2. jīrṇajvaracikitsitam

Adhikarana atha jIrNajvaracikitsitaM nAma dvitIyodhyAyaH,adhyAya pratij~jA (1) · Śloka 1

அதாதோ ஜீர்ணஜ்வரசிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||

Adhikarana jIrNajvarAnuvarttane hetuH (2) · Śloka 2

தேஹதாத்வபலத்வேந ஜ்வரோ ஜீர்ணோऽநுவர்ததே||௨||

தேஹதாத்வித்யாதிநா ப்ரயுக்தேऽபி விஷயே லங்கநக்ரமே ஜ்வரோऽநுவத்தேர்ஹேதுருச்யதே| தேஹஸ்யாபலத்வஂ தாதூநாஂ சாபரிபோஷோ ஜ்வராநுவத்திஹேதுஃ| தஸ்யாஞ்ச ஜீர்ணதாயாஂ ப்ரதமஂ கஷாயபாநஂ பஶ்சாத்ஸர்பிருபக்ஷிப்தஂ பூர்வாத்யாயே| தஸ்யைவாத்ர விஶேஷேண விஷயப்ரதர்ஶநஂ க்ரியதே||௨||

Adhikarana tatra sarpiHprayogaH tadguNAshca (3) · Śloka 3

ரூக்ஷஂ ஹி தேஜோ ஜ்வரகத்தேஜஸா ரூக்ஷிதஸ்ய ச| வமநஸ்வேதகாலாம்புகஷாயலகுபோஜநைஃ| யஃ ஸ்யாததிபலோ தாதுஃ ஸஹசாரீ ஸதாகதிஃ| தஸ்ய ஸஂஶமநஂ ஸர்பிர்தீப்தஸ்யேவாம்புவேஶ்மநஃ| வாதபித்தஜிதாமக்ர்யஂ ஸஂஸ்காரமநுருத்யதே| ஸுதராஂ தத்த்யதோ தத்யாத்யதாஸ்வௌஷதஸாதிதம்||௩||

தஸ்மிந் ஜீர்ணஜ்வரே ஸர்பிஃ ஶஸ்யதே| கதமித்யாஹ- ரூக்ஷமித்யாதி| தேஜோ ஹி ஜ்வரகத் பித்தாக்யஂ தச்ச தேஜஸ்த்வாதேவ ரூக்ஷம்| தேந ச தேஜஸா ரூக்ஷிதஸ்ய ஸதஃ புருஷஸ்ய வமநாதிபிரபதர்பணைர்யோ தாதுஃ ஸதாகத்யாக்யஃ ப்ரபஞ்ஜநாபரநாமா தேந ஸஹசார்யாதிபலஃ ஸ்யாத்| தஸ்ய ஸதாகதேஸ்தேஜஸஃ ஸஹசாரிணஃ ஸர்பிஃ ஸஂஶமநஂ பவதி| யதா தீப்தஸ்ய வேஶ்மநோऽம்பு| தச்ச ஸர்பிஃ வாதபித்தஜிதாநாமௌஷதாநாமக்ர்யம்| ததா ஸஂஸ்காரமநுருத்யதே| யேநைவ ஸஂஸ்க்ரியதே தத்குணைஃ ஸஹாத்மீயகார்யகரஂ பவதீத்யர்தஃ| யதஶ்ச ஸஂஸ்காரமநுருத்யதேऽதஸ்தத்ஸுதராஂ யதாஸ்வௌஷதஸாதிதஂ ஜ்வரிணஂ தத்யாத்| வாதாந்வயே ததௌஷதைஃ ஸித்தமேவஂ பித்தகபயோரபி விஜ்ஞேயம்||௩||

Adhikarana sarpiShaH sarvadoShaghnatvAtsaghRutAnAM kaShAyANAM prayogaH (4) · Śloka 4

விபரீதஂ ஜ்வரோஷ்மாணஂ ஜயேத் பித்தஂ ச ஶைத்யதஃ| ஸ்நேஹாத்வாதஂ கதஂ துல்யஂ யோகஸஂஸ்காரதஃ கபம்| பூர்வே கஷாயாஃ ஸகதாஃ ஸர்வே யோஜ்யா யதாமலம்| த்ரிபலாபிசுமந்தத்வங்மதுகஂ பஹதீத்வயம்| ஸமஸூரதலஂ க்வாதஃ ஸகதோ ஜ்வரகாஸஹா||௪||

தச்ச ஸித்தஂ ஸர்பிஸ்த்ரயாணாமபி தோஷாணாஂ பத்யாமிதி ப்ரதர்ஶநார்தமாஹ- விபரீதமித்யாதி| ஜ்வரோஷ்மாணஂ பித்தஂ ச விபரீதஂ ஶைத்யாஜ்ஜயேத்| வாதஂ து விபரீதஂ ஸ்நேஹாஜ்ஜாயேத்| கபஂ புநஸ்துல்யமபி தந்நாஶகத்ரவ்யஸஂயோகஸஂஸ்காராப்யாஂ ஜயேத்| அதோ ஹேதோஃ பூர்வே முஸ்தாபர்படகாத்யாஃ கஷாயா யதாதோஷஂ ஸகதா ஸாஜ்யா யோஜ்யாஃ| தேநைததுக்தஂ பவதி - தோஷாத்யபேக்ஷயா கதாசிதௌஷதைஃ ஸித்தஂ ஸர்பிஃ பிபேத் கதாசிதௌஷதாநி ஸர்பிஷா ஸஹேதி| ஸுபோதம்| ஸுயோஜ்யம்||௪||

Adhikarana nidigdhikAdighRutam (5) · Śloka 5

நிதிக்திகாதாமலகீத்ராயமாணாகலிங்ககைஃ| கஷ்ணாஂஶுமத்யதிவிஷாகடுகாஸேவ்யசந்தநைஃ| தாத்ரீபில்வகநத்ராக்ஷாஸாரிவாபிஶ்ச ஸாதிதம்| ஹந்தி ஸத்யோ கதஂ ஜீர்ணஜ்வரஂ காஸஂ ஹலீமகம்| அருசிஂ விஷமஂ வஹ்நிஂ யக்ஷ்மாணஂ ச நவோத்திதம்||௫||

நிதிக்திகாதிபிஃ ஸாதிதஂ கதஂ ஸத்யோ ஜீர்ணஜ்வராதிகஂ ஹந்தி| கல்காச்சதுர்குணஶ்ச ஸ்நேஹஃ பலஸங்க்யயா| ஸ்நேஹாத்தோயஂ சதுர்குணம்| ஏதச்ச ப்ரமாணஸ்யாநுக்தௌ ஸர்வத்ர ஸ்நேஹபாகேஷ்வபி விஜ்ஞேயம்| தாமலகீ தாலீ| அஂஶுமதீ ஸாலபர்ணீ| ஸேவ்யமுஶீரம்| வஹ்நேர்வைஷம்யமுக்தலக்ஷணம்||௫||

Adhikarana vAsAdighRutam (6) · Śloka 6

வாஸாகுடூசீத்ரிபலாத்ராயமாணாயவாஸகாத்| க்வாதே க்ஷீரே ச விபசேஜ்ஜ்வரக்நம் கல்கிதைர்கதம்| பிப்பலீமுஸ்தமத்வீகாசந்தநோத்பலநாகரைஃ||௬||

வாஸாதீநாஂ க்வாதகல்பநயா க்வாதே ஸ்நேஹாச்சதுர்குணே க்வாதஸமே ச க்ஷீரே பிப்பல்யாதிபிஶ்ச கல்கிதைர்மாநேந ஸ்நேஹாச்சதுர்தாஂஶைர்ஜ்வரக்நஂ கதஂ பசேத் பூர்வவத்||௬||

