26. sadyōvranapratiṣēdhādhyāyaḥ

Adhikarana adhyAyopakramaH · Śloka

ವ್ರಣಪ್ರಕ್ರಮಾತ್ ಸದ್ಯೋವ್ರಣಪ್ರತಿಷೇಧಂ ವ್ಯಾಚಿಖ್ಯಾಸುರಾಹ-

Adhikarana sadyovraNapratiShedhAdhyAyaH,sadyovraNAnAM kAraNam (2-1) · Śloka 1

ಅಥಾತಃ ಸದ್ಯೋವ್ರಣಪ್ರತಿಷೇಧಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ| (ಗದ್ಯಸೂತ್ರೇ|೨| ) ಸದ್ಯೋವ್ರಣಾ ಯೇ ಸಹಸಾ ಸಮ್ಭವನ್ತ್ಯಭಿಘಾತತಃ| ಅನನ್ತೈರಪಿ ತೈರಙ್ಗಮುಚ್ಯತೇ ಜುಷ್ಟಮಷ್ಟಧಾ||೧||

ಸ೦-ಅಭಿಘಾತಾತ್ಸಹಸೈವ ಯೇ ಸದ್ಯೋವ್ರಣಾ ಜಾಯನ್ತೇ, ಅಸಙ್ಖ್ಯೈರಪಿ ತೈರ್ವ್ರಣೈಃ ಶರೀರಂ ಜುಷ್ಟಮಷ್ಟಧಾ ಕಥ್ಯತೇ|

Adhikarana sadyo aShTau bhedA dhRuShTAdayaH (2) · Śloka 2

ತಾನೇವಾಷ್ಟೌ ಪ್ರಕಾರಾನಾಹ ಘೃಷ್ಟಾವಕೃತ್ತವಿಚ್ಛಿನ್ನಪ್ರವಿಲಮ್ಬಿತಪಾತಿತಮ್| ವಿದ್ಧಂ ಭಿನ್ನಂ ವಿದಲಿತಂ|೨|

ಸ೦-ಘೃಷ್ಟೇತ್ಯಾದಿ|

Adhikarana 1 dhRuShTasya lakShaNam 2 avakRuttasya lakShaNam 3 vicchinnasya lakShaNam 4 pravilambitasya lakShaNam 5 pAtitasya lakShaNam 6 viddhasya lakShaNam 7 bhinnasya lakShaNam 8 vidalitasya lakShaNam (2-5) · Śloka 5

ಅಥೈಷಾಮೇವ ಲಕ್ಷಣಾನ್ಯಾಹ | ತತ್ರ ಘೃಷ್ಟಂ ಲಸೀಕಯಾ||೨|| ರಕ್ತಲೇಶೇನ ವಾ ಯುಕ್ತಂ ಸಪ್ಲೋಷಂ ಛೇದನಾತ್ ಸ್ರವೇತ್| ಅವಗಾಢಂ ತತಃ ಕೃತ್ತಂ, ವಿಚ್ಛಿನ್ನಂ ಸ್ಯಾತ್ತತೋಽಪಿ ಚ||೩|| ಪ್ರವಿಲಮ್ಬಿ ಸಶೇಷೇಽಸ್ಥ್ನಿ, ಪತಿತಂ ಪಾತಿತಂ ತನೋಃ| ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಸ್ಯಶಲ್ಯವಿದ್ಧಂ ತು ವಿದ್ಧಂ ಕೋಷ್ಠವಿವರ್ಜಿತಮ್||೪|| ಭಿನ್ನಮನ್ಯದ್ವಿದಲಿತಂ ಮಜ್ಜರಕ್ತಪರಿಪ್ಲುತಮ್| ಪ್ರಹಾರಪೀಡನೋತ್ಪೇಷಾತ್ ಸಹಾಸ್ಥ್ನಾ ಪೃಥುತಾಂ ಗತಮ್||೫||

ಸ೦-ತೇಷು ಮಧ್ಯೇ ಘೃಷ್ಟಂ ಲಸೀಕಯಾ ರಕ್ತಲೇಶೇನ ವಾ ಯುಕ್ತಂ ಸ್ರವೇತ್, ಛೇದನಾತ್ ಸಪ್ಲೋಷಮ್| ತಸ್ಮಾದವಗಾಢಮವಕೃತ್ತಂ ಸ್ಯಾತ್| ತತೋಽಪ್ಯವಗಾಢತರಂ ವಿಚ್ಛಿನ್ನಂ ಸ್ಯಾತ್| ಪ್ರವಿಲಮ್ಬಿ ಸಶೇಷಾಸ್ಥಿ ಯತ್| ಪತಿತಂ ಯಚ್ಛರೀರಾತ್ ತತ್ ಪಾತಿತಂ ಸ್ಯಾತ್| ಸೂಕ್ಷ್ಮಮುಖಶಲ್ಯವಿದ್ಧಂ ಯತ್ತತ್ ವಿದ್ಧಂ ಕ್ಥ್ಯತೇ ಕೋಷ್ಠವಿವರ್ಜಿತಮ್| ಅನ್ಯತ್ ಕೋಷ್ಠೇ ಯದ್ವಿದ್ಧಂ ತದ್ಭಿನ್ನಮುಚ್ಯತೇ| ವಿದಲಿತಂ ತದ್ ಗದ್ಯತೇ ಯನ್ಮಜ್ಜರಕ್ತಪರಿಪ್ಲುತಂ ಪ್ರಹಾರಾದಿಭಿಃ ಸಹಾಸ್ಥ್ನಾ ಪೃಥುತಾಂ ಗತಮ್|

Adhikarana sadyovraNacikitsA sadyovraNe tIvramyahe yaShTIShTa tena secanam sadyo balAtailena vA punaH punaH secanam (6) · Śloka 6

ಸದ್ಯಃ ಸದ್ಯೋವ್ರಣಂ ಸಿಞ್ಚೇದಥ ಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಸರ್ಪಿಷಾ| ತೀವ್ರವ್ಯಥಂ ಕವೋಷ್ಣೇನ ಬಲಾತೈಲೇನ ವಾ ಪುನಃ||೬||

ಸ೦-ಅಥ ಏವಂ ವ್ರಣಸ್ವರೂಪತಾಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ, ಸದ್ಯ ಏವೇತಿ ಸದ್ಯೋವ್ರಣಂ ತೀವ್ರವ್ಯಥಂ ಮಧುಯಷ್ಟೀಘೃತೇನ ಕೋಷ್ಣೇನ ಸಿಞ್ಚೇತ್| ಬಲಾತೈಲೇನ (ಹೃ.ಶಾ.ಅ. ೨/೪೭) ವಾ ಕೋಷ್ಣೇನ ಪುನಃ ಪುನಃ ಸಿಞ್ಚೇತ್|

Adhikarana sadyo kShatoShmaNaH shAntaye kaShAyAdayolepAdayaH (7) · Śloka 7

ಕ್ಷತೋಷ್ಮಣೋ ನಿಗ್ರಹಾರ್ಥಂ ತತ್ಕಾಲಂ ವಿಸೃತಸ್ಯ ಚ| ಕಷಾಯಶೀತಮಧುರಸ್ನಿಗ್ಧಾ ಲೇಪಾದಯೋ ಹೇತಾಃ||೭||

