25. yantravidhiradhyāyaḥ

Adhikarana adhyAyopakramaH · Śloka

அதேதாநீஂ பஞ்சவிஂஶாத்யாயாரம்போ யந்த்ரவிதாநப்ரதர்ஶநார்தஃ| யதோ பஸ்திநஸ்யாஞ்ஹ்ஜநக்ஷாராதீநி யந்த்ராஶ்ரயண்யேவேத்யாஹ-

Adhikarana yantravidhiradhyAyaH (2) · Śloka 2

அதாதோ யந்த்ரவிதிமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஸ ஸ்மாதுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ| (கத்யஸூத்ரே|௨|

ஸ௦-யந்த்ரஸ்ய விதிர்யந்த்ரவிதிஃ ஶேஷஂ பூர்வவத்| அர்ஶோபகந்தராதிஷு நிருஜேऽங்ஹ்கே யம்யதே-நியம்யதே ஶஸ்த்ரக்ஷாராக்நிகர்மேதி யந்த்ரம்|

Adhikarana yantralakShaNam (1-3) · Śloka 3

ஏததேவ ஸ்பஷ்டயந்நாஹ நாநாவிதாநாஂ ஶல்யாநாஂ நாநாதேஶப்ரபாதிநாம்| ஆஹர்துமப்யுபாயோ யஸ்தத்யந்த்ரஂ யச்ச தர்ஶநே||௧|| அர்ஶோபகந்தராதீநாஂ ஶஸ்த்ரக்ஷாராக்நியோஜநே| ஶேஷாங்கபரிரக்ஷாயாஂ ததா பஸ்த்யாதிகர்மணி||௨|| கடிகாலாபுஶங்கஂ ச ஜாம்பவௌஷ்டாதிகாநி ச| |௩|

ஸ௦-அநேகப்ரகாராணி யாநி ஶல்யாநி-ஶஸ்த்ரவேணுபாஷாணாதிரூபாணி, விவிதேஷு ஶரீரப்ரதேஶேஷு நிவிஶந்தே, தேஷாமாஹரணே ஆகஷ்டுஂ, யோऽப்யுபாயஸ்தத்யந்த்ரம்| 'உச்யதே' இதி ஶேஷஃ| ததா, அர்ஶோபகந்தரநாடீவ்ரணாதீநாஂ ஶஸ்த்ராதியோஜநே ஸதி ஶேஷஸ்ய-நிருஜஸ்யாங்கஸ்ய, பரிரக்ஷாயாஂ-ரக்ஷாநிமித்தம், ஸ்வஸ்தஸ்யாங்கஸ்ய ஶஸ்த்ராத்யாபாதாநிவத்த்யர்தமித்யர்தஃ| ததா, பஸ்திநஸ்யாதிகர்மணி ய உபாயஸ்தச்ச யந்த்ரம்| ததா கடிகாதி ச யந்த்ரஂ பவநாகர்ஷணாய ரக்தாத்யாகர்ஷணாய ச| ஜாம்பவௌஷ்டஸந்தஂஶாதீநி ச யந்த்ராணி|

Adhikarana yantravisheShANAM buddhyA kalpyatvam (3-4) · Śloka 4

யந்த்ராணாஂ கிஂ ரூபஂ கிஂ |ச] கார்யஂ ஸ்யாத்? இத்யாஹ- | அநேகரூபகார்யாணி யந்த்ராணி விவிதாந்யதஃ||௩|| விகல்ப்ய கல்பயேத்புத்த்யா யதாஸ்தூலஂ து வக்ஷ்யதே| |௪|

ஸ௦-ரூபாணி ச கார்யாணி ச ரூபகார்யாணி| அநேகாநி விசித்ராணி, ரூபகார்யாணி தேஷாஂ தாநி யந்த்ராணி நாநாப்ரகாராணி| தத்ர ரூபஂ-கங்கமுகஸ்வஸ்திகாத்யாகாரத்வம்| கார்யஂ-அஸ்த்யாதிலக்நஶல்யஹரணாதிகம்| யதஶ்சைவஂ யந்த்ராணாஂ நாநாவிதத்வம், அதஸ்தாநி புத்த்யா விகல்ப்ய கார்யாநுரோதாத் கல்பயேத்| நநு, யந்த்ராணாஂ திங்மாத்ரேऽப்யநபிஜ்ஞஃ கதமிவ கல்பநாஂ கர்துஂ பாரயேத் ? இத்யாஹ- ஸஂ-யாநி யாநி ஸ்தூலாநி யதாஸ்தூலம்| "யதா ஸாதஶ்யே" இத்யவ்யயீபாவஃ| யதாஸ்தூலயந்த்ரகரணேந வ்யுத்பந்நமதிஃ ஶேஷாணாமபி யந்த்ராணாமுத்பாதநே விகல்பஂ கர்துஂ ஸமர்தோ பவேதிதி பாவஃ|

Adhikarana svastikayantrANi svastikAnAM kAryam (4-7) · Śloka 7

அத யந்த்ராண்யாஹ | துல்யாநி கங்கஸிஂஹர்க்ஷகாகாதிமகபக்ஷிணாம்||௪|| முகைர்முகாநி யந்த்ராணாஂ குர்யாத்தத்ஸஂஜ்ஞகாநி ச| அஷ்டாதஶாங்குலாயாமாந்யாயஸாநி ச பூரிஶஃ||௫|| மஸூராகாரபர்யந்தைஃ கண்டே பத்தாநி கீலகைஃ| வித்யாத்ஸ்வஸ்திகயந்த்ராணி மூலேऽங்குஶநதாநி ச||௬|| தைர்தடைரஸ்திஸஂலக்நஶல்யாஹரணமிஷ்யதே| |௭|

