Adhikarana bhUtavij~jAnIyAdhyAyaH (2) · Śloka 2
അഥാതോ ഭൂതവിജ്ഞാനീയമധ്യായം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ| ഇതി ഹ സ്മാഹുരാത്രേയാദയോ മഹര്ഷയഃ| (ഗദ്യസൂത്രേ|൨|
अथातो भूतविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे|२|
🔊 Audio coming soon
അധുനാ ഭൂതവിജ്ഞാനാധ്യായാരമ്ഭോ ഗ്രഹസാമാന്യാത്|
Adhikarana bhUtavij~jAnIyAdhyAyaH (2) · Śloka 2
അഥാതോ ഭൂതവിജ്ഞാനീയമധ്യായം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ| ഇതി ഹ സ്മാഹുരാത്രേയാദയോ മഹര്ഷയഃ| (ഗദ്യസൂത്രേ|൨|
अथातो भूतविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे|२|
🔊 Audio coming soon
അധുനാ ഭൂതവിജ്ഞാനാധ്യായാരമ്ഭോ ഗ്രഹസാമാന്യാത്|
Adhikarana rUpAdyanukaraNena tattadbhUtAviShTaj~jAnam (2) · Śloka 2
ഭൂതസ്യ രൂപപ്രകൃതിഭാഷാഗത്യാദിചേഷ്ടിതൈഃ| യസ്യാനുകാരം കുരുതേ തേനാവിഷ്ടം തമാദിശേത്||൨||
भूतस्य रूपप्रकृतिभाषागत्यादिचेष्टितैः| यस्यानुकारं कुरुते तेनाविष्टं तमादिशेत्||२||
🔊 Audio coming soon
സ൦-യസ്യ ഭൂതസ്യ രൂപാദേരനുകാരം യാദൃശം ഭജതേ തേന തം പുരുഷമധിഷ്ഠിതം വദേത്|
Adhikarana bhUto~aShTAdaSavidhaH (3) · Śloka 3
സോऽഷ്ടാദശവിധോ ദേവദാനവാദിവിഭേദതഃ| |൩|
सोऽष्टादशविधो देवदानवादिविभेदतः| |३|
🔊 Audio coming soon
സ൦-സ ഭൂതോऽഷ്ടാദശപ്രകാരോ ദേവാദിഭേദേന|
Adhikarana bhUtAnuSha~gge hetuH (3-5) · Śloka 5
| ഹേതുസ്തദനുഷക്തൌ തു സദ്യഃ പൂര്വകൃതോऽഥവാ||൩|| പ്രജ്ഞാപരാധഃ, സുതരാം തേന കാമാദിജന്മനാ| ലുപ്തധര്മവ്രതാചാരഃ പൂജ്യാനപ്യതിവര്തതേ||൪|| തം തഥാ ഭിന്നമര്യാദം പാപമാത്മോപഘാതിനമ്| ദേവാദയോऽപ്യനുഘ്നന്തി ഗ്രഹാശ്ഛിദ്രപ്രഹാരിണഃ||൫||
| हेतुस्तदनुषक्तौ तु सद्यः पूर्वकृतोऽथवा||३|| प्रज्ञापराधः, सुतरां तेन कामादिजन्मना| लुप्तधर्मव्रताचारः पूज्यानप्यतिवर्तते||४|| तं तथा भिन्नमर्यादं पापमात्मोपघातिनम्| देवादयोऽप्यनुघ्नन्ति ग्रहाश्छिद्रप्रहारिणः||५||
