Adhikarana adhyAyopakramaH · Śloka
ஶிராவ்யதவிதேரநந்தரஂ ஶல்யாஹரணவிதிராரப்யதே| யதஃ ஸிராவ்யதவித்யத்யாயே ஶல்யரூபஸ்ய ரக்தஸ்ய ஸகலகாயவ்யாபிநஃ ஸிராவ்யதோபாயேந நிர்ஹரணமுக்தம்| இதாநீஂ ப்ராதேஶிகஸ்ய லோஹாதேஃ ஶல்யஸ்ய ப்ரதிதேஶஸ்திதஸ்ய லக்ஷணஂ நிர்ஹரணோபாயாதிஶ்சாஸ்மிந்நத்யாயே ஶல்யாஹரணவிதௌ நிர்திஶ்யத இத்யாஹ-
Adhikarana shalyAharaNavidhiradhyAyaH shalyagatiBedAH (2-1) · Śloka 1
அதாதஃ ஶல்யாஹரணவிதிமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ|
இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ|
(கத்யஸூத்ரே|௨|
வக்ரர்ஜுதிர்யகூர்த்வாதஃ ஶல்யாநாஂ பஞ்சதா கதிஃ|
|௧|
View original
अथातः शल्याहरणविधिमध्यायं व्याख़्यास्यामः|
इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः|
(गद्यसूत्रे|२|
वक्रर्जुतिर्यगूर्ध्वाधः शल्यानां पञ्चधा गतिः|
|१|
ஸ௦-வக்ராதிபேதபிந்நா ஶல்யாநாஂ பஞ்சப்ரகாரா கதிஃ-கமநம்| கதாசிச்சல்யாநி வக்ரஂ கத்வா, திர்யக்வா ஊர்த்வஂ வா, அதோ வா, கச்சந்திஃ கதாசிதஜு கத்வா| ஏவமுபயதா திர்யகூர்த்வாதோபேதகமநாச்சல்யாநாஂ பஞ்சதா கதிஃ|
Adhikarana antaHshalyasya lakShaNam (1-2) · Śloka 2
|
த்யாமஂ ஶோபருஜாவந்தஂ ஸ்ரவந்தஂ ஶோணிதஂ முஹுஃ||௧||
அப்யுத்கதஂ புத்புதவத்பிடிகோபசிதஂ வ்ரணம்|
மதுமாஂஸஂ ச ஜாநீயாதந்தஃஶல்யஂ ஸமாஸதஃ||௨||
View original
|
ध्यामं शोफरुजावन्तं स्रवन्तं शोणितं मुहुः||१||
अभ्युद्गतं बुद्बुधवत्पिटिकोपचितं व्रणम्|
मृदुमांसं च जानीयादन्तःशल्यं समासतः||२||
ஸ௦-ஏவஂவிதஂ வ்ரணமந்தஃஶல்யஂ ஜாநீயாத்| ஸமாஸதஃஸங்க்ஷேபேண| த்யாமஂ-ஶ்யாமவர்ணம்| ததா, ஶோபருஜாவந்தம்| ததா, முஹுஃ ஶோணிதஂ ஸ்ரவந்தம்| ததா, அப்யுத்கதஂ-ஆபிமுக்யேநோச்ச்ரிதமுந்நதம்| ததா, புத்புதேந துல்யஂ வர்ததே புத்புதவத்| ததா, பிடகைருபசிதஂ-வ்யாப்தம்| ததா, மதுமாஂஸஂ-கோமலமாஂஸம்|
Adhikarana tvaggatashalyasya lakShaNam (3) · Śloka 3
விஶேஷாத்த்வக்கதே ஶல்யே விவர்ணஃ கடிநாயதஃ|
ஶோபோ பவதி|௩|
View original
विशेषात्त्वग्गते शल्ये विवर्णः कठिनायतः|
शोफो भवति|३|
ஸ௦-விஶேஷேண புநஸ்த்வக்கதே ஶல்யே ஶோபோ விவர்ணஸ்ததா கடிநோ தீர்கஶ்ச ஸ்யாத்|
Adhikarana mAMsagatasya lakShaNam (3-4) · Śloka 4
|
மாஂஸஸ்தே சோஷஃ ஶோபோ விவர்த்ததே||௩||
பீடநாக்ஷமதா பாகஃ ஶல்யமார்கோ ந ரோஹதி|
|௪|
View original
|
मांसस्थे चोषः शोफो विवर्द्धते||३||
पीडनाक्षमता पाकः शल्यमार्गो न रोहति|
|४|
ஸ௦-மாஂஸகதே ஶல்யே சோஷஃ ஸ்யாத்| 'ஸர்வாங்கீணஸ்தீவ்ரோऽரதிமாந் தாஹஶ்சோஷ உச்யதே' இத்யாஹுஃ| ததா ஶோபோ விவர்த்ததே| ததா, பீடநஸ்யாக்ஷமத்வஂ பாகஶ்ச, ஶல்யமார்கஶ்ச ரோஹஂ ந யாதி|
Adhikarana peshIgatasya lakShaNam (4) · Śloka 4
|
பேஶ்யந்தரகதே மாஂஸப்ராப்தவச்ச்வயதுஂ விநா||௪||
View original
|
पेश्यन्तरगते मांसप्राप्तवच्छ्वयथुं विना||४||
ஸ௦-பேஶீமத்யகதே மாஂஸகதேந துல்யஂ லக்ஷணம், ஶோதஂ வர்ஜயித்வா| மாஂஸாவயவவிஶேஷோ தீர்கதந்த்வாகதிஃ பேஶீத்யுச்யதே|
Adhikarana snAyugatasya lakShaNam (5) · Śloka 5
ஆக்ஷேபஃ ஸ்நாயுஜாலஸ்ய ஸஂரம்பஸ்தம்பவேதநாஃ|
ஸ்நாயுகே துர்ஹரஂ சைதத்|௫|
View original
आक्षेपः स्नायुजालस्य संरम्भस्तम्भवेदनाः|
स्नायुगे दुर्हरं चैतत्|५|
ஸ௦-ஸ்நாயுகே ஶல்யே ஸ்த்ராயுஜாலஸ்யாக்ஷேபாத்யாஃ ஸ்யுஃ| ஆக்ஷேபஃ-ஆகர்ஷணம்| ஸஂரம்பஃ-க்ஷோபஃ| ஸ்தம்பஃ-ஸ்தப்ததா| வேதநாஶூலம்| ஏதச்ச-ஸ்த்ராயுகஂ ஶல்யஂ, துஃகேந ஹர்துஂ ஶக்யதே|
Adhikarana sirAgatasya lakShaNam (5) · Śloka 5
|
ஸிராத்மாநஂ ஸிராஶ்ரிதே||௫||
View original
|
सिराध्मानं सिराश्रिते||५||
ஸ௦-ஸிராஶ்ரிதே ஶல்யே ஸிராணாமாநாஹஃ ஸ்யாத்|
Adhikarana strotogatasya lakShaNam (6) · Śloka 6
ஸ்வகர்மகுணஹாநிஃ ஸ்யாத்ஸ்ரோதஸாஂ ஸ்ரோதஸி ஸ்திதே|
|௬|
View original
स्वकर्मगुणहानिः स्यात्स्रोतसां स्रोतसि स्थिते|
|६|
ஸ௦-ஸ்ரோதோகதே ஶல்யே ஸ்ரோதஸாஂ ஸ்வகர்மகுணயோர்ஹாநிஃ ஸ்யாத்| யதா,-கண்டஸ்ரோதஃஸ்திதே ஶல்யே பாநாப்யவஹரணஸ்ய நிரோதோ ஜாயதே குணோऽபி யஸ்தஸ்யாப்ரதுஷ்டத்வாதிலக்ஷணஃ ஸோऽப்யஸ்ய ஹீயத இதி| ஏவமந்யேஷாஂ ஸ்வகர்மகுணஹாநிர்வ்யாக்யேயா|
Adhikarana dhamanIgatasya lakShaNam (6-7) · Śloka 7
|