ஸ௦-யேந பார்ஶ்வேந ஶல்யமுத்த்ரியதே தத்யந்த்ராணாஂ முகஂ வேத்யம்| கங்காதீநாஂ பக்ஷிமகாணாஂ முகைஸ்துல்யாநி யந்த்ராணாஂ முகாநி குர்யாத்| ஆதிஶப்தேந கத்ரஹஂஸஹரிணாதிபரிக்ரஹஃ| தாநி தத்ஸஂஜ்ஞகாநி| ச ஏவார்தே, தாநி யந்த்ராணி தந்நாமாந்யேவ| யதா,-கங்குமுகஂ ஸிஂஹமுகமித்யாதி| அஷ்டாதஶாங்குலேத்யாதி, ஸ்வஸ்திகாக்யாநி யந்த்ராணி வித்யாத்| கீதஶாநி ? அஷ்டாதஶாங்குலதைர்க்யாணி, பூரிஶோ-பாஹுல்யேந, ஆயஸாநி-ஶஸ்த்ரமயாநி| தந்தாதிமயாநாமபி க்வசித்தர்ஶநாத் பூரிஶ இத்யுக்தம்| ததா, கண்டப்ரதேஶே கீலகைர்பத்தாநி| கீதஶைஃ கீலகைஃ ? மஸூராகாராஃ பர்யந்தா யேஷாஂ தைஃ| யத்ர ப்ரதேஶே யந்த்ராணாஂ ஹஸ்தக்ரஹஸ்தத்ர தந்மூலம்| தத்ராங்குஶவந்நதாநி-பரிணதாநி| தைஃ-கங்கமுகாதிபிஃ, அஸ்திஸஂலக்நஶல்யஸ்ய-காண்டபலாதேஃ, ஆஹரணஂ-ஆகர்ஷணமிஷ்யதே|

Adhikarana kIlabaddhavimuktAgrau saMdaMshau (7-8) · Śloka 8

| கீலபத்தவிமுக்தாக்ரௌ ஸந்தஂஶௌ ஷோடஶாங்குலௌ||௭|| த்வக்ஶிராஸ்நாயுபிஶிதலக்நஶல்யாபகர்ஷணௌ| |௮|

ஸ௦-கீலேந-மஸூராகாரபர்யந்தேந, பத்தஂ ததா விமுக்தமக்ரஂ- முகஂ, யயோஸ்தௌ கீலபத்தவிமுக்தாக்ரௌ ஸந்தஂஶௌ பவதஃ| கீதஶௌ ? ஷோடஶாங்குலப்ரமாணௌ| க்வோபயோக ஏதயோஃ ஸ்யாத் ? இத்யாஹ-த்வகித்யாதி| த்வகாதீநாஂ த்வந்த்வஃ| த்வக்ஶிராஸ்த்ராயுபிஶிதலக்நஂ ச தச்சல்யஂ ச, தஸ்யாபகர்ஷ்ணே-ஆஹரணே, தாவுபயுஜ்யேதே|

Adhikarana ShaDa~ggulaH saMdaMshaH (8) · Śloka 8

| ஷடங்குலோऽந்யோ ஹரணே ஸூக்ஷ்மஶல்யோபபக்ஷ்மணாம்||௮||

ஸ௦-ஷோடஶாங்குலஸந்தஂஶத்வயாதந்யஃ ஸந்தஂஶஃ (ஷடங்குலப்ரமாணஃ) ஸூக்ஷ்மஶல்யாநாஂ-நாஸாரோமாதீநாஂ, ஹரணே-ஆகர்ஷணே, ததா, உபபக்ஷ்மணாஂ வர்த்மாதிபவாநாஂ ஹரணே யுஜ்யதே|

Adhikarana mucuNDI (9) · Śloka 9

முசுண்டீ ஸூக்ஷ்மதந்தர்ஜுர்மூலே ருசகபூஷணா| கம்பீரவ்ரணமாஂஸாநாமர்மணஃ ஶேஷிதஸ்ய ச||௯||

ஸ௦-ஸா ச முசுண்டீஸஂஜ்ஞா| கிம்பூதா முசுண்டீ? ஸூக்ஷ்மா தந்தா யஸ்யாஃ ஸா ஸூக்ஷ்மதந்தா, ததா, ஜுஃ-அவக்ரா, ந ச ஸந்தஂஶவத்வக்ரா த்விபாஹுரித்யார்தஃ| ததா, மூலே-ஹஸ்தக்ரஹணஸ்தாநே, ருசகஂ-அங்குலீயகரூபஂ, பூஷணஂ யஸ்யாஃ ஸா ருசகபூஷணா| ருசகபீடநேந ஸா கர்ம கரோதீத்யர்தஃ| கம்பீரஶ்சாஸௌ வ்ரணஶ்ச கம்பீரவ்ரணஸ்தஸ்மிந் மாஂஸாநி-தஸ்யாதிமாஂஸஂ, ஏதத்விஷய ஆஹரணே| அர்மணஶ்ச ஶேஷிதஸ்ய ச்சிந்நஶேஷஸ்யாஹரணே முசுண்டீ|

Adhikarana ekatAladvitAlake (10) · Śloka 10

த்வே த்வாதஶாங்குலே மத்ஸ்யதாலவத் த்வ்யேகலாலகே| தாலயந்த்ரே ஸ்மதே கர்ணநாடீஶல்யாபஹாரிணீ||௧௦||