🔊 Audio coming soon
സ൦-തസ്യ ഭൂതസ്യാനുഷങ്ഗേ പ്രജ്ഞാപരാധഃ സദ്യഃ-അധുനാതനഃ, പൂര്വജന്മകൃതോ വാ ഹേതുഃ| തേന-പ്രജ്ഞാപരാധേന, കാമക്രോധാദിജേന സുതരാം നഷ്ടധര്മവ്രതാചാരഃ സന് പൂജ്യാനപ്യതിക്രാമതി| തം പുരുഷം തഥാ ലുപ്തധര്മവ്രതാചാരത്വാദ്ഭിന്നമര്യാദം ദേവാദയോ ഗ്രഹാ അപ്യത്യന്ത- മര്യാദാതിക്രമാദനു-പശ്ചാത്, ഘ്നന്തി| ന കേവലം ഹിംസാത്മകാനാമക്ഷമാ ഇതി ദ്യോതനാര്ഥോऽപിശബ്ദഃ| കീദൃശാസ്തേ ? ഛിദ്രപ്രഹാരിണഃ| ഹേതാവിയം പ്രഥമാ, ഛിദ്രപ്രഹാരിത്വാദിത്യര്ഥഃ|
Adhikarana bhUtapraveshakAraNam (6-8) · Śloka 8
ഛിദ്രം പാപക്രിയാരമ്ഭഃ പാകോऽനിഷ്ടസ്യ കര്മണഃ| ഏകസ്യ ശൂന്യേऽവസ്ഥാനം ശ്മശാനാദിഷു വാ നിശി||൬|| ദിഗ്വാസസ്ത്വം ഗുരോര്നിന്ദാ രതേരവിധിസേവനമ്| അശുചേര്ദേവതാര്ചാദി പരസൂതകസങ്കരഃ||൭|| ഹോമമന്ത്രബലീജ്യാനാം വിഗുണം പരികര്മ ച| സമാസാദ്ദിനചര്യാദിപ്രോക്താചാരവ്യതിക്രമഃ||൮||
छिद्रं पापक्रियारम्भः पाकोऽनिष्टस्य कर्मणः| एकस्य शून्येऽवस्थानं श्मशानादिषु वा निशि||६|| दिग्वासस्त्वं गुरोर्निन्दा रतेरविधिसेवनम्| अशुचेर्देवतार्चादि परसूतकसङ्करः||७|| होममन्त्रबलीज्यानां विगुणं परिकर्म च| समासाद्दिनचर्यादिप्रोक्ताचारव्यतिक्रमः||८||
🔊 Audio coming soon
സ൦-ഛിദ്രം പാപക്രിയാരമ്ഭ ഉച്യതേ| സ ചാശുഭസ്യ കര്മണഃ പാകഃ-ഫലമ്| ഏകസ്യ-അദ്വിതീയസ്യ, ശൂന്യേ സ്ഥാനേऽവസ്ഥിതിഃ, അഥവാ ശ്മശാനാദിഷു നിശ്യവസ്ഥിതിഃ| തഥാ നഗ്രേത്യാദി| കിം വാ ബഹുനോദിതേന ? സങ്ക്ഷേപേണ ദിനചര്യാദികഥിതസ്യാചാരസ്യ ച വ്യതിക്രമ ഇതി ഗ്രഹഗ്രഹണേ ഹേതുഃ|
Adhikarana surAdibhUtAnAM grahaNakAlAH (9-12) · Śloka 12
ഗ്രൂഹ്ണന്തി ശുക്ലപ്രതിപത്ത്രയോദശ്യോഃ സുരാ നരമ്| ശുക്ലത്രയോദശീകൃഷ്ണദ്വാദശ്യോര്ദാനവാ ഗ്രഹാഃ||൯|| ഗന്ധര്വാസ്തു ചര്തുര്ദശ്യാം ദ്വാദശ്യാം ചോരഗാഃ പുനഃ| പഞ്ചമ്യാം, ശുക്ലസപ്തമ്യേകാദശ്യോസ്തു ധനേശ്വരാഃ||൧൦|| ശുക്ലാഷ്ടപഞ്ചമീപൌര്ണമാസീഷു ബ്രഹ്മരാക്ഷസാഃ| കൃഷ്ണേ രക്ഷഃ പിശാചാദ്യാ നവദ്വാദശപര്വസു||൧൧|| ദശാമാവാസ്യയോരഷ്ടനവമ്യോഃ പിതരോऽപരേ| ഗുരുവൃദ്ധാദയഃ പ്രായഃ കാലം സന്ധ്യാസു ലക്ഷയേത്||൧൨||
