Adhikarana karNarogavij~jAnIyAdhyAyaH||17|| 1 vAtajasya karNashUlasya lakShaNam (2-3) · Śloka 3
அதாதஃ கர்ணரோகவிஜ்ஞாநீயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ|
இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ|
(கத்யஸூத்ரே||௨||
) ப்ரதிஶ்யாயஜலக்ரீடாகர்ணகண்டூயநைர்மருத்|
மித்யாயோகேந ஶப்தஸ்ய குபிதோऽந்யைஶ்ச கோபநைஃ||௧||
ப்ராப்ய ஶ்ரோத்ரஸிராஃ குர்யாச்சூலஂ ஸ்ரோதஸி வேகவத்|
அர்தாவபேதகஂ ஸ்தம்பஂ ஶிஶிராநபிநந்தநம்||௨||
சிராச்ச பாகஂ பக்வஂ து லஸீகாமல்பஶஃ ஸ்ரவேத்|
ஶ்ரோத்ரஂ ஶூந்யமகஸ்மாச்ச ஸ்யாத்ஸஞ்சாரவிசாரவத்||௩||
View original
अथातः कर्णरोगविज्ञानीयं व्याख्यास्यामः|
इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः|
(गद्यसूत्रे||२||
) प्रतिश्यायजलक्रीडाकर्णकण्डूयनैर्मरुत्|
मिथ्यायोगेन शब्दस्य कुपितोऽन्यैश्च कोपनैः||१||
प्राप्य श्रोत्रसिराः कुर्याच्छूलं स्रोतसि वेगवत्|
अर्धावभेदकं स्तम्भं शिशिरानभिनन्दनम्||२||
चिराच्च पाकं पक्वं तु लसीकामल्पशः स्रवेत्|
श्रोत्रं शून्यमकस्माच्च स्यात्सञ्चारविचारवत्||३||
நயநாமயாதநந்தரஂ தூரக்ரஹணஸாதர்ம்யேண கர்ணரோகாநாஹ| யதா ஹி சக்ஷுர்தூரதேஶஸ்தமபி பஶ்யதி ததா ஶ்ரோத்ரஂ தூரஸ்தமபி ஶணோதீத்யாஹ- ஸ௦-ப்ரதிஶ்யாயேத்யாதிபிஃ ஶப்தஸ்ய ச மித்யாபியோகேந பவநஃ குபிதோऽபரைரபி ஸர்வநிதாநைஃ குபிதஃ ஶ்ரோத்ரஸிராஃ ப்ராப்ய ஸ்ரோதஸி-கர்ணவிவரே, ஶூலஂ வேகவத் குர்யாத்| ததாऽர்தாவபேதகஂ ஶிரோரோகஂ ஸ்தம்பஂ கர்ணஸ்யைவ, ததா ஶீதஸ்யாநபிநந்தநஂ சிரேண ச பாகஂ குர்யாத்| பக்வஂ து ஶ்ரோத்ரமல்பஶோ லஸீகாஂ ஸ்ரவேத்| அகஸ்மாச்ச ஶூந்யஂ ஸ்யாத்| ஸஞ்சாரவிசாரவச்ச-ஸ்தகிதாஸ்தகிதஂ ச யதா, ஸ்யாத்|
Adhikarana 2pittajasya karNashUlasya lakShaNam (4-5) · Śloka 5
ஶூலஂ பித்தாத் ஸதாஹோஷாஶீதேச்சாஶ்வயதுஜ்வரம்|
ஆஶுபாகஂ ப்ரபக்வஂ ச ஸபீதலஸிகாஸ்ருதி||௪||
ஸா லஸீகா ஸ்பஶேத்யத்யத்தத்தத்பாகமுபைதி ச|
|௫|
View original
शूलं पित्तात् सदाहोषाशीतेच्छाश्वयथुज्वरम्|
आशुपाकं प्रपक्वं च सपीतलसिकास्रुति||४||
सा लसीका स्पृशेद्यद्यत्तत्तत्पाकमुपैति च|
|५|
ஸ௦-பித்தேந ஶூலஂ தாஹாத்யந்விதஂ ஸ்யாத்| தத்ர ஊஷா-ப்ராதேஶிகஃ ஸந்தாபஃ| தாஹஃ-ஸர்வாங்கீணஸ்தீவ்ரோஷ்மா ஸதாऽரதிமாந்| ததாऽऽஶு பாகோ யஸ்மிஂஸ்ததேவம்| ததா ப்ரபக்வஂ ச ஸபீதலஸிகாஸ்ருதி ஸ்யாத்| ஸா ச லஸீகா யத்யதங்கஂ ஸ்பஶேத் தத் தத் பாகஂ கச்சதி|
