Adhikarana bhUtavij~jAnIyAdhyAyaH (2) · Śloka 2
ਅਥਾਤੋ ਭੂਤਵਿਜ੍ਞਾਨੀਯਮਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ| (ਗਦ੍ਯਸੂਤ੍ਰੇ|੨|
अथातो भूतविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे|२|
🔊 Audio coming soon
ਅਧੁਨਾ ਭੂਤਵਿਜ੍ਞਾਨਾਧ੍ਯਾਯਾਰਮ੍ਭੋ ਗ੍ਰਹਸਾਮਾਨ੍ਯਾਤ੍|
Adhikarana bhUtavij~jAnIyAdhyAyaH (2) · Śloka 2
ਅਥਾਤੋ ਭੂਤਵਿਜ੍ਞਾਨੀਯਮਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ| (ਗਦ੍ਯਸੂਤ੍ਰੇ|੨|
अथातो भूतविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे|२|
🔊 Audio coming soon
ਅਧੁਨਾ ਭੂਤਵਿਜ੍ਞਾਨਾਧ੍ਯਾਯਾਰਮ੍ਭੋ ਗ੍ਰਹਸਾਮਾਨ੍ਯਾਤ੍|
Adhikarana rUpAdyanukaraNena tattadbhUtAviShTaj~jAnam (2) · Śloka 2
ਭੂਤਸ੍ਯ ਰੂਪਪ੍ਰਕਤਿਭਾਸਾਗਤ੍ਯਾਦਿਚੇਸ੍ਟਿਤੈਃ| ਯਸ੍ਯਾਨੁਕਾਰਂ ਕੁਰੁਤੇ ਤੇਨਾਵਿਸ੍ਟਂ ਤਮਾਦਿਸ਼ੇਤ੍||੨||
भूतस्य रूपप्रकृतिभाषागत्यादिचेष्टितैः| यस्यानुकारं कुरुते तेनाविष्टं तमादिशेत्||२||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਯਸ੍ਯ ਭੂਤਸ੍ਯ ਰੂਪਾਦੇਰਨੁਕਾਰਂ ਯਾਦਸ਼ਂ ਭਜਤੇ ਤੇਨ ਤਂ ਪੁਰੁਸਮਧਿਸ੍ਠਿਤਂ ਵਦੇਤ੍|
Adhikarana bhUto~aShTAdaSavidhaH (3) · Śloka 3
ਸੋਸ੍ਟਾਦਸ਼ਵਿਧੋ ਦੇਵਦਾਨਵਾਦਿਵਿਭੇਦਤਃ| |੩|
सोऽष्टादशविधो देवदानवादिविभेदतः| |३|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਸ ਭੂਤੋਸ੍ਟਾਦਸ਼ਪ੍ਰਕਾਰੋ ਦੇਵਾਦਿਭੇਦੇਨ|
Adhikarana bhUtAnuSha~gge hetuH (3-5) · Śloka 5
| ਹੇਤੁਸ੍ਤਦਨੁਸਕ੍ਤੌ ਤੁ ਸਦ੍ਯਃ ਪੂਰ੍ਵਕਤੋਥਵਾ||੩|| ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਪਰਾਧਃ, ਸੁਤਰਾਂ ਤੇਨ ਕਾਮਾਦਿਜਨ੍ਮਨਾ| ਲੁਪ੍ਤਧਰ੍ਮਵ੍ਰਤਾਚਾਰਃ ਪੂਜ੍ਯਾਨਪ੍ਯਤਿਵਰ੍ਤਤੇ||੪|| ਤਂ ਤਥਾ ਭਿਨ੍ਨਮਰ੍ਯਾਦਂ ਪਾਪਮਾਤ੍ਮੋਪਘਾਤਿਨਮ੍| ਦੇਵਾਦਯੋਪ੍ਯਨੁਘ੍ਨਨ੍ਤਿ ਗ੍ਰਹਾਸ਼੍ਛਿਦ੍ਰਪ੍ਰਹਾਰਿਣਃ||੫||
| हेतुस्तदनुषक्तौ तु सद्यः पूर्वकृतोऽथवा||३|| प्रज्ञापराधः, सुतरां तेन कामादिजन्मना| लुप्तधर्मव्रताचारः पूज्यानप्यतिवर्तते||४|| तं तथा भिन्नमर्यादं पापमात्मोपघातिनम्| देवादयोऽप्यनुघ्नन्ति ग्रहाश्छिद्रप्रहारिणः||५||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਤਸ੍ਯ ਭੂਤਸ੍ਯਾਨੁਸਙ੍ਗੇ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਪਰਾਧਃ ਸਦ੍ਯਃ-ਅਧੁਨਾਤਨਃ, ਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਕਤੋ ਵਾ ਹੇਤੁਃ| ਤੇਨ-ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਪਰਾਧੇਨ, ਕਾਮਕ੍ਰੋਧਾਦਿਜੇਨ ਸੁਤਰਾਂ ਨਸ੍ਟਧਰ੍ਮਵ੍ਰਤਾਚਾਰਃ ਸਨ੍ ਪੂਜ੍ਯਾਨਪ੍ਯਤਿਕ੍ਰਾਮਤਿ| ਤਂ ਪੁਰੁਸਂ ਤਥਾ ਲੁਪ੍ਤਧਰ੍ਮਵ੍ਰਤਾਚਾਰਤ੍ਵਾਦ੍ਭਿਨ੍ਨਮਰ੍ਯਾਦਂ ਦੇਵਾਦਯੋ ਗ੍ਰਹਾ ਅਪ੍ਯਤ੍ਯਨ੍ਤ- ਮਰ੍ਯਾਦਾਤਿਕ੍ਰਮਾਦਨੁ-ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍, ਘ੍ਨਨ੍ਤਿ| ਨ ਕੇਵਲਂ ਹਿਂਸਾਤ੍ਮਕਾਨਾਮਕ੍ਸਮਾ ਇਤਿ ਦ੍ਯੋਤਨਾਰ੍ਥੋਪਿਸ਼ਬ੍ਦਃ| ਕੀਦਸ਼ਾਸ੍ਤੇ ? ਛਿਦ੍ਰਪ੍ਰਹਾਰਿਣਃ| ਹੇਤਾਵਿਯਂ ਪ੍ਰਥਮਾ, ਛਿਦ੍ਰਪ੍ਰਹਾਰਿਤ੍ਵਾਦਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ|
