Adhikarana bAlagrahapratiShedhAdhyAyaH||3|| (2) · Śloka 2
అథాతో బాలగ్రహప్రతిషేధం వ్యాఖ్యాస్యామః| ఇతి హ స్మాహురాత్రేయాదయో మహర్షయః| (గద్యసూత్రే|2|
अथातो बालग्रहप्रतिषेधं व्याख़्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे|२|
🔊 Audio coming soon
అస్మాదనంతరం బాలగ్రహప్రతిషేధ ఉచ్యతే, గ్రహాణామపి రోగ హేతుత్వాత్| స0-బాలానాం గ్రహా బాలగ్రహాః, తేషాం ప్రతిషేధో యస్మిన్ స బాలగ్రహప్రతిషేధః, తం| శేషం పూర్వవత్|
Adhikarana dvAdaSagrahANAM nAmAni (1-3) · Śloka 3
పురా గుహస్య రక్షార్థం నిర్మితాః శూలపాణినా| మనుష్యవిగ్రహాః పంచ సప్త స్త్రీవిగ్రహా గ్రహాః||1|| స్కందో విశాఖో మేషాఖ్యః శ్వగ్రహః పితృసంజ్ఞితః| శకునిః పూతనా శీతపూతనాఽదృష్టిపూతనా||2|| ముఖమండితికా తద్వద్రేవతీ శుష్కరేవతీ| |3|
पुरा गुहस्य रक्षार्थं निर्मिताः शूलपाणिना| मनुष्यविग्रहाः पञ्च सप्त स्त्रीविग्रहा ग्रहाः||१|| स्कन्दो विशाख़ो मेषाख़्यः श्वग्रहः पितृसंज्ञितः| शकुनिः पूतना शीतपूतनाऽदृष्टिपूतना||२|| मुख़मण्डितिका तद्वद्रेवती शुष्करेवती| |३|
🔊 Audio coming soon
స0-పూర్వం శ్రీమహాదేవేన కార్తికేయస్య రక్షార్థం మనుష్యశరీరాః పంచ గ్రహా నిర్మితాః| స్త్రీశరీరాశ్చ సప్తోత్పాదితాః| సం-స్కందాదయః పంచ నరరూపాః| శకున్యాదయః సప్త స్త్రీరూపాః|
Adhikarana dvAdaSagrahANAM pUrvarUpam (3) · Śloka 3
| తేషాం గ్రహీష్యతాం రూపం ప్రతతం రోదనం జ్వరః||3||
| तेषां ग्रहीष्यतां रूपं प्रततं रोदनं ज्वरः||३||
🔊 Audio coming soon
స0-తేషాం-గ్రహాణాం, గ్రహీష్యతాం పూర్వరూపం ప్రతతం రోదనం జ్వరశ్చ|
Adhikarana dvAdaSagrahANAM sAmAnyaM rUpam (4-5) · Śloka 5
సామాన్యం రూపముత్త్రాసజృంభాభ్రూక్షేపదీనతాః| ఫేనస్రావోర్ధ్వదృష్ట్యోష్ఠదంతదంశప్రజాగరాః||4|| రోదనం కూజనం స్తన్యవిద్వేషః స్వరవైకృతం| నఖైరకస్మాత్పరితః స్వధాత్ర్యంగవిలేఖనం||5||
सामान्यं रूपमुत्त्रासजृम्भाभ्रूक्षेपदीनताः| फेनस्रावोर्ध्वदृष्ट्योष्ठदन्तदंशप्रजागराः||४|| रोदनं कूजनं स्तन्यविद्वेषः स्वरवैकृतम्| नख़ैरकस्मात्परितः स्वधात्र्यङ्गविलेख़नम्||५||
🔊 Audio coming soon
స0-తేషాం సామాన్యం రూపముత్త్రాస ఇత్యాది స్వధాత్ర్యంగవిలేఖనాంతం|
Adhikarana 1 skandasya lakShaNam (6-9) · Śloka 9
తత్రైకనయనస్రావీ శిరో విక్షిపతే ముహుః| హతైకపక్షః స్తబ్ధాంగః సస్వేదో నతకంధరః||6|| దంతఖాదీ స్తనద్వేషీ త్రస్యన్ రోదితి విస్వరం| వక్రవక్త్రో వమన్ లాలాం భృశమూర్ధ్వం నిరీక్షతే||7|| వసాసృగ్గంధిరుద్విగ్నో బద్ధముష్టిశకృచ్ఛిశుః| చలితైకాక్షిగండభ్రూః సంరక్తోభయలోచనః||8|| స్కందార్తస్తేన వైకల్యం మరణం వా భవేద్ ధ్రువం| |9|
