27. bhaṅgapratiṣēdhādhyāyaḥ

Adhikarana adhyAyopakramaH · Śloka

அஸ்மாதநந்தரஂ க்ரமப்ராப்தோ பங்கப்ரதிஷேதஃ ஶஸ்யதே _

Adhikarana bha~ggapratiShedhAdhyAyaH asthibha~ggo dvidhA sandhibha~ggasya lakShaNam asandibh~ggasya lakShaNam (2-4) · Śloka 4

அதாதோ பங்கப்ரதிஷேதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ| (கத்யஸூத்ரே||௨|| ) பாதகாதாதிபிர்த்வேதா பங்கோऽஸ்த்நாஂ ஸந்த்யஸந்திதஃ| ப்ரஸாரணாகுஞ்சநயோரஶக்திஃ ஸந்திமுக்ததா||௧|| இதரஸ்மிந் பஶஂ ஶோபஃ ஸர்வவஸ்தாஸ்வதிவ்யதா| அஶக்திஶ்சேஷ்டிதேऽல்பேऽபி பீட்யமாநே ஸஶப்ததா||௨|| ஸமாஸாதிதி பங்கஸ்ய லக்ஷணஂ, பஹுதா து தத்| பித்யதே பங்கபேதேந தஸ்ய ஸர்வஸ்ய ஸாதநம்||௩|| யதா ஸ்யாதுபயோகாய ததா ததுபதேக்ஷ்யதே| |௪|

ஸ௦-பாதாதிபிரஸ்த்நாஂ பங்கஃ| ஸ ச த்வேதா-த்விப்ரகாரஃ, ஸந்தீநாஂ பங்கோऽஸந்தேர்வா| ஸந்திபங்கே ப்ரஸாரண ஆகுஞ்சநே சாஶக்திஃ ஸந்திமுக்ததா ச| இதரஸ்மிந்-அஸந்திபங்கே, அதிஶோபஃ, ஸர்வாஸ்வவஸ்தாஸ்வதிஶயேந ருஜா, அல்பேऽபி சேஷ்டிதேऽஶக்திஃ, பீட்யமாநே ச ஸஶப்ததா, ஸ்யாத்| இதி ஸங்க்ஷேபேண பங்கஸ்ய லக்ஷணமுக்தம்| தச்சபங்கபேதேநாநேகதா பித்யதே| ஸஂ-தஸ்ய-பங்கஸ்ய, ஸர்வஸ்ய ஸாதநஂ-சிகித்ஸிதஂ, யதோபயோகாய ஸ்யாத் ததோபதேக்ஷ்யதே|

Adhikarana asthibha~ggasya duHsAdhyatvam (4-7) · Śloka 7

| ப்ரஜ்யாணுதாரி யத்த்வஸ்தி ஸ்பர்ஶே ஶப்தஂ கரோதி யத்||௪|| யத்ராஸ்திலேஶஃ ப்ரவிஶேந்மத்யமஸ்த்நோ விதாரிதஃ| பக்நஂ யச்சாபிகாதேந கிஞ்சிதேவாவஶேஷிதம்||௫|| உந்நம்யமாநஂ க்ஷதவத்யச்ச மஜ்ஜநி மஜ்ஜதி| தத்துஃஸாத்யஂ கஶாஶக்தவாதலால்பாஶிநாமபி||௬|| பிந்நஂ கபாலஂ யத் கட்யாஂ ஸந்திமுக்தஂ ச்யுதஂ ச யத்| ஜகநஂ ப்ரதி பிஷ்டஂ ச பக்நஂ யத்தத்விவர்ஜயேத்||௭||