Adhikarana bhUtapraveshakAraNam (6-8) · Śloka 8
ਛਿਦ੍ਰਂ ਪਾਪਕ੍ਰਿਯਾਰਮ੍ਭਃ ਪਾਕੋਨਿਸ੍ਟਸ੍ਯ ਕਰ੍ਮਣਃ| ਏਕਸ੍ਯ ਸ਼ੂਨ੍ਯੇਵਸ੍ਥਾਨਂ ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਾਦਿਸੁ ਵਾ ਨਿਸ਼ਿ||੬|| ਦਿਗ੍ਵਾਸਸ੍ਤ੍ਵਂ ਗੁਰੋਰ੍ਨਿਨ੍ਦਾ ਰਤੇਰਵਿਧਿਸੇਵਨਮ੍| ਅਸ਼ੁਚੇਰ੍ਦੇਵਤਾਰ੍ਚਾਦਿ ਪਰਸੂਤਕਸਙ੍ਕਰਃ||੭|| ਹੋਮਮਨ੍ਤ੍ਰਬਲੀਜ੍ਯਾਨਾਂ ਵਿਗੁਣਂ ਪਰਿਕਰ੍ਮ ਚ| ਸਮਾਸਾਦ੍ਦਿਨਚਰ੍ਯਾਦਿਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਚਾਰਵ੍ਯਤਿਕ੍ਰਮਃ||੮||
छिद्रं पापक्रियारम्भः पाकोऽनिष्टस्य कर्मणः| एकस्य शून्येऽवस्थानं श्मशानादिषु वा निशि||६|| दिग्वासस्त्वं गुरोर्निन्दा रतेरविधिसेवनम्| अशुचेर्देवतार्चादि परसूतकसङ्करः||७|| होममन्त्रबलीज्यानां विगुणं परिकर्म च| समासाद्दिनचर्यादिप्रोक्ताचारव्यतिक्रमः||८||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਛਿਦ੍ਰਂ ਪਾਪਕ੍ਰਿਯਾਰਮ੍ਭ ਉਚ੍ਯਤੇ| ਸ ਚਾਸ਼ੁਭਸ੍ਯ ਕਰ੍ਮਣਃ ਪਾਕਃ-ਫਲਮ੍| ਏਕਸ੍ਯ-ਅਦ੍ਵਿਤੀਯਸ੍ਯ, ਸ਼ੂਨ੍ਯੇ ਸ੍ਥਾਨੇਵਸ੍ਥਿਤਿਃ, ਅਥਵਾ ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਾਦਿਸੁ ਨਿਸ਼੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਿਃ| ਤਥਾ ਨਗ੍ਰੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਕਿਂ ਵਾ ਬਹੁਨੋਦਿਤੇਨ ? ਸਙ੍ਕ੍ਸੇਪੇਣ ਦਿਨਚਰ੍ਯਾਦਿਕਥਿਤਸ੍ਯਾਚਾਰਸ੍ਯ ਚ ਵ੍ਯਤਿਕ੍ਰਮ ਇਤਿ ਗ੍ਰਹਗ੍ਰਹਣੇ ਹੇਤੁਃ|
Adhikarana surAdibhUtAnAM grahaNakAlAH (9-12) · Śloka 12
ਗ੍ਰੂਹ੍ਣਨ੍ਤਿ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼੍ਯੋਃ ਸੁਰਾ ਨਰਮ੍| ਸ਼ੁਕ੍ਲਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀਕਸ੍ਣਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯੋਰ੍ਦਾਨਵਾ ਗ੍ਰਹਾਃ||੯|| ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਸ੍ਤੁ ਚਰ੍ਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਚੋਰਗਾਃ ਪੁਨਃ| ਪਞ੍ਚਮ੍ਯਾਂ, ਸ਼ੁਕ੍ਲਸਪ੍ਤਮ੍ਯੇਕਾਦਸ਼੍ਯੋਸ੍ਤੁ ਧਨੇਸ਼੍ਵਰਾਃ||੧੦|| ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਸ੍ਟਪਞ੍ਚਮੀਪੌਰ੍ਣਮਾਸੀਸੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਾਕ੍ਸਸਾਃ| ਕਸ੍ਣੇ ਰਕ੍ਸਃ ਪਿਸ਼ਾਚਾਦ੍ਯਾ ਨਵਦ੍ਵਾਦਸ਼ਪਰ੍ਵਸੁ||੧੧|| ਦਸ਼ਾਮਾਵਾਸ੍ਯਯੋਰਸ੍ਟਨਵਮ੍ਯੋਃ ਪਿਤਰੋਪਰੇ| ਗੁਰੁਵਦ੍ਧਾਦਯਃ ਪ੍ਰਾਯਃ ਕਾਲਂ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਸੁ ਲਕ੍ਸਯੇਤ੍||੧੨||