तत्रैकनयनस्रावी शिरो विक्षिपते मुहुः| हतैकपक्षः स्तब्धाङ्गः सस्वेदो नतकन्धरः||६|| दन्तख़ादी स्तनद्वेषी त्रस्यन् रोदिति विस्वरम्| वक्रवक्त्रो वमन् लालां भृशमूर्ध्वं निरीक्षते||७|| वसासृग्गन्धिरुद्विग्नो बद्धमुष्टिशकृच्छिशुः| चलितैकाक्षिगण्डभ्रूः संरक्तोभयलोचनः||८|| स्कन्दार्तस्तेन वैकल्यं मरणं वा भवेद् ध्रुवम्| |९|
🔊 Audio coming soon
స0-తత్ర-తేషు గ్రహేషు మధ్యే, ఏకలోచనస్రవణశీలస్తథా శిరో విక్షిపత ఇత్యాది సంరక్తలోచనద్వయాంతం స్కందగృహీతస్య లక్షణం| తేన వైకల్యం-పంగుత్వకాణత్వాది, మృత్యురేవ వా ధ్రువం నిశ్చితం, భవేత్|
Adhikarana 2viSAkhasya lakShaNam (9-11) · Śloka 11
సంప్రతి విశాఖస్య స్కందాపస్మారాపరసంజ్ఞస్య లక్షణమాహ | సంజ్ఞానాశో ముహుః కేశలుంచనం కంధరానతిః||9|| వినమ్య జృంభమాణస్య శకృవ్మూత్రప్రవర్తనం| ఫేనోద్వమనమూర్ధ్వేక్షా హస్తభ్రూపాదనర్తనం||10|| స్తనస్వజిహ్వాసందంశసంరంభజ్వరజాగరాః| పూయశోణితగంధశ్చ స్కందాపస్మారలక్షణం||11||
सम्प्रति विशाखस्य स्कन्दापस्मारापरसंज्ञस्य लक्षणमाह | संज्ञानाशो मुहुः केशलुञ्चनं कन्धरानतिः||९|| विनम्य जृम्भमाणस्य शकृव्मूत्रप्रवर्तनम्| फेनोद्वमनमूर्ध्वेक्षा हस्तभ्रूपादनर्तनम्||१०|| स्तनस्वजिह्वासन्दंशसंरम्भज्वरजागराः| पूयशोणितगन्धश्च स्कन्दापस्मारलक्षणम्||११||
🔊 Audio coming soon
స0-సంజ్ఞానాశాదికం పూయశోణితగంధాంతం స్కందాపస్మారలక్షణం|
Adhikarana 3 meShAkhyasya lakShaNam (12-14) · Śloka 14
ఆధ్మానం పాణిపాదస్య స్పందనం ఫేననిర్వమః| తృణ్ముష్టిబంధాతీసారస్వరదైన్యవివర్ణతాః||12|| కూజనం స్తననం ఛర్దిః కాసహిధ్మాప్రజాగరాః| ఓష్ఠదంశాంగసంకోచస్తంభబస్తాభగంధతాః||13|| ఊర్ధ్వం నిరీక్ష్య హసనం, మధ్యే వినమనం, జ్వరః| మూర్చ్ఛైకనేత్రశోఫశ్చ నైగమేషగ్రహాకృతిః||14||
आध्मानं पाणिपादस्य स्पन्दनं फेननिर्वमः| तृण्मुष्टिबन्धातीसारस्वरदैन्यविवर्णताः||१२|| कूजनं स्तननं छर्दिः कासहिध्माप्रजागराः| ओष्ठदंशाङ्गसङ्कोचस्तम्भबस्ताभगन्धताः||१३|| ऊर्ध्वं निरीक्ष्य हसनं, मध्ये विनमनं, ज्वरः| मूर्च्छैकनेत्रशोफश्च नैगमेषग्रहाकृतिः||१४||
🔊 Audio coming soon
స0-మేషస్య నైగమేషాపరసంజ్ఞస్యాధ్మానాది ఏకనేత్రశోఫాంతం లక్షణం|
Adhikarana 4 shvagrahasya lakShaNam (15-16) · Śloka 16
కంపో హృషితరోమత్వం స్వేదశ్చక్షుర్నిమీలనం| బహిరాయామనం జిహ్వాదంశోఽంతఃకంఠకూజనం||15|| ధావనం విట్సగంధత్వం క్రోశనం చ శ్వవచ్ఛుని| |16|
कम्पो हृषितरोमत्वं स्वेदश्चक्षुर्निमीलनम्| बहिरायामनं जिह्वादंशोऽन्तःकण्ठकूजनम्||१५|| धावनं विट्सगन्धत्वं क्रोशनं च श्ववच्छुनि| |१६|
🔊 Audio coming soon
స0-శుని-శ్వగ్రహే, కంప ఇత్యాదికం క్రోశనం శ్వవదిత్యంతం లక్షణం|
Adhikarana 5 pitRugRuhasya lakShaNam (16-18) · Śloka 18