ஸ௦-ப்ராஜ்யாஶ்ச தேऽணவஶ்ச ப்ராஜ்யாணவஃ,-ப்ரபூதஸூக்ஷ்மாஃ| தைர்த்ராராஃ-தாரணாநி, வித்யந்தே யத்ராஸ்த்நி தத்| ப்ரபூதாணுதாரி யதஸ்தி தத்துஃஸாத்யம்| யச்சாஸ்தி ஸ்பர்ஶே-ஸ்பர்ஶநே ஸதி, ஶப்தஂ கரோதி தச்ச துஃஸாத்யம்| யத்ராஸ்திலேஶோ தாரிதஃ-பாடிதஃ, அஸ்த்நாஂ மத்யஂ ப்ரவிஶேத் தச்ச துஃஸாத்யம்| யச்சாபிகாதேந பக்நம்| கிம்பூதம் ? கிஞ்சிதேவாவஶேஷிதஂ பவேத், தச்ச துஃஸாத்யம்| யச்சோந்நம்யமாநஂ க்ஷதஸமஂ ஸ்யாத், தச்ச துஃஸாத்யம்| ததா யந்மஜ்ஜநி மஜ்ஜதி, ததா கஶாதீநாமபி யத், தச்ச துஃஸாத்யம்| ஸஂ-கட்யாஂ-கடிப்ரதேஶே, யத்கபாலஂ பிந்நஂ விதாரிதஂ யச்ச ஸந்திவிமுக்தஂ யச்ச ஸந்தேஶ்சயுதஂ யச்ச ஜகநஂ ப்ரதி பிஷ்டஂ பக்நஂ ச யத் தத்விவர்ஜயேத்-பரிஹரேத்|

Adhikarana asthibha~ggasya asAdhyatvam (8-11) · Śloka 11

அஸஂஶ்லிஷ்டகபாலஂ ச லலாடஂ சூர்ணிதம் ததா| யச்ச பக்நஂ பவேச்சங்கஶிரஃபஷ்டஸ்தநாந்தரே||௮|| ஸம்யக்யமிதமப்யஸ்தி துர்ந்யாஸாத்துர்நிபந்தநாத்| ஸங்க்ஷோபாதபி யத்கச்சேத்விக்ரியாஂ தத்விவர்ஜயேத்||௯|| ஆதிதோ யச்ச துர்ஜாதமஸ்திஸந்திரதாபி வா| தருணாஸ்தீநி புஜ்யந்தே, பஜ்யந்தே நலகாநி து||௧௦|| கபாலாநி விபித்யந்தே, ஸ்புடந்த்யந்யாநி பூயஸா| |௧௧|

ஸ௦-லலாடமஸஂஶ்லிஷ்டகபாலஂ-பிந்நஂ, சூர்ணிதஂ ச நோபக்ரமேத்| ஶங்கஶிரஃபஷ்டஸ்தநாநாஂ மத்யே யச்சிந்நஂ பவேத், தச்ச வர்ஜயேத்| ஸஂ-ததாऽஸ்தி ஸம்யகுத்ததமபி துர்ந்யாஸாதிநா யத் விக்ரியாஂ கச்சேத், தச்ச வர்ஜயேத்| ஆதிதஃ-ப்ரதமமேவ, யச்சாஸ்தி துர்ஜாதஂ-அஸம்யகுத்பந்நஂ ஸ்யாத், தச்ச துஃஸாத்யம்| அதவாऽஸ்திஸந்திர்யோ துர்ஜாதஃ ஸ்யாத், ஸ ச துஃஸாத்யஃ| துர்ஜாதஂ ச துர்ஜாதஶ்ச துர்ஜாதம்| "நபுஂஸகமநபுஂஸகேந" இத்யேகஶேஷஃ| ஸஂ-ததா தருணாஸ்தீநி-நாஸாகர்ணாக்ஷிகோஷாணி, புஜ்யந்தே-குடிலீக்ரியந்தே| ததா நலகாநி பங்கஂ யாந்தி| கபாலாநி ச விதார்யந்தே| அந்யாநி சாஸ்தீநி பாஹுல்யேந ஸ்புடந்தி| ஏதத்ஸர்வஂ துஃஸாத்யம்|

Adhikarana avanatAdyasnthaH unnamanA dinAsamyak saMsthApya paTTairveShTayitvA kadambAdijairvalkalAdibhiH kushAhvathaiH samaM bandhaM kuryAt (11-16) · Śloka 16