Adhikarana 3 kaphajasya karNashUlasya lakShaNam (5-6) · Śloka 6
|
கபாச்சிரோஹநுக்ரீவாகௌரவஂ மந்ததா ருஜஃ||௫||
கண்டூஃ ஶ்வயதுருஷ்ணேச்சா பாகாச்ச்வேதகநஸ்ருதிஃ|
|௬|
View original
|
कफाच्छिरोहनुग्रीवागौरवं मन्दता रुजः||५||
कण्डूः श्वयथुरुष्णेच्छा पाकाच्छ्वेतघनस्रुतिः|
|६|
ஸ௦-கபாச்சிராதிகௌரவஂ ஜாயதே| ருஜோ மந்தத்வஂ கண்ட்வாதி ச ஸ்யாத்| பாகாச்ச்வேதா கநா ச ஸ்ருதிஃ ஸ்யாத்|
Adhikarana 4 raktajasya karNashUlasya lakShaNam (6-7) · Śloka 7
|
கரோதி ஶ்ரவணே ஶூலமபிகாதாதிதூஷிதம்||௬||
ரக்தஂ பித்தஸமாநார்தி கிஞ்சித்வாऽதிகலக்ஷணம்|
|௭|
View original
|
करोति श्रवणे शूलमभिघातादिदूषितम्||६||
रक्तं पित्तसमानार्ति किञ्चिद्वाऽधिकलक्षणम्|
|७|
ஸ௦-ரக்தமபிகாதாதிதூஷிதஂ கர்ணே ஶூலஂ கரோதி| கிம்பூதஂ ரக்தம் ? பித்தேந ஸமா பீடா யஸ்மிஂஸ்ததேவம்| கிஞ்சிச்சாதிகலக்ஷணம்|
Adhikarana 5 sannipAtajasya karNashUlasya lakShaNam (7-8) · Śloka 8
|
ஶூலஂ ஸமுதிதைர்தோஷைஃ ஸஶோபஜ்வரதீவ்ரருக்||௭||
பர்யாயாதுஷ்ணஶீதேச்சஂ ஜாயதே ஶ்ருதிஜாட்யவத்|
பக்வஂ ஸிதாஸிதாரக்தகநபூயப்ரவாஹி ச||௮||
View original
|
शूलं समुदितैर्दोषैः सशोफज्वरतीव्ररुक्||७||
पर्यायादुष्णशीतेच्छं जायते श्रुतिजाड्यवत्|
पक्वं सितासितारक्तघनपूयप्रवाहि च||८||
ஸ௦-ஸமுதிதைஃ-ஸந்நிபதிதைர்தோஷைஃ, ஶூலஂ ஶோபாதியுதஂ ஜாயதே| ததா பர்யாயேணோஷ்ணஶீதேச்சஂ ஶ்ருதிஜாட்யயுக்தஂ ச| பக்வஂ ஸிதாஸிதாரக்தகநஂ பூயஂ ப்ரவஹதி|
Adhikarana 6 karNanAdasya lakShaNam (9) · Śloka 9
ஶப்தவாஹிஸிராஸஂஸ்தே ஶணோதி பவநே முஹுஃ|
நாதாநகஸ்மாத்விவிதாந் கர்ணநாதஂ வதந்தி தம்||௯||
View original
शब्दवाहिसिरासंस्थे शृणोति पवने मुहुः|
नादानकस्माद्विविधान् कर्णनादं वदन्ति तम्||९||
ஸ௦-ஶப்தவாஹிநீஷு ஸிராஸு கதே வாதே முஹுஃ ஶப்தாந் விவிதாநகஸ்மாச்சணோதி| தஂ கர்ணநாதஂ வதந்தி|
Adhikarana 7 badhiratvasya lakShaNam (10) · Śloka 10
ஶ்லேஷ்மணாऽநுகதோ வாயுர்நாதோ வா ஸமுபேக்ஷிதஃ|
உச்சைஃ கச்ச்ராச்ச்ருதிஂ குர்யாத்பதிரத்வஂ க்ரமேண ச||௧௦||
View original
श्लेष्मणाऽनुगतो वायुर्नादो वा समुपेक्षितः|