ग्रूह्णन्ति शुक्लप्रतिपत्त्रयोदश्योः सुरा नरम्| शुक्लत्रयोदशीकृष्णद्वादश्योर्दानवा ग्रहाः||९|| गन्धर्वास्तु चर्तुर्दश्यां द्वादश्यां चोरगाः पुनः| पञ्चम्यां, शुक्लसप्तम्येकादश्योस्तु धनेश्वराः||१०|| शुक्लाष्टपञ्चमीपौर्णमासीषु ब्रह्मराक्षसाः| कृष्णे रक्षः पिशाचाद्या नवद्वादशपर्वसु||११|| दशामावास्ययोरष्टनवम्योः पितरोऽपरे| गुरुवृद्धादयः प्रायः कालं सन्ध्यासु लक्षयेत्||१२||
🔊 Audio coming soon
സ൦-ദേവാഃ ശുക്ലപ്രതിപദി ശുക്ലത്രയോദശ്യാം ച നരം ഗൃഹ്ണന്തി| ശുക്ലത്രയോദശ്യാം കൃഷ്ണദ്വാദശ്യാം ച ദാനവാ ഗ്രഹാ ഗൃഹ്ണന്തി| ഗന്ധര്വാശ്ച- തുര്ദശ്യാം ദ്വാദശ്യാം ച| സര്പാസ്തു പഞ്ചമ്യാമ്| ശുക്ലപക്ഷസ്യ സപ്തമ്യാമേകാദശ്യാം ച യക്ഷാ ഗൃഹ്ണന്തി| ശുക്ലാഷ്ടമ്യാദിഷു ബ്രഹ്മരാക്ഷസാ ഗൃഹ്ണന്തി| രക്ഷഃപിശാചാദയഃ കൃഷ്ണപക്ഷേ നവമീദ്വാദശ്യോഃ പര്വസു ച ഗൃഹ്ണന്തി| ദശമ്യാദിഷു പിതരോ ഗൃഹ്ണന്തി| അപരേ-അനുക്താ ഗുരുവൃദ്ധാദയഃ, അഷ്ടമീനവമ്യോര്ഗൃഹ്ണന്തി| പൂര്വാക്തേഷ്വേവ തിഥിഷു പ്രായേണ(യഃ)-ബാഹുല്യേന, ഗ്രഹണകാലം സന്ധ്യാസു-പര്വാദിഷു, ജാനീയാത്
Adhikarana 1devagrahagRuhItasya lakShaNam (13-15) · Śloka 15
ഫുല്ലപദ്മോപമമുഖം സൌമ്യദൃഷ്ടിമകോപനമ്| അല്പവാക്സ്വേദവിണ്മൂത്രം ഭോജനാനഭിലാഷിണമ്||൧൩|| ദേവദ്വിജാതിപരമം ശുചിം സംസ്കൃതവാദിനമ്| മീലയന്തം ചിരാന്നേത്രേ സുരഭിം വരദായിനമ്||൧൪|| ശുക്ലമാല്യാമ്ബരസരിച്ഛൈലോച്ചഭവനപ്രിയമ്| അനിദ്രമപ്രധൃഷ്യം ച വിദ്യാദ്ദേവവശീകൃതമ്||൧൫||
फुल्लपद्मोपममुखं सौम्यदृष्टिमकोपनम्| अल्पवाक्स्वेदविण्मूत्रं भोजनानभिलाषिणम्||१३|| देवद्विजातिपरमं शुचिं संस्कृतवादिनम्| मीलयन्तं चिरान्नेत्रे सुरभिं वरदायिनम्||१४|| शुक्लमाल्याम्बरसरिच्छैलोच्चभवनप्रियम्| अनिद्रमप्रधृष्यं च विद्याद्देववशीकृतम्||१५||