ग्रूह्णन्ति शुक्लप्रतिपत्त्रयोदश्योः सुरा नरम्| शुक्लत्रयोदशीकृष्णद्वादश्योर्दानवा ग्रहाः||९|| गन्धर्वास्तु चर्तुर्दश्यां द्वादश्यां चोरगाः पुनः| पञ्चम्यां, शुक्लसप्तम्येकादश्योस्तु धनेश्वराः||१०|| शुक्लाष्टपञ्चमीपौर्णमासीषु ब्रह्मराक्षसाः| कृष्णे रक्षः पिशाचाद्या नवद्वादशपर्वसु||११|| दशामावास्ययोरष्टनवम्योः पितरोऽपरे| गुरुवृद्धादयः प्रायः कालं सन्ध्यासु लक्षयेत्||१२||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਦੇਵਾਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪ੍ਰਤਿਪਦਿ ਸ਼ੁਕ੍ਲਤ੍ਰਯੋਦਸ਼੍ਯਾਂ ਚ ਨਰਂ ਗਹ੍ਣਨ੍ਤਿ| ਸ਼ੁਕ੍ਲਤ੍ਰਯੋਦਸ਼੍ਯਾਂ ਕਸ੍ਣਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਚ ਦਾਨਵਾ ਗ੍ਰਹਾ ਗਹ੍ਣਨ੍ਤਿ| ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚ- ਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਚ| ਸਰ੍ਪਾਸ੍ਤੁ ਪਞ੍ਚਮ੍ਯਾਮ੍| ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸਸ੍ਯ ਸਪ੍ਤਮ੍ਯਾਮੇਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਚ ਯਕ੍ਸਾ ਗਹ੍ਣਨ੍ਤਿ| ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਸ੍ਟਮ੍ਯਾਦਿਸੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਾਕ੍ਸਸਾ ਗਹ੍ਣਨ੍ਤਿ| ਰਕ੍ਸਃਪਿਸ਼ਾਚਾਦਯਃ ਕਸ੍ਣਪਕ੍ਸੇ ਨਵਮੀਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯੋਃ ਪਰ੍ਵਸੁ ਚ ਗਹ੍ਣਨ੍ਤਿ| ਦਸ਼ਮ੍ਯਾਦਿਸੁ ਪਿਤਰੋ ਗਹ੍ਣਨ੍ਤਿ| ਅਪਰੇ-ਅਨੁਕ੍ਤਾ ਗੁਰੁਵਦ੍ਧਾਦਯਃ, ਅਸ੍ਟਮੀਨਵਮ੍ਯੋਰ੍ਗਹ੍ਣਨ੍ਤਿ| ਪੂਰ੍ਵਾਕ੍ਤੇਸ੍ਵੇਵ ਤਿਥਿਸੁ ਪ੍ਰਾਯੇਣ(ਯਃ)-ਬਾਹੁਲ੍ਯੇਨ, ਗ੍ਰਹਣਕਾਲਂ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਸੁ-ਪਰ੍ਵਾਦਿਸੁ, ਜਾਨੀਯਾਤ੍
Adhikarana 1devagrahagRuhItasya lakShaNam (13-15) · Śloka 15
ਫੁਲ੍ਲਪਦ੍ਮੋਪਮਮੁਖਂ ਸੌਮ੍ਯਦਸ੍ਟਿਮਕੋਪਨਮ੍| ਅਲ੍ਪਵਾਕ੍ਸ੍ਵੇਦਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਂ ਭੋਜਨਾਨਭਿਲਾਸਿਣਮ੍||੧੩|| ਦੇਵਦ੍ਵਿਜਾਤਿਪਰਮਂ ਸ਼ੁਚਿਂ ਸਂਸ੍ਕਤਵਾਦਿਨਮ੍| ਮੀਲਯਨ੍ਤਂ ਚਿਰਾਨ੍ਨੇਤ੍ਰੇ ਸੁਰਭਿਂ ਵਰਦਾਯਿਨਮ੍||੧੪|| ਸ਼ੁਕ੍ਲਮਾਲ੍ਯਾਮ੍ਬਰਸਰਿਚ੍ਛੈਲੋਚ੍ਚਭਵਨਪ੍ਰਿਯਮ੍| ਅਨਿਦ੍ਰਮਪ੍ਰਧਸ੍ਯਂ ਚ ਵਿਦ੍ਯਾਦ੍ਦੇਵਵਸ਼ੀਕਤਮ੍||੧੫||
