Adhikarana bhUtavij~jAnIyAdhyAyaH (2) · Śloka 2
athātō bhūtavijñānīyamadhyāyaṁ vyākhyāsyāmaḥ| iti ha smāhurātrēyādayō maharṣayaḥ| (gadyasūtrē|2|
अथातो भूतविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे|२|
🔊 Audio coming soon
adhunā bhūtavijñānādhyāyārambhō grahasāmānyāt|
Adhikarana bhUtavij~jAnIyAdhyAyaH (2) · Śloka 2
athātō bhūtavijñānīyamadhyāyaṁ vyākhyāsyāmaḥ| iti ha smāhurātrēyādayō maharṣayaḥ| (gadyasūtrē|2|
अथातो भूतविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे|२|
🔊 Audio coming soon
adhunā bhūtavijñānādhyāyārambhō grahasāmānyāt|
Adhikarana rUpAdyanukaraNena tattadbhUtAviShTaj~jAnam (2) · Śloka 2
bhūtasya rūpaprakr̥tibhāṣāgatyādicēṣṭitaiḥ| yasyānukāraṁ kurutē tēnāviṣṭaṁ tamādiśēt||2||
भूतस्य रूपप्रकृतिभाषागत्यादिचेष्टितैः| यस्यानुकारं कुरुते तेनाविष्टं तमादिशेत्||२||
🔊 Audio coming soon
sa0-yasya bhūtasya rūpādēranukāraṁ yādr̥śaṁ bhajatē tēna taṁ puruṣamadhiṣṭhitaṁ vadēt|
Adhikarana bhUto~aShTAdaSavidhaH (3) · Śloka 3
sō'ṣṭādaśavidhō dēvadānavādivibhēdataḥ| |3|
सोऽष्टादशविधो देवदानवादिविभेदतः| |३|
🔊 Audio coming soon
sa0-sa bhūtō'ṣṭādaśaprakārō dēvādibhēdēna|
Adhikarana bhUtAnuSha~gge hetuH (3-5) · Śloka 5
| hētustadanuṣaktau tu sadyaḥ pūrvakr̥tō'thavā||3|| prajñāparādhaḥ, sutarāṁ tēna kāmādijanmanā| luptadharmavratācāraḥ pūjyānapyativartatē||4|| taṁ tathā bhinnamaryādaṁ pāpamātmōpaghātinam| dēvādayō'pyanughnanti grahāśchidraprahāriṇaḥ||5||
| हेतुस्तदनुषक्तौ तु सद्यः पूर्वकृतोऽथवा||३|| प्रज्ञापराधः, सुतरां तेन कामादिजन्मना| लुप्तधर्मव्रताचारः पूज्यानप्यतिवर्तते||४|| तं तथा भिन्नमर्यादं पापमात्मोपघातिनम्| देवादयोऽप्यनुघ्नन्ति ग्रहाश्छिद्रप्रहारिणः||५||
🔊 Audio coming soon
sa0-tasya bhūtasyānuṣaṅgē prajñāparādhaḥ sadyaḥ-adhunātanaḥ, pūrvajanmakr̥tō vā hētuḥ| tēna-prajñāparādhēna, kāmakrōdhādijēna sutarāṁ naṣṭadharmavratācāraḥ san pūjyānapyatikrāmati| taṁ puruṣaṁ tathā luptadharmavratācāratvādbhinnamaryādaṁ dēvādayō grahā apyatyanta- maryādātikramādanu-paścāt, ghnanti| na kēvalaṁ hiṁsātmakānāmakṣamā iti dyōtanārthō'piśabdaḥ| kīdr̥śāstē ? chidraprahāriṇaḥ| hētāviyaṁ prathamā, chidraprahāritvādityarthaḥ|
Adhikarana bhUtapraveshakAraNam (6-8) · Śloka 8