🔊 Audio coming soon
സ൦-ഫുല്ലപദ്മോപമമുഖമിത്യാദി ദേവഗ്രഹഗൃഹീതം വിദ്യാത്|
Adhikarana 2daityagrahagRuhItasya lakShaNam (16-17) · Śloka 17
ജിഹ്മദൃഷ്ടിം ദുരാത്മാനം ഗുരുദേവദ്വിജദ്വിഷമ്| നിര്ഭയം മാനിനം ശൂരം ക്രോധനം വ്യവസായിനമ്||൧൬|| രുദ്രഃ സ്കന്ദോ വിശാഖോऽഹമിന്ദ്രോऽഹമിതി വാദിനമ്| സുരാമാംസരുചിം വിദ്യാത് ദൈത്യഗ്രഹഗൃഹീതകമ്||൧൭||
जिह्मदृष्टिं दुरात्मानं गुरुदेवद्विजद्विषम्| निर्भयं मानिनं शूरं क्रोधनं व्यवसायिनम्||१६|| रुद्रः स्कन्दो विशाखोऽहमिन्द्रोऽहमिति वादिनम्| सुरामांसरुचिं विद्यात् दैत्यग्रहगृहीतकम्||१७||
🔊 Audio coming soon
സ൦-ജിഹ്മദൃഷ്ടിമിത്യാദിലക്ഷണലക്ഷിതം ദൈത്യവശീകൃതം വിദ്യാത്|
Adhikarana 3gandharvagRuhItasya lakShaNam (18-19) · Śloka 19
സ്വാചാരം സുരഭിം ഹൃഷ്ടം ഗീതനര്തനകാരിണമ്| സ്നാനോദ്യാനരുചിം രക്തവസ്ത്രമാല്യാനുലേപനമ്||൧൮|| ശൃങ്ഗാരലീലാഭിരതം ഗന്ധര്വാധ്യുഷിതം വദേത്| |൧൯|
स्वाचारं सुरभिं हृष्टं गीतनर्तनकारिणम्| स्नानोद्यानरुचिं रक्तवस्त्रमाल्यानुलेपनम्||१८|| शृङ्गारलीलाभिरतं गन्धर्वाध्युषितं वदेत्| |१९|
🔊 Audio coming soon
സ൦-സ്വാചാരമിത്യാദിലക്ഷണലക്ഷിതം ഗന്ധര്വേണ ഗൃഹീതം വിദ്യാത്
Adhikarana 4 uragagRuhItasya lakShaNam (19-21) · Śloka 21
| രക്താക്ഷം ക്രോധനം സ്തബ്ധദൃഷ്ടിം വക്രഗതിം ചലമ്||൧൯|| ശ്വസന്തമനിശം ഹിഹ്വാലോലിനം സൃക്കിണീലിഹമ്| പ്രിയദുഗ്ധഗുഡസ്നാനമധോവദനശായിനമ്||൨൦|| ഉരഗാധിഷ്ഠിതം വിദ്യാത്ത്രസ്യാന്തം ചാതപത്രതഃ| |൨൧|
| रक्ताक्षं क्रोधनं स्तब्धदृष्टिं वक्रगतिं चलम्||१९|| श्वसन्तमनिशं हिह्वालोलिनं सृक्किणीलिहम्| प्रियदुग्धगुडस्नानमधोवदनशायिनम्||२०|| उरगाधिष्ठितं विद्यात्त्रस्यान्तं चातपत्रतः| |२१|
🔊 Audio coming soon
സ൦-രക്താക്ഷമിത്യാദിലക്ഷണം ഛത്രാച്ച ത്രസ്യന്തം സര്പാധിഷ്ഠിതം വിദ്യാത്|