फुल्लपद्मोपममुखं सौम्यदृष्टिमकोपनम्| अल्पवाक्स्वेदविण्मूत्रं भोजनानभिलाषिणम्||१३|| देवद्विजातिपरमं शुचिं संस्कृतवादिनम्| मीलयन्तं चिरान्नेत्रे सुरभिं वरदायिनम्||१४|| शुक्लमाल्याम्बरसरिच्छैलोच्चभवनप्रियम्| अनिद्रमप्रधृष्यं च विद्याद्देववशीकृतम्||१५||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਫੁਲ੍ਲਪਦ੍ਮੋਪਮਮੁਖਮਿਤ੍ਯਾਦਿ ਦੇਵਗ੍ਰਹਗਹੀਤਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍|
Adhikarana 2daityagrahagRuhItasya lakShaNam (16-17) · Śloka 17
ਜਿਹ੍ਮਦਸ੍ਟਿਂ ਦੁਰਾਤ੍ਮਾਨਂ ਗੁਰੁਦੇਵਦ੍ਵਿਜਦ੍ਵਿਸਮ੍| ਨਿਰ੍ਭਯਂ ਮਾਨਿਨਂ ਸ਼ੂਰਂ ਕ੍ਰੋਧਨਂ ਵ੍ਯਵਸਾਯਿਨਮ੍||੧੬|| ਰੁਦ੍ਰਃ ਸ੍ਕਨ੍ਦੋ ਵਿਸ਼ਾਖੋਹਮਿਨ੍ਦ੍ਰੋਹਮਿਤਿ ਵਾਦਿਨਮ੍| ਸੁਰਾਮਾਂਸਰੁਚਿਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ ਦੈਤ੍ਯਗ੍ਰਹਗਹੀਤਕਮ੍||੧੭||
जिह्मदृष्टिं दुरात्मानं गुरुदेवद्विजद्विषम्| निर्भयं मानिनं शूरं क्रोधनं व्यवसायिनम्||१६|| रुद्रः स्कन्दो विशाखोऽहमिन्द्रोऽहमिति वादिनम्| सुरामांसरुचिं विद्यात् दैत्यग्रहगृहीतकम्||१७||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਜਿਹ੍ਮਦਸ੍ਟਿਮਿਤ੍ਯਾਦਿਲਕ੍ਸਣਲਕ੍ਸਿਤਂ ਦੈਤ੍ਯਵਸ਼ੀਕਤਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍|
Adhikarana 3gandharvagRuhItasya lakShaNam (18-19) · Śloka 19
ਸ੍ਵਾਚਾਰਂ ਸੁਰਭਿਂ ਹਸ੍ਟਂ ਗੀਤਨਰ੍ਤਨਕਾਰਿਣਮ੍| ਸ੍ਨਾਨੋਦ੍ਯਾਨਰੁਚਿਂ ਰਕ੍ਤਵਸ੍ਤ੍ਰਮਾਲ੍ਯਾਨੁਲੇਪਨਮ੍||੧੮|| ਸ਼ਙ੍ਗਾਰਲੀਲਾਭਿਰਤਂ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਧ੍ਯੁਸਿਤਂ ਵਦੇਤ੍| |੧੯|
स्वाचारं सुरभिं हृष्टं गीतनर्तनकारिणम्| स्नानोद्यानरुचिं रक्तवस्त्रमाल्यानुलेपनम्||१८|| शृङ्गारलीलाभिरतं गन्धर्वाध्युषितं वदेत्| |१९|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਸ੍ਵਾਚਾਰਮਿਤ੍ਯਾਦਿਲਕ੍ਸਣਲਕ੍ਸਿਤਂ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੇਣ ਗਹੀਤਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍
Adhikarana 4 uragagRuhItasya lakShaNam (19-21) · Śloka 21
| ਰਕ੍ਤਾਕ੍ਸਂ ਕ੍ਰੋਧਨਂ ਸ੍ਤਬ੍ਧਦਸ੍ਟਿਂ ਵਕ੍ਰਗਤਿਂ ਚਲਮ੍||੧੯|| ਸ਼੍ਵਸਨ੍ਤਮਨਿਸ਼ਂ ਹਿਹ੍ਵਾਲੋਲਿਨਂ ਸਕ੍ਕਿਣੀਲਿਹਮ੍| ਪ੍ਰਿਯਦੁਗ੍ਧਗੁਡਸ੍ਨਾਨਮਧੋਵਦਨਸ਼ਾਯਿਨਮ੍||੨੦|| ਉਰਗਾਧਿਸ੍ਠਿਤਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯਾਨ੍ਤਂ ਚਾਤਪਤ੍ਰਤਃ| |੨੧|
| रक्ताक्षं क्रोधनं स्तब्धदृष्टिं वक्रगतिं चलम्||१९|| श्वसन्तमनिशं हिह्वालोलिनं सृक्किणीलिहम्| प्रियदुग्धगुडस्नानमधोवदनशायिनम्||२०|| उरगाधिष्ठितं विद्यात्त्रस्यान्तं चातपत्रतः| |२१|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਰਕ੍ਤਾਕ੍ਸਮਿਤ੍ਯਾਦਿਲਕ੍ਸਣਂ ਛਤ੍ਰਾਚ੍ਚ ਤ੍ਰਸ੍ਯਨ੍ਤਂ ਸਰ੍ਪਾਧਿਸ੍ਠਿਤਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍|
