Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

4. bhūtavijñānīyādhyāyaḥ

Adhikarana bhUtavij~jAnIyAdhyAyaH (2) · Śloka 2

ಅಥಾತೋ ಭೂತವಿಜ್ಞಾನೀಯಮಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ| (ಗದ್ಯಸೂತ್ರೇ|೨|

View original

अथातो भूतविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे|२|

🔊 Audio coming soon

ಅಧುನಾ ಭೂತವಿಜ್ಞಾನಾಧ್ಯಾಯಾರಮ್ಭೋ ಗ್ರಹಸಾಮಾನ್ಯಾತ್|

Adhikarana bhUtavij~jAnIyAdhyAyaH (2) · Śloka 2

ಅಥಾತೋ ಭೂತವಿಜ್ಞಾನೀಯಮಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ| (ಗದ್ಯಸೂತ್ರೇ|೨|

View original

अथातो भूतविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे|२|

🔊 Audio coming soon

ಅಧುನಾ ಭೂತವಿಜ್ಞಾನಾಧ್ಯಾಯಾರಮ್ಭೋ ಗ್ರಹಸಾಮಾನ್ಯಾತ್|

Adhikarana rUpAdyanukaraNena tattadbhUtAviShTaj~jAnam (2) · Śloka 2

ಭೂತಸ್ಯ ರೂಪಪ್ರಕೃತಿಭಾಷಾಗತ್ಯಾದಿಚೇಷ್ಟಿತೈಃ| ಯಸ್ಯಾನುಕಾರಂ ಕುರುತೇ ತೇನಾವಿಷ್ಟಂ ತಮಾದಿಶೇತ್||೨||

View original

भूतस्य रूपप्रकृतिभाषागत्यादिचेष्टितैः| यस्यानुकारं कुरुते तेनाविष्टं तमादिशेत्||२||

🔊 Audio coming soon

ಸ೦-ಯಸ್ಯ ಭೂತಸ್ಯ ರೂಪಾದೇರನುಕಾರಂ ಯಾದೃಶಂ ಭಜತೇ ತೇನ ತಂ ಪುರುಷಮಧಿಷ್ಠಿತಂ ವದೇತ್|

Adhikarana bhUto~aShTAdaSavidhaH (3) · Śloka 3

ಸೋಽಷ್ಟಾದಶವಿಧೋ ದೇವದಾನವಾದಿವಿಭೇದತಃ| |೩|

View original

सोऽष्टादशविधो देवदानवादिविभेदतः| |३|

🔊 Audio coming soon

ಸ೦-ಸ ಭೂತೋಽಷ್ಟಾದಶಪ್ರಕಾರೋ ದೇವಾದಿಭೇದೇನ|

Adhikarana bhUtAnuSha~gge hetuH (3-5) · Śloka 5

| ಹೇತುಸ್ತದನುಷಕ್ತೌ ತು ಸದ್ಯಃ ಪೂರ್ವಕೃತೋಽಥವಾ||೩|| ಪ್ರಜ್ಞಾಪರಾಧಃ, ಸುತರಾಂ ತೇನ ಕಾಮಾದಿಜನ್ಮನಾ| ಲುಪ್ತಧರ್ಮವ್ರತಾಚಾರಃ ಪೂಜ್ಯಾನಪ್ಯತಿವರ್ತತೇ||೪|| ತಂ ತಥಾ ಭಿನ್ನಮರ್ಯಾದಂ ಪಾಪಮಾತ್ಮೋಪಘಾತಿನಮ್| ದೇವಾದಯೋಽಪ್ಯನುಘ್ನನ್ತಿ ಗ್ರಹಾಶ್ಛಿದ್ರಪ್ರಹಾರಿಣಃ||೫||

View original

| हेतुस्तदनुषक्तौ तु सद्यः पूर्वकृतोऽथवा||३|| प्रज्ञापराधः, सुतरां तेन कामादिजन्मना| लुप्तधर्मव्रताचारः पूज्यानप्यतिवर्तते||४|| तं तथा भिन्नमर्यादं पापमात्मोपघातिनम्| देवादयोऽप्यनुघ्नन्ति ग्रहाश्छिद्रप्रहारिणः||५||