chidraṁ pāpakriyārambhaḥ pākō'niṣṭasya karmaṇaḥ| ēkasya śūnyē'vasthānaṁ śmaśānādiṣu vā niśi||6|| digvāsastvaṁ gurōrnindā ratēravidhisēvanam| aśucērdēvatārcādi parasūtakasaṅkaraḥ||7|| hōmamantrabalījyānāṁ viguṇaṁ parikarma ca| samāsāddinacaryādiprōktācāravyatikramaḥ||8||
छिद्रं पापक्रियारम्भः पाकोऽनिष्टस्य कर्मणः| एकस्य शून्येऽवस्थानं श्मशानादिषु वा निशि||६|| दिग्वासस्त्वं गुरोर्निन्दा रतेरविधिसेवनम्| अशुचेर्देवतार्चादि परसूतकसङ्करः||७|| होममन्त्रबलीज्यानां विगुणं परिकर्म च| समासाद्दिनचर्यादिप्रोक्ताचारव्यतिक्रमः||८||
🔊 Audio coming soon
sa0-chidraṁ pāpakriyārambha ucyatē| sa cāśubhasya karmaṇaḥ pākaḥ-phalam| ēkasya-advitīyasya, śūnyē sthānē'vasthitiḥ, athavā śmaśānādiṣu niśyavasthitiḥ| tathā nagrētyādi| kiṁ vā bahunōditēna ? saṅkṣēpēṇa dinacaryādikathitasyācārasya ca vyatikrama iti grahagrahaṇē hētuḥ|
Adhikarana surAdibhUtAnAM grahaNakAlAH (9-12) · Śloka 12
grūhṇanti śuklapratipattrayōdaśyōḥ surā naram| śuklatrayōdaśīkr̥ṣṇadvādaśyōrdānavā grahāḥ||9|| gandharvāstu carturdaśyāṁ dvādaśyāṁ cōragāḥ punaḥ| pañcamyāṁ, śuklasaptamyēkādaśyōstu dhanēśvarāḥ||10|| śuklāṣṭapañcamīpaurṇamāsīṣu brahmarākṣasāḥ| kr̥ṣṇē rakṣaḥ piśācādyā navadvādaśaparvasu||11|| daśāmāvāsyayōraṣṭanavamyōḥ pitarō'parē| guruvr̥ddhādayaḥ prāyaḥ kālaṁ sandhyāsu lakṣayēt||12||
ग्रूह्णन्ति शुक्लप्रतिपत्त्रयोदश्योः सुरा नरम्| शुक्लत्रयोदशीकृष्णद्वादश्योर्दानवा ग्रहाः||९|| गन्धर्वास्तु चर्तुर्दश्यां द्वादश्यां चोरगाः पुनः| पञ्चम्यां, शुक्लसप्तम्येकादश्योस्तु धनेश्वराः||१०|| शुक्लाष्टपञ्चमीपौर्णमासीषु ब्रह्मराक्षसाः| कृष्णे रक्षः पिशाचाद्या नवद्वादशपर्वसु||११|| दशामावास्ययोरष्टनवम्योः पितरोऽपरे| गुरुवृद्धादयः प्रायः कालं सन्ध्यासु लक्षयेत्||१२||
🔊 Audio coming soon
sa0-dēvāḥ śuklapratipadi śuklatrayōdaśyāṁ ca naraṁ gr̥hṇanti| śuklatrayōdaśyāṁ kr̥ṣṇadvādaśyāṁ ca dānavā grahā gr̥hṇanti| gandharvāśca- turdaśyāṁ dvādaśyāṁ ca| sarpāstu pañcamyām| śuklapakṣasya saptamyāmēkādaśyāṁ ca yakṣā gr̥hṇanti| śuklāṣṭamyādiṣu brahmarākṣasā gr̥hṇanti| rakṣaḥpiśācādayaḥ kr̥ṣṇapakṣē navamīdvādaśyōḥ parvasu ca gr̥hṇanti| daśamyādiṣu pitarō gr̥hṇanti| aparē-anuktā guruvr̥ddhādayaḥ, aṣṭamīnavamyōrgr̥hṇanti| pūrvāktēṣvēva tithiṣu prāyēṇa(yaḥ)-bāhulyēna, grahaṇakālaṁ sandhyāsu-parvādiṣu, jānīyāt
Adhikarana 1devagrahagRuhItasya lakShaNam (13-15) · Śloka 15