| அதாவநதமுந்நம்யமுந்நதஂ சாவபீடயேத்||௧௧|| ஆச்சேததிக்ஷிப்தமதோகதஂ சோபரி வர்தயேத்| ஆஞ்சநோத்பீடநோந்நாமசர்மஸங்க்ஷேபபந்தநைஃ||௧௨|| ஸந்தீந் ஶரீரகாந் ஸர்வாந் சலாநப்யசலாநபி| இத்யேதைஃ ஸ்தாபநோபாயைஃ ஸம்யக் ஸஂஸ்தாப்ய நிஶ்சலம்||௧௩|| பட்டைஃ ப்ரபூதஸர்பிர்பிர்வேஷ்டயித்வா ஸுகைஸ்ததஃ| கதம்போதும்பராஶ்வத்தஸர்ஜார்ஜுநபலாஶஜைஃ||௧௪|| வஂஶோத்பவைர்வா பதுபிஸ்தநுபிஃ ஸுநிவேஶிதைஃ| ஸுஶ்லக்ஷ்ணைஃ ஸப்ரதிஸ்தம்பைர்வல்கலைஃ ஶகலைரபி||௧௫|| குஶாஹ்வயைஃ ஸமஂ பந்தஂ பட்டஸ்யோபரி யோஜயேத்| |௧௬|

ஸ௦-அத-ஏஷாஂ பங்கஸ்திதிஂ ஜ்ஞாத்வா, அவநதமஸ்த்யுந்நமநீயம்| உந்நதஂ சாஸ்த்யவபீடயேத்| அதிக்ஷிப்தமஸ்த்யாஞ்சேத்| அதஸ்தாத்கதஂ சோபரி வர்தயேத்| ஸஂ-இதி-ஏவஂப்ரகாரைஃ, ஏதைஃ-ஆஞ்சநாதிபிஃ ஸ்தாபநோபாயைஃ, ஸர்வாஞ்சரீரகாந் ஸந்தீஂஶ்சலாநசலாஂஶ்ச நிஶ்சலஂ ஸஂஸ்தாப்ய வஸ்த்ரகண்டஜைஃ பட்டைர்பஹுஸர்பிஷ்கைஃ ஸுகாவஹைர்வேஷ்டயித்வாऽநந்தரஂ கதம்பாதிஜைர்வல்கலைர்வஂஶோத்தைர்வா ஶகலைஃ-கண்டைஃ, விஸ்தீர்ணைஸ்ததா தநுபிஃ-ந து ஸ்தூலைஃ, ஸுநிவேஶிதைஸ்ததா கோமலைஸ்ததா ப்ரதிஸ்தம்பயுக்தைஃ குஶாஸஂஜ்ஞைஃ ஸமஂ பந்தஂ பட்டஸ்யோபரி குர்யாத்|

Adhikarana shithilabandhena sandherastairyam atigADhabandhena sandherashthairyam (16-17) · Śloka 17

| ஶிதிலேந ஹி பந்தேந ஸந்திஸ்தைர்யஂ ந ஜாயதே||௧௬|| காடேநாதி ருஜாதாஹபாகஶ்வயதுஸம்பவஃ| |௧௭|

ஸ௦-ஶ்லதேந பந்தேந ஸந்தேஃ ஸ்தைர்யஂ ந ஸம்பத்யதே| அதிகாடேந து பந்தேந ருஜாத்யுத்பவஃ|

Adhikarana gharmAdau tryahAdinA bandhamokShaNam (17-18) · Śloka 18

| த்ர்யஹாத்த்ர்யஹாததௌ கர்மே ஸப்தாஹாந்மோக்ஷயேத்திமே||௧௭|| ஸாதாரணே து பஞ்சஹாத் பங்கதோஷவஶேந வா| |௧௮|

ஸ௦-உஷ்ணே தௌ த்ர்யஹாத்த்ர்யஹாந்மோக்ஷயேத்| ஶீதே ச தௌ ஸப்தாஹாந்மோக்ஷயேத்| ஸாதாரணே-ஶரத்வஸந்தாக்யே, பஞ்சஹாந்மோக்ஷயேத்| அதவா பாங்கவஶேந தோஷவஶேந மோக்ஷயேத்|

Adhikarana tato nyagrodhAdikaShAyAdinA secanam (18-20) · Śloka 20

| ந்யக்ரோதாதிகஷாயேண ததஃ ஶீதேந ஸேசயேத்||௧௮|| தஂ பஞ்சமூலபக்வேந பயஸா து ஸவேதநம்| ஸுகோஷ்ணஂ வாऽவசார்யஂ ஸ்யாச்சக்ரதைலஂ விஜாநதா||௧௯|| விபஜ்ய தேஶஂ காலஂ ச வாதக்நௌஷதஸஂயுதம்| |௨௦|