Adhikarana balAdighRutam (7) · Śloka 7

பலாதுராலபாமுஸ்தாத்ராயந்தீநிம்பபர்படம்| பஞ்சமூலத்வயஂ யச்ச க்வாதயித்வா கதஂ பசேத்| ஸக்ஷீரஂ கல்கிதைர்த்ராக்ஷாமேதாமலகபௌஷ்கரைஃ| ஶடீதாமலகீயுக்தைஸ்தச்ச ஜ்வரஹரஂ பரம்| க்ஷயகாஸஶிரஃபார்ஶ்வஹச்சூலாஂஸாபிதாபநுத்||௭||

பலாதிக்வாதேந த்ராக்ஷாதிகல்கேந கதஂ பசேத்| அத்ர க்ஷீரே கதஸமம்| தச்ச கதஂ பரஂ ஜ்வரஹரஂ க்ஷயாதிநுச்ச||௭||

Adhikarana kulatthAdisarpiH (8) · Śloka 8

குலத்தகோலத்ரிபலாதஶமூலயவாந் பசேத்| த்விபலாந் ஸலிலத்ரோணே பூதே பிஷ்ட்வாக்ஷகாந் க்ஷிபேத்| பஞ்சகோலகஸப்தாஹ்வயஸ்தாநிம்பதும்பரூந்| ஶடீபுஷ்கரமூலார்கமூலப்ரதிவிஷாவசாஃ| கிராததிக்தகஂ முஸ்தஂ கர்கடாக்யாஂ துராலபாம்| நக்தமாலமுபே பாடே கடுகாஶிக்ருதேஜநீஃ| ஸோமவல்கத்விரஜநீகண்டகீகண்டகாரிகாஃ| படோலஹிங்குகோஜிஹ்வாகேம்புகஂ மதநாஜ்ஜடா| லவணாநி பலாஂஶாநி க்ஷாராநர்தபலோந்மிதாந்| ப்ரஸ்தஂ சாஜ்யஸ்ய தத்ஸித்தஂ தீபநஂ கபவாதஜித்| ஹத்ப்லீஹக்ரஹணீகுல்மகாஸஶ்வாஸார்ஶஸாஂ ஹிதம்| தீர்கஜ்வராபிபூதாநாஂ ஜ்வரிணாமமதோபமம்||௮||

குலத்தாதிக்வாதத்ரவ்ய்பலாநி த்வாத்ரிஂஶத்| ஸலிலத்ரோணஃ பலஶதாநி பஞ்சத்வாதஶபலாதிகாநி| க்வதிதஶேஷஂ சதுர்தாஂஶேந பலாநாஂ ஶதமஷ்டாவிஂஶத்யதிகம்| அஜ்ஜடாந்தாநி கார்ஷிகாணி| கண்டகீ கதிரஃ| கோஜிஹ்வா கோஜீ| அஜ்ஜடா பஹுபத்ரா ச பூதாத்ரீ தாமலக்யபி||௮||

Adhikarana ma~jjiShThAdighRutam (9) · Śloka 9

மஞ்ஜிஷ்டாதிவிஷாபத்யாவசாநாகரரோஹிணீஃ| தேவதாரூ ஹரித்ராஂ ச த்ரோணேऽபாஂ பாலிகாந் பசேத்| க்வாதேऽஸ்மிந் ஸாதயேத் பிஷ்டைர்கதப்ரஸ்தஂ பிசூந்மிதைஃ| ஶங்கவேரகணாஹிங்குத்விக்ஷாரபடுபஞ்சகைஃ| தத்கபாவதஸர்வோத்தஜ்வரிணாமமதோபமம்| வர்த்மஹித்மாருசிஶ்வாஸகாஸபாண்டுவிகாரிணாம்| கலக்ரஹப்ரமேஹார்ஶஃ ப்லீஹாபஸ்மாரஶோபிநாம்| உதாவர்தபரீதாநாஂ மந்தாக்நிகமிகோஷ்டிநாம்||௯||

ஏவமேவ மஞ்ஜிஷ்டாத்யம்| ஸுபோதம்| யத்ர ச ஸாமாந்யேந க்வாதஶப்தஃ தத்ர `க்வாதஂ த்ரவ்யபலே குர்யாத் ப்ரஸ்தார்தஂ பாதஶோஷித'மித்யேததவகந்தவ்யம்| தேந த்ரவ்யாத் ஷோடஶகுணஂ க்வதநஜலம்| க்வதிதஶேஷஂ சதுர்தாஂஶஂ த்ரவ்யாச்சதுர்குணம்| பிசுஃ கர்ணஃ||௯||

Adhikarana guDUcyAdisnehAH (10) · Śloka 10

குடூச்யா ரஸகல்காப்யாஂ த்ரிபலயா வஷஸ்ய ச| மத்வீகாயா பலாயாஶ்ச ஸித்தாஃ ஸ்நேஹா ஜ்வரச்சிதஃ||௧௦||

குடூச்யாஃ ஸ்வரஸஃ ஸ்நேஹாச்சதுர்குணஃ தஸ்யா ஏவ கல்கஃ ஸ்நேஹாச்சதுர்தாஂஶஃ| ஏவஂ த்ரிபலாயா வஷஸ்ய ச வாச்யம்||௧௦||

Adhikarana ghRute jIrNe pathyamapathya~jhca (11) · Śloka 11

ஜீர்ணே கதே ச புஞ்ஜீத மதுமாஂஸரஸௌதநம்| பலஂ ஹ்யலஂ தோஷஹரஂ பரஂ தச்ச பலப்ரதம்| கபபித்தஹரா முத்ககாரவேல்லாதிஜா ரஸாஃ| ப்ராயேண தஸ்மாந்ந ஹிதா ஜீர்ணே வாதோத்தரே ஜ்வரே| ஶூலோதாவர்தவிஷ்டம்பஜநநா ஜ்வரவர்தநாஃ||௧௧||

யஸ்மிந் கஸ்மிஂஶ்சித் கதே ஜீர்ணே மதுமாஂஸரஸாஶநஂ புஞ்ஜீத| யதஃ தந்மாஂஸரஸாஶநஂ பரஂ பலப்ரதஂ பலஂ ச ஶ்ரேஷ்டஂ தோஷஹரமௌஷடதிதோ யத ஏவமதஃ பூர்வோக்தாஃ காரவேல்லாதிஜா ரஸா யே பித்தஶ்லேஷ்மஹராஸ்தே ஜீர்ணஜ்வரே வாதோத்தரத்வாந்ந ஹிதாஃ ஶூலாதிஜநநாஶ்ச||௧௧||

Adhikarana shodhanam (12) · Śloka 12

ந ஶாம்யத்யேவமபி சேஜ்ஜ்வரஃ குர்வீத ஶோதநம்| ஶோதநார்ஹஸ்ய.............................................||௧௨||

ஏவஞ்ச ஸ்நேஹயோஜநேநாபி யதி விஷயே ப்ரயுக்தேந ஜ்வரஃ ந ஶாம்யதி ததஃ ஶோதநார்ஹஸ்ய கர்பிணீஸுகுமாத்யதிஸார்யாதிவர்ஜிதஸ்ய ஶோதநஂ யோஜயேத்||௧௨||

Adhikarana vamanaviShayaH yogAshca (13) · Śloka 13

...................வமநஂ ப்ராகுக்தஂ தஸ்ய யோஜயேத்| ஆமாஶயகதே தோஷே பலிநஃ பாலயந் பலம்| ஸந்தர்பணோத்தே வமநஂ பிப்பலீலவணாம்புநா| ஶர்கராமாக்ஷிகாம்போபிர்தாஹதஷ்ணோல்பணே ஜ்வரே||௧௩||