उच्चैः कृच्छ्राच्छ्रुतिं कुर्याद्बधिरत्वं क्रमेण च||१०||
ஸ௦-வாயுஃ ஶ்லேஷ்மணாऽநுகதஃ கர்ணநாதோ வா ஸமுபேக்ஷிதஃ-அசிகித்ஸிதஃ, கர்ணே-ஶ்ரோத்ரே, உச்சைஃ கச்ச்ராச்ச்ருதிஂ-ஶ்ரவணஂ, குர்யாத்| க்ரமேண பதிரத்வஂ-பாதிர்யஂ ச, குர்யாத்|
Adhikarana 8pratInAhasya lakShaNam (11) · Śloka 11
வாதேந ஶோஷிதஃ ஶ்லேஷ்மா ஶ்ரோதோ லிம்பேத்ததோ பவேத்|
ருக்கௌரவஂ பிதாநஂ ச ஸ ப்ரதீநாஹஸஂஜ்ஞிதஃ||௧௧||
View original
वातेन शोषितः श्लेष्मा श्रोतो लिम्पेत्ततो भवेत्|
रुग्गौरवं पिधानं च स प्रतीनाहसंज्ञितः||११||
ஸ௦-வாதேந ஶ்லேஷ்மா ஶோஷிதஃ ஶ்ரோதோ லிம்பேத்| ததோ ருக்கௌரவஂ தஸ்ய ஸ்ரோதஸோ குருத்வஂ ஸ்யாத், ஸ்தகநஂ ச| ஸ ப்ரதீநாஹஸஂஜ்ஞகோ கதஃ|
Adhikarana 9 kaNDUkarNasya lakShaNam 10shophakarNasya lakShaNam (12) · Śloka 12
கண்டூஶோபௌ கபாச்ச்ரோத்ரே ஸ்திரௌ தத்ஸஂஜ்ஞயா ஸ்மதௌ|
|௧௨|
View original
कण्डूशोफौ कफाच्छ्रोत्रे स्थिरौ तत्संज्ञया स्मृतौ|
|१२|
ஸ௦-கபாத் கண்டூஶோபௌ கர்ணே ஸ்திரௌ தத்ஸஂஜ்ஞௌ கண்டூஶோபாக்யௌ பவதஃ|
Adhikarana 11pUtikarNakasya lakShaNam (12-13) · Śloka 13
|
கபோ விதக்தஃ பித்தேந ஸருஜஂ நீருஜஂ த்வபி||௧௨||
கநபூதிபஹுக்லேதஂ குருதே பூதிகர்ணகம்|
|௧௩|
View original
|
कफो विदग्धः पित्तेन सरुजं नीरुजं त्वपि||१२||
घनपूतिबहुक्लेदं कुरुते पूतिकर्णकम्|
|१३|
ஸ௦-கபஃ பித்தேந விதக்தஃ ஸருஜஂ நீருஜஂ வா கநபூதிபஹுக்லேதஂ பூதிகர்ணகமநுகதார்தஂ குருதே|
Adhikarana 12 kRumikarNakasya lakShaNam (13-14) · Śloka 14
|
வாதாதிதூஷிதஂ ஶ்ரோத்ரஂ மாஂஸாஸக்க்லேதஜா ருஜம்||௧௩||
காதந்தோ ஜந்தவஃ குர்யுஸ்தீவ்ராஂ ஸ கமிகர்ணகஃ|
|௧௪|
View original
|
वातादिदूषितं श्रोत्रं मांसासृक्क्लेदजा रुजम्||१३||
खादन्तो जन्तवः कुर्युस्तीव्रां स कृमिकर्णकः|
|१४|
ஸ௦-வாதாதிபிஃ தூஷிதஂ ஶ்ரோத்ரஂ ஜந்தவோ பக்ஷயந்தோ மாஂஸாதிக்லேதஜாஂ தீவ்ராஂ ருஜஂ குர்யுஃ| ஸ கமிகர்ணகாக்யஃ|
Adhikarana 13 karNavidradheH lakShaNam (14-15) · Śloka 15
|
ஶ்ரோத்ரகண்டூயநாஜ்ஜாதே க்ஷதே ஸ்யாத்பூர்வலக்ஷணஃ||௧௪||
வித்ரதிஃ, பூர்வவச்சாந்யஃ|
|௧௫|
View original
|
श्रोत्रकण्डूयनाज्जाते क्षते स्यात्पूर्वलक्षणः||१४||
विद्रधिः, पूर्ववच्चान्यः|
|१५|
