32. kṣudrarōgapratiṣēdhādhyayaḥ

Adhikarana kShudrarogapratiShedhAdhyAyaH ----- ajagallikAyAmapakvAyAM jalaukobhirvisrAvaH (2-1) · Śloka 1

ಅಥೈಷಾಂ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ವಿವಕ್ಷುರಾಹ ಅಥಾತಃ ಕ್ಷುದ್ರರೋಗಪ್ರತಿಷೇಧಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ| (ಗದ್ಯಸೂತ್ರೇ)|೨| ವಿಸ್ರಾವಯೇಜ್ಜಲೌಕಾಭಿರಪಕ್ವಾಮಜಗಲ್ಲಿಕಾಮ್| |೧|

ಸ೦ - ಅಜಗಲ್ಲಿಕಾಮಪಕ್ವಾಂ ಜಲಜನ್ಮಭಿರ್ವಿಸ್ರಾವಯೇತ್|

Adhikarana yavaprakhyAyAM svedo dArvAdibhiH pralepashca (1-2) · Śloka 2

| ಸ್ವೇದಯಿತ್ವಾ ಯವಪ್ರಖ್ಯಾಂ ವಿಲಯಾಯ ಪ್ರಲೇಪಯೇತ್||೧|| ದಾರುಕುಷ್ಠಮನೋಹ್ವಾಲೈರ್| |೨|

ಸ೦-ಯವಪ್ರಖ್ಯಾಂ ಸ್ವೇದಯಿತ್ವಾ ವಿಲಾಯನಾರ್ಥಂ ಪ್ರಲೇಪಯೇದ್ದಾರ್ವಾದಿಭಿಃ|

Adhikarana alajIkacchapIpanasikApAShANagardabheShu eSha vidhiH, jagallikeShveteShu pakveShu vraNavat vidhiH (2) · Śloka 2

ಇತ್ಯಾಪಾಷಾಣಗರ್ದಭಾತ್| ವಿಧಿಸ್ತಾಂಶ್ಚಾಚರೇತ್ಪಕ್ವಾನ್ ವ್ರಣವತ್ಸಾಜಗಲ್ಲಿಕಾನ್||೨||

ಸ೦- ಪಾಷಾಣಗರ್ದಭಂ ಯಾವದೇಷ ವಿಧಿಃ| ತೇನ ಗ್ರನ್ಥಿ(ಅಲಜೀ)ಕಚ್ಛಪಶಾಲೂಕ(ಪನಸಿಕಾ)ಪಾಷಾಣಗರ್ದಭಾನಾಂ ಪೂರ್ವೋಕ್ತಂ ಕಾರ್ಯಮಿತ್ಯವತಿಷ್ಠತೇ| ತಾಂಶ್ಚ ಪಕ್ವಾನ್ ಅಜಗಲ್ಲಿಕಾಂ ಚ ವ್ರಣವದುಪಕ್ರಮೇತ್|

Adhikarana mukhadUShike rodhrAdipralepaH, nArikelashuktipralepaH, ashAntau vamanaM nasyaM ca, ashAntau lalATe sirAvyadhaH (3-4) · Śloka 4

ರೋಧ್ರಕುಸ್ತುಮ್ಬರುವಚಾಃ ಪ್ರಲೇಪೋ ಮುಖದೂಷಿಕೇ| ವಟಪಲ್ಲವಯುಕ್ತಾ ವಾ ನಾರಿಕೇಲೋತ್ಥಶುಕ್ತಯಃ||೩|| ಅಶಾನ್ತೌ ವಮನಂ ನಸ್ಯಂ ಲಲಾಟೇ ಚ ಸಿರಾವ್ಯಧಃ| |೪|

ಸ೦- ಮುಖದೂಷಿಕೇ ರೋಧ್ರಾದಯಃ ಪ್ರಲೇಪಃ, ವಟಪಲ್ಲವಯುಕ್ತಾ ನಾರಿಕೇಲಶುಕ್ತಯೋ ವಾ| ಏವಮಪ್ಯನುಪಶಮೇ ವಮನಂ ನಸ್ಯಂ ಚ ಹಿತಮ್| ಲಲಾಟೇ ಚ ಸಿರಾಮೋಕ್ಷಃ|