Adhikarana 5yakShagRuhItasya lakShaNam (21-24) · Śloka 24
| വിപ്ലുതത്രസ്തരക്താംക്ഷം ശുഭഗന്ധം സുതേജസമ്||൨൧|| പ്രിയനൃത്യകഥാഗീതസ്നാനമാല്യാനുലേപനമ്| മത്സ്യമാംസരുചിം ഹൃഷ്ടം തുഷ്ടം ബലിനമവ്യഥമ്||൨൨|| ചലിതാഗ്രകരം കസ്മൈ കിം ദദാമീതി വാദിനമ്| രഹസ്യഭാഷിണം വൈദ്യദ്വിജാതിപരിഭാവിനമ്||൨൩|| അല്പരോഷം ദ്രുതഗതിം വിദ്യാദ്യക്ഷഗൃഹീതകമ്| |൨൪|
| विप्लुतत्रस्तरक्तांक्षं शुभगन्धं सुतेजसम्||२१|| प्रियनृत्यकथागीतस्नानमाल्यानुलेपनम्| मत्स्यमांसरुचिं हृष्टं तुष्टं बलिनमव्यथम्||२२|| चलिताग्रकरं कस्मै किं ददामीति वादिनम्| रहस्यभाषिणं वैद्यद्विजातिपरिभाविनम्||२३|| अल्परोषं द्रुतगतिं विद्याद्यक्षगृहीतकम्| |२४|
🔊 Audio coming soon
സ൦-വിപ്ലുതത്രസ്തരക്താക്ഷമിത്യാദിലക്ഷണം യക്ഷഗൃഹീതം വിദ്യാത്|
Adhikarana 6brahmarAkShasagRuhItasya lakShaNam (24-26) · Śloka 26
| ഹാസ്യനൃത്യപ്രിയം രൌദ്രചേഷ്ടം ഛിദ്രപ്രഹാരിണമ്||൨൪|| ആക്രോശിനം ശീഘ്രഗതിം ദേവദ്വിജഭിഷഗ്ദ്വിഷമ്| ആത്മാനം കാഷ്ഠശസ്ത്രാദ്യൈര്ഘ്നന്തം ഭോഃശബ്ദവാദിനമ്||൨൫|| ശാസ്ത്രവേദപഠം വിദ്യാദ് ഗൃഹീതം ബ്രഹ്മരാക്ഷസൈഃ| |൨൬|
| हास्यनृत्यप्रियं रौद्रचेष्टं छिद्रप्रहारिणम्||२४|| आक्रोशिनं शीघ्रगतिं देवद्विजभिषग्द्विषम्| आत्मानं काष्ठशस्त्राद्यैर्घ्नन्तं भोःशब्दवादिनम्||२५|| शास्त्रवेदपठं विद्याद् गृहीतं ब्रह्मराक्षसैः| |२६|
🔊 Audio coming soon
സ൦-ഹാസ്യനൃത്യപ്രിയമിത്യാദിലക്ഷണം ബ്രഹ്മരാക്ഷസഗൃഹീതം വിദ്യാത്|
Adhikarana 7rAkShasagRuhItasya lakShaNam (26-29) · Śloka 29
| സക്രോധദൃഷ്ടിം ഭൃകുടിമുദ്വഹന്തം സസംഭ്രമമ്||൨൬|| പ്രഹരന്തം പ്രധാവന്തം ശബ്ദന്തം ഭൈരവാനനമ്| അന്നാദ്വിനാऽപി ബലിനം നഷ്ടനിദ്രം നിശാചരമ്||൨൭|| നിര്ലജ്ജമശുചിം ശൂരം ക്രൂരം പരുഷഭാഷിണമ്| രോഷണം രക്തമാല്യസ്ത്രീരക്തമദ്യാമിഷപ്രിയമ്||൨൮|| ദൃഷ്ട്വാ ച രക്തം മാംസം വാऽऽലിഹാനം ദശനച്ഛദൌ| ഹസന്തമന്നകാലേ ച രാക്ഷസാധിഷ്ഠിതം വദേത്||൨൯||