ஸ௦-த்வே தாலயந்த்ரே பவதஃ| கிஂப்ரமாணே ? த்வாதஶாங்குலே| ஸஂஸ்தாநமாஹ-மத்ஸ்யதாலவத் மீநகலதாலவத், த்விதாலகஂ-ஏகஂ த்வயோஃ பார்ஶ்வயோர்மத்ஸ்யமுகஸதஶம், அபரமேகதாலகஂ-ஏகபார்ஶ்வே மத்ஸ்யமுகாகாரமேவ| தே த்வே தாலயந்த்ரே பவதஃ| கர்ணேத்யாதி| கர்ணநாடீ ஶல்யமபஹரதஃ-கர்ணநாடீஶல்யாபஹாரிணீ|

Adhikarana nADIyantraNAM sthUlaM svarupaM kAryaM ca (11-12) · Śloka 12

நாடீயந்த்ராணி ஸுஷிராண்யேகாநேகமுகாநி ச| ஸ்ரோதோகதாநாஂ ஶல்யாநாமாமயாநாஂ ச தர்ஶநே||௧௧|| க்ரியாணாஂ ஸுகரத்வாய குர்யாதாசூஷணாய ச| தத்விஸ்தாரபரீணாஹதைர்க்யஂ ஸ்ரோதோநுரோததஃ||௧௨||

ஸ௦-நாடீயந்த்ராணி பஸ்திநேத்ராதிவத் ஸுஷிராணி ஸ்யுஃ| ஏகஂ சாநேகஂ சைகாநேகஂ முகஂ யேஷாம்| தநி ச காநிசிதேகமுகாநி ஏகத்வாராணி, காநிசிதநேகமுகாநி-அநேகத்வாராணி| ஏதத்கர்மாசஷ்டே-ஸ்ரோத இத்யாதி| தாநி ச கர்ணாதிஸ்ரோதோகதாநாஂ ஶல்யாநாஂ தர்ஶநநிமித்தஂ விததீத| ததா, கண்டாதிஸ்ரோதோகதாநாஂ ரோகாணாஂ தர்ஶநே-தர்ஶநநிமித்தஂ, விததீத| ததா, க்ரியாணாஂ-ஶஸ்த்ரக்ஷாராக்நிப்ரக்ஷாலநௌஷதப்ரணிதாநாதீநாஂ, ஸுகரத்வார்தம்| ததா, விஷிதிக்தாங்காதீநாமாசூஷணாய விததீத| தத்விஸ்தாரேத்யாதி| தேஷாஂ-நாடீயந்த்ராணாஂ, விஸ்தாரஶ்ச பரீணாஹஶ்ச தைர்க்யஂ ச, தாநி ஸ்ரோதோவஶாத் பவந்தி| யதா,-அநுவாஸநோத்தரபஸ்திநஸ்யநாடிகாதிஷு நிர்திஷ்டம்|

Adhikarana kaNThAntaHshalyAvalokinI nADI (13) · Śloka 13

தஶாங்குலாऽர்தநாஹாऽந்தஃகண்டஶல்யாவலோகிநீ| நாடீ|௧௩|

ஸ௦-கண்டே ஶல்யஂ கண்டஶல்யம்| கண்டாப்யந்தரஶல்யாவலோகநார்தஂ தஶாங்குலா நாடீ| அர்தநாஹா-பஞ்சாங்குலபரிணாஹா|

Adhikarana catuShkarNavAra~ggasa~ggrahaNI nADI dvikarNa vAra~ggasa~ggrahaNI nADI (13-14) · Śloka 14

| பஞ்சமுகச்சித்ரா சதுஷ்கர்ணஸ்ய ஸங்க்ரஹே||௧௩|| வாரங்கஸ்ய, த்விகர்ணஸ்ய த்ரிச்சித்ரா தத்ப்ரமாணதஃ| |௧௪|

ஸ௦-பஞ்சமுகாநி சித்ராணி யஸ்யாஃ ஸா| சதுஷ்கர்ணஸ்ய வாரங்கஸ்ய ஸங்க்ரஹே-ஸங்க்ரஹணநிமித்தமிதஂ யந்த்ரம்| சத்வாரஃ கர்ணா யஸ்ய வாரங்கஸ்யேதி ஸமாஸஃ| தத்ர ஶராதிதண்டப்ரவேஶஃ ஶிகாகாரஃ கீலகோ வாரங்க உச்யதே| த்விகர்ணஸ்ய வாரங்கஸ்ய த்ரிச்சித்ரா நாடீ ஸ்யாத்| த்ரீணி சித்ராணி யஸ்யாஃ ஸா த்ரிச்சித்ரா| சித்ரஶப்தஸ்யோபலக்ஷணர்தத்வாத் த்ரிமுகேத்யேததபி த்ரஷ்டவ்யம்| தஸ்ய வாரங்கஸ்ய ப்ரமாணஂ தத்ப்ரமாணஂ தஸ்மாத்வாரங்கப்ரமாணதஃ-ததநுஸாரேண நாடீப்ரமாணஂ ஜ்ஞேயம்|

Adhikarana anyA nADyaH (14-15) · Śloka 15

| வாரங்ககர்ணஸஂஸ்தாநாநாஹதைர்க்யாநுரோததஃ||௧௪|| நாடீரேவஂவிதாஶ்சாந்யா த்ரஷ்டுஂ ஶல்யாநி காரயேத்| |௧௫|

ஸ௦-ததா, கர்ணஶ்ச ஸஂஸ்தாநஂ சாநாஹஶ்ச தைர்க்யஂ ச தாந்யேவம்| வாரங்கஸ்ய கர்ணஸஂஸ்தாநாநாஹதைர்க்யாணி, தேஷாமநுரோதஸ்தஸ்மாத், ஏவஂப்ரகாரா அந்யா அபி நாடீஃ ஶல்யாநி ஶரீராந்தர்கதாநி த்ரஷ்டுஂ காரயேத்|

