27. bhaṅgapratiṣēdhādhyāyaḥ

Adhikarana bha~ggapratiShedhAdhyAyaH asthibha~ggo dvidhA sandhibha~ggasya lakShaNam asandibh~ggasya lakShaNam (2-4) · Śloka 4

அதாதோ பங்கப்ரதிஷேதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ| (கத்யஸூத்ரே||௨|| ) பாதகாதாதிபிர்த்வேதா பங்கோऽஸ்த்நாஂ ஸந்த்யஸந்திதஃ| ப்ரஸாரணாகுஞ்சநயோரஶக்திஃ ஸந்திமுக்ததா||௧|| இதரஸ்மிந் பஶஂ ஶோபஃ ஸர்வவஸ்தாஸ்வதிவ்யதா| அஶக்திஶ்சேஷ்டிதேऽல்பேऽபி பீட்யமாநே ஸஶப்ததா||௨|| ஸமாஸாதிதி பங்கஸ்ய லக்ஷணஂ, பஹுதா து தத்| பித்யதே பங்கபேதேந தஸ்ய ஸர்வஸ்ய ஸாதநம்||௩|| யதா ஸ்யாதுபயோகாய ததா ததுபதேக்ஷ்யதே| |௪|

Adhikarana asthibha~ggasya duHsAdhyatvam (4-7) · Śloka 7

| ப்ரஜ்யாணுதாரி யத்த்வஸ்தி ஸ்பர்ஶே ஶப்தஂ கரோதி யத்||௪|| யத்ராஸ்திலேஶஃ ப்ரவிஶேந்மத்யமஸ்த்நோ விதாரிதஃ| பக்நஂ யச்சாபிகாதேந கிஞ்சிதேவாவஶேஷிதம்||௫|| உந்நம்யமாநஂ க்ஷதவத்யச்ச மஜ்ஜநி மஜ்ஜதி| தத்துஃஸாத்யஂ கஶாஶக்தவாதலால்பாஶிநாமபி||௬|| பிந்நஂ கபாலஂ யத் கட்யாஂ ஸந்திமுக்தஂ ச்யுதஂ ச யத்| ஜகநஂ ப்ரதி பிஷ்டஂ ச பக்நஂ யத்தத்விவர்ஜயேத்||௭||

Adhikarana asthibha~ggasya asAdhyatvam (8-11) · Śloka 11

அஸஂஶ்லிஷ்டகபாலஂ ச லலாடஂ சூர்ணிதம் ததா| யச்ச பக்நஂ பவேச்சங்கஶிரஃபஷ்டஸ்தநாந்தரே||௮|| ஸம்யக்யமிதமப்யஸ்தி துர்ந்யாஸாத்துர்நிபந்தநாத்| ஸங்க்ஷோபாதபி யத்கச்சேத்விக்ரியாஂ தத்விவர்ஜயேத்||௯|| ஆதிதோ யச்ச துர்ஜாதமஸ்திஸந்திரதாபி வா| தருணாஸ்தீநி புஜ்யந்தே, பஜ்யந்தே நலகாநி து||௧௦|| கபாலாநி விபித்யந்தே, ஸ்புடந்த்யந்யாநி பூயஸா| |௧௧|

Adhikarana avanatAdyasnthaH unnamanA dinAsamyak saMsthApya paTTairveShTayitvA kadambAdijairvalkalAdibhiH kushAhvathaiH samaM bandhaM kuryAt (11-16) · Śloka 16

| அதாவநதமுந்நம்யமுந்நதஂ சாவபீடயேத்||௧௧|| ஆச்சேததிக்ஷிப்தமதோகதஂ சோபரி வர்தயேத்| ஆஞ்சநோத்பீடநோந்நாமசர்மஸங்க்ஷேபபந்தநைஃ||௧௨|| ஸந்தீந் ஶரீரகாந் ஸர்வாந் சலாநப்யசலாநபி| இத்யேதைஃ ஸ்தாபநோபாயைஃ ஸம்யக் ஸஂஸ்தாப்ய நிஶ்சலம்||௧௩|| பட்டைஃ ப்ரபூதஸர்பிர்பிர்வேஷ்டயித்வா ஸுகைஸ்ததஃ| கதம்போதும்பராஶ்வத்தஸர்ஜார்ஜுநபலாஶஜைஃ||௧௪|| வஂஶோத்பவைர்வா பதுபிஸ்தநுபிஃ ஸுநிவேஶிதைஃ| ஸுஶ்லக்ஷ்ணைஃ ஸப்ரதிஸ்தம்பைர்வல்கலைஃ ஶகலைரபி||௧௫|| குஶாஹ்வயைஃ ஸமஂ பந்தஂ பட்டஸ்யோபரி யோஜயேத்| |௧௬|