ஸ௦-ஶ்ரோத்ரகண்டூயநாஜ்ஜாதே க்ஷதே பூர்வோக்தலக்ஷணோ வித்ரதிஃ ஸ்யாத்| நிதாநே ஹ்யேவமுக்தம் (ஹ. நி. அ. ௧௧| ௨)- "யஃ ஶோபோ பஹிரந்தர்வா மஹாமூலோ மஹாருஜஃ| வத்தஃ ஸ்யாதாயதோ யோ வா ஸ்மதஃ ஷோடா ஸ வித்ரதிஃ||" இதி| தத்வதிஹ வித்ரதிஸாமாந்யாத் கர்ணவித்ரதிரேக ஏவோக்தஃ|
Adhikarana 14 karNArshasaH lakShaNam 15karNArbudasya lakShaNam (15) · Śloka 15
ஶோபோऽர்ஶோऽர்புதமீரிதம்|
தேஷு ருக் பூதிகர்ணத்வஂ பதிரத்வஂ ச பாததே||௧௫||
View original
शोफोऽर्शोऽर्बुदमीरितम्|
तेषु रुक् पूतिकर्णत्वं बधिरत्वं च बाधते||१५||
ஸ௦-அர்ஶோऽர்புதஂ ச ததீரிதமிதி கர்ணார்ஶஃ கர்ணார்புதமிதி| தத்ர ஹ்யுக்தம் (ஹ. உ. அ. ௮|௧௩)- "அர்ஶோऽதிமாஂஸஂ வர்த்மாந்தஃ ஸ்தப்தஂ ஸ்நிக்தஂ ஸதாஹருக்| ரக்தஂ ரக்தேந தத்ஸ்ராவி சிந்நஂ சிந்நஂ விவர்ததே||" இதி| அர்புதஸ்ய து லக்ஷணம் (ஹ. உ. அ. ௮|௨௪)- "வர்த்மாந்தர்மாஂஸபிண்டாபஃ ஶ்வயதுர்க்ரதிதோऽருஜஃ| ஸாஸ்ரைஃ ஸ்யாதர்புதோ தோஷைர்விஷமோ பாஹ்யதஶ்சலஃ||" இதி| தேஷு-அர்ஶோऽர்புதேஷு, ருக் பாததே பூதிகர்ணத்வஂ பதிரத்வஂ ச|
Adhikarana 16 kucikarNakasya lakShaNam (16) · Śloka 16
கர்பேऽநிலாத்ஸங்குசிதா ஶஷ்குலீ குசிகர்ணகஃ|
|௧௬|
View original
गर्भेऽनिलात्सङ्कुचिता शष्कुली कुचिकर्णकः|
|१६|
ஸ௦-வாதாத்கர்பே-அப்யந்தரே, ஸங்குசிதா ஶஷ்குலீ குசிகர்ணஸஂஜ்ஞஃ|
Adhikarana 17 pippalIkarNasya lakShaNam (16-17) · Śloka 17
|
ஏகோ நீருகநேகோ வா கர்பே மாஂஸாங்குரஃ ஸ்திரஃ||௧௬||
பிப்பலீ பிப்பலீமாநஃ|
|௧௭|
View original
|
एको नीरुगनेको वा गर्भे मांसाङ्कुरः स्थिरः||१६||
पिप्पली पिप्पलीमानः|
|१७|
ஸ௦-மாஂஸாஂங்குரோ கர்பே ஸ்திர ஏகோऽநேகோ வா நீருஜஃ பிப்பலீத்யுச்யதே, கர்ணபிப்பலீத்யர்தஃ| ஸ ச மாஂஸாஂங்குரஃ பிப்பலீமாநஃ|
Adhikarana 18 vidArikAyAH lakShaNam (17-18) · Śloka 18
ஸந்நிபாதாத்விதாரிகா|
ஸவர்ணஃ ஸருஜஃ ஸ்தப்தஃ ஶ்வயதுஃ, ஸ உபேக்ஷிதஃ||௧௭||
கடுதைலநிபஂ பக்வஃ ஸ்ரவேத் கச்ச்ரேண ரோஹதி|
ஸங்கோசயதி ரூடா ச ஸா த்ருவஂ கர்ணஶஷ்குலீம்||௧௮||
View original
सन्निपाताद्विदारिका|
सवर्णः सरुजः स्तब्धः श्वयथुः, स उपेक्षितः||१७||
कटुतैलनिभं पक्वः स्रवेत् कृच्छ्रेण रोहति|
सङ्कोचयति रूढा च सा ध्रुवं कर्णशष्कुलीम्||१८||