Adhikarana shalyanirghAtinI nADI (15-16) · Śloka 16

| பத்மகர்ணிகயா மூர்த்நி ஸதஶீ த்வாதஶாங்குலா||௧௫|| சதுர்தஸுஷிரா நாடீ ஶல்யநிர்காதிநீ மதா| |௧௬|

ஸ௦-மூர்த்நி-மூர்த்தபாகே, பத்மகர்ணிகயா-ஜலஜகர்ணிகயா, ஸதஶீ| கியத்ப்ரமாணா ? த்வாதஶாங்குலா| ததா, சதுர்தஃ-சதுர்பாகஃ, ஸுஷிரோ யஸ்யாஃ ஸா, த்ர்யங்ஹ்குலஸுஷிரேதி யாவத்| ஸா நாடீ ஶல்யநிர்காதிநீ மதா| முநீநாமிதி ஶேஷஃ| அர்ஶோயந்த்ரஂ லக்ஷயிதுமாஹ-

Adhikarana arshauyantraM dvicchidram arshauyantraM ekacchidram (16-18) · Śloka 18

| அர்ஶஸாஂ கோஸ்தநாகாரஂ யந்த்ரகஂ சதுரங்குலம்||௧௬|| நாஹே பஞ்சாங்குலஂ புஂஸாஂ ப்ரமதாநாஂ ஷடங்குலம்| த்விச்சித்ரஂ தர்ஶநே வ்யாதேரேகச்சித்ரஂ து கர்மணி||௧௭|| மத்யேऽஸ்ய த்ர்யங்குலஂ சித்ரமங்குஷ்டோதரவிஸ்ததம்| அர்தாங்குலோச்ச்ரிதோத்வத்தகர்ணிகஂ ச ததூர்த்வதஃ||௧௮||

ஸ௦-அர்ஶஸாஂ ஸம்பந்தி யந்த்ரகஂ கோஸ்தநாகதி சதுரங்குலஂ மாநதோ தைர்க்யேண ஸ்யாத்| யந்த்ரகமித்யாகர்ஷகஂ ஸ்யாத்| நாஹே-பரிணாஹே, பஞ்சாங்குலம்| யத்பஞ்சாங்குலதீர்கேண ஸூத்ரேண வேஷ்ட்யதே, தத்ப்ரமாணஂ ஸ்தௌல்யமித்யர்தஃ| ஏதத் புஂஸாமேவ பஞ்சாங்குலஂ நாஹே ஸ்யாத்| ஸ்த்ரீணாஂ து பரிணாஹே ஷடங்குலஂ யந்த்ரகஂ ஸ்யாத், ஸ்வபாவத ஏவ தாஸாஂ குதஸ்ய மஹத்த்வாத்| வ்யாதேர்தர்ஶநே த்விச்சித்ரஂ-உபயபார்ஶ்வச்சித்ரஂ யந்த்ரம்| கர்மணி-ஶஸ்த்ரக்ஷாராத்யவசாரணே, ஏகச்சித்ரஂ யந்த்ரம்| அஸ்ய யந்த்ரஸ்ய மத்யே த்ர்யங்குலஂ சித்ரம்| அங்ஹ்குஷ்டமத்யதுல்யவிஸ்தாரஂ, ததா ததூர்த்வதோऽர்தாங்குலோச்ச்ரிதா உத்தத்தா கர்ணிகா யஸ்ய ததேவம்|

Adhikarana ashauyantraM shamyAkhyam (19) · Śloka 19

ஶம்யாக்யஂ தாதகச்சித்ரஂ யந்த்ரமர்ஶஃப்ரபீடநம்| |௧௯|

ஸ௦-ஶம்யாக்யஂ-ஶமீஸஂஜ்ஞஂ, ததீயஂ யந்த்ரகஂ தாதக்-கோஸ்தநாகாரமித்யாதிலக்ஷணலக்ஷிதயந்த்ரஸதஶஂ ஸ்யாத்| அத்ர விஶேஷமாஹ-அச்சித்ரமித்யாதி| அச்சித்ரஂ-சித்ரரஹிதம், யந்த்ரே சித்ரஂ ந விதேயமித்யர்தஃ| இதஂ ச யந்த்ரமர்ஶஃப்ரபீடநஂ ஸ்யாத்|

Adhikarana bhagandarayantraM dvicchidram bhagandarayantraM ekacchidram (19) · Śloka 19

| ஸர்வதாऽபநயேதோஷ்டஂ சித்ராதூர்த்வஂ பகந்தரே||௧௯||

ஸ௦-ஸர்வதா பகந்தரே-பகந்தரயந்த்ரே, ஓஷ்டமபநயேத்| குதஃ ப்ரபதி ? சித்ராதூர்த்வம்,-உபரிஷ்டாதர்தாங்குலமபகர்ஷயேதித்யர்தஃ| கர்ணிகா து கார்யைவ (?)|

Adhikarana ghrANArshorbudayantram (20) · Śloka 20

க்ராணார்புதார்ஶஸாமேகச்சித்ரா நாட்யங்குலத்வயா| ப்ரதேஶிநீபரீணாஹா ஸ்யாத்பகந்தரயந்த்ரவத்||௨௦||

ஸ௦-க்ராணார்புதே க்ராணார்ஶஸி சைகச்சித்ரா நாடீ தைர்க்யேணாங்குலத்வயப்ரமாணா| ததா, ப்ரதேஶிநீதுல்யஃ பரீணாஹோ யஸ்யாஃ ஸைவம்| ஸா ச பகந்தரயந்த்ரதுல்யா ஸ்யாத், அபநீதௌஷ்டேத்யர்தஃ|