phullapadmōpamamukhaṁ saumyadr̥ṣṭimakōpanam| alpavāksvēdaviṇmūtraṁ bhōjanānabhilāṣiṇam||13|| dēvadvijātiparamaṁ śuciṁ saṁskr̥tavādinam| mīlayantaṁ cirānnētrē surabhiṁ varadāyinam||14|| śuklamālyāmbarasaricchailōccabhavanapriyam| anidramapradhr̥ṣyaṁ ca vidyāddēvavaśīkr̥tam||15||
फुल्लपद्मोपममुखं सौम्यदृष्टिमकोपनम्| अल्पवाक्स्वेदविण्मूत्रं भोजनानभिलाषिणम्||१३|| देवद्विजातिपरमं शुचिं संस्कृतवादिनम्| मीलयन्तं चिरान्नेत्रे सुरभिं वरदायिनम्||१४|| शुक्लमाल्याम्बरसरिच्छैलोच्चभवनप्रियम्| अनिद्रमप्रधृष्यं च विद्याद्देववशीकृतम्||१५||
🔊 Audio coming soon
sa0-phullapadmōpamamukhamityādi dēvagrahagr̥hītaṁ vidyāt|
Adhikarana 2daityagrahagRuhItasya lakShaNam (16-17) · Śloka 17
jihmadr̥ṣṭiṁ durātmānaṁ gurudēvadvijadviṣam| nirbhayaṁ māninaṁ śūraṁ krōdhanaṁ vyavasāyinam||16|| rudraḥ skandō viśākhō'hamindrō'hamiti vādinam| surāmāṁsaruciṁ vidyāt daityagrahagr̥hītakam||17||
जिह्मदृष्टिं दुरात्मानं गुरुदेवद्विजद्विषम्| निर्भयं मानिनं शूरं क्रोधनं व्यवसायिनम्||१६|| रुद्रः स्कन्दो विशाखोऽहमिन्द्रोऽहमिति वादिनम्| सुरामांसरुचिं विद्यात् दैत्यग्रहगृहीतकम्||१७||
🔊 Audio coming soon
sa0-jihmadr̥ṣṭimityādilakṣaṇalakṣitaṁ daityavaśīkr̥taṁ vidyāt|
Adhikarana 3gandharvagRuhItasya lakShaNam (18-19) · Śloka 19
svācāraṁ surabhiṁ hr̥ṣṭaṁ gītanartanakāriṇam| snānōdyānaruciṁ raktavastramālyānulēpanam||18|| śr̥ṅgāralīlābhirataṁ gandharvādhyuṣitaṁ vadēt| |19|
स्वाचारं सुरभिं हृष्टं गीतनर्तनकारिणम्| स्नानोद्यानरुचिं रक्तवस्त्रमाल्यानुलेपनम्||१८|| शृङ्गारलीलाभिरतं गन्धर्वाध्युषितं वदेत्| |१९|
🔊 Audio coming soon
sa0-svācāramityādilakṣaṇalakṣitaṁ gandharvēṇa gr̥hītaṁ vidyāt
Adhikarana 4 uragagRuhItasya lakShaNam (19-21) · Śloka 21
| raktākṣaṁ krōdhanaṁ stabdhadr̥ṣṭiṁ vakragatiṁ calam||19|| śvasantamaniśaṁ hihvālōlinaṁ sr̥kkiṇīliham| priyadugdhaguḍasnānamadhōvadanaśāyinam||20|| uragādhiṣṭhitaṁ vidyāttrasyāntaṁ cātapatrataḥ| |21|
| रक्ताक्षं क्रोधनं स्तब्धदृष्टिं वक्रगतिं चलम्||१९|| श्वसन्तमनिशं हिह्वालोलिनं सृक्किणीलिहम्| प्रियदुग्धगुडस्नानमधोवदनशायिनम्||२०|| उरगाधिष्ठितं विद्यात्त्रस्यान्तं चातपत्रतः| |२१|
🔊 Audio coming soon
sa0-raktākṣamityādilakṣaṇaṁ chatrācca trasyantaṁ sarpādhiṣṭhitaṁ vidyāt|
Adhikarana 5yakShagRuhItasya lakShaNam (21-24) · Śloka 24