ஸ௦-ததோ ந்யக்ரோதாதிகணத்ரவ்யகஷாயேண ஶீதேந ஸேசயேத் பங்கஸந்தீந்| தஂ-ஸருஜஂ, பஞ்சமூலஶதேந க்ஷீரேண ஸேசயேத்| ஸஂ-அவஸ்தாதிவிஶேஷஂ விஜ்ஞாய சக்ரதைலஂ வாதக்நௌஷதஸஂயுதஂ ஸுகோஷ்ணஂ விஜாநதா வைத்யேந வாऽவசாரணீயம்|

Adhikarana tato bhRushashItalAH sekalepAH (20) · Śloka 20

| ப்ரததஂ ஸேகலேபாஂஶ்ச விதத்யாத் பஶஶீதலாந்||௨௦||

ஸ௦-ப்ரததஂ ஸேகாதீஂஶ்ச ஸுஶீதலாந் குர்யாத்|

Adhikarana bhanganarasya gRuShTikShirAdipAnam (21) · Śloka 21

கஷ்டிக்ஷீரஂ ஸஸர்பிஷ்கஂ மதுரௌஷதஸாதிதம்| ப்ராதஃ ப்ராதஃ பிபேத்பக்நஃ ஶீதலஂ லாக்ஷயா யுதம்||௨௧||

ஸ௦-பக்நோ நரோ கஷ்டிக்ஷீரஂ கதஸஹிதஂ மதுரத்ரவ்யஸாதிதஂ ஶீதலஂ லாக்ஷயா யுக்தஂ ப்ராதஃ பிபேத்|

Adhikarana savraNe bhnge kaShAyaIH pratisAraNam (22) · Śloka 22

ஸவ்ரணஸ்ய து பக்நஸ்ய வ்ரணோ மதுகதோத்தரைஃ| கஷாயைஃ ப்ரதிஸார்யோऽத ஶேஷோ பங்கோதிதஃ க்ரமஃ||௨௨||

ஸ௦-ஸவ்ரணஸ்ய பக்நஸ்ய வ்ரணோ மதுகதோத்தரைஃ கஷாயைஃ ப்ரதிஸாரணீயஃ| அத ஶேஷஃ க்ரமோ பங்ககதிதோ விதேயஃ|

Adhikarana lambAnAM vra0NamAMsAnAM sandhAnam (23) · Śloka 23

லம்பாநி வ்ரணமாஂஸாநி ப்ரலிப்ய மதுஸர்பிஷா| ஸந்ததீத வ்ரணாந் வைத்யோ பந்தநைஶ்சோப௦பாதயேத்||௨௩||

ஸ௦-வ்ரணமாஂஸாநி லம்பாநி மதுகதேநாலிப்ய வ்ரணாந் வைத்யஃ ஸந்தத்யாத்| கதஸந்தாநாஂஶ்ச தாந் யதாஸ்வஂ பந்தைர்யோஜயேத்|

Adhikarana susthite vraNe phalinyAdirava cUrNanam (24-25) · Śloka 25

தாந் ஸமாந் ஸுஸ்திதாஞ்ஜ்ஞாத்வா பலிநீரோத்ரகட்பலைஃ| ஸமங்காதாதகீயுக்தைஶ்சூர்ணிதைரவசூர்ணயேத்||௨௪|| தாதகீரோத்ரசூர்ணைர்வா, ரோஹந்த்யாஶு ததா வ்ரணாஃ| இதி பங்க உபக்ராந்தஃ|௨௫|

ஸ௦-தாந்-வ்ரணாந், ஸுஸ்திதாந் ஸமாஂஶ்ச விதித்வா பலிந்யாதிபீ ரஜீகதைராசூர்ணயேத்| தாதகீரோத்ரயோஶ்சூர்ணேந வா| ததா-ஏவஂ கதே ஸதி, வ்ரணா த்ராகேவ ரோஹந்தி| ஸஂ-இதி-அநேந ப்ரகாரேண, பங்கஶ்சிகித்ஸிதஃ|