ಸ೦-ಕ್ಷತೋಷ್ಮಣಶ್ಚ ಶಾನ್ತಯೇ ತತ್ಕಾಲನಿರ್ಗತಸ್ಯ ಚ ಕಷಾಯಾದಯೋ ಲೇಪಾದ್ಯಾಃ ಶಸ್ಯನ್ತೇ|

Adhikarana sadyo Ayate sandhAnArthaM madhusarpiH,sadyo Ayate pittandhIshcha shItAH kriyAH (8) · Śloka 8

ಸದ್ಯೋವ್ರಣೇಷ್ವಾಯತೇಷು ಸನ್ಧಾನಾರ್ಥಂ ವಿಶೇಷತಃ| ಮಧುಸರ್ಪಿಶ್ಚ ಯುಞ್ಜೀತ ಪಿತ್ತಘ್ನೀಶ್ಚ ಹಿಮಾಃ ಕ್ರಿಯಾಃ||೮||

ಸ೦-ಸದ್ಯೋವ್ರಣೇಷ್ವಾಯತೇಷು ಸನ್ಧಾನಾಱ್ಥಂ ವಿಶೇಷೇಣ ಮಾಕ್ಷಿಕಂ ಸಘೃತಂ ಯುಞ್ಜೀತ| ತಥಾ ಪಿತ್ತಘ್ನೀಶ್ಚ ಶೀತಾಃ ಕ್ರಿಯಾ ಹಿತಾಃ|

Adhikarana sadyo sasaMramme shodhanAdi dhRuShTe (9) · Śloka 9

ಸಸಂರಮ್ಭೇಷು ಕರ್ತವ್ಯಮೂರ್ಧ್ವಂ ಚಾಧಶ್ಚ ಶೋಧನಮ್| ಉಪವಾಸೋ ಹಿತಂ ಭುಕ್ತಂ ಪ್ರತತಂ ರಕ್ತಮೋಕ್ಷಣಮ್||೯||

ಸ೦-ಸಸಂರಮ್ಭೇಷು ವ್ರಣೇಷೂರ್ಧ್ವಮಧಶ್ಚ ಶೋಧನಂ ಕಾರ್ಯಮ್| ತಥೋಪವಾಸೋ ವಿಧಾತವ್ಯಃ| ಅವಸ್ಥಾವಶಾತ್ ಪೂರ್ವೋಕ್ತಂ ಭೋಜನಂ ಹಿತಮ್| ತಥಾ ಪ್ರತತಂ ರಕ್ತಸ್ರಾವಣಂ ಹಿತಮ್|

Adhikarana eSha vidhiH (10) · Śloka 10

ಘೃಷ್ಟೇ ವಿದಲಿತೇ ಚೈಷ ಸುತರಾಮಿಷ್ಯತೇ ವಿಧಿಃ| ತಯೋರ್ಹ್ಯಲ್ಪಂ ಸ್ರವತ್ಯಸ್ರಂ ಪಾಕಸ್ತೇನಾಶು ಜಾಯತೇ||೧೦||

ಸ೦-ಘೃಷ್ಟೇ ವಿದಲಿತೇ ಚ ಏಷಾ ಪೂರ್ವೋಕ್ತಾ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಇಷ್ಯತೇ| ಯಸ್ಮಾತ್ತಯೋಃ-ಘೃಷ್ಟವಿದಲಿತಯೋಃ, ಅಸ್ರಮಲ್ಪಂ ಸ್ರವತಿ| ತೇನ ಚ ಕಾರೇಣೇನ ತಯೋರಾಶು ಶೀಘ್ರಂ ಪಾಕೋ ಜಾಯತೇ|

Adhikarana anyatra vikShate snehapAnAdi (11-12) · Śloka 12

ಅತ್ಯರ್ಥಮಸ್ರಂ ಸ್ರವತಿ ಪ್ರಾಯಶೋಽನ್ಯತ್ರ ವಿಕ್ಷತೇ| ತತೋ ರಕ್ತಕ್ಷಯಾದ್ವಾಯೌ ಕುಪಿತೇಽತಿರುಜಾಕರೇ||೧೧|| ಸ್ನೇಹಪಾನಪರೀಷೇಕಸ್ವೇದಲೇಪೋಪನಾಹನಮ್| ಸ್ನೇಹಬಸ್ತಿಂ ಚ ಕುರ್ವೀತ ವಾತಘ್ನೌಷಧಸಾಧಿತಮ್||೧೨||

ಸ೦-ಅನ್ಯತ್ರ ವಿಕ್ಷತೇ ಬಾಹುಲ್ಯೇನ ಬಹು ರಕ್ತಂ ಸ್ರವತಿ| ನ ಚ ಪಾಕಂ ಯಾತಿ| ಅನನ್ತರಮತ್ಯನ್ತರಕ್ತಸ್ರಾವಾತ್ ಪವನೇ ಕುಪಿತೇಽತಿರುಜಾಕರೇ ಸತಿ ಸ್ನೇಹಪಾನಾದಿಕಂ ಸ್ನೇಹಬಸ್ತಿಂ ಚ ವಾತಹರೌಷಧಸಾಧಿತಂ ಕುರ್ವೀತ|

Adhikarana sadyovraNe iti sAptAhikovidhiH ,sadyo anantaraM pUrvoktovidhiH (13) · Śloka 13

ಇತಿ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕಃ ಪ್ರೋಕ್ತಃ ಸದ್ಯೋವ್ರಣಹಿತೋ ವಿಧಿಃ| ಸಪ್ತಾಹಾದ್ಗತವೇಗೇ ತು ಪೂರ್ವೋಕ್ತಂ ವಿಧಿಮಾಚರೇತ್||೧೩||

ಸ೦-ಇತಿ-ಏವಂ, ಸಾಪ್ತಾಹಿಕಃ ಸದ್ಯೋವ್ರಣಹಿತೋ ವಿಧಿರುಕ್ತಃ| ಸಪ್ತಾಹೇನ ನಿವೃತ್ತ ಇತಿ "ಪ್ರಾಗ್ವಹತೇಷ್ಠಕ್" ಇತಿ ಠಕ್| ಸಪ್ತಾಹಾದೂರ್ಧ್ವಂ ಗತಕ್ಷೋಭೇ ಸತಿ ಪೂರ್ವೋಕ್ತಂ ವಿಧಿಂ-ವ್ರಣಪ್ರತಿಷೇಧೋಕ್ತಂ, ಕುರ್ಯಾತ್|

Adhikarana sadyo idaM sAmAnyakarmaM (14) · Śloka 14

ಪ್ರಾಯಃ ಸಾಮಾನ್ಯಕರ್ಮೇದಂ ವಕ್ಷ್ಯತೇ ತು ಪೃಥಕ್ಪೃಥಕ್| |೧೪|

ಸ೦-ಪ್ರಾಯೋ ಬಾಹುಲ್ಯೇನ ಸದ್ಯೋವ್ರಣ ಏತತ್ಸಾಮಾನ್ಯಂ ಕರ್ಮ| ಸ೦-ಪೃಥಕ್ಪೃಥಗ್ ವಿಶೇಷೇಣ ಕರ್ಮ ಭಣಿಷ್ಯತೇ|

