஷௌ தம இவ ப்ரவேஶ்யதே| துஃகேநாந்நஸ்ய ஜரணம்| அஹரஹஃ பரிஹாநிஃ| ஸ்புடிதவிவர்ணபருஷத்வக்த்வஂ ச பவதி||௧௪||

தத்ரேத்யாதிநா தோஷவிஶேஷேண தயோர்லக்ஷணமுச்யதே| தத்ராபத்யவிஶேஷஸேவயா யதோபவிஷ்டகோபஶுஷ்ககயோர்வாயோராதிக்யஂ பவதி ததா தத்ர வாதஹேதுகயோருபவிஷ்டகோபஶுஷ்ககயோஃ கோஷ்டசரோ வாயுஸ்தாப்யாஂ ப்ரதிஹந்யதே| ஸஶப்ததாதியுக்தஂ ச ஸகத் கர்பிண்யுபவேஶ்யதே| ஸுபோதமந்யத்|| ௧௪||

Adhikarana paittikopaviShTakanAgodararyorlakShaNAni (15) · Śloka 15

பித்தேந தாம்ரஹரிதமுபவேஶ்யதே| தூமகோऽம்லகஶ்சர்திமூர்ச்சாக்ஷிஹதயதாஹஃ| பீதரக்தகோமூத்ராபநேத்ரமூத்ரநகத்வக்த்வஂ காலீ துர்பலா நித்யஶூநா ச நாரீ பவதி||௧௫||

பித்தேநோபயோர்கர்பிண்யாஸ்தாம்ரஹரிதஶகதுபவேஶநாதி ஸுபோதம்| கோமூத்ரவத் பீதரக்தநேத்ராதித்வம்|| ௧௫||

Adhikarana shlaiShmikopaviShTakanAgodarayorlakShaNAni (16) · Śloka 16

ஶ்லேஷ்மணா மதுராஸ்யத்வமுத்க்லேஶஃ ஶ்லேஷ்மோத்வமநஂ பக்தத்வேஷஃ ஶ்வேதஹஸ்தபாதநேத்ரதா காஸஃ ஶ்வாஸஶ்ச||௧௬||

ஶ்லேஷ்மணா தயோர்கர்பிண்யா மதுராஸ்யத்வாதிகஂ பவதீதி தோஷவிஶேஷலக்ஷணம்|| ௧௬||

Adhikarana upaviShTakanAgodarayoH sAmAnyA cikitsA (17) · Śloka 17

தயோர்ஜீவநீயபஂஹணீயமதுரௌஷஸித்தாநாஂ ஸர்பிஷாமுபயோகஃ| ததா பயஸாஂ ரஸாநாமாமகர்பாணாஂ ச கர்பவத்திகரஃ| ததா ஸம்போஜநமேதைரேவ ச கதாதிபிஃ| ஸுபிக்ஷாயா அபீக்ஷ்ணஂ யாநவாஹநாபவர்ஜ்ஜநபஂஹணைருபபாதநம்||௧௭||

சிகித்ஸா தூபயோஃ ஸாமாந்யேந ஜீவநீயாதிஶதஸர்பிராதிகா| ஏஷாமுபயோகோ கர்பவத்திகர இத்யர்தஃ| ததா ஏதைரேவ ஸர்பிராதிபிஹ் ஸம்போஜநஂ ஸஹ போஜநம்| தைரேவ ச ஸுபிக்ஷாயாஸ்தப்தாயா கர்பிண்யா யாநவாஹநாதிபிரபவர்ஜநம்| உபபாதநமுபஸ்காரஃ தாநம்| இதி ஸாமாந்யேநோபவிஷ்டகோபஶுஷ்ககயோர்விவத்தநார்தஂ சிகித்ஸிதம்|| ௧௭||

Adhikarana vAtikopaviShTakanAgodara- yoshcikitsA (18) · Śloka 18

அத விஶேஷேண வாதே பூர்வமேவ ஸைந்தவோபஹிதஂ க்ஷீரபஸ்திஂ தத்த்வா ஶீதோதகஸ்நாதாஂ மது ஶால்யோதநஂ போஜயேத்| ததோ விதார்ய்யாதிகணஸாதிதேந ஸர்பிஷாऽநுவாஸயேத்| நிவாதஂ ச ஸேவேத||௧௮||

வாதாதிதோஷே விஶேஷேண அதேத்யாதிநா கதயதி-பஸ்திதாநாதநுபோஜநம்| ததோऽநுவாஸநம்| ஸுபோதம்|| ௧௮||

Adhikarana paittikopaviShTakanAgodarayoshcikitsA (19) · Śloka 19

பித்தே மதுகவிதாரீநிர்ய்யூஹஸித்தஂ பயஃ பிபேத்| திஸ்ரஃ ஸ்தூலகுக்குடீர்நிஸ்துஷமாஷாடகஂ ச க்ஷீரோதகேநோலூகலே ஸஂக்ஷுத்ய தத்ரஸேந ஸர்பிஷா ச தித்திரிகபிஞ்ஜலாந்யதரரஸஂ ஸாதயித்வா பாயயேதுபவிஷ்டகவிவர்தநார்தமுபஶுஷ்ககபஂஹணார்தஂ ச| அஜாஸர்பிஷா க்ஷீரேண ஜீவநீயைஶ்ச ஸஂஸ்கதாஂ யவாகூஂ பிபேத்| பயஸ்யா காகோலீத்வயஸுநிஷண்டககல்கேந பயஸா ச ஸர்பிர்விபாசயேத்| தத்கால்யஂ க்ஷீராநுபாநமுபயுஞ்ஜீத| ஆம- கர்பரஸேந சாஶ்நீயாத்| தாநேவ ச தத்ர பஷ்டாந் பக்ஷயேத்| ஜலசரமாஂஸாநி ச||௧௯||