வமநஂ பூர்வோக்தபிப்பல்யாதி யதாயோகஂ யோஜயேத்| தச்ச வமநஂ ஜீர்ணஜ்வரிண ஆமாஶயகதே தோஷே யோஜ்யஂ பலிநஶ்ச| யஶ்ச ஜ்வரஃ பூர்வஂ ஸந்தர்பணோத்தஸ்தத்ர பிப்பலீலவணாம்புநைவ வமநஂ யோஜ்யம்| தாஹதஷ்ணோல்பணே புநஃ ஸர்வஂ வமநஂ பித்தாந்வயேந ஶர்கராமாக்ஷிகோதகைரேவ யோஜ்யம்||௧௩||

Adhikarana virecanaviShayaH yogAshca (14) · Śloka 14

பக்வே து ஶிதிலே தோஷே ஜ்வரே வா விஷமத்யஜே| மோதகஂ த்ரிபலாஶ்யாமாத்ரிவத்பிப்பலிகேஸரைஃ| ஸஸிதாமதுபிர்தத்யாத்வ்யோஷாத்யஂ வா விரேசநம்| த்ராக்ஷாதாத்ரீரஸஂ தத்வத்ஸத்ராக்ஷாஂ வா ஹரீதகம்| ரஸமாமலகாநாஂ வா கதபஷ்டஂ ஜ்வராபஹம்| லிஹ்யாத்வா த்ரிவதஶ்சூர்ணஂ கஷ்ணாத்ரிபலயோஸ்ததா| ஸர்பிர்மதுப்யாஂ த்ரிபலாஂ பிபேத் த்ராக்ஷாரஸேந வா| ஆரக்வதஂ வா பயஸா மத்வீகாநாஂ ரஸேந வா| த்ரிபலாஂ த்ராயமாணாஂ வா பயஸா ஜ்வரிதஃ பிபேத்| ஸகதஂ த்ரிபலாக்வாதஂ ஸர்பிஷா வா விநா ஶதம்| பயோऽநுபாநமுஷ்ணஂ வா மத்வீகாஸ்வரஸஂ பிபேத்| விரிக்தாநாஂ ச ஸஂஸர்கீ மண்டபூர்வாஂ யதாக்ரமம்||௧௪||

பக்வே து தோஷே ஶிதிலே நாதிலீநே விரேசநஂ தத்யாத்| ததா விஷஜே ஜ்வரே மத்யஜே ஜ்வரே ச ஸுதராம்| விஷஜோ விஷஸஂஸ்காரஜஃ| கிஂ விரேசநமித்யாஹ- மோதகஂ த்ரிபலாதிபிஃ ஸஸிதாமதுபிஃ| அதவா வ்யோஷாத்யஂ மோதகஂ விரேசநகல்பபடிதஂ வ்யோஷத்ரிஜாதகாம்போதேத்யாதிநா| ததா த்ராக்ஷாமலகாப்யாஂ விமிஶ்ரிதஂ ரஸம்| ஸுபோதம்| த்ரிபலாகஷ்ணமூலஸ்யைகோ யோகஃ ஸர்பிர்மதுப்யாம்| ததா த்விதீயஃ த்ரிபலாயா த்ராக்ஷாரஸேந பாநம்| ஆரக்வதஂ வா மத்வீகாரஸேந வா பூர்வாபேக்ஷயா விகல்பஃ| ஸர்வயோகாநாஂ ச தோஷாத்யபேக்ஷயா பிந்நவிஷயத்வம்| ஸஂஸர்கீ பேயாதிக்ரமஃ| அத்ர மண்டஃ பூர்வஂ பஶ்சாத் பேயாதிஃ யதாக்ரமமக்ந்யுத்கர்ஷார்தம்||௧௪||

Adhikarana svayampravRuttadoShANAmupekShaNIyatvam| (15) · Śloka 15

ச்யவமாநஂ ஜ்வரோத்க்லிஷ்டமுபேக்ஷேத மலஂ ஸதா| பக்வோऽபி ஹி விகுர்வீத தோஷஃ கோஷ்டே கதாஸ்பதஃ||௧௫||

யத்ர து ஜ்வரே ஸஂதாபாதுத்க்லேஶேந மலஃ ஸ்வயமூர்த்வமதோ வா பஹிஃ ப்ரவர்ததே தத்ர தந்மலமுபேக்ஷேத ந விதாரயேதித்யர்தஃ| யதோ தோஷஃ பக்வோऽபி கோஷ்டே கதாஸ்பதஃ ஸந்நவஶ்யமேவ விகாரஂ குர்யாத்| தஸ்மாதுபேக்ஷேத||௧௫||

Adhikarana atipravRuttAnAM saMgrahaNIyatvam (16) · Śloka 16

அதிப்ரவர்தமாநஂ வா பாசயந் ஸஂக்ரஹஂ நயேத்||௧௬||

அதவா அதிப்ரவர்தமாநஂ பலஹாந்யாதிபயாத் பாசயந் வைத்யோ மலஂ தோஷஂ ஸஂக்ரஹஂ நயேத்||௧௬||

Adhikarana AmasaMgrahaNe doShAH (17) · Śloka 17

ஆமஸஂக்ரஹணே தோஷா தோஷோபக்ரம ஈரிதாஃ||௧௭||

ஆமே ச தோஷே ஸ்வயஂ ப்ரவர்தமாநே ஸஂகஹீதே யே தோஷா உபத்ரவா பவந்தி தே தோஷோபக்ரமணாத்யாயே `விததாஸ்தே ஹி குர்வதே| ரோகாநுத்பாதநிர்திஷ்டாநதிஸ்தௌல்யாதிகாந் கதாநி'த்யநேந க்ரந்தேநோதிதா உக்தாஃ| ஏதச்ச தோஷஹரணஂ விரேசநஂ ஜீர்ணஜ்வரே பக்வே தோஷே யோஜ்யம்||௧௭||

Adhikarana Amajvare shodhananiShedhaH (18) · Śloka 18

பாயயேத்தோஷஹரணஂ மோஹாதமஜ்வரே து யஃ| ப்ரஸுப்தஂ கஷ்ணஸர்பஂ ஸ கராக்ரேண பராமஶேத்||௧௮||

யஸ்து பிஷங்மூடோ விரேசநமாமஜ்வரே பாயயேத் ஸ ஸ்வயமநர்தகாரீ ப்ரஸுப்தஂ கஷ்ணஸர்பஂ கராக்ரேணாபி பராமஶேத்||௧௮||

Adhikarana jvarakShINasya malanirharaNopAyaH (19) · Śloka 19

ஜ்வரக்ஷீணஸ்ய ந ஹிதஂ வமநஂ ந விரேசநம்| காமஂ து பயஸா தஸ்ய நிரூஹைர்வா ஹரேந்மலாந்||௧௯||

ஏவஂ ஜீர்ணே ஜ்வரேऽபி ஜ்வரக்ஷீணஸ்ய ந வமநஂ ஹிதஂ நாபி விரேசநம்| காமமித்யங்கீகரணே| ததாவிதஸ்ய க்ஷீணஸ்ய ஶோதநஸாத்யதாயாஂ பயஸா நிரூஹைர்வா ஜ்வரக்நைர்மலாந் ஹரேத்||௧௯||

Adhikarana payaso viShayanirdeshaH (20) · Śloka 20

க்ஷீரோசிதஸ்ய ப்ரக்ஷீணஶ்லேஷ்மணோ தாஹதட்வதஃ| க்ஷீரஂ பித்தநிலார்த்தஸ்ய பத்யமப்யதிஸாரிணஃ| தத்வபுர்லங்கநோத்தப்தஂ ப்லுஷ்டஂ வநமிவாக்நிநா| திவ்யாம்பு ஜீவயேத்தஸ்ய ஜ்வரஂ சாஶு நியச்சதி| ஸஂஸ்கதஂ ஶீதமுஷ்ணஂ வா தஸ்மாத்தாரோஷ்ணமேவ வா| விபஜ்ய காலே யுஞ்ஜீத ஜ்வரிணஂ ஹந்யதோऽந்யதா||௨௦||