Adhikarana dhRuShTe vraNe cUrNAni (14) · Śloka 14

| ಘೃಷ್ಟೇ ರುಜಂ ನಿಗೃಹ್ಯಾಶು ವ್ರಣೇ ಚೂರ್ಣಾನಿ ಯೋಜಯೇತ್||೧೪||

ಸ೦-ಘೃಷ್ಟೇ ವ್ರಣೇ ಪೀಡಾಂ ಪ್ರಾಗುಪಶಮಯ್ಯ ಚೂರ್ಣಾನಿ ಯೋಜಯೇತ್|

Adhikarana avakRutte vraNe kalkAdIni (15) · Śloka 15

ಕಲ್ಕಾದಿನ್ಯವಕೃತ್ತೇ ತು| |೧೫|

ಸ೦-ಅವಕೃತ್ತೇ ಪುನರ್ವ್ರಣೇ ಕಲ್ಕಾದೀನಿ ಯೋಜಯೇತ್|

Adhikarana vicchinne pravilambini casIvanaMbandhanaMpIDanaM ca (15) · Śloka 15

ವಿಚ್ಛಿನ್ನಪ್ರವಿಲಮ್ಬಿನೋಃ| ಸೀವನಂ ವಿಧಿನೋಕ್ತೇನ ಬನ್ಧನಂ ಚಾನು ಪೀಡನಮ್||೧೫||

ಸ೦-ವಿಚ್ಛಿನ್ನೇ ಪ್ರವಿಲಮ್ಬನಿ ಚ ವ್ರಣೇ ಸೀವನಂ ಪೂರ್ವೋಕ್ತೇನ ವಿಧಾನೇನ, ತಥಾ ಬನ್ಧನಂ ಪೀಡನಂ ಚ ಪಶ್ಚಾದ್ ಯೋಜಯೇತ್|

Adhikarana sphuTitanetrasyAsAdhyatvam,asphuTitalambini netre yathA sthAnAniveshanAdi asphutisarvanetrAbhidhAtajit yaShTacAdivkamAjaM dhRutam (16-18) · Śloka 18

ಅಸಾಧ್ಯಂ ಸ್ಫುಟಿತಂ ನೇತ್ರಮದೀರ್ಣಂ ಲಮ್ಬತೇ ತು ಯತ್| ಸನ್ನಿವೇಶ್ಯ ಯಥಾಸ್ಥಾನಮವ್ಯಾವಿದ್ಧಸಿರಂ ಭಿಷಕ್||೧೬|| ಪೀಡಯೇತ್ ಪಾಣಿನಾ ಪದ್ಮಪಲಾಶಾನ್ತರಿತೇನ ತತ್| ತತೋಽಸ್ಯ ಸೇಚನೇ ನಸ್ಯೇ ತರ್ಪಣೇ ಚ ಹಿತಂ ಹವಿಃ||೧೭|| ವಿಪಕ್ವಮಾಜಂ ಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಜೀವಕರ್ಷಭಕೋತ್ಪಲೈಃ| ಸಪಯಸ್ಕೈಃ ಪರಂ ತದ್ವಿ ಸರ್ವನೇತ್ರಾಭಿಘಾತಜಿತ್||೧೮||

ಸ೦-ಸ್ಫುಟಿತಂ ಲೋಚನಮಸಾಧ್ಯಮ್| ಅಸ್ಫುಟಿತಂ ತು ಯನ್ನೇತ್ರಮವದೀರ್ಣಂಲಮ್ಬತೇ, ತತ್ ಸ್ವೇ ಸ್ಥಾನೇ ಸನ್ನಿವೇಶ್ಯಾವ್ಯಾವಿಧಸಿರಂ ಪದ್ಮಪತ್ರಾನ್ತರಿತೇನ ಹಸ್ತೇನ ಪೀಡಯೇತ್| ಅನನ್ತರಮಸ್ಯಾತುರಸ್ಯ ಘೃತಂ ಛಾಗಂ ಸಕ್ಷೀರೈರ್ಯಷ್ಟ್ಯಾದಿಭಿಃ ಕಲ್ಕೈಃ ಪಕ್ವಂ ಸೇಚನಾದೌ ಹಿತಮ್| ಯತಸ್ತದ್ ಘೃತಂ ಪರಂ ಸರ್ವನೇತ್ರಾಭಿಘಾತಜಿತ್|

Adhikarana avasanne netre galapIDAdi,avasanne kShatanetrava~jja kriyA (19) · Śloka 19

ಗಲಪೀಡಾಽವಸನ್ನೇಽಕ್ಷ್ಣಿ ವಮನೋತ್ಕಾಸನಕ್ಷವಾಃ| ಪ್ರಾಣಾಯಮೋಽಥವಾ ಕಾರ್ಯಃ ಕ್ರಿಯಾ ಚ ಕ್ಷತನೇತ್ರವತ್||೧೯||

ಸ೦-ಗಲಪೀಡನಮವಸನ್ನೇ ನೇತ್ರೇ ವಮನಾದಯಃ ಕಾರ್ಯಾಃ, ಪ್ರಾಣಾಯಾಮೋ ವಾ| ತಥಾ ಕ್ಷನೇತ್ರಕ್ರಿಯಾ ಚಾತ್ರ ಹಿತಾ|

Adhikarana karNe sthAnAccyute tailena pUraNam (20) · Śloka 20

ಕರ್ಣೇ ಸ್ಥಾನಾಚ್ಚ್ಯುತೇ ಸ್ಯೂತೇ ಶ್ರೋತಸ್ತೈಲೇನ ಪೂರಯೇತ್| |೨೦|

ಸ೦-ಕರ್ಣೇ ಸ್ಥಾನಾದ್ ಭ್ರಷ್ಟೇ ಸ್ಯೂತೇ ಸತಿ ತೈಲೇನ ಶ್ರೋತಃ ಪೂರಯೇತ್|

Adhikarana kRukATiyAM chinnAyAM sIvanAdi,kRukA Ajena sarpiShA pariShekaHkRukA uShNAno~annAni bhu~jjItakRukA tuyantritaH svapyAt (20-22) · Śloka 22

| ಕೃಕಾಟಿಕಾಯಾಂ ಛಿನ್ನಾಯಾಂ ನಿರ್ಗಚ್ಛತ್ಯಪಿ ಮಾರುತೇ||೨೦|| ಸಮಂ ನಿವೇಶ್ಯ ಬಧ್ನೀಯಾತ್ ಸ್ಯೂತ್ವಾ ಶೀಘ್ರಂ ನಿರನ್ತರಮ್| ಆಜೇನ ಸರ್ಪಿಷಾ ಚಾತ್ರ ಪರಿಷೇಕಃ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ||೨೧|| ಉತ್ತಾನೋಽನ್ನಾನಿ ಭುಞ್ಜೀತ, ಶಯೀತ ಚ ಸುಯನ್ತ್ರಿತಃ| |೨೨|