Adhikarana 5yakShagRuhItasya lakShaNam (21-24) · Śloka 24
| ਵਿਪ੍ਲੁਤਤ੍ਰਸ੍ਤਰਕ੍ਤਾਂਕ੍ਸਂ ਸ਼ੁਭਗਨ੍ਧਂ ਸੁਤੇਜਸਮ੍||੨੧|| ਪ੍ਰਿਯਨਤ੍ਯਕਥਾਗੀਤਸ੍ਨਾਨਮਾਲ੍ਯਾਨੁਲੇਪਨਮ੍| ਮਤ੍ਸ੍ਯਮਾਂਸਰੁਚਿਂ ਹਸ੍ਟਂ ਤੁਸ੍ਟਂ ਬਲਿਨਮਵ੍ਯਥਮ੍||੨੨|| ਚਲਿਤਾਗ੍ਰਕਰਂ ਕਸ੍ਮੈ ਕਿਂ ਦਦਾਮੀਤਿ ਵਾਦਿਨਮ੍| ਰਹਸ੍ਯਭਾਸਿਣਂ ਵੈਦ੍ਯਦ੍ਵਿਜਾਤਿਪਰਿਭਾਵਿਨਮ੍||੨੩|| ਅਲ੍ਪਰੋਸਂ ਦ੍ਰੁਤਗਤਿਂ ਵਿਦ੍ਯਾਦ੍ਯਕ੍ਸਗਹੀਤਕਮ੍| |੨੪|
| विप्लुतत्रस्तरक्तांक्षं शुभगन्धं सुतेजसम्||२१|| प्रियनृत्यकथागीतस्नानमाल्यानुलेपनम्| मत्स्यमांसरुचिं हृष्टं तुष्टं बलिनमव्यथम्||२२|| चलिताग्रकरं कस्मै किं ददामीति वादिनम्| रहस्यभाषिणं वैद्यद्विजातिपरिभाविनम्||२३|| अल्परोषं द्रुतगतिं विद्याद्यक्षगृहीतकम्| |२४|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਵਿਪ੍ਲੁਤਤ੍ਰਸ੍ਤਰਕ੍ਤਾਕ੍ਸਮਿਤ੍ਯਾਦਿਲਕ੍ਸਣਂ ਯਕ੍ਸਗਹੀਤਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍|
Adhikarana 6brahmarAkShasagRuhItasya lakShaNam (24-26) · Śloka 26
| ਹਾਸ੍ਯਨਤ੍ਯਪ੍ਰਿਯਂ ਰੌਦ੍ਰਚੇਸ੍ਟਂ ਛਿਦ੍ਰਪ੍ਰਹਾਰਿਣਮ੍||੨੪|| ਆਕ੍ਰੋਸ਼ਿਨਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਗਤਿਂ ਦੇਵਦ੍ਵਿਜਭਿਸਗ੍ਦ੍ਵਿਸਮ੍| ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਕਾਸ੍ਠਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਦ੍ਯੈਰ੍ਘ੍ਨਨ੍ਤਂ ਭੋਃਸ਼ਬ੍ਦਵਾਦਿਨਮ੍||੨੫|| ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵੇਦਪਠਂ ਵਿਦ੍ਯਾਦ੍ ਗਹੀਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਾਕ੍ਸਸੈਃ| |੨੬|
| हास्यनृत्यप्रियं रौद्रचेष्टं छिद्रप्रहारिणम्||२४|| आक्रोशिनं शीघ्रगतिं देवद्विजभिषग्द्विषम्| आत्मानं काष्ठशस्त्राद्यैर्घ्नन्तं भोःशब्दवादिनम्||२५|| शास्त्रवेदपठं विद्याद् गृहीतं ब्रह्मराक्षसैः| |२६|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਹਾਸ੍ਯਨਤ੍ਯਪ੍ਰਿਯਮਿਤ੍ਯਾਦਿਲਕ੍ਸਣਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਾਕ੍ਸਸਗਹੀਤਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍|
Adhikarana 7rAkShasagRuhItasya lakShaNam (26-29) · Śloka 29
| ਸਕ੍ਰੋਧਦਸ੍ਟਿਂ ਭਕੁਟਿਮੁਦ੍ਵਹਨ੍ਤਂ ਸਸਂਭ੍ਰਮਮ੍||੨੬|| ਪ੍ਰਹਰਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰਧਾਵਨ੍ਤਂ ਸ਼ਬ੍ਦਨ੍ਤਂ ਭੈਰਵਾਨਨਮ੍| ਅਨ੍ਨਾਦ੍ਵਿਨਾਪਿ ਬਲਿਨਂ ਨਸ੍ਟਨਿਦ੍ਰਂ ਨਿਸ਼ਾਚਰਮ੍||੨੭|| ਨਿਰ੍ਲਜ੍ਜਮਸ਼ੁਚਿਂ ਸ਼ੂਰਂ ਕ੍ਰੂਰਂ ਪਰੁਸਭਾਸਿਣਮ੍| ਰੋਸਣਂ ਰਕ੍ਤਮਾਲ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰੀਰਕ੍ਤਮਦ੍ਯਾਮਿਸਪ੍ਰਿਯਮ੍||੨੮|| ਦਸ੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਰਕ੍ਤਂ ਮਾਂਸਂ ਵਾਲਿਹਾਨਂ ਦਸ਼ਨਚ੍ਛਦੌ| ਹਸਨ੍ਤਮਨ੍ਨਕਾਲੇ ਚ ਰਾਕ੍ਸਸਾਧਿਸ੍ਠਿਤਂ ਵਦੇਤ੍||੨੯||