| రోమహర్షో ముహుస్త్రాసః సహసా రోదనం జ్వరః||16|| కాసాతిసారవమథుజృంభాతృట్శవగందతాః| అంగేష్వాక్షేపవిక్షేపశోషస్తంభవివర్ణతాః||17|| ముష్టిబంధః స్రుతిశ్చాక్ష్ణోర్బాలస్య స్యుః పితృగ్రహే| |18|
| रोमहर्षो मुहुस्त्रासः सहसा रोदनं ज्वरः||१६|| कासातिसारवमथुजृम्भातृट्शवगन्दताः| अङ्गेष्वाक्षेपविक्षेपशोषस्तम्भविवर्णताः||१७|| मुष्टिबन्धः स्रुतिश्चाक्ष्णोर्बालस्य स्युः पितृग्रहे| |१८|
🔊 Audio coming soon
స0-పితృగ్రహే రోమహర్షం ఇత్యాదికం బాలస్య స్యురిత్యంతం లక్షణం|
Adhikarana 6 shakunigrahasya lakShaNam (18-20) · Śloka 20
| స్రస్తాంగత్వమతీసారో జిహ్వాతాలుగలే వ్రణాః||18|| స్ఫోటాః సదాహరుక్పాకాః సంధిషు స్యుః పునఃపునః| నిశ్యహ్ని ప్రవిలీయంతే పాకో వక్త్రే గుదేఽపి వా||19|| భయం శకునిగంధత్వం జ్వరశ్చ శకునిగ్రహే| |20|
| स्रस्ताङ्गत्वमतीसारो जिह्वातालुगले व्रणाः||१८|| स्फोटाः सदाहरुक्पाकाः सन्धिषु स्युः पुनःपुनः| निश्यह्नि प्रविलीयन्ते पाको वक्त्रे गुदेऽपि वा||१९|| भयं शकुनिगन्धत्वं ज्वरश्च शकुनिग्रहे| |२०|
🔊 Audio coming soon
స0-శకునిగ్రహే స్రస్తాంగత్వమిత్యాదికం జ్వరశ్చేత్యంతం లింగం|
Adhikarana 7 pUtanAyAH lakShaNam (20-21) · Śloka 21
| పూతనాయాం వమిః కంపస్తంద్రా రాత్రౌ ప్రజాగరః||20|| హిధ్మాఽఽధ్మానం శకృద్భేదః పిపాసా మూత్రనిగ్రహః| స్రస్తహృష్టాంగరోమత్వం కాకవత్పూతిగంధితా||21||
| पूतनायां वमिः कम्पस्तन्द्रा रात्रौ प्रजागरः||२०|| हिध्माऽऽध्मानं शकृद्भेदः पिपासा मूत्रनिग्रहः| स्रस्तहृष्टाङ्गरोमत्वं काकवत्पूतिगन्धिता||२१||
🔊 Audio coming soon
స0-వమిః కంప ఇత్యాదికం కాకవత్పూతిగంధితేత్యంతం పూతనాగ్రహే లింగం|
Adhikarana 8SItapUtanAyAH lakShaNam (22-23) · Śloka 23
శీతపూతనయా కంపో రోదనం తిర్యగీక్షణం| తృష్ణాఽంత్రకూజోఽతీసారో వసావద్విస్రగంధతా||22|| పార్శ్వస్యైకస్య శీతత్వముష్ణత్వమపరస్య చ| |23|
शीतपूतनया कम्पो रोदनं तिर्यगीक्षणम्| तृष्णाऽन्त्रकूजोऽतीसारो वसावद्विस्रगन्धता||२२|| पार्श्वस्यैकस्य शीतत्वमुष्णत्वमपरस्य च| |२३|
🔊 Audio coming soon
స0-శీతపూతనయా కంపో రోదనమిత్యాదికముష్ణత్వమపరస్య చేత్యేవమంతం శీతపూరనాగ్రహే లింగం
Adhikarana 9 andhapUtanAyAH lakShaNam (23-25) · Śloka 25
| అంధపూతనయా ఛర్దిర్జ్వరః కాసోఽల్పనిద్రతా||23|| వర్చసో భేదవైవర్ణ్యదౌర్గంధ్యాన్యంగశోషణం| దృష్టేః సాదాతిరుక్కండూపోథకీజన్మశూనతాః||24|| హిధ్మోద్వేగస్తనద్వేషవైవర్ణ్యస్వరతీక్ష్ణతాః| వేపథుర్మత్స్యగంధత్వమథవా సామ్లగంధతా||25||
| अन्धपूतनया छर्दिर्ज्वरः कासोऽल्पनिद्रता||२३|| वर्चसो भेदवैवर्ण्यदौर्गन्ध्यान्यङ्गशोषणम्| दृष्टेः सादातिरुक्कण्डूपोथकीजन्मशूनताः||२४|| हिध्मोद्वेगस्तनद्वेषवैवर्ण्यस्वरतीक्ष्णताः| वेपथुर्मत्स्यगन्धत्वमथवा साम्लगन्धता||२५||
🔊 Audio coming soon