ஸ்தூலாஶ்ச தாஃ குக்குட்யஸ்ததோக்தாஃ தேந மாஷகுக்குடீரஸேந ஸர்பிஷா மிஶ்ரிதேந ஸஹ தித்திரேஃ கபிஞ்ஜலஸ்ய வா ரஸஂ ஸாதயித்வா உபவிஷ்டகவிவர்தநார்தமுபஶுஷ்ககபஂஹணார்தஞ்ச பாயயேதிதி ஸம்பந்தஃ | ஜீவநீயாநாஂ யதாஸஂஸ்காரஂ மாத்ரா| பயஸ்யாதீநாஂ சதுர்ணாஂ கல்கேந தச்சதுர்குணஂ ஸர்பிஃ பயஸா ஸ்நேஹஸமேந விபசேத்| பயஸ்யா க்ஷீரவிதாரீ| கால்யஂ ப்ராதஃ| தஸ்மிந க்ஷீராநுபாநே ப்ரயுக்தே போஜநகாலே ஆமகர்பாணாஂ த்வசிரகாலஜாதாநாஂ ப்ராணிநாஂ ரஸேநாவமஶ்நீயாத்| தாநேவாமகர்பாஂஸ்தத்ரைவ ரஸே பஷ்டாந்நிஸ்தாலிதாந் பக்ஷயேத் தத்தஜ்ஜலசாரிணாஂ ஹஂஸாதீநாஂ மாஂஸாநி ச|

Adhikarana shlaiShmikopaviShTakanA- godarayoshcikitsA (20) · Śloka 20

கபே த்வாநூபௌதகபிஶிதோபதஂஶாமச்சஸுராஂ த்ரிராத்ரஂ பஞ்சராத்ரஂ ஸப்தராத்ரஂ வா பிபேத்| திலமுத்கமாஷலவணபில்வபாத்ரைஃ| பஞ்சபிர்கதபாத்ரஂ ஸஂயோஜ்ய ஸ்வநுகுப்தஂ நிதாபயேத்| ததஃ ப்ராதஃ பிண்டஂ பில்வமாத்ரஂ ஶதஶீதச்சாகதுக்தநுபாநஂ வாऽஶ்நீயாத்| அத்ரைவ வா பதர- சூர்ணபாத்ரமபி நிதத்யாத்||௨௦||

பிஶிதமுபதஂஶஃ பாநோபாயபோஜநஂ யஸ்யாஃ ஸுராயாஸ்தாம்| திலாதீநாஂ பஞ்சாநாமேகீகத்ய சூர்ணஸ்ய பஞ்சபாத்ரஂ கதஸ்ய பாத்ரேண ஸஂயோஜ்ய நிதாபயேத்| ஸ்வநுகுப்தஂ கத்வைஷ ததஃ ப்ரயோகஃ| அத்ரைவ பதரசூர்ணபாத்ரப்ரக்ஷேபோ த்விதீயஃ| பாத்ரஂ ஶுஷ்கத்ரவ்யஸ்ய சதுஷ்ஷஷ்டிபலாநி| கதஸ்யாஷ்டாவிஂஶத்யதிகஂ பலஶதம்||௨௦||

Adhikarana garBasya sarvathA avRuddhau tatpAtanam (21) · Śloka 21

ஏவமவத்தௌ தீக்ஷ்ணைர்விரேசயேதபராபாதநீயைஶ்ச பாதயேத்||௨௧||

ஏவஂ கர்போ ந வர்ததே ததா கர்பிணீஂ தீக்ஷ்ணைர்த்ரவ்யைர்விரேசயேத் அபராபாதநீயைர்வா ப்ரயோகைர்கபஂ பாதயேத்|| ௨௧||

Adhikarana lInagarBalakShaNam (22) · Śloka 22

யஸ்யாஃ புநர்வாதோபஸஷ்டஸ்ரோதஸி லீநோ கர்பஃ ப்ரஸுப்தோ ந ஸ்பந்ததே தஂ லீநமித்யாஹுஃ||௨௨||

லீநோ நாம கர்போ யோ கர்பிண்யா வாதோபஸஷ்டஸ்ரோதஸி லீநோ ந ஸ்பந்ததே|| ௨௨||

Adhikarana lInagarBacikitsA (23) · Śloka 23

தத்ர ஶ்யேநோத்க்ரோஶகோமத்ஸ்யகோதாஶிகிகுக்குடதித்திரீணாமந்யதமஸ்ய ரஸேந பூரிஸர்பிஷ்கேண மாஷயூஷேண வா கதாட்யேந ரக்தஶால்யோதநஂ போஜயேத்| ஸக்தூந் வா திலமாஷபில்வஶலாடுயுக்தாந் பயஸ பாயயேத் மேத்யமாஂஸோபதஂஶஂ வா மார்த்வீகம்| தைலேந சாபீக்ஷ்ணமுதரவங்க்ஷணோருகடீபார்ஶ்வபஷ்டாந்யப்யஜ்யாத்| முஹுர்முஹுஶ்சைநாஂ ஹர்ஷயேத்| பூர்வோக்தஂ சேக்ஷேத||௨௩||

தத்ர லீநே கர்பே ஶ்யேநாதீநாமந்யதமஸ்ய ரஸேந பஹுஸர்பிஷ்கேணாதவா மாஷயூஷேண கதாட்யேந மூலகயூஷேண வா கதாட்யேந ரக்தஶால்யோதநஂ போஜயேத்| ஸக்தூந் வா திலாதிஸஂயுக்தாந் க்ஷீரேண பாயயேத்| பில்வஶலாடு பாலபில்வம்| மேத்யஂ மேதுரம்| ஸுபோதம்| பூர்வோக்தஂ கர்பவத்திகரோக்தம்|| ௨௩||

