16. sarvākṣirōgapratiṣēdhādhyāyaḥ

Adhikarana sarvAkShirogapratiShedhAdhyAyaH||16|| abhiShyandeShu prAgrUpe tIkShNagaNDUShAdi (2-1) · Śloka 1

அதுநா ஸர்வாக்ஷிரோகப்ரதிஷேத உபக்ரம்யதே அதாதஃ ஸர்வாக்ஷிரோகப்ரதிஷேதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ| (கத்யஸூத்ரே)|௨| ப்ராக்ரூப ஏவ ஸ்யந்தேஷு தீக்ஷ்ணஂ கண்டூஷநாவநம்| காரயேதுபவாஸஂ ச கோபாதந்யத்ர வாதஜாத்||௧||

ஸ௦-ஸ்யந்தேஷு பூர்வரூபாவஸ்தாயாஂ தீக்ஷ்ணமேவ கண்டூஷாதிகமுபவாஸஂ ச ஸ்யந்தவந்தஂ காரயேத், வாதோத்தஂ கோபஂ முக்த்வா|

Adhikarana abhiShyandeShu dAhAdishAntyarthaM patrAdibiDAlakaH (2-3) · Śloka 3

தாஹோபதேஹராகாஶ்ருஶோபஶாந்த்யை பிடாலகம்| குர்யாத்ஸர்வத்ர பத்ரைலாமரிசஸ்வர்ணகைரிகைஃ||௨|| ஸரஸாஞ்ஜநயஷ்ட்யாஹ்வநதசந்தநஸைந்தவைஃ| |௩|

ஸ௦-தாஹாதிஶாந்த்யை பிடாலகஂ குர்யாத்| ஸர்வத்ர ஸ்யந்தே பத்ரைலாதிபிஃ ஸைந்தவாந்தைர்பிடாலகஂ குர்யாத்|

Adhikarana vAtaje~abhiShyande saindhavAdi pittaraktaje~abhiShyande mAMsyAdilepaH kaphaje~abhiShyande manohvAdilepaH sarvaje~abhiShyande pUrvoktaH sarvalepaH (3-5) · Śloka 5

| ஸைந்தவஂ நாகரஂ தார்க்ஷ்யஂ பஷ்டஂ மண்டேந ஸர்பிஷஃ||௩|| வாதஜே கதபஷ்டஂ வா யோஜ்யஂ ஶபரதேஶஜம்| மாஂஸீபத்மககாலீயயஷ்ட்யாஹ்வைஃ பித்தரக்தயோஃ||௪|| மநோஹ்வாபலிநீக்ஷௌத்ரைஃ கபே, ஸர்வைஸ்து ஸர்வஜே| |௫|

ஸ௦-ஸைந்தவாதி கதமண்டேந பஷ்டஂ வா பவநஜே கதபஷ்டஂ வா ரோத்ரஂ யோஜ்யம்| மாஂஸ்யாதிபிஃ பித்தரக்தயோர்பிடாலகஂ குர்யாத்| மநஃஶிலாதிபிஃ கபஜே| ஸர்வஜே து ஸ்யந்தே ஸர்வைஃ-பூர்வோக்தைர்மிலிதைஃ, பிடாலகஂ கார்யம்|

Adhikarana sarvaje~abhiShyande prakupitamAtre sitamaricAdyavaguNThanam (5) · Śloka 5

ஸிதமரிசபாகமேகஂ சதுர்மநோஹ்வஂ த்விரஷ்டஶாபர்கம்| ஸஞ்சூர்ண்ய வஸ்த்ரபத்தஂ ப்ரகுபிதமாத்ரேऽவகுண்டநஂ நேத்ரே||௫||

ஸ௦-சதுர்பாகப்ரமாணா மநோஹ்வா யஸ்மிஂஸ்தச்சதுர்மநோஹ்வம்| த்விஃ-த்வௌ வாரௌ, அஷ்டாஷ்டபாகப்ரமாணஃ ஶாபரகோ யஸ்மிஂஸ்தத் த்விரஷ்டஶாபரகம்| தேந ஸிதமரிசஸ்யைகஂ பாகஂ மநஃஶிலாயாஶ்சதுரோ பாகாந் ரோத்ரஸ்ய ஷோடஶ பாகாந் ஸஞ்சூர்ண்ய ஏதத்ஸூக்ஷ்மவஸ்த்ரபத்தஂ ப்ரகுபிதமாத்ரே-ஸத்யஃப்ரகுபிதே, நயநேऽவகுண்டநஂ ஹிதம்| கீதிஃ ஸமுகசபலா|

Adhikarana sarvaje~abhiShyande prakupitamAtre kulatthacUrNAvacUrNanam (6) · Śloka 6

ஆரண்யாஶ்சகணரஸே படாவபத்தாஃ ஸுஸ்விந்நா நகவிதுஷீகதாஃ குலத்தாஃ| தச்சூர்ணஂ ஸகதவசூர்ணநாந்நிஶீதே நேத்ராணாஂ விதமதி ஸத்ய ஏவ கோபம்||௬||

ஸ௦-ஆரண்யாஃ குலத்தாஶ்சகணரஸே-கோஶகத்ரஸே, படாவபத்தாஃ ஸுஸ்விந்நாஸ்ததா நகைர்விதுஷீகதாஸ்தேஷாஂ சூர்ணமேகவாரமேவாவசூர்ணநாத் ஸத்ய ஏவ நேத்ராணாஂ கோபஂ விதமதி-ஜயதி| ப்ரஹர்ஷிணீவத்தம்|