தமநீஸ்தேऽநிலோ ரக்தஂ பேநயுக்தமுதீரயேத்||௬||
நிர்யாதி ஶப்தவாந் ஸ்யாச்ச ஹல்லாஸஃ ஸாங்கவேதநஃ|
|௭|
View original
|
धमनीस्थेऽनिलो रक्तं फेनयुक्तमुदीरयेत्||६||
निर्याति शब्दवान् स्याच्च हृल्लासः साङ्गवेदनः|
|७|
ஸ௦-தமநீஸ்தே ஶல்யே வாயுர்லோஹிதஂ ஸபேநஂ ப்ரேரயேத்| ததா ஸஶப்தோ மருந்நிர்யாதி, ஹல்லாஸஶ்சாங்கபீடாயுக்தஃ ஸ்யாத்|
Adhikarana asthisandhigatasya lakShaNam (7) · Śloka 7
|
ஸங்கர்ஷோ பலவாநஸ்திஸந்திப்ராப்தேऽஸ்திபூர்ணதா||௭||
View original
|
सङ्घर्षो बलवानस्थिसन्धिप्राप्तेऽस्थिपूर्णता||७||
ஸ௦-அஸ்திஸந்திப்ராப்தே ஶல்யே பலவாந் ஸங்கர்ஷஃ-க்ஷோபஃ, ஸ்யாத்| ததா, அஸ்திபூர்ணதா ச ஜாயதே|
Adhikarana asthigatasya lakShaNam (8) · Śloka 8
நைகரூபா ருஜோऽஸ்திஸ்தே ஶோபஃ|
|௮|
View original
नैकरूपा रुजोऽस्थिस्थे शोफः|
|८|
ஸ௦-அஸ்திஸ்தே ஶல்யே, அநேகாகாராஃ (நைகரூபாஃ)-நாநாவிதாஃ, ருஜோ- பக்நரூக்ணமதிதபீடிதாவநுந்நப்ராயாஃ ஸ்யுஃ, ஶோபஶ்ச|
Adhikarana sandhigatasya lakShaNam (8) · Śloka 8
தத்வச்ச ஸந்திகே|
சைஷ்டாநிவத்திஶ்ச பவேத்|௮|
View original
तद्वच्च सन्धिगे|
चैष्टानिवृत्तिश्च भवेत्|८|
ஸ௦-ஸந்திகதே ஶல்யே தத்வதேவ-அஸ்திஸ்தஶல்யேந துல்யஂ லக்ஷணம்| ததா, ஸந்திஸ்தஶல்யாக்ராந்தாவயவஸ்ய சேஷ்டாநிவத்திஃ-வ்யாபாரோபரமஶ்ச பவதி| பூர்வமஸ்திஸந்திகதஸ்ய ஶல்யஸ்ய லக்ஷணமுக்தம்| அதுநா ஶரீரஸந்திகதஶல்யஸ்ய லக்ஷணம்| அந்யோ ஹி ஶரீரஸந்திஃ| ததா ச ராஜயக்ஷ்மநிதாநே வக்ஷ்யதி (ஹ. நி. அ. ௫|௫)-"ஶரீரஸந்தீநாவிஶ்ய" இதி|
Adhikarana koShThagatasya lakShaNam (8-9) · Śloka 9
|
ஆடோபஃ கோஷ்டஸஂஶ்ரிதே||௮||
ஆநாஹோऽந்நஶகந்மூத்ரதர்ஶநஂ ச வ்ரணாநநே|
|௯|
View original
|
आटोपः कोष्ठसंश्रिते||८||
आनाहोऽन्नशकृन्मूत्रदर्शनं च व्रणानने|
|९|
ஸ௦--கோஷ்டஸஂஶ்ரிதே-உதராஶ்ரிதே ஶல்யே, ஆடோபஃ-க்ஷோபஃ ததாऽऽநாஹோ-ஜடராத்மாநம், ததா வ்ரணமுகேऽந்நஶகந்மூத்ரதர்ஶநஂ ச ஸ்யாத்|
Adhikarana marmagatasya lakShaNam (9) · Śloka 9
|
வித்யாந்மர்மகதஂ ஶல்யஂ மர்மவித்தோபலக்ஷணைஃ||௯||
View original
|
विद्यान्मर्मगतं शल्यं मर्मविद्धोपलक्षणैः||९||
ஸ௦-மர்மஸ்தஂ ஶல்யஂ மர்மவித்தோபலக்ஷணைர்வித்யாத்-ஜாநீயாத்| மர்மவித்தஸ்ய ச லக்ஷணஂ ஸங்க்ரஹே கதிதம்| யதா (ஶா. அ. ௭) "தேஹப்ரஸுப்திர்குருதா ஸம்மோஹஃ ஶீதகாமிதா| ஸ்வேதோ மூர்ச்சா வமிஃ ஶ்வாஸோ மர்மவித்தஸ்ய லக்ஷணம்||" இதி|
Adhikarana tvaggatAdInAM strAvato lakShaNam (10) · Śloka 10
யதாஸ்வஂ ச பரிஸ்ராவைஸ்த்வகாதிஷு விபாவயேத்|
|௧௦|
View original
यथास्वं च परिस्रावैस्त्वगादिषु विभावयेत्|
|१०|
ஸ௦-ந கேவலஂ ஸாமாந்யலக்ஷணேந-த்யாமாதிநா, ததா த்வகாதிஸ்தஶல்யவிஶேஷலக்ஷணேந, த்வகாதிஸ்தஂ ஶல்யஂ லக்ஷயேத்| யாவத் யதாஸ்வஂ பரிஸ்ராவைஸ்ததாऽநுரூபைர்விபாவயேத்|
Adhikarana antaHshalyo~apiruDho vraNaH (10) · Śloka 10
|
ருஹ்யதே ஶுத்ததேஹாநாமநுலோமஸ்திதஂ து தத்||௧௦||
View original
|
रुह्यते शुद्धदेहानामनुलोमस्थितं तु तत्||१०||
ஸ௦-தத்-ப்ராங்நிர்திஷ்டஂ ஶல்யஂ, ருஹ்யதே-ரோஹஂ யாதி| கிம்பூதாநாஂ புஂஸாம் ? வமநவிரேசநாதிபிஃ ஶுத்ததேஹாநாம்| ருஹ்யத இதி கர்மகர்தரீதி கேசித், தச்ச ந யுக்தம்| யதஃ கர்மஸ்தபாவகாநாஂ கர்மஸ்தக்ரியாணாஂ ச கர்தா கர்மவத்பவதி| ந கர்தஸ்தபாவகாநாஂ ந ச கர்தஸ்தக்ரியாணாமித்யுக்தம்| ருஹிஶ்ச கர்தஸ்தக்ரியஃ| தஸ்மாத் ரோஹதீதி ருட்| ருடிவாசரதீதி க்யஙந்தோऽயம்| ரூடாபாஸோ ஹ்யயம், ந து ஸம்யக்ரூடஃ| ததா ச வக்ஷ்யதி-"தோஷகோப" இத்யாதி| தஸ்மாதஸ்ய ரூடாபாஸத்வாதேஷைவ வ்யுத்பத்திர்யுக்தா|
Adhikarana rUDhamapi shalyaM bAdhate (11) · Śloka 11
தோஷகோபாபிகாதாதிக்ஷோபாத்பூயோऽபி பாததே|
|௧௧|
View original
दोषकोपाभिघातादिक्षोभाद्भूयोऽपि बाधते|
|११|
ஸ௦-யதஸ்தச்சல்யமஸம்யக்ரூடத்வாத் பூயோऽபி பாததே| ப்ராக்கதபாதமபி புநரபி பீடாஂ ஜநயதி| குதோ ஹேதோஃ ? இத்யாஹ-தோஷகோபஶ்சாபிகாதஶ்ச, தாவாதீ யேஷாஂ தாவநலங்கநாதீநாஂ தே ஏவஂ, தைஃ க்ஷோபஃ-ஸஂரம்பஃ, தஸ்மாத்| தோஷகோபக்ஷோபாத் அபிகாதாதிக்ஷோபாத் பாததே|
Adhikarana tva~gnaShTashalyasyopAyaH (11-12) · Śloka 12
|
த்வங்நஷ்டே யத்ர தத்ர ஸ்யுரப்யங்கஸ்வேதமர்தநைஃ||௧௧||
ராகருக்தாஹஸஂரம்பா யத்ர சாஜ்யஂ விலீயதே|
