14. liṅganāśapratiṣēdhādhyāyaḥ

Adhikarana li~gganAshapratiShedhAdhyAyaH||14|| kaphaje li~gganAshe sujAte vyadhaH (2-1) · Śloka 1

அதாதோ லிங்கநாஶப்ரதிஷேதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரயாதயோ மஹர்ஷயஃ| (கத்யஸூத்ரே|௨| ) வித்யேத்ஸுஜாதஂ நிஃப்ரேக்ஷ்யஂ லிங்கநாஶஂ கபோத்பவம்| ஆவர்தக்யாதிபிஃ ஷட்பிர்விவர்ஜிதமுபத்ரவைஃ||௧||

லிங்கநாஶஸ்திமிரப்ரதிஷேதாத்பதகுச்யதே, பஹுவக்தவ்யத்வாத்| ஸ௦-ஸுஜாதஂ-ஸுஷ்டு கநீபூதஂ, லிங்கநாஶஂ நிஃப்ரேக்ஷ்யஂ கபோத்பவஂ வித்யேத்| ஶேஷாஸ்து லிங்கநாஶா அஸாத்யா இதி ந தாந் வித்யேத்| ததாऽऽவர்தக்யாதிபிர்வக்ஷ்யமாணைஃ ஷட்பிருபத்ரவைர்விவர்ஜிதம்|

Adhikarana kaphaje li~gganAshe vyadhahetuH (2-3) · Śloka 3

ஸுஜாதஂ கஸ்மாத்வித்யேத் ? இத்யாஹ ஸோऽஸஞ்ஜாதோ ஹி விஷமோ ததிமஸ்துநிபஸ்தநுஃ| ஶலாகயாऽவகஷ்டோऽபி புநரூர்த்வஂ ப்ரபத்யதே||௨|| கரோதி வேதநாஂ தீவ்ராஂ தஷ்டிஂ ச ஸ்தகயேத்புநஃ| ஶ்லேஷ்மலைஃ பூர்யதே சாஶு ஸோऽந்யைஃ ஸோபத்ரவஶ்சிராத்||௩||

ஸ௦-ஸ லிங்கநாஶோ யஸ்மாதஸஞ்ஜாதோ விஷமோ-ந ஸமஸஂஸ்தாநஃ, ததா ததிமஸ்துஸதஶஸ்ததா தநுஃ-ந கநஃ, ஶலாகயாऽவகஷ்டோऽபி ஸந் புநரூர்த்வம் ப்ரவர்ததே| தீவ்ராஂ ருஜஂ கரோதி| புநரபி-கதவ்யதோऽபி ஸந் பூயோऽபி, தஷ்டிமாச்சாதயேத்| ஶ்லேஷ்மலைராஹாரைராஶு பூர்யதே| ஸோऽபரைஶ்ச-அஶ்லேஷ்மலைராஹாரைஃ, ஸோபத்ரவை(வ)ஶ்சிராத்பூர்யதே|

Adhikarana kaphajali~gganAshasya lakShaNam vAtapittali~gganAshasya lakShaNam (4) · Śloka 4

ஶ்லைஷ்மிகோ லிங்கநாஶோ ஹி ஸிதத்வாச்ச்லேஷ்மணஃ ஸிதஃ| தஸ்யாந்யதோஷாபிபவாத்பவத்யாநீலதா கதஃ|௪|

ஸ௦-யஸ்மாச்ச்லைஷ்மிகோ லிங்கநாஶஃ ஶ்லேஷ்மணஶ்ச ஶுக்லத்வாச்சுக்லஃ|தஸ்ய-லிங்கநாஶஸ்ய, அந்யதோஷேண-வாதாதிநா, அபிபவாதாநீலதா பவதி கதஃ|

Adhikarana kaphajali~gganAshasya lakShaNam vAtapittali~gganAshasya lakShaNam (4) · Śloka 4

ஶ்லைஷ்மிகோ லிங்கநாஶோ ஹி ஸிதத்வாச்ச்லேஷ்மணஃ ஸிதஃ| தஸ்யாந்யதோஷாபிபவாத்பவத்யாநீலதா கதஃ||௪||

ஸ௦-யஸ்மாச்ச்லைஷ்மிகோ லிங்கநாஶஃ ஶ்லேஷ்மணஶ்ச ஶுக்லத்வாச்சுக்லஃ|தஸ்ய-லிங்கநாஶஸ்ய, அந்யதோஷேண-வாதாதிநா, அபிபவாதாநீலதா பவதி கதஃ|