🔊 Audio coming soon

ಸ೦-ತಸ್ಯ ಭೂತಸ್ಯಾನುಷಙ್ಗೇ ಪ್ರಜ್ಞಾಪರಾಧಃ ಸದ್ಯಃ-ಅಧುನಾತನಃ, ಪೂರ್ವಜನ್ಮಕೃತೋ ವಾ ಹೇತುಃ| ತೇನ-ಪ್ರಜ್ಞಾಪರಾಧೇನ, ಕಾಮಕ್ರೋಧಾದಿಜೇನ ಸುತರಾಂ ನಷ್ಟಧರ್ಮವ್ರತಾಚಾರಃ ಸನ್ ಪೂಜ್ಯಾನಪ್ಯತಿಕ್ರಾಮತಿ| ತಂ ಪುರುಷಂ ತಥಾ ಲುಪ್ತಧರ್ಮವ್ರತಾಚಾರತ್ವಾದ್ಭಿನ್ನಮರ್ಯಾದಂ ದೇವಾದಯೋ ಗ್ರಹಾ ಅಪ್ಯತ್ಯನ್ತ- ಮರ್ಯಾದಾತಿಕ್ರಮಾದನು-ಪಶ್ಚಾತ್, ಘ್ನನ್ತಿ| ನ ಕೇವಲಂ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕಾನಾಮಕ್ಷಮಾ ಇತಿ ದ್ಯೋತನಾರ್ಥೋಽಪಿಶಬ್ದಃ| ಕೀದೃಶಾಸ್ತೇ ? ಛಿದ್ರಪ್ರಹಾರಿಣಃ| ಹೇತಾವಿಯಂ ಪ್ರಥಮಾ, ಛಿದ್ರಪ್ರಹಾರಿತ್ವಾದಿತ್ಯರ್ಥಃ|

Adhikarana bhUtapraveshakAraNam (6-8) · Śloka 8

ಛಿದ್ರಂ ಪಾಪಕ್ರಿಯಾರಮ್ಭಃ ಪಾಕೋಽನಿಷ್ಟಸ್ಯ ಕರ್ಮಣಃ| ಏಕಸ್ಯ ಶೂನ್ಯೇಽವಸ್ಥಾನಂ ಶ್ಮಶಾನಾದಿಷು ವಾ ನಿಶಿ||೬|| ದಿಗ್ವಾಸಸ್ತ್ವಂ ಗುರೋರ್ನಿನ್ದಾ ರತೇರವಿಧಿಸೇವನಮ್| ಅಶುಚೇರ್ದೇವತಾರ್ಚಾದಿ ಪರಸೂತಕಸಙ್ಕರಃ||೭|| ಹೋಮಮನ್ತ್ರಬಲೀಜ್ಯಾನಾಂ ವಿಗುಣಂ ಪರಿಕರ್ಮ ಚ| ಸಮಾಸಾದ್ದಿನಚರ್ಯಾದಿಪ್ರೋಕ್ತಾಚಾರವ್ಯತಿಕ್ರಮಃ||೮||

View original

छिद्रं पापक्रियारम्भः पाकोऽनिष्टस्य कर्मणः| एकस्य शून्येऽवस्थानं श्मशानादिषु वा निशि||६|| दिग्वासस्त्वं गुरोर्निन्दा रतेरविधिसेवनम्| अशुचेर्देवतार्चादि परसूतकसङ्करः||७|| होममन्त्रबलीज्यानां विगुणं परिकर्म च| समासाद्दिनचर्यादिप्रोक्ताचारव्यतिक्रमः||८||

🔊 Audio coming soon

ಸ೦-ಛಿದ್ರಂ ಪಾಪಕ್ರಿಯಾರಮ್ಭ ಉಚ್ಯತೇ| ಸ ಚಾಶುಭಸ್ಯ ಕರ್ಮಣಃ ಪಾಕಃ-ಫಲಮ್| ಏಕಸ್ಯ-ಅದ್ವಿತೀಯಸ್ಯ, ಶೂನ್ಯೇ ಸ್ಥಾನೇಽವಸ್ಥಿತಿಃ, ಅಥವಾ ಶ್ಮಶಾನಾದಿಷು ನಿಶ್ಯವಸ್ಥಿತಿಃ| ತಥಾ ನಗ್ರೇತ್ಯಾದಿ| ಕಿಂ ವಾ ಬಹುನೋದಿತೇನ ? ಸಙ್ಕ್ಷೇಪೇಣ ದಿನಚರ್ಯಾದಿಕಥಿತಸ್ಯಾಚಾರಸ್ಯ ಚ ವ್ಯತಿಕ್ರಮ ಇತಿ ಗ್ರಹಗ್ರಹಣೇ ಹೇತುಃ|

Adhikarana surAdibhUtAnAM grahaNakAlAH (9-12) · Śloka 12

ಗ್ರೂಹ್ಣನ್ತಿ ಶುಕ್ಲಪ್ರತಿಪತ್ತ್ರಯೋದಶ್ಯೋಃ ಸುರಾ ನರಮ್| ಶುಕ್ಲತ್ರಯೋದಶೀಕೃಷ್ಣದ್ವಾದಶ್ಯೋರ್ದಾನವಾ ಗ್ರಹಾಃ||೯|| ಗನ್ಧರ್ವಾಸ್ತು ಚರ್ತುರ್ದಶ್ಯಾಂ ದ್ವಾದಶ್ಯಾಂ ಚೋರಗಾಃ ಪುನಃ| ಪಞ್ಚಮ್ಯಾಂ, ಶುಕ್ಲಸಪ್ತಮ್ಯೇಕಾದಶ್ಯೋಸ್ತು ಧನೇಶ್ವರಾಃ||೧೦|| ಶುಕ್ಲಾಷ್ಟಪಞ್ಚಮೀಪೌರ್ಣಮಾಸೀಷು ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸಾಃ| ಕೃಷ್ಣೇ ರಕ್ಷಃ ಪಿಶಾಚಾದ್ಯಾ ನವದ್ವಾದಶಪರ್ವಸು||೧೧|| ದಶಾಮಾವಾಸ್ಯಯೋರಷ್ಟನವಮ್ಯೋಃ ಪಿತರೋಽಪರೇ| ಗುರುವೃದ್ಧಾದಯಃ ಪ್ರಾಯಃ ಕಾಲಂ ಸನ್ಧ್ಯಾಸು ಲಕ್ಷಯೇತ್||೧೨||