Adhikarana vraNAnAM sAdhyAsAdhyatvam (25-26) · Śloka 26

| ஸ்திரதாதோஃ தௌ ஹிமே||௨௫|| மாஂஸலஸ்யால்பதோஷஸ்ய ஸுஸாத்யோ, தாருணோऽந்யதா| |௨௬|

ஸ௦-ஶீதர்தௌ ஶ்திரதாதோஸ்ததா மாஂஸலஸ்ய ஸ்தோகதோஷஸ்ய வ்ரணஃ ஸுகஸாத்யஃ| அந்யதா-அதோ விபர்யயேண, தாருணஃ-கச்ச்ரஸாத்யோऽஸாத்யோ வா|

Adhikarana sandhishairyaMkAlaH (26-27) · Śloka 27

| பூர்வமத்யாந்தவயஸாமேகத்வித்ரிகுணைஃ க்ரமாத்||௨௬|| மாஸைஃ ஸ்தைர்யஂ பவேத்ஸந்தேர்யதோக்தஂ பஜதாஂ விதிம்| |௨௭|

ஸ௦-யதோக்தஂ விதிஂ குர்வதாஂ பூர்வமத்யாந்தவயஸாமேகத்வித்ரிகுணைர்மாஸைர்யதாக்ரமஂ ஸந்தேஃ ஸ்தைர்யஂ ஜாயதே|

Adhikarana kaThcAdibhangAnAM kapAThashayanAdi (27-29) · Śloka 29

| கடீஜங்கோருபக்நாநாஂ கபாடஶயநஂ ஹிதம்||௨௭|| யந்த்ரணார்த ததா கீலாஃ பஞ்ச கார்யா நிபந்தநாஃ| ஜங்கோர்வோஃ பாற்ஶ்வயோர்த்வௌ த்வௌ தல ஏகஶ்ச கீலகஃ||௨௮|| ஶோர்ண்யாஂ வா பஷ்டவஂஶே வா வக்ஷஸ்யக்ஷகயோஸ்ததா| |௨௯|

ஸ௦-கட்யாதிபக்நாநஂ கபாடேஸ்திர்ஹிதா| யந்த்ரணார்தஂ ச கீலாஃ-கீலகாஃ, பஞ்ச ஸ்திரஸ்திதிஹேதவஃ கார்யாஃ| தேஷாஂ ச ஸ்தாநாந்யாஹ-ஜங்கோர்வோத்வௌ த்வௌ கீலகௌ, தல ஏகஃ கீலகஃ, ஶ்ரோண்யாஂ பக்நஸ்ய பஷ்டவஂஶே து பக்நஸ்ய பார்ஶ்வயோர்த்வௌ த்வாவேக இதி| அத ஏவாஹ ஶ்ரோண்யாஂ வேத்யாதி| வக்த்ரஸ்ய(க்ஷஸ்ய)க்ஷகயோஶ்ச பக்நஸ்ய பஞ்சைவ கீலகா யோஜ்யாஃ| விஶேஷஸ்த்வதோ நோபரிஷ்டாத் கீலகோ யோஜ்யோ யுக்திவஶாத்|

Adhikarana bhagnasandhInAM vimokShe evaM vidhiH (29) · Śloka 29

| விமோக்ஷே பக்நஸந்தீநாஂ விதிமேவஂ ஸமாசரேத்||௨௯||

ஸ௦-பக்நஸந்தீநாஂ விமோக்ஷ ஏவஂப்ரகாரஂ விதிஂ ஸமாசரேத்|

Adhikarana ciravimuktasaMdhInAM snehasvedAdinA yathAsthAne sthApanam (30) · Śloka 30

ஸந்தீஶ்சிரவிமுக்தாஂஸ்து ஸ்நிக்தஸ்விந்நாந் மதூகதாந்| உக்தைர்விதாநைர்புத்த்யா ச யதாஸ்வஂ ஸ்தாநமாநயேத்||௩௦||

ஸ௦-சிரவிமுக்தாஂஸ்து ஸந்தீந் பூர்வஂ ஸ்நிக்தாந் பஶ்சாத் ஸ்விந்நாந் மதூகதாந் யதோக்தைர்விதாநைர்புத்த்யா ச விஶேஷேண யதாத்மீயஂ ஸ்தாநஂ ப்ராபயேத்|

