Adhikarana shirorogavij~jAnIyAdhyAyaH||23|| shirogatA dasha rogAH| shirorogANAM nidAnaM samprAptishca (2-3) · Śloka 3
அத க்ரமப்ராப்தஂ ஶிரோரோகவிஜ்ஞாநமாஹ அதாதஃ ஶிரோரோகவிஜ்ஞாநீயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ|
இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ|
(கத்யஸூத்ரே||௨||
) தூமாதபதுஷாராம்புக்ரீடாதிஸ்வப்நஜாகரைஃ|
உத்ஸ்வேதாதிபுரோவாதபாஷ்பநிக்ரஹரோதநைஃ||௧||
அத்யம்புமத்யபாநேந கமிபிர்வேகதாரணைஃ|
உபதாநமஜாப்யங்கத்வேஷாதஃப்ரததேக்ஷணைஃ||௨||
அஸாத்ம்யகந்ததுஷ்டாமபாஷ்யாத்யைஶ்ச ஶிரோகதாஃ|
ஜநயந்த்யாமயாந் தோஷாஃ|௩|
View original
अथ क्रमप्राप्तं शिरोरोगविज्ञानमाह अथातः शिरोरोगविज्ञानीयं व्याख्यास्यामः|
इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः|
(गद्यसूत्रे||२||
) धूमातपतुषाराम्बुक्रीडातिस्वप्नजागरैः|
उत्स्वेदाधिपुरोवातबाष्पनिग्रहरोदनैः||१||
अत्यम्बुमद्यपानेन कृमिभिर्वेगधारणैः|
उपधानमृजाभ्यङ्गद्वेषाधःप्रततेक्षणैः||२||
असात्म्यगन्धदुष्टामभाष्याद्यैश्च शिरोगताः|
जनयन्त्यामयान् दोषाः|३|
ஸ௦-தூமாதிபிஃ ஶிரோகதா தோஷா ரோகாந் ஜநயந்தி|
Adhikarana 1 vAtajasya shirobhitApasya lakShaNam (3-7) · Śloka 7
|
தத்ர மாருதகோபதஃ||௩||
நிஸ்துத்யேதே பஶஂ ஶங்கௌ காடா ஸம்பித்யதே ததா|
ப்ருவோர்மத்யஂ லலாடஂ ச பததீவாதிவேதநம்||௪||
பாத்யேதே ஸ்வநதஃ ஶ்ரோத்ரே நிஷ்கஷ்யேத இவாக்ஷிணீ|
கூர்ணதீவ ஶிரஃ ஸர்வஂ ஸந்திப்ய இவ முச்யதே||௫||
ஸ்புரத்யதி ஸிராஜாலஂ கந்தராஹநுஸங்க்ரஹஃ|
ப்ரகாஶாஸஹதா க்ராணஸ்ராவோऽகஸ்மாத்யதாஶமௌ||௬||
மார்தவஂ மர்தநஸ்நேஹஸ்வேதபந்தைஶ்ச ஜாயதே|
ஶிரஸ்தாபோऽயம்|௭|
View original
|
तत्र मारुतकोपतः||३||
निस्तुद्येते भृशं शङ्खौ घाटा सम्भिद्यते तथा|
भ्रुवोर्मध्यं ललाटं च पततीवातिवेदनम्||४||
बाध्येते स्वनतः श्रोत्रे निष्कृष्येत इवाक्षिणी|
घूर्णतीव शिरः सर्वं सन्धिभ्य इव मुच्यते||५||
स्फुरत्यति सिराजालं कन्धराहनुसङ्ग्रहः|