Adhikarana a~ggulitrANakam (21) · Śloka 21

அங்ஹ்குலித்ராணகஂ தாந்தஂ வார்க்ஷஂ வா சதுரங்குலம்| த்விச்சித்ரஂ கோஸ்தநாகாரஂ தத்வக்த்ரவிவதௌ ஸுகம்||௨௧||

ஸ௦-அங்குலித்ராணகாக்யஂ யந்த்ரஂ தந்தமயஂ காஷ்டமயஂ வா சதுரங்குலப்ரமாணமர்ஶஸாஂ யந்த்ரஸதஶஂ த்விச்சித்ரஂ கோஸ்தநாகதி ஸ்யாத்| தச்ச வக்த்ரஸ்ய விவதௌ-ப்ரஸாரணே, ஸுகம்| யதோ வக்த்ரப்ரஸாரணே அங்குலேர்தந்தேப்யோ ரக்ஷணாதந்வர்தமங்குலித்ராணகமிதி நாம|

Adhikarana yonivraNekShaNam (22-23) · Śloka 23

யோநிவ்ரணேக்ஷணஂ மத்யே ஸுஷிரஂ ஷோடஶாங்குலம்| முத்ராபத்தஂ சதுர்பித்தமம்போஜமுகுலாநநம்||௨௨|| சதுஃஶலாகமாக்ராந்தஂ மூலே தத்விகஸேந்முகே| |௨௩|

ஸ௦-யோநிவ்ரணமீக்ஷதேऽநேநேதி தத் யோநிவ்ரணேக்ஷணஂ யந்த்ரகம்| மத்யே-மத்யபாகே, ஸுஷிரம்| ததா, தைர்த்யேண ஷோடஶாங்குலம்| ததா முத்ரிகயா-ஊர்மிகயாऽஸஞ்சாரிண்யா, பத்தஂ-யுக்தம்| ததா, சத்வாரோ (ரி) பித்தாஃ(த்தாநி)-பத்ராணி, யஸ்ய தச்சதுர்பித்தம்| ததா, ஜலஜமுகுலஸதஶமுகம்| ததா, சதஸ்ரஃ ஶலாகா யத்ர தத் சதுஃஶலாகம்| ததா, தத்-யந்த்ரஂ, மூல ஆக்ராந்தஂ-மூலஶலாகாக்ரமணாத் முகே விகஸேத்-ப்ரஸரேத்|

Adhikarana nADIvraNAbhya~jjanam (23-24) · Śloka 24

| யந்த்ரே நாடீவ்ரணாப்யங்கக்ஷாலநாய ஷடங்குலே||௨௩|| பஸ்தியந்த்ராகதீ மூலே முகேऽங்குஷ்டகலாயகே| அக்ரதோऽகர்ணிகே மூலே நிபத்தமதுசர்மணீ||௨௪||

ஸ௦-யந்த்ரே த்வே ஷடங்குலே பவதஃ| கிமர்தம் ? நாடீவ்ராணாப்யங்கக்ஷாலநாய,-அப்யங்கஶ்ச க்ஷாலநஂ சாப்யங்கக்ஷாலநே ததர்தஂ, உபயுஜ்யேதே| ஆகரணஂ-ஆகத், ஸம்பதாதித்வாத் க்விப்| பூர்வவிஹிதஸ்ய பஸ்தியந்த்ரஸ்யேவ ஆகத்-ஆகாரோ, யயோஸ்தே பஸ்தியந்த்ராகதீ,-வத்தே கோபுச்சாகாரே| ததா, யதாஸங்க்யஂ மூலே முகேऽங்குஷ்டகலாயகே-மூலேऽங்குஷ்டதுல்யச்சித்ரே, முகே கலாயதுல்யச்சித்ரே| அக்ரதோऽகர்ணிகே- கர்ணிகாரஹிதே, இதி பஸ்தியந்த்ராத்விஶேஷஃ| மூலே து கர்ணிகே த்வேऽபி புடகயோஜநார்தஂ கார்ய ஏவேத்யக்ரக்ரஹணம்| மூலே-மூலதேஶே, நிபத்தஂ- யோஜிதஂ, மது சர்ம-பஸ்திபுடகாகாரஂ, யயோஸ்தே நிபத்தமதுசர்மணீ|

Adhikarana jalodarayantram (25) · Śloka 25

த்விதாரா நலிகா பிச்சநலிகா வோதகோதரே| |௨௫|

ஸ௦-உதகோதரே ஜலஸ்ராவணார்தஂ நலிகா த்வித்வாரா-உபயமுகீ, ஸ்யாத்| அதவா, பிச்சநலிகா-மயூரபிச்சஜேத்யர்தஃ|

Adhikarana dhUmabastyAdiyantrANi (25) · Śloka 25

| தூமபஸ்த்யாதியந்த்ராணி நிர்திஷ்டாநி யதாயதம்||௨௫||

ஸ௦-தூமாதியந்த்ராணி யதாஸ்வஂ தூமபாநாத்யத்யாயேஷூக்தாநி|

Adhikarana shRu~ggayantram (26) · Śloka 26

த்ர்யங்குலாஸ்யஂ பவேச்சங்கஂ சூஷணேऽஷ்டாதஶாங்குலம்| அக்ரே ஸித்தார்தகச்சித்ரஂ ஸுநத்தஂ சூசுகாகதி||௨௬||