స0-ఛర్ద్యాదికం సామ్లగంధతేత్యంతమంధపూతనాయా [అ] దృష్టిపూతనాపరసంజ్ఞాయా లక్షణం|
Adhikarana 10 mukhamaNDitAyAH lakShaNam (26-27) · Śloka 27
ముఖమండితయా పాణిపాదాస్యరమణీయతా| సిరాభిరసితాభాభిరాచితోదరతా జ్వరః||26|| అరోచకోఽంగగ్లపనం గోమూత్రసమగంధతా| |27|
मुखमण्डितया पाणिपादास्यरमणीयता| सिराभिरसिताभाभिराचितोदरता ज्वरः||२६|| अरोचकोऽङ्गग्लपनं गोमूत्रसमगन्धता| |२७|
🔊 Audio coming soon
స0-ముఖమండితాయాం గ్రహే పాణిపాదాస్యరమణీయతేత్యాదికం లక్షణం|
Adhikarana 11 revatyAH lakShaNam (27-28) · Śloka 28
| రేవత్యాం శ్యావనీలత్వం కర్ణనాసాక్షిమర్దనం||27|| కాసహిధ్మాక్షివిక్షేపవక్రవక్త్రత్వరక్తతాః| బస్తగంధో జ్వరః శోషః పురీషం హరితం ద్రవం||28||
| रेवत्यां श्यावनीलत्वं कर्णनासाक्षिमर्दनम्||२७|| कासहिध्माक्षिविक्षेपवक्रवक्त्रत्वरक्तताः| बस्तगन्धो ज्वरः शोषः पुरीषं हरितं द्रवम्||२८||
🔊 Audio coming soon
స0-రేవత్యాం-రేవతీగ్రహే, శ్యావనీలత్వాది లింగం|
Adhikarana 12 shuShkarevatyAH lakShaNam (29) · Śloka 29
అధునాఽసాధ్యలక్షణం వక్తి జాయతే శుష్కరేవత్యాం క్రమాత్సర్వాంగసంక్షయః| |29|
अधुनाऽसाध्यलक्षणं वक्ति जायते शुष्करेवत्यां क्रमात्सर्वाङ्गसङ्क्षयः| |२९|
🔊 Audio coming soon
స0-శుష్కరేవత్యాం క్రమాత్సర్వాంగసంక్షయ ఇతి లింగం|
Adhikarana sarvagrahANAm asAdhyalakShaNam (29-31) · Śloka 31
| కేశశాతోఽన్నవిద్వేషః స్వరదైన్యం వివర్ణతా||29|| రోదనం గృధ్రగంధత్వం దీర్ఘకాలానువర్తనం| ఉదరే గ్రంథయో వృత్తా యస్య నానావిధం శకృత్||30|| జిహ్వాయా నిమ్నతా మధ్యే శ్యావం తాలు చ తం త్యజేత్| |31|
| केशशातोऽन्नविद्वेषः स्वरदैन्यं विवर्णता||२९|| रोदनं गृध्रगन्धत्वं दीर्घकालानुवर्तनम्| उदरे ग्रन्थयो वृत्ता यस्य नानाविधं शकृत्||३०|| जिह्वाया निम्नता मध्ये श्यावं तालु च तं त्यजेत्| |३१|
🔊 Audio coming soon
స0-కేశశాత ఇత్యాదికం శ్యావం తాలు చేత్యంతం యస్య బాలస్య స్యాత్, తం న చికిత్సేత్|
Adhikarana shuShkarevatyAH asAdhyalakShaNam (31-32) · Śloka 32
| భుంజానోఽన్నం బహువిధం యో బాలః పరిహీయతే||31|| తృష్ణాగృహీతః క్షామాక్షో హంతి తం శుష్కరేవతీ| |32|
| भुञ्जानोऽन्नं बहुविधं यो बालः परिहीयते||३१|| तृष्णागृहीतः क्षामाक्षो हन्ति तं शुष्करेवती| |३२|
🔊 Audio coming soon
స0-భుంజానోఽన్నమిత్యాదిలక్షణం బాలం శుష్కరేవతీ హంతి|
Adhikarana grahagrahaNe trINi kAraNAni (32) · Śloka 32
త్రిభిః కారణైర్గ్రహా గృహ్ణంతీత్యాహ | హింసారత్యర్చనాకాంక్షా గ్రహగ్రహణకారణం||32||
त्रिभिः कारणैर्ग्रहा गृह्णन्तीत्याह | हिंसारत्यर्चनाकाङ्क्षा ग्रहग्रहणकारणम्||३२||
🔊 Audio coming soon
స0-హింసా చ రతిశ్చార్చనా చ, తాసామాకాంక్షా-అభిలాషః, సా గ్రహాణాం గ్రహణే కారణం-హేతుః|