प्रकाशासहता घ्राणस्रावोऽकस्माद्यथाशमौ||६||
मार्दवं मर्दनस्नेहस्वेदबन्धैश्च जायते|
शिरस्तापोऽयम्|७|
ஸ௦-தத்ர-தேஷு மத்யே, வாதகோபாத் ஶங்கநிஸ்தோதாதயஃ ஸ்யுஃ| ததா மர்தநாதிபிர்மார்தவஂ ஜாயதே| கூர்ணதீவேதி கூர்ணஸ்துதாதிஃ| அயமீதஶஃ ஶிரஸ்தாப உச்யதே|
Adhikarana 2 vAtajasya ardhAvabhedakasya lakShaNam (7-8) · Śloka 8
|
அர்தே து மூர்த்நஃ ஸோऽர்தாவபேதகஃ||௭||
பக்ஷாத்குப்யதி மாஸாத்வா ஸ்வயமேவ ச ஶாம்யதி|
அதிவத்தஸ்து நயநஂ ஶ்ரவணஂ வா விநாஶயேத்||௮||
View original
|
अर्धे तु मूर्ध्नः सोऽर्धावभेदकः||७||
पक्षात्कुप्यति मासाद्वा स्वयमेव च शाम्यति|
अतिवृद्धस्तु नयनं श्रवणं वा विनाशयेत्||८||
ஸஂ-அர்தே து ஶிரஸஃ, அர்தாவபேதக உச்யதே| ஸ ச பக்ஷேண குப்யதி| மாஸேந வா குப்யதி| ஸ்வயமேவ-சிகித்ஸிதஂ விநைவ, உபஶாம்யதி| அதிவத்தஸ்த்வயஂ லோசநஂ கர்ணஂ வா ஹந்யாத்|
Adhikarana 3 pittajasya shirobhitApasya lakShaNam 4 kaphajasya shirobhitApasya lakShaNam 5raktajasya shirobhitApasya lakShaNam 6 sannipAtajasya shirobhitApasya lakShaNam (9-11) · Śloka 11
ஶோரோபிதாபே பித்தோத்தே ஶோரோதூமாயநஂ ஜ்வரஃ|
ஸ்வேதோऽக்ஷிதஹநஂ மூர்ச்சா நிஶி ஶீதைஶ்ச மார்தவம்||௯||
அருசிஃ கபஜே மூர்த்நோ குருஸ்திமிதஶீததா|
ஶிராநிஸ்பந்ததாऽऽலஸ்யஂ ரூங்மந்தாऽஹ்ந்யதிகாநிஶி||௧௦||
தந்த்ரா ஶூநாக்ஷிகூடத்வஂ கர்ணகண்டூயநஂ வமிஃ|
ரக்தாத் பித்தாதிகருஜஃ ஸர்வைஃ ஸ்யாத்ஸர்வலக்ஷணஃ||௧௧||
View original
शोरोभितापे पित्तोत्थे शोरोधूमायनं ज्वरः|
स्वेदोऽक्षिदहनं मूर्च्छा निशि शीतैश्च मार्दवम्||९||
अरुचिः कफजे मूर्ध्नो गुरुस्तिमितशीतता|
शिरानिस्पन्दताऽऽलस्यं रूङ्मन्दाऽह्न्यधिकानिशि||१०||
तन्द्रा शूनाक्षिकूटत्वं कर्णकण्डूयनं वमिः|
रक्तात् पित्ताधिकरुजः सर्वैः स्यात्सर्वलक्षणः||११||
ஸ௦-கபஜே ஶிரோபிதாபேऽருச்யாதயஃ ஸ்யுஃ| திவா பீடா மந்தா பவதி, விபாவர்யாமதிகா| ததா தந்த்ராதயஃ ஸ்யுஃ| ஸ௦-ரக்தோத்பவோ மூர்ததாபஃ பித்தாதிகருஜஃ ஸ்யாத்| ஸ௦-ஸந்நிபாதேந ஸர்வலக்ஷணஃ ஸ்யாத்|