Adhikarana sarvaje~abhiShyande prakupitamAtre ghoShAdipoTalI (7) · Śloka 7

கோஷாபயாதுத்தகயஷ்டிரோத்ரை- ர்மூதீ ஸுஸூக்ஷ்மைஃ ஶ்லதவஸ்த்ரபத்தைஃ| தாம்ரஸ்ததாந்யாம்லநிமக்நமூர்தி- ரர்திஂ ஜயத்யக்ஷிணி நைகரூபாம்||௭||

ஸ௦-கோஷாதிபிஃ ஸுஸூக்ஷ்மைஃ ஶ்லதவஸ்த்ரபத்தைர்மூதீ-போடலிகா, தாம்ரஸ்தகாஞ்ஜிகநிமக்நமூர்திஃ பீடாஂ நாநாவிதாஂ நேத்ரே தாரிதா ஜயதி| இந்த்ரவஜ்ராவத்தம்|

Adhikarana sarvaje~abhiShyande prakupitamAtre kaTa~gkaTerIkvAthasekaH (8) · Śloka 8

ஷோடஶபிஃ ஸலிலபலைஃ பலஂ ததைகஂ கடங்கடேர்யாஃ ஸித்தம்| ஸேகோऽஷ்டபாகஶிஷ்டஃ க்ஷௌத்ரயுதஃ ஸர்வதோஷகுபிதே நேத்ரே||௮||

ஸ௦-தார்வ்யாஃ பலஂ ஜலபலைஃ ஷோடஶபிஃ ஶதமஷ்டபாகஶேஷஃ ஸேகோ மதுயுதஃ ஸர்வதோஷகுபிதே சக்ஷுஷி ஹிதஃ| ஆர்யா கீதிஃ|

Adhikarana sarvaje~abhiShyande prakupitamAtre shigrupallavarasaH (9) · Śloka 9

வாதபித்தகபஸந்நிபாதஜாஂ நேத்ரயோர்பஹுவிதாமபி வ்யதாம்| ஶீக்ரமேவ ஜயதி ப்ரயோஜிதஃ ஶிக்ருபல்லவரஸஃ ஸமாக்ஷிகஃ||௯||

ஸ௦-ஏகைகதோஷஜாஂ ஸந்நிபாதஜாஂ வா நயநயோர்நாநாவிதாஂ பீடாஂ ஶீக்ரமேக ஏவ ஶோபாஞ்ஜநகரஸஃ ஸக்ஷௌத்ரோ ஜயதி| ரதோத்ததாவத்தம்|

Adhikarana vAtaje~abhiShyande eraNDamUlasiddhakShIram vAtaje~abhiShyande saktupiNDikA (10) · Śloka 10

தருணமுருபூகபத்ரஂ மூலஂ ச விபித்ய ஸித்தமாஜே க்ஷீரே| வாதாபிஷ்யந்தருஜஂ ஸத்யோ விநிஹந்தி ஸக்துபிண்டிகா சோஷ்ணா||௧௦||

ஸ௦-ஏரண்டஸ்ய தருணஂ பத்ரஂ மூலஂ ச விபித்ய-ஸஂக்ஷுத்ய, சாகதுக்தஸித்தஂ வாதாபிஷ்யந்தே பீடாஂ ஸத்ய ஏவ நிஹந்தி| தோஷாதிவஶாத் ஸக்துபிண்டீ உஷ்ணா வா ருஜஂ ஹந்தி| ஆர்யா கீதிஃ|

Adhikarana vAtaje~abhiShyande bilvAdikvAthaH Ashcyotane vAtaje~abhiShyande hrIberAdi shUlAshcyotanam raktapittaje~abhiShyande ma~jjiShThAdikvAthasekaH (11-13) · Śloka 13

ஆஶ்ச்யோதநஂ மாருதஜே க்வாதோ பில்வாதிபிர்ஹிதஃ| கோஷ்ணஃ ஸஹைரண்டஜடாபஹதீமதுஶிக்ருபிஃ||௧௧|| ஹ்ரீபேரவக்ரஶார்ங்கேஷ்டோதும்பரத்வக்ஷு ஸாதிதம்| ஸாம்பஸா பயஸாऽऽஜேந ஶூலாஶ்ச்யோதநமுத்தமம்||௧௨|| மஞ்ஜிஷ்டாரஜநீலாக்ஷாத்ராக்ஷர்த்திமதுகோத்பலைஃ| க்வாதஃ ஸஶர்கரஃ ஶீதஃ ஸேசநஂ ரக்தபித்தஜித்||௧௩||

ஸ௦-வாதஜேऽபிஷ்யந்தே பில்வாதிபிரேரண்டமூலாதிபிஃ ஸஹ க்வாதஃ கதஃ கோஷ்ணோ ஹிதமாஶ்ச்யோதநம்| ஹ்ரீபேராதிஷு ஸாதிதஂ ஸஜலேநாஜேந பயஸா உத்தமஂ ஶூலாஶ்ச்யோதநஂ ப்ரஸாதநஂ பவேத்| ஹ்ரீபேரஂ-வாலகம்| வக்ரஂ-தகரம்| மஞ்ஜிஷ்டாதிபிஃ க்வாதஃ ஸஸிதஃ ஶிஶிரஃ ஸேகோ ரக்தபித்தக்நஃ|

Adhikarana raktapittaje~abhiShyande kaserukAdirajaHpAnIyam (14) · Śloka 14

கஸேருயஷ்ட்யாஹ்வரஜஸ்தாந்தவே ஶிதிலஂ ஸ்திதம்| அப்ஸு திவ்யாஸு நிஹிதஂ ஹிதஂ ஸ்யந்தேऽஸ்ரபித்தஜே||௧௪||

ஸ௦-கஸேருகாதிரஜோ வஸ்த்ரே ஶிதிலஂ ஸ்திதஂ திவ்யஜலே க்ஷிப்தஂ ஸ்யந்தே ரக்தபித்தஜே ஹிதம்|