| सक्रोधदृष्टिं भृकुटिमुद्वहन्तं ससंभ्रमम्||२६|| प्रहरन्तं प्रधावन्तं शब्दन्तं भैरवाननम्| अन्नाद्विनाऽपि बलिनं नष्टनिद्रं निशाचरम्||२७|| निर्लज्जमशुचिं शूरं क्रूरं परुषभाषिणम्| रोषणं रक्तमाल्यस्त्रीरक्तमद्यामिषप्रियम्||२८|| दृष्ट्वा च रक्तं मांसं वाऽऽलिहानं दशनच्छदौ| हसन्तमन्नकाले च राक्षसाधिष्ठितं वदेत्||२९||
🔊 Audio coming soon
സ൦-സക്രോധദൃഷ്ടിമിത്യാദിലക്ഷണം രാക്ഷസാധിഷ്ഠിതം വദേത്|
Adhikarana 8pishAcagRuhItasya lakShaNam (30-34) · Śloka 34
അവസ്ഥചിത്തം നൈകത്ര തിഷ്ഠന്തം പരിധാവിനമ്| ഉച്ഛിഷ്ടനൃത്യഗാന്ധര്വഹാസമദ്യാമിഷപ്രിയമ്||൩൦|| നിര്ഭര്ത്സനാദ്ദീനമുഖം രുദന്തമനിമിത്തതഃ| നഖൈര്ലിഖന്തമാത്മാനം രൂക്ഷധ്വസ്തവപുഃസ്വരമ്||൩൧|| ആവേദയന്തം ദുഃഖാനി സമ്ബദ്ധാബദ്ധഭാഷിണമ്| നഷ്ടസ്മൃതിം ശൂന്യരതിം ലോലം നഗ്നം മലീമസമ്||൩൨|| രഥ്യാചൈലപരീധാനം തൃണമാലാവിഭൂഷണമ്| ആരോഹന്തം ച കാഷ്ഠാശ്വം തഥാ സങ്കരകൂടകമ്||൩൩|| ബഹ്വാശിനം പിശാചേന വിജാനീയാദധിഷ്ഠിതമ്| |൩൪|
अवस्थचित्तं नैकत्र तिष्ठन्तं परिधाविनम्| उच्छिष्टनृत्यगान्धर्वहासमद्यामिषप्रियम्||३०|| निर्भर्त्सनाद्दीनमुखं रुदन्तमनिमित्ततः| नखैर्लिखन्तमात्मानं रूक्षध्वस्तवपुःस्वरम्||३१|| आवेदयन्तं दुःखानि सम्बद्धाबद्धभाषिणम्| नष्टस्मृतिं शून्यरतिं लोलं नग्नं मलीमसम्||३२|| रथ्याचैलपरीधानं तृणमालाविभूषणम्| आरोहन्तं च काष्ठाश्वं तथा सङ्करकूटकम्||३३|| बह्वाशिनं पिशाचेन विजानीयादधिष्ठितम्| |३४|
🔊 Audio coming soon
സ൦-അവസ്ഥചിത്തമിത്യാദിലക്ഷണം പിശാചഗൃഹീതം വിദ്യാത്|
Adhikarana 9pretagRuhItasya lakShaNam (34-35) · Śloka 35
| പ്രേതാകൃതിക്രിയാഗന്ധം ഭീതമാഹാരവിദ്വിഷമ്||൩൪|| തൃണച്ഛിദം ച പ്രേതേന ഗൃഹീതം നരമാദിശേത്| |൩൫|
| प्रेताकृतिक्रियागन्धं भीतमाहारविद्विषम्||३४|| तृणच्छिदं च प्रेतेन गृहीतं नरमादिशेत्| |३५|
🔊 Audio coming soon