ಸ೦-ಕೃಕಾಟಿಕಾಯಾಂ ಛಿನ್ನಾಯಾಂ ವಾತೇಽಪಿ ನಿರ್ಯಾತೇ ಸತಿ ಸಮಂ ಸ್ಥಾಪಯಿತ್ವಾ ಸ್ಯೂತ್ವಾ ಚ ನಿರನ್ತರಂ ಶೀಘ್ರಂ ಬಧ್ನೀಯಾತ್| ಅತ್ರಾಜೇನ ಘೃತೇನ ಚ ಪರಿಷೇಕಃ ಶ್ರೇಷ್ಠಃ| ಉತ್ತಾನಾಃ ಸನ್ ಭೋಜನಂ ಭುಞ್ಜೀತ| ಸುಯನ್ತ್ರಿತಶ್ಚ ಸ್ವಪ್ಯಾತ್|

Adhikarana shAkAsu tiryaksthe dhAte sIvanAdi (22-23) · Śloka 23

| ಘಾತಂ ಶಾಖಾಸು ತಿರ್ಯಕ್ಸ್ಥಂ ಗಾತ್ರೇ ಸಮ್ಯಙ್ನಿವೇಶಿತೇ||೨೨|| ಸ್ಯೂತ್ವಾ ವೇಲ್ಲಿತಬನ್ಧೇನ ಬಧ್ನೀಯಾದ್ಧನವಾಸಸಾ| ಚರ್ಮಣಾ ಗೋಷ್ಫಣಾಬನ್ಧಃ ಕಾರ್ಯಶ್ಚಾಸಙ್ಗತೇ ವ್ರಣೇ||೨೩||

ಸ೦-ಶಾಖಾಸು ಹತಮಾತುರಂ ತಿರ್ಯಕ್ಸ್ಥಿತಂ ಶರೀರೇ ಸಮ್ಯಕ್ಸ್ಥಾಪಿತೇ ಸ್ಯೂತ್ವಾ ವೇಲ್ಲಿತಬನ್ಧೇನ ಘನೇನ ವಾಸಸಾ ಬಧ್ನೀಯಾತ್| ಅಸಙ್ಗತೇ ವ್ರಣೇ ಚರ್ಮಣಾ ಗೋಷ್ಫಣಾಬನ್ಧೋ ವಿಧೇಯಃ|

Adhikarana vilambimuShkasya sIvanAdi (24-25) · Śloka 25

ಪಾದೌ ವಿಲಮ್ಬಿಮುಷ್ಕಸ್ಯ ಪ್ರೋಕ್ಷ್ಯ ನೇತ್ರೇ ಚ ವಾರಿಣಾ| ಪ್ರವೇಶ್ಯ ವೃಷಣೌ ಸೀವ್ಯೇತ್ ಸೇವನ್ಯಾ ತುನ್ನಸಂಜ್ಞಯಾ||೨೪|| ಕಾರ್ಯಶ್ಚ ಗೋಷ್ಫಣಾಬನ್ಧಃ ಕಟ್ಯಾಮಾವೇಶ್ಯ ಪಟ್ಟಕಮ್| ಸ್ನೇಹಸೇಕಂ ನ ಕುರ್ವೀತ ತತ್ರ ಕ್ಲಿದ್ಯತಿ ಹಿ ವ್ರಣಃ||೨೫||

ಸ೦-ವಿಲಮ್ಬುಮುಷ್ಕಸ್ಯ ಪಾದೌ ನೇತ್ರೇ ಚ ವಾರಿಣಾ ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ವೃಷಣೌ ಪ್ರವೇಶ್ಯ ಸೀವ್ಯೇತ್| ಕಥಮ್ ? ತುನ್ನಸಂಜ್ಞಯಾ ಸೇವನ್ಯಾ| ತಥಾ ಕಟ್ಯಾಂ ಪಟ್ಟಕಮಾಸಜ್ಯ ಗೋಷ್ಫಣಾಬನ್ಧಂ ಕುರ್ಯಾತ್| ಸ್ನೇಹಸೇಕಂ ನ ಕುರ್ವೀತ| ಯತಃ ಸ್ನೇಹಸೇಕೇ ಸತ್ಯಸ್ಮಿನ್ ವ್ರಣಃ ಕ್ಲಿದ್ಯತಿ|

Adhikarana vilambi kAlAnusAryAditailenaropaNam (26) · Śloka 26

ಕಾಲಾನುಸಾರ್ಯಗುರ್ವೇಲಾಜಾತೀಚನ್ದನಪರ್ಪಟೈಃ| ಶಿಲಾದಾರ್ವ್ಯಮೃತಾತುತ್ಥೈಃ ಸಿದ್ಧಂ ತೈಲಂ ಚ ರೋಪಣಮ್||೨೬||

ಸ೦-ಕಾಲಾನುಸಾರ್ಯಾದಿಭಿಃ ಕಲ್ಕಿತೈಃ ಪಕ್ವಂ ತೈಲಂ ವೃಷಣಯೋ ರೋಪಣಮ್|

Adhikarana niHsheShataH cchinnAyAM shAkhAyAM tailAna dgdhvA koshabandhanAdi (27) · Śloka 27

ಛಿನ್ನಾಂ ನಿಃಶೇಷತಃ ಶಾಖಾಂ ದಗ್ಧ್ವಾ ತೈಲೇನ ಯುಕ್ತಿತಃ| ಬಧ್ನೀಯಾತ್ ಕೋಶಬನ್ಧೇನ ತತೋ ವ್ರಣವದಾಚರೇತ್||೨೭||

ಸ೦-ನಿಃಶೇಷೇಣ ಛಿನ್ನಾಂ ಶಾಖಾಂ ದಗ್ಧ್ವಾ ತೈಲೇನ ಯುಕ್ತ್ಯಾ ಕೋಶಬನ್ಧೇನ ಬಧ್ನೀಯಾತ್| ಅನನ್ತರಂ ವ್ರಣಮಿವಾಚರೇತ್|

Adhikarana viddhe shalyAhrate vraNavat kriyA (28) · Śloka 28

ಕಾರ್ಯಾ ಶಲ್ಯಾಹೃತೇ ವಿದ್ಧೇ ಭಙ್ಗಾದ್ವಿದಲಿತೇ ಕ್ರಿಯಾ| |೨೮|

ಸ೦-ವಿದ್ಧೇ ಶಲ್ಯಾಹೃತೇ ಸತಿ ಭಙ್ಗಾದ್ವಿದಲಿತೇ ಕ್ರಿಯಾ ಕಾರ್ಯಾ|

Adhikarana vidalite shalye~apahrate vraNavat kriyA,vidalite bha~ggavat kriyA shirasaH shalye~aparate bAlavartipraveshanAdi (28-29) · Śloka 29

| ಶಿರಸೋಽಪಹೃತೇ ಶಲ್ಯೇ ವಾಲವರ್ತಿಂ ಪ್ರವೇಶಯೇತ್||೨೮|| ಮಸ್ತುಲುಙ್ಗಸ್ರುತೇಃ ಕ್ರುದ್ಧೋ ಹನ್ಯಾದೇನಂ ಚಲೋಽನ್ಯಥಾ| ವ್ರಣೇ ರೋಹತಿ ಚೈಕೈಕಂ ಶನೈರಪನಯೇತ್ಕಚಮ್||೨೯||