Adhikarana raktapittaje~abhiShyande puNDrAdipoTalI (15) · Śloka 15

புண்ட்ரயஷ்டீநிஶாமூதீ ப்லுதா ஸ்தந்யே ஸஶர்கரே| சாகதுக்தேऽதவா தாஹருக்ராகாஶ்ருநிவர்தநீ||௧௫||

ஸ௦-புண்ட்ராதிபிர்மூதீ ஸ்த்ரீக்ஷீரே ஸஶர்கரே ப்லுதா சாகதுக்தே வா தாஹாதிஹத்|

Adhikarana raktapittaje~abhiShyande shvetarodhrAdipoTalI (16) · Śloka 16

ஶ்வேதரோத்ரஂ ஸமதுகஂ கதபஷ்டஂ ஸுசூர்ணிதஂ| வஸ்த்ரஸ்தஂ ஸ்தந்யமதிதஂ பித்தரக்தாபிகாதஜித்||௧௬||

ஸ௦-ஶ்வேதரோத்ரஂ ஸமதுகஂ கதபஷ்டஂ ஸூக்ஷ்மரஜீகதஂ வஸநஸ்தஂ ஸ்தந்யேந மதிதஂ பித்தாதிஜித்|

Adhikarana kaphaje~abhiShyande nAgarAdikvAthaH Ashcyotane sarvaje~abhiShyande mishrairetairAshcotanam (17) · Śloka 17

நாகரத்ரிபலாநிம்பவாஸரோத்ரரஸஃ கபே| கோஷ்ணமாஶ்ச்யோதநஂ மிஶ்ரைர்பேஷஜைஃ ஸாந்நிபாதிகே||௧௭||

ஸ௦-நாகராதிரஸஃ ஶ்லேஷ்மண்யாஶ்ச்யோதநஂ கோஷ்ணஂ ஹிதம்| ஸ௦-ஸாந்நிபாதிகேऽபிஷ்யந்தே மிஶ்ரைரௌஷதைஃ-ஏதைரேவாநந்தரோக்தைஃ, ஆஶ்ச்யோதநஂ கோஷ்ணஂ ஹிதம்|

Adhikarana vAtAdyabhiShyande susnigdhaM kRutvArudhirasrAvaH vAtAdyabhiShyande punaH snigdhaM kRutvA virekaH (18-19) · Śloka 19

ஸர்பிஃ புராணஂ பவநே, பித்தே ஶர்கரயாऽந்விதம்| வ்யோஷஸித்தஂ கபே பீத்வா யவக்ஷாராவசூர்ணிதம்||௧௮|| ஸ்ராவயேத்ருதிரஂ பூயஸ்ததஃ ஸ்நிக்தஂ விரேசயேத்| |௧௯|

ஸ௦-பவநே புராணஂ கதஂ ஹிதம்| பித்தே ஶர்கரயா யுதஂ கதஂ ஹிதம்| கபே வ்யோஷஸித்தஂ கதஂ யவக்ஷாராவசூர்ணிதஂ பீத்வா ருதிரஂ ஸ்ராவயேத்| பூயஃ ஸ்நிக்தஂ ததோ விரேசயேத்|

Adhikarana vAtAdyabhiShyande shUladAhayorAnUpavesavAralepaH (19-20) · Śloka 20

| ஆநூபவேஸவாரேண ஶிரோவதநலேபநம்||௧௯|| உஷ்ணேந ஶூலே, தாஹே து பயஃஸர்பிர்யுதைர்ஹிமைஃ| |௨௦|

ஸ௦-ஆநூபவேஸவாரேண ஶிரோவதநலேபநமுஷ்ணேந கார்யஂ ஶூலே ஸதி| தாஹே து ஸதி க்ஷீரகதாந்விதைஃ ஶீதைஃ ப்ரலேபஃ கார்யஃ|

Adhikarana vAtAdyabhiShyande timirapratiShedhavatpratIkAraH (20) · Śloka 20

| திமிரப்ரதிஷேதஂ ச வீக்ஷ்ய யுஞ்ஜ்யாத்யதாயதம்||௨௦||

ஸ௦-திமிரப்ரதிஷேதஂ ச பர்யாலோச்ய யதாயோகஂ சிகித்ஸிதஂ யுஞ்ஜ்யாத்|

Adhikarana adhimanthAdhiShu ayameva vidhiH adhimanthe~ashAntau bhruvorupari dAhaH (21) · Śloka 21

அயமேவ விதிஃ ஸர்வோ மந்தாதிஷ்வபி ஶஸ்யதே| அஶாந்தௌ ஸர்வதா மந்தே ப்ருவோருபரி தாஹயேத்||௨௧||

ஸ௦-ஏஷ ஏவ விதிரஶேஷேஷு மந்தாதிஷ்வபி ஶஸ்யதே| ஸ௦-ஸர்வதைவாஶாந்தௌ மந்தே ப்ருவோருபரி தாஹயேத்|

Adhikarana vAtaje~adhimanthe godadhivartiH (22) · Śloka 22

ரூப்யஂ ரூக்ஷேண கோதத்நா லிம்பேந்நீலத்வமாகதே| ஶுஷ்கே து மஸ்துநா வர்திர்வாதாக்ஷ்யாமயநாஶிநீ||௨௨||

ஸ௦-ரூப்யஂ கோதத்நா ரூக்ஷேண லிம்பேத்| தஸ்மிந் தத்நி நீலத்வமாகதே ஶுஷ்கே ச மஸ்துநா வர்திர்வாதாக்ஷிரோகநாஶிநீ|