View original

ग्रूह्णन्ति शुक्लप्रतिपत्त्रयोदश्योः सुरा नरम्| शुक्लत्रयोदशीकृष्णद्वादश्योर्दानवा ग्रहाः||९|| गन्धर्वास्तु चर्तुर्दश्यां द्वादश्यां चोरगाः पुनः| पञ्चम्यां, शुक्लसप्तम्येकादश्योस्तु धनेश्वराः||१०|| शुक्लाष्टपञ्चमीपौर्णमासीषु ब्रह्मराक्षसाः| कृष्णे रक्षः पिशाचाद्या नवद्वादशपर्वसु||११|| दशामावास्ययोरष्टनवम्योः पितरोऽपरे| गुरुवृद्धादयः प्रायः कालं सन्ध्यासु लक्षयेत्||१२||

🔊 Audio coming soon

ಸ೦-ದೇವಾಃ ಶುಕ್ಲಪ್ರತಿಪದಿ ಶುಕ್ಲತ್ರಯೋದಶ್ಯಾಂ ಚ ನರಂ ಗೃಹ್ಣನ್ತಿ| ಶುಕ್ಲತ್ರಯೋದಶ್ಯಾಂ ಕೃಷ್ಣದ್ವಾದಶ್ಯಾಂ ಚ ದಾನವಾ ಗ್ರಹಾ ಗೃಹ್ಣನ್ತಿ| ಗನ್ಧರ್ವಾಶ್ಚ- ತುರ್ದಶ್ಯಾಂ ದ್ವಾದಶ್ಯಾಂ ಚ| ಸರ್ಪಾಸ್ತು ಪಞ್ಚಮ್ಯಾಮ್| ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷಸ್ಯ ಸಪ್ತಮ್ಯಾಮೇಕಾದಶ್ಯಾಂ ಚ ಯಕ್ಷಾ ಗೃಹ್ಣನ್ತಿ| ಶುಕ್ಲಾಷ್ಟಮ್ಯಾದಿಷು ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸಾ ಗೃಹ್ಣನ್ತಿ| ರಕ್ಷಃಪಿಶಾಚಾದಯಃ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷೇ ನವಮೀದ್ವಾದಶ್ಯೋಃ ಪರ್ವಸು ಚ ಗೃಹ್ಣನ್ತಿ| ದಶಮ್ಯಾದಿಷು ಪಿತರೋ ಗೃಹ್ಣನ್ತಿ| ಅಪರೇ-ಅನುಕ್ತಾ ಗುರುವೃದ್ಧಾದಯಃ, ಅಷ್ಟಮೀನವಮ್ಯೋರ್ಗೃಹ್ಣನ್ತಿ| ಪೂರ್ವಾಕ್ತೇಷ್ವೇವ ತಿಥಿಷು ಪ್ರಾಯೇಣ(ಯಃ)-ಬಾಹುಲ್ಯೇನ, ಗ್ರಹಣಕಾಲಂ ಸನ್ಧ್ಯಾಸು-ಪರ್ವಾದಿಷು, ಜಾನೀಯಾತ್

Adhikarana 1devagrahagRuhItasya lakShaNam (13-15) · Śloka 15

ಫುಲ್ಲಪದ್ಮೋಪಮಮುಖಂ ಸೌಮ್ಯದೃಷ್ಟಿಮಕೋಪನಮ್| ಅಲ್ಪವಾಕ್ಸ್ವೇದವಿಣ್ಮೂತ್ರಂ ಭೋಜನಾನಭಿಲಾಷಿಣಮ್||೧೩|| ದೇವದ್ವಿಜಾತಿಪರಮಂ ಶುಚಿಂ ಸಂಸ್ಕೃತವಾದಿನಮ್| ಮೀಲಯನ್ತಂ ಚಿರಾನ್ನೇತ್ರೇ ಸುರಭಿಂ ವರದಾಯಿನಮ್||೧೪|| ಶುಕ್ಲಮಾಲ್ಯಾಮ್ಬರಸರಿಚ್ಛೈಲೋಚ್ಚಭವನಪ್ರಿಯಮ್| ಅನಿದ್ರಮಪ್ರಧೃಷ್ಯಂ ಚ ವಿದ್ಯಾದ್ದೇವವಶೀಕೃತಮ್||೧೫||