ಸ೦-ಶಿರಸಃ ಶಲ್ಯೇ ನಿಪತಿತೇ ಸತಿ ವಾಲವರ್ತಿಂ ಪ್ರವೇಶಯೇತ್| ಅನ್ಯಥಾ-ವಾಲವರ್ತೇರಪ್ರವೇಶಾತ್, ಮಸ್ತುಲುಙ್ಗಸ್ರಾವಾದ್ವಾಯುಃ ಋದ್ಧಃ ಏನಂ- ವ್ರಣಿನಂ, ಹನ್ಯಾತ್| ವ್ರಣೇ ರೋಹತಿ ಸತ್ಯೇಕೈಕಂ ಕಚಂ ಶನೈರ್ನಯೇತ್|

Adhikarana mastulu~ggastrutou mastiShkabhakShaNam (30) · Śloka 30

ಆಚರಮೋಚ್ಛ್ವಾಸಾದಾತುರಂ ಸಮುಪಾಚರೇದಿತಿ ವಚನಾನ್ಮಸ್ತುಲುಙ್ಗಸ್ರುತಾವಪ್ಯುಪಕ್ರಮಮಾಹ ಮಸ್ತುಲುಙ್ಗಸ್ರುತೌ ಖಾದೇನ್ಮಸ್ತಿಷ್ಕಾನನ್ಯಜೀವಜಾನ್| |೩೦|

ಸ೦-ಮಸ್ತುಲುಙ್ಗಸ್ಯ-ಮಜ್ಜಾಖ್ಯಸ್ಯ, ಸ್ರುತಾವನ್ಯಜೀವಜಾನ್ ಮಸ್ತಿಷ್ಕಾನ್ ಖಾದೇತ್|

Adhikarana hratashalye~a~gge snehavartiH (30) · Śloka 30

| ಶಲ್ಯೇ ಹೃತೇಽಙ್ಗಾದನ್ಯಸ್ಮಾತ್ಸ್ನೇಹವರ್ತಿಂ ನಿಧಾಪಯೇತ್||೩೦||

ಸ೦-ಅಙ್ಗಾದನ್ಯಸ್ಮಾಚ್ಛಲ್ಯೇ ಹೃತೇ ಸತಿ ತತ್ರ ವ್ರಣೇ ಸ್ನೇಹವರ್ತಿಂ ನಿಧಾಪಯೇತ್|

Adhikarana vraNe dUrAvagADhAdau cakratai lena secanam (31) · Śloka 31

ದೂರಾವಗಾಢಾಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಸ್ಯಾ ಯೇ ವ್ರಣಾಃ ಸ್ರುತಶೋಣಿತಾಃ| ಸೇಚಯೇಚ್ಚಕ್ರತೈಲೇನ ಸೂಕ್ಷ್ಮನೇತ್ರಾರ್ಪಿತೇನ ತಾನ್||೩೧||

ಸ೦-ಯೇ ವ್ರಣಾ ದೂರಾವಗಾಢಾದಿಗುಣಾಸ್ತಾಂಶ್ಚಕ್ರತೈಲೇನ-ಕೋಹ್ಲಕಾದ್ಯುದ್ಭವೇನ ತೈಲೇನ, ಸೇಚಯೇತ್| ಕಿಮ್ಭೂತೇನ ? ಸೂಕ್ಷ್ಮನೇತ್ರೇಣಾರ್ಪಿತೇನ-ಕ್ಷಿಪ್ತೇನ|

Adhikarana bhinnakoShThasya raktapUrNasya lakShaNam (32-33) · Śloka 33

ಭಿನ್ನೇ ಕೋಷ್ಠೇಽಸೃಜಾ ಪೂರ್ಣೇ ಮೂರ್ಚ್ಛಾಹೃತ್ಪಾರ್ಶ್ವವೇದನಾಃ| ಜ್ವರೋ ದಾಹಸ್ತೃಡಾಧ್ಮಾನಂ ಭಕ್ತಸ್ಯಾನಭಿನನ್ದನಮ್||೩೨|| ಸಙ್ಗೋ ವಿಣ್ಮೂತ್ರಮರುತಾಂ ಶ್ವಾಸಃ ಸ್ವೇದೋಽಕ್ಷಿರಕ್ತತಾ| ಲೋಹಗನ್ಧಿತ್ವಮಾಸ್ಯಸ್ಯ ಸ್ಯಾದ್ ಗಾತ್ರೇ ಚ ವಿಗನ್ಧತಾ||೩೩||

ಸ೦-ಭಿನ್ನೇ ಕೋಷ್ಠೇ ರಕ್ತೇನ ಪೂರ್ಣೇ ಸತಿ ಮೂರ್ಚ್ಛಾದ್ಯಾಃ ಸ್ಯುಃ|

Adhikarana bhinnakoShThasya AmAshayastharudhirasya (34) · Śloka 34

ಆಮಾಶಯಸ್ಥೇ ರುಧಿರೇ ರುಧಿರಂ ಛರ್ದಯತ್ಯಪಿ| ಆಧ್ಮಾನೇನಾತಿಮಾತ್ರೇಣ ಶೂಲೇನ ಚ ವಿಶಸ್ಯತೇ||೩೪||

ಸ೦-ಆಮಾಶಯಸ್ಥೇ ರುಧಿರೇ ರಕ್ತಮುದ್ವಮತ್ಯಪ್ಯಾಧ್ಮಾನೇನಾತಿಮಾತ್ರೇಣ ಶೂಲೇನ ಚ ವಿಶಸ್ಯತೇ-ವ್ಯಾಪದ್ಯತೇ|

Adhikarana bhinnakoShThasya pakvAshayastha rudhirasya lakShaNam (35) · Śloka 35

ಪಕ್ವಾಶಯಸ್ಥೇ ರುಧಿರೇ ಸಶೂಲಂ ಗೌರವಂ ಭವೇತ್| ನಾಭೇರಧಸ್ತಾಚ್ಛೀತತ್ವಂ ಖೇಭ್ಯೋ ರಕ್ತಸ್ಯ ಚಾಗಮಃ||೩೫||

ಸ೦-ಪಕ್ವಾಶಯಸ್ಥೇ ಲೋಹಿತೇ ಶೂಲಸಹಿತಂ ಗೌರವಂ ಭವೇತ್| ನಾಭೇರಧೋಭಾಗೇ ಶೈತ್ಯಮ್| ಛಿದ್ರೇಭ್ಯೋ ರುಧಿರಸ್ಯೈವಾಗಮನಮ್|

Adhikarana abhinnAshayasyApi raktena pUrNatvam (36) · Śloka 36

ಅಭಿನ್ನೋಽಪ್ಯಾಶಯಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮೈಃ ಸ್ರೋತೋಭಿರಭಿಪೂರ್ಯತೇ| ಅಸೃಜಾ ಸ್ಯನ್ದಮಾನೇನ ಪಾರ್ಶ್ವೇ ಮೂತ್ರೇಣ ಬಸ್ತಿವತ್||೩೬||

ಸ೦-ಆಶಯೋಽಭಿನ್ನೋಽಪಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮೈಃ ಸ್ರೋತೋಭಿರ್ಲೋಹಿತೇನ ಸ್ಯನ್ದಮಾನೇನಾಭಿಪೂರ್ಯತೇ| ಪಾರ್ಶ್ವೇ ಮೂತ್ರೇಣ ಬಸ್ತಿರಿವ|