സ൦-പ്രേതാകൃതിക്രിയാഗന്ധമിത്യാദിലക്ഷണം പ്രേതഗൃഹീതം നരം വിദ്യാത്
Adhikarana 10kUShmANDagRuhItasya lakShaNam (35-36) · Śloka 36
| ബഹുപ്രലാപം കൃഷ്ണാസ്യം പ്രവിലമ്ബിതയായിനമ്||൩൫|| ശൂനപ്രലമ്ബവൃഷണം കൂഷ്മാണ്ഡാധിഷ്ഠിതം വദേത്| |൩൬|
| बहुप्रलापं कृष्णास्यं प्रविलम्बितयायिनम्||३५|| शूनप्रलम्बवृषणं कूष्माण्डाधिष्ठितं वदेत्| |३६|
🔊 Audio coming soon
സ൦-ബഹുപ്രലാപാദിലക്ഷണം കൂഷ്മാണ്ഡാധിഷ്ഠിതം വദേത്|
Adhikarana 11niShAdagRuhItasya lakShaNam (36-38) · Śloka 38
| ഗൃഹീത്വാ കാഷ്ഠലോഷ്ടാദി ഭ്രമന്തം ചീരവാസസമ്||൩൬|| നഗ്നം ധാവന്തമുത്ത്രസ്തദൃഷ്ടിം തൃണവിഭൂഷണമ്| ശ്മശാനശൂന്യായതനരഥ്യൈകദ്രുമസേവിനമ്||൩൭|| തിലാന്നമദ്യമാംസേഷു സതതം സക്തലോചനമ്| നിഷാദാധിഷ്ഠിതം വിദ്യാദ് വദന്തം പരുഷാണി ച||൩൮||
| गृहीत्वा काष्ठलोष्टादि भ्रमन्तं चीरवाससम्||३६|| नग्नं धावन्तमुत्त्रस्तदृष्टिं तृणविभूषणम्| श्मशानशून्यायतनरथ्यैकद्रुमसेविनम्||३७|| तिलान्नमद्यमांसेषु सततं सक्तलोचनम्| निषादाधिष्ठितं विद्याद् वदन्तं परुषाणि च||३८||
🔊 Audio coming soon
സ൦-ഗൃഹീത്വാ കാഷ്ഠമിത്യാദിലക്ഷണം തഥാ പരുഷാണി ഭാഷമാണം നിഷാദഗൃഹീതം വിദ്യാത്|
Adhikarana 12aukaraNagRuhItasya lakShaNam (39) · Śloka 39
യാചന്തമുദകം ചാന്നം ത്രസ്തലോഹിതലോചനമ്| ഉഗ്രവാക്യം ച ജാനീയാന്നരമൌകിരണാര്ദിതമ്||൩൯||
याचन्तमुदकं चान्नं त्रस्तलोहितलोचनम्| उग्रवाक्यं च जानीयान्नरमौकिरणार्दितम्||३९||
🔊 Audio coming soon
സ൦-യാചന്തമുദകമിത്യാദിലക്ഷണമൌകിരണാര്ദിതം വിദ്യാത്
Adhikarana 13vaitAlagRuhItasya lakShaNam (40) · Śloka 40
ഗന്ധമാല്യരതിം സത്യവാദിനം പരിവേപിനമ്| ബഹുനിദ്രം ച ജാനീയാദ്വേതാലേന വശീകൃതമ്||൪൦||
गन्धमाल्यरतिं सत्यवादिनं परिवेपिनम्| बहुनिद्रं च जानीयाद्वेतालेन वशीकृतम्||४०||
🔊 Audio coming soon
സ൦-ഗന്ധമാല്യരതിമിത്യാദിലക്ഷണം വേതാലഗൃഹീതം വിദ്യാത്|