| सक्रोधदृष्टिं भृकुटिमुद्वहन्तं ससंभ्रमम्||२६|| प्रहरन्तं प्रधावन्तं शब्दन्तं भैरवाननम्| अन्नाद्विनाऽपि बलिनं नष्टनिद्रं निशाचरम्||२७|| निर्लज्जमशुचिं शूरं क्रूरं परुषभाषिणम्| रोषणं रक्तमाल्यस्त्रीरक्तमद्यामिषप्रियम्||२८|| दृष्ट्वा च रक्तं मांसं वाऽऽलिहानं दशनच्छदौ| हसन्तमन्नकाले च राक्षसाधिष्ठितं वदेत्||२९||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਸਕ੍ਰੋਧਦਸ੍ਟਿਮਿਤ੍ਯਾਦਿਲਕ੍ਸਣਂ ਰਾਕ੍ਸਸਾਧਿਸ੍ਠਿਤਂ ਵਦੇਤ੍|
Adhikarana 8pishAcagRuhItasya lakShaNam (30-34) · Śloka 34
ਅਵਸ੍ਥਚਿਤ੍ਤਂ ਨੈਕਤ੍ਰ ਤਿਸ੍ਠਨ੍ਤਂ ਪਰਿਧਾਵਿਨਮ੍| ਉਚ੍ਛਿਸ੍ਟਨਤ੍ਯਗਾਨ੍ਧਰ੍ਵਹਾਸਮਦ੍ਯਾਮਿਸਪ੍ਰਿਯਮ੍||੩੦|| ਨਿਰ੍ਭਰ੍ਤ੍ਸਨਾਦ੍ਦੀਨਮੁਖਂ ਰੁਦਨ੍ਤਮਨਿਮਿਤ੍ਤਤਃ| ਨਖੈਰ੍ਲਿਖਨ੍ਤਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਰੂਕ੍ਸਧ੍ਵਸ੍ਤਵਪੁਃਸ੍ਵਰਮ੍||੩੧|| ਆਵੇਦਯਨ੍ਤਂ ਦੁਃਖਾਨਿ ਸਮ੍ਬਦ੍ਧਾਬਦ੍ਧਭਾਸਿਣਮ੍| ਨਸ੍ਟਸ੍ਮਤਿਂ ਸ਼ੂਨ੍ਯਰਤਿਂ ਲੋਲਂ ਨਗ੍ਨਂ ਮਲੀਮਸਮ੍||੩੨|| ਰਥ੍ਯਾਚੈਲਪਰੀਧਾਨਂ ਤਣਮਾਲਾਵਿਭੂਸਣਮ੍| ਆਰੋਹਨ੍ਤਂ ਚ ਕਾਸ੍ਠਾਸ਼੍ਵਂ ਤਥਾ ਸਙ੍ਕਰਕੂਟਕਮ੍||੩੩|| ਬਹ੍ਵਾਸ਼ਿਨਂ ਪਿਸ਼ਾਚੇਨ ਵਿਜਾਨੀਯਾਦਧਿਸ੍ਠਿਤਮ੍| |੩੪|
अवस्थचित्तं नैकत्र तिष्ठन्तं परिधाविनम्| उच्छिष्टनृत्यगान्धर्वहासमद्यामिषप्रियम्||३०|| निर्भर्त्सनाद्दीनमुखं रुदन्तमनिमित्ततः| नखैर्लिखन्तमात्मानं रूक्षध्वस्तवपुःस्वरम्||३१|| आवेदयन्तं दुःखानि सम्बद्धाबद्धभाषिणम्| नष्टस्मृतिं शून्यरतिं लोलं नग्नं मलीमसम्||३२|| रथ्याचैलपरीधानं तृणमालाविभूषणम्| आरोहन्तं च काष्ठाश्वं तथा सङ्करकूटकम्||३३|| बह्वाशिनं पिशाचेन विजानीयादधिष्ठितम्| |३४|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਅਵਸ੍ਥਚਿਤ੍ਤਮਿਤ੍ਯਾਦਿਲਕ੍ਸਣਂ ਪਿਸ਼ਾਚਗਹੀਤਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍|
Adhikarana 9pretagRuhItasya lakShaNam (34-35) · Śloka 35
| ਪ੍ਰੇਤਾਕਤਿਕ੍ਰਿਯਾਗਨ੍ਧਂ ਭੀਤਮਾਹਾਰਵਿਦ੍ਵਿਸਮ੍||੩੪|| ਤਣਚ੍ਛਿਦਂ ਚ ਪ੍ਰੇਤੇਨ ਗਹੀਤਂ ਨਰਮਾਦਿਸ਼ੇਤ੍| |੩੫|
| प्रेताकृतिक्रियागन्धं भीतमाहारविद्विषम्||३४|| तृणच्छिदं च प्रेतेन गृहीतं नरमादिशेत्| |३५|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਪ੍ਰੇਤਾਕਤਿਕ੍ਰਿਯਾਗਨ੍ਧਮਿਤ੍ਯਾਦਿਲਕ੍ਸਣਂ ਪ੍ਰੇਤਗਹੀਤਂ ਨਰਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍
Adhikarana 10kUShmANDagRuhItasya lakShaNam (35-36) · Śloka 36
| ਬਹੁਪ੍ਰਲਾਪਂ ਕਸ੍ਣਾਸ੍ਯਂ ਪ੍ਰਵਿਲਮ੍ਬਿਤਯਾਯਿਨਮ੍||੩੫|| ਸ਼ੂਨਪ੍ਰਲਮ੍ਬਵਸਣਂ ਕੂਸ੍ਮਾਣ੍ਡਾਧਿਸ੍ਠਿਤਂ ਵਦੇਤ੍| |੩੬|
| बहुप्रलापं कृष्णास्यं प्रविलम्बितयायिनम्||३५|| शूनप्रलम्बवृषणं कूष्माण्डाधिष्ठितं वदेत्| |३६|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਬਹੁਪ੍ਰਲਾਪਾਦਿਲਕ੍ਸਣਂ ਕੂਸ੍ਮਾਣ੍ਡਾਧਿਸ੍ਠਿਤਂ ਵਦੇਤ੍|
Adhikarana 11niShAdagRuhItasya lakShaNam (36-38) · Śloka 38
| ਗਹੀਤ੍ਵਾ ਕਾਸ੍ਠਲੋਸ੍ਟਾਦਿ ਭ੍ਰਮਨ੍ਤਂ ਚੀਰਵਾਸਸਮ੍||੩੬|| ਨਗ੍ਨਂ ਧਾਵਨ੍ਤਮੁਤ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤਦਸ੍ਟਿਂ ਤਣਵਿਭੂਸਣਮ੍| ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਸ਼ੂਨ੍ਯਾਯਤਨਰਥ੍ਯੈਕਦ੍ਰੁਮਸੇਵਿਨਮ੍||੩੭|| ਤਿਲਾਨ੍ਨਮਦ੍ਯਮਾਂਸੇਸੁ ਸਤਤਂ ਸਕ੍ਤਲੋਚਨਮ੍| ਨਿਸਾਦਾਧਿਸ੍ਠਿਤਂ ਵਿਦ੍ਯਾਦ੍ ਵਦਨ੍ਤਂ ਪਰੁਸਾਣਿ ਚ||੩੮||
| गृहीत्वा काष्ठलोष्टादि भ्रमन्तं चीरवाससम्||३६|| नग्नं धावन्तमुत्त्रस्तदृष्टिं तृणविभूषणम्| श्मशानशून्यायतनरथ्यैकद्रुमसेविनम्||३७|| तिलान्नमद्यमांसेषु सततं सक्तलोचनम्| निषादाधिष्ठितं विद्याद् वदन्तं परुषाणि च||३८||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਗਹੀਤ੍ਵਾ ਕਾਸ੍ਠਮਿਤ੍ਯਾਦਿਲਕ੍ਸਣਂ ਤਥਾ ਪਰੁਸਾਣਿ ਭਾਸਮਾਣਂ ਨਿਸਾਦਗਹੀਤਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍|
Adhikarana 12aukaraNagRuhItasya lakShaNam (39) · Śloka 39
ਯਾਚਨ੍ਤਮੁਦਕਂ ਚਾਨ੍ਨਂ ਤ੍ਰਸ੍ਤਲੋਹਿਤਲੋਚਨਮ੍| ਉਗ੍ਰਵਾਕ੍ਯਂ ਚ ਜਾਨੀਯਾਨ੍ਨਰਮੌਕਿਰਣਾਰ੍ਦਿਤਮ੍||੩੯||
याचन्तमुदकं चान्नं त्रस्तलोहितलोचनम्| उग्रवाक्यं च जानीयान्नरमौकिरणार्दितम्||३९||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਯਾਚਨ੍ਤਮੁਦਕਮਿਤ੍ਯਾਦਿਲਕ੍ਸਣਮੌਕਿਰਣਾਰ੍ਦਿਤਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍
Adhikarana 13vaitAlagRuhItasya lakShaNam (40) · Śloka 40
ਗਨ੍ਧਮਾਲ੍ਯਰਤਿਂ ਸਤ੍ਯਵਾਦਿਨਂ ਪਰਿਵੇਪਿਨਮ੍| ਬਹੁਨਿਦ੍ਰਂ ਚ ਜਾਨੀਯਾਦ੍ਵੇਤਾਲੇਨ ਵਸ਼ੀਕਤਮ੍||੪੦||
गन्धमाल्यरतिं सत्यवादिनं परिवेपिनम्| बहुनिद्रं च जानीयाद्वेतालेन वशीकृतम्||४०||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਗਨ੍ਧਮਾਲ੍ਯਰਤਿਮਿਤ੍ਯਾਦਿਲਕ੍ਸਣਂ ਵੇਤਾਲਗਹੀਤਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍|
Adhikarana 14pitRugrahagRuhItasya lakShaNam (41-42) · Śloka 42
ਅਪ੍ਰਸਨ੍ਨਦਸ਼ਂ ਦੀਨਵਦਨਂ ਸ਼ੁਸ੍ਕਤਾਲੁਕਮ੍| ਚਲਨ੍ਨਯਨਪਕ੍ਸ੍ਮਾਣਂ ਨਿਦ੍ਰਾਲੁਂ ਮਨ੍ਦਪਾਵਕਮ੍||੪੧|| ਅਪਸਵ੍ਯਪਰੀਧਾਨਂ ਤਿਲਮਾਂਸਗੁਡਪ੍ਰਿਯਮ੍| ਸ੍ਖਲਦ੍ਵਾਚਂ ਚ ਜਾਨੀਯਾਤ੍ ਪਿਤਗ੍ਰਹਵਸ਼ੀਕਤਮ੍||੪੨||