Adhikarana tatrAntarlohitAderasAdhyatvam (37) · Śloka 37

ತತ್ರಾನ್ತರ್ಲೋಹಿತಂ ಶೀತಪಾದೋಚ್ಛ್ವಾಸಕರಾನನಮ್| ರಕ್ತಾಕ್ಷಂ ಪಾಣ್ಡುವದನಮಾನದ್ಧಂ ಚ ವಿವರ್ಜಯೇತ್||೩೭||

ಸ೦-ತೇಷು ಮಧ್ಯೇಽನ್ತರ್ಲೋಹಿತಂ ವ್ರಣಿನಂ ಶೀತಪಾದಂ ಶೀತೋಚ್ಛ್ವಾಸಂ ಶಿಶಿರಕರಂ ಶೀತವಕ್ರಂ ಲೋಹಿತಾಕ್ಷಂ ಪಾಣ್ಡುವದನಮಾನದ್ಧಂ ಚ ವರ್ಜಯೇತ್|

Adhikarana AmAshayasthe rakte vamanam,pavkAshayasthe rakte vireko nirUhashcha (38) · Śloka 38

ಅಮಾಶಯಸ್ಥೇ ವಮನಂ ಹಿತಂ, ಪಕ್ವಾಶಯಾಶ್ರಿತೇ| ವಿರೇಚನಂ ನಿರೂಹಂ ಚ ನಿಃಸ್ನೇಹೋಷ್ಣೈರ್ವಿಶೋಧನೈಃ||೩೮||

ಸ೦-ಆಮಾಶಯಸ್ಥೇ ರಕ್ತೇ ವಮನಂ ಹಿತಮ್| ಪಕ್ವಾಶಯಗತೇ ವಿರೇಚನಂ ನಿರೂಹಂ ಚ ವಿಗತಸ್ನೇಹೈರುಷ್ಣೈಶ್ಚ ವಿಶೋಧನೈರ್ಹಿತಮ್|

Adhikarana pakvAshaya annabhakShaNaprakAraH (39) · Śloka 39

ಯವಕೋಲಕುಲತ್ಥಾನಾಂ ರಸೈಃ ಸ್ನೇಹವಿವರ್ಜಿತೈಃ| ಭುಞ್ಜೀತಾನ್ನಂ ಯವಾಗೂಂ ವಾ ಪಿಬೇತ್ಸೈನ್ಧವಸಂಯುತಾಮ್||೩೯||

ಸ೦-ಯವಾದೀನಾಂ ರಸೈಃ ಸ್ನೇಹರಹಿತೈರನ್ನಂ ಭಕ್ಷಯೇತ್| ಪೇಯಾಂ ಸೈನ್ಧವಾನ್ವಿತಾಂ ವಾ ಪಿಬೇತ್|

Adhikarana atiniH strutarakte rudhirapAnam (40) · Śloka 40

ಅತಿನಿಃಸ್ರುತರಕ್ತಸ್ತು ಭಿನ್ನಕೋಷ್ಠಃ ಪಿಬೇದಸೃಕ್| |೪೦|

ಸ೦-ಅತಿನಿಃಸ್ರುತಲೋಹಿತೋ ಭಿನ್ನಕೋಷ್ಠೋ ರುಧಿರಂ ಪಿಬೇತ್|

Adhikarana koShThabhedanasya dvaividhyam kliShTAntre mUrcchAdayo~alpAH chinnAntre mUrcchAatibAdhakAH kliShTacchinnAntrayoH saMshayAsAdhyatvam (40-41) · Śloka 41

| ಕ್ಲಿಷ್ಟಚ್ಛಿನ್ನಾನ್ತ್ರಭೇದೇನ ಕೋಷ್ಠಭೇದೋ ದ್ವಿಧಾ ಸ್ಮೃತಃ||೪೦|| ಮೂರ್ಚ್ಛಾದಯೋಽಲ್ಪಾಃ ಪ್ರಥಮೇದ್ವಿತೀಯೇ ತ್ವತಿ ಬಾಧಕಾಃ| ಕ್ಲಿಷ್ಟಾನ್ತ್ರಃ ಸಂಶಯೀ ದೇಹೀ ಛಿನ್ನಾನ್ತ್ರೋ ನೈವ ಜೀವತಿ||೪೧||

ಸ೦-ಕ್ಲಿನ್ನಾನ್ತ್ರಭೇದೇನ ಭಿನ್ನಾನ್ತ್ರಭೇದೇನ ಚ ಕೋಷ್ಠಭೇದೋ ದ್ವಿಪ್ರಕಾರ ಉಕ್ತಃ| ಪ್ರಥಮೇ-ಕ್ಲಿನ್ನಾನ್ತ್ರಾಖ್ಯೇ, ಮೂರ್ಚ್ಛದಯೋಽಲ್ಪಾಃ-ಕಿಞ್ಚಿದೇವ, ಸ್ಯುಃ| ದ್ವಿತೀಯೇ-ಭಿನ್ನಾನ್ತ್ರಾಖ್ಯೇ, ಅತಿಶಯೇನ ಬಾಧಕಾಃ ಸ್ಯುಃ| ಕ್ಲಿನ್ನಾನ್ತ್ರೋ ದೇಹೀ ಸಂಶಯೀ ಸ್ಯಾದ್ ಜೀವನೇ| ಭಿನ್ನಾನ್ತ್ರೋ ನ ಜಾತು ಜೀವತಿ|

Adhikarana bhinnakoShTasya sAdhyalakShaNam (42) · Śloka 42

ಯಥಾಸ್ವಂ ಮಾರ್ಗಮಾಪನ್ನಾ ಯಸ್ಯ ವಿಣ್ಮೂತ್ರಮಾರುತಾಃ| ವ್ಯುಪದ್ರವಃ ಸ ಭಿನ್ನೇಽಪಿ ಕೋಷ್ಠೇ ಜೀವತ್ಯಸಂಶಯಮ್||೪೨||

ಸ೦-ಯಸ್ಯ ವಿಣ್ಮೂತ್ರಮಾರುತಾ ಯಥಾಯಥಂ ಮಾರ್ಗಂ ಪ್ರಾಪ್ತಾಃ ವಿಗತೋಪದ್ರವಶ್ಚ ಸ ನರೋ ಭಿನ್ನಕೋಷ್ಠೋಽಪಿ ಸನ್ ಜೀವತಿ|

Adhikarana antrakoShThasya matadvayam (43-44) · Śloka 44

ಅಭಿನ್ನಮನ್ತ್ರಂ ನಿಷ್ಕ್ರಾನ್ತಂ ಪ್ರವೇಶ್ಯಂ ನ ತ್ವತೋಽನ್ಯಥಾ| ಉತ್ಪಙ್ಗಿಲಶಿರೋಗ್ರಸ್ತಂ ತದಪ್ಯೇಕೇ ವದನ್ತಿ ತು||೪೩|| ಪ್ರಕ್ಷಾಲ್ಯ ಪಯಸಾ ದಿಗ್ಧಂ ತೃಣಶೋಣಿತಪಾಂಸುಭಿಃ| ಪ್ರವೇಶಯೇತ್ಕ್ಲೃಪ್ತನಖೋ ಘೃತೇನಾಕ್ತಂ ಶನೈಃ ಶನೈಃ||೪೪||