Adhikarana pittaraktaje~adhimanthe sumanaHkorakAdivartiH (23) · Śloka 23

ஸுமநஃகோரகாஃ ஶங்கஸ்த்ரிபலா மதுகஂ பலா| பித்தரக்தாபஹா வர்திஃ பிஷ்டா திவ்யேந வாரிணா||௨௩||

ஸ௦-ஸுமநஃகலிகாதயோ வர்திர்திவ்யேந ஜலேந பிஷ்டா பித்தரக்தஹத்|

Adhikarana kaphaje~adhimanthe saindhavAdivartiH (24) · Śloka 24

ஸைந்தவஂ த்ரிபலா வ்யோஷஂ ஶங்கநாபிஃ ஸமுத்ரஜஃ| பேந ஐலேயகஂ ஸர்ஜோ வர்திஃ ஶ்லேஷ்மாக்ஷிரோகநுத்||௨௪||

ஸ௦-ஸைந்தவாதிபிர்வர்திஃ ஶ்லேஷ்மாக்ஷிரோகஜித்|

Adhikarana sarvaje~adhimanthe pAshupato yogaH (25-27) · Śloka 27

ப்ரபௌண்டரீகஂ யஷ்ட்யாஹ்வஂ தார்வீ சாஷ்டபலஂ பசேத்| ஜலத்ரோணே ரஸே பூதே புநஃ பக்வே கநே க்ஷிபேத்||௨௫|| புஷ்பாஞ்ஜநாத்தஶபலஂ கர்ஷஂ ச மரிசாத்ததஃ| கதஶ்சூர்ணோऽதவா வர்திஃ ஸர்வாபிஷ்யந்தஸம்பவாந்||௨௬|| ஹந்தி ராகருஜாகர்ஷாந் ஸத்யோ தஷ்டிஂ ப்ரஸாதயேத்| அயஂ பாஶுபதோ யோகோ ரஹஸ்யஂ பிஷஜாஂ பரம்||௨௭||

ஸ௦-ப்ரப்ரௌண்டரீகாதிகமஷ்டபலஂ பதக்ஜலத்ரோணே பசேத்| ரஸே பூதே புநஃ ஶதே கநே ச புஷ்பாஞ்ஜநாத்தஶ பலாநி, மரீசாத்கர்ஷஂ ச க்ஷிபேத்| கதஶ்சூர்ணோऽதவா வர்திஃ ஸர்வாபிஷ்யந்தோத்தாந் ராகாதீந் ஹந்தி| ததா ஸத்ய ஏவ தஷ்டிஂ ப்ரஸாதயேத்| ஏஷ பாஶுபதாக்யோ யோகோ பிஷஜாஂ பரஂ ரஹஸ்யம்|

Adhikarana shuShkAkShipAke ghRutapAnatarpaNAdi (28-29) · Śloka 29

ஶுஷ்காக்ஷிபாகே ஹவிஷஃ பாநமக்ஷ்ணோஶ்ச தர்பணம்| கதேந ஜீவநீயேந நஸ்யஂ தைலேந வாऽணுநா||௨௮|| பரிஷேகோ ஹிதஶ்சாத்ர பயஃ கோஷ்ணஂ ஸஸைந்தவம்| |௨௯|

ஸ௦-ஶுஷ்காக்ஷிபாகே கதஸ்ய பாநமக்ஷ்ணோஶ்ச ஜீவநீயஸித்தேந கதேந தர்பணஂ ஹிதம்| அணுநா தைலேந நஸ்யஂ ஹிதம் அத்ர ச க்ஷீரஂ கோஷ்ணஂ ஸைந்தவயுதஂ பரிஷேகோ ஹிதஃ|

Adhikarana shuShkAkShipAke mahauShadhA~jjanam shuShkAkShipAke AnUpasattvotthA vasA~a~jjanam (29-30) · Śloka 30

| ஸர்பிர்யுக்தஂ ஸ்தந்யபிஷ்டமஞ்ஜநஂ ச மஹௌஷதம்||௨௯|| வஸா வாऽऽநூபஸத்த்வோத்தா கிஞ்சித்ஸைந்தவநாகரா| |௩௦|

ஸ௦-நாகரஂ ஸ்தந்யபிஷ்டஂ கதாந்விதமஞ்ஜநஂ ஹிதம்| ஆநூபப்ராணிஜா வா வஸா கிஞ்சித்ஸைந்தவஶுண்டீயுதா [ அஞ்ஜநஂ ] ஶஸ்யதே|

Adhikarana shuShkAkShipAke keshamaShI a~jjanam (30-31) · Śloka 31

| கதாக்தாந் தர்பணே கஷ்டாந் கேஶாந் மல்லகஸம்புடே||௩௦|| தக்த்வாऽऽஜ்யபிஷ்டா லோஹஸ்தா ஸா மஷீ ஶ்ரேஷ்டமஞ்ஜநம்| |௩௧|

ஸ௦-கேஶாந் கதாக்தாந் தர்பணே கஷ்டாந் மல்லகஸம்புடே தக்த்வா கதபிஷ்டா லோஹபாத்ரஸ்தா ஸா மஷீ ஶ்ரேஷ்டமஞ்ஜநம்|

Adhikarana sashophe alpashophe ca snigdhasya sirAvyadhaH sashophe alpashophe punaHsnigdhaM kRutvA virekaH (31-32) · Śloka 32

| ஸஶோபேவாऽல்பஶோபே ச ஸ்நிக்தஸ்ய வ்யதயேத்ஸிராம்||௩௧|| ரேகஃ ஸ்நிக்தே புநர்த்ராக்ஷாபத்யாக்வாதத்ரிவத்கதைஃ| |௩௨|