க்ஷீரோசிதஸ்யேத்யாதிநா பயஸோ விஷயநிர்தேஶஃ| தத் க்ஷீரஂ லங்கநோத்தப்தஂ வபுர்ஜீவயேத்| யதாக்நிநா ப்லுஷ்டஂ வநஂ திவ்யாம்பு ஜீவயேத்| தஸ்ய ச க்ஷீணஸ்ய க்ஷீரஂ ஜ்வரமாஶு நாஶயதி| தஸ்மாத்யதாயோகஂ க்ஷீரஂ காலே விகல்ப்ய தோஷாதீந் யுஞ்ஜீத| அதோऽந்யதா விபரீதே விஷயே ப்ரயுக்தஂ க்ஷீரஂ ஜ்வரிணஂ ஹந்தி||௨௦||

Adhikarana kShIrayogAH (21) · Śloka 21

பயஃ ஸஶுண்டீகர்ஜூரமத்வீகாஶர்கராகதம்| ஶதஶீதஂ மதுயுதஂ தட்தாஹஜ்வரநாஶநம்| தத்வத் த்ராக்ஷாபலாயஷ்டீஸாரிவாகணசந்தநைஃ| சதுர்குணேநாம்பஸா வா பிப்பல்யா வா ஶதஂ பிபேத்| காஸாச்ச்வாஸாச்சிரஃ ஶூலாத்பார்ஶ்வஶூலாச்சிரஜ்வராத்| முச்யதே ஜ்வரிதஃ பீத்வா பஞ்சமூலீஶதஂ பயஃ| ஶதமேரண்டமூலேந வாலபில்வேந வா ஜ்வராத்| தாரோஷ்ணஂ வா பயஃ பீத்வா விபத்தாநிலவர்சஸஃ| ஸரக்தபிச்சாதிஸதேஃ ஸதட்ஶூலப்ரவாஹிகாத்| ஸித்தஂ ஶுண்டீபலாவ்யாக்ரீகோகண்டககுடைஃ பயஃ| ஶோபமூத்ரஶகத்வாதவிபந்தஜ்வரகாஸஜித்| வஶ்சீவபில்வவர்ஷாபூஸாதிதஂ ஜ்வரஶோபநுத்| ஶிஂஶிபாஸாரஸித்தஂ ச க்ஷீரமாஶு ஜ்வராபஹம்||௨௧||

ஸஶுண்ட்யாதிகஂ பயஃஶதமநு ச ஶீதஂ மதுயுக்தஞ்ச தடாதிநாஶநம்| ஶுண்ட்யாதீநாஂ பரஸ்பரஸமாநாஂ நாதிவ்யாப்திஃ| த்ராக்ஷாதிபிஃ பயஸ்தத்வச்சதஂ ஶீதஂ மதுயுக்தஂ தடாதிநாஶநமிதி| அதவா விகல்ப்ய கேவலேநைவ க்ஷீராச்சதுர்குணேநைவாம்பஸா ஸித்தஂ பிபேத்| அதவா கேவலேநைவ க்ஷீராத் சதுர்குணேநைவாம்பஸா ஸித்தஂ பிபேத்| அதவா பிப்பல்யாதி ஸித்தம்| பஞ்சமூலஶதஂ பயஃ பீத்வா காஸாதிப்யோ முச்யதே| ஏரண்டமூலாதிநா ஶதஂ பயஃ பீத்வா ஜ்வராந் முச்யத இதி ஸம்பந்தஃ| கிம்பூதாதாஹ- விபத்தாநிலவர்சஸஃ ஸரக்தாதிஸத்யாதேஶ்ச| ஶுண்ட்யாதிஸித்தஂ பயோ ஜ்வரிணஃ ஶோபாதிஜித் வ்யாக்ரீ கண்டகாரிகா| த்ரிகண்டகோ கோக்ஷுரகஃ| ஸுபோதம்| ஏகா புநர்நவா வஶ்சீவோ த்விதீயா வர்ஷபூஃ| ஸாரஃ ஸ்திரமாப்யந்தரஂ ஶிஂஶிபாயா இதி பய உக்தம்||௨௧||

Adhikarana nirUhabastiviShayo guNAshca (22) · Śloka 22

நிரூஹஸ்து பலஂ வஹ்நிஂ விஜ்வரத்வஂ முதஂ ருசிம்| தோஷே யுக்தஃ கரோத்யாஶு பக்வே பக்வாஶயஂ கதே| பித்தஂ வா கபபித்தஂ வா பக்வாஶயகதஂ ஹரேத்| ஸ்ரஂஸநஂ த்ரீநபி மலாந் பஸ்திஃ பக்வாஶயாஶ்ரயாந்||௨௨||

நிரூஹ உச்யதே| பக்வே தோஷே பக்வாஶயகதே ச யுக்தோ நிரூஹஓ பலாதிகமாஶு கரோதி| தஸ்யைவ விரேசநாத்குணாதிஶய உச்யதே| ஸ்ரஂஸநஂ விரேசநம்| தத்யபி பரஂ பக்வாஶயகதஂ பித்தமேவ ஹரேத்| கபபித்தமேவ வா| பஸ்திஃ புநஸ்த்ரீநபி வாதாதீந் மலாந் பக்வாஶயாஶ்ரயாந் ஹரேத்||௨௨||

Adhikarana anuvAsanaviShayaH (23) · Śloka 23

ப்ரக்ஷீணகபபித்தஸ்ய த்ரிகபஷ்டகடீக்ரஹே| தீப்தாக்நேர்பத்தஶகதஃ ப்ரயுஞ்ஜீதாநுவாஸநம்||௨௩||

ப்ரக்ஷீண இத்யாதிநா ப்ரஸங்கேநாநுவாஸஸ்ய ஸ்நேஹபஸ்தேர்ஜ்வரே விஷய நிர்தேஶஃ க்ரியதே||௨௩||

Adhikarana bastiyogAH (24) · Śloka 24

நிரூஹஸ்தத்ராதௌ படோலாதிநிரூஹஃ படோலநிம்பச்சதநகடுகாசதுரங்குலைஃ| ஸ்திராபலாகோக்ஷுரகமதநோஶீரபாலகைஃ| பயஸ்யர்தோதகே க்வாதஂ க்ஷீரஶேஷஂ விமிஶ்ரிதம்| கல்கிதைர்முஸ்தமதநகஷ்ணாமதுகவத்ஸகைஃ| பஸ்திஂ மதுகதாப்யாஞ்ச பீடயேஜ்வரநாஶநம்||௨௪||

படோலேத்யாதிநா நிரூஹா உச்யந்தே| தத்ர படோலாத்யௌஷதாநி ஸமாநி| தேப்யஶ்சாஷ்டகுணஂ க்ஷீரஂ க்ராஹ்யஂ தாவஜ்ஜலம்| த்ரவ்யாச்சதுர்குணஸ்ய க்வதிதஶேஷஸ்ய க்ரஹணே ப்ராப்தே பாதகவசநஂ க்ஷீரஶேஷமிதி| `கல்கஸர்பிர்மதூநி ச| ஸர்வத்ர சாஷ்டமஂ பாகஂ கல்கமுத்பவதி வா யதா| நாத்யச்சஸாந்த்ரதே 'த்யாதிப்ரகாரேண| படோலநிம்பயோஃ சாதநஂ பத்ரம்| சதுரங்குலஃ ஆரக்வதஃ| ஸ்திரா ஸாலபர்ணீ| கஷ்ணா பிப்பலீ||௨௪||

Adhikarana parNinyAdirnirUhaH (25) · Śloka 25

சதஸ்ரஃ பர்ணிநீர்யஷ்டீபலோஶீரநபத்ருமாந்| க்வாதயேத்கல்கயேத்யஷ்டீஶதாஹ்வாபலிநீபலம்| முஸ்தஂ ச பஸ்திஃ ஸகுடக்ஷௌத்ரஸர்பிர்ஜ்வராபஹஃ||௨௫||