Adhikarana asandhibhagne viShamolbaNasAdhite rUDhe ca kriyA (31) · Śloka 31

அஸந்திபக்நே ரூடே து விஷமோல்பணஸாதிதே| ஆபோத்ய பங்கஂ யமயேத்ததோ பக்நவதாசரேத்||௩௧||

ஸ௦-அஸந்தௌ பக்நே ரூடே ச விஷமோல்பணஸாதிதே ஸதி பங்கமாபோத்ய-பங்க்த்வா, பஶ்சாத்பங்கஂ யமயேத்| அநந்தரஂ பக்நவதாசரேத்|

Adhikarana bhagnaM yathA pAkaM naiti tathA prayayeta (32) · Śloka 32

பக்நஂ நைதி யதா பாகஂ ப்ரயதேத ததா பிஷக்| பக்வமாஂஸஸிராஸ்நாயுஃ ஸந்திஃ ஶ்லேஷஂ ந கச்சதி||௩௨||

ஸ௦-பக்நஂ யதா பாகஂ ந ப்ராப்நோதி ததா வைத்யோ யத்நஂ குர்யாத்| யதஃ ஸந்திஃ பக்வமாஂஸஸிராஸ்நாயுஃ ஸந் ஶ்லேஷஂ ந யாதி|

Adhikarana bhagnevAtavyAdhyuktAH snehAH bastikarma ca (33) · Śloka 33

வாதவ்யாதிவிநிர்திஷ்டாந் ஸ்நேஹாந் பக்நஸ்ய யோஜயேத்| சதுஷ்ப்ரயோகாந் பல்யாஂஶ்ச பஸ்திகர்ம ச ஶீலயேத்||௩௩||

ஸ௦-வாதவ்யாதிகதிதாந் ஸ்நேஹாந் (சி.அ. ௨௧/௬௬) சதுஷ்ப்ரயோகாந்-பாநநஸ்யாப்யங்காநுவாஸநைஃ, பல்யாந்-பலாய ஹிதாந், பக்நஸ்ய யோஜயேத்| ததா பஸ்திகர்ம-"ப்ராக் ஸ்நேஹ ஏகஃ பஞ்சாந்தே" (ஹ.ஸூ.ஆ. ௧௯/௬௩) இத்யாதிநோக்தஂ, அப்யஸேத்|

Adhikarana bhagne pauShTikAdi shAlyAdyannam (34-35) · Śloka 35

ஶால்யாஜ்யரஸதுக்தாத்யைஃ பௌஷ்டிகைரவிதாஹிபிஃ| மாத்ரயோபசரேத்பக்நஂ ஸந்திஸஂஶ்லேஷகாரிபிஃ||௩௪|| க்லாநிர்ந ஶஸ்யதே தஸ்ய, ஸந்திவிஶ்லேஷகத்தி ஸா| |௩௫|

ஸ௦-பக்நஂ நரஂ மாத்ரயா ஶால்யாதிபிஃ புஷ்டிகத்பிஃ ஸந்திஸஂஶ்லேஷகாரிபிரவிதாஹிபிருபக்ரமேத்| ஸ௦-தஸ்ய-பக்நஸ்ய, க்லாநிர்ந ஶஸ்யதே| யதஃ ஸா-க்லாநிஃ, ஸந்திவிஶ்லேஷஂ குருதே|

Adhikarana bhagne lavaNAdi niShedhaH (35) · Śloka 35

லவணஂ கடுகஂ க்ஷாரமம்லஂ மைதுநமாதபம்| வ்யாயாமஂ ச ந ஸேவேத பக்நோ ரூக்ஷஂ ச போஜநம்||௩௫||