ஸ௦-ஸஶோபேऽல்பஶோபே வா ஸ்நிக்தஸ்ய ஸிராஂ வித்யேத்| ஸ்நிக்தஸ்ய புநர்த்ராக்ஷாதிபிர்விரேகஃ|

Adhikarana saSoPe alpaSoPe SUlaharaH SvetarodhrapoTalIsekaH (32-33) · Śloka 33

| ஶ்வேதரோத்ரஂ கதே பஷ்டஂ சூர்ணிதஂ தாந்தவஸ்திதம்||௩௨|| உஷ்ணாம்புநா விமதிதஂ ஸேகஃ ஶூலஹரஃ பரம்| |௩௩|

ஸ௦-ஶ்வேதரோத்ரஂ கதே பஷ்டஂ சூர்ணிதஂ வஸ்த்ரஸ்திதமுஷ்ணாம்புநா மதிதஂ ஸேகஃ ஶூலஹத்பரம்|

Adhikarana sashophe alpashophe dArvyAdikvAthaH Ashcyotane (33) · Śloka 33

| தார்வீப்ரபௌண்டரீகஸ்ய க்வாதோ வாऽऽஶ்ச்யோதநே ஹிதஃ|௩௩|

ஸ௦-தார்வீப்ரபௌண்டரீகயோஶ்ச க்வாத ஆஶ்ச்யோதநே ஹிதஃ|

Adhikarana sashophe alpashophe gharShAdiharA vakShyamANAH sandhAvAH (33) · Śloka 33

ஸந்தவாஂஶ்ச ப்ரயுஞ்ஜீத கர்ஷராகாஶ்ருருக்கராந்| ||௩௩||

ஸ௦-ஸந்தாவாஂஶ்ச வக்ஷ்யமாணாந் கர்ஷாதிஹராந் ப்ரயுஞ்ஜீத|

Adhikarana sashophe alpashophe gharShAdiharA tAmraghRuShTAdiH sandhAvaH sashophe alpashophe gharShAdiharA gavyadadhisarAdiH sandhAvaH (34.5) · Śloka

தாம்ரஂ லோஹே மூத்ரகஷ்டஂ ப்ரயுக்தஂ நேத்ரே ஸர்பிர்தூபிதஂ வேதநாக்நம்| தாம்ரே கஷ்டோ கவ்யதத்நஃ ஸரோ வா யுக்தஃ கஷ்ணாஸைந்தவாப்யாஂ வரிஷ்டஃ||௩௪.௫||

ஸ௦-லோஹபாண்டே தாம்ரஂ கோமூத்ரேண கஷ்டஂ ஸர்பிர்தூபிதஂ நேத்ரே ப்ரயுக்தஂ பீடாஹத்| கவ்யததிஸரஸ்தாம்ரே கஷ்டஃ கஷ்ணாஸைந்தவயுக்தோ நேத்ரே ப்ரயுக்தோ வரீயாந் வேதநாக்நஃ ஸந்தாவஃ|

Adhikarana sashophe alpashophe gharShAdiharA sha~gkhaghRuShTAdiH sandhAvaH (35.5) · Śloka

ஶங்கஂ தாம்ரே ஸ்தந்யகஷ்டஂ கதாக்தைஃ ஶம்யாஃ பத்ரைர்தூபிதஂ தத்யவைஶ்ச| நேத்ரே யுக்தஂ ஹந்தி ஸந்தாவஸஂஜ்ஞஂ க்ஷிப்ரஂ கர்ஷஂ வேதநாஂ சாதிதீவ்ராம்||௩௫.௫||

ஸ௦-ஶங்கஂ ஸ்தந்யேந தாம்ரே கஷ்டஂ ஶமீபத்ரைர்யவைஶ்ச கதாக்தைர்தூபிதஂ தத்ஸந்தாவஸஂஜ்ஞஂ நேத்ரே ப்ரயுக்தஂ ஶீக்ரஂ கர்ஷஂ வேதநாமதிதாருணாஂ ச ஹந்தி| ஶாலிந்யௌ வத்தே|

Adhikarana sashophe alpashophe gharShAdiharA udumbaraphalAdiH sandhAvaH (36-37) · Śloka 37

| உதும்பரபலஂ லோஹே கஷ்டஂ ஸ்தந்யேந தூபிதம்||௩௬|| ஸாஜ்யைஃ ஶமீச்சதைர்தாஹஶூலராகாஶ்ருஹர்ஷஜித்| |௩௭|

ஸ௦-உதும்பரபலஂ லோஹே ஸ்தந்யேந கஷ்டஂ கதாக்தைஃ ஶமீபத்ரைர்தூபிதஂ தாஹாதிஜித்|

Adhikarana sashophe alpashophe gharShAdiharA shigrupallavaniryAsAdiH sandhAvaH (37-38) · Śloka 38

| ஶிக்ருபல்லவநிர்யாஸஃ ஸுகஷ்டஸ்தாம்ரஸம்புடே||௩௭|| கதேந தூபிதோ ஹந்தி ஶோபகர்ஷாஶ்ருவேதநாஃ| |௩௮|

ஸ௦-ஶிக்ருபல்லவரஸஃ ஸுகஷ்டஸ்தாம்ரஸம்புடே கதேந தூபிதஃ ஶோபாதீந் ஹந்தி|

Adhikarana sashophe alpashophe gharShAdiharA mRutkapAlAdiH sandhAvaH (38-39) · Śloka 39

| திலாம்பஸா மத்கபாலஂ காஂஸ்யே கஷ்டஂ ஸுதூபிதம்||௩௮|| நிம்பபத்ரைர்கதாப்யக்தைர்கர்ஷஶூலாஶ்ருராகஜித்| |௩௯|