பர்ணிந்யாதிக்வாதே கல்காதிபஸ்திவிதிப்ரதர்ஶிதம்| பர்ணிந்யஃ ஸாலபர்ணீ பஶ்நிபர்ணீ முத்கபர்ணீ மாஷபர்ணீ ச| யஷ்டீ மதுயஷ்டீ| பலஂ மதநபலம்| நபத்ருமஃ ஆரக்வதஃ| ஶதாஹ்வா ஶதபுஷ்பா| பலிநீ கந்தப்ரியங்குஃ||௨௫||

Adhikarana trAyamANAdirnirUhaH (26) · Śloka 26

த்ராயமாணாऽமதாயஷ்டீமதநாஂஶுமதீத்வயைஃ| ஸபலாசந்தநவஷைர்ஜாஙலைஶ்ச மகத்விஜைஃ| க்வாதே கதே க்ஷிபேத்பிஷ்ட்வா பலயஷ்டீகணாகநம்| ஸ ஸத்யோ ஜ்வரஹா பஸ்திஃ ஸாஜ்யக்ஷௌத்ரோऽல்பஸைந்தவஃ||௨௬||

த்ராயமாணாத்யைரௌஷதைஃ ஸஹ ஜாங்கலாநாஂ மகாநாஂ பக்ஷிணாஂ ச யதாலாபஂ க்வாதஸஂஸ்காரகராஃ ஸ்நேஹ்யத்வாபாதநீஶ்ச மாத்ராஃ| ஶேஷஂ பூர்வவத்| அஂஶுமதீத்வயஂ ஸாலபர்ணீபஶ்நிபர்ண்யௌ| பலஂ மதநபலம்| கணா பிப்பலீ| கநோ முஸ்தஃ||௨௬||

Adhikarana AmrAdiko nirUho~anuvAsanashca (27) · Śloka 27

ஆம்ராதிநாஂ த்வசஂ ஶங்கஂ சந்தநஂ மதுகோத்பலம்| ஸ்வர்ணகைரிகமஞ்ஜிஷ்டாமணாலாஞ்ஜநபத்மகம்| க்ஷீரேண கல்கிநஂ பஸ்திஂ ஶீதஂ ஸமதுஶர்கரம்| தாஹஜ்வரஹரஂ தத்யாத்ஸித்தஂ தைஶ்சாநுவாஸநம்||௨௭||

ஆம்ராதிகஂ க்ஷீரேண பிஷ்டஂ பஸ்திஃ| ஆம்ராதிந்யம்லாநி பலாநி| மதுகஂ மதுயஷ்டீ| அஞ்ஜநஂ ஸௌவீரம்| தைரேவாம்ராதிபிஸ்ஸித்தஂ தைலமநுவாஸநஂ||௨௭||

Adhikarana jIvantyAdyanuvAsanam (28) · Śloka 28

ஜீவந்தீஂ மதநஂ மேதாஂ பிப்பலீஂ மதுகஂ வசாம்| த்திஂ ராஸ்நாஂ பலாஂ பில்வஂ ஶதபுஷ்பாஂ ஶதாவரீம்| பிஷ்ட்வா க்ஷீரஂ ஜலஂ ஸர்பிஸ்தைலஂ சைகத்ர ஸாதிதம்| ஜ்வரேऽநுவாஸநஂ குர்யாத்ததா ஸ்நேஹஂ யதாமலம்||௨௮||

ஜீவந்த்யாத்யே க்ஷீரஜலஸர்பிஸ்தைலாநாஂ ஸமாநம்| ஸ்நேஹாச்சதுர்தாஂஶஃ பிஷ்டாநாம்| ததா ஸ்நேஹஂ யதாமலமித்யநேநைததுச்யதே| தோஷமதிகஂ ஜ்வரே ஜ்ஞாத்வா கதாசித்ஸர்பிரதிகமத்ர குர்யாத் கதாசித்தைலமிதி||௨௮||

Adhikarana parishiShTabastInAM nirdeshaH (29) · Śloka 29

சந்தநாகருகாஶ்மர்யபடோலமதநோத்பலைஃ| படோலாரிஷ்டமதநகுடூசீமதுகைரபி| யே ச ஸித்திஷு வக்ஷ்யந்தே பஸ்தயோ ஜ்வரநாஶநாஃ||௨௯||

சந்தநதிபிரபி ஸாதிதஂ தைலஂ ஜ்வரேऽநுவாஸநஂ தத்யாதிதி ஸம்பந்தஃ| படோலாதிபிரபி| ஸித்திஷு பஸ்திஸித்த்யத்யாயே ச ஜ்வரநாஶநா பஸ்தயோ வக்ஷ்யந்தே| தாந்யபி ஜ்வரே தத்யாத்||௨௯||

Adhikarana nasyaviShayaH guNAshca (30) · Śloka 30

ஶிரோருக்கௌரவஶ்லேஷ்மஹரமிந்த்ரியபோதநம்| ஜீர்ணஜ்வரே ருசிகரஂ தத்யாந்நஸ்யஂ விரேசநம்| ஸ்நைஹிகஂ ஶூந்யஶிரஸோ தாஹார்தே பித்தநாஶநம்||௩௦||

ததா ஜீர்ணஜ்வரே அவஸ்தாவிஶேஷஜ்ஞோ பிஷக்விரேசநஂ நாம நஸ்யவிதிப்ரதர்ஶிதஂ நஸ்யஂ தத்யாத்| தத்தி ஜீர்ணஜ்வரதஃ ஶிரோரோகாதிஹரமிந்த்ரியபாடவஂ ருசிஞ்ச கரோதி| யோ ஹி ஜீர்ணஜ்வரவாந் ஶ்லேஷ்மணஃ க்ஷீணத்வாத் ஶூந்யஶிராஸ்தஸ்ய ஸ்நைஹிகஂ நாம நஸ்யஂ தத்யாத்| ஸ்நைஹிகஂ பஂஹணம்| தாஹேநார்தே பித்தநாஶநஂ ஶமநஂ நஸ்யம்||௩௦||

Adhikarana dhUmagaNDUShakavalAH (31) · Śloka 31

தூமகண்டூஷகவலாந் யதாதோஷஂ ச கல்பயேத்| ப்ரதிஶ்யாயஸ்யவைரஸ்யஶிரஃ கண்டாமயாபஹாந்||௩௧||

ததா ஜீர்ணஜ்வரே குபிததோஷாபேக்ஷயா தூமாதீநபி கல்பயேத்| தே ஹி தஸ்ய ப்ரதிஶ்யாயாதிஹராஃ|| ௩௧||

Adhikarana arucau mukhadhAraNam (32) · Śloka 32

அருசௌ மாதுலுங்கஸ்ய கேஸரஂ ஸாஜ்யஸைந்தவம்| சாத்ரீத்ராக்ஷாஸிதாநாஂ வா கல்கமாஸ்யேந தாரயேத்||௩௨||

ஜீர்ணஜ்வரேऽருசௌ மாதுலுங்ககேஸரஂ கதஸைந்தவயுக்தமாஸ்யேந தாரயேத்| த்ராக்ஷாதிகல்கஂ வா||௩௨||

Adhikarana abhya~ggAlepamajjanadhUpAdika~jca (33) · Śloka 33

யதோபஶயஸஂஸ்பர்ஶாந் ஶீதோஷ்ணத்ரவ்யகல்பிதாந்| அப்யங்காலேபஸேகாதீந் ஜ்வரே ஜீர்ணே த்வகாஶ்ரிதே| குர்யாதஞ்ஜநதூபாஂஶ்ச ததைவாகந்துஜேऽபி தாந்||௩௩||