Adhikarana padmakaNTake vamanaM nimbaghRutapAnaM, nimbAdilepashca (4-5) · Śloka 5

| ನಿಮ್ಬಾಮ್ಬುವಾನ್ತೋ ನಿಮ್ಬಾಮ್ಬುಸಾಧಿತಂ ಪದ್ಮಕಣ್ಟಕೇ||೪|| ಪಿಬೇತ್ಕ್ಷೌದ್ರಾನ್ವಿತಂ ಸರ್ಪಿರ್ನಿಮ್ಬಾರಗ್ವಧಲೇಪನಮ್| |೫|

ಸ೦- ಪದ್ಮಕಣ್ಟಕೇ ನಿಮ್ಬಾಮ್ಬುನಾ ಕೃತವಮನೋ ನಿಮ್ಬಕ್ವಾಥಪಕ್ವಂ ಘೃತಂ ಸಕ್ಷೌದ್ರಂ ಪಿಬೇತ್| ನಿಮ್ಬಕರ್ಣಿಕಾರಾಭ್ಯಾಂ ಲೇಪಃ|

Adhikarana vivRutAmasUrikAvisphoTaviddhAgardabhIkakShAgandhanAmArAjikAjAlagardabherivellikAsu pittavIsarpavat, agnirohiNyAM pratyAkhyAya pittavIsarpavat (5) · Śloka 5

ವಿವೃತಾದೀಂಸ್ತು ಜಾಲಾನ್ತಾಂಶ್ಚಿಕಿತ್ಸೇತ್ಸೇರಿವೇಲ್ಲಿಕಾನ್| ಪಿತ್ತವೀಸರ್ಪವತ್ತದ್ವತ್ ಪ್ರತ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಗ್ನಿರೋಹಿಣೀಮ್||೫||

ಸ೦-ವಿವೃತಾದೀನ್ ಜಾಲಾನ್ತಾನ್ನಿರಿವೇಲ್ಲಿಕಾಂ ಚ ಪಿತ್ತವಿಸರ್ಪಮಿವ ಚಿಕಿತ್ಸೇತ್| ಅಗ್ನಿರೋಹಿಣೀಂ ಚ ಪ್ರತ್ಯಾಖ್ಯಾಯ ಚಿಕಿತ್ಸೇತ್|

Adhikarana jAlagardabhe la~gghanAdi sadAkuryAt (6) · Śloka 6

ವಿಲಙ್ಘನಂ ರಕ್ತವಿಮೋಕ್ಷಣಂ ಚ ವಿರೂಕ್ಷಣಂ ಕಾಯವಿಶೋಧನಂ ಚ| ಧಾತ್ರೀಪ್ರಯೋಗಾನ್ ಶಿಶಿರಪ್ರದೇಹಾನ್ ಕುರ್ಯಾತ್ಸದಾ ಜಾಲಕಗರ್ದಭಸ್ಯ||೬||