ஸ௦-பக்நோ லவணாதிகஂ ரூக்ஷஂ சாஹாரஂ ந ஸேவேத|

Adhikarana bhagne gandhatailamasthisthairyakRut (27) · Śloka 27

கஷ்ணாஂஸ்திலாந் விரஜஸோ தடவஸ்த்ரபத்தாந் ஸப்த க்ஷபா வஹதி வாரிணி வாஸயேத்| ஸஂஶோஷயேதநுதிநஂ ப்ரவிஸார்ய சைதாந் க்ஷீரே ததைவ மதுகக்வதிதே ச தோயே||௩௬|| புநரபி பீதபயஸ்காஂ- ஸ்தாந் பூர்வவதேவ ஶோஷிதாந் பாடம்| விகததுஷாநரஜஸ்காந் ஸஞ்சூர்ண்ய ஸுசூர்ணிதைர்யுஞ்ஜ்யாத்||௩௭|| நலதவாலகலோஹிதயஷ்டிகா- நகமிஶிப்லவகுஷ்டபலாத்ரயைஃ| அகுருகுங்குமசந்தநஸாரிவா- ஸரலஸர்ஜரஸாமரதாருபிஃ||௩௮|| பத்மகாதிகணோபேதைஸ்திலபிஷ்டஂ ததஶ்ச தத்| ஸமஸ்தகந்தபைஷஜ்யஸித்ததுக்தேந பீடயேத்||௩௯|| ஶைலேயராஸ்நாஂஶுமதீகஸேரு- காலாநுஸாரீநதபத்ரரோத்ரைஃ| ஸக்ஷீரஶுக்லைஃ ஸபயஃ ஸதூர்வை ஸ்தைலஂ பசேத்தந்நலதாதிபிஶ்ச||௪௦|| கந்ததைலமிதமுத்தமமஸ்தி- ஸ்தைர்யகஜ்ஜயதி சாஶு விகாராந்| வாதாபித்தஜநிதாநதிவீர்யாந்| வ்யாபிநோऽபி விவிதைருபயோகைஃ||௪௧|| இதி ஶ்ரீவைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸூநுஶ்ரீமத்வாக்படவிர சிதாயாமஷ்டாங்கஹதயஸஂஹிதாயாஂ ஷஷ்டே உத்தர- ஸ்தாநே பாங்கப்ரதிஷேதோ நாம ஸப்த- விஂஶோऽத்யாயஃ||௨௭||

ஸ௦-கஷ்ணாந் திலாந் வஹதி-அஸ்திரே ஜலே, ஸப்தராத்ரீர்விகதரேணூஂஸ்ததா தடவஸநஸஂயதாந் வாஸயேத்| ஏதாஂஶ்ச ப்ரவிரலாந் விகீர்ய ப்ரதிதிநஂ ஸஂஶோஷயேத்| ததைவ-பூர்வோக்தேந ப்ரகாரேண, க்ஷீரே ஸ்திதாநநுதிநஂ ப்ரதிஸார்ய ஶோஷிதாந் ஸப்த ராத்ரீரேவஂ மதுயஷ்டீக்வதிதே ச ஜலே வாஸயேத்விஶோஷயேச்ச| வஸந்ததிலகாவத்தம்| புநரபி ச பீதக்ஷீராஂஸ்தாஂஸ்திலாந் பூர்வவதேவாதிஶயேந ஶோஷிதாநபகததுஷஂஸ்ததா விரஜஸஃ ஸஞ்சூர்ண்ய நலதாத்யைஃ ஸுசூர்ணிதைர்யோஜயேத்| ஆர்யா| தாநேவாஹ-நலதேத்யாதி| ஔபச்சந்தஸிகம்| பத்மகாதீத்யாதி| கிம்பூதைர்நலதாதிபிஃ ? பத்மகாதிகணஸஹிதைஃ ஸுசூர்ணிதைர்யோஜயித்வா சைதத் திலபிஷ்டஂ ஸகலசோரகாதிகந்தத்ரவ்யஸித்தேந க்ஷீரேண ஸஹ பீடயேத்| ததஸ்தத்தைலஂ ஸைர்யகா(ஶைலேயா)திபிர்நலதாதிபிஶ்ச கல்கீகதைர்துக்தஸஹிதைஃ பசேத்| இந்த்ரவஜ்ரா| ஏதத் கந்ததைலமதிவீர்யமஸ்திஸ்திரத்வகதாமயாஶ்ச பவநபித்தோத்தாநதிவீர்யாந் வ்யாபிநோऽப்யாஶு ஜயதி விவிதைஃ-பாநநஸ்யாதிபிஃ, உபயோகைஃ| ஸ்வாகதா| ஶ்ரீமகாங்கதத்தபுத்ரஶ்ரீமதருணதத்தவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதய- டீகாயாஂ ஸர்வாங்கஸுந்தராக்யாயாஂ ஷஷ்டே உத்தரஸ்தாநே பங்கப்ரதி- ஷேதோ நாம ஸப்தவிஂஶோऽத்யாயஃ ஸமாப்தஃ|| ௨௭||