ஸ௦-மத்கபாலஂ திலாம்பஸா காஂஸ்யே கஷ்டஂ ததா நிம்பபத்ரைர்கதாப்யக்தைர்தூபிதஂ கர்ஷாதிஜித்|

Adhikarana sandhAvenA~jjite netre stanyAshcyotanam (39-40) · Śloka 40

| ஸந்தாவேநாஞ்ஜிதே நேத்ரே விகதௌஷதவேதநே||௩௯|| ஸ்தந்யேநாஶ்ச்யோதநஂ கார்யஂ த்ரிஃ பரஂ நாஞ்ஜயேச்ச தைஃ| |௪௦|

ஸ௦-ஸந்தாவேந நேத்ரேऽஞ்ஜிதே விகதௌஷதவேதநே ஸதி ஸ்தந்யேநாஶ்ச்யோதநஂ ஹிதஂ கார்யஂ த்ரீந் வாராந்| தைஶ்ச-ஸந்தாவைஃ, பரஂ-த்ரிப்யோ வாரேப்யோ, நாஞ்ஜயேத்|

Adhikarana sashophe alpashophe gharShAdiharA tAlIsapatrAdiguTikA sandhAvaH (40-42) · Śloka 42

| தாலீஸபத்ரசபலாநதலோஹரஜோஞ்ஜநைஃ||௪௦|| ஜாதீமுகுலகாஸீஸஸைந்தவைர்மூத்ரபேஷிதைஃ| தாம்ரமாலிப்ய ஸப்தாஹஂ தாரயேத்பேஷயேத்ததஃ||௪௧|| மூத்ரேணைவாநு குடிகாஃ கார்யாஶ்சாயவிஶோஷிதாஃ| தாஃ ஸ்தந்யகஷ்டா கர்ஷாஶ்ருஶோபகண்டூவிநாஶநாஃ||௪௨||

ஸ௦-தாலீஸபத்ராதிபிர்மூத்ரபிஷ்டைஸ்தாம்ரமாலிப்ய ஸப்தாஹஂ தாரயேத்| ததஃ ஸப்தாஹாதூர்த்வஂ கோமூத்ரேணைவ குடிகாஃ குர்யாத்| தாஶ்ச சாயாவிஶோஷிதாஃ ஸ்தந்யகஷ்டா கர்ஷாதிக்நாஃ|

Adhikarana sashophe alpashophe vyAghryAdikaH sandhAvaH (43) · Śloka 43

வ்யாக்ரீத்வங்ऽऽமதுகஂ தாம்ரரஜோऽஜாக்ஷீரகல்கிதம்| ஶம்யாமலகபத்ராஜ்யதூபிதஂ ஶோபருக்ப்ரணுத்||௪௩||

ஸ௦-வ்யாக்ர்யாதிகமஜாக்ஷீரகல்கிதஂ ஶம்யாமலகபத்ரைர்கதாந்விதைர்தூபிதஂ ஶோபருக்ப்ரணுத்|

Adhikarana amloShite pittAbhiShyandacikitsA (44) · Śloka 44

அம்லோஷிதே ப்ரயுஞ்ஜீத பித்தாபிஷ்யந்தஸாதநம்| |௪௪|

ஸ௦-அம்லோஷிதே நேத்ரரோகே பித்தாபிஷ்யந்தசிகித்ஸிதஂ குர்யாத்|

Adhikarana dIrghakAlAnubandhitvAdukliShTAdayo~aShTAdasha rogAH pillasaMj~jAH (44-46) · Śloka 46

| உத்க்லிஷ்டாஃ கபபித்தாஸ்ரநிசயோத்தாஃ குகூணகஃ||௪௪|| பக்ஷ்மோபரோதஃ ஶுஷ்காக்ஷிபாகஃ பூயாலஸோ பிஸஃ| போதக்யம்லோஷிதோऽல்பாக்யஃ ஸ்யந்தமந்தா விநாऽநிலாத்||௪௫|| ஏதேऽஷ்டாதஶ பில்லாக்யா தீர்ககாலாநுபந்திநஃ| |௪௬|

ஸ௦-உத்க்லிஷ்டாதயோऽஷ்டாதஶ ரோகா இமே பில்லாக்யா தீர்ககாலாநுபந்திநஃ|

Adhikarana pilleShu vakShyamANA sAmAnyacikitsA pilleShu vartmanirlekhanam (46-48) · Śloka 48

| சிகித்ஸா பதகேதேஷாஂ ஸ்வஂஸ்வமுக்தா அத வக்ஷ்யதே||௪௬|| பில்லீபூதேஷு ஸாமாந்யாத் அத பில்லாக்யரோகிணஃ| ஸ்நிக்தஸ்ய சர்திதவதஃ ஸிராவ்யதஹதாஸஜஃ||௪௭|| விரிக்தஸ்ய ச வர்த்மாநு நிர்லிகேதாவிஶுத்திதஃ| |௪௮|

ஸ௦-ஏதேஷாஂ பதக் சிகித்ஸா யதாஸ்வமுக்தா| ஸ௦-அத பணிஷ்யதே சிகித்ஸா பில்லீபூதேஷு ஸாமாந்யேந| ஸ௦-அத பில்லாக்யாக்ஷிரோகவதஃ ஸ்நிக்தஸ்ய சர்திதவதோ நரஸ்ய வித்தஸிரஸ்ய விரிக்தஸ்ய ச வர்த்ம நிர்லிகேதாவிஶுத்தேஃ|

Adhikarana pilleShu tutthakAdinA sekaH (48-50) · Śloka 50

| துத்தகஸ்ய பலஂ ஶ்வேதமரிசாநி ச விஂஶதிஃ||௪௮|| த்ரிஂஶதா காஞ்ஜிகபலைஃ பிஷ்ட்வா தாம்ரே நிதாபயேத்| பில்லாநபில்லாந் குருதே பஹுவர்ஷோத்திதாநபி||௪௯|| தத்ஸேகேநோபதேஹாஶ்ருகண்டூஶோபாஂஶ்ச நாஶயேத்| |௫௦|