Adhikarana 7 kRumijasya shirobhitApasya lakShaNam (12-15) · Śloka 15
ஸங்கீர்ணைர்போஜநைர்மூர்த்நி க்லேதித்தே ருதிராமிஷே|
கோபிதே ஸந்நிபாதே ச ஜாயந்தே மூர்த்நி ஜந்தவஃ||௧௨||
ஶிரஸஸ்தே பிபந்தோऽஸ்ரஂ கோராஃ குர்வந்தி வேதநாஃ|
சித்தவிப்ரஂஶஜநநீர்ஜ்வரஃ காஸோ பலக்ஷயஃ||௧௩||
ரௌக்ஷ்யஶோபவ்யதந்ச்சேததாஹஸ்புரணபூதிதாஃ|
கபாலே தாலுஶிரஸோஃ கண்டூஃ ஶோஷஃ ப்ரமீலகஃ||௧௪||
தாம்ராச்சஸிங்காணகதா கர்ணநாதஶ்ச ஜந்துஜே|
|௧௫|
View original
सङ्कीर्णैर्भोजनैर्मूर्ध्नि क्लेदित्ते रुधिरामिषे|
कोपिते सन्निपाते च जायन्ते मूर्ध्नि जन्तवः||१२||
शिरसस्ते पिबन्तोऽस्रं घोराः कुर्वन्ति वेदनाः|
चित्तविभ्रंशजननीर्ज्वरः कासो बलक्षयः||१३||
रौक्ष्यशोफव्यधन्च्छेददाहस्फुरणपूतिताः|
कपाले तालुशिरसोः कण्डूः शोषः प्रमीलकः||१४||
ताम्राच्छसिङ्घाणकता कर्णनादश्च जन्तुजे|
|१५|
ஸ௦-ஸங்கீர்ணைராஹாரைஃ ஶிரஸி க்லேதிதே ருதிரே மாஂஸே ச ஸந்நிபாதே ச கோபிதே கமயோ மூர்த்நி ஜாயந்தே| தே ச மூர்த்நௌ ரக்தஂ பிபந்தோ தாருணாஃ பீடா மநோவிப்ரஂஶகாரிணீர்ஜநயந்தி| ஜ்வராதயஶ்ச ஸ்யுஃ| ததா கபாலே தாலுஶிரஸோஃ கண்ட்வாத்யாஃ ஸ்யுஃ| ததா தாம்ராச்சஸிங்காணகத்வஂ கர்ணநாதஶ்ச கமிஜே ஸ்யாத்|
Adhikarana 8 shiraHkampasya shirobhitApasya lakShaNam 9 sha~gkhakasya shirobhitApasya lakShaNam (15-17) · Śloka 17
|
வாதோல்பணாஃ ஶிரஃகம்பஂ தத்ஸஂஜ்ஞஂ குர்வதே மலாஃ||௧௫||
பித்தப்ரதாநைர்வாதாத்யைஃ ஶங்கே ஶோபஃ ஸஶோணிதைஃ|
தீவ்ரதாஹருஜாராகப்ரலாபஜ்வரதட்ப்ரமாஃ||௧௬||
திக்தாஸ்யஃ பீதவதநஃ க்ஷிப்ரகாரீ ஸ ஶங்ககஃ|
த்ரிராத்ராஜ்ஜீவிதஂ ஹந்தி ஸித்யத்யப்யாஶு ஸாதிதஃ||௧௭||
View original
|
वातोल्बणाः शिरःकम्पं तत्संज्ञं कुर्वते मलाः||१५||
पित्तप्रधानैर्वाताद्यैः शङ्खे शोफः सशोणितैः|
तीव्रदाहरुजारागप्रलापज्वरतृड्भ्रमाः||१६||
तिक्तास्यः पीतवदनः क्षिप्रकारी स शङ्खकः|
त्रिरात्राज्जीवितं हन्ति सिध्यत्यप्याशु साधितः||१७||