View original

फुल्लपद्मोपममुखं सौम्यदृष्टिमकोपनम्| अल्पवाक्स्वेदविण्मूत्रं भोजनानभिलाषिणम्||१३|| देवद्विजातिपरमं शुचिं संस्कृतवादिनम्| मीलयन्तं चिरान्नेत्रे सुरभिं वरदायिनम्||१४|| शुक्लमाल्याम्बरसरिच्छैलोच्चभवनप्रियम्| अनिद्रमप्रधृष्यं च विद्याद्देववशीकृतम्||१५||

🔊 Audio coming soon

ಸ೦-ಫುಲ್ಲಪದ್ಮೋಪಮಮುಖಮಿತ್ಯಾದಿ ದೇವಗ್ರಹಗೃಹೀತಂ ವಿದ್ಯಾತ್|

Adhikarana 2daityagrahagRuhItasya lakShaNam (16-17) · Śloka 17

ಜಿಹ್ಮದೃಷ್ಟಿಂ ದುರಾತ್ಮಾನಂ ಗುರುದೇವದ್ವಿಜದ್ವಿಷಮ್| ನಿರ್ಭಯಂ ಮಾನಿನಂ ಶೂರಂ ಕ್ರೋಧನಂ ವ್ಯವಸಾಯಿನಮ್||೧೬|| ರುದ್ರಃ ಸ್ಕನ್ದೋ ವಿಶಾಖೋಽಹಮಿನ್ದ್ರೋಽಹಮಿತಿ ವಾದಿನಮ್| ಸುರಾಮಾಂಸರುಚಿಂ ವಿದ್ಯಾತ್ ದೈತ್ಯಗ್ರಹಗೃಹೀತಕಮ್||೧೭||

View original

जिह्मदृष्टिं दुरात्मानं गुरुदेवद्विजद्विषम्| निर्भयं मानिनं शूरं क्रोधनं व्यवसायिनम्||१६|| रुद्रः स्कन्दो विशाखोऽहमिन्द्रोऽहमिति वादिनम्| सुरामांसरुचिं विद्यात् दैत्यग्रहगृहीतकम्||१७||

🔊 Audio coming soon

ಸ೦-ಜಿಹ್ಮದೃಷ್ಟಿಮಿತ್ಯಾದಿಲಕ್ಷಣಲಕ್ಷಿತಂ ದೈತ್ಯವಶೀಕೃತಂ ವಿದ್ಯಾತ್|

Adhikarana 3gandharvagRuhItasya lakShaNam (18-19) · Śloka 19

ಸ್ವಾಚಾರಂ ಸುರಭಿಂ ಹೃಷ್ಟಂ ಗೀತನರ್ತನಕಾರಿಣಮ್| ಸ್ನಾನೋದ್ಯಾನರುಚಿಂ ರಕ್ತವಸ್ತ್ರಮಾಲ್ಯಾನುಲೇಪನಮ್||೧೮|| ಶೃಙ್ಗಾರಲೀಲಾಭಿರತಂ ಗನ್ಧರ್ವಾಧ್ಯುಷಿತಂ ವದೇತ್| |೧೯|

View original

स्वाचारं सुरभिं हृष्टं गीतनर्तनकारिणम्| स्नानोद्यानरुचिं रक्तवस्त्रमाल्यानुलेपनम्||१८|| शृङ्गारलीलाभिरतं गन्धर्वाध्युषितं वदेत्| |१९|

🔊 Audio coming soon

ಸ೦-ಸ್ವಾಚಾರಮಿತ್ಯಾದಿಲಕ್ಷಣಲಕ್ಷಿತಂ ಗನ್ಧರ್ವೇಣ ಗೃಹೀತಂ ವಿದ್ಯಾತ್

Adhikarana 4 uragagRuhItasya lakShaNam (19-21) · Śloka 21

| ರಕ್ತಾಕ್ಷಂ ಕ್ರೋಧನಂ ಸ್ತಬ್ಧದೃಷ್ಟಿಂ ವಕ್ರಗತಿಂ ಚಲಮ್||೧೯|| ಶ್ವಸನ್ತಮನಿಶಂ ಹಿಹ್ವಾಲೋಲಿನಂ ಸೃಕ್ಕಿಣೀಲಿಹಮ್| ಪ್ರಿಯದುಗ್ಧಗುಡಸ್ನಾನಮಧೋವದನಶಾಯಿನಮ್||೨೦|| ಉರಗಾಧಿಷ್ಠಿತಂ ವಿದ್ಯಾತ್ತ್ರಸ್ಯಾನ್ತಂ ಚಾತಪತ್ರತಃ| |೨೧|

View original

| रक्ताक्षं क्रोधनं स्तब्धदृष्टिं वक्रगतिं चलम्||१९|| श्वसन्तमनिशं हिह्वालोलिनं सृक्किणीलिहम्| प्रियदुग्धगुडस्नानमधोवदनशायिनम्||२०|| उरगाधिष्ठितं विद्यात्त्रस्यान्तं चातपत्रतः| |२१|