Adhikarana 14pitRugrahagRuhItasya lakShaNam (41-42) · Śloka 42
അപ്രസന്നദൃശം ദീനവദനം ശുഷ്കതാലുകമ്| ചലന്നയനപക്ഷ്മാണം നിദ്രാലും മന്ദപാവകമ്||൪൧|| അപസവ്യപരീധാനം തിലമാംസഗുഡപ്രിയമ്| സ്ഖലദ്വാചം ച ജാനീയാത് പിതൃഗ്രഹവശീകൃതമ്||൪൨||
अप्रसन्नदृशं दीनवदनं शुष्कतालुकम्| चलन्नयनपक्ष्माणं निद्रालुं मन्दपावकम्||४१|| अपसव्यपरीधानं तिलमांसगुडप्रियम्| स्खलद्वाचं च जानीयात् पितृग्रहवशीकृतम्||४२||
🔊 Audio coming soon
സ൦-അപ്രസന്നദൃശമിത്യാദിലക്ഷണം പിതൃഗ്രഹഗൃഹീതം വിദ്യാത്|
Adhikarana 15,16,17,18 guruvRuddharShisiddhAbhiSApAdinA tattadgrahaj~jAnam (43) · Śloka 43
ഗുരുവൃദ്ധര്ഷിസിദ്ധാഭിശാപചിന്താനുരൂപതഃ| വ്യാഹാരാഹാരചേഷ്ടാഭിര്യഥാസ്വം തദ്ഗ്രഹം വദേത്||൪൩||
गुरुवृद्धर्षिसिद्धाभिशापचिन्तानुरूपतः| व्याहाराहारचेष्टाभिर्यथास्वं तद्ग्रहं वदेत्||४३||
🔊 Audio coming soon
സ൦-ഗുര്വാദീനാം ശാപചിന്താനുരൂപവചനാദിഭിര്യഥായോഗം തദ്ഗ്രഹം വിദ്യാത്|
Adhikarana asAdhyalakShaNam (4) · Śloka 4
കുമാരവൃദാനുഗതം നഗ്നമുദ്ധതമൂര്ധജമ്| അസ്വസ്ഥമനസം ദൈര്ഘ്യകാലികം സഗ്രഹം ത്യജേത്||൪൪|| ഇതി ശ്രീവൈദ്യപതിസിംഹഗുപ്തസൂനുശ്രീമദ്വാഗ്ഭടവിരചിതാ- യാമഷ്ടാങ്ഗഹൃദയസംഹിതായാം ഷഷ്ഠേ ഉത്തരസ്ഥാനേ ഭൂത വിജ്ഞാനീയോ നാമ ചതുര്ഥോऽധ്യായഃ||൪||
कुमारवृदानुगतं नग्नमुद्धतमूर्धजम्| अस्वस्थमनसं दैर्घ्यकालिकं सग्रहं त्यजेत्||४४|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचिता- यामष्टाङ्गहृदयसंहितायां षष्ठे उत्तरस्थाने भूत विज्ञानीयो नाम चतुर्थोऽध्यायः||४||
🔊 Audio coming soon
സ൦-സര്വഗ്രഹഗൃഹീതം ത്യജേത്| കീദൃശമ് ? കുമാരസമൂഹേനാനുയാതം, തഥാ നഗ്നമുദ്ധതകേശം, തഥാऽസ്വസ്ഥചിത്തം, തഥാ ദീര്ഘകാലാനുവര്തിനം ചേതി| ഇതി ശ്രീമൃഗാങ്കദത്തപുത്രശ്രീമദരുണദത്തവിരചിതായാമഷ്ടാങ്ഗഹൃദയടീകായാം സര്വാങ്ഗസുന്ദരാഖ്യായാം ഷഷ്ഠേ ഉത്തരസ്ഥാനേ ഭൂതവിജ്ഞാനീയോ നാമ ചതുര്ഥോऽധ്യായഃ സമാപ്തഃ|| ൪||