ಸ೦- ಜಾಲಕಗರ್ದಭಸ್ಯ ಲಙ್ಘನಾದಿ ಯಥಾವಸ್ಥಂ ಸದಾ ಕುರ್ಯಾತ್|

Adhikarana vidArikAyAM rakte hRute shleShmagranthivat (7) · Śloka 7

ವಿದಾರಿಕಾಂ ಹೃತೇ ರಕ್ತೇ ಶ್ಲೇಷ್ಮಗ್ರನ್ಥಿವದಾಚರೇತ್| |೭|

ಸ೦-ವಿದಾರಿಕಾಂ ರಕ್ತೇ ಸ್ರುತೇ ಕಫಗ್ರನ್ಥಿಮಿವ ಚಿಕಿತ್ಸೇತ್|

Adhikarana sharkarArbude medorbudakriyA (7) · Śloka 7

| ಮೇದೋರ್ಬುದಕ್ರಿಯಾಂ ಕುರ್ಯಾತ್ಸುತರಾಂ ಶರ್ಕರಾರ್ಬುದೇ||೭||

ಸ೦- ಶರ್ಕರಾಬುದೇ ಸುಷ್ಠು ಮೇದೋರ್ಬುದಕ್ರಿಯಾಂ ಕುರ್ಯಾತ್|

Adhikarana valmIke pravRuddhatvAdiyukte varjanIyatvam (8) · Śloka 8

ಪ್ರವೃದ್ಧಂ ಸುಬಹುಚ್ಛಿದ್ರಂ ಸಶೋಫಂ ಮರ್ಮಣಿ ಸ್ಥಿತಮ್| ವಲ್ಮೀಕಂ ಹಸ್ತಪಾದೇ ಚ ವರ್ಜಯೇದ್|೮|

ಸ೦- ವಲ್ಮೀಕಂ ಪ್ರವೃದ್ಧಾದಿಗುಣಂ ಹಸ್ತಪಾದೇ ಜಾತಂ ಚ ವರ್ಜಯೇತ್|

Adhikarana valmIke itarasmin raktastrAvaH shyAmAdibhirlepashca (8-9) · Śloka 9

| ಇತರತ್ಪುನಃ||೮|| ಶುದ್ಧಸ್ಯಾಸ್ರೇ ಹೃತೇ ಲಿಮ್ಪೇತ್ ಸಪಟ್ವಾರೇವತಾಮೃತೈಃ| ಶ್ಯಾಮಾಕುಲತ್ಥಿಕಾಮೂಲದನ್ತೀಪಲಲಸಕ್ತುಭಿಃ||೯||

ಸ೦- ಇತರತ್ ಪುನರ್ವಲ್ಮೀಕಂ ಶುದ್ಧಸ್ಯ ರಕ್ತೇ ಹೃತೇ ಶ್ಯಾಮಾದಿಭಿಃ ಸಲವಣಕರ್ಣಿಕಾರಗುಡೂಚೀಭಿರ್ಲಿಮ್ಪೇತ್|

Adhikarana valmIke pakve duShTamAMsashodhanAdi (10) · Śloka 10

ಪಕ್ವೇ ತು ದುಷ್ಟಮಾಂಸಾನಿ ಗತೀಃ ಸರ್ವಾಶ್ಚ ಶೋಧಯೇತ್| ಶಸ್ತ್ರೇಣ ಸಮ್ಯಗನು ಚ ಕ್ಷಾರೇಣ ಜ್ವಲನೇನ ವಾ||೧೦||

ಸ೦- ಪಕ್ವೇ ತು [ವಲ್ಮೀಕೇ] ದುಷ್ಟಮಾಂಸಾನಿ ಸರ್ವಾಶ್ಚ ಗತೀಃ ಶೋಧಯೇತ್| ಕೇನ ? ಶಸ್ತ್ರೇಣ| ಕಥಮ್ ? ಸಮ್ಯಕ್| ಪಶ್ಚಾತ್ ಕ್ಷಾರೇಣಾಗ್ನಿನಾ ಚ (ವಾ)|

Adhikarana kadare utkRutya dahanam (11) · Śloka 11

ಶಸ್ತ್ರೇಣೋತ್ಕೃತ್ಯ ನಿಃಶೇಷಂ ಸ್ನೇಹೇನ ಕದರಂ ದಹೇತ್| |೧೧|

ಸ೦-ಕದರಂ ಶಸ್ತ್ರೇಣ ನಿಃಶೇಷಮುತ್ಕೃತ್ಯ ಸ್ನೇಹೇನ ದಹೇತ್|

Adhikarana ruddhagude niruddhamaNivat cikitsitam (11) · Śloka 11

| ನಿರುದ್ಧಮಣಿವತ್ಕಾರ್ಯಂ ರುದ್ಧಪಾಯೋಶ್ಚಿಕಿತ್ಸಿತಮ್||೧೧||

ಸ೦-ರುದ್ಧಗುದೇ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ನಿರುದ್ಧಮಣಿಸದೃಶಂ ಕಾರ್ಯಮ್|