Adhikarana SarkarAyAH lakShaNam (5) · Śloka 5

| ஶர்கராऽர்கபயோலேஶநிசிதேவ காநாதி ச||௫||

ஸஂ-ஶர்கராऽர்கக்ஷீரலவநிசிதேவ ததாऽதிகந ஸ்யாத்|

Adhikarana rAjImatyAH lakShaNam (6) · Śloka 6

ராஜீமதீ தங்நிசிதா ஶாலிஶூகாபராஜிபிஃ| |௬|

ஸ௦-ராஜீமதீ தஷ்டிஃ ஶாலிஶூகஸதஶீபீ ராஜீபிர்நிசிதா ஸ்யாத்|

Adhikarana chinnAMshukAyAH lakShaNam (6) · Śloka 6

| விஷமச்சிந்நதக்தாபா ஸருக் சிந்நாஂஶுகா ஸ்மதா||௬||

ஸ௦-விஷமா சிந்நதக்தாபா ததா ஸருஜா சிந்நாஂஶுகா தஷ்டிஃ ஸ்மதா|

Adhikarana candrakyAH lakShaNam (7) · Śloka 7

தஷ்டிஃ காஂஸ்யஸமச்சாயா சந்த்ரகீ சந்த்ரகாகதிஃ| |௭|

ஸ௦-சந்த்ரகீ தஷ்டிஃ காஂஸ்யதுல்யச்சாயா சந்த்ரகாகாரா ஸ்யாத்|

Adhikarana chatrakyAH lakShaNam (7) · Śloka 7

| சத்ராபா நைகவர்ணா ச சத்ரகீ நாம நீலிகா||௭||

ஸ௦-சத்ராபாऽநேகவர்ணா ச சத்ரகீ நாம நீலிகா ஸ்யாத்|

Adhikarana asirArhAdInAM na vyadhaH (8) · Śloka 8

ந வித்யேதஸிரார்ஹாணாஂ ந தட்பீநஸகாஸிநாம்| நாஜீர்ணபீருவமிதஶிரஃகர்ணாக்ஷிஶூலிநாம்||௮||

ஸ௦-அஸிரார்ஹாதீநாஂ நராணாஂ லிங்கநாஶஂ ந வித்யேத்|

Adhikarana vyadhavidhiH (9-13) · Śloka 13

அத ஸாதாரணே காலே ஶுத்தஸம்போஜிதாத்மநஃ| தேஶே ப்ரகாஶோ பூர்வாஹ்ணே பிஷக்ஜாநூச்சபீடகஃ||௯|| யந்த்ரிதஸ்யோபவிஷ்டஸ்ய ஸ்விந்நாக்ஷஸ்ய முகாநிலைஃ| அங்குஷ்டமதிதே நேத்ரே தஷ்டௌ தஷ்ட்வோத்ப்லுதஂ மலம்||௧௦|| ஸ்வாஂ நாஸாஂ ப்ரேக்ஷமாணஸ்ய நிஷ்கம்பஂ மூர்த்நி தாரிதே| கஷ்ணாதர்தாங்குலஂ முக்த்வா ததாऽர்தார்தமபாங்கதஃ||௧௧|| தர்ஜநீமத்யமாங்குஷ்டைஃ ஶலாகாஂ நிஶ்சலஂ ததாம்| தைவச்சித்ரஂ நயேத்பார்ஶ்வாதூர்த்வமாமந்தயந்நிவ||௧௨|| ஸவ்யஂ தக்ஷிணஹஸ்தேந நேத்ரஂ ஸவ்யேந சேதரத்| வித்யேத்|௧௩|

ஸ௦-அதேதி மங்லார்தஃ| கதமங்கலஸ்ய ஶுத்தஸ்ய ததா ஸம்போஜிதாத்மந ஆதுரஸ்ய ஸாதரணே காலே ப்ரகாஶே தேஶே பூர்வாஹ்ணே ஜாநுதுல்யாஸநஸ்திதோ வைத்ய ஆதுரஸ்ய யந்த்ரிதஸ்யோபவிஷ்டஸ்ய, ததா ஸ்விந்நேऽக்ஷிணீ யஸ்ய தஸ்ய ஸ்விந்நாக்ஷஸ்ய| கைஃ ? முகவாயுபிஃ| ததாऽங்குஷ்டேந மலிதே நயநே ஸதி தஷ்டௌ மலமுத்ப்லுதஂ-உத்கதஂ தஷ்ட்வா, ஸ்வாஂ நாஸிகாஂ வீக்ஷமாணஸ்ய மூர்த்நி நிஷ்கம்பஂ தாரிதே ஸதி கஷ்ணமண்டலாதர்தாங்குலஂ ஹித்வாऽபாங்காச்சாங்குலசதுர்பாகஂ முக்த்வா தர்ஜநீமத்யமாங்குஷ்டைஃ ஶலாகாஂ நிஶ்சலஂ யதா பவதி ததா ததாஂ தைவச்சித்ரஸ்ய பார்ஶ்வஂ நயேத் ஊர்த்வமாலோடயந்நிவ| ஸவ்யஂ நேத்ரஂ தக்ஷிணகரேண, வாமேந ச ஹஸ்தேந தக்ஷிணமக்ஷி, வித்யேத்|