Adhikarana hiMsAtmakagrahasya lakShaNam (33-37) · Śloka 37
తత్ర హింసాత్మకే బాలో మహాన్ వా స్రుతనాసికః| క్షతజిహ్వః క్వణేద్బాఢమసుఖీ సాశ్రులోచనః||33|| దుర్వర్ణో హీనవచనః పూతిగంధిశ్చ జాయతే| క్షామో మూత్రపురీషం స్వం మృద్గాతి న జుగుప్సతే||34|| హస్తౌ చోద్యమ్య సంరబ్ధో హంత్యాత్మానం తథా పరం| తద్వచ్చ శస్త్రకాష్ఠాద్యైరగ్నిం వా దీప్తమావిశేత్||35|| అప్సు మజ్జేత్పతేత్కూపే కుర్యాదన్యచ్చ తద్విధం| తృడ్దాహమోహాన్ పూయస్య ఛర్దనం చ ప్రవర్తయేత్||36|| రక్తం చ సర్వమార్గేభ్యో రిష్టోత్పత్తిం చ తం త్యజేత్| |37|
तत्र हिंसात्मके बालो महान् वा स्रुतनासिकः| क्षतजिह्वः क्वणेद्बाढमसुखी साश्रुलोचनः||३३|| दुर्वर्णो हीनवचनः पूतिगन्धिश्च जायते| क्षामो मूत्रपुरीषं स्वं मृद्गाति न जुगुप्सते||३४|| हस्तौ चोद्यम्य संरब्धो हन्त्यात्मानं तथा परम्| तद्वच्च शस्त्रकाष्ठाद्यैरग्निं वा दीप्तमाविशेत्||३५|| अप्सु मज्जेत्पतेत्कूपे कुर्यादन्यच्च तद्विधम्| तृड्दाहमोहान् पूयस्य छर्दनं च प्रवर्तयेत्||३६|| रक्तं च सर्वमार्गेभ्यो रिष्टोत्पत्तिं च तं त्यजेत्| |३७|
🔊 Audio coming soon
స0-తత్ర-తేషు గ్రహేషు మధ్యాత్, హింసాత్మకే గ్రహే సతి బాలో మహాన్ వా పురుషః స్రుతనాసికాదిగుణో జాయతే| తథా క్షామః సన్ ఇదమిదం కుర్యాత్| తద్విధం-ఆత్మహననాదికం, అన్యదపి కుర్యాత్| తృట్దాహమోహాంస్తథా ఛర్దనం చ పూయస్య ప్రవర్తయేత్| తథా సర్వస్రోతోభ్యో రక్తం చ ప్రవర్తయేత్, రిష్టోత్పత్తిం చ| తం బాలం నోపక్రమేత్|
Adhikarana ratikAmagrasya lakShaNam (37-38) · Śloka 38
సంప్రత్యర్చనాకామం బ్రూతే | రహఃస్త్రీరతిసంలాపగంధస్రగ్భూషణప్రియః||37|| హృష్టః శాంతశ్చ దుఃసాధ్యో రతికామేన పీడితః| |38|
सम्प्रत्यर्चनाकामं ब्रूते | रहःस्त्रीरतिसंलापगन्धस्रग्भूषणप्रियः||३७|| हृष्टः शान्तश्च दुःसाध्यो रतिकामेन पीडितः| |३८|
🔊 Audio coming soon
స0-రహఃస్త్రీరత్యాదిప్రియో హృష్టాదిగుణో బాలో రతికామేన గ్రహేణ పీడితః కృచ్ఛ్రసాధ్యః స్యాత్|
Adhikarana arcanAkAmagrasya lakShaNam (38-40) · Śloka 40
అధునైషాం చికిత్సితమాహ | దీనః పరిమృశన్ వక్త్రం శుష్కౌష్ఠగలతాలుకః||38|| శంకితం వీక్షతే రౌతి ధ్యాయత్యాయాతి దీనతాం| అన్నమన్నాభిలాషేఽపి దత్తం నాతి బుభుక్షతే||39|| గృహీతం బలికామేన తం విద్యాత్సుఖసాధనం| |40|
अधुनैषां चिकित्सितमाह | दीनः परिमृशन् वक्त्रं शुष्कौष्ठगलतालुकः||३८|| शङ्कितं वीक्षते रौति ध्यायत्यायाति दीनताम्| अन्नमन्नाभिलाषेऽपि दत्तं नाति बुभुक्षते||३९|| गृहीतं बलिकामेन तं विद्यात्सुखसाधनम्| |४०|
🔊 Audio coming soon
స0-దీనాదిగుణః సన్ ఇదమిదం కరోతి| తం-ఏవంవిధం, బలికామేన గృహీతం బాలం సుఖసాధ్యం విద్యాత్|
Adhikarana eShAM cikitsitaM lakShaNam (40-41) · Śloka 41