Adhikarana cippe shuddhipUrvakaM shastrakarma (12) · Śloka 12

ಚಿಪ್ಯಂ ಶುದ್ಧ್ಯಾ ಜಿತೋಷ್ಮಾಣಂ ಸಾಧಯೇಚ್ಛಸ್ತ್ರಕರ್ಮಣಾ| |೧೨|

ಸ೦-ಚಿಪ್ಯಂ ಶುದ್ಧ್ಯಾ-ವಿರೇಕಾದಿಕಯಾ, ಜಿತೋಷ್ಮಾಣಂ ಸನ್ತಂ ಶಸ್ತ್ರಕರ್ಮಣಾ ಸಾಧಯೇತ್|

Adhikarana kunakhe~apyevameva (12) · Śloka 12

| ದುಷ್ಟಂ ಕುನಖಮಪ್ಯೇವಂ|೧೨|

ಸ೦-ಕುನಖಂ ದುಷ್ಟಮಪ್ಯೇವಮೇವ ಸಾಧಯೇತ್|

Adhikarana alase caraNayoH kAsIsAdilepaH (12-13) · Śloka 13

| ಚರಣಾವಲಸೇ ಪುನಃ||೧೨|| ಧಾನ್ಯಾಮ್ಲಸಿಕ್ತೌ ಕಾಸೀಸಪಟೋಲೀರೋಚನಾತಿಲೈಃ| ಸನಿಮ್ಬಪತ್ರೈರಾಲಿಮ್ಪೇದ್|೧೩|

ಸ೦- ಅಲಸೇ ತು ಚರಣೌ ಕಞ್ಜಿಕಸಿಕ್ತೌ ಕಾಸೀಸಾದಿಭಿಃ ಸನಿಮ್ಬಪತ್ರೈರಾಲಿಮ್ಪೇತ್|

Adhikarana tilakAlakeShu maSheShu ca sUryaMkAntAdinA dahanam (13-14) · Śloka 14

| ದಹೇತ್ತು ತಿಲಕಾಲಕಾನ್||೧೩|| ಮಷಾಂಶ್ಚ ಸೂರ್ಯಕಾನ್ತೇನ ಕ್ಷಾರೇಣ ಯದಿ ವಾಽಗ್ನಿನಾ| |೧೪|

ಸ೦-ತಿಲಕಾಲಕಾನ್ ಮಷಾಂಶ್ಚ ಸೂರ್ಯಕಾನ್ತದಿಭಿರ್ದಹೇತ್|

Adhikarana carmakIlajatUmaNyorutkRutya tadvaddahet (14) · Śloka 14

| ತದ್ವದುತ್ಕೃತ್ಯ ಶಸ್ತ್ರೇಣ ಚರ್ಮಕೀಲಜತೂಮಣೀ||೧೪||

ಸ೦-ಚರ್ಮಕೀಲಜತೂಮಣೀ ಶಸ್ತ್ರೇಣೋದ್ಧೃ(ತ್ಕೃ)ತ್ಯ ತಥೈವ ಸೂರ್ಯಕಾನ್ತಾದಿಭಿರ್ದಹೇತ್|

Adhikarana lA~jchana vya~gganIlikAsu yathAsannaM sirAvyadho kShIrivRukShatvagAdilepashca (15) · Śloka 15

ಲಾಞ್ಛನಾದಿತ್ರಯೇ ಕುರ್ಯಾದ್ಯಥಾಸನ್ನಂ ಸಿರಾವ್ಯಧಮ್| ಲೇಪಯೇತ್ಕ್ಷೀರಪಿಷ್ಟೈಶ್ಚ ಕ್ಷೀರಿವೃಕ್ಷತ್ವಗಙ್ಕುರೈಃ||೧೫||

ಸ೦-ಲಾಞ್ಛನಾದಿಷು ತ್ರಿಷು-ಲಾಞ್ಛನವ್ಯಙ್ಗನೀಲಿಕಾಸು, ಯಥಾಸನ್ನಂ ಸಿರಾಂ ವಿಧ್ಯೇತ್| ಕ್ಷೀರಿವೃಕ್ಷಾಣಾಂ ತ್ವಗ್ಭಿರಙ್ಕುರೈಶ್ಚ ಕ್ಷೀರಪಿಷ್ಟೈರ್ಲೇಪಯೇತ್|

Adhikarana vya~ggeShu arjunatvagAdilepAH (16) · Śloka 16

ವ್ಯಙ್ಗೇಷು ಚಾರ್ಜುನತ್ವಗ್ವಾ ಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾ ವಾ ಸಮಾಕ್ಷಿಕಾ| ಲೇಪಃ ಸನವನೀತಾ ವಾ ಶ್ವೇತಾಶ್ವಖುರಜಾ ಮಷೀ||೧೬||

ಸ೦-ವ್ಯಙ್ಗಾದಿಷು ಚಾಯಂ ಲೇಪೋಽರ್ಜುನವಲ್ಕಂ ಕ್ಷೀರಪಿಷ್ಟಂ ವಾ| ಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾ ಮಾಕ್ಷಿಕಸಹಿತಾ ವಾ| ಶ್ವೇತಾಶ್ವಖುರಜಾ ಮಷೀ ಸನವನೀತಾ ವಾ|