ஆஶு ஶுஷ்யதி லேபோ வா தத்ஸ்தாநஂ ஶல்யவத்வதேத்||௧௨||
View original
|
त्वङ्नष्टे यत्र तत्र स्युरभ्यङ्गस्वेदमर्दनैः||११||
रागरुग्दाहसंरम्भा यत्र चाज्यं विलीयते|
आशु शुष्यति लेपो वा तत्स्थानं शल्यवद्वदेत्||१२||
ஸ௦-தத்ர-தேஷு த்வங்நஷ்டாதிஷு ஶல்யேஷு மத்யே, த்வங்நஷ்டஂ யத்ர ப்ரதேஶே ஸ்யாத் தத்ர-தஸ்தாநே, அப்யங்காதிபிர்லௌஹித்யஶூலதாஹக்ஷோபாஃ ஸ்யுஃ| யத்ர வா ஸ்தாநே கதஂ ஸ்த்யாநஂ யோஜிதஂ விலீயதே தத்ஸ்தாநஂ ஶல்யவத்-ஸஶல்யஂ வதேத்| யத்வா லேபஃ-சந்தநாதிநா தத்தோ, யத்ராஶ்வேவ ஶுஷ்யதி, தத்ஸ்தாநஂ-த்வக்தேஶஂ, ஶல்யவஜ்ஜாநீயாத்|
Adhikarana mAMsanaShTasyopAyaH (13) · Śloka 13
மாஂஸப்ரணஷ்டஂ ஸஂஶுத்த்யா கர்ஶநாச்ச்லததா கதம்|
க்ஷோபாத்ராகாதிபிஃ ஶல்யஂ லக்ஷயேத்|௧௩|
View original
मांसप्रणष्टं संशुद्ध्या कर्शनाच्छ्लतता गतम्|
क्षोभाद्रागादिभिः शल्यं लक्षयेत्|१३|
ஸ௦-மாஂஸப்ரணஷ்டஂ-மாஂஸேநாதஶ்யதாஂ ப்ராப்தஂ, ஸஂஶுத்த்யா-வமநவிரேசநாதிகயா, யத்கர்ஶநஂ-கஶத்வஂ கதஂ, தஸ்மாத் ஶ்லததாஂ ஶிதிலத்வஂ ப்ராப்தஂ, க்ஷோபாத்- அநேகப்ரகாராத்வேதநாரூபாத், ததா ராகாதிபிர்லக்ஷயேத்|
Adhikarana peshyAdiShu naShTasyopAyaH (13-14) · Śloka 14
|
தத்வதேவ ச||௧௩||
பேஶ்யஸ்திஸந்திகோஷ்டேஷு நஷ்டம்|
|௧௪|
View original
|
तद्वदेव च||१३||
पेश्यस्थिसन्धिकोष्ठेषु नष्टम्|
|१४|
ஸ௦-தத்வதிதி தேந-மாஂஸப்ரணஷ்டேந, துல்யஂ வர்ததே| யதா,-ஶுத்த்யா கர்ஶநாத் ஶ்லததாஂ கதஂ க்ஷோபாத்ராகாதிபிர்லக்ஷயேதிதி|
Adhikarana asthinaShTasyopAyaH (14) · Śloka 14
அஸ்திஷு லக்ஷயேத்|
அஸ்த்நாமப்யஞ்ஜநஸ்வேதபந்தபீடநமர்தநைஃ||௧௪||
View original
अस्थिषु लक्षयेत्|
अस्थ्नामभ्यञ्जनस्वेदबन्धपीडनमर्दनैः||१४||
ஸ௦-அஸ்திஷு நஷ்டஂ ஶல்யமஸ்த்நாமப்யஞ்ஜநாதிபிர்லக்ஷயேத்|
Adhikarana snAvAdiShu naShTasyopAyaH (15-16) · Śloka 16
ப்ரஸாரணாகுஞ்சநதஃ ஸந்திநஷ்டஂ ததாऽஸ்திவத்|
நஷ்டே ஸ்நாயுஶிராஸ்ரோதோதமநீஷ்வஸமே பதி||௧௫||
அஶ்வயுக்தஂ ரதஂ கண்டசக்ரமாரோப்ய ரோகிணம்|
ஶீக்ரஂ நயேத்ததஸ்தஸ்ய ஸஂரம்பாச்சல்யமாதிஶேத்||௧௬||
View original
प्रसारणाकुञ्चनतः सन्धिनष्टं तथाऽस्थिवत्|
नष्टे स्नायुशिरास्रोतोधमनीष्वसमे पथि||१५||
अश्वयुक्तं रथं ख़ण्डचक्रमारोप्य रोगिणम्|
शीघ्रं नयेत्ततस्तस्य संरम्भाच्छल्यमादिशेत्||१६||
ஸ௦-ஸந்திநஷ்டஂ ஶல்யமஸ்திநஷ்டஶல்யவல்லக்ஷயேத் ஸஂ-ஸ்நாயுஶிராஸ்ரோதோதமநீஷு நஷ்டே ஶல்யே, அஸமே பதி-விஷமே மார்கே, ரதமாரோப்ய ரோகிணஂ-ஶல்யவந்தஂ, ஶீக்ரஂ நயேத்-ஆஶ்வேவ தேஶாந்தரஂ ப்ராபயேத்| கிம்பூதஂ ரதம் ? கண்டஂ சக்ரம் யஸ்ய ஸ கண்டசக்ரஃ, தம்| ததஸ்தஸ்ய-ரதஸ்ய, ஸஂரம்பாத்-க்ஷோபாத், ஶல்யமாதிஶேத்-லக்ஷயேத்|
Adhikarana marmanaShTasyopAyAnuktau hetuH (17) · Śloka 17
மர்மநஷ்டஂ பதங்நோக்தஂ தேஷாஂ மாஂஸாதிஸஂஶ்ரயாத்|
|௧௭|
View original
मर्मनष्टं पृथङ्नोक्तं तेषां मांसादिसंश्रयात्|
|१७|
ஸ௦-மர்மநஷ்டஂ ஶல்யஂ பதக் நாபிஹிதம்| குதஃ ? தேஷாஂ-மர்மணாஂ, மாஂஸாதிரேவ ப்ராங்நிர்திஷ்டோ யதஃ ஸஂஶ்ரயோ, ந து பதங்மர்மாணி வித்யந்தே| { ததா ச ஸங்க்ரஹே(ஸூ. அ. ௩௭)-"மர்மப்ரணஷ்டேऽப்யநந்யபாவாந்மாஂஸாதிப்யோ மர்மணாமுக்தஂ பரீக்ஷணஂ பவதி|" இதி|
Adhikarana naShTasya sAmAnyalakShaNam (17) · Śloka 17
|
ஸாமாந்யேந ஸஶல்யஂ து க்ஷோபிண்ய க்ரியயா ஸருக்||௧௭||
View original
|
सामान्येन सशल्यं तु क्षोभिण्य क्रियया सरुक्||१७||
ஸ௦-ஸாமாந்யேந-ஸாமாந்யலக்ஷ்ணேந, க்ஶேபிண்யா க்ரியயா-ஸஂரம்போத்பாதகேந கர்மணா ஶ்வஸநப்ராணாயாமாதிகேந, யத் ஸருக் ஸ்தாநஂ தத் ஸஶல்யஂ ஜாநீயாத்|
Adhikarana adRushyashalyasyAkRutirvraNAkRutyA j~jeyA (18) · Śloka 18
வத்தஂ பது சதுஷ்கோணஂ த்ரிபுடஂ ச ஸமாஸதஃ|
அதஶ்யஶல்யஸஂஸ்தாநஂ வ்ரணாகத்யா விபாவயேத்||௧௮||
View original
वृत्तं पृथु चतुष्कोणं त्रिपुटं च समासतः|
अदृश्यशल्यसंस्थानं व्रणाकृत्या विभावयेत्||१८||
ஸ௦-வத்தஂ-வர்துலம்| பது-பார்ஶ்வாபரபார்ஶ்வாப்யாஂ யத்பரிச்சித்யதே| சதுஷ்கோணஂ-சதுரஸ்ரம்| த்ரிபுடஂ-த்ர்யஸ்ரம்| ஸமாஸதஃ-ஸங்க்ஷேபேண|| அதஶ்யஸ்ய-அநுபலப்தஸ்ய, ஶல்யஸ்ய ஸஂஸ்தாநஂ-ஆகதிஂ, வ்ரணாகத்யா-வ்ரணஸஂஸ்தாநேந, விபாவயேத்-வித்யாத்|
Adhikarana shalyAharaNopAyaBedau (19) · Śloka 19