| viplutatrastaraktāṁkṣaṁ śubhagandhaṁ sutējasam||21|| priyanr̥tyakathāgītasnānamālyānulēpanam| matsyamāṁsaruciṁ hr̥ṣṭaṁ tuṣṭaṁ balinamavyatham||22|| calitāgrakaraṁ kasmai kiṁ dadāmīti vādinam| rahasyabhāṣiṇaṁ vaidyadvijātiparibhāvinam||23|| alparōṣaṁ drutagatiṁ vidyādyakṣagr̥hītakam| |24|
| विप्लुतत्रस्तरक्तांक्षं शुभगन्धं सुतेजसम्||२१|| प्रियनृत्यकथागीतस्नानमाल्यानुलेपनम्| मत्स्यमांसरुचिं हृष्टं तुष्टं बलिनमव्यथम्||२२|| चलिताग्रकरं कस्मै किं ददामीति वादिनम्| रहस्यभाषिणं वैद्यद्विजातिपरिभाविनम्||२३|| अल्परोषं द्रुतगतिं विद्याद्यक्षगृहीतकम्| |२४|
🔊 Audio coming soon
sa0-viplutatrastaraktākṣamityādilakṣaṇaṁ yakṣagr̥hītaṁ vidyāt|
Adhikarana 6brahmarAkShasagRuhItasya lakShaNam (24-26) · Śloka 26
| hāsyanr̥tyapriyaṁ raudracēṣṭaṁ chidraprahāriṇam||24|| ākrōśinaṁ śīghragatiṁ dēvadvijabhiṣagdviṣam| ātmānaṁ kāṣṭhaśastrādyairghnantaṁ bhōḥśabdavādinam||25|| śāstravēdapaṭhaṁ vidyād gr̥hītaṁ brahmarākṣasaiḥ| |26|
| हास्यनृत्यप्रियं रौद्रचेष्टं छिद्रप्रहारिणम्||२४|| आक्रोशिनं शीघ्रगतिं देवद्विजभिषग्द्विषम्| आत्मानं काष्ठशस्त्राद्यैर्घ्नन्तं भोःशब्दवादिनम्||२५|| शास्त्रवेदपठं विद्याद् गृहीतं ब्रह्मराक्षसैः| |२६|
🔊 Audio coming soon
sa0-hāsyanr̥tyapriyamityādilakṣaṇaṁ brahmarākṣasagr̥hītaṁ vidyāt|
Adhikarana 7rAkShasagRuhItasya lakShaNam (26-29) · Śloka 29
| sakrōdhadr̥ṣṭiṁ bhr̥kuṭimudvahantaṁ sasaṁbhramam||26|| praharantaṁ pradhāvantaṁ śabdantaṁ bhairavānanam| annādvinā'pi balinaṁ naṣṭanidraṁ niśācaram||27|| nirlajjamaśuciṁ śūraṁ krūraṁ paruṣabhāṣiṇam| rōṣaṇaṁ raktamālyastrīraktamadyāmiṣapriyam||28|| dr̥ṣṭvā ca raktaṁ māṁsaṁ vā''lihānaṁ daśanacchadau| hasantamannakālē ca rākṣasādhiṣṭhitaṁ vadēt||29||
| सक्रोधदृष्टिं भृकुटिमुद्वहन्तं ससंभ्रमम्||२६|| प्रहरन्तं प्रधावन्तं शब्दन्तं भैरवाननम्| अन्नाद्विनाऽपि बलिनं नष्टनिद्रं निशाचरम्||२७|| निर्लज्जमशुचिं शूरं क्रूरं परुषभाषिणम्| रोषणं रक्तमाल्यस्त्रीरक्तमद्यामिषप्रियम्||२८|| दृष्ट्वा च रक्तं मांसं वाऽऽलिहानं दशनच्छदौ| हसन्तमन्नकाले च राक्षसाधिष्ठितं वदेत्||२९||
🔊 Audio coming soon
sa0-sakrōdhadr̥ṣṭimityādilakṣaṇaṁ rākṣasādhiṣṭhitaṁ vadēt|
Adhikarana 8pishAcagRuhItasya lakShaNam (30-34) · Śloka 34