ஸ௦-ஶங்கஂ த்ர்யங்குலமுகம்| துஷ்டவாதவிஷரக்தாம்புதுஷ்டஸ்தந்யாதேஶ்சூஷணே-சூஷணநிமித்தஂ, அஷ்டாதஶாங்குலஂ ஸ்யாத்| அஷ்டாதஶேதி ""ஹ்யஷ்டந" இத்யாதிநாऽऽகாராதேஶஃ| ததா, அக்ரே-ப்ராந்தே, ஸர்ஷபப்ரமாணச்சித்ரம்| யஃ ப்ரதேஶஶ்சூஷணாய ஶரீரே யோஜ்யதே ததக்ரம்| ததா, ஸுஷ்டு நத்தஂ-ஸம்யக்பத்தம்| சூசுகஸ்ய-ஸ்த்ரீகுசாக்ரஸ்யேவ, ஆகதிஃ-ஆகாரோ, யஸ்ய ததேவம்|

Adhikarana alAbuyantram (27) · Śloka 27

ஸ்யாத்வாதஶாங்குலோऽலாபுர்நாஹே த்வஷ்டாதஶாங்குலஃ| சதுஸ்த்ர்யங்குலவத்தாஸ்யோ தீப்தோऽந்தஃ ஶ்லேஷ்மரக்தஹத்||௨௭||

ஸ௦-அலாபுஃ-தும்பஃ, த்வாதஶாங்குலோ தைர்க்யேண ஸ்யாத்| பரிணாஹேऽஷ்டாதஶாங்குலஃ| சத்வாரி வா த்ரீணி வாऽங்ஹ்குலாநி யஸ்ய தச்சதுஸ்த்ர்யங்குலம், தத்தாதஶஂ வதஂ-வர்துலஂ, ஆஸ்யஂ-முகஂ, யஸ்ய ஸ ஏவம்| ததா, அந்தஃ-மத்யே, தீப்தோ-ஜ்வலிதஃ, பிசுர்பூர்ஜாதி கர்ப இத்யர்தஃ| ஸ ஈதஶோ துஷ்டகபரக்தஹரஃ ஸ்யாத்|

Adhikarana ghaThIyantram (28) · Śloka 28

தத்வத்கடீ ஹிதா குல்மவிலயோந்நமநே ச ஸா| |௨௮|

ஸ௦-தத்வத்-தேநாலாபுநா துல்யதைர்க்யாநாஹாதிஃ, துல்யகார்யாகாரா ச, கடீ ஸ்யாத்| ஸா ச குல்மஸ்ய விலய உந்நமநே ச ஹிதா, ந கேவலஂ கபரக்தஹதிதி சார்தஃ|

Adhikarana shalAkAyantrANi (28-29) · Śloka 29

| ஶலாகாக்யாநி யந்த்ராணி நாநாகர்மாகதீநி ச||௨௮|| யதாயோகப்ரமாணாநி| |௨௯|

ஸ௦-ஶலாகாஸஂஜ்ஞாநி யந்த்ராணி விவிதகர்மாணி விவிதாகாராணி யதாயோகப்ரமாணாநி ஸ்யுஃ|

Adhikarana eShiNyau shalAke (29) · Śloka 29

தேஷாமேஷணகர்மணீ| உபே கண்டூபதமுகே|௨௯|

ஸ௦-தேஷாஂ மத்ய உபே கண்டூபததுல்யாஸ்ய ஏஷணகர்மணீ|

Adhikarana shalyahAriNyau shalAke (29-30) · Śloka 30

| ஸ்ரோதோப்யஃ ஶல்யஹாரிணீ||௨௯|| மஸூரதலவக்த்ரே த்வே ஸ்யாதாமஷ்டநவாங்குலே| |௩௦|

ஸ௦-ததா ஸ்ரோதோப்யஃ ஶல்யஹாரிணீ ஶலாகாயந்த்ரே பவதஃ| கிம்பூதே ? மஸூரேத்யாதி| மஸூரதலமிவ வக்த்ரஂ யயோஸ்தே, மஸூரதலமுகே த்வே ஶலாகேऽஷ்டாங்குலே நவாங்குலே வா ஸ்யாதாம்|

Adhikarana sha~gkavaH (30) · Śloka 30

| ஶங்கவஃ ஷட்|௩௦|

ஸ௦-ஶங்கவஃ ஷட் ஸ்யுஃ|

Adhikarana vyUhanau sha~gkU (30-31) · Śloka 31

| உபௌ தேஷாஂ ஷோடஶத்வாதஶாங்குலௌ||௩௦|| வ்யூஹநேऽஹிபாணாவக்த்ரௌ| |௩௧|

ஸ௦-தேஷாஂ மத்யே த்வௌ ஷோடஶாங்குலத்வாதஶாங்குலௌ பவதஃ| வ்யூஹநே-ந்யூஹநகர்மணி, ஸர்பபணாமுகௌ|

Adhikarana cAlanau sha~gku (31) · Śloka 31

த்வௌ தஶத்வாதஶாங்குலௌ| சாலநே ஶரபுங்காஸ்யௌ|௩௧|

ஸ௦-த்வௌ ஶங்கூ தஶாங்குலத்வாதஶாங்குலௌ பவதஃ| சாலநே காண்டவாஜ இவ முகஂ யயோஸ்தௌ ஶரபுங்காஸ்யௌ பவதஃ|

Adhikarana AharaNau sha~gkU (31) · Śloka 31

| ஆஹார்யே படிஶாகதீ||௩௧||

ஸ௦-ஆஹார்யே-ஆகர்ஷணே, படிஶாகாரௌ| ஷட்ஶங்ஹ்கூநாக்யாய கர்பஶங்குமாஹ-

Adhikarana garbhasha~gkU (32) · Śloka 32

நதோऽக்ரே ஶங்குநா துல்யோ கர்பஶங்குரிதி ஸ்மதஃ| ஆஷ்டாங்குலாயதஸ்தேந மூடகர்பஂ ஹரேத் ஸ்த்ரியாஃ||௩௨||