தேஷாமாஹரணோபாயௌ ப்ரதிலோமாநுலோமகௌ|
|௧௯|
View original
तेषामाहरणोपायौ प्रतिलोमानुलोमकौ|
|१९|
ஸ௦-தேஷாஂ-அதஶ்யாநாஂ ஶல்யாநாம்| ஆகர்ஷணோபாயௌ தௌ ப்ரதிலோமாநுலோமகௌ| ப்ரதிலோமஃ-ஶரீராந்தஃப்ரவேஶவிபர்யயஃ| அநுலோமஃ-ஶரீராந்தஃப்ரவேஶாநுகதஃ| ப்ரதிலோமாநுலோமயோர்நிர்ஹரணவிஷயமாஹ-
Adhikarana tayorviShayaH (19) · Śloka 19
|
அர்வாசீநபராசீநே நிர்ஹரேத்தாத்விபர்யயாத்||௧௯||
View original
|
अर्वाचीनपराचीने निर्हरेत्ताद्विपर्ययात्||१९||
ஸ௦-தயோஃ-ப்ரதிலோமாநுலோமயோர்விபர்யயஃ, தஸ்மாத்விபர்யயாத், அநுலோமஂ பராசீநமாநயேதித்யர்தஃ|
Adhikarana tiryaggataM tUbhayorviShayaH (20) · Śloka 20
ஸுகாஹார்யஂ யதஶ்சித்த்வா ததஸ்திர்யக்கதஂ ஹரேத்|
|௨௦|
View original
सुख़ाहार्यं यतश्छित्त्वा ततस्तिर्यग्गतं हरेत्|
|२०|
ஸ௦-திர்யக்கதஂ ஶல்யஂ யதோ-யஸ்மாத்தேஹதேஶாத், சித்வா-விலுப்ய, ஸுகாஹார்யஂ ஸம்பத்யதே-ஸுகேநாஹர்துஂ ஶக்யதே, ததஃ-தஸ்மாத்தேஹதேஶாத், சித்த்வோத்தரேத்| சித்த்வேத்யத்ர யத்யபி கர்ம கிஞ்சிந்ந நிர்திஷ்டஂ, ததாऽபி த்வங்மாஂஸாதீநாஂ யோக்யத்வாத்தேஷாமேவ கர்மத்வஂ போத்யம்| மாஂஸாதீநி சித்த்வோத்தரேதித்யர்தஃ|
Adhikarana urogatAdiShu shalyeShu nirghAtananiShedhaH (20-21) · Śloka 21
|
ஶல்யஂ ந நிர்காத்யமுரஃகக்ஷாவங்க்ஷணபார்ஶ்வகம்||௨௦||
ப்ரதிலோமமநுத்துண்டஂ சேத்யஂ பதுமுகஂ ச யத்|
|௨௧|
View original
|
शल्यं न निर्घात्यमुरःकक्षावङ्क्षणपार्श्वगम्||२०||
प्रतिलोममनुत्तुण्डं छेद्यं पृथुमुखं च यत्|
|२१|
ஸ௦-ஶல்யமுரோகதமுரஃஸ்தஂ கக்ஷாஸ்தஂ வங்க்ஷணஸ்தஂ பார்ஶ்வஸ்தஂ ச ந நிர்காத்யஂ-ந நிர்காதநீயம்| ததா ப்ரதிலோமஂ-நாநுலோமகதஂ, ததாऽநுத்துண்டஂ வாரிபுத்புதவந்நோந்நதஂ, ததா சேத்யஂ ஶல்யஂ, ததா பதுமுகஂ-விஸ்தீர்ணாநநஂ, ச ந நிர்காத்யம்|
Adhikarana anAharaNIyaM shalyam (21) · Śloka 21
|
நைவாஹரேத்விஶல்யக்நஂ நஷ்டஂ வா நிருபத்ரவம்||௨௧||
View original
|
नैवाहरेद्विशल्यघ्नं नष्टं वा निरुपद्रवम्||२१||
ஸ௦-விஶல்யஂ ஹந்தீதி விஶல்யக்நம்| தாவஜ்ஜீவதி யாவத்ஸஶல்யஃ| ஶல்யாபாயே து ம்ரியதே தந்நாஹரேதேவ| விஶல்யஸ்ய தஸ்ய ப்ராணஹரணத்வாத்| ஏதத்ஸ்வரூபஂ மர்மவிபாகே ஸ்பஷ்டஂ கத்வா வக்ஷ்யதே| நஷ்டஂ வேதி வாஶப்தஶ்சார்தே| நஷ்டஂ-அதஶ்யதாஂ ப்ராப்தஂ ச, யந்நிருபத்ரவஂ-தந்நிமித்தரோகரஹிதஂ, நாஹரேத், ப்ரத்யவாயபயாத்|
Adhikarana hastAhAryaM shalyam (22) · Śloka 22
அதாஹரேத்கரப்ராப்யஂ கரேணைவ|
|௨௨|
View original
अथाहरेत्करप्राप्यं करेणैव|
|२२|
ஸ௦-கரப்ராப்யஂ-ஹஸ்தக்ராஹ்யஂ ஶல்யஂ, கரணைவாஹரேத்-நாபரேண கங்கமுகாதிநா|
Adhikarana siMhamukhAdisvastikayantrAhAryaM shalyam (22) · Śloka 22
இதரத்புநஃ|
தஶ்யஂ ஸிஂஹாஹிமகரவர்மிகர்கடகாநநைஃ||௨௨||
View original
इतरत्पुनः|
दृश्यं सिंहाहिमकरवर्मिकर्कटकाननैः||२२||
ஸ௦-இதரத்-அகரப்ராப்யஂ து ஶல்யஂ, தஶ்யஂ ஸிஂஹமுகாதிபிர்யந்த்ரைராஹரேத்|
Adhikarana ka~gkamukhAdisvastikayantrAhAryaM shalyam (23) · Śloka 23
அதஶ்யஂ வ்ரணஸஂஸ்தாநாத்க்ரஹீதுஂ ஶக்யதே யதஃ|
கங்கபஙாஹ்வகுரரஶராரீவாயஸாநநைஃ||௨௩||
View original
अदृश्यं व्रणसंस्थानाद्ग्रहीतुं शक्यते यतः|
कङ्कभृङाह्वकुररशरारीवायसाननैः||२३||
ஸ௦-அதஶ்யஂ புநஃ ஶல்யஂ வ்ரணஸஂஸ்தாநாதாகலய்ய கங்கமுகதிபிர்க்ரஹீதுஂ ஶக்யதே யதஸ்ததஸ்தைர்ஹரேத்| யத்ததோர்நித்யாபிஸம்பந்தாத்ததோபலம்பஃ|
Adhikarana sandaMSAhAryam Salyam (24) · Śloka 24
ஸந்தஂஶாப்யாஂ த்வகாதிஸ்தம்|
|௨௪|
View original
सन्दंशाभ्यां त्वगादिस्थम्|
|२४|
ஸ௦-த்வகாதிஸ்தஂ ஶல்யஂ ஸந்தஂஶாப்யாஂ நிர்ஹரேத்| ஆதிக்ரஹணாந்மாஂஸாதீநாஂ க்ரஹணம்|
Adhikarana tAlayantrAhAryaM Salyam (24) · Śloka 24
தாலாப்யாஂ ஸுஷிரஂ ஹரேத்|
|௨௪|
View original
तालाभ्यां सुषिरं हरेत्|
|२४|
ஸ௦-ஸுஷிரஂ யச்சல்யஂ த்வகாதிஸ்தஂ தத்தாலயந்த்ராப்யாஂ ஹரேத்,-ந ஸஂதஶாப்யாம்|
Adhikarana nADIyantrAhAryaM Salyam (24) · Śloka 24
|
ஸுஷிரஸ்தஂ து நலகைஃ|௨௪|
View original
|
सुषिरस्थं तु नलकैः|२४|
ஸ௦-ஸுஷிரஸ்தஂ புநஃ ஶல்யஂ நலகைஃ-நாடீயந்த்ரைஃ, ஆகர்ஷேத்|
Adhikarana sheShayantrAhAryaM shalyam (24) · Śloka 24
|
ஶேஷஂ ஶேஷைர்யதாயதம்||௨௪||
View original
|
शेषं शेषैर्यथायथम्||२४||