Adhikarana vya~ggeShu raktacandanAdilepAH (17) · Śloka 17

ರಕ್ತಚನ್ದನಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾಕುಷ್ಠರೋಧ್ರಪ್ರಿಯಙ್ಗವಃ ವಟಾಙ್ಕುರಾ ಮಸೂರಾಶ್ಚ ವ್ಯಙ್ಗಘ್ನಾ ಮುಖಕಾನ್ತಿದಾಃ||೧೭||

ಸ೦-ರಕ್ತಚನ್ದನಾದಯೋ ವ್ಯಙ್ಗಹರಾ ಮುಖಕಾನ್ತಿಕರಾಃ 'ಲೇಪಾಃ' ಇತಿ ಪ್ರಕೃತತ್ವಾದ್ ಗಮ್ಯತೇ|

Adhikarana vya~ggeShu dvijIrakAdilepaH, masUrAdilepaH, kolamajjAdilepaH, kuShThAdilepaH, maushalIjaTAlepaH, gavyAsthilepaH (18-21) · Śloka 21

ದ್ವೇ ಜೀರಕೇ ಕೃಷ್ಣತಿಲಾಃ ಸರ್ಷಪಾಃ ಪಯಸಾ ಸಹ| ಪಿಷ್ಟಾಃ ಕುರ್ವನ್ತಿ ವಕ್ತ್ರೇನ್ದುಮಪಾಸ್ತವ್ಯಙ್ಗಲಾಞ್ಛನಮ್||೧೮|| ಕ್ಷೀರಪಿಷ್ಟಾ ಘೃತಕ್ಷೌದ್ರಯುಕ್ತಾ ವಾ ಭೃಷ್ಟನಿಸ್ತುಷಾಃ| ಮಸೂರಾಃ ಕ್ಷೀರಪಿಷ್ಟಾ ವಾ ತೀಕ್ಷ್ಣಾಃ ಶಾಲ್ಮಲಿಕಣ್ಟಕಾಃ||೧೯|| ಸಗುಡಃ ಕೋಲಮಜ್ಜಾ ವಾ ಶಶಾಸೃಕ್ಷೌದ್ರಕಲ್ಕಿತಃ| ಸಪ್ತಾಹಂ ಮಾತುಲುಙ್ಗಸ್ಥಂ ಕುಷ್ಠಂ ವಾ ಮಧುನಾಽನ್ವಿತಮ್||೨೦|| ಪಿಷ್ಟಾ ವಾ ಛಾಗಪಯಸಾ ಸಕ್ಷೌದ್ರಾ ಮೌಶಲೀ ಜಟಾ| ಗೋರಸ್ಥಿ ಮುಶಲೀಮೂಲಯುಕ್ತಂ ವಾ ಸಾಜ್ಯಮಾಕ್ಷಿಕಮ್||೨೧||

ಸ೦- ಜೀರಕದ್ವಯಾದಯೋ ಲೇಪೇ ಪ್ರಯುಕ್ತಾಃ ಪಯಸಾ ಪಿಷ್ಟಾ ವಕ್ತ್ರಚನ್ದ್ರಂ ನಿರಸ್ತವ್ಯಙ್ಗಲಾಞ್ಛನಂ ವಿದಧತಿ| ವಕ್ತ್ರಮೇವೇನ್ದುಃ, ವ್ಯಙ್ಗಮೇವ ಲಾಞ್ಛನಮಿತಿ ರೂಪಕಾಲಙ್ಕಾರಃ| ಮಸೂರಾ ಭೃಷ್ಟಾ ನಿಸ್ತುಷಾಶ್ಚ ಕ್ಷೀರಪಿಷ್ಟಾಃ ಸರ್ಪಿರ್ಮಾಕ್ಷಿಕಾನ್ವಿತಾ ಲೇಪಃ| ಶಾಲ್ಮಲೀಕಣ್ಟಕಾಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣಾಃ ಕ್ಷೀರಪಿಷ್ಟಾ ವಾ ಲೇಪಃ| ಕೋಲಸ್ಯ-ಅಮ್ಲಬದರಸ್ಯ, ಮಜ್ಜಾ ಶಶಾಸೃಕ್ಕ್ಷೌದ್ರಪಿಷ್ಟೋ ಗುಡಾನ್ವಿತೋ ಲೇಪಃ| ಸಪ್ತಾಹಂ ಬೀಜಪೂರಸ್ಯಾನ್ತರಸ್ಥಿತಂ ಕುಷ್ಠಂ ಮಾಕ್ಷಿಕಯುತಂ ವಾ ಲೇಪಃ| ಮೋಉಶಲೀ ಜಟಾ-ಶಾಲ್ಮಲೀಮೂಲಂ, ಛಗಲೀಕ್ಷೀರಪಿಷ್ಟಂ ಸಕ್ಷೌದ್ರಂ ವಾ ಲೇಪಃ| ಗವ್ಯಮಸ್ಥಿ ತಾಲಪತ್ರೀಮೂಲಾನ್ವಿತಂ ಸಘೃತಮಾಕ್ಷಿಕಂ ವಾ ಲೇಪಃ