ஸ௦-ஸந்நிபாதேந விதாரிகாக்யஃ ஶ்வயதுஃ ஸ்தப்தஸ்ததா ஸவர்ணஃ ஸருஜஃ| ஸ உபேக்ஷிதஃ ஸந் கடுதைலநிபஂ ஸ்ரவேத்| கச்ச்ரேண ரோஹதி| ஸா ச விதாரிகா ரூடா ஸதீ நிஶ்சிதஂ கர்ணஶஷ்குலீஂ ஸங்கோசயதி|
Adhikarana 19 pAlIshoShasya lakShaNam (19) · Śloka 19
ஸிராஸ்தஃ குருதே வாயுஃ பாலீஶோஷஂ ததாஹ்வயம்|
|௧௯|
View original
सिरास्थः कुरुते वायुः पालीशोषं तदाह्वयम्|
|१९|
ஸ௦-ஸிராஸ்தோ வாயுஃ பாலீஶோஷஂ ததாஹ்வயஂ-பாலீஶோஷஸஂஜ்ஞஂ, குருதே|
Adhikarana 20 tantrikAyAH lakShaNam 21paripoTasya lakShaNam (19-21) · Śloka 21
|
கஶா தடா ச தந்த்ரீவத் பாலீ வாதேந தந்த்ரிகா||௧௯||
ஸுகுமாரே சிரோத்ஸர்காத்ஸஹஸைவ ப்ரவர்திதே|
கர்ணே ஶோபஃ ஸருக் பால்யாமருணஃ பரிபோடவாந்||௨௦||
பரிபோடஃ ஸ பவநாத்|
|௨௧|
View original
|
कृशा दृढा च तन्त्रीवत् पाली वातेन तन्त्रिका||१९||
सुकुमारे चिरोत्सर्गात्सहसैव प्रवर्धिते|
कर्णे शोफः सरुक् पाल्यामरुणः परिपोटवान्||२०||
परिपोटः स पवनात्|
|२१|
ஸ௦-வாதேந பாலீ கஶா தடா ச தந்த்ரீவ ஸ்யாத்| ஸா தந்த்ரீகேத்யுச்யதே| ஸ௦-ஸுகுமாரே கர்ணே சிரோத்ஸர்காத் ஸஹஸைவ-ந து ஶநைஃ, ப்ரவர்திதே ஶ்வயதுஃ பால்யாஂ ஸருக் ததா லோஹிதஃ பரிபோடவாஂஶ்ச| பரிபோடஃ-ஸ்புடநம்| ஸ வாதாத் பரிபோடஸஂஜ்ஞஃ ஸ்யாத்|
Adhikarana 22 utpAtasya lakShaNam (21-22) · Śloka 22
உத்பாதஃ பித்தஶோணிதாத்|
குர்வாபரணபாராத்யைஃ ஶ்யாவோ ருக்தாஹபாகவாந்||௨௧||
ஶ்வயதுஃ ஸ்போடபிடிகாராகோஷாக்லேதஸஂயுதஃ|
|௨௨|
View original
उत्पातः पित्तशोणितात्|
गुर्वाभरणभाराद्यैः श्यावो रुग्दाहपाकवान्||२१||
श्वयथुः स्फोटपिटिकारागोषाक्लेदसंयुतः|
|२२|
ஸ௦-பித்தஶோணிதாத் ஸ ஏவோத்பாதஸஂஜ்ஞஃ| குர்வாபரணபாராதிபிர்ஹேதுபூதைஃ ப்ரகுபிதாத் பித்தஶோணிதாத் ஶோபோ ருகாதிமாந் ஸ்போடாதிஸஂயுதஃ| ஶ்யாவோऽநுகதார்தஃ|
Adhikarana 23 unmanthasya lakShaNam (22-23) · Śloka 23
|
பால்யாஂ ஶோபோऽநிலகபாத்ஸர்வதோ நிர்வ்யதஃ ஸ்திரஃ||௨௨||
ஸ்தப்தஃ ஸவர்ணஃ கண்டூமாநுந்மந்தோ கல்லிரஶ்ச ஸஃ|
|௨௩|
View original
|
पाल्यां शोफोऽनिलकफात्सर्वतो निर्व्यथः स्थिरः||२२||
स्तब्धः सवर्णः कण्डूमानुन्मन्थो गल्लिरश्च सः|
|२३|
ஸ௦-வாதகபாத் பால்யாஂ ஶோபஃ ஸர்வதோ நிர்வ்யதஃ ஸ்திரஃ ஸ்தப்தஃ ஸமாநவர்ணஃ கண்டூயுத உந்மந்த உச்யதே| ஸ ஏவ கல்லிராக்யஃ|
Adhikarana 24 duHkhavardhanasya lakShaNam (23-24) · Śloka 24