ஸ௦-ஶேஷஂ ஶல்யஂ ஶேஷைர்யந்த்ரைர்யதாயோகமாஹரேத்|
Adhikarana yantreNAhartumashakyasyashalyasyopAyaH (25) · Śloka 25
ஶஸ்த்ரேண வா விஶஸ்யாதௌ ததோ நிர்லோஹிதஂ வ்ரணம்|
கத்வா கதேந ஸஂஸ்வேத்ய பத்தாऽऽசாரிகமாதிஶேத்||௨௫||
View original
शस्त्रेण वा विशस्यादौ ततो निर्लोहितं व्रणम्|
कृत्वा घृतेन संस्वेद्य बद्धाऽऽचारिकमादिशेत्||२५||
ஸ௦-ஶஸ்த்ரேண வா பூர்வஂ விஶஸ்ய-மாஂஸாதீந் சித்த்வா, ததஃ- அநந்தரஂ, அபநீதரக்தஂ வ்ரணஂ விதாய, ஸர்பிஷா ஸ்வேதயித்வா, வஸ்த்ரபட்டாதிநா ஸர்பிமது பத்த்வா, ஆசாரிகஂ-ஸ்நேஹவித்யுக்தஂ "உஷ்ணோதகோபசாரீ ஸ்யாத்" இத்யாதிகஂ, ஆதிஶேத்-கதயேத்|
Adhikarana sirAsnAyuvIlagnasyopAyaH (26) · Śloka 26
ஸிராஸ்நாயுவிலக்நஂ து சாலயித்வா ஶலாகயா|
|௨௬|
View original
सिरास्नायुविलग्नं तु चालयित्वा शलाकया|
|२६|
ஸ௦-ஸிராஸ்நாயுவிலக்நஂ புநஃ ஶல்யஂ ஶலாகயா சாலயித்வா ஶிதிலீகத்ய, ஆஹரேத்|
Adhikarana hRudayalagnasyopAyaH (26-27) · Śloka 27
|
ஹதயே ஸஂஸ்திதஂ ஶல்யஂ த்ராஸிதஸ்ய ஹிமாம்புநா||௨௬||
ததஃ ஸ்தாநாந்தரஂ ப்ராப்தமாஹரேத்தத்யதாயதம்|
யதாமார்கஂ துராகர்ஷம்|௨௭|
View original
|
हृदये संस्थितं शल्यं त्रासितस्य हिमाम्बुना||२६||
ततः स्थानान्तरं प्राप्तमाहरेत्तद्यथायथम्|
यथामार्गं दुराकर्षम्|२७|
ஸ௦-ஹதயே யதாஶ்ரிதஂ ஶல்யஂ தச்சீதஜலேந த்ராஸிதஸ்ய ஸ்தாநாந்தரகதஂ ஜ்ஞாத்வா, யதாயதஂ-யதாஸ்வஂ விஶிஷ்டயந்த்ரைஃ, ஶல்யஂ நிர்ஹரேத்|
Adhikarana hRudayopAyamanyatrAdishati (27) · Śloka 27
|
அந்யதோऽப்யேவமாஹரேத்||௨௭||
View original
|
अन्यतोऽप्येवमाहरेत्||२७||
ஸ௦-அந்யதோऽபி-அந்யதேஶஸ்தமபி ஶல்யஂ, துராகர்ஷஂ-துஃகேநாக்ரஷ்டுஂ ஶக்யதே, தத் ஸ்வமார்கஂ நயேத் ததேவமேவாஹரேத், யதா ஹத்ஸ்தஂ ஶல்யம் ஸ்தாநாந்தரஂ ப்ராப்தஂ நிர்ஹார்யம்| ததா, யதாமார்கஂ-மார்காநதிக்ரமேண, அந்யதேஶஸ்தமபி ஶல்யமாகர்ஷணீயம்|
Adhikarana asthilagnasyopAyaH (28) · Śloka 28
அஸ்திதஷ்டே நரஂ பத்ப்யாஂ பீடயித்வா விநிர்ஹரேத்|
|௨௮|
View original
अस्थिदष्टे नरं पद्भ्यां पीडयित्वा विनिर्हरेत्|
|२८|
ஸ௦-அஸ்திதஷ்டே-அஸ்த்நி விதஷ்டே ஸ்பஷ்டே ஸதி ஶல்யே, நரஂ பலவந்தஂ பத்ப்யாஂ பீடயித்வா-ஆக்ரம்ய, தச்சல்யஂ விநிர்ஹரேத்| 'அஸ்திநஷ்டே' இதி வா பாடஃ|
Adhikarana upAyAntaram (28) · Śloka 28
|
இத்யஶக்யே ஸுபலிபிஃ ஸுகஹீதஸ்ய கிங்கரைஃ||௨௮||
View original
|
इत्यशक्ये सुबलिभिः सुगृहीतस्य किङ्करैः||२८||
ஸ௦-இத்யஶக்யே-அநேநாபி ப்ரகாரேணக்ரஷ்டுமஶக்யே ஶல்யே, கிங்கரைஃ-பத்யைஃ, மஹாபலைஃ ஸுகஹீதஸ்ய-ஸுஷ்ட்வவஷ்டப்தஸ்ய நரஸ்ய, ஶல்யஂ கங்கமுகாதிநா நிர்ஹரேத்|
Adhikarana evamapyashakyasyopAyaH (29-31) · Śloka 31
ததாऽப்யஶக்யே வாரங்கஂ வக்ரீகத்ய தநுர்ஜ்யயா|
ஸுபத்தஂ வக்த்ரகடகே பத்நீயாத்ஸுஸமாஹிதஃ||௨௯||
ஸுஸஂயதஸ்ய பஞ்சாங்க்யா வாஜிநஃ கஶயாऽத தம்|
தாடயேதிதி மூர்தாநஂ வேகேநோந்நமயந் யதா||௩௦||
உத்தரேச்சல்யம்|
|௩௧|
View original
तथाऽप्यशक्ये वारङ्गं वक्रीकृत्य धनुर्ज्यया|
सुबद्धं वक्त्रकटके बध्नीयात्सुसमाहितः||२९||
सुसंयतस्य पञ्चाङ्ग्या वाजिनः कशयाऽथ तम्|
ताडयेदिति मूर्धानं वेगेनोन्नमयन् यथा||३०||
उद्धरेच्छल्यम्|
|३१|
ஸ௦-ததாப்யஶக்யே-ஏவமபி ஶல்ய ஆஹர்துமஶக்யே, வாரங்கஂ-ஶஸ்த்ராதிமயஸ்ய ஶல்யஸ்ய ஶிகாகாரஂ, வக்ரீகத்ய-குடிலதாஂ ப்ராபய்ய, ததோ தநுர்ஜ்யயா-ஸ்நாய்வாதிமய்யா, ஸுபத்தஂ கத்வா, அநந்தரஂ, வாஜிநஃ-அஶ்வஸ்ய, வக்த்ரகடகே பத்நீயாத்வைத்யஃ| கிம்பூதஃ ? ஸுஸமாஹிதஃ,-தத்கதமநாஃ| கிம்பூதஸ்ய வாஜிநஃ ? ஸுஸஂயதஸ்ய,-ஸுஷ்டு-ஶோபநஂ கத்வா, பத்தஸ்ய| கதஂ ஸுஸஂயதஸ்ய ? பஞ்சாங்க்யா, பஞ்சாநாமங்காநாஂ-சதுர்ணாஂ பாதாநாஂ முகஸஹிதாநாஂ, ஸமாஹாரஃ பஞ்சாங்கீ,-பந்தவிஶேஷஃ, தயா பஞ்சாங்க்யா, பத்தஸ்ய| அநந்தரஂ வாஜிநஂ கஶயா-சர்மயஷ்ட்யா, இதி-ஏவஂ, தாடயேத், யதா ஸ வாஜீ மூர்தாநமுந்நமயந்-உத்க்ஷிபந், வேகேந-பலேநாऽऽக்ராந்த்யா, ஶல்யமுத்தரேத்|
Adhikarana upAyAntaram (31) · Śloka 31
ஏவஂ வா ஶாகாயாஂ கல்பயேத்தரோஃ|
|௩௧|
View original
एवं वा शाख़ायां कल्पयेत्तरोः|
|३१|