ஸ௦-வாதாதிகா தோஷாஃ ஶிரஃகம்பஂ ஶிரஃ கம்பாக்யஂ குர்வதே| ஸ௦-பித்தாதிகைர்தோஷைஃ ஸரக்தைஃ ஶங்கே ஶோபோऽதிதாஹாதயஶ்ச ஸ்யுஃ| ஸ ச ஶங்ககஸ்திக்தாஸ்யஃ பீதவர்ணமுகஃ க்ஷிப்ரகாரீ ச ஸ்யாத்| திக்தஂ-திக்தஸ்வாதமாஸ்யஂ, யஸ்மிந் ஶங்ககே ஸஃ| ஏவமந்யதபி யோஜ்யம்| ஸ சாநுபக்ராந்தஸ்த்ரிராத்ரேண ஜீவிதஂ ஹரதி| ஶீக்ரஂ ச சிகித்ஸிதஃ ஸித்யத்யபி| அபிஶப்தாத் கதாசிந்ந ஸித்யதி|
Adhikarana 10 sUryAvartasya lakShaNam (18-20) · Śloka 20
பித்தாநுபத்தஃ ஶங்காக்ஷிப்ரூலலாடேஷு மாருதஃ|
ருஜஂ ஸஸ்பந்தநாஂ குர்யாதநுஸூர்யோதயோதயாம்||௧௮||
ஆமத்யாஹ்நஂ விவர்திஷ்ணுஃ க்ஷுத்வதஃ ஸா விஶேஷதஃ|
அவ்யவஸ்திதஶீதோஷ்ணஸுகா ஶாம்யத்யதஃ பரம்||௧௯||
ஸூர்யாவர்தஃ ஸ இத்யுக்தா தஶ ரோகாஃ ஶிரோகதாஃ|
|௨௦|
View original
पित्तानुबद्धः शङ्खाक्षिभ्रूललाटेषु मारुतः|
रुजं सस्पन्दनां कुर्यादनुसूर्योदयोदयाम्||१८||
आमध्याह्नं विवर्धिष्णुः क्षुद्वतः सा विशेषतः|
अव्यवस्थितशीतोष्णसुखा शाम्यत्यतः परम्||१९||
सूर्यावर्तः स इत्युक्ता दश रोगाः शिरोगताः|
|२०|
ஸ௦-பித்தாநுபத்தோ மாருதஃ ஶங்காதிஷு ருஜஂ ஸஸ்பந்தநாஂ குர்யாத்| கிம்பூதாஂ ருஜம் ? அநுஸூர்யோதயஂ உதயோ யஸ்யாஃ ஸா தாம்| ஆமத்யாஹ்நஂ-மத்யாஹ்நஂ மர்யாதீகத்ய வர்தநஶீலா, ஸா பீடா புபுக்ஷிதஸ்ய விஶேஷேண| ததாऽநியதஶீதோஷ்ணஸுகா| அதோ-மத்யாஹ்நாத், பரஂ ஶமஂ கச்சதி| ஸஃ-இத்யேவஂ, ஸூர்யாவர்த உக்தஃ| ஸ௦-தஶைதே மூர்தகதா ரோகா உக்தாஃ|
Adhikarana shiraHkapAle nava rogAH| 1 upashIrShakasya lakShaNam (20-21) · Śloka 21
|
ஶிரஸ்யேவ ச வக்ஷ்யந்தே கபாலே வ்யாதயோ நவ||௨௦||
கபாலே பவநே துஷ்டே கர்பஸ்தஸ்யாபி ஜாயதே|
ஸவர்ணோ நீருஜஃ ஶோபஸ்தஂ வித்யாதுபஶீர்ஷகம்||௨௧||
View original
|
शिरस्येव च वक्ष्यन्ते कपाले व्याधयो नव||२०||
कपाले पवने दुष्टे गर्भस्थस्यापि जायते|
सवर्णो नीरुजः शोफस्तं विद्यादुपशीर्षकम्||२१||
ஸ௦-ஶிரஸ்யேவ கபாலே நவ ரோகா பணிஷ்யந்தே| ஸ௦-கபாலே பவநே துஷ்டே கர்பஸ்திதஸ்யாபி நீருஜஃ ஶோபஸ்தத்ஸவர்ணஃ-காயஸமாநவர்ணோ, ஜாயதே| தமுபஶீர்ஷகாக்யஂ ரோகஂ ஜாநீயாத்|