Adhikarana vya~ggeShu savarNakRut jambvAmrapallavAdiko lepaH (22) · Śloka 22

ಜಮ್ಬ್ವಾಮ್ರಪಲ್ಲವಾ ಮಸ್ತು ಹರಿದ್ರೇ ದ್ವೇ ನವೋ ಗುಡಃ| ಲೇಪಃ ಸವರ್ಣಕೃತ್ ಪಿಷ್ಟಂ ಸ್ವರಸೇನ ಚ ತಿನ್ದುಕಮ್||೨೨||

ಸ೦-ಜಮ್ಬ್ವಾಮ್ರಪಲ್ಲವಾದಿಕೋ ಲೇಪಃ ಸವರ್ಣಕರಃ| ತಿನ್ದುಕಂ ಚ ಸ್ವರಸೇನ ಪಿಷ್ಟಂ ಲೇಪಃ ಸವರ್ಣಕರಃ|

Adhikarana vya~ggeShu utpalAdikamudvartanam (23) · Śloka 23

ಉತ್ಪಲಮುತ್ಪಲಕುಷ್ಠಂ ಪ್ರಿಯಙ್ಗುಕಾಲೀಯಕಂ ಬದರಮಜ್ಜಾ| ಇದಮುದ್ವರ್ತನಮಾಸ್ಯಂ ಕರೋತಿ ಶತಪತ್ರಸಂಕಾಶಮ್||೨೩||

ಸ೦-ಉತ್ಪಲಾದಿಕಮೇತದುದ್ವರ್ತನಂ ಪದ್ಮಸದೃಶಂ ಮುಖಂ ವಿಧತ್ತೇ| ಆರ್ಯಾ|

Adhikarana vya~ggeShu ebhirevauShadhaiH siddhaH sneho mukhAbhya~ggAya (24) · Śloka 24

ಏಭಿರೇವೌಷಧೈಃ ಪಿಷ್ಟೈರ್ಮುಖಾಭ್ಯಙ್ಗಾಯ ಸಾಧಯೇತ್| ಯಥಾದೋಷರ್ತುಕಾನ್ ಸ್ನೇಹಾನ್ ಮಧುಕಕ್ವಾಥಸಂಯುತೈಃ||೨೪||

ಸ೦- ಏಭಿರೇವ-ಪೂರ್ವೋದಿತೈಃ, ಪಿಷ್ಟೈರ್ಮಧುಕಕ್ವಾಥಾನ್ವಿತೈರ್ಮುಖಾಭ್ಯಙ್ಗಾರ್ಥಂ ಯಥಾದೋಷಂ ಯಥರ್ತು ಸ್ನೇಹಾನ್ ಪಾಚಯೇತ್|

Adhikarana vya~ggeShu yavAdyabhya~ggaH (25-26) · Śloka 26

ಯವಾನ್ ಸರ್ಜರಸಂ ರೋಧ್ರಮುಶೀರಂ ಮದನಂ ಮಧು| ಘೃತಂ ಗುಡಂ ಚ ಗೋಮೂತ್ರೇ ಪಚೇದಾದರ್ವಿಲೇಪನಾತ್||೨೫|| ತದಭ್ಯಙ್ಗಾನ್ನಿಹನ್ತ್ಯಾಶು ನೀಲಿಕಾವ್ಯಙ್ಗದೂಷಿಕಾನ್| ಮುಖಂ ಕರೋತಿ ಪದ್ಮಾಭಂ ಪಾದೌ ಪದ್ಮದಲೋಪಮೌ||೨೬||