ஸ௦-அதவா ஏவஂ-அநேந ப்ரகாரேண, வாரங்கஂ வக்ரதாஂ நீத்வா தநுர்ஜ்யயா ஸுபத்தஂ ஸம்பாத்ய ஸுஸமாஹிதோ பிஷக், வக்ஷஸ்ய ஶாகாமாநமய்ய தநுர்ஜ்யயைவ தஸ்யாஂ தத் பத்நீயாச்சல்யாகர்ஷணார்தம்| அத்ர ச யா ஶாகா கிங்கரஹஸ்தாதிவிமுக்தமாத்ரைவோர்த்வமுந்நம்யமாநா ஶல்யமுத்தரதி தாதஶீ கல்பநீயா|
Adhikarana durbalavAra~ggasyopAyaH (31) · Śloka 31
|
பத்தா துர்பலவாரங்கஂ குஶாபிஃ ஶல்யமாஹரேத்||௩௧||
View original
|
बद्धा दुर्बलवारङ्गं कुशाभिः शल्यमाहरेत्||३१||
ஸ௦-துர்பலஂ-தநு, வாரங்கஂ யஸ்ய ஶல்யஸ்ய தச்சல்யஂ குஶாபிஃ-வஂஶாதிகம்பிகாபிஃ, பத்தா ஶல்யமாகர்ஷேத்|
Adhikarana shoPagrastavAra~ggasyopAyaH (32) · Śloka 32
ஶ்வயதுக்ரஸ்தவாரங்கஂ ஶோபமுத்பீட்ய யுக்திதஃ|
|௩௨|
View original
श्वयथुग्रस्तवारङ्गं शोफमुत्पीड्य युक्तितः|
|३२|
ஸ௦-ஶ்வயதுநா க்ரஸ்தஂ-ஆச்சாதிதஂ, வாரங்கஂ யஸ்ய ஶல்யஸ்ய தச்சல்யமாஹரேத்| கதம் ? யுக்திதஃ,-யதா யுஜ்யதே ததா, ஶோபமுத்பீட்ய-ஊர்த்வஂ பீடயித்வா|
Adhikarana uttuNDitasyopAyaH (32) · Śloka 32
|
முத்கராஹதயா நாட்யா நிர்காத்யோத்துண்டிதஂ ஹரேத்||௩௨||
View original
|
मुद्गराहतया नाड्या निर्घात्योत्तुण्डितं हरेत्||३२||
ஸ௦-உத்துண்டிதஂ ஶல்யஂ-புத்புதவதபிமுகீபூதஂ, நாட்யா நிர்காத்ய-சாலயித்வா, ஹரேத்| கிம்பூதயா? முத்கரேணாஹதயா| முத்கரக்ரஹணமுபலக்ஷணார்தம், பாஷாணாதிபிரப்யாஹதயோத்துண்டிதஂ ஹரேதிதி வேத்யம்|
Adhikarana amArgottuNDitasyopAyaH (33) · Śloka 33
தைரேவ சாநயேந்மார்கமமார்கோத்துண்டிதஂ து யத்|
|௩௩|
View original
तैरेव चानयेन्मार्गममार्गोत्तुण्डितं तु यत्|
|३३|
ஸ௦-தைரேவ ச-முத்கராதிபிராஹதைஃ, அமார்கைருத்துண்டிதஂ-அமார்கோத்துண்டிதஂ, மார்கமாநயேத்-மார்கஂ ப்ராபயேத்|
Adhikarana karNayoktasyopAyaH (33) · Śloka 33
|
மதித்வா கர்ணிநாஂ கர்ணஂ நாட்யாஸ்யேந நிகஹ்ய வா||௩௩||
View original
|
मृदित्वा कर्णिनां कर्णं नाड्यास्येन निगृह्य वा||३३||
ஸ௦-கர்ணஃ கர்ணௌ கர்ணா வா வித்யந்தே யேஷாஂ தே கர்ணிநஃ,-பல்லாதயஃ தேஷாஂ கர்ணஂ மதித்வா-பங்க்த்வா, ஶல்யஂ நிர்ஹரேத்| அதவா நாட்யாஸ்யேந-நாடீமுகேந, நிகஹ்ய நிர்ஹரேத்| "நாடீ பஞ்சமுகச்சித்ரா" (ஹ. ஸூ. அ. ௨௪|௧௩) இத்யேவமாதிக்ரந்தநிர்திஷ்டைர்நாடீயந்த்ரைர்நிர்ஹரேதித்யர்தஃ|
Adhikarana niShkarNasyopAyaH (34) · Śloka 34
அயஸ்காந்தேந நிஷ்கர்ணஂ விவதாஸ்யமஜுஸ்திதம்|
|௩௪|
View original
अयस्कान्तेन निष्कर्णं विवृतास्यमृजुस्थितम्|
|३४|
ஸ௦-அயஸ்காந்தேந-லோஹாகர்ஷகமணிவிஶேஷேண, நிஷ்கர்ணஂ ஶல்யஂ ததா விவதமுகஂ ஜு-ஸ்பஷ்டஂ கத்வாऽவஸ்திதம் நிர்ஹரேத்|
Adhikarana pakkAshayagatasyopAyaH (34) · Śloka 34
|
பக்வாஶயகதஂ ஶல்யஂ விரேகேண விநிர்ஹரேத்||௩௪||
View original
|
पक्वाशयगतं शल्यं विरेकेण विनिर्हरेत्||३४||
ஸ௦-பக்வாஶயஸ்திதஂ ஶல்யஂ விரேசநேந விஶேஷேண நிர்ஹரேத்|
Adhikarana duShTavAtAdInAmupAyaH (35) · Śloka 35
துஷ்டவாதவிஷஸ்தந்யரக்ததோயாதி சூஷணைஃ|
|௩௫|
View original
दुष्टवातविषस्तन्यरक्ततोयादि चूषणैः|
|३५|
ஸ௦-துஷ்டவாதாதீநி சூஷணைர்நிர்ஹரேத்| சூஷணைரிதி பஹுவசநநிர்தேஶாச்சங்காதிபிரிதி போத்யம்|
Adhikarana kaNThagatasyopAyaH (35-36) · Śloka 36
|
கண்டஸ்ரோதோகதே ஶல்யே ஸூத்ரஂ கண்டே ப்ரவேஶயேத்||௩௫||
பிஸேநாத்தே ததஃ ஶல்யே பிஸஂ ஸூத்ரஂ ஸமஂ ஹரேத்|
|௩௬|
View original
|
कण्ठस्रोतोगते शल्ये सूत्रं कण्ठे प्रवेशयेत्||३५||
बिसेनात्ते ततः शल्ये बिसं सूत्रं समं हरेत्|
|३६|
ஸ௦-கண்டஸ்ரோதஃஸ்தே ஶல்யே ஸூத்ரஂ-கார்பாஸாதிஜஂ, பிஸேந கண்டே ப்ரவேஶயேத்- பிஸஸஂலக்நஂ ஸூத்ரஂ கத்வா ஶல்யநிர்ஹரணாய ப்ரவேஶயேதித்யர்தஃ| ஆத்தே-கஹீதே, ஶல்யே பிஸஸஂலக்நே, அநந்தரஂ ஶல்யஂ பிஸஸூத்ரஂ ஸமஂ-துல்யகாலஂ, ஆஹரேத்|
Adhikarana jAtuShasyopAyaH (36-37) · Śloka 37
|
நாட்யாऽக்நிதாபிதாஂ க்ஷிப்த்வா ஶலாகாமப்ஸ்திரீகதாம்||௩௬||
ஆநயேஜ்ஜாதுஷஂ கண்டாத்|
|௩௭|
View original
|
नाड्याऽग्नितापितां क्षिप्त्वा शलाकामप्स्थिरीकृताम्||३६||
आनयेज्जातुषं कण्ठात्|
|३७|
ஸ௦-ஜாதுஷே ஶல்யே கண்டஸ்ரோதஃப்ரவிஷ்டே தத் ஜாதுஷஂ ஶல்யஂ கண்டாதாநயேத்| கதம் ? இத்யாஹ-ஶலாகாஂ கண்டே க்ஷிப்த்வா| கதம் ? நாட்யா-நாடீயந்த்ரேண ப்ரக்ஷிப்ய கண்டதாஹபரிஹாரார்தம்| கீதஶீஂ ஶலாகாம் ? அத்பிஃ ஸ்திரீகதாஂ, நிர்வாபணத்வாரேண| தாஂ ததாவிதாம் ஶலாகாஂ கத்வா நாட்யைவ ஜாதுஷஂ ஶல்யஂ கண்டாதாநயேத்-ஆகர்ஷயேத்| ஜாதுஷமித்யத்ர"த்ரபுஜதுநோஃஷுக்" இத்யண் ஷுகாகமஶ்ச|