Adhikarana shithilabandhena sandherastairyam atigADhabandhena sandherashthairyam (16-17) · Śloka 17

| ஶிதிலேந ஹி பந்தேந ஸந்திஸ்தைர்யஂ ந ஜாயதே||௧௬|| காடேநாதி ருஜாதாஹபாகஶ்வயதுஸம்பவஃ| |௧௭|

Adhikarana gharmAdau tryahAdinA bandhamokShaNam (17-18) · Śloka 18

| த்ர்யஹாத்த்ர்யஹாததௌ கர்மே ஸப்தாஹாந்மோக்ஷயேத்திமே||௧௭|| ஸாதாரணே து பஞ்சஹாத் பங்கதோஷவஶேந வா| |௧௮|

Adhikarana tato nyagrodhAdikaShAyAdinA secanam (18-20) · Śloka 20

| ந்யக்ரோதாதிகஷாயேண ததஃ ஶீதேந ஸேசயேத்||௧௮|| தஂ பஞ்சமூலபக்வேந பயஸா து ஸவேதநம்| ஸுகோஷ்ணஂ வாऽவசார்யஂ ஸ்யாச்சக்ரதைலஂ விஜாநதா||௧௯|| விபஜ்ய தேஶஂ காலஂ ச வாதக்நௌஷதஸஂயுதம்| |௨௦|

Adhikarana tato bhRushashItalAH sekalepAH (20) · Śloka 20

| ப்ரததஂ ஸேகலேபாஂஶ்ச விதத்யாத் பஶஶீதலாந்||௨௦||

Adhikarana bhanganarasya gRuShTikShirAdipAnam (21) · Śloka 21

கஷ்டிக்ஷீரஂ ஸஸர்பிஷ்கஂ மதுரௌஷதஸாதிதம்| ப்ராதஃ ப்ராதஃ பிபேத்பக்நஃ ஶீதலஂ லாக்ஷயா யுதம்||௨௧||

Adhikarana savraNe bhnge kaShAyaIH pratisAraNam (22) · Śloka 22

ஸவ்ரணஸ்ய து பக்நஸ்ய வ்ரணோ மதுகதோத்தரைஃ| கஷாயைஃ ப்ரதிஸார்யோऽத ஶேஷோ பங்கோதிதஃ க்ரமஃ||௨௨||

Adhikarana lambAnAM vra0NamAMsAnAM sandhAnam (23) · Śloka 23

லம்பாநி வ்ரணமாஂஸாநி ப்ரலிப்ய மதுஸர்பிஷா| ஸந்ததீத வ்ரணாந் வைத்யோ பந்தநைஶ்சோப௦பாதயேத்||௨௩||

Adhikarana susthite vraNe phalinyAdirava cUrNanam (24-25) · Śloka 25

தாந் ஸமாந் ஸுஸ்திதாஞ்ஜ்ஞாத்வா பலிநீரோத்ரகட்பலைஃ| ஸமங்காதாதகீயுக்தைஶ்சூர்ணிதைரவசூர்ணயேத்||௨௪|| தாதகீரோத்ரசூர்ணைர்வா, ரோஹந்த்யாஶு ததா வ்ரணாஃ| இதி பங்க உபக்ராந்தஃ|௨௫|

Adhikarana vraNAnAM sAdhyAsAdhyatvam (25-26) · Śloka 26

| ஸ்திரதாதோஃ தௌ ஹிமே||௨௫|| மாஂஸலஸ்யால்பதோஷஸ்ய ஸுஸாத்யோ, தாருணோऽந்யதா| |௨௬|

Adhikarana sandhishairyaMkAlaH (26-27) · Śloka 27

| பூர்வமத்யாந்தவயஸாமேகத்வித்ரிகுணைஃ க்ரமாத்||௨௬|| மாஸைஃ ஸ்தைர்யஂ பவேத்ஸந்தேர்யதோக்தஂ பஜதாஂ விதிம்| |௨௭|

Adhikarana kaThcAdibhangAnAM kapAThashayanAdi (27-29) · Śloka 29

| கடீஜங்கோருபக்நாநாஂ கபாடஶயநஂ ஹிதம்||௨௭|| யந்த்ரணார்த ததா கீலாஃ பஞ்ச கார்யா நிபந்தநாஃ| ஜங்கோர்வோஃ பாற்ஶ்வயோர்த்வௌ த்வௌ தல ஏகஶ்ச கீலகஃ||௨௮|| ஶோர்ண்யாஂ வா பஷ்டவஂஶே வா வக்ஷஸ்யக்ஷகயோஸ்ததா| |௨௯|