avasthacittaṁ naikatra tiṣṭhantaṁ paridhāvinam| ucchiṣṭanr̥tyagāndharvahāsamadyāmiṣapriyam||30|| nirbhartsanāddīnamukhaṁ rudantamanimittataḥ| nakhairlikhantamātmānaṁ rūkṣadhvastavapuḥsvaram||31|| āvēdayantaṁ duḥkhāni sambaddhābaddhabhāṣiṇam| naṣṭasmr̥tiṁ śūnyaratiṁ lōlaṁ nagnaṁ malīmasam||32|| rathyācailaparīdhānaṁ tr̥ṇamālāvibhūṣaṇam| ārōhantaṁ ca kāṣṭhāśvaṁ tathā saṅkarakūṭakam||33|| bahvāśinaṁ piśācēna vijānīyādadhiṣṭhitam| |34|
अवस्थचित्तं नैकत्र तिष्ठन्तं परिधाविनम्| उच्छिष्टनृत्यगान्धर्वहासमद्यामिषप्रियम्||३०|| निर्भर्त्सनाद्दीनमुखं रुदन्तमनिमित्ततः| नखैर्लिखन्तमात्मानं रूक्षध्वस्तवपुःस्वरम्||३१|| आवेदयन्तं दुःखानि सम्बद्धाबद्धभाषिणम्| नष्टस्मृतिं शून्यरतिं लोलं नग्नं मलीमसम्||३२|| रथ्याचैलपरीधानं तृणमालाविभूषणम्| आरोहन्तं च काष्ठाश्वं तथा सङ्करकूटकम्||३३|| बह्वाशिनं पिशाचेन विजानीयादधिष्ठितम्| |३४|
🔊 Audio coming soon
sa0-avasthacittamityādilakṣaṇaṁ piśācagr̥hītaṁ vidyāt|
Adhikarana 9pretagRuhItasya lakShaNam (34-35) · Śloka 35
| prētākr̥tikriyāgandhaṁ bhītamāhāravidviṣam||34|| tr̥ṇacchidaṁ ca prētēna gr̥hītaṁ naramādiśēt| |35|
| प्रेताकृतिक्रियागन्धं भीतमाहारविद्विषम्||३४|| तृणच्छिदं च प्रेतेन गृहीतं नरमादिशेत्| |३५|
🔊 Audio coming soon
sa0-prētākr̥tikriyāgandhamityādilakṣaṇaṁ prētagr̥hītaṁ naraṁ vidyāt
Adhikarana 10kUShmANDagRuhItasya lakShaNam (35-36) · Śloka 36
| bahupralāpaṁ kr̥ṣṇāsyaṁ pravilambitayāyinam||35|| śūnapralambavr̥ṣaṇaṁ kūṣmāṇḍādhiṣṭhitaṁ vadēt| |36|
| बहुप्रलापं कृष्णास्यं प्रविलम्बितयायिनम्||३५|| शूनप्रलम्बवृषणं कूष्माण्डाधिष्ठितं वदेत्| |३६|
🔊 Audio coming soon
sa0-bahupralāpādilakṣaṇaṁ kūṣmāṇḍādhiṣṭhitaṁ vadēt|
Adhikarana 11niShAdagRuhItasya lakShaNam (36-38) · Śloka 38
| gr̥hītvā kāṣṭhalōṣṭādi bhramantaṁ cīravāsasam||36|| nagnaṁ dhāvantamuttrastadr̥ṣṭiṁ tr̥ṇavibhūṣaṇam| śmaśānaśūnyāyatanarathyaikadrumasēvinam||37|| tilānnamadyamāṁsēṣu satataṁ saktalōcanam| niṣādādhiṣṭhitaṁ vidyād vadantaṁ paruṣāṇi ca||38||
| गृहीत्वा काष्ठलोष्टादि भ्रमन्तं चीरवाससम्||३६|| नग्नं धावन्तमुत्त्रस्तदृष्टिं तृणविभूषणम्| श्मशानशून्यायतनरथ्यैकद्रुमसेविनम्||३७|| तिलान्नमद्यमांसेषु सततं सक्तलोचनम्| निषादाधिष्ठितं विद्याद् वदन्तं परुषाणि च||३८||
🔊 Audio coming soon
sa0-gr̥hītvā kāṣṭhamityādilakṣaṇaṁ tathā paruṣāṇi bhāṣamāṇaṁ niṣādagr̥hītaṁ vidyāt|
Adhikarana 12aukaraNagRuhItasya lakShaNam (39) · Śloka 39
yācantamudakaṁ cānnaṁ trastalōhitalōcanam| ugravākyaṁ ca jānīyānnaramaukiraṇārditam||39||