Adhikarana udAvartacikitsA (24) · Śloka 24

யஸ்யாஃ புநருதாவர்தவிபந்தஃ ஸ்யாத்தாஂ வாதஹரஸ்நிக்தாந்நபாநைருபாசரேத்| அஷ்டமே து மாஸே மதுகஸித்தேந தைலேநாநுவாஸயேத்| ததஸித்தௌ வீரணஶாலிகுஶகாஶேக்ஷுபாலிகாவேதஸபரிவ்யாதமூலாநாஂ பூதீகாநந்தாகாஶ்மர்யபரூஷகமதூகமதுகமத்வீகாநாஂ ச பயஸாऽர்தோதகேநோத்கஹ்ய ரஸஂ தேந ப்ரியாலபிபீதகமஜ்ஜதிலகல்கயுக்தேநேஷல்லவணோஷ்ணேந நிரூஹயேத்| விகதவிபந்தாஂ ச ஸ்நாதாஶிதாஂ ஸாயஂ தேநைவ தைலேநாநுவாஸயேத்||௨௪||

யஸ்யா இத்யாதி ஸுபோதம்| அஷ்டமே மாஸே த்வநுவாஸநஂ தேநாநுவாஸநேநாஸித்தௌ வீரணாதீநாஂ ஸப்தாநாஂ மூலாநாஂ பூதீகாதீநாஂ யதாஸம்பவஂ மூலாநாஂ பலாநாஂ ச க்ஷீரோதகாப்யாஂ அநுக்வாதநேந சூர்ணமேலநேந ரஸமுத்கஹ்ய தேந ரஸேந ப்ரியாலாதிகல்கமிஶ்ரேண ஈஷல்லவணேநேஷதுஷ்ணேந ச நிரூஹயேத்| வீரணஂ தணவிஶேஷஃ| இக்ஷுபாலிகா கரங்கஶாலிரிக்ஷுஃ பரிவ்யாதோ ஜலவேதஸஃ| விகதோதாவர்தவிபந்தாஂ சாநுவாஸயேத்| தேநைவ மதுகஸித்தேந தைலேந|| ௨௪||

Adhikarana udAvartepekShAyAM vyApat (25) · Śloka 25

உதாவர்தோ ஹி ஸமுபேக்ஷிதஃ ஸஹஸா ஸகர்பாஂ கர்பிணீமதிபாதயேத்||௨௫||

அவஶ்யஂ சோதாவர்த்தே சிகித்ஸாஂ குர்யாத்| யத் உதாவர்த உபேக்ஷிதஃ ஸஹஸ ஶீக்ரமேவ ஸகர்பாஂ கர்பிணீஂ ஹந்யாத்|| ௨௫||

Adhikarana AmagarBasrAvahetavaH (26) · Śloka 26

யஸ்யாஃ புநரதிமாத்ரதோஷோபசயாத்யதோக்தைர்வா வ்யவாயாதிபிரந்யைர்வா வ்யாதிபிஃ பூர்வோபசிதேந வா ஜநந்யபத்யயோஃ கர்மணா பந்தநாந்முச்யதே கர்பஃ பலமிவ வந்தாத்ஸமுக்தபந்தநோ கர்பஶய்யாமதிக்ரம்ய கதப்லீஹாந்த்ரவிவரைரவஸ்ரஂஸமாநஃ கோஷ்டஸஂக்ஷோபமாபாதயதி| ததஃ கோஷ்டஸஂக்ஷோபாத்வாயுரபாநோ மூடஃ குக்ஷிபஸ்திபார்ஶ்வோதரயோநிஶூலாநாஹவிண்மூத்ரஸங்காநாபாத்ய கர்பஂ ச்யாவயதி தருணஂ ஶோணிதபாவேந| ஸோऽபிஹிதஃ ப்ராக்||௨௬||

யஸ்யா இத்யாதி ஸுபோதம்| கர்பஸ்ய பந்தநஂ யத்ர தத்ர மாதுரநுபந்தோ பவதி பரிபோஷார்தம்| வந்தாத்யேந ஶாகாயாஂ நிபத்யதே பலம்| ஸ வ்யாபந்நோ கர்ப ஆமஃ ஸந் ஶோணிதபாவேநாபி ப்ரஸூயதே| தத்ர ச விதேயமுக்தம்|| ௨௬||

Adhikarana mRutagarBAyA lakShaNam (27) · Śloka 27

விவத்தே து கர்பே ஸ்தப்தஂ ஸ்திமிதஂ ஶீதமஶ்மகர்பமிவோதரமாபாதி| ஶூலமதிகமுபஜாயதே| ந ச ஸ்பந்ததே கர்போ நாऽऽவ்யஃ ப்ராதுர்பவந்தி| ந ஸ்ரவதி யோநிரக்ஷிணீ சாஸ்யாஃ ஸ்ரஂஸ்யேதே| ததா பஶமரதிபரீதா வ்யததேऽந்யதா சேஷ்டதே தாம்யதி ப்ராம்யதி ரோதித்யஹர்நிஶம்| ந ஸ்வபிதி| பூத்யுச்ச்வாஸா கச்ச்ராச்ச்வஸித்யதிகஷ்டஂ ப்ராணிதி| ஜக்ஷிதீத்யேவஂவிதாஂ ஸ்த்ரியஂ மதகர்பாஂ வித்யாத்||௨௭||