ஸ௦-துத்தகஸ்ய பலஂ, விஂஶதிஃ ஶ்வேதமரிசாநி-ஸௌபாஞ்ஜநபீஜாநி, காஞ்ஜிகபலைஸ்த்ரிஂஶதா பிஷ்ட்வா தாம்ரே நிதாபயேத்| தத்ஸேகேந பில்லாந் பஹுவர்ஷோத்திதாநப்யபில்லாந் குருதே| உபதேஹாதீஂஶ்ச நாஶயேத்|

Adhikarana pilleShu kara~jjabIjAdirasakriyA~a~jjanam (50-51) · Śloka 51

| கரஞ்ஜபீஜஂ ஸுரஸஂ ஸுமநஃகோரகாணி ச||௫௦|| ஸஂக்ஷுத்ய ஸாதயேத்க்வாதே பூதே தத்ர ரஸக்ரியா| அஞ்ஜநஂ பில்லபைஷஜ்யஂ பக்ஷ்மணாஂ ச ப்ரரோஹணம்||௫௧||

ஸ௦-கரஞ்ஜபீஜாதீநி ஸஂக்ஷுத்ய ஜலே ஸாதயேத்| க்வாதே பூதே தத்ர ரஸக்ரியா| அஞ்ஜநஂ பில்லே ஔஷதஂ பக்ஷ்மணாஂ ச ப்ரரோஹணம்|

Adhikarana pilleShu rasA~jjanAdi a~jjanam (52-53) · Śloka 53

ரஸாஞ்ஜநஂ ஸர்ஜரஸோ ரீதிபுஷ்பஂ மநஃஶிலா| ஸமுத்ரபேநோ லவணஂ கைரிகஂ மரிசாநி ச||௫௨|| அஞ்ஜநஂ மதுநா பிஷ்டஂ க்லேதகண்டூக்நமுத்தமம்| |௫௩|

ஸ௦-ரஸாஞ்ஜநாதிகஂ மதுநா பிஷ்டமஞ்ஜநஂ பரஂ க்லேதகண்டூஹத்|

Adhikarana pilleShu tagarAdi a~jjanam pilleShu devadArvAdi a~jjanam (53-54) · Śloka 54

| அபயாரஸபிஷ்டஂ வா தகரஂ பில்லநாஶநம்||௫௩|| பாவிதஂ பஸ்தமூத்ரேண ஸஸ்நேஹஂ தேவதாரு ச| |௫௪|

ஸ௦-ஹரீதகீக்வாதபிஷ்டஂ தகரஂ பரஂ பில்லக்நம்| தேவதாருஸஸ்நேஹஂ பஸ்தமூத்ரேண பாவிதஂ தத்வத்|

Adhikarana pilleShu saindhavAdivartiH (54-55) · Śloka 55

| ஸைந்தவத்ரிபலாகஷ்ணாகடுகாஶங்க்நாபயஃ||௫௪|| ஸதாம்ரரஜஸோ வர்திஃ பில்லஶுக்ரகநாஶிநீ| |௫௫|

ஸ௦-ஸைந்தவாதயஸ்தாம்ரஜஃஸஹிதா வர்திஃ பில்லஶுக்ரஹத்|

Adhikarana pilleShu puShpakAsIsAdi a~jjanam (55-56) · Śloka 56

| புஷ்பகாஸீஸசூர்ணோ வா ஸுரஸாரஸபாவிதஃ||௫௫|| தாம்ரே தஶாஹஂ தத் பைல்ல்யபக்ஷ்மஶாதஜிதஞ்ஜநம்| |௫௬|

ஸ௦-புஷ்பகாஸீஸசூர்ணஃ ஸுரஸாரஸேந தஶாஹஂ பாவிதஸ்ததஞ்ஜநஂ பைல்ல்யபக்ஷ்மஶாதக்நம்| ஸுரஸா-மூர்வா|

Adhikarana pilleShu alAdicUrNaH (56) · Śloka 56

அலஂ ச ஸௌவீரகமஞ்ஜநஂ ச தாப்யாஂ ஸமஂ தாம்ரரஜஃ ஸுஸூக்ஷ்மம்| பில்லேஷு ரோமாணி நிஷேவிதோऽஸௌ சூர்ணஃ கரோத்யேகஶலாகயாऽபி||௫௬||

ஸ௦-ஹரிதாலஂ ஸௌவீராஞ்ஜநஂ [ச]| தாப்யாஂ த்வாப்யாஂ துல்யஂ தாம்ரசூர்ணஂ ஸூக்ஷ்மம்| ஏஷ சூர்ணோ நிஷேவித ஏகயாऽபி ஶலாகயா பில்லேஷு ரோமாணி கரோதி| உபஜாதிஃ|

Adhikarana pilleShu lAkShAdimaShI (57) · Śloka 57

லாக்ஷாநிர்குண்டீபங்கதார்வீரஸேந ஶ்ரேஷ்டஂ கார்பாஸஂ பாவிதஂ ஸப்தகத்வஃ| தீபஃ ப்ரஜ்வால்யஃ ஸர்பிஷா தத்ஸமுத்தா ஶ்ரேஷ்டா பில்லாநாஂ ரோபணார்தே மஷீ ஸா||௫௭||

ஸ௦-லாக்ஷாதிரஸேந ஶ்ரேஷ்டஂ கார்பாஸஂ ஸப்தவாராந் பாவிதம்| தேந கார்பாஸேந ஸர்பிஷா தீபஃ ப்ரஜ்வால்யஃ| தத்ஸமுத்தா மஷீ பில்லாநாஂ ரோபணார்தே ஶ்ரேஷ்டா| வைஶ்வதேவீவத்தம்|