Adhikarana ajAtuShasyopAyaH (37) · Śloka 37
ஜதுதிக்தாமஜாதுஷம்|
|௩௭|
View original
जतुदिग्धामजातुषम्|
|३७|
ஸ௦-அஜாதுஷஂ-தாருவேண்வாதிமயஂ ஶல்யஂ, கண்டஸ்ரோதஃஸ்திதஂ ஜதுதிக்தாஂ-லாக்ஷாலிப்தாஂ, ஶலாகாமக்நிதாபிதாஂ நாட்யா க்ஷிப்த்வா பூர்வவச்சல்யமாஹரேத்| ஜதுதிக்தாமித்யுபலக்ஷணார்தம், ஸிக்தாதிதிக்தாமபி| யதா ஶலாகயா ஹர்துஂ யுஜ்யதே ததா கத்வேதி போத்யம்|
Adhikarana matsyAdikaNTakasyopAyaH (37-38) · Śloka 38
|
கேஶோந்துகேந பீதேந த்ரவைஃ கண்டகமாக்ஷிபேத்||௩௭||
ஸஹஸா ஸூத்ரபத்தேந வமதஃ|
|௩௮|
View original
|
केशोन्दुकेन पीतेन द्रवैः कण्टकमाक्षिपेत्||३७||
सहसा सूत्रबद्धेन वमतः|
|३८|
ஸ௦-கண்டகஂ-மத்ஸ்யாதிஜஂ, மாஂஸஸங்கேந புக்தஂ கண்டஸ்ரோதஸி ஸ்திதஂ, த்ரவைஃ-பாநீயாதிபிஃ ஸஹ, பீதேந கேஶோந்துகேநாக்ஷிபேத்| கேஶாநாஂ ஸமூஹஃ-கேஶோந்துகம், தேந| கிம்பூதேந கேஶோந்துகேந ? ஸூத்ரபத்தேந,-தீர்கஸூத்ரக்ரதிதேந| வமதஃ-வமநமாசரதஃ, கண்டகமேகதேஶஸக்தஸூத்ரஂ ஸஹஸைவாக்ஷிபேத்| ஏவஂ ச வமநத்ரவ்யஸஂஸ்கதைர்த்ரவைஃ கேஶோந்துகஂ பாதவ்யமித்யவதிஷ்டதே|
Adhikarana keshondukasyopAyaH (38) · Śloka 38
தேந சேதரத்|
|௩௮|
View original
तेन चेतरत्|
|३८|
ஸ௦-தேந-கண்டகேந, இதரத்-கேஶோந்துகஂ, ப்ரமாதபீதமாஹரேத்| க்ஷதகண்டஶ்ச த்ரிபலாஂ மதுகதஸிதோபேதாமநுகண்டஂ லிஹ்யாத்| ஸுஶ்ருதே சோக்தம் (ஸூ. அ. ௨௭|௧௯)-"அஸ்திஶல்யமந்யத்வாதிர்யக்கண்டாஸக்தமவேக்ஷ்ய கேஶோந்துகஂ தடைகஸூத்ரபத்தஂ த்ரவபக்தோபஹிதஂ பாயயேதாகண்டாத் பூர்ணகோஷ்டஂ ச வாமயேத்| வமதஶ்ச ஶல்யைகதேஶஸக்தஂ ஜ்ஞாத்வா ஸூத்ரஂ ஸஹஸா த்வாக்ஷிபேத்| மதுநா வா தந்ததாவநகூர்சகேநாபஹரேத் ப்ரணுதேத்வாऽந்தஃ|" இதி|
Adhikarana UrdhvamAhartumashakyasyopAyaH (38) · Śloka 38
|
அஶக்யஂ முகநாஸாப்யாமாஹர்துஂ பரதோ நுதேத்||௩௮||
View original
|
अशक्यं मुखनासाभ्यामाहर्तुं परतो नुदेत्||३८||
ஸ௦-முகநாஸாகதஂ ஶல்யஂ முகநாஸாப்யாமாஹர்துமஶக்யஂ-ஆக்ரஷ்டுஂ யந்ந ஶக்யதே, தத்பரதோ நுதேத்| ப்ரகதத்வாந்முகாத் பரதோ நாஸாயாஶ்ச பரதஃ| தஸ்மாத்யேந கேநசிதுபாயேந கோஷ்டஂ நயேதிதி கம்யதே|
Adhikarana grAsashalyasyopAyaH (39) · Śloka 39
அப்பாநஸ்கந்தகாதாப்யாஂ க்ராஸஶல்யஂ ப்ரவேஶயேத்|
|௩௯|
View original
अप्पानस्कन्धघाताभ्यां ग्रासशल्यं प्रवेशयेत्|
|३९|
ஸ௦-க்ராஸஃ ஶல்யமிவ க்ராஸஶல்யஂ கண்டாஸக்தமந்தஃகோஷ்டாக்யஂ நயேத்| கதம் ? அபாஂ பாநஂ-அப்பாநஂ, தேந| ததா ஸ்கந்தகாதேந, ஸ்கந்தஸ்ய முஷ்ட்யாதிநா ஹநநஂ-ஸ்கந்தகாதஃ|
Adhikarana sUkShmAkShivraNashalyAnAmupAyaH (39) · Śloka 39
|
ஸூக்ஷ்மாக்ஷிவ்ரணஶல்யாநி க்ஷௌமவாலஜலைர்ஹரேத்||௩௯||
View original
|
सूक्ष्माक्षिव्रणशल्यानि क्षौमवालजलैर्हरेत्||३९||
ஸ௦-அக்ஷணீ ச வ்ரணஶ்ச, தத்ர ஶல்யாநி-அக்ஷிவ்ரணஶல்யாநி, ஸூக்ஷ்மாணி ச தாந்யக்ஷிவ்ரணஶல்யாநி ச-ஸூக்ஷ்மாக்ஷிவ்ரணஶல்யாநி, தாநி க்ஷௌ மாதிபிர்நிர்ஹரேத்| யோக்யதாவஶாத் கதாசித் க்ஷௌ மேந-கௌஶேயேந, கதாசித்வாலேந, கதாசிஜ்ஜலேந ச, நிர்ஹரேத்|
Adhikarana udakashalyasyopAyaH (40) · Śloka 40
அபாஂ பூர்ணஂ விதுநுயாதவாக்ஶிரஸமாயதம்|
வாமயேச்சாமுகஂ பஸ்மராஶௌ வா நிகநேந்நரம்||௪௦||
View original
अपां पूर्णं विधुनुयादवाक्शिरसमायतम्|
वामयेच्चामुख़ं भस्मराशौ वा निखनेन्नरम्||४०||
ஸ௦-அபாஂ பூர்ணஂ நரஂ விதுநுயாத்| கிம்பூதம் ? அவக்ஶிரஸம், அவாக்-அதஃ, ஶிரோ-மூர்தா, யஸ்ய தம்| ததா ஆயதஂ-தீர்கஂ கத்வா, ததா தஂ நரஂ வாமயேத்வைத்யஃ| அதவா, ஆமுகஂ-முகஂ யாவத், பஸ்மராஶௌ நிகநேத்-ந்யஸேத்| ததோக்தம்-"உதகபூர்ணஸ்ய சக்ராத்யாரோபணேநோதகநிஃஸாரஃ கார்யஃ|" இதி|
Adhikarana karNagatodakashalyasyopAyaH (41) · Śloka 41
கர்ணேऽம்புபூர்ணே ஹஸ்தேந மதித்வா தைலவாரிணீ|
க்ஷிபேததோமுகஂ கர்ணஂ ஹந்யாத்வாऽऽசூஷயேத வா||௪௧||
View original
कर्णेऽम्बुपूर्णे हस्तेन मथित्वा तैलवारिणी|
क्षिपेदधोमुख़ं कर्णं हन्याद्वाऽऽचूषयेत वा||४१||
ஸ௦-கர்ணேऽம்புநா பூர்ணே ஸதி தைலவாரிணீ க்ஷிபேத்| கிஂ கத்வா ? ஹஸ்தேந மதித்வா-கரேண விலோட்ய| ததாऽதோமுகஂ கர்ணஂ ஹந்யாத்| வா-அதவா, சூஷயேத் நாட்யா வா ஶங்காதிபிஃ|