யதா து வத்தோ வ்யாபத்யதே ததா கர்பிண்யாஃ ஸ்தப்தோதரத்வாதிகஂ கரோதி| ஆவ்யோ கர்பப்ரஸவவேதநாஃ| அக்ஷ்ணோஃ ஸ்ரஂஸோ பந்தஃ ப்ரஂஶஃ| பூதிருச்ச்வாஸோ யஸ்யாஃ ஸா ததோக்தா| அதிகஷ்டஂ ப்ராணிதி| கதமபி சேஷ்டாஸு ப்ரபவதி| ஜீவதி வா கஷ்டஂ ச ஜக்ஷிதிபக்ஷயதி| ஸ்வபிதி வா இத்யேவஂவிதலக்ஷணயுக்தாஂ ஸ்த்ரியஂ மதகர்பாஂ வித்யாத்|

Adhikarana mUDhagarBalakShaNam (28) · Śloka 28

தஂ து கர்பஂ கதாசிதஸம்யகபத்யபதமநேகதா ப்ரதிபந்நஂ விகுணேநேவ வாயுநா பீடிதஂ மோஹிதஂ ச மூடகர்பமித்யாஹுஃ| விகுணாநிலப்ரதிபீடநவைசித்ர்யாதஸங்க்யகதிஂ ச||௨௮||

தஂ கர்பஂ கதாசித்வாதவஶாதஸம்யகநார்ஜவேநாபத்யபதஂ யோநிமார்கஂ ப்ரவத்தஂ வாயுநா பீடிதஂ மோஹிதமஸ்பந்தஂ மூடகர்பமித்யாஹுராசார்ய்யாஃ| வாயுபீடநவைசித்ர்யாச்ச தஸ்ய கர்பஸ்யாஸங்க்யகதித்வம்|| ௨௮||

Adhikarana mUDhagarBagatayaH sthAnAni ca (29) · Śloka 29

ஸமாஸதஸ்து த்ரிவிதா கதிருர்த்வா, திர்ய்யங், ந்யுப்ஜா ச| ஸஂஸ்தாநாநி புநரஷ்டௌ| தாந்யத்ரைவோத்தரத்ர வக்ஷ்யந்தே||௨௯||

ஸஂக்ஷேபேண த்ரிவிதா கதிரூர்த்வாதிபேதேந| ஊர்த்வா யஸ்யாமுத்திதோ கர்ப ஆயாதி| திரஶ்சீநா கர்பிணீபார்ஶ்வயோஃ கதபாதஶிரஸஃ| ந்யுப்ஜா அதஶ்ஶிரஸ ஊர்த்வபாதஸ்ய| தஸ்ய ச கர்பஸ்யாஷ்டௌ ஸஂஸ்தாநாநி| தாநி ச வக்ஷ்யந்தே- ௧. ஸக்திப்யாமாகமநமேகம்| ௨. ஏகேந ஸக்த்நா த்விதீயம்| ௩. ஸ்பிங்மூலேந ததீயம்| ௪. திர்ய்யக் சதுர்தம்| ௫. பார்ஶ்வவத்தஶிரஸஃ பஞ்சமம்| ௬. பாஹுத்வயேந ஷஷ்டம்| ௭. வக்ரேண பஷ்டேந பாணிபாதஶிரஸா யோநிமுகாகமநஂ ஸப்தமம்| ௮. ஏகேந பாதேந யோநிஂ த்விதீயேந குதமித்யஷ்டமம்|| ௨௯||

Adhikarana asAdhyamUDhagarBAlakShaNam (30) · Śloka 30

தேஷு ஸர்வேஷ்வபி விபரீதேந்த்ரியார்தாமாக்ஷேபயோநிப்ரஂஶஸஂவரணமக்கலஶ்வாஸப்ரமாபிபந்நாஂ ஶீதகாத்ராஂ பூத்யுத்காராஂ ச வர்ஜயேத்||௩௦||

தேஷு ஸர்வேஷ்வபி மூடகர்பேஷு விபரீதேந்த்ரியார்தத்வாதியுக்தாஂ கர்பிணீஂ வர்ஜயேத்| ந சிகித்ஸேதித்யர்தஃ|| ௩௦||

Adhikarana mRutagarBashalyopekShAyAM vyApat (31) · Śloka 31

ந து க்ஷணமப்யுபேக்ஷேத கர்பஶல்யம்| தத்விநிருச்சவாஸீகத்யாऽऽஶு ஜநநீஂ ஹந்யாத்||௩௧||

ஶல்யபூதஂ கர்பஂ மதஂ ஸந்தஂ க்ஷணமபி பிஷங்நோபேக்ஷேத| தத்தி கர்பஶல்யஂ ஜநந்யா உச்ச்வாஸரோதஂ கத்வ தாஂ ஹந்யாத்|| ௩௧||

Adhikarana sacetanamUDhagarBasya Cedane vyApattatrAnuShTheya~jca (32) · Śloka 32

ஸசேதநஶ்ச கர்பஃ ஶஸ்த்ரேண விதார்ய்யமாணோ விஷயமங்காநி விக்ஷிபேத்| தஸ்மாத் தத்ஸங்கே ஸூத்யஃ ப்ரயதேரந் புர்வோக்தாநி ச மந்த்ரௌஷதாநி ப்ரயுஞ்ஜீத||௩௨||

அவிஜ்ஞாநாச்ச ஸசேதநோऽபி கர்பஃ ஶஸ்த்ரேண விதார்ய்யமாணோ விஷமஂ கத்வாங்காநி விக்ஷிபந் நிருச்ச்வாஸீகத்ய ஜநநீஂ ஹந்யாதிதி ஸம்பந்தஃ| தஸ்மாத்தஸ்ய ஜிவதோ கர்பஸ்ய ஸங்கே அப்ரஸவே ஸூத்யோ யா அநுபூதாநேகப்ரஸவாஸ்தாஃ| ப்ரஸவாய நாநாவிதைருபாயைஃ ப்ரயதேரந்|| ௩௨||