Adhikarana suviddhe sAntvanAdi (13-18) · Śloka 18

| ஸுவித்தே ஶப்தஃ ஸ்யாதருக் சாம்புலவஸ்ருதிஃ||௧௩|| ஸாந்த்வயந்நாதுரஂ சாநு நேத்ரஂ ஸ்தந்யேந ஸேசயேத்| ஶலாகாயாஸ்ததோऽக்ரேண நிர்லிகேண்ணேத்ரமண்டலம்||௧௪|| அபாதமாநஃ ஶநகைர்நாஸாஂ ப்ரதி நுதஂஸ்ததஃ| உச்சிங்கநாச்சாபஹரேத்தஷ்டிமண்தலகஂ கபம்||௧௫|| ஸ்திரே தோஷே சலே வாऽதி ஸ்வேதயேதக்ஷி பாஹ்யதஃ| அத தஷ்டேஷு ரூபேஷு ஶலாகாமாஹரேச்சநைஃ||௧௬|| கதாப்லுதஂ பிசுஂ தத்த்வா பத்தாக்ஷஂ ஶாயயேத்ததஃ| வித்தாதந்யேந பார்ஶ்வேந தமுத்தாநஂ த்வயோர்வ்யதே||௧௭|| நிவாதே ஶயநேऽப்யக்தஶிரஃபாதஂ ஹிதே ரதம்| |௧௮|

ஸ௦-ஸுவித்தே ஸதி ஶப்தஃ ஸ்யாத்| ததாऽருக் ஜலலவஸ்ய ச ஸ்ருதிஃ ஸ்யாத்| ஸாந்த்வயந் ரோகிணமநு-பஶ்சாத், நேத்ரஂ ஸ்தந்யேந ஸேசயேத்| ததஃ-அநந்தரஂ, ஶலாகாயா அக்ரேண தஷ்டிமண்டலஂ நிர்லிகேத்| கதம் ? அபீடயந்| ததா ஶநைர்நாஸாஂ ப்ரதி கபஂ நுதந்| தத உச்சிங்கநாச்ச தஷ்டிமண்டலகஂ கபஂ ஹரேத்| தோஷே சலே ஸ்திரே வா ஸத்யக்ஷிபாஹ்யதோऽதி ஸ்வேதயேத்| அநந்தரஂ ரூபேஷு-வஸ்துஷு, தஷ்டேஷு ஸத்ஸு ஶநைஃ ஶலாகாமார்கர்ஷேத்| ததோ கதாப்லுதஂ பிசுஂ தத்த்வா பட்டிகயா பத்தாக்ஷஂ வித்தாதந்யேந பார்ஶ்வேந ஶாயயேத்| த்வயோரக்ஷ்ணோர்வ்யதே ஸதி தமுத்தாநஂ நிவாதே ஶயநேऽப்யக்தஶிரஃ பாதஂ ஹிதே ரதஂ ஶாயயேத்|

Adhikarana suviddhe saptAhaM kShavathvAdiniShedhaH (18-19) · Śloka 19

| க்ஷவதுஂ காஸமுத்காரஂ ஷ்டீவநஂ பாநமம்பஸஃ||௧௮|| அதோமுகஸ்திதிஂ ஸ்நாநஂ தந்ததாவநபக்ஷணம்| ஸப்தாஹஂ நாசாரேத்ஸ்நேஹபீதவச்சாத்ர யந்த்ரணா||௧௯||

ஸ௦-க்ஷவத்வாதீந் ஸப்தாஹஂ நாசரேத்| அத்ர ச ஸ்நேஹபீத இவ யந்த்ரணா|

Adhikarana suviddhe shaktito la~gghanAdi (20-21) · Śloka 21

ஶக்திதோ லங்கயேத்ஸேகோ ருஜி கோஷ்ணேந ஸர்பிஷா| ஸவ்யோஷாமலகஂ வாட்யமஶ்நீயாத்ஸகதஂ த்ரவம்||௨௦|| விலேபீஂ வா த்ர்யஹாச்சாஸ்ய க்வாதைர்முக்த்வாऽக்ஷி ஸேசயேத்| வாதக்நைஃ ஸப்தமே த்வஹ்நி ஸர்வதைவாக்ஷி மோசயேத்||௨௧||