| హంతుకామం జయేద్ధోమైః సిద్ధమంత్రప్రవర్తితైః||40|| ఇతరౌ తు యథాకామం రతిబల్యాదిదానతః| |41|
| हन्तुकामं जयेद्धोमैः सिद्धमन्त्रप्रवर्तितैः||४०|| इतरौ तु यथाकामं रतिबल्यादिदानतः| |४१|
🔊 Audio coming soon
స0-జిఘాంసుగ్రహం హోమాదిభిర్జయేత్| నను, హింసాకామోఽసాధ్యస్తం త్యజేదిత్యుక్తం, తత్కథం తస్య సాధనముక్తం ? బ్రూమః| అసాధ్యస్యాపి చికిత్సా కార్యైవ| తథా చ సంగ్రహేఽభ్యధాయి "తస్మాదాచరమోచ్ఛ్వాసాచ్చికిత్సేత్|" ఇత్యాది| అపి చ మంత్రప్రభావస్యాచింత్యత్వాత్| ఇతరౌ తు-రత్యర్చనాకామౌ, యథాభిలాషం రతిబల్యాదిదానేన జయేత్|
Adhikarana sAdhyagrahasya cikitsA (41-47) · Śloka 47
| అథ సాధ్యగ్రహం బాలం వివిక్తే శరణే స్థితం||41|| త్రిరహ్నః సిక్తసంమృష్టే సదా సన్నిహితానలే| వికీర్ణభూతికుసుమపత్రబీజాన్నసర్షపే||42|| రక్షోఘ్నతైలజ్వలితప్రదీపహతపాప్మని| వ్యవాయమద్యపిశితనివృత్తపరిచారకే||43|| పురాణసర్పిషాఽభ్యక్తం పరిషిక్తం సుఖాంబునా| సాధితేన బలానింబవైజయంతీనృపద్రుమైః||44|| పారిభద్రకకట్వంగజంబూవరుణకటూతృణైః| కపోతవంకాపామార్గపాటలామధుశిగ్రుభిః||45|| కాకజంఘామహాశ్వేతాకపిత్థక్షీరిపాదపైః| సకదంబకరంజైశ్చ, ధూపం స్నాతస్య చాచరేత్||46|| ద్వీపివ్యాఘ్రాహిసింహర్క్షచర్మభిర్ఘృతమిశ్రితైః| |47|
| अथ साध्यग्रहं बालं विविक्ते शरणे स्थितम्||४१|| त्रिरह्नः सिक्तसंमृष्टे सदा सन्निहितानले| विकीर्णभूतिकुसुमपत्रबीजान्नसर्षपे||४२|| रक्षोघ्नतैलज्वलितप्रदीपहतपाप्मनि| व्यवायमद्यपिशितनिवृत्तपरिचारके||४३|| पुराणसर्पिषाऽभ्यक्तं परिषिक्तं सुखाम्बुना| साधितेन बलानिम्बवैजयन्तीनृपद्रुमैः||४४|| पारिभद्रककट्वङ्गजम्बूवरुणकटूतृणैः| कपोतवङ्कापामार्गपाटलामधुशिग्रुभिः||४५|| काकजङ्घामहाश्वेताकपित्थक्षीरिपादपैः| सकदम्बकरञ्जैश्च, धूपं स्नातस्य चाचरेत्||४६|| द्वीपिव्याघ्राहिसिंहर्क्षचर्मभिर्घृतमिश्रितैः| |४७|
🔊 Audio coming soon
స0-అథేతి కృతమంగలం| సాధ్యగ్రహం బాలం వివిక్తే గృహే స్థితం| కింభూతే ? [ త్రిః- ] త్రీన్ వారాన్, శోధితే సిక్తే చ| త్రిరహ్న ఇతి "కృత్వోఽర్థప్రయోగే కాలేఽధికరణే" ఇత్యధికరణే షష్ఠీ| తథా సర్వదా నికటాగ్నౌ| తథా విక్షిప్తభూత్యాదికే, రక్షోఘ్నతైలప్రదీప్తప్రదీపహతపాపే, వ్యవాయాదినివృత్తపరిచారకే| కింభూతం బాలం ? పురాణఘృతాభ్యక్తం| తథా స్నాతముష్ణాంబునా| కింభూతేన జలేన ? బలాదిభిః సాధితేన| వైజయంతీ-అరణికా| మహాశ్వేతా_కటభీ| పరిషిక్తస్య చాస్య ద్వీప్యాదిచర్మాదిభిర్ఘృత మిశ్రితైర్ధూపనం కుర్యాత్|
Adhikarana sarvagrahamokShaNaH pUtyAdidhUpaH (47-48) · Śloka 48
| పూతీదశాంగసిద్ధార్థవచాభల్లాతదీప్యకైః||47|| సకుష్ఠైః సఘృతైర్ధూపః సర్వగ్రహవిమోక్షణః| |48|
| पूतीदशाङ्गसिद्धार्थवचाभल्लातदीप्यकैः||४७|| सकुष्ठैः सघृतैर्धूपः सर्वग्रहविमोक्षणः| |४८|