🔊 Audio coming soon

ಸ೦-ರಕ್ತಾಕ್ಷಮಿತ್ಯಾದಿಲಕ್ಷಣಂ ಛತ್ರಾಚ್ಚ ತ್ರಸ್ಯನ್ತಂ ಸರ್ಪಾಧಿಷ್ಠಿತಂ ವಿದ್ಯಾತ್|

Adhikarana 5yakShagRuhItasya lakShaNam (21-24) · Śloka 24

| ವಿಪ್ಲುತತ್ರಸ್ತರಕ್ತಾಂಕ್ಷಂ ಶುಭಗನ್ಧಂ ಸುತೇಜಸಮ್||೨೧|| ಪ್ರಿಯನೃತ್ಯಕಥಾಗೀತಸ್ನಾನಮಾಲ್ಯಾನುಲೇಪನಮ್| ಮತ್ಸ್ಯಮಾಂಸರುಚಿಂ ಹೃಷ್ಟಂ ತುಷ್ಟಂ ಬಲಿನಮವ್ಯಥಮ್||೨೨|| ಚಲಿತಾಗ್ರಕರಂ ಕಸ್ಮೈ ಕಿಂ ದದಾಮೀತಿ ವಾದಿನಮ್| ರಹಸ್ಯಭಾಷಿಣಂ ವೈದ್ಯದ್ವಿಜಾತಿಪರಿಭಾವಿನಮ್||೨೩|| ಅಲ್ಪರೋಷಂ ದ್ರುತಗತಿಂ ವಿದ್ಯಾದ್ಯಕ್ಷಗೃಹೀತಕಮ್| |೨೪|

View original

| विप्लुतत्रस्तरक्तांक्षं शुभगन्धं सुतेजसम्||२१|| प्रियनृत्यकथागीतस्नानमाल्यानुलेपनम्| मत्स्यमांसरुचिं हृष्टं तुष्टं बलिनमव्यथम्||२२|| चलिताग्रकरं कस्मै किं ददामीति वादिनम्| रहस्यभाषिणं वैद्यद्विजातिपरिभाविनम्||२३|| अल्परोषं द्रुतगतिं विद्याद्यक्षगृहीतकम्| |२४|

🔊 Audio coming soon

ಸ೦-ವಿಪ್ಲುತತ್ರಸ್ತರಕ್ತಾಕ್ಷಮಿತ್ಯಾದಿಲಕ್ಷಣಂ ಯಕ್ಷಗೃಹೀತಂ ವಿದ್ಯಾತ್|

Adhikarana 6brahmarAkShasagRuhItasya lakShaNam (24-26) · Śloka 26

| ಹಾಸ್ಯನೃತ್ಯಪ್ರಿಯಂ ರೌದ್ರಚೇಷ್ಟಂ ಛಿದ್ರಪ್ರಹಾರಿಣಮ್||೨೪|| ಆಕ್ರೋಶಿನಂ ಶೀಘ್ರಗತಿಂ ದೇವದ್ವಿಜಭಿಷಗ್ದ್ವಿಷಮ್| ಆತ್ಮಾನಂ ಕಾಷ್ಠಶಸ್ತ್ರಾದ್ಯೈರ್ಘ್ನನ್ತಂ ಭೋಃಶಬ್ದವಾದಿನಮ್||೨೫|| ಶಾಸ್ತ್ರವೇದಪಠಂ ವಿದ್ಯಾದ್ ಗೃಹೀತಂ ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸೈಃ| |೨೬|

View original

| हास्यनृत्यप्रियं रौद्रचेष्टं छिद्रप्रहारिणम्||२४|| आक्रोशिनं शीघ्रगतिं देवद्विजभिषग्द्विषम्| आत्मानं काष्ठशस्त्राद्यैर्घ्नन्तं भोःशब्दवादिनम्||२५|| शास्त्रवेदपठं विद्याद् गृहीतं ब्रह्मराक्षसैः| |२६|

🔊 Audio coming soon

ಸ೦-ಹಾಸ್ಯನೃತ್ಯಪ್ರಿಯಮಿತ್ಯಾದಿಲಕ್ಷಣಂ ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸಗೃಹೀತಂ ವಿದ್ಯಾತ್|

Adhikarana 7rAkShasagRuhItasya lakShaNam (26-29) · Śloka 29

| ಸಕ್ರೋಧದೃಷ್ಟಿಂ ಭೃಕುಟಿಮುದ್ವಹನ್ತಂ ಸಸಂಭ್ರಮಮ್||೨೬|| ಪ್ರಹರನ್ತಂ ಪ್ರಧಾವನ್ತಂ ಶಬ್ದನ್ತಂ ಭೈರವಾನನಮ್| ಅನ್ನಾದ್ವಿನಾಽಪಿ ಬಲಿನಂ ನಷ್ಟನಿದ್ರಂ ನಿಶಾಚರಮ್||೨೭|| ನಿರ್ಲಜ್ಜಮಶುಚಿಂ ಶೂರಂ ಕ್ರೂರಂ ಪರುಷಭಾಷಿಣಮ್| ರೋಷಣಂ ರಕ್ತಮಾಲ್ಯಸ್ತ್ರೀರಕ್ತಮದ್ಯಾಮಿಷಪ್ರಿಯಮ್||೨೮|| ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಚ ರಕ್ತಂ ಮಾಂಸಂ ವಾಽಽಲಿಹಾನಂ ದಶನಚ್ಛದೌ| ಹಸನ್ತಮನ್ನಕಾಲೇ ಚ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಷ್ಠಿತಂ ವದೇತ್||೨೯||