ஸ௦-ஶக்த்யநுஸாரேண ச தஂ லங்கயேத்| பீடாயாஂ ஸத்யாஂ கோஷ்ணேந கதேந ஸேகோ ஹிதஃ| ததா வ்யோஷாமலகயுக்தஂ வாட்யஂ த்ரவஂ ஸகதஂ த்ர்யஹஂ புஞ்ஜீத விலேபிகாஂ வா| த்ர்யஹாதந்தரஂ நயநஂ முக்த்வா க்வாதைர்வாதக்நைஃ ஸேவயேத்| ஸப்தமே து திநே ஸர்வதைவாக்ஷி மோசயேத்|

Adhikarana suviddhe sUkShmAdidarshananiShedhaH (22) · Śloka 22

யந்த்ரணாமநுருத்யேத தஷ்டேராஸ்தைர்யலாபதஃ| ரூபாணி ஸூக்ஷ்மதீப்தாநி ஸஹஸா நாவலோகயேத்||௨௨||

ஸ௦-தஷ்டேஶ்ச யந்த்ரணாஂ குர்யாத்| அதிஸூக்ஷ்மபாஸுராதீந் நேக்ஷேதேத்யர்தஃ| ஸ்தைர்யலாபோ யாவதக்ஷ்ணி ஸ்யாத்| ஸ்திரீபூதாயாமபி தஶி ஸூக்ஷ்மணி ரூபாணி பாஸுராணி ச ஸஹஸா நாவலோகயேத்|

Adhikarana vedhadoShe~ahitAcaraNe ca shophAdi (23) · Śloka 23

ஶோபராகருஜாதீநாமதிமந்தஸ்ய சோத்பவஃ| அஹிதைர்வேததோஷாச்ச யதாஸ்வஂ தாநுபாசரேத்||௨௩||

ஸ௦-அஹிதைராசரிதைஸ்ததா வேததோஷாச்ச ஶோபாதீநாமதிமந்தஸ்ய சோத்பூதிஃ| தாஂஶ்ச யதாயோகமுபக்ரமேத்|

Adhikarana rujArAgashamane dUrvAdilepaH (24) · Śloka 24

கல்கிதாஃ ஸகதா தூர்வாயவகைரிகஸாரிவாஃ| முகாலேபே ப்ரயோக்தவ்யா ருஜாராகோபஶாந்தயே||௨௪||

ஸ௦-தூர்வாதயஃ கல்கிதாஃ ஸகதா முகாலேபே ப்ரயோக்தவ்யா ரூக்ராகஶமாய|

Adhikarana rujArAgashamane tilAdilepaH (25) · Śloka 25

ஸஸர்ஷபாஸ்திலாஸ்தத்வந்மாதுலுங்கரஸாப்லுதாஃ| |௨௫|

ஸ௦-திலாஃ ஸர்ஷபயுக்தா பீஜபூரரஸாப்லுதாஃ பூர்வகுணாஃ|

Adhikarana rujArAgashamane payasyAdilepaH (25-26) · Śloka 26

| பயஸ்யாஸாரிவாபத்ரமஞ்ஜிஷ்டாமதுயஷ்டிபிஃ||௨௫|| அஜாக்ஷீரயுதைர்லேபஃ ஸுகோஷ்ணஃ ஶர்மகத்பரம்| |௨௬|

ஸ௦-பயஸ்யாதிபிஶ்சாகக்ஷீராந்விதைஃ ஸுகோஷ்ணோ லேபஃ பரஂ ஸுககத்|

Adhikarana rujArAgashamane rodhrAdishRutakShIrasyAshcyotanam (26-27) · Śloka 27

| ரோத்ரஸைந்தவமத்வீகாமதுகைஶ்சாகலஂ பயஃ||௨௬|| ஶதமாஶ்ச்யோதநஂ யோஜ்யஂ ருஜாராகவிநாஶநம்| |௨௭|