🔊 Audio coming soon
స0-పూత్యాదిభిర్ధూపః సర్వగ్రహవిమోక్షణః స్యాత్| పూతీ-పూతీకరంజః| "వచాహింగువిడంగాని సైంధవం గజపిప్పలీ| పాఠా ప్రతివిషా వ్యోషం" (హృ. ఉ. అ. 37|27) ఇతి దశాంగః కాశ్యపేన వినిర్మితః|
Adhikarana sarvagrahamokShaNaH sarShapAdidhUpaH (48-49) · Śloka 49
| సర్షపా నింబపత్రాణి మూలమశ్వఖురా వచా||48|| భూర్జపత్రం ఘృతం ధూపః సర్వగ్రహనివారణః| |49|
| सर्षपा निम्बपत्राणि मूलमश्वखुरा वचा||४८|| भूर्जपत्रं घृतं धूपः सर्वग्रहनिवारणः| |४९|
🔊 Audio coming soon
స0-సర్షపాదిభిర్ధూపోఽశేషగ్రహనివారణః| అశ్వఖురా-గిరికర్ణికా|
Adhikarana sarvagrahamokShaNaH anantAdighRutam (49-50) · Śloka 50
| అనంతామ్రాస్థితగరం మరిచం మధురో గణః||49|| శృగాలవిన్నా ముస్తా చ కల్కితైస్తైర్ఘృతం పచేత్| దశమూలరసక్షీరయుక్తం తద్ గ్రహజిత్పరం||50||
| अनन्ताम्रास्थितगरं मरिचं मधुरो गणः||४९|| शृगालविन्ना मुस्ता च कल्कितैस्तैर्घृतं पचेत्| दशमूलरसक्षीरयुक्तं तद् ग्रहजित्परम्||५०||
🔊 Audio coming soon
స0-యవాసాదిభిః కల్కితైర్దశమూలరసక్షీరయుతం ఘృతం పచేత్| తచ్చ శిశోః పథ్యం పరం గ్రహజిత్|
Adhikarana sarvagrahamokShaNaH rAsnAdighRutam (51-53) · Śloka 53
రాస్నాహ్యంశుమతీవృద్ధపంచమూలబలాఘనాత్| క్వాథే సర్పిః పచేత్పిష్టైః సారివావ్యోషచిత్రకైః||51|| పాఠావిడంగమధుకపయస్యాహింగుదారుభిః| సగ్రంథికైః సేంద్రయవైః శిశోస్తత్సతతం హితం||52|| సర్వరోగగ్రహహరం దీపనం బలవర్ణదం| |53|
रास्नाह्यंशुमतीवृद्धपञ्चमूलबलाघनात्| क्वाथे सर्पिः पचेत्पिष्टैः सारिवाव्योषचित्रकैः||५१|| पाठाविडङ्गमधुकपयस्याहिङ्गुदारुभिः| सग्रन्थिकैः सेन्द्रयवैः शिशोस्तत्सततं हितम्||५२|| सर्वरोगग्रहहरं दीपनं बलवर्णदम्| |५३|
🔊 Audio coming soon
స0-రాస్నాదిక్వాథే సారివాదిభిః కల్కైః సర్పిః పచేత్| తచ్చ శిశోః సదా పథ్యం సర్వరోగగ్రహఘ్నం దీపనం బలవర్ణదం చ|
Adhikarana sarvagrahamokShaNaH sArivAdighRutam (53-54) · Śloka 54
| సారివాసురభిబ్రాహ్మీశంఖినీకుష్ఠసర్షపైః||53|| వచాశ్వగంధాసురసయుక్తైః సర్పిర్విపాచయేత్| తన్నాశయేద్గ్రహాన్ సర్వాన్ పానేనాభ్యంజనేన చ||54||
| सारिवासुरभिब्राह्मीशङ्खिनीकुष्ठसर्षपैः||५३|| वचाश्वगन्धासुरसयुक्तैः सर्पिर्विपाचयेत्| तन्नाशयेद्ग्रहान् सर्वान् पानेनाभ्यञ्जनेन च||५४||
🔊 Audio coming soon
స0-సారివాదిభిః సురసయుక్తైః సర్పిర్విపాచయేత్| తచ్చ పానాభ్యంజనాభ్యాం సర్వగ్రహనాశనం|
Adhikarana sarvagrahamokShaNaH goshRu~ggAdidhUpanam (55-57) · Śloka 57
గోశృంగచర్మవాలాహినిర్మోకం వృషదంశవిట్| నింబపత్రాజ్యకటుకామదనం బృహతీద్వయం||55|| కార్పాసాస్థియవచ్ఛాగరోమదేవాహ్వసర్షపం| మయూరపత్రశ్రీవాసం తుషకేశం సరామఠం||56|| మృద్భాండే బస్తమూత్రేణ భావితం శ్లక్ష్ణచూర్ణితం| ధూపనం చ హితం సర్వభూతేషు విషమజ్వరే||57||