Adhikarana 2 piTikAyAH lakShaNam 3 arbudasya lakShaNam 4 vidradheH lakShaNam 5 arUMShikAnAM lakShaNam (22-23) · Śloka 23
யதாதோஷோதயஂ ப்ரூயாத் பிடிகார்புதவித்ரதீந்|
கபாலே க்லேதபஹுலாஃ பித்தாஸக்ஶ்லேஷ்மஜந்துபிஃ||௨௨||
கங்குஸித்தார்தகநிபாஃ பிடிகாஃ ஸ்யுரருஂஷிகாஃ|
|௨௩|
View original
यथादोषोदयं ब्रूयात् पिटिकार्बुदविद्रधीन्|
कपाले क्लेदबहुलाः पित्तासृक्श्लेष्मजन्तुभिः||२२||
कङ्गुसिद्धार्थकनिभाः पिटिकाः स्युररुंषिकाः|
|२३|
ஸ௦-பிடிகாதீந் த்ரீந் யதாதோஷோதயஂ ப்ரூயாத்| ஸ௦-கபாலே க்லேதபஹுலாஃ பித்தாஸக்ஶ்லேஷ்மஜந்துபிஃ கங்குஸித்தார்தகபலரூபாஃ பிடிகா அருஂஷிகாஃ ஸ்யுஃ|
Adhikarana 6 dAruNakasya lakShaNam 7 idraluptasya lakShaNam (23-26) · Śloka 26
|
கண்டூகேஶச்யுதிஸ்வாபரௌக்ஷ்யகத் ஸ்புடநஂ த்வசஃ||௨௩||
ஸுஸூக்ஷ்மஂ கபவாதாப்யாஂ வித்யாத்தாருணகஂ து தத்|
ரோமகூபாநுகஂ பித்தஂ வாதேந ஸஹ மூர்ச்சிதம்||௨௪||
ப்ரச்யாவயதி ரோமாணி ததஃ ஶ்லேஷ்மா ஸஶோணிதஃ|
ரோமகூபாந் ருணத்த்யஸ்ய தேநாந்யேஷாமஸம்பவஃ||௨௫||
ததிந்த்ரலுப்தஂ ருஜ்யாஂ ச ப்ராஹுஶ்சாசேதி சாபரே|
|௨௬|
View original
|
कण्डूकेशच्युतिस्वापरौक्ष्यकृत् स्फुटनं त्वचः||२३||
सुसूक्ष्मं कफवाताभ्यां विद्याद्दारुणकं तु तत्|
रोमकूपानुगं पित्तं वातेन सह मूर्च्छितम्||२४||
प्रच्यावयति रोमाणि ततः श्लेष्मा सशोणितः|
रोमकूपान् रुणद्ध्यस्य तेनान्येषामसम्भवः||२५||
तदिन्द्रलुप्तं रुज्यां च प्राहुश्चाचेति चापरे|
|२६|
ஸ௦-கண்ட்வாதிகத் த்வசஃ ஸ்புடநஂ ஸுஸூக்ஷ்மஂ யத் தத்தாருணகஂ கபவாதாப்யாஂ வித்யாத்| அஂ-பித்தஂ வாதேந ஸஹ மூர்ச்சிதஂ ரோமகூபாநுகதஂ ரோமாணி ப்ரச்யாவயதி| ததஃ ஶ்லேஷ்மா ரக்தஸஹிதோ ரோமகூபாந் ருணத்தி| தேந காரணேநாஸ்ய-இந்த்ரலுப்தவதஃ, அந்யேஷாஂ ரோம்ணாமநுத்பத்திஃ| தத்-ஏதத், இந்த்ரலுப்தஂ ருஜ்யாஂ சாசேத்யந்ய ஆஹுஃ|