ಸ೦- ಯವಾದೀನ್ ದರ್ವೀಲೇಪಂ ಯಾವದ್ ಗೋಮೂತ್ರೇ ಪಾಚಯೇತ್| ಏತದಭ್ಯಙ್ಗಾದ್ ದ್ರಾಗೇವ ನೀಲಿಕಾದೀನ್ ಹನ್ತಿ| ವಕ್ತ್ರಂ ಶತಪತ್ರಸದೃಶಂ ಕರೋತಿ| ಚರಣೌ ಪಙ್ಕಜಪತ್ರತುಲ್ಯೌ ವಿದಧಾತಿ|

Adhikarana vya~ggeShu ku~gkumAditailanasyaM nIlikAdighnam (27-30) · Śloka 30

ಕುಙ್ಕುಮೋಶೀರಕಾಲೀಯಲಾಕ್ಷಾಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಚನ್ದನಮ್| ನ್ಯಗ್ರೋಧಪಾದಾಂಸ್ತರುಣಾನ್ ಪದ್ಮಕಂ ಪದ್ಮಕೇಸರಮ್||೨೭|| ಸನೀಲೋತ್ಪಲಮಞ್ಜಿಷ್ಠಂ ಪಾಲಿಕಂ ಸಸಿಲಾಢಕೇ| ಪಕ್ತ್ವಾ ಪಾದಾವಶೇಷೇಣ ತೇನ ಪಿಷ್ಟೈಶ್ಚ ಕಾರ್ಷಿಕೈಃ||೨೮|| ಲಾಕ್ಷಾಪತ್ತಙ್ಗಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾಯಷ್ಟೀಮಧುಕಕುಙ್ಕುಮೈಃ| ಅಜಾಕ್ಷೀರಂ ದ್ವಿಗುಣಿತಂ ತೈಲಸ್ಯ ಕುಡವಂ ಪಚೇತ್||೨೯|| ನೀಲಿಕಾಪಲಿತವ್ಯಙ್ಗವಲೀತಿಲಕದೂಷಿಕಾನ್| ಹನ್ತಿ ತನ್ನಸ್ಯಮಭ್ಯಸ್ತಂ ಮುಖೋಪಚಯವರ್ಣಕೃತ್||೩೦||

ಸ೦-ಕುಙ್ಕುಮಾದಿಕಂ ಸನೀಲೋತ್ಪಲಮಞ್ಜಿಷ್ಠಂ ಪಲಪ್ರಮಾಣಂ ಜಲಾಢಕೇ ಪಕ್ತ್ವಾ ತೇನ ಪಾದಾವಶೇಷೇಣ ಲಾಕ್ಷಾದಿಭಿಶ್ಚ ಪಿಷ್ಟೈಃ ಕಾರ್ಷಿಕೈಸ್ತೈಲಸ್ಯ ಕುಡವಂ ಛಾಗೀಕ್ಷೀರಂ ದ್ವಿಕುಡವಂ ಪಚೇತ್| ತತ್-ತೈಲಂ, ನಸ್ಯಂ ಶೀಲಿತಂ ನೀಲಿಕಾದೀನ್ ಹನ್ತಿ| ಮುಖೋಪಚಯಕರಂ ವರ್ಣಕರಂ ಚ|

Adhikarana vya~ggeShu ma~jjiShThAdikam (31-32) · Śloka 32

ಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾ ಶಬರೋದ್ಭವಸ್ತುವರಿಕಾ ಲಾಕ್ಷಾ ಹರಿದ್ರಾದ್ವಯಂ ನೇಪಾಲೀ ಹರಿತಾಲಕುಙ್ಕುಮಗದಾ ಗೋರೋಚನಾ ಗೈರಿಕಮ್| ಪತ್ರಂ ಪಾಣ್ಡು ವಟಸ್ಯ ಚನ್ದನಯುಗಂ ಕಾಲೀಯಕಂ ಪಾರದಂ ಪತಙ್ಗಂ ಕನಕತ್ವಚಂ ಕಮಲಜಂ ಬೀಜಂ ತಥಾ ಕೇಸರಮ್||೩೧|| ಸಿಕ್ಥಂ ತುತ್ಥಂ ಪದ್ಮಕಾದ್ಯೋ ವಸಾಽಽಜ್ಯಂ ಮಜ್ಜಾ ಕ್ಷೀರಂ ಕ್ಷೀರಿವೃಕ್ಷಾಮ್ಬು ಚಾಗ್ನೌ| ಸಿದ್ಧಂ ಸಿದ್ಧಂ ವ್ಯಙ್ಗನೀಲ್ಯಾದಿನಾಶೇ ವಕ್ತ್ರೇ ಛಾಯಾಮೈನ್ದವೀಂ ಚಾಶು ಧತ್ತೇ||೩೨||