யஶ்ச ஜீர்ணோ ஜ்வரஸ்த்வசமாஶ்ரித்ய வர்ததே தத்ராப்யங்காதீந் குர்யாத்| கிம்பூதாநாஹ- யதோபஶயஸஂஸ்பர்ஶாந்| ய ஏவ ஸஂஸ்பர்ஶ உபஶேதே ஶீதோ வா உஷ்ணோ வா தேந யுக்தாந் ததா கதாசிச்சீதத்ரவ்யகல்பிதாத் கதாசிதுஷ்ணத்ரவ்யகல்பிதாத்| அஞ்ஜநதூபாஂஶ்ச த்வகாஶ்ரிதே குர்யாத்|ஆகந்துகேऽபி ஜ்வரே ததைவ யதோபஶயேத்யாதிநா தாநித்யப்யங்காதீந் யோஜயேத்||௩௩||

Adhikarana dAhajvaracikitsA (34) · Śloka 34

தத்ராதௌ ஸஹஸ்ரதௌதகதாத்யப்யங்கஃ தாஹே ஸஹஸ்ரதௌதேந ஸர்பிஷாப்யங்கமாசரேத்| ஸூத்ரோக்தைஶ்ச கணைஸ்தைஸ்தைர்மதுராம்லகஷாயகைஃ| தூர்வாதிபிர்வா பித்தக்நைஃ ஶோதநாதிகணோதிதைஃ| ஶீதவீர்யைர்ஹிமஸ்பர்ஶைஃ க்வாதகல்கீகதைஃ பசேத்| தைலஂ ஸக்ஷீரமப்யங்காத் ஸத்யோ தாஹஜ்வராபஹம்||௩௪||

தாஹ இத்யாதிநா தாஹஜ்வரசிகித்ஸா| ஸஹஸ்ரதௌதஂ ஸர்பிர்யத்தாபிதஂ தாபிதஂ ஶீதோதகேந ஶதஶஃ ஸ்த்யாநீக்ரியதே| ஸூத்ரஸ்தாநோக்தைர்வா தைஸ்தைர்மதுராதிகணைரித்யேவமாதௌ க்வாதகல்கீகதைஸ்தைலஂ பசேதிதி ஸம்பத்யதே| கதமத்வித்யாதி மதுரோ கணஃ| தாடிமாமலகேத்யாதிகோऽம்லஃ| ஹரீதக்யாதி கஷாயஃ| ஶோதநாதிகணாத்யாயஃ தத்ரோக்தாநி தூர்வாநந்தேத்யாதீநி பித்தக்நாநி யேஷாமேவ க்வாதபரிபாஷயா க்வாதஸ்தேஷாமேவ கல்கபரிபாஷயா கல்கஃ| க்ஷீரஂ தைலஸமம்||௩௪||

Adhikarana candanAditailam (35) · Śloka 35

சந்தநஂ மதுகஂ காலா த்ராக்ஷா மதுரஸா நிஶா| தத்ஸித்தஂ பூர்வவத்தைலஂ தாஹஜ்வரஹரஂ பரம்||௩௫||

சந்தநாதிகே பூர்வவத் தைலமித்யநேந ந ஸக்ஷீரமிதி ஸ்மர்யதே| காலா நீலிநீ| மதுரஸா மூர்வா||௩௫||

Adhikarana tailadravyairevAlepAdikam (36) · Śloka 36

ஶிரோகாத்ரஂ ச தைரேவ நாதிபிஷ்டைஃ ப்ரகல்பயேத்| தத்க்வாதேந பரீஷேகமவகாஹஂ ச யோஜயேத்| ததாரநாலஸலிலக்ஷீரஶுக்தகதாதிபிஃ||௩௬||

யாந்யேவ த்ரவ்யாணி தைலஸாதநாயோக்தாநி தைரேவ நாதிஶ்லக்ஷ்ணபிஷ்டைஃ தாஹே ஶிரோ காத்ரஞ்ச ப்ரகல்பயேத்| தேஷாமேவ க்வாதேந பரீஷேகமவகாஹஂ ச யோஜயேத்| ததைவாரநாலாதிபிஃ பரீஷேகமவகாஹஂ ச||௩௬||

Adhikarana kapitthAdilepAH (37) · Śloka 37

கபித்தமாதுலுங்காம்லவிதாரீலோத்ரதாடிமைஃ| பதரீபல்லவோத்தேந பலேநாரிஷ்டகஸ்யவா| கர்பூரபத்மகோஶீரகாலீயாம்புகுசந்தநைஃ| துங்கப்ரியங்குஶைவாலகமலோத்பலகர்தமைஃ| வேத்ராக்ரலோத்ரபுண்ட்ராஹ்வமாரநாலேந கல்கிதைஃ| லேபா வ்யஸ்தைஃ ஸமஸ்தைர்வா தாஹக்நா வர்ணகாரிணாஃ||௩௭||

கபித்தாதிபிர்யதாதோஷாதி யதாலாபஞ்ச வ்யஸ்தைஃ ஸமஸ்தைர்வா லேபா தாஹக்நத்வாதியுக்தாஃ| ஸமஸ்தேஷு லேபா இதி பஹுவசநஂ புநஃ புநஃ க்ரியாபேக்ஷயா| அம்லோऽம்லவேதஸஃ| பதரீபத்ராணாமம்லாநாஂ ச முஸலக்ஷுண்ணாநாஂ பேந உத்கச்சதி| அரிஷ்டகோ நிம்பஃ| காலீயகஂ சந்தநம்| குசந்தநஂ ரக்தசந்தநம்| அம்பு வாலகம்| துங்கஃ புந்நாகஃ| பத்மகேஸரஂ வா| ஆரநாலேந கல்கிதாநி நாதிஶ்லக்ஷ்ணபிஷ்டாநி||௩௭||

Adhikarana dhAtryAdilepAH (38) · Śloka 38

தாத்ரீத்வக்பத்ரநலதஶங்கவ்யாக்ரநகோத்பலைஃ| சந்தநாஞ்ஜநமுஸ்தைஶ்ச ஸவக்ஷாம்லாம்லவேதஸைஃ| ஸஜீவகைஃ ஸமதுகைஃ ஸபலாஶைஃ ஸதாடிமைஃ| பீஜபூரரஸக்ஷௌத்ரஶுக்தயுக்தைஃ ப்ரலேபிதைஃ| ஶிரஸ்யங்கே ச தட்சர்திதாஹமோஹஶிரோருஜஃ| நஶ்யந்தி கண்டாஃ பிடகாஃ ப்ரலாபஶ்ச ஜ்வரார்திதஃ| கௌராமலககல்கஶ்ச ஸாம்லஃ ஸாஜ்யஶ்ச தத்குணஃ||௩௮||

தாத்ர்யாதிபிர்வக்ஷாம்லாதிபிஶ்ச பீஜபூரரஸாதியுக்தைஃ| ஶிரஸ்யங்கே ச ப்ரலேபிதைஸ்தடாதயோ நஶ்யந்தி| நலதஂ மாஂஸீ| வக்ஷாம்லஸ்திந்திணீ| கௌராணாமாமலகாநாஂ கல்கோऽம்லேந காஞ்ஜிகஶுக்தாதிநா யுக்தஃ ஸகதஶ்ச தத்குணஸ்தடாதிநாஶநஃ||௩௮||

Adhikarana vamanAdiprayogaH (39) · Śloka 39

மதூகமதுகோதீச்யநீலோத்பலமதூலிகாஃ| ஜயந்தி மதுஸர்பிர்ப்யாஂ லீடா தாஹஜ்வரப்ரமாந்| காஸாஸக்பித்தவீஸர்பஶ்வாஸஹித்மாவமீரபி| வாம்யஂ ச வாமயேதாஶு ஶிதேந மதுவாரிணா| யோ வர்ணிதஃ பித்தஹரோ தோஷோபக்ரமணே க்ரமஃ| தஞ்ச ஶீலயதஃ ஶீக்ரஂ ஸதாஹோ நஶ்யதி ஜ்வரஃ||௩௯||