View original

| सक्रोधदृष्टिं भृकुटिमुद्वहन्तं ससंभ्रमम्||२६|| प्रहरन्तं प्रधावन्तं शब्दन्तं भैरवाननम्| अन्नाद्विनाऽपि बलिनं नष्टनिद्रं निशाचरम्||२७|| निर्लज्जमशुचिं शूरं क्रूरं परुषभाषिणम्| रोषणं रक्तमाल्यस्त्रीरक्तमद्यामिषप्रियम्||२८|| दृष्ट्वा च रक्तं मांसं वाऽऽलिहानं दशनच्छदौ| हसन्तमन्नकाले च राक्षसाधिष्ठितं वदेत्||२९||

🔊 Audio coming soon

ಸ೦-ಸಕ್ರೋಧದೃಷ್ಟಿಮಿತ್ಯಾದಿಲಕ್ಷಣಂ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಷ್ಠಿತಂ ವದೇತ್|

Adhikarana 8pishAcagRuhItasya lakShaNam (30-34) · Śloka 34

ಅವಸ್ಥಚಿತ್ತಂ ನೈಕತ್ರ ತಿಷ್ಠನ್ತಂ ಪರಿಧಾವಿನಮ್| ಉಚ್ಛಿಷ್ಟನೃತ್ಯಗಾನ್ಧರ್ವಹಾಸಮದ್ಯಾಮಿಷಪ್ರಿಯಮ್||೩೦|| ನಿರ್ಭರ್ತ್ಸನಾದ್ದೀನಮುಖಂ ರುದನ್ತಮನಿಮಿತ್ತತಃ| ನಖೈರ್ಲಿಖನ್ತಮಾತ್ಮಾನಂ ರೂಕ್ಷಧ್ವಸ್ತವಪುಃಸ್ವರಮ್||೩೧|| ಆವೇದಯನ್ತಂ ದುಃಖಾನಿ ಸಮ್ಬದ್ಧಾಬದ್ಧಭಾಷಿಣಮ್| ನಷ್ಟಸ್ಮೃತಿಂ ಶೂನ್ಯರತಿಂ ಲೋಲಂ ನಗ್ನಂ ಮಲೀಮಸಮ್||೩೨|| ರಥ್ಯಾಚೈಲಪರೀಧಾನಂ ತೃಣಮಾಲಾವಿಭೂಷಣಮ್| ಆರೋಹನ್ತಂ ಚ ಕಾಷ್ಠಾಶ್ವಂ ತಥಾ ಸಙ್ಕರಕೂಟಕಮ್||೩೩|| ಬಹ್ವಾಶಿನಂ ಪಿಶಾಚೇನ ವಿಜಾನೀಯಾದಧಿಷ್ಠಿತಮ್| |೩೪|

View original

अवस्थचित्तं नैकत्र तिष्ठन्तं परिधाविनम्| उच्छिष्टनृत्यगान्धर्वहासमद्यामिषप्रियम्||३०|| निर्भर्त्सनाद्दीनमुखं रुदन्तमनिमित्ततः| नखैर्लिखन्तमात्मानं रूक्षध्वस्तवपुःस्वरम्||३१|| आवेदयन्तं दुःखानि सम्बद्धाबद्धभाषिणम्| नष्टस्मृतिं शून्यरतिं लोलं नग्नं मलीमसम्||३२|| रथ्याचैलपरीधानं तृणमालाविभूषणम्| आरोहन्तं च काष्ठाश्वं तथा सङ्करकूटकम्||३३|| बह्वाशिनं पिशाचेन विजानीयादधिष्ठितम्| |३४|

🔊 Audio coming soon

ಸ೦-ಅವಸ್ಥಚಿತ್ತಮಿತ್ಯಾದಿಲಕ್ಷಣಂ ಪಿಶಾಚಗೃಹೀತಂ ವಿದ್ಯಾತ್|

Adhikarana 9pretagRuhItasya lakShaNam (34-35) · Śloka 35

| ಪ್ರೇತಾಕೃತಿಕ್ರಿಯಾಗನ್ಧಂ ಭೀತಮಾಹಾರವಿದ್ವಿಷಮ್||೩೪|| ತೃಣಚ್ಛಿದಂ ಚ ಪ್ರೇತೇನ ಗೃಹೀತಂ ನರಮಾದಿಶೇತ್| |೩೫|

View original

| प्रेताकृतिक्रियागन्धं भीतमाहारविद्विषम्||३४|| तृणच्छिदं च प्रेतेन गृहीतं नरमादिशेत्| |३५|