Adhikarana garBasa~ggasya traividhyam (33) · Śloka 33

த்ரிவிதஸ்து ஸங்கோ பவதி| ஶிரஸ்யஂஸே ஜகநே வா| தஸ்ய ஹி ஸங்கஸ்த்ரிவிதோ பவதி| மூடகர்பநிர்ஹரணந்தத்ர மதாந்தராணி மூடகர்பஸ்ய து ஜராயுபாதநஸாமாந்யஂ கர்மேத்யேகே| மந்த்ராதிக- ர்மாதர்வவேதவிஹிதமித்யேகே| தஷ்டகர்மணா ஶல்யஹர்த்ரா ஶல்யா- ஹரணமித்யேகே||௩௩||

யஃ புநர்மூடகர்பஸ்தஸ்யைகே ஆசார்ய்யாஃ அசேதநஸாமாந்யாஜ்ஜராயுபாதநஸதஶஂ கர்மேதி கதயந்தி| அந்யே மந்த்ராதிகஂ தைவேஹேதோஃ| கேசிதாऽऽஹரணமாஶுகாரித்வாத்ப்ரத்யக்ஷோபாயத்வாச்ச|

Adhikarana garBashastrakarmaNaH kaShTatamatvam (34) · Śloka 34

ந த்வதஃ கஷ்டதமமஸ்தி ஶஸ்த்ரகர்ம| யதோ யோநியகத்ப்லீஹாந்த்ரகர்பாஶயாதீநாஂ மத்யே தாநநுபஹிஂஸதாऽஸ்பர்ஶவதா ஶஸ்த்ரமவசார்ய்யமுத்கர்ஷணவ்யாவர்தநோத்கர்தநச்சேதநபேதநபீடநர்ஜூகரணாநி சைகேந பாணிநா கார்ய்யாணி||௩௪||

அதோ கர்பஶஸ்த்ரகர்மணோऽந்யச்சஸ்த்ரகர்ம கஷ்டதமஂ நாஸ்தி| யதோ யோந்யாதீநி ரக்ஷ்யாணி ஸ்பர்ஶநேநைவ ஶஸ்த்ரமவசார்ய்யமதஷ்டிகோசரத்வாத்| ஏகேநைவ பாணிநோத்கர்ஷணாதீநி கார்ய்யாணீத்யதிகஷ்டம்|| ௩௪||

Adhikarana mUDhagarBe prANasaMshayerAshu shastramavacAryam (35) · Śloka 35

தஸ்மாதீஶ்வரமாபச்ச்ய பரஂ ச யத்நமாஸ்தாய தத்வித்யஸஹிதஸ்தமுபக்ரமேத்| அக்ரியாயாஂ த்ருவஂ மரணம்| உபக்ரமே ஸஂஶயஃ| ததோதராऽஶ்மரீப்ரபதீநபி||௩௫||

தஸ்மாத்பிஷகீஶ்வரமாபச்ச்ய யதா மதாயாமயஶஸா யோகோ ந பவதீதி| பரஂ ச யத்நமாஸ்தாய கதாப்யாஸைஶ்ச பிஷக்பிஃ ஶஸ்த்ரேணோபக்ரமேத| யஸ்மாதநாஹரணே கர்பஸ்ய கர்பிண்யாஶ்ச த்ருவமவஶ்யஂ மத்யுர்பவதி| உபக்ரமே து ஸஂஶயஃ| ப்ரஸங்காதுதராதீநாமப்யேவஂ விஜ்ஞேயம்|

Adhikarana mUDhagarBAharaNavidhiH (36) · Śloka 36

அதோத்தாநாயா வ்யாபுக்நஸக்த்யா வஸ்த்ரசும்பலாந்நமிதகடிப்ரதேஶாயாஶ்ச தந்வநாகவந்திகாஶால்மலீபிச்சாகதைரப்யஜ்ய ஹஸ்தஂ யோநிஂ ச கர்பமாஹரேத்||௩௬||

வ்யாபுக்நே ஸங்குசிதே ஸக்திநீ| வஸ்த்ரசும்பலஂ பட்டமயஃ கோமலபிண்டஃ| நாகவந்திகா ஸல்லகீ ஸ்வநாமிகா| வா நாகமத்திகேதி பாடஃ| ஹஸ்தஂ பிஷஜஃ| இத்யுத்தாநாயா கர்பமாஹரேத்|| ௩௬||

Adhikarana tatra prakArAntaranirdeshaH (37) · Śloka 37

தத்ர ஸக்திப்யாமாகதஸ்யாநுலோமமாஞ்சநமேவ| ஏகஸக்திப்ரபந்நஸ்யேதரஂ ஸக்திஂ ப்ரஸார்ய்ய| ஸ்பிக்தேஶாகதஸ்ய ஸ்பிக்தேஶஂ ப்ரதிஷித்யோர்த்வமுத்க்ஷிப்ய ஸக்திநீ ப்ரஸார்ய்ய| திர்ய்யகாகதஸ்ய பரிகஸ்யேவாபரார்தமுத்க்ஷிப்ய பூர்வார்தமபத்யபதஂ ப்ரத்யார்ஜவமாநீய| பார்ஶ்வாபவத்தஶிரஸோஂऽஸஂ ப்ரதிபீட்யோர்த்வமுத்க்ஷிப்ய ஶிரோऽபத்யபதமாநீய| பாஹுத்வயப்ரபந்நஸ்யோர்த்வமுத்பீட்யாऽஸௌ ஶிரோமூலமாநீய நிர்ஹரேத்||௩௭||