மதூகாதயஃ ஸர்பிர்மதுப்யாஂ லீடா தாஹஜ்வராதீந் ஜயந்தி| உதீச்யஂ வாலகம்| மதூகஂ மதுபுஷ்பகம்| மதுகஂ மதுயஷ்டி| தஸ்மிஂஶ்ச ஜ்வரே ஸதாஹேऽவஶ்யமதிகஂ ஶ்லேஷ்மலமாஶு ஶீதேந மதுவாரிணா வாமயேத்| ஸுபோதம்||௩௯||

Adhikarana vallakImadhuragItAdikam (40) · Śloka 40

வல்லகீமதுரஂ கீதஂ சந்த்ரிகா ஹர்ம்யமஸ்தகம்| ஹரந்தி தாஹஂ ஹாராஶ்ச ஹரிசந்தநஶீதலாஃ| தாஹஂ மந்தாநிலோத்தூதாஃ குல்யாஃ ஸலிலமாலிநஃ| சலத்ப்ரவாலாங்குலிபிஸ்தர்ஜயந்தி மஹாத்ருமாஃ| வாசஃ ஶிஶூநாமவ்யக்தா யோஷிதோ மதநாதுராஃ| தாஹஂ நிர்பர்த்ஸயந்த்யாஶு ஸஜ்ஜநாநாஂ ச ஸூநதாஃ||௪௦||

வல்லகீ வீணா| மஹாத்ருமாஶ்சலத்ப்ரவாலாங்குலிபிர்தாஹஂ தர்ஜயந்தி| கிம்பூதாஃ குல்யாஸலிலமாலிநஃ ததா மந்தாநிலோத்தூதாஃ யாந்யேவ சலத்ப்ரவாலாநி தாந்யேவ தர்ஜநாங்குல்யஃ| ஶிஶூநாமவ்யக்தா வாசோ தாஹமாஶு நிர்பர்த்ஸயந்தி| யோஷிதஶ்ச மதநாதுராஃ காமாலஸா வாசஃ| ஸஜ்ஜநாநாஞ்ச ஸூநதா வாசஃ| ஸூநதாஃ ப்ரியஸத்யரூபாஃ||௪௦||

Adhikarana priyastrIsa~ggamaH (41) · Śloka 41

ருசிபேதாநுரோதேந நாநாஶக்திஸமந்விதஃ| தாஹஶீதஜ்வரஹரஃ காந்தாகாந்தாங்கஸங்கமஃ| தாஹஶீதவ்யுபஶமே தாஸ்ததோऽபநயேத் புநஃ||௪௧||

ததா காந்தாநாஂ ப்ரியாணாஂ யாநி காந்தாநி சாருண்யங்காநி தேஷாஂ ஸங்கமோ தாஹஜ்வரஶீதஜ்வரஹரஶ்ச| கதமேகோ விருத்தகாரீ பவதீத்யாஹ- ருசீத்யாதி| ருச்யநுரோதேந நாநாவிதஶக்திபிராலேபநாலங்காராதிபிஃ ஸமந்விதஃ| ததா ச கேசித் ஸ்தூலாமேவ காமயந்தே| அந்யே தந்வீம்| ததா குங்குமாகர்வநுலேபநாச்சீதஹராஃ| தாஶ்ச தாஹே ஶீதே வா ப்ரயுக்தாஃ காந்தா தாஹஶீதவ்யுபரமே புநபநேயாஃ ந து தாபிஃ ஸங்கதஂ சிரஂ குர்யாத்||௪௧||

Adhikarana shItajvaracikitsA tatrAdau UShNavIryauShadhaiH siddhatailaprayogaH (42) · Śloka 42

வீர்யோஷ்ணைருஷ்ணஸஂஸ்பர்ஶைஸ்தகராகருகுங்குமைஃ| குஷ்டஸ்தௌணேயஶைலேயஸரலாமரதாருபிஃ| நகராஸ்நாபுரவசாசண்டைலாத்வயசோரகைஃ| பத்வீகாஶிக்ருஸுரஸஹிஂஸ்ராத்யாமகஸர்ஷபைஃ| தஶமூலாமதைரண்டத்வயபத்தூரரோஹிஷைஃ| தமாலபத்ரபூதீகஸல்லகீதாந்யதீபகைஃ| மிஸிமாஷகுலத்தாக்நிப்ரகீர்யாநாகுலீத்வயைஃ| அந்யைஶ்ச தத்விதைர்த்ரவ்யைஃ ஶீதே தைலஂ ஜ்வரே பசேத்| க்வதிதைஃ கல்கிதைர்யுக்தைஃ ஸுரஸௌவீரகாதிபிஃ| தேநாப்யஜ்யாத்ஸுகோஷ்ணேந தைஃ ஸுபிஷ்டைஶ்ச லேபயேத்| கவோஷ்ணைஸ்தைஃ பரிஷேகமவகாஹஂ ச யோஜயேத்||௪௨||

வீர்யோஷ்ணைரித்யாதிநா ஶீதஜ்வரசிகித்ஸா| தகராதிபிரந்யைஶ்ச வீர்யே ஸ்பர்ஶே சோஷ்ணைஃ க்வதிதைஸ்தைரேவ ச கல்கிதைஃ ஸௌவீரகஸுராதியுக்தைஃ ஶீதே ஜ்வரே தைலஂ பசேத்| தேந தைலேநாப்யஜ்யாத்| பதக் ஸ்நேஹஸமஂ குர்யாத் பஞ்சப்ரபதி து த்ரவம்| ஸுராதிகஂ சாம்லஂ யதாலாபஂ ப்ரயுஞ்ஜீத| ந த்வ்யாதிகஂ த்ரவஂ மிஶ்ரீபூதஂ ஸ்நேஹஸமம்| தைரிதி தகராதிபிஃ| ஸ்தௌணேயம்| சாரடீ ஶுகபர்ஹாக்யஂ ஸ்தௌணேயஂ தைலபீதகம்| புரோ குக்குலுஃ| பத்வீகா ஹிங்குபத்ரிகா| ஹிஂஸ்ரா மாஂஸீ| பத்துரோ மத்ஸ்யாக்ஷகோ ஜலஶாகஃ| ரோஹிஷோ பூதிகம்| ஸல்லகீ ஸுரபிஃ| மோசா மஹேருண்யஶ்சமூத்ரிகா| தீப்யகோऽஜமோதஃ| மிஸிஃ ஶதபுஷ்பா| ப்ரகீர்யஃ பூதிகரஞ்ஜஃ| நாகுலீ ஸர்பஸுகந்தா||௪௨||

Adhikarana pariShekapradehAH (43) · Śloka 43

கேவலைரபி தத்வச்ச ஶுக்தகோமூத்ரமஸ்துபிஃ| குங்குமாகருகஸ்தூரீநகைலாஸுரதாருபிஃ| ஶைலேயசண்டாத்வங்முஸ்தராஸ்நாகபிவசாமயைஃ| பதக்ப்ரதேஹாஃ ஸர்வைர்வா ஶீதக்நா தடகல்கிதாஃ| யவசூர்ணஂ கதாப்யக்தஂ பசேத் க்ஷீரே சதுர்குணே| தர்வீப்ரலேபநஂ லேபஂ ஜ்வரார்த்தஸ்ய ப்ரயோஜயேத்||௪௩||

ஶுக்தாதிபிஃ கேவலைர்த்ரவ்யஸஹிதைரபி தத்வத்பரிஷேகமவகாஹஂ ச யோஜயேதித்யர்தஃ| குங்குமாதிபிஃ பதக்ஸர்வைர்வா ப்ரதேஹாஃ ஶ்லக்ஷ்ணபிஷ்டாஃ ஶீதஜ்வரஹராஃ| ஸுபோதம்||௪௩||