Adhikarana karNagatakITashalyasyopAyaH (42) · Śloka 42
கீடே ஸ்ரோதோகதே கர்ணஂ பூரயேல்லவணாம்புநா|
ஸுக்தேந வா ஸுகோஷ்ணேந மதே க்லேதஹரோ விதிஃ||௪௨||
View original
कीटे स्रोतोगते कर्णं पूरयेल्लवणाम्बुना|
सुक्तेन वा सुख़ोष्णेन मृते क्लेदहरो विधिः||४२||
ஸ௦-கீடே-பிபீலிகாஶதபத்யாதௌ, ஸ்ரோதஃஸ்திதே (ஸ்ரோதோகதே)-தோதகௌரவமேதாதிபிரநுமிதே, கர்ணஂ லவணாம்புநா பூரயேத்| அதவா ஸுக்தேந பூரயேத்| கிம்பூதேந? ஸுகோஷ்ணேந| மதே புநஸ்தஸ்மிந் கீடே க்லேதஹரோ விதிஃ கார்யஃ|
Adhikarana jAtuShAdishalyaM dehoShmaNaiva vilIyate (43) · Śloka 43
ஜாதுஷஂ ஹேமரூப்யாதிதாதுஜஂ ச சிரஸ்திதம்|
ஊஷ்மணா ப்ராயஶஃ ஶல்யஂ தேஹஜேந விலீயதே||௪௩||
View original
जातुषं हेमरूप्यादिधातुजं च चिरस्थितम्|
ऊष्मणा प्रायशः शल्यं देहजेन विलीयते||४३||
ஸ௦-ஜாதுஷாதிஶல்யஂ தேஹஜேநோஷ்மணா சிரஸ்திதஂ ப்ராயஶோ விலீயதே|
Adhikarana mRudAdishalyaM cirAdapi na ciliyate,vilayanABAve hetuH (44-45) · Śloka 45
மத்வேணுதாருஶங்காஸ்திதந்தவாலோபலாநி ந|
விஷாணவேண்வயஸ்தாலதாருஶல்யஂ சிராதபி||௪௪||
ப்றயோ நிர்புஜ்யதே தத்தி பசத்யாஶு பலாஸஜீ|
|௪௫|
View original
मृद्वेणुदारुशृङ्गास्थिदन्तवालोपलानि न|
विषाणवेण्वयस्तालदारुशल्यं चिरादपि||४४||
प्ऱयो निर्भुज्यते तद्धि पचत्याशु पलासृजी|
|४५|
ஸ௦-மத்வேணுதார்வாதிஶல்யஂ தேஹோஷ்மணா ந விலீயதே| உபலஶப்ஸ்ய நபுஂஸகத்வஂ சிந்த்யம்| விஷாணாதிஶல்யஂ ப்ராயோ தேஹஜேநோஷ்மணா சிராதபி ந விலீயதே| அபி து நிர்புஜ்யதே-பதக்பவதி| சிராதபி ந பச்யதே குதஃ ? இத்யாஹ-தத்தீத்யாதி| ஹி-யஸ்மாத், தத்-விஷாணாதிஶல்யஂ, ஶீக்ரமேவ பலாஸஜீ பசதி| அதோ மாஂஸரக்தபாகாத்தேஹஜேந சோஷ்மணா ப்ராயோ நிர்புஜ்யதே|
Adhikarana vidAhopAyaH (45-47) · Śloka 47
|
ஶல்யே மாஂஸாவகாடே சேத்ஸ தேஶோ ந விதஹ்யதே||௪௫||
ததஸ்தஂ மர்தநஸ்வேதஶுத்திகர்ஷணபஂஹணைஃ|
தீக்ஷ்ணோபநாஹபாநாந்நகநஶஸ்த்ரபதாங்கநைஃ||௪௬||
பாசயித்வா ஹரேச்சல்யஂ பாடநைஷணமேதநைஃ|
|௪௭|
View original
|
शल्ये मांसावगाढे चेत्स देशो न विदह्यते||४५||
ततस्तं मर्दनस्वेदशुद्धिकर्षणबृंहणैः|
तीक्ष्णोपनाहपानान्नघनशस्त्रपदाङ्कनैः||४६||
पाचयित्वा हरेच्छल्यं पाटनैषणमेदनैः|
|४७|
ஸ௦-மாஂஸாவகாடே-மாஂஸாந்தர்நிகூடே ஶல்யே ஸதி, யதி ஸ தேஶோ ந விதஹ்யதே-ந பச்யதே, யத்ர தத் திஷ்டதி ஶல்யம்| ததஸ்தஂ மர்தநேந ஸ்வேதநேந வா, கதாசித் ஶுத்த்யா-வமநாதிகயா, கதாசித்கர்ஷணேந, கதாசித்பஂஹணேந, கதாசித்தீக்ஷ்ணோபநாஹேந, கதாசித்தீக்ஷ்ணாந்நபாநேந, தீக்ஷ்ணஶப்தஸ்ய ஹி ப்ரத்யேகஂ ஸம்பந்தஃ, கதாசித்தநஶஸ்த்ரபதாங்கநைஃ, ஶஸ்த்ரஸ்ய பதாநி-ஶஸ்த்ரபதாநி, கநாநி ஸஂஹிதநி, ச தாநி ஶஸ்த்ரபதாநி ச, தேஷாமங்கநஂ-லக்ஷணஂ, தைஃ| மர்தநாதிபிரேகேந த்வாப்யாஂ ஸர்வைர்வா யதாக்ரமஂ பூர்வஂ ஶல்யஂ பாசயித்வா ததஃ பாடநைஷணபேதநைர்ஹரேத்|
Adhikarana anuktashalyasa~ggrahArthaMmupAyaH (28) · Śloka 28
|
ஶல்யப்ரதேஶயந்த்ராணாமவேக்ஷ்ய பஹுரூபதாம்||௪௭||
தைஸ்தைருபாயைர்மதிமாந் ஶல்யஂ வித்யாத்ததாऽऽஹரேத்|
௪௭ ௧/௨|
இதி ஶ்ரீவைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸூநுஶ்ரீமத்வாக்படவிரசிதா- யாமஷ்டாங்கஹதயஸஂஹிதாயாஂ ஸூத்ரஸ்தாநே ஶல்யாஹர- ணவிதிர்நாமாஷ்டாவிஂஶோऽத்யாயஃ||௨௮||
View original
|
शल्यप्रदेशयन्त्राणामवेक्ष्य बहुरूपताम्||४७||
तैस्तैरुपायैर्मतिमान् शल्यं विद्यात्तथाऽऽहरेत्|
४७ १/२|
इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचिता- यामष्टाङ्गहृदयसंहितायां सूत्रस्थाने शल्याहर- णविधिर्नामाष्टाविंशोऽध्यायः||२८||
ஸ௦-ஶல்யாநி-தாதுவிஷாணவேண்வாதிஜாநி, ப்ரதேஶாஃ-த்வங்மாஂஸாதயஃ, யந்த்ராணி-ஸ்வஸ்திகாதீநி, தேஷாஂ பஹுரூபதாமவேக்ஷ்ய- நாநாகாரதாஂ ஜ்ஞாத்வா, தைஸ்தைருபாயைஃ-உக்தாநுக்தைர்விஜ்ஞாநஸாதநகாரணைஃ, மதிமாந்-பிஷக், ஶல்யஂ ஜாநீயாத் ததாऽऽகர்ஷேதிதி| ஸங்க்ரஹே சோக்தம் (ஸூ. அ. ௩௭)-"வ்ரணே ப்ரஸந்நே ப்ராந்தேஷு நாதிஸ்பர்ஶாஸஹிஷ்ணுஷு| அல்பே ஶோபே ச தாபே ச நிஃஶல்யமிதி நிர்திஶேத்|" இதி| இதி ஶ்ரீமகாங்கதத்தபுத்ரஶ்ரீமதருணதத்தவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதய- டீகாயாஂ ஸர்வாங்கஸுந்தராக்யாயாஂ ஸூத்ரஸ்தாநே ஶல்யாஹரண- விதிர்நாமாஷ்டாவிஂஶோऽத்யாயஃ ஸமாப்தஃ|| ௨௮||