தத்ரேத்யாதி ஆச்சாநமாத்மதிக்கர்ஷணம்| ஸக்திநீ ப்ரஸார்ய்ய தந்நிர்ஹரேதிதி ஸம்பந்தஃ| ஸ்பிக்தேஶஂ யோநிமுகாதந்தைர்நீத்வா பாதௌ யோநிமுகமாநீய| ஸக்திநீ ப்ரஸார்ய கர்பஸ்ய| பரிகோ தண்டாகார ஆயுதோ யோநிமத்யே ஹி தத்பரிவர்தநே சிநத்தீதி| பூர்வார்தஂ ஶிரோபாகஃ| பார்ஶ்வே வக்ரஂ ஶிரோ யஸ்ய| தஸ்யாஂ ஸம்ப்ரதிபீட்ய ஶிர அபத்யபதமாநீய நிர்ஹரேத்|| ௩௭||

Adhikarana shastradAraNArhamUDhagarBalakShaNam (38) · Śloka 38

யஸ்த்வாபுக்நமத்யஃ பாணிபாதஶிரோபிர்யோநிஂ ப்ரதிபத்யதே| யஶ்சாபுக்ந ஏகேந பாதேந யோநிஂ த்விதீயேந பாயும்| தௌ மூடௌ ஹஸ்தேநாஹர்துமஶக்யாவிதி ஶஸ்த்ரமவசாரயேத்||௩௮||

யௌ வா தாப்யாஂ ஸஂஸ்தாநாப்யாஂ மூடகர்பௌ தௌ த்வாவேவ ஹஸ்தேநாஹர்த்துமஶக்யத்வாத் ஶஸ்த்ரதாரணமர்ஹதஃ|| ௩௮||

Adhikarana tatra shastrAvadAraNavidhiH (39) · Śloka 39

அத ஸ்த்ரியமாஶ்வாஸ்ய மண்டலாக்ரேணாங்குலிஶஸ்த்ரேண வா (ஶிரோ) விதார்ய்ய ஶிராஃ கபாலாந்யாஹத்ய கர்பஶங்குநா கஹீத்வா சிபுகே தாலுந்யுரஸி கக்ஷ்யாயாஂ வாऽபஹரேத்| அபிந்நஶிரஸஂ சாக்ஷிகூடே கண்டே வா| ததாஸஂஸக்தஸ்யாஂஸதேஶே பாஹுஂ சித்வா| ததேரிவாத்மாதஸ்ய வாதபூர்ணமுதரமவதார்ய்ய நிரஸ்யாந்த்ராணி ஶிதிலீபூதமாஹரேத்| ஜகநஸக்தஸ்ய ஜகநகபாலாநி தாரயித்வேதி||௩௯||

அதேத்யாதி ஸுபோதம்| கர்பஶங்குஃ பூர்வோக்தஂ வக்ரவக்த்ரஂ யந்த்ரம்| கர்பஸ்ய ஹி கக்ஷ்யாத்யாஸஜ்ஜநே படிஶவத்| யஸ்ய து யுக்திவஶாத் கபாலாந்யவிதாரிதாநி தஸ்யாக்ஷிகூடே கண்டே வா ஶங்க்வா படிஶவத் ஸக்திஃ|| ௩௯||

Adhikarana api ca- (40) · Śloka 40

யத்யத்வாயுவஶாதங்கஂ ஸஜ்ஜேத்கர்பஸ்ய கண்டஶஃ| தத்தச்சித்வா ஹரேத்ஸம்யக்ரக்ஷேத்ராரீஂ ச யத்நதஃ||௪௦||

அபி சேதி ஸமுச்சயே| யதித்யாதி ஸுபோதம்|| ௪௦||

Adhikarana vyapagatagarBashalyAyA upacArAH (41) · Śloka 41

அதாபதந்தீமபராஂ பாதயேத்பூர்வவத்பிஷக்| ஏவஂ நிர்ஹதஶல்யாந்து ஸிஞ்சேதுஷ்ணேந வாரிணா| தத்யாதப்யக்ததேஹாயை யோநௌ ஸ்நேஹபிசுஂ ததஃ| யோநிர்மதுர்பவத்தேந ஶூலஂ சாஸ்யாஃ ப்ரஶாம்யதி| தீப்யகாதிவிஷாராஸ்நாஹிஂக்வேலாபஞ்சகோலகாத்| சூர்ணஂ ஸ்நேஹேந கல்கஂ வா க்வாதஂ வா பாயயேத்தஃ| கடுகாதிவிஷாபாடாஶாகத்வகிங்குதைஜநீஃ| தத்வச்ச தோஷஸ்யந்தார்தஂ வேதநோபஶமாய ச| த்ரிராத்ரமேவஂ ஸப்தாஹஂ ஸ்நேஹமேவ ததஃ பிபேத்| ஸாயஂ பிபேதரிஷ்டஂ ச ததா ஸுகதமாஸவம்| ஶிரீஷககுபக்வாதபிசூந்யோநௌ ச நிக்ஷிபேத்| உபத்ரவாஶ்ச யேऽந்யே ஸ்யுஸ்தாந்யதாஸ்வமுபாசரேத்| பயோ வாதஹரைஃ ஸித்தஂ தஶாஹஂ போஜநே ஹிதம்| ரஸோ தஶாஹஂ ச பரஂ லகுபத்யால்பபோஜநா| ஸ்நேஹாப்யங்கபரா ஸ்நேஹாந் பலாதைலாதிகாந் பஜேத்| ஊர்த்வஞ்சதுர்ப்யோ மாஸேப்யஃ ஸ க்ரமேண ஸுகாநி ச||௪௧||