Adhikarana 8 khalateH sAmAnyaM lakShaNam vAtajAyAH khalateH lakShaNam pittajAyAH khalateH lakShaNam kaphajAyAH khalateH lakShaNam (26-27) · Śloka 27
|
கலதேரபி ஜந்மைவஂ ஶாதநஂ தத்ர து க்ரமாத்||௨௬||
ஸா வாதாதக்நிதக்தாபா, பித்தாத்ஸ்விந்நஸிராவதா|
கபாத்தநத்வக்வர்ணாஶ்ச யதாஸ்வஂ நிர்திஶேத் த்வசி||௨௭||
View original
|
खलतेरपि जन्मैवं शातनं तत्र तु क्रमात्||२६||
सा वातादग्निदग्धाभा, पित्तात्स्विन्नसिरावृता|
कफाद्धनत्वग्वर्णाश्च यथास्वं निर्दिशेत् त्वचि||२७||
ஸ௦-ஏவஂ-ஏதத்துல்யரூபா, கலதேருத்பத்திஃ| கிந்து[தத்ர-] கலதௌ, க்ரமேண கேஶாநாஂ ஶாதோ ந த்விந்த்ரலுப்த இவ ஸஹஸா| ஸ௦-ஸா-கலதிஃ, வாதாதக்நிதக்தாபா ஸ்யாத்| பித்தாத் ஸ்விந்நஸிராவதா ஸ்யாத்| கபேந கநத்வக்| த்வசி வர்ணாஶ்ச யதாதோஷஂ நிர்திஶேத்|
Adhikarana sannipAtajAyAH khalateH lakShaNam 9 palitasya nidAnasamprAptI (28) · Śloka 28
தோஷைஃ ஸர்வாகதிஃ ஸர்வைரஸாத்யா ஸா நகப்ரபா|
தக்தாக்நிநேவ நிர்லோமா ஸதாஹா யா ச ஜாயதே||௨௮||
View original
दोषैः सर्वाकृतिः सर्वैरसाध्या सा नखप्रभा|
दग्धाग्निनेव निर्लोमा सदाहा या च जायते||२८||
ஸ௦-ஸர்வைர்தோஷைஃ ஸர்வாகதிஃ ஸர்வலக்ஷணா கலதிஃ| நகப்ரபா ஸா சாஸாத்யா ஸ்யாத்| அக்நிதக்ததுல்யா ரோமரஹிதா ஸதாஹா ச யா ஜாயதே, ஸாऽப்யஸாத்யா ஸ்யாத்|
Adhikarana vAtajasya palitasya lakShaNam pittajasya palitasya lakShaNam kaphajasya palitasya lakShaNam sannipAtajasya palitasya lakShaNam (29-31) · Śloka 31
ஶோகஶ்ரமக்ரோதகதஃ ஶரீரோஷ்மா ஶிரோகதஃ|
கேஶாந் ஸதோஷஃ பசதி பலிதஂ ஸம்பவத்யதஃ||௨௯||
தத்வாதாத்ஸ்புடிதஂ ஶ்யாவஂ கரஂ ரூக்ஷஂ ஜலப்ரபம்|
பித்தாத்ஸதாஹஂ பீதாபஂ, கபாத் ஸ்நிக்தஂ விவத்திமத்||௩௦||
ஸ்தூலஂ ஸுஶுக்லஂ, ஸர்வைஸ்து வித்யாத்வ்யாமிஶ்ரலக்ஷணம்|
|௩௧|
View original
शोकश्रमक्रोधकृतः शरीरोष्मा शिरोगतः|
केशान् सदोषः पचति पलितं सम्भवत्यतः||२९||
तद्वातात्स्फुटितं श्यावं खरं रूक्षं जलप्रभम्|
पित्तात्सदाहं पीताभं, कफात् स्निग्धं विवृद्धिमत्||३०||