ஸ௦-நதோऽக்ரே-அக்ரபாகே, ததா ஶங்குநா ஸமஃ-கீலகாகாரஃ, அஷ்டாங்குலதீர்கஃ ஸ கர்பஶங்குரிதி ஸ்மதஃ, 'முநிபிஃ' இதி ஶேஷஃ| தேந-கர்பஶங்குநா, மூடகர்ப-அநிஃஸரந்தஂ, ஹரேத்|

Adhikarana dantapAtanam (33) · Śloka 33

அஶ்மர்யாஹரணஂ ஸர்பபாணாவத்வக்த்ரமக்ரதஃ| |௩௩|

ஸ௦-அஶ்மர்யாகர்ஷணே ஸர்பபணாவதக்ரே வக்த்ரஂ ஸ்யாத்| ஸர்பபணாக்யமேவ சைதத்யந்த்ரம்|

Adhikarana pramArjanyaH shalAkAH (33-34) · Śloka 34

| ஶரபுங்கமுகஂ தந்தபாதநஂ சதுரங்குலம்||௩௩|| கார்பாஸவிஹிதோஷ்ணீஷாஃ ஶலாகாஃ ஷட் ப்ரமார்ஜநே| |௩௪|

ஸ௦-ஶரபுங்கமுகாக்யஂ யந்த்ரஂ சதுரங்குலஂ தந்தபாதநஂ ஸ்யாத்| அநேந ஹி தந்தாஶ்சலந்தஃ பாத்யந்தே கம்யாதிபக்ஷிதா வா| ஸஂ-ப்ரமார்ஜநே-க்ஷாலநே க்ஷாரக்லேதாதேஃ, ஷட் ஶலாகாஃ ஸ்யுஃ| கிம்பூதாஃ ? கார்பாஸேந விஹிதமுஷ்ணீஷஂ-ஶிரோவேஷ்டநமிவ, யாஸாஂ தாஸ்ததோக்தாஃ|

Adhikarana pAyupramArjanyau shalAke (34) · Śloka 34

| பாயாவாஸந்நதூரார்தே த்வே தஶத்வாதஶாங்குலே||௩௪||

ஸ௦-பாயாவாஸந்நதூரார்தே தஶத்வாதஶாங்குலே த்வே பவதஃ| ஆஸந்நார்தே தஶாங்குலா, தூரார்தே த்வாதஶாங்குலேத்யர்தஃ|

Adhikarana ghrANapramArjanyau shalAke,karNapramArjanyau shalAke (35) · Śloka 35

த்வே ஷட்ஸப்தாங்குலே க்ராணே, த்வே கர்ணேऽஷ்டநவாஙுலே| |௩௫|

ஸ௦-க்ராணே ஷட்ஸப்தாங்குலே த்வே பவதஃ| 'ஆஸந்நதூரார்தே' இத்யத்ராப்யநுவர்ததே| ததைவ கர்ணேऽஷ்டநவாங்குலே பவதஃ|

Adhikarana karNashodhanam (35) · Śloka 35

| கர்ணஶோதநமஶ்வத்தபத்ரப்ராந்தஂ ஸ்ருவாநநம்||௩௫||

ஸ௦-கர்ணஶோதநாக்யஂ யந்த்ரம்| அஶ்வத்தபத்ரஸ்யேவ ப்ராந்தோ யஸ்ய தத்ததா| ததா, ஸ்ருவஸ்யேவாநநஂ யஸ்ய ததேவம்|

Adhikarana kShArAgniprayogArthaM tisraH shalakAstrINi ca jAmbavauShThAni (36) · Śloka 36

ஶலாகாஜாம்பவௌஷ்டாநாஂ க்ஷாரேऽக்நௌ ச பதக் த்ரயம்| யுஞ்ஜ்யாத் ஸ்தூலாணுதீர்காணாஂ|௩௬|

ஸ௦-ஶலாகாஶ்ச ஜாம்பவௌஷ்டாநி ச தேஷாஂ பதக் த்ரயஂ க்ஷாரே க்ஷாரபாதநே, [ ஆக்நௌ-] ஆக்நிதாஹகரணே ச யுஞ்ஜ்யாத்| கிம்பூதாநாஂ ஶலாகாஜாம்பவௌஷ்டாநாம் ? ஸ்தூலாணுதீர்காணாஂ,-ஸ்தூலாஶ்சாணவஶ்ச தீர்காஶ்ச, தேஷாம்| தத்ர ஶலாகாஸ்திஸ்த்ரோ ஜாம்பவௌஷ்டாநி ச த்ரீணி, க்ஷாரே ததா தாஹநே, ஏவஂ த்வாதஶைதாநி ஶலாகாக்யாநி யந்த்ராணீதி|

Adhikarana annavRuddhidAhArthaM shalAkA (36-37) · Śloka 37

| ஶலாகாமந்த்ரவர்த்மநி||௩௬|| மத்யோர்த்வவத்ததண்டாஂ ச மூலே சார்தேந்துஸந்நிபாம்| |௩௭|

ஸ௦-அந்த்ரவர்த்மநி-அந்த்ரவத்தௌ, ஶலாகாஂ யுஞ்ஜ்யாத்| கீதஶீம் ? மத்யாதூர்த்வஂ வத்தோ தண்டோ யஸ்யாஸ்தாம்| ததா, மூலே-மூலபாகே, அர்தேந்துஸந்நிபாஂ-அர்தசந்த்ராகாராம்|