गोशृङ्गचर्मवालाहिनिर्मोकं वृषदंशविट्| निम्बपत्राज्यकटुकामदनं बृहतीद्वयम्||५५|| कार्पासास्थियवच्छागरोमदेवाह्वसर्षपम्| मयूरपत्रश्रीवासं तुषकेशं सरामठम्||५६|| मृद्भाण्डे बस्तमूत्रेण भावितं श्लक्ष्णचूर्णितम्| धूपनं च हितं सर्वभूतेषु विषमज्वरे||५७||
🔊 Audio coming soon
స0-గోశృంగాది సర్పనిర్మోకాది చ మృన్మయే భాండే ఛాగమూత్రేణ భావితం సూక్ష్మరజీకృతం సర్వభూతేషు విషమజ్వరే చ ధూపనార్థం హితం|
Adhikarana sarvagrahamokShaNaH vakShyamANaM bhUtavidyoktaM ghRutAdi (58) · Śloka 58
ఘృతాని భూతవిద్యాయాం వక్ష్యంతే యాని తాని చ| యుంజ్యాత్తథా బలిం హోమం స్నపనం మంత్రతంత్రవిత్||58||
घृतानि भूतविद्यायां वक्ष्यन्ते यानि तानि च| युञ्ज्यात्तथा बलिं होमं स्नपनं मन्त्रतन्त्रवित्||५८||
🔊 Audio coming soon
స0-యాని చ సర్పీషి భూతవిద్యాయాం వక్ష్యంతే తాని చ యుంజ్యాత్| తథా మంత్రాః-సంగ్రహోక్తాః, తంత్రాణి చ, ఏతాని వేత్తీతి మంత్రతంత్రవిత్,-వైద్యో, బలిం హోమం స్నపనం చ యుంజ్యాత్|
Adhikarana pUtIkara~jjAdisnapanam (59-60) · Śloka 60
పూతీకరంజ(ంజాత్)త్వక్పత్రం క్షీరిభ్యో బర్బరాదపి| తుంబీవిశాలారలుకశమీబిల్వకపిత్థతః||59|| ఉత్క్వాథ్య తోయం తద్రాత్రౌ బాలానాం స్నపనం శివం| |60|
पूतीकरञ्ज(ञ्जात्)त्वक्पत्रं क्षीरिभ्यो बर्बरादपि| तुम्बीविशालारलुकशमीबिल्वकपित्थतः||५९|| उत्क्वाथ्य तोयं तद्रात्रौ बालानां स्नपनं शिवम्| |६०|
🔊 Audio coming soon
స0-పూతీకరంజత్వక్ తథా పత్రం క్షీరివృక్షాద్బర్బరాదిభ్యశ్చ తోయముత్క్వాథ్య తద్రాత్రౌ బాలానాం స్నపనం శివం స్యాత్|
Adhikarana upadravacikitsitam (60-3) · Śloka 3
| అనుబంధాన్ యథాకృచ్ఛ్రం గ్రహాపాయేఽప్యుపద్రవాన్||60|| బాలామయనిషేధోక్తభేషజైః సముపాచరేత్| 60 1/2| ఇతి శ్రీవైద్యపతిసింహగుప్తసూనుశ్రీమద్వాగ్భటవిర చితాయామష్టాంగహృదయసంహితాయాం షష్ఠే ఉత్తర- స్థానే బాలగ్రహప్రతిషేధో నామ తృతీయోఽధ్యాయః||3||
| अनुबन्धान् यथाकृच्छ्रं ग्रहापायेऽप्युपद्रवान्||६०|| बालामयनिषेधोक्तभेषजैः समुपाचरेत्| ६० १/२| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविर चितायामष्टाङ्गहृदयसंहितायां षष्ठे उत्तर- स्थाने बालग्रहप्रतिषेधो नाम तृतीयोऽध्यायः||३||
🔊 Audio coming soon
స0-అనుబంధాన్ యథాకృచ్ఛ్రం తథా గ్రహాణామపాయే-మోక్షే, చ యే ఉపద్రవాస్తాంశ్చ బాలామయప్రతిషేధాధ్యాయోక్తైరౌషధైః సముపక్రమేత్| ఇతి శ్రీమృగాంకదత్తపుత్ర శ్రీమదరుణదత్తవిరచితాయామష్టాంగహృదయ- టీకాయాం సర్వాంగసుందరాఖ్యాయాం షష్ఠే ఉత్తరస్థానే బాలగ్ర- హప్రతిషేధో నామ తృతీయోఽధ్యాయః సమాప్తః|| 3|| ఇత్యష్టాంగహృదయే ద్వితీయం కౌమారతంత్రం సమాప్తం|