स्थूलं सुशुक्लं, सर्वैस्तु विद्याद्व्यामिश्रलक्षणम्|
|३१|
ஸ௦-ஶோகாதிபிருத்கதஃ ஶரீரோஷ்மா மூர்த்நி தோஷைஃ ஸஹிதஃ கேஶாந் பசதி| அதஃ பலிதஂ ஜாயதே| ஸ௦-தச்ச-பலிதஂ, வாதாத் ஸ்பிடிதாதிகுணஂ ஸ்யாத்| பித்தேந ஸதாஹஂ பீதவர்ணம்| கபாத் ஸ்நிக்தஂ விவத்திமத் ஸ்தூலஂ ஸுஶுக்லஂ ச| ஸர்வைஸ்து தோஷைஃ ஸங்கீர்ணலக்ஷணஂ வித்யாத்
Adhikarana shirorujodbhavasya palitasya lakShaNam sannipAtajakhalatipalitAnAmasAdhyatvam (31-32) · Śloka 32
|
ஶிரோருஜோத்பவஂ சாந்யத்விவர்ணஂ ஸ்பர்ஶநாஸஹம்||௩௧||
அஸாத்யா ஸந்நிபாதேந கலதிஃ பலிதாநி ச|
|௩௨|
View original
|
शिरोरुजोद्भवं चान्यद्विवर्णं स्पर्शनासहम्||३१||
असाध्या सन्निपातेन खलतिः पलितानि च|
|३२|
ஸ௦-ஶிரோருஜோத்தஂ சாபரஂ பலிதஂ விவர்ணஂ ஸ்பர்ஶநாஸஹஂ ஸ்யாத்| ஸ௦-கலதிஃ ஸந்நிபாதேநாஸாத்யா| பலிதாநி ச ஸந்நிபாதோத்தாந்யஸாத்யாநி| தோஷைஃ ஸர்வைஃ கலதிரஸாத்யேதி ப்ராகுக்தமேவ| இதஂ து வசநஂ ஸ்பஷ்டார்தமேவேதி மந்யே, ததா ஸந்நிபாதோத்பூதாநி பலிதாந்யஸாத்யாநீதி|
Adhikarana sharIrapariNAmotthAnAM rasAyanApekShatvam (23) · Śloka 23
|
ஶரீரபரிணாமோத்தாந்யபேக்ஷந்தே ரஸாயநம்||௩௨||
இதி ஶ்ரீவைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸூநுஶ்ரீமத்வாக்படவிர- சிதாயாமஷ்டாங்கஹதயஸஂஹிதாயாஂ ஷஷ்டே உத்தர- ஸ்தாநே ஶிரோரோகவிஜ்ஞாநீயோ நாம த்ரயோவிஂஶோऽத்யாயஃ||௨௩||
View original
|
शरीरपरिणामोत्थान्यपेक्षन्ते रसायनम्||३२||
इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविर- चितायामष्टाङ्गहृदयसंहितायां षष्ठे उत्तर- स्थाने शिरोरोगविज्ञानीयो नाम त्रयोविंशोऽध्यायः||२३||
ஸ௦-ஶரீரபரிணாமோத்பவாநி து பலிதாநி ரஸாயநமபேக்ஷந்த இதி| இதி ஶ்ரீமகாங்கதத்தபுத்ரஶ்ரீமதருணதத்தவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதய- டீகாயாஂ ஸர்வாங்கஸுந்தராக்யாயாஂ ஷஷ்டே உத்தரஸ்தாநே ஶிரோரோகவிஜ்ஞாநீயோ நாம த்ரயோவிஂஶோ- ऽத்யாயஃ ஸமாப்தஃ|| ௨௩||