Adhikarana bhagnasandhInAM vimokShe evaM vidhiH (29) · Śloka 29

| விமோக்ஷே பக்நஸந்தீநாஂ விதிமேவஂ ஸமாசரேத்||௨௯||

Adhikarana ciravimuktasaMdhInAM snehasvedAdinA yathAsthAne sthApanam (30) · Śloka 30

ஸந்தீஶ்சிரவிமுக்தாஂஸ்து ஸ்நிக்தஸ்விந்நாந் மதூகதாந்| உக்தைர்விதாநைர்புத்த்யா ச யதாஸ்வஂ ஸ்தாநமாநயேத்||௩௦||

Adhikarana asandhibhagne viShamolbaNasAdhite rUDhe ca kriyA (31) · Śloka 31

அஸந்திபக்நே ரூடே து விஷமோல்பணஸாதிதே| ஆபோத்ய பங்கஂ யமயேத்ததோ பக்நவதாசரேத்||௩௧||

Adhikarana bhagnaM yathA pAkaM naiti tathA prayayeta (32) · Śloka 32

பக்நஂ நைதி யதா பாகஂ ப்ரயதேத ததா பிஷக்| பக்வமாஂஸஸிராஸ்நாயுஃ ஸந்திஃ ஶ்லேஷஂ ந கச்சதி||௩௨||

Adhikarana bhagnevAtavyAdhyuktAH snehAH bastikarma ca (33) · Śloka 33

வாதவ்யாதிவிநிர்திஷ்டாந் ஸ்நேஹாந் பக்நஸ்ய யோஜயேத்| சதுஷ்ப்ரயோகாந் பல்யாஂஶ்ச பஸ்திகர்ம ச ஶீலயேத்||௩௩||

Adhikarana bhagne pauShTikAdi shAlyAdyannam (34-35) · Śloka 35

ஶால்யாஜ்யரஸதுக்தாத்யைஃ பௌஷ்டிகைரவிதாஹிபிஃ| மாத்ரயோபசரேத்பக்நஂ ஸந்திஸஂஶ்லேஷகாரிபிஃ||௩௪|| க்லாநிர்ந ஶஸ்யதே தஸ்ய, ஸந்திவிஶ்லேஷகத்தி ஸா| |௩௫|

Adhikarana bhagne lavaNAdi niShedhaH (35) · Śloka 35

லவணஂ கடுகஂ க்ஷாரமம்லஂ மைதுநமாதபம்| வ்யாயாமஂ ச ந ஸேவேத பக்நோ ரூக்ஷஂ ச போஜநம்||௩௫||

Adhikarana bhagne gandhatailamasthisthairyakRut (27) · Śloka 27

கஷ்ணாஂஸ்திலாந் விரஜஸோ தடவஸ்த்ரபத்தாந் ஸப்த க்ஷபா வஹதி வாரிணி வாஸயேத்| ஸஂஶோஷயேதநுதிநஂ ப்ரவிஸார்ய சைதாந் க்ஷீரே ததைவ மதுகக்வதிதே ச தோயே||௩௬|| புநரபி பீதபயஸ்காஂ- ஸ்தாந் பூர்வவதேவ ஶோஷிதாந் பாடம்| விகததுஷாநரஜஸ்காந் ஸஞ்சூர்ண்ய ஸுசூர்ணிதைர்யுஞ்ஜ்யாத்||௩௭|| நலதவாலகலோஹிதயஷ்டிகா- நகமிஶிப்லவகுஷ்டபலாத்ரயைஃ| அகுருகுங்குமசந்தநஸாரிவா- ஸரலஸர்ஜரஸாமரதாருபிஃ||௩௮|| பத்மகாதிகணோபேதைஸ்திலபிஷ்டஂ ததஶ்ச தத்| ஸமஸ்தகந்தபைஷஜ்யஸித்ததுக்தேந பீடயேத்||௩௯|| ஶைலேயராஸ்நாஂஶுமதீகஸேரு- காலாநுஸாரீநதபத்ரரோத்ரைஃ| ஸக்ஷீரஶுக்லைஃ ஸபயஃ ஸதூர்வை ஸ்தைலஂ பசேத்தந்நலதாதிபிஶ்ச||௪௦|| கந்ததைலமிதமுத்தமமஸ்தி- ஸ்தைர்யகஜ்ஜயதி சாஶு விகாராந்| வாதாபித்தஜநிதாநதிவீர்யாந்| வ்யாபிநோऽபி விவிதைருபயோகைஃ||௪௧|| இதி ஶ்ரீவைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸூநுஶ்ரீமத்வாக்படவிர சிதாயாமஷ்டாங்கஹதயஸஂஹிதாயாஂ ஷஷ்டே உத்தர- ஸ்தாநே பாங்கப்ரதிஷேதோ நாம ஸப்த- விஂஶோऽத்யாயஃ||௨௭||