याचन्तमुदकं चान्नं त्रस्तलोहितलोचनम्| उग्रवाक्यं च जानीयान्नरमौकिरणार्दितम्||३९||
🔊 Audio coming soon
sa0-yācantamudakamityādilakṣaṇamaukiraṇārditaṁ vidyāt
Adhikarana 13vaitAlagRuhItasya lakShaNam (40) · Śloka 40
gandhamālyaratiṁ satyavādinaṁ parivēpinam| bahunidraṁ ca jānīyādvētālēna vaśīkr̥tam||40||
गन्धमाल्यरतिं सत्यवादिनं परिवेपिनम्| बहुनिद्रं च जानीयाद्वेतालेन वशीकृतम्||४०||
🔊 Audio coming soon
sa0-gandhamālyaratimityādilakṣaṇaṁ vētālagr̥hītaṁ vidyāt|
Adhikarana 14pitRugrahagRuhItasya lakShaNam (41-42) · Śloka 42
aprasannadr̥śaṁ dīnavadanaṁ śuṣkatālukam| calannayanapakṣmāṇaṁ nidrāluṁ mandapāvakam||41|| apasavyaparīdhānaṁ tilamāṁsaguḍapriyam| skhaladvācaṁ ca jānīyāt pitr̥grahavaśīkr̥tam||42||
अप्रसन्नदृशं दीनवदनं शुष्कतालुकम्| चलन्नयनपक्ष्माणं निद्रालुं मन्दपावकम्||४१|| अपसव्यपरीधानं तिलमांसगुडप्रियम्| स्खलद्वाचं च जानीयात् पितृग्रहवशीकृतम्||४२||
🔊 Audio coming soon
sa0-aprasannadr̥śamityādilakṣaṇaṁ pitr̥grahagr̥hītaṁ vidyāt|
Adhikarana 15,16,17,18 guruvRuddharShisiddhAbhiSApAdinA tattadgrahaj~jAnam (43) · Śloka 43
guruvr̥ddharṣisiddhābhiśāpacintānurūpataḥ| vyāhārāhāracēṣṭābhiryathāsvaṁ tadgrahaṁ vadēt||43||
गुरुवृद्धर्षिसिद्धाभिशापचिन्तानुरूपतः| व्याहाराहारचेष्टाभिर्यथास्वं तद्ग्रहं वदेत्||४३||
🔊 Audio coming soon
sa0-gurvādīnāṁ śāpacintānurūpavacanādibhiryathāyōgaṁ tadgrahaṁ vidyāt|
Adhikarana asAdhyalakShaNam (4) · Śloka 4
kumāravr̥dānugataṁ nagnamuddhatamūrdhajam| asvasthamanasaṁ dairghyakālikaṁ sagrahaṁ tyajēt||44|| iti śrīvaidyapatisiṁhaguptasūnuśrīmadvāgbhaṭaviracitā- yāmaṣṭāṅgahr̥dayasaṁhitāyāṁ ṣaṣṭhē uttarasthānē bhūta vijñānīyō nāma caturthō'dhyāyaḥ||4||
कुमारवृदानुगतं नग्नमुद्धतमूर्धजम्| अस्वस्थमनसं दैर्घ्यकालिकं सग्रहं त्यजेत्||४४|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचिता- यामष्टाङ्गहृदयसंहितायां षष्ठे उत्तरस्थाने भूत विज्ञानीयो नाम चतुर्थोऽध्यायः||४||
🔊 Audio coming soon
sa0-sarvagrahagr̥hītaṁ tyajēt| kīdr̥śam ? kumārasamūhēnānuyātaṁ, tathā nagnamuddhatakēśaṁ, tathā'svasthacittaṁ, tathā dīrghakālānuvartinaṁ cēti| iti śrīmr̥gāṅkadattaputraśrīmadaruṇadattaviracitāyāmaṣṭāṅgahr̥dayaṭīkāyāṁ sarvāṅgasundarākhyāyāṁ ṣaṣṭhē uttarasthānē bhūtavijñānīyō nāma caturthō'dhyāyaḥ samāptaḥ|| 4||