ஸ௦-ரோத்ராதிபிரஜாக்ஷீரஂ ஶதமாஶ்ச்யோதநே யோஜ்யஂ ருஜாதிஹத்|

Adhikarana rujArAgashamane madhukAdiSrRutakShIrasyAScyotanam (27) · Śloka 27

| மதுகோத்பலகுஷ்டைர்வ த்ராக்ஷாலாக்ஷாஸிதாந்விதைஃ||௨௭||

ஸ௦-மதுகாதிபிர்வா ஶதமஜாக்ஷீரமாஶ்ச்யோதநஂ ஹிதம்|

Adhikarana evamanupashame sirAmokShAdi (28-29) · Śloka 29

வாதக்நஸித்தே பயஸி ஶதஂ ஸர்பிஶ்சதுர்குணே| பத்மகாதிப்ரதீவாபஂ ஸர்வகர்மஸு ஶஸ்யதே||௨௮|| ஸிராஂ ததாऽநுபஶமே ஸ்நிக்தஸ்விந்நஸ்ய மோக்ஷயேத்| மந்தோக்தாஂ ச க்ரியாஂ குர்யாத்வேதே ரூடேऽஞ்ஜநஂ மது||௨௯||

ஸ௦-வாதக்நஶதே க்ஷீரே சதுர்குணே ஸர்பிஃ பத்மகாதிப்ரதீவாபஂ ஸர்வகர்மஸு ஶஸ்யதே| ஸஂ-ஏவமப்யநுபஶாந்தௌ ஸ்நிக்தஸ்விந்நஸ்ய ஸிராஂ மோக்ஷயேத்| மந்தோக்தஂ சோபக்ரமஂ யுஞ்ஜீத| வேதே ரூடே ஸதி மத்வஞ்ஜநஂ ஹிதம்|

Adhikarana viddhe~akShNi ADhakyAdivartiH (30) · Śloka 30

ஆடகீமூலமரிசஹரிதாலரஸாஞ்ஜநைஃ| வித்தேऽக்ஷ்ணி ஸகுடா வர்திர்யோஜ்யா திவ்யாம்புபேஷிதா||௩௦||

ஸ௦-ஆடக்யாதிபிஃ ஸகுடா வர்திர்திவ்யாம்புபிஷ்டா வித்தே நயநே யோஜ்யா|

Adhikarana viddhe~akShNi jAtyAdi piNDA~jjanam (31-32) · Śloka 32

ஜாதீஶிரீஷதவமேஷவிஷாணிபுஷ்ப வைடூர்யமௌக்திகபலஂ பயஸா ஸுபிஷ்டம்| ஆஜேந தாம்ரமமுநா ப்ரதநு ப்ரதிக்தஂ ஸப்தாஹதஃ புநரிதஂ பயஸைவ பிஷ்டம்||௩௧|| பிண்டாஞ்ஜநஂ ஹிதமநாதபஶுஷ்கமக்ஷ்ணி வித்தே ப்ரஸாதஜநநஂ பலகச்ச தஷ்டேஃ| - |௩௨|

ஸ௦-ஜாத்யாதிகமஜாக்ஷீரேண ஶ்லக்ஷ்ணபிஷ்டமேதேந ச தாம்ரஂ ப்ரதநு ப்ரதிக்தஂ ஸப்தாஹாத்புநரஜாக்ஷீரேண சைதத் பிஷ்டஂ பிண்டாஞ்ஜநஂ சாயாஶுஷ்கஂ வித்தே நயநே ப்ரஸாதநஂ ஹிதம்| தஷ்டேஶ்ச பலகத்|

Adhikarana viddhe~akShNi srotojAdi piNDA~jjanam (14) · Śloka 14

- | ஸ்ரோதோஜவித்ருமஶிலாம்புதிபேநதீக்ஷ்ணை- ரஸ்யைவ துல்யமுதிதஂ குணகல்பநாபிஃ||௩௨|| இதி ஶ்ரீவைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸூநுஶ்ரீமத்வாக்படவிரசிதா- யாமஷ்டாங்கஹதயஸஂஹிதாயாஂ ஷஷ்டே உத்தரஸ்தாநே லிங்கநாஶப்ரதிஷேதோ நாம சது ர்தஶோऽத்யாயஃ||௧௪||

ஸ௦-ஸ்ரோதோஜாதிபிரஜாக்ஷீரபிஷ்டைஃ பிண்டாஞ்ஜநஂ பூர்வவதிதி| வஸந்ததிலகஂ(கே) வத்தம்(த்தே)| இதி ஶ்ரீமகாங்கதத்தபுத்ரஶ்ரீமதருணதத்தவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதயடீகாயாஂ ஸர்வாங்கஸுந்தராக்யாயாஂ ஷஷ்டே உத்தரஸ்தாநே லிங்கநாஶப்ரதிஷேதோ நாம சதுர்தஶோऽத்யாயஃ ஸமாப்தஃ|| ௧௪||