ಸ೦-ಅನ್ತ್ರಮಭಿನ್ನಂ ನಿಷ್ಕ್ರಾನ್ತಂ ಪ್ರವೇಶನೀಯಮನ್ತರೇ| ನ ತ್ವತೋಽನ್ಯಥಾ-ಭಿನ್ನಮಿತ್ಯರ್ಥಃ| ಅನ್ಯೇ ತ್ವೇವಮಾಚಕ್ಷತೇ,-ಉತ್ಪಙ್ಗಿಲಶಿರಸಾಮರ್ಕೋಟಶೀರ್ಷೇಣ, ಗ್ರಸ್ತಂ ಭಿನ್ನಮಪ್ಯನ್ತ್ರಂ ಪ್ರವೇಶ್ಯಮ್| ಸಂ-ಅನ್ತ್ರಂ ನಿಷ್ಕ್ರಾನ್ತಂ ತೃಣಾದಿಭಿರ್ದಿಗ್ಧಂ ಪಯಸಾ ಪ್ರಕ್ಷಾಲ್ಯ ಸರ್ಪಿಷಾಽಭ್ಯಕ್ತಂ ಕ್ಲೃಪ್ತನಖಃ ಶನೈಃ ಶನೈಃ ಪ್ರವೇಶಯೇತ್|

Adhikarana annapravEshavidhiH (45-46) · Śloka 46

ಕ್ಷೀರೇಣಾರ್ದ್ರೀಕೃತಂ ಶುಷ್ಕಂ ಭೂರಿಸರ್ಪಿಃಪರಿಪ್ಲುತಮ್| ಅಙ್ಗುಲ್ಯಾ ಪ್ರಮೃಶೇತ್ಕಣ್ಠಂ ಜಲೇನೋದ್ವೇಜಯೇದಪಿ||೪೫|| ತಥಾಽನ್ತ್ರಾಣಿ ವಿಶನ್ತ್ಯನ್ತಸ್ತತ್ಕಾಲಂ ಪೀಡಯನ್ತಿ ಚ| |೪೬|

ಸ೦-ಶುಷ್ಕಮನ್ತ್ರಂ ಕ್ಷೀರೇಣಾರ್ದ್ರೀಕೃತಂ ಬಹುಘೃತಪರಿಪ್ಲುತಮಙ್ಗುಲ್ಯಾ ಗಲಂ ಪ್ರಮೃಶೇತ್ ಜಲೇನೋದ್ವೇಜಯೇತ್| ತಥಾ-ಏವಂ, ಅನ್ತ್ರಾಣ್ಯನ್ತಃ ಪ್ರವಿಶನ್ತಿ ತತ್ಕಾಲಂ ಚ ಪೀಡಯನ್ತಿ|

Adhikarana yathAsthAnaM syite~antre vraNaM sIvyet ,sthAnAcyute~antre maraNam kupite~antre paTTena veShTayetvA dhRutena paripecayet kupite tatashchitrAtailapayasA pAnam kupite vraNayantraNAM varShamanuvarteta (46-50) · Śloka 50

| ವ್ರಣಸೌಕ್ಷ್ಮ್ಯಾದ್ಬಹುತ್ವಾದ್ವಾ ಕೋಷ್ಠಮನ್ತ್ರಮನಾವಿಶತ್||೪೬|| ತತ್ಪ್ರಮಾಣೇನ ಜಠರಂ ಪಾಟಯಿತ್ವಾ ಪ್ರವೇಶಯೇತ್| ಯಥಾಸ್ಥಾನಂ ಸ್ಥಿತೇ ಸಮ್ಯಗನ್ತ್ರೇ ಸೀವ್ಯೇದನು ವ್ರಣಮ್||೪೭|| ಸ್ಥಾನಾದಪೇತಮಾದತ್ತೇ ಜೀವಿತಂ ಕುಪಿತಂ ಚ ತತ್| ವೇಷ್ಟಯಿತ್ವಾಽನು ಪಟ್ಟೇನ ಘೃತೇನ ಪರಿಷೇಚಯೇತ್||೪೮|| ಪಾಯಯೇತ ತತಃ ಕೋಷ್ಣಂ ಚಿತ್ರಾತೈಲಯುತಂ ಪಯಃ| ಮೃದುಕ್ರಿಯಾರ್ಥಂ ಶಕೃತೋ ವಾಯೋಶ್ಚಾಧಃಪ್ರವೃತ್ತಯೇ||೪೯|| ಅನುವರ್ತೇತ ವರ್ಷಂ ಚ ಯಥೋಕ್ತಾಂ ವ್ರಣಯನ್ತ್ರಣಾಮ್| |೫೦|

ಸ೦-ವ್ರಣಸೂಕ್ಷ್ಮಾತ್ವಾದನ್ತ್ರಸ್ಯ ಬಹುತ್ವಾತ್ [ವಾ] ಕೋಷ್ಠಮನಾವಿಶದನ್ತ್ರಂ ಜಠರಂ ತತ್ಪ್ರಮಾಣೇನ ಪಾಟಯಿತ್ವಾ ಪ್ರವೇಶಯೇತ್| ಯಥಾಸ್ಥಾನಂ ಸ್ಥಿತೇ ಸಮ್ಯಗನ್ತ್ರೇ ಸತಿ ಪಶ್ಚಾದ್ ವ್ರಣಂ ಸೀವ್ಯೇತ್| ಸ್ಥಾನಾಚ್ಚ್ಯುತಮನ್ತ್ರಂ ಜೀವಿತಂ ಹರತಿ| ಕುಪಿತಂ ಚ ತತ್-ಅನ್ತ್ರಂ, ಪಟ್ಟೇನ ವೇಷ್ಟಯಿತ್ವಾ ಪಶ್ಚಾದ್ಘೃತೇನ ಪರಿಷೇಚಯೇತ್| ಅನನ್ತರಂ ಚಿತ್ರಾತೈಲಾನ್ವಿತಂ ಕೋಷ್ಣಂ ಕ್ಷೀರಂ ಪಿಬೇತ್| ಶಕೃತೋ ಮ್ಱೃದೂಕರಣಾಯ ಪವಮಾನಸ್ಯ ಚ ಪ್ರವರ್ತನಾಯ| ಯಥೋಕ್ತಾಂ ಚ ವ್ರಣಯನ್ತ್ರಣಾಂ ಸಂವತ್ಸರಂ ಯಾವದನುವರ್ತೇತ|