Adhikarana pilleShu punaHpunarvartmAvalekhanAdi (58-59) · Śloka 59

| வர்த்மாவலேகஂ பஹுஶஸ்தத்வச்சோணிதமோக்ஷணம்||௫௮|| புநஃபுநர்விரேகஂ ச நித்யமாஶ்ச்யோதநாஞ்ஜநம்| நாவநஂ தூமபாநஂ ச பில்லரோகாதுரோ பஜேத்||௫௯||

ஸ௦-பில்லரோகீ வர்த்மாவலேகாதிகஂ புநஃபுநர்பஜேத்|

Adhikarana pilleShu pUyAlase~ashAnte dAhaH (60) · Śloka 60

பூயாலஸே த்வஶாந்தேऽந்தே தாஹஃ ஸூக்ஷ்மஶலாகயா| |௬௦|

ஸ௦-பூயாலஸே புநரஶாந்தே ஸத்யந்தே ஸூக்ஷ்மஶலாகயா தாஹோ ஹிதஃ|

Adhikarana iti caturNavatirnetrarogAH (60-61) · Śloka 61

| சதுர்ணவதிரித்யக்ஷ்ணோ ஹேதுலக்ஷணஸாதநைஃ||௬௦|| பரஸ்பரமஸங்கீர்ணாஃ கார்த்ஸ்ந்யேந கதிதா கதாஃ| |௬௧|

ஸ௦-இத்யேவமக்ஷ்ணஶ்சதுர்ணவதி கதா லக்ஷணஹேதுஸாதநைரந்யோந்யமஸங்கீர்ணாஃ கார்த்ஸ்ந்யேநோக்தாஃ|

Adhikarana svasthasyApi nayanapriyasya sadA purANayavAdisevanam (61-65) · Śloka 65

| ஸர்வதா ச நிஷேவேத ஸ்வஸ்தோऽபி நயநப்ரியஃ||௬௧|| புராணயவகோதூமஶாலிஷஷ்டிககோத்ரவாந்| முத்காதீந் கபபித்தக்நாந் பூரிஸர்பிஃபரிப்லுதாந்||௬௨|| ஶாகஂ சைவஂவிதஂ மாஂஸஂ ஜாங்கலஂ தாடிமஂ ஸிதாம்| ஸைந்தவஂ த்ரிபலாஂ த்ராக்ஷாஂ வாரி பாநே ச நாபஸம்||௬௩|| ஆதபத்ரஂ பதத்ராணஂ விதிவத்தோஷஶோதநம்| வர்ஜயேத்வேகஸஂரோதமஜீர்ணாத்யஶநாநி ச||௬௪|| க்ரோதஶோகதிவாஸ்வப்நராத்ரிஜாகரணாதபாந்| விதாஹி விஷ்டம்பகரஂ யச்சேஹாஹாரபேஷஜம்||௬௫||

ஸ௦-ஸ்வஸ்தோऽபி நயநவல்லபஃ ஸந் ஸதைவ புராணயவாதிகஂ நிஷேவேத| ஏவஂவிதஂ கபபித்தக்நஂ ஶாகஂ ச| விதிர்வித்யதே யஸ்மிஂஸ்தச்ச ஶோதநஂ-விரேசநாதி, பஜேத்| ததா வேகஸஂரோதாதிகஂ வர்ஜயேத்|

Adhikarana svasthasyApi pAdamrakShaNAdi (66) · Śloka 66

த்வே பாதமத்யே பதுஸந்நிவேஶே ஶிரே கதே தே பஹுதா ச நேத்ரே தா ம்ரக்ஷணோத்வர்தநலேபநாதீந் பாதப்ரயுக்தாந்நயநே நயந்தி||௬௬||

ஸ௦-த்வே பாதஸ்ய மத்யே பதுரூபே ஸிரே| தே ச பஹுதா நேத்ரகதே| தாஃ ஸிராஃ அப்யங்காதீந் பாதப்ரயுக்தாந்நேத்ரஂ(த்ரே)ப்ராபயந்தி|

Adhikarana svasthasyApi upAnadAdisevanam (16) · Śloka 16

மலௌஷ்ண்யஸங்கட்டநபீடநாத்யை- ஸ்தா தூஷயந்தே நயநாநி துஷ்டாஃ| பஜேத்ஸதா தஷ்டிஹிதாநி தஸ்மா- துபாநதப்யஞ்ஜநதாவநாநி||௬௭|| இதி ஶ்ரீவைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸூநுஶ்ரீமத்வாக்படவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதயஸஂஹிதாயாஂ ஷஷ்டே உத்தரஸ்தாநே ஸர்வாக்ஷிரோகப்ரதிஷேதோ நாம ஷோடஶோऽத்யாயஃ||௧௬||

ஸ௦-தாஶ்ச மலௌஷ்ண்யாதிபிர்துஷ்டா நயநாநி தூஷயந்தே| யத ஏவஂ தஸ்மாத் தஷ்டிஹிதாநி ஸர்வதா உபாநதப்யஞ்ஜநாதீநி பஜேத்| உபஜாதீ வத்தே| இதி ஶ்ரீமகாங்கதத்தபுத்ரஶ்ரீமதருணதத்தவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதயடீகாயாஂ ஸர்வாங்கஸுந்தராக்யாயாஂ ஷஷ்டே உத்தரஸ்தாநே ஸர்வாக்ஷிரோகப்ரதிஷேதோ நாம ஷோடஶோऽத்யாயஃ ஸமாப்தஃ|| ௧௬||