ಸ೦- ಕನಕಸ್ಯ ತ್ವಕ್-ಕನಕತ್ವಕ್, ತಾಂ ಕನಕತ್ವಚಮ್| ಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾದೀನಿ ವಸಾ ಘೃತಂ ಮಜ್ಜಾ ಗೋಕ್ಷೀರಂ ಕ್ಷೀರಿವೃಕ್ಷಕ್ವಾಥ ಏತದಗ್ನೌ ಪಕ್ವಂ ವ್ಯಙ್ಗಾದಿನಾಶೇ ಸಿದ್ಧಂ-ಅವ್ಯಾಹತಶಕ್ತಿ| ಮುಖಸ್ಯ ಕಾನ್ತಿಂ ಚಾನ್ದ್ರಮಸೀಂ ಶೀಘ್ರಂ ಕರೋತಿ| ಶಾರ್ದೂಲವಿಕ್ರೀಡಿತಶಾಲಿನ್ಯೌ ವೃತ್ತೇ|

Adhikarana vya~ggeShu mArkavasvarasAdinAvanam (33) · Śloka 33

ಮಾರ್ಕವಸ್ವರಸಕ್ಷೀರತೋಯಾನೀಷ್ಟಾನಿ ನಾವನೇ| |೩೩|

ಸ೦- ನಾವನೇ-ನಸ್ಯೇ, ಮಾರ್ಕವಸ್ವರಸಾದೀನಿ|

Adhikarana prasuptau vAtakuShThoktaM vahnidAhashca (33) · Śloka 33

| ಪ್ರಸುಪ್ತೌ ವಾತಕುಷ್ಠೋಕ್ತಂ ಕುರ್ಯಾದ್ದಾಹಂ ಚ ವಹ್ನಿನಾ||೩೩||

ಸ೦- ಪ್ರಸುಪ್ತೌ ವಾತಕುಷ್ಠವಿಹಿತಂ ಕುರ್ಯಾತ್| ವಹ್ನಿನಾ ಚ ದಹೇತ್|

Adhikarana utkoThe kaphapittoktam (34) · Śloka 34

ಉತ್ಕೋಠೇ ಕಫಪಿತ್ತೋಕ್ತಂ| ||೩೪||

ಸ೦- ಉತ್ಕೋಠೇ ಕಫಪಿತ್ತವಿಹಿತಂ ಕಾರ್ಯಮ್|

Adhikarana koThe sarvaM kuShThoktam (32) · Śloka 32

ಕೋಠೇ ಸರ್ವಂ ಚ ಕೌಷ್ಠಿಕಮ್| ೩೩ ೧/೨| ಇತಿ ಶ್ರೀವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸೂನುಶ್ರೀಮದ್ವಾಗ್ಭಟವಿರಚಿತಾಯಾಮಷ್ಟಾಙ್ಗಹೃದಯಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಷಷ್ಠೇ ಉತ್ತರಸ್ಥಾನೇ ಕ್ಷುದ್ರರೋಗಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮ ದ್ವಾತ್ರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೩೨||

ಸ೦- ಕೋಠೇ ಚ ಸರ್ವಂ ಕುಷ್ಠೋಕ್ತಮಿತಿ| ಇತಿ ಶ್ರೀಮೃಗಾಙ್ಕದತ್ತಪುತ್ರಶ್ರೀಮದರುಣದತ್ತವಿರಚಿತಾಯಾಮಷ್ಟಾಙ್ಗಹೃದಯಟೀಕಾಯಾಂ ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಷಷ್ಠೇ ಉತ್ತರಸ್ಥಾನೇ ಕ್ಷುದ್ರರೋಗಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮ ದ್ವಾತ್ರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ಸಮಾಪ್ತಃ||೩೨||