மதகர்ப ஆஹதே யாऽவஶிஷ்டऽபரா ஸ பூர்வோக்தா| தீப்யகாதீநாஂ ஸமாநாஂ சூர்ணஂ ஸ்நேஹேந கதாத்யந்யதமேந யதாயோக்யஂ பாயயேத்| தேஷாமேவ கல்கஂ வ| கல்கோ ஜலபிஷ்டத்ரவ்யம்| தீப்யகாதிவத் கடுகாதீநி| ஏவமேவௌஷதேந த்ரிராத்ரமாஸீத தோஷஸ்ராவாய வேதநோபஶமாய ச| தோஷோ ந வாதாதிஃ| அபிது ரக்தபிச்சாதிஃ| த்ர்யஹாதூர்த்வஂ ஸ்நேஹமேவ ஸப்தராத்ரஂ பிபேத்| ஔஷதப்ரதிஷேதார்தமேவகாரஃ| ஏவஂ ஸாயமரிஷ்டஂ ப்ராதஃ ஸ்நேஹே பீதே| உபத்ரவா ஜ்வராதயோ வ்யாதயஃ| ஏவஂ த்ர்யஹமௌஷதம்| ஸ்நேஹஃ ஸப்தராத்ரம்| தஶாஹஂ பயஃ| தஶாஹஂ மாஂஸரஸ இதி க்ரமஃ| ததோऽநந்தரஂ ஸ்நேஹாப்யங்கபரா ஸதீ வாதவ்யாதிநிர்திஷ்டாந் பலாதைலாதிகாந் பஜேத்| ஆதிஶப்தேந தத்ஸ்வரூபாணாமந்யேஷாஂ க்ரஹணம்| ததஶ்சதுர்தமாஸாந்தஂ யாவல்லகுபோஜநத்வாதியுக்தா, பஞ்சமாந்மாஸாதாரப்ய க்ரமேண ந ஸஹஸ யதேஷ்டாநி ஸுகாநி பஜேத்|| ௪௧||

Adhikarana balAtailam (42) · Śloka 42

அத பலாதைலமுபதேக்ஷ்யாமஃ| பலாமூலாகஷாயஸ்ய பாகாஃ ஷட்| தாவந்த ஏவ பயஸோ யவகோலகுலத்ததஶமூலக- ஷாயஸ்ய பாகோ பாகஶ்சதுர்தஶஸ்தைலஸ்ய| தத்ஸர்வமைகத்யஂ கத்வ ஶ்லக்ஷ்ணபிஷ்டாநி சாவாப்ய காகோலீக்ஷீரகாகோலீ- ஜீவகர்ஷபகமுத்கபர்ணீமாஷபர்ணீமேதாக்ஷீரஶுக்லாமது- கதேவதாருமஞ்ஜிஷ்டாசந்தநஶாரிவாதகரகுஷ்டஶதாவர்ய்யஶ்வ- கந்தாபுநர்நவாஶதபுஷ்பாவராபத்ரரஸஸரலஶைலேயைலாவசா- ऽகருகாலாநுஸாரிஸைந்தவாநி ஶநைர்மத்வக்நிநா ஸாதயித்வா ஸுபாஜநேऽநுகுப்தஂ நிதத்யாத்| ஏஷ பகவதோ தந்வந்தரே- ரபிமதஸ்தைலராஜோ ராஜ்ஞாஂ ராஜமாத்ராணாஂ ஸூதிகாநாஂ கஶாநாஂ ஶிஶூநாமதீதவயஸாஂ ஸுகுமாராணாஂ ஶூலிநாஂ மஹாக்ரஹ- கஹீதாநாஂ தீர்கரோகக்ஷபிதவபுஷாஂ மர்மவித்தபதிதாபிஹத- பக்நவிஶ்லிஷ்டதேஹாநாஂ தைவோபகாதாதபிஶப்தமநோஜ்வரபரீ- தாநாஂ பாநநாவநாப்யங்கபஸ்திஷு ப்ரயோஜ்யஃ| தேந பல- பௌருஷஸ்மதிமதிமேதாக்நிவீர்ய்யௌஜாஂஸி விவர்தந்தே| பக்ஷா- காதாக்ஷேபகார்த்திதாதிவிவிதவாதவிகாரகுல்மஹிக்காஶ்வாஸ- காஸா நிவர்தந்தே| அஹரஹஶ்சோபயுஜ்யமாநே ஷண்மாஸாதந்த்ர- வத்திஃ ப்ரஶாம்யதி ச| வந்த்யா ச புத்ரஂ குணவந்தமிச்சயா லபத இதி||௪௨||

ஸ்நேஹாந் பஜேதித்யுக்திப்ரஸங்கேந பலாதைலமேகமுச்யதே| த்விதீயஂ து பலாஶதஂ சிந்நருஹாபாதமித்யாதிஶப்தயுக்தஂ வக்ஷ்யதே| அதேதி மங்கலார்தஃ| பலாமூலக்வாதஸ்ய ஷட் பாகாஃ| க்ஷீரஸ்ய ஷடேவஂ த்வாதஶ| யவாதீநாஂ த்ரயாணாஂ சதுர்தஸ்ய தஶமூலஸ்ய சைகீகத்ய க்வாதஸ்யைகோ பாகஃ| ஏவஂ த்ரயோதஶ பாகாஃ க்வாதஸ்ய| சதுர்தஶோ பாகஸ்தைலஸ்ய| தைலாச்சதுர்தபாகேநாவாபநம்| க்வாத்யத்ரவ்யாணாஂ ஜலாத் ஷோடஶாஂஶஂ மாநம்| க்வாதத்ரவ்யாச்சதுர்குணஃ க்வாதஶேஷஃ| தஶமூலஸமுதாயஸ்ய யவாத்யந்யதமஸமத்வம்| காகோல்யாதீநாஂ பரஸ்பரஸமத்வம்| க்ஷீரஶுக்லா க்ஷீரகாகோலீ| பத்ரஂ கந்தபத்ரம்| ரஸோ போலஃ| காலாநுஸார்ய்யமுஶீரம்| ஏவஂ த்வாத்ரிஂஶதாவாபநத்ரவ்யாணி|| ஸுபோதம்|| ௪௨||