Adhikarana pAnAdiShvAragvadhAdivargaprayogaH (44) · Śloka 44

ஆரக்வதாதிவர்கஂ ச பாநாப்யஞ்ஜநலேபநே||௪௪||

ஆரக்வதேந்த்ரயவபாடலீத்யாதிவர்கஂ பாநாத்யந்யதமயா கல்பநயா யோஜயேத்| அப்யஞ்ஜநஂ தேந பக்வஂ தைலம்| லேபநே ஸ ஏவ ஜலபிஷ்டஃ||௪௪||

Adhikarana atideshena dhUpaprayoganirdeshaH (45) · Śloka 45

தூபாநகருஜாந்யே ச வக்ஷ்யந்தே விஷமஜ்வரே||௪௫||

அகருஜோ தூபஃ ஶீதஜ்வரே ஹிதஃ| யே ச தூபா விஷமஜ்வரே வக்ஷ்யந்தே பலங்கஷேத்யாதிநா தாந்யபி ஶீதே யோஜயேத்||௪௫||

Adhikarana vividhAH shItApadodanaprakArAH (46) · Śloka 46

அக்ந்யக்நிகதாந் ஸ்வேதாந் ஸ்வேதி பேஷஜபோஜநம்| ஸஂஸர்கபலயோகே ச வாதஶ்லேஷ்மநிபர்ஹணம்| கர்பபூவேஶ்மஶயநஂ குதகம்பலரல்லகாந்| நிர்தூமதீப்தைரங்காரைர்ஹஸந்தீஶ்ச ஹஸந்திகாஃ| மத்யஂ ஸந்த்யூஷணஂ தக்ரஂ குலத்தவ்ரீஹிகோத்ரவாந்| ஸுஶீலயேத்வேபதுமாந் யச்சாந்யதபி பித்தலம்| அஜாஜ்யாஃ ஸகுடஂ கல்கஂ ஸகுடஂ வாமதாரஸம்| ரஸஂ வார்தாகபலஜஂ பிபேத்வா மதுஸஂயுதம்| மதுகாகருகௌந்தீநாஂ கல்கோ வ்யாக்ரநகஸ்ய ச| மத்யேந பீதஃ ஸக்ஷௌத்ரஸ்தீவ்ரஶீதஜ்வராபஹஃ| தயிதாஃ ஸ்தநஶாலிந்யஃ பீநா விப்ரமபூஷணாஃ| யௌவநாஸவமத்தாஶ்ச தமாலிங்கேயுரங்கநாஃ| வீதஶீதஂ ச விஜ்ஞாய தாஸ்ததோऽபநயேத்புநஃ||௪௬||

அநக்நிகதாஃ ஸ்வேதாஃ நிவாதஸதநகுருப்ராவரணமுஹுர்மத்யபாநக்ஷுத்வ்யாயாமவதநியுத்தாத்வபாரஹரணாமர்ஷபயைரிதி| ஹஸந்தீவ தீப்தவாதஹஸந்தீ| ஹஸந்திகா அங்காரஶகடீ| த்ர்யூஷணஂ மரிசஂ பிப்பலீ ஶுண்டீ ச| வேபதுஃ ஶீதேந ப்ரகம்பஃ| மதுகாதீநாஂ சதுர்ணாஂ கல்கோ மத்யேந| ஸுபோதம்||௪௬||

Adhikarana AnAhe kriyAnirdeshaH (47) · Śloka 47

ஆநாஹே காலவித்குர்யாத் க்ரியாமலஸகோதிதாம்| பிப்பலீபிப்பலீமூலயவாநீசித்ரஸாதிதாம்| யவாகூஂ பாயயேச்சைநமநிலஸ்யாநுலோமநீம்||௪௭||

ஆநாஹே மாத்ராஶிதீயேऽலஸகோக்தாஂ க்ரியாஂ குர்யாத்| காலவித் பிஷக்வ்யாதேஸ்தத்யோக்யஂ காலஂ ஜ்ஞாத்வேத்யர்தஃ| ஏவஂ சாநாஹிநஂ பிப்பல்யாதி ஸித்தாஂ யவாகூஂ பாயயேத்||௪௭||

Adhikarana trapuShabhakShaNaprayogaH (48) · Śloka 48

ஸோபத்ரவோऽபி சேதேவஂ ஜ்வரஃ ஶீதோ ந ஶாம்யதி| அத்யுதீர்ணேऽநிலகபே ஸ்வஸ்தாநே பித்ததாம்நி வா| தக்ராநுபாநஂ த்ரபுஸஂ பக்ஷயித்வாऽநலஂ பஜேத்| ஆஸ்வேதஸஂபவாத்திஷ்டேத் ப்ராவதஸ்தத்வதாதபே| ததோ விமதிதஸ்நாதோ யுக்தாஶீ ஸ்யாத்கதே ஜ்வரே| ஶமஂ தௌ பித்தவத்த்யைவஂ ப்ரபத்யேதே ஸ்வதாம ச| நிவர்ததே ததஃ ஶீக்ரஂ வாதஶ்லேஷ்மோத்பவோ ஜ்வரஃ|௪௮|

ஏவமநந்தரோக்தயா க்ரியயா ஶீதஜ்வரோ ந ஶாம்யதி| ஸோபத்ரவோ யதி வர்ததே ததோऽஸ்மிந்நாதுரஸ்ரபுஸமாமஂ பக்ஷயித்வாநலஂ பஜேத்| ந த்வேவஂ ஸர்வத்ர அபி த்வநிலகபே அத்யுதீர்ணே ஸ்வஸ்தாநஸ்தே பித்தஸ்தாநஸ்தே வா| கியந்தஂ காலம் பஜேதித்யாஹ-ஆஸ்வேதஸஂபவாத்ததா தத்வத்தக்ராநுபாநஂ த்ரபுஸஂ பக்ஷயித்வா ப்ராவதஃ ஸந்நாஸ்வேதஸஂபவாதாதபே திஷ்டேத்| ததஃ ஸ்வேதே ஸம்பூதே மதிதஃ ஸ்நாதஶ்ச மத்யபோஜீ பவேத்| கதே ஜ்வர இத்யநேநைதத் ப்ரதர்ஶதே| ஸஜ்வரோ பக்ஷிதத்ரபுஸஶ்ச த்தஹரந்நஂ ந புஞ்ஜீதேதி| ஏவஂ ச பவதீத்யாதி| ஶமமித்யாதி வாதகபாவேவஂ பித்தவத்த்யா ஶமஂ ஸ்வதாம ச ப்ரபத்யேதே| ததஶ்ச தயோஃ ஶமஂ ஸ்வஸ்தாநஞ்ச யாதயோஃ வாதஶ்லேஷ்மோத்பவஃ ஶீதஜ்வரஃ ஶீக்ரஂ நிவர்ததே||௪௮||

Adhikarana trapuShabhakShaNaprayogaH (48) · Śloka 48

ஸோபத்ரவோऽபி சேதேவஂ ஜ்வரஃ ஶீதோ ந ஶாம்யதி| அத்யுதீர்ணேऽநிலகபே ஸ்வஸ்தாநே பித்ததாம்நி வா| தக்ராநுபாநஂ த்ரபுஸஂ பக்ஷயித்வாऽநலஂ பஜேத்| ஆஸ்வேதஸஂபவாத்திஷ்டேத் ப்ராவதஸ்தத்வதாதபே| ததோ விமதிதஸ்நாதோ யுக்தாஶீ ஸ்யாத்கதே ஜ்வரே| ஶமஂ தௌ பித்தவத்த்யைவஂ ப்ரபத்யேதே ஸ்வதாம ச| நிவர்ததே ததஃ ஶீக்ரஂ வாதஶ்லேஷ்மோத்பவோ ஜ