|
துர்வித்தே வர்திதே கர்ணே ஸகண்டூதாஹபாகருக்||௨௩||
ஶ்வயத் உஃ ஸந்நிபாதோத்தஃ ஸ நாம்நா துஃகவர்தநஃ|
|௨௪|
View original
|
दुर्विद्धे वर्धिते कर्णे सकण्डूदाहपाकरुक्||२३||
श्वयथ् उः सन्निपातोत्थः स नाम्ना दुःखवर्धनः|
|२४|
ஸ௦-கர்ணே துர்வித்தே ஸதி கண்ட்வாதிஸஂயுதஃ ஶோபஃ ஸந்நி ப்பாதாத்மகோ துஃகவர்தநஸஂஜ்ஞஃ|
Adhikarana 25 lehyAkhyAyAH lakShaNam (24-25) · Śloka 25
|
கபாஸக்ऽऽகமிஜாஃ ஸூக்ஷ்மாஃ ஸகண்டூக்லேதவேதநாஃ||௨௪||
லேஹ்யாக்யாஃ பிடிகாஸ்தா ஹி லிஹ்யுஃ பாலீமுபேக்ஷிதாஃ|
|௨௫|
View original
|
कफासृक्ऽऽकृमिजाः सूक्ष्माः सकण्डूक्लेदवेदनाः||२४||
लेह्याख्याः पिटिकास्ता हि लिह्युः पालीमुपेक्षिताः|
|२५|
ஸ௦-கபரக்தஜகமிஜாஃ ஸூக்ஷ்மாஃ கண்ட்வாதியுதா லேஹ்யாக்யாஃ பிடிகாஃ| யஸ்மாத்தா உபேக்ஷிதாஃ பாலீஂ லிஹ்யுஃ|
Adhikarana eteShAM pa~jcaviMshatirogANAM sAdhyAsAdhyatvam (17) · Śloka 17
|
பிப்பலீ ஸர்வஜஂ ஶூலஂ விதாரீ குசிகர்ணகஃ||௨௫||
ஏஷாமஸாத்யாஃ, யாப்யைகா தந்த்ரிகாऽந்யாஂஸ்து ஸாதயேத்|
பஞ்சவிஂஶதிரித்யுக்தாஃ கர்ணரோகா விபாகதஃ||௨௬||
இதி ஶ்ரீவைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸூநுஶ்ரீமத்வாக்படவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதயஸஂஹிதாயாஂ ஷஷ்டே உத்தரஸ்தாநே கர்ணரோகவிஜ்ஞாநீயோ நாம ஸப்ததஶோऽத்யாயஃ||௧௭||
View original
|
पिप्पली सर्वजं शूलं विदारी कुचिकर्णकः||२५||
एषामसाध्याः, याप्यैका तन्त्रिकाऽन्यांस्तु साधयेत्|
पञ्चविंशतिरित्युक्ताः कर्णरोगा विभागतः||२६||
इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचितायामष्टाङ्गहृदयसंहितायां षष्ठे उत्तरस्थाने कर्णरोगविज्ञानीयो नाम सप्तदशोऽध्यायः||१७||
ஸ௦-பிப்பல்யாதயஶ்சத்வாரோ ரோகா ஏஷாஂ மத்யேऽஸாத்யாஃ| தந்த்ரிகா யாப்யா| அந்யாஂஸ்து விஂஶதிரோகாந் ஸாதயேத்| இதி-ஏவஂ ப்ராகுக்தேந ப்ரகாரேண, பஞ்சவிஂஶதிராமயா விபாகேநோக்தாஃ| அநேநாந்யதந்த்ரகதாஂ ஸங்கீர்ணகர்ணரோககதநஂ ஸூசயதி| ஸங்க்யாநஂ ச ஸுகஸ்மரணார்தமத்ர கதமிதி| இதி ஶ்ரீமகாங்கதத்தபுத்ரஶ்ரீமதருணதத்தவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதயடீகாயாஂ ஸர்வாங்கஸுந்தராக்யாயாஂ ஷஷ்டே உத்தரஸ்தாநே கர்ணரோகவிஜ்ஞாநீயோ நாம ஸப்ததஶோऽத்யாயஃ ஸமாப்தஃ|| ௧௭||