Adhikarana mRutagarBiNyA jIvadgarBaniShkAsanam (43) · Śloka 43

பவந்தி சாத்ர- பஸ்தித்வாரே விபந்நாயாஃ குக்ஷிஃ ப்ரஸ்பந்ததே யதி| ஜந்மகாலே ததஃ ஶீக்ரஂ பாடயித்வோத்தரேச்சிஶும்||௪௩||

பவந்தி சாத்ரேதி தந்த்ரரீதிஃ| கர்பஸ்ய ஜந்மகாலே ஜீவதோ யதி மாதா விபந்நா ஸ்யாத்ததஃ குக்ஷிப்ரஸ்பந்தநேந ஜீவந்தஂ கர்பஂ விதித்வா ததோ பஸ்தித்வாரே விபாட்ய தமுத்தரேத்|| ௪௩||

Adhikarana garBasrAve mAsAnusAraM garBasthA- pakAH yogAH (44) · Śloka 44

மதுகஂ ஶாகபீஜஂ ச பயஸ்யா ஸுரதாரு ச| அஶ்மந்தகஃ கஷ்ணதிலாஸ்தாம்ரவல்லீ ஶதாவரீ| வக்ஷாதநீ பயஸ்யா ச லதா சோத்பலஶாரிவா| அநந்தா ஶாரிவா ராஸ்நா பத்மா ச மதுயஷ்டிகா| பஹதீத்வயகாஶ்மர்ய்யக்ஷீரிஶங்கத்வசோ கதம்| பஶ்நிபர்ணீபலாஶிக்ருஃ ஶ்வதஂஷ்ட்ராமதுபர்ணிகா| ஶங்காடகஂ பிஸஂ த்ராக்ஷா கஶேருமதுகஂ பலா| ஸப்தைதாந் பயஸ யோகாநர்தஶ்லோகஸமாபநாந்| க்ரமாத் ஸப்தஸு மாஸேஷு கர்பே ஸ்ரவதி யோஜயேத்||௪௪||

மதுகாதீநி சத்வாரி ப்ரதமே மாஸே கர்பஂ ஸ்ரவதி யோஜயேத்யதாயோக்யகல்பநயா அஶ்மந்தகாதீநி த்விதீயே| அஶ்மந்தகோ பாலுகபர்ணஃ| தாம்ரவல்லீ ராமதருணீ மஞ்ஜிஷ்டா வா| வக்ஷாதந்யாதீநி பஞ்ச ததீயே| வக்ஷாதநீ த்ருமவ்யாதிஃ| ஸைவ வந்தாகஃ| லதா ப்ரியங்குஃ| அநந்தாதீநி பஞ்ச சதுர்தே மாஸி யோஜயேத்| அநந்தா தூர்வா| பத்மா பத்மசாரிணீ| கதஂ யதோபயோகம்| க்ஷீரிவக்ஷாணாஂ ஶங்கத்வசோ யதாலாபஂ பஞ்சமே| ஶங்கமங்குரம்| பஶ்நிபர்ண்யாதீநி ஷட் ஷஷ்டே| ஶ்வதஂஷ்ட்ரா கோக்ஷுரகஃ| மதுபர்ணிகா ஜீவந்தீ| ஶங்காடகாதீநி ஸப்தமே|| ௪௪||

Adhikarana aShTamamAsAtpraBRutigarBasyApyAyanAyogAH (45) · Śloka 45

கபித்தபில்வபஹதீபடோலேக்ஷுநிதிக்தகாத்| மூலைஃ ஶதஂ ப்ரயுஞ்ஜீத க்ஷீரஂ மாஸே ததாऽஷ்டமே| நவமே ஸாரிவாநந்தாபயஸ்யாமதுயஷ்டிபிஃ| யோஜயேத்தஶமே மாஸி ஸித்தஂ க்ஷீரஂ பயஸ்யயா| அதவா யஷ்டிமதுகநாகராமரதாருபிஃ||௪௫||

இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதௌ அஷ்டாங்கஸஂக்ரஹஸஂஹிதாயாஂ ஶாரீரஸ்தாநே கர்ப- வ்யாபந்நாம சதுர்தோऽத்யாயஃ கபித்தாதீநாஂ ஷண்ணாஂ மூலைஃ ஶதஂ க்ஷீரமஷ்டமே| ஶாரிவாதிசதுஷ்டயேந நவமே| பயஸ்யயா தஶமே| அதவா யஷ்டிமதுகாதித்ரயேண தஶமே| ஸர்வஂ பஂஹணமாமாந்வயஂ விநா ஜ்ஞேயம்|| ௪௫|| இதி ஶ்ரீமந்மஹாமஹோபாத்யாயேந்துவிரசிதாயா- மஷ்டாங்கஸஂக்ரஹவ்யாக்யாயாஂ ஶஶிலேகாயாஂ ஶரீரஸ்தாநே சதுர்தோऽத்யாயஃ