Adhikarana udarAnmedovartinirgamane cikitsA (50-54) · Śloka 54

| ಉದರಾನ್ಮೇದಸೋ ವರ್ತಿಂ ನಿರ್ಗತಾಂ ಭಸ್ಮನಾ ಮೃದಾ||೫೦|| ಅವಕೀರ್ಯ ಕಷಾಯೈರ್ವಾ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣೈರ್ಮೂಲೈಸ್ತತಃ ಸಮಮ್| ದೃಢಂ ಬಧ್ವಾ ಚ ಸೂತ್ರೇಣ ವರ್ದ್ಧಯೇತ್ಕುಶಲೋ ಭಿಷಕ್||೫೧|| ತೀಕ್ಷ್ಣೇನಾಗ್ನಿಪ್ರತಪ್ತೇನ ಶಸ್ತ್ರೇಣ ಸಕೃದೇವ ತು| ಸ್ಯಾನ್ದನ್ಯಥಾ ರುಗಾಟೋಪೋ ಮೃತ್ಯುರ್ವಾ ಛಿದ್ಯಮಾನಯಾ||೫೨|| ಸಕ್ಷೌದ್ರೇ ಚ ವ್ರಣೇ ಬದ್ಧೇ ಸುಜೀರ್ಣೇಽನ್ನೇ ಘೃತಂ ಪಿಬೇತ್| ಕ್ಷೀರಂ ವಾ ಶರ್ಕರಾಚಿತ್ರಾಲಾಕ್ಷಾಗೋಕ್ಷುರಕೈಃ ಶೃತಮ್||೫೩|| ರುಗ್ದಾಹಜಿತ್ಸಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವೈಃ ಪರಂ ಪೂರ್ವೋದಿತೋ ವಿಧಿಃ| ಮೇದೋಗ್ರನ್ಥ್ಯುದಿತಂ ತತ್ರ ತೈಲಮಭ್ಯಞ್ಜನೇ ಹಿತಮ್||೫೪||

ಸ೦-ಜಠರಾನ್ಮೇದಸೋ ವರ್ತಿಂ ನಿರ್ಗತಾಂ ಭಸ್ಮನಾ ವಾ ಮೃದಾಽವಕೀರ್ಯಾಥವಾ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಚೂರ್ಣೈಃ ಕಷಾಯೈರ್ಮೂಲೈರವಕೀರ್ಯ ತತೋ ಮೂಲೇನ ಸಮಂ ದೃಢಂ ಚ ಕೃತ್ವಾ ಸೂತ್ರೇಣ ಬಧ್ವಾ ತೀಕ್ಷ್ಣೇನ ವಹ್ನಿಪ್ರತಪ್ತೇನ ಶಸ್ತ್ರೇಣ ಕುಶಲೋ ವೈದ್ಯಃ ಸಕೃದೇವ ವರ್ದ್ಧಯೇತ್| ಅನ್ಯಥಾ ಛಿನ್ನಯಾ ರುಜಾಽಽಟೋಪೋ ಮೃತ್ಯುರ್ವಾ ಸ್ಯಾತ್| ತತೋ ವ್ರಣೇ ಸಮಾಕ್ಷಿಕೇ ಬದ್ಧೇಽನ್ನೇ ಚ ಸುಜೀರ್ಣೇ ಸತಿ ಘೃತಂ ಪಿಬೇತ್| ಅಥವಾ ಶರ್ಕರಾದಿಭಿಃ ಶೃತಂ ದುಗ್ಧಂ ಪಿಬೇತ್| ತಚ್ಚ ಘೃತಂ ಕ್ಷೀರಂ ವಾ ರುಜಾದಾಹಹೃತ್| ಅನನ್ತರಂ ಪೂರ್ವೋಕ್ತೋ ವಿಧಿಃ| ತತ್ರ ಮೇದೋಗ್ರನ್ಥಿಷು ಕಥಿತಂ ತೈಲಮಭ್ಯಞ್ಜನೇ ಹಿತಮ್|

Adhikarana sadyovraNeShu tAlIsAditailaM ropaNam (55-56) · Śloka 56

ತಾಲೀಸಂ ಪದ್ಮಕಂ ಮಾಂಸೀಹರೇಣ್ವಗುರುಚನ್ದನಮ್| ಹರಿದ್ರೇ ಪದ್ಮಬೀಜಾನಿ ಸೋಶೀರಂ ಮಧುಕಂ ಚ ತೈಃ||೫೫|| ಪಕ್ವಂ ಸದ್ಯೋವ್ರಣೇಷೂಕ್ತಂ ತೈಲಂ ರೋಪಣಮುತ್ತಮಮ್| |೫೬|

ಸ೦-ತಾಲೀಸಾದಿಭಿಃ ಕಲ್ಕಿತೈಃ ಪಕ್ವಂ ತೈಲಂ ಸದ್ಯೋವ್ರಣೇಷು ರೋಪಣಂ ಪರಮುಕ್ತಮ್|

Adhikarana gUDhaprahArAbhihatAdau vAtAstrajit karma (56-57) · Śloka 57

| ಗೂಢಪ್ರಹಾರಾಭಿಹತೇ ಪತಿತೇ ವಿಷಮೋಚ್ಚಕೈಃ||೫೬|| ಕಾರ್ಯಂ ವಾತಾಸ್ರಜಿತ್ ತೃಪ್ತಿಮರ್ದನಾಭ್ಯಞ್ಜನಾದಿಕಮ್| |೫೭|

ಸ೦-ಗೂಢಪ್ರಹಾರೇಣಾಭಿಹತೇ, ತಥಾ ವಿಷಮಂ ಪತಿತೇ, ತಥೋಚ್ಚಕೈಃ ಪತಿತೇ ಚ, ವಾತರಕ್ತಹರಾದಿಕಂ ಕಾರ್ಯಮ್|

Adhikarana vishliShTadehAdau tailadroNyAM vAsayet (26) · Śloka 26

| ವಿಶ್ಲಿಷ್ಟದೇಹಂ ಮಥಿತಂ ಕ್ಷೀಣಂ ಮರ್ಮಾಹತಂ ಹತಮ್||೫೭|| ವಾಸಯೇತ್ತೈಲಪೂರ್ಣಾಯಾಂ ದ್ರೋಣ್ಯಾಂ ಮಾಂಸರಸಾಶಿನಮ್| ೫೭ ೧/೨| ಇತಿ ಶ್ರೀವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸೂನೂಶ್ರೀಮದ್ವಾಗ್ಭಟವಿರ- ಚಿತಾಯಾಮಷ್ಟಾಙ್ಗಹೃದಯಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಷಷ್ಠೇ ಉತ್ತರ- ಸ್ಥಾನೇ ಸದ್ಯೋವ್ರಣಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮ ಷ- ಡ್ವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೨೬||

ಸ೦-ವಿಶ್ಲಿಷ್ಟದೇಹಾದಿಕಂ ನರಂ ತೈಲದ್ರೋಣ್ಯಾಂ ಮಾಂಸರಸಾಶಿನಂ ವಾಸಯೇದಿತಿ| ಇತಿ ಶ್ರೀಮೃಗಾಙ್ಕದತ್ತಪುತ್ರಶ್ರೀಮದರುಣದತ್ತವಿರಚಿತಾಯಾಮಾಷ್ಟಾಙ್ಗಹೃದಯಟೀ- ಕಾಯಾಂ ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಷಷ್ಠೇ ಉತ್ತರಸ್ಥಾನೇ ಸದ್ಯೋವ್ರಣಪ್ರತಿ- ಷೇಧೋ ನಾಮ ಷಡ್ವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ಸಮಾಪ್ತಃ|| ೨೬||