🔊 Audio coming soon

ಸ೦-ಪ್ರೇತಾಕೃತಿಕ್ರಿಯಾಗನ್ಧಮಿತ್ಯಾದಿಲಕ್ಷಣಂ ಪ್ರೇತಗೃಹೀತಂ ನರಂ ವಿದ್ಯಾತ್

Adhikarana 10kUShmANDagRuhItasya lakShaNam (35-36) · Śloka 36

| ಬಹುಪ್ರಲಾಪಂ ಕೃಷ್ಣಾಸ್ಯಂ ಪ್ರವಿಲಮ್ಬಿತಯಾಯಿನಮ್||೩೫|| ಶೂನಪ್ರಲಮ್ಬವೃಷಣಂ ಕೂಷ್ಮಾಣ್ಡಾಧಿಷ್ಠಿತಂ ವದೇತ್| |೩೬|

View original

| बहुप्रलापं कृष्णास्यं प्रविलम्बितयायिनम्||३५|| शूनप्रलम्बवृषणं कूष्माण्डाधिष्ठितं वदेत्| |३६|

🔊 Audio coming soon

ಸ೦-ಬಹುಪ್ರಲಾಪಾದಿಲಕ್ಷಣಂ ಕೂಷ್ಮಾಣ್ಡಾಧಿಷ್ಠಿತಂ ವದೇತ್|

Adhikarana 11niShAdagRuhItasya lakShaNam (36-38) · Śloka 38

| ಗೃಹೀತ್ವಾ ಕಾಷ್ಠಲೋಷ್ಟಾದಿ ಭ್ರಮನ್ತಂ ಚೀರವಾಸಸಮ್||೩೬|| ನಗ್ನಂ ಧಾವನ್ತಮುತ್ತ್ರಸ್ತದೃಷ್ಟಿಂ ತೃಣವಿಭೂಷಣಮ್| ಶ್ಮಶಾನಶೂನ್ಯಾಯತನರಥ್ಯೈಕದ್ರುಮಸೇವಿನಮ್||೩೭|| ತಿಲಾನ್ನಮದ್ಯಮಾಂಸೇಷು ಸತತಂ ಸಕ್ತಲೋಚನಮ್| ನಿಷಾದಾಧಿಷ್ಠಿತಂ ವಿದ್ಯಾದ್ ವದನ್ತಂ ಪರುಷಾಣಿ ಚ||೩೮||

View original

| गृहीत्वा काष्ठलोष्टादि भ्रमन्तं चीरवाससम्||३६|| नग्नं धावन्तमुत्त्रस्तदृष्टिं तृणविभूषणम्| श्मशानशून्यायतनरथ्यैकद्रुमसेविनम्||३७|| तिलान्नमद्यमांसेषु सततं सक्तलोचनम्| निषादाधिष्ठितं विद्याद् वदन्तं परुषाणि च||३८||

🔊 Audio coming soon

ಸ೦-ಗೃಹೀತ್ವಾ ಕಾಷ್ಠಮಿತ್ಯಾದಿಲಕ್ಷಣಂ ತಥಾ ಪರುಷಾಣಿ ಭಾಷಮಾಣಂ ನಿಷಾದಗೃಹೀತಂ ವಿದ್ಯಾತ್|

Adhikarana 12aukaraNagRuhItasya lakShaNam (39) · Śloka 39

ಯಾಚನ್ತಮುದಕಂ ಚಾನ್ನಂ ತ್ರಸ್ತಲೋಹಿತಲೋಚನಮ್| ಉಗ್ರವಾಕ್ಯಂ ಚ ಜಾನೀಯಾನ್ನರಮೌಕಿರಣಾರ್ದಿತಮ್||೩೯||

View original

याचन्तमुदकं चान्नं त्रस्तलोहितलोचनम्| उग्रवाक्यं च जानीयान्नरमौकिरणार्दितम्||३९||