अप्रसन्नदृशं दीनवदनं शुष्कतालुकम्| चलन्नयनपक्ष्माणं निद्रालुं मन्दपावकम्||४१|| अपसव्यपरीधानं तिलमांसगुडप्रियम्| स्खलद्वाचं च जानीयात् पितृग्रहवशीकृतम्||४२||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਅਪ੍ਰਸਨ੍ਨਦਸ਼ਮਿਤ੍ਯਾਦਿਲਕ੍ਸਣਂ ਪਿਤਗ੍ਰਹਗਹੀਤਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍|
Adhikarana 15,16,17,18 guruvRuddharShisiddhAbhiSApAdinA tattadgrahaj~jAnam (43) · Śloka 43
ਗੁਰੁਵਦ੍ਧਰ੍ਸਿਸਿਦ੍ਧਾਭਿਸ਼ਾਪਚਿਨ੍ਤਾਨੁਰੂਪਤਃ| ਵ੍ਯਾਹਾਰਾਹਾਰਚੇਸ੍ਟਾਭਿਰ੍ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਤਦ੍ਗ੍ਰਹਂ ਵਦੇਤ੍||੪੩||
गुरुवृद्धर्षिसिद्धाभिशापचिन्तानुरूपतः| व्याहाराहारचेष्टाभिर्यथास्वं तद्ग्रहं वदेत्||४३||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਗੁਰ੍ਵਾਦੀਨਾਂ ਸ਼ਾਪਚਿਨ੍ਤਾਨੁਰੂਪਵਚਨਾਦਿਭਿਰ੍ਯਥਾਯੋਗਂ ਤਦ੍ਗ੍ਰਹਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍|
Adhikarana asAdhyalakShaNam (4) · Śloka 4
ਕੁਮਾਰਵਦਾਨੁਗਤਂ ਨਗ੍ਨਮੁਦ੍ਧਤਮੂਰ੍ਧਜਮ੍| ਅਸ੍ਵਸ੍ਥਮਨਸਂ ਦੈਰ੍ਘ੍ਯਕਾਲਿਕਂ ਸਗ੍ਰਹਂ ਤ੍ਯਜੇਤ੍||੪੪|| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸੂਨੁਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਗ੍ਭਟਵਿਰਚਿਤਾ- ਯਾਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਹਦਯਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸਸ੍ਠੇ ਉਤ੍ਤਰਸ੍ਥਾਨੇ ਭੂਤ ਵਿਜ੍ਞਾਨੀਯੋ ਨਾਮ ਚਤੁਰ੍ਥੋਧ੍ਯਾਯਃ||੪||
कुमारवृदानुगतं नग्नमुद्धतमूर्धजम्| अस्वस्थमनसं दैर्घ्यकालिकं सग्रहं त्यजेत्||४४|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचिता- यामष्टाङ्गहृदयसंहितायां षष्ठे उत्तरस्थाने भूत विज्ञानीयो नाम चतुर्थोऽध्यायः||४||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਸਰ੍ਵਗ੍ਰਹਗਹੀਤਂ ਤ੍ਯਜੇਤ੍| ਕੀਦਸ਼ਮ੍ ? ਕੁਮਾਰਸਮੂਹੇਨਾਨੁਯਾਤਂ, ਤਥਾ ਨਗ੍ਨਮੁਦ੍ਧਤਕੇਸ਼ਂ, ਤਥਾਸ੍ਵਸ੍ਥਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਥਾ ਦੀਰ੍ਘਕਾਲਾਨੁਵਰ੍ਤਿਨਂ ਚੇਤਿ| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਗਾਙ੍ਕਦਤ੍ਤਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਰੀਮਦਰੁਣਦਤ੍ਤਵਿਰਚਿਤਾਯਾਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਹਦਯਟੀਕਾਯਾਂ ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਸਸ੍ਠੇ ਉਤ੍ਤਰਸ੍ਥਾਨੇ ਭੂਤਵਿਜ੍ਞਾਨੀਯੋ ਨਾਮ ਚਤੁਰ੍ਥੋਧ੍ਯਾਯਃ ਸਮਾਪ੍ਤਃ|| ੪||