Adhikarana nAsArshorbudadAhArthaM shalAkA (37) · Śloka 37

| கோலாஸ்திதலதுல்யாஸ்யா நாஸார்ஶோர்புததாஹகத்||௩௭||

ஸ௦-பதராஸ்திகண்டஸமஂ முகஂ யஸ்யாஃ ஸா கோலாஸ்திதலதுல்யாஸ்யா| ஸா நாஸார்ஶஃஸு நாஸார்புதேஷு ச தாஹஂ கரோதி|

Adhikarana darvyAkhyAstistraH shalAkAH (38) · Śloka 38

அஷ்டாங்குலா நிம்நமுகாஸ்திஸ்ரஃ க்ஷாரௌஷதக்ரமே| கநீநீமத்யமாநாமீநகமாநஸமைர்முகைஃ||௩௮||

ஸ௦-க்ஷாரௌஷதக்ரமே திஸ்ரஃ ஶலாகா நிம்நமுகா அஷ்டாங்குலாஃ ஸ்யுஃ| கீதஶ்யஃ ? கநீநீ ச மத்யமா சாநாமீ ச, தாஸாஂ நகாஃ, தேஷாஂ மாநஂ-ப்ரமாணஂ, தேந ஸமைஃ-துல்யைஃ, முகைருபலக்ஷிதாஃ ஸ்யுஃ|

Adhikarana meDhrashodhanAdyAH shalAkAH (39) · Śloka 39

ஸ்வஂஸ்வமுக்தாநி யந்த்ராணி மேட்ரஶுத்த்யஞ்ஜநாதிஷு| |௩௯|

ஸ௦-மேட்ராதிஷு விஷயேஷு-உத்தரபஸ்த்யாதிஷு, ஸ்வஂஸ்வஂ-யதாஸ்வஂ, யந்த்ராணி கதிதாநி| ஆதிஶப்தேந நாவநாதிபரிக்ரஹஃ|

Adhikarana anuyantrANi, anuyantrakarmANi (39-40.5) · Śloka 40

| அநுயந்த்ராண்யயஸ்காந்தரஜ்ஜுவஸ்த்ராஶ்மமுத்கராஃ||௩௯|| வத்ராந்த்ரஜிஹ்வாபாலாஶ்ச ஶாகாநகமுகத்விஜாஃ| காலஃ பாகஃ கரஃ பாதோ பயஂ ஹர்ஷஶ்ச, தத்க்ரியாஃ||௪௦|| உபாயவித்ப்ரவிபஜேதாலோச்ய நிபுணஂ தியா||௪௦.௫||

ஸ௦-அயஸ்காந்தாதீந்யணுயந்த்ராணி, ஸ்வல்பயந்த்ரகார்யகரணாத்| தேஷாஂ க்ரியாஸ்தத்க்ரியாஃ-நிர்காதநாதிகாஃ, புத்த்யா நிபுணமாலோச்ய ப்ரவிபஜேத்,-நிர்காதநாதிகர்மாணி ப்ரவிபஜ்ய யுஞ்ஜ்யாதித்யர்தஃ|

Adhikarana yantrakarmANi (41.5) · Śloka

தாந்யேவ யந்த்ராணாஂ கர்மாண்யாஹ நிர்காதநோந்மதநபூரணமார்கஶுத்தி- ஸஂவ்யூஹநாஹரணபந்தநபீடநாநி| ஆசூஷணோந்நமநநாமநசாலபங்க- வ்யாவர்தநர்ஜுகரணாநி ச யந்த்ரகர்ம||௪௧.௫||

ஸ௦-நிர்காதநாதி யந்த்ரஸ்ய கர்ம| நிர்காதநஂ-தாடநஂ பரிபாதநம், உந்மதநஂ-ஆலோடநஂ உந்மூலநம், ஏவமந்யதபி சிந்த்யம்| சஃ ஸமுச்சயே, தேந ப்ரக்ஷாலநாதீநி ஸமுச்சீயந்தே|

Adhikarana yantreShu ka~gkamukhasya prAdhAnyam (25) · Śloka 25

விவர்ததே ஸாத்வவகாஹதே ச க்ராஹ்யஂ கஹீத்வோத்தரதே ச யஸ்மாத்| யந்த்ரேஷ்வதஃ கங்கமுகஂ ப்ரதாநஂ ஸ்தாநேஷு ஸர்வேஷ்வதிகாரி யச்ச| ௪௨ ௧/௨| இதி ஶ்ரீவைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸூநுஶ்ரீமத்வாக்படவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதயஸஂஹிதாயாஂ ஸூத்ரஸ்தாநே யந்த்ரவிதிர்நாம பஞ்சவிஂஶதிதமோऽத்யாயஃ||௨௫||

ஸ௦-விவர்தநாதிபிஶ்சதுர்பிஃ காரணைர்யந்த்ரேஷு மத்யே கங்கமுகஂ ஶ்ரேஷ்டமிதி| யஸ்மாச்ச ஸர்வேஷு ப்ரதேஶேஷ்வதிகாரி-அதிக்ரியதே இதி| வஸந்ததிலகோபஜாதீ வத்தே| இதி ஶ்ரீமகாங்கதத்தபுத்ரஶ்ரீமதருணதத்தவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதயடீகாயாஂ ஸர்வாங்கஸுந்தராக்யாயாஂ ஸூத்ரஸ்தாநே யந்த்ரவிதிர்நாம பஞ்சவிஂஶோऽத்யாயஃ ஸமாப்தஃ|| ௨௫||