🔊 Audio coming soon

ಸ೦-ಯಾಚನ್ತಮುದಕಮಿತ್ಯಾದಿಲಕ್ಷಣಮೌಕಿರಣಾರ್ದಿತಂ ವಿದ್ಯಾತ್

Adhikarana 13vaitAlagRuhItasya lakShaNam (40) · Śloka 40

ಗನ್ಧಮಾಲ್ಯರತಿಂ ಸತ್ಯವಾದಿನಂ ಪರಿವೇಪಿನಮ್| ಬಹುನಿದ್ರಂ ಚ ಜಾನೀಯಾದ್ವೇತಾಲೇನ ವಶೀಕೃತಮ್||೪೦||

View original

गन्धमाल्यरतिं सत्यवादिनं परिवेपिनम्| बहुनिद्रं च जानीयाद्वेतालेन वशीकृतम्||४०||

🔊 Audio coming soon

ಸ೦-ಗನ್ಧಮಾಲ್ಯರತಿಮಿತ್ಯಾದಿಲಕ್ಷಣಂ ವೇತಾಲಗೃಹೀತಂ ವಿದ್ಯಾತ್|

Adhikarana 14pitRugrahagRuhItasya lakShaNam (41-42) · Śloka 42

ಅಪ್ರಸನ್ನದೃಶಂ ದೀನವದನಂ ಶುಷ್ಕತಾಲುಕಮ್| ಚಲನ್ನಯನಪಕ್ಷ್ಮಾಣಂ ನಿದ್ರಾಲುಂ ಮನ್ದಪಾವಕಮ್||೪೧|| ಅಪಸವ್ಯಪರೀಧಾನಂ ತಿಲಮಾಂಸಗುಡಪ್ರಿಯಮ್| ಸ್ಖಲದ್ವಾಚಂ ಚ ಜಾನೀಯಾತ್ ಪಿತೃಗ್ರಹವಶೀಕೃತಮ್||೪೨||

View original

अप्रसन्नदृशं दीनवदनं शुष्कतालुकम्| चलन्नयनपक्ष्माणं निद्रालुं मन्दपावकम्||४१|| अपसव्यपरीधानं तिलमांसगुडप्रियम्| स्खलद्वाचं च जानीयात् पितृग्रहवशीकृतम्||४२||

🔊 Audio coming soon

ಸ೦-ಅಪ್ರಸನ್ನದೃಶಮಿತ್ಯಾದಿಲಕ್ಷಣಂ ಪಿತೃಗ್ರಹಗೃಹೀತಂ ವಿದ್ಯಾತ್|

Adhikarana 15,16,17,18 guruvRuddharShisiddhAbhiSApAdinA tattadgrahaj~jAnam (43) · Śloka 43

ಗುರುವೃದ್ಧರ್ಷಿಸಿದ್ಧಾಭಿಶಾಪಚಿನ್ತಾನುರೂಪತಃ| ವ್ಯಾಹಾರಾಹಾರಚೇಷ್ಟಾಭಿರ್ಯಥಾಸ್ವಂ ತದ್ಗ್ರಹಂ ವದೇತ್||೪೩||

View original

गुरुवृद्धर्षिसिद्धाभिशापचिन्तानुरूपतः| व्याहाराहारचेष्टाभिर्यथास्वं तद्ग्रहं वदेत्||४३||

🔊 Audio coming soon

ಸ೦-ಗುರ್ವಾದೀನಾಂ ಶಾಪಚಿನ್ತಾನುರೂಪವಚನಾದಿಭಿರ್ಯಥಾಯೋಗಂ ತದ್ಗ್ರಹಂ ವಿದ್ಯಾತ್|

Adhikarana asAdhyalakShaNam (4) · Śloka 4

ಕುಮಾರವೃದಾನುಗತಂ ನಗ್ನಮುದ್ಧತಮೂರ್ಧಜಮ್| ಅಸ್ವಸ್ಥಮನಸಂ ದೈರ್ಘ್ಯಕಾಲಿಕಂ ಸಗ್ರಹಂ ತ್ಯಜೇತ್||೪೪|| ಇತಿ ಶ್ರೀವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸೂನುಶ್ರೀಮದ್ವಾಗ್ಭಟವಿರಚಿತಾ- ಯಾಮಷ್ಟಾಙ್ಗಹೃದಯಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಷಷ್ಠೇ ಉತ್ತರಸ್ಥಾನೇ ಭೂತ ವಿಜ್ಞಾನೀಯೋ ನಾಮ ಚತುರ್ಥೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೪||

View original

कुमारवृदानुगतं नग्नमुद्धतमूर्धजम्| अस्वस्थमनसं दैर्घ्यकालिकं सग्रहं त्यजेत्||४४|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचिता- यामष्टाङ्गहृदयसंहितायां षष्ठे उत्तरस्थाने भूत विज्ञानीयो नाम चतुर्थोऽध्यायः||४||

🔊 Audio coming soon

ಸ೦-ಸರ್ವಗ್ರಹಗೃಹೀತಂ ತ್ಯಜೇತ್| ಕೀದೃಶಮ್ ? ಕುಮಾರಸಮೂಹೇನಾನುಯಾತಂ, ತಥಾ ನಗ್ನಮುದ್ಧತಕೇಶಂ, ತಥಾಽಸ್ವಸ್ಥಚಿತ್ತಂ, ತಥಾ ದೀರ್ಘಕಾಲಾನುವರ್ತಿನಂ ಚೇತಿ| ಇತಿ ಶ್ರೀಮೃಗಾಙ್ಕದತ್ತಪುತ್ರಶ್ರೀಮದರುಣದತ್ತವಿರಚಿತಾಯಾಮಷ್ಟಾಙ್ಗಹೃದಯಟೀಕಾಯಾಂ ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಷಷ್ಠೇ ಉತ್ತರಸ್ಥಾನೇ ಭೂತವಿಜ್ಞಾನೀಯೋ ನಾಮ ಚತುರ್ಥೋಽಧ್ಯಾಯಃ ಸಮಾಪ್ತಃ|| ೪||

4. bhūtavijñānīyādhyāyaḥ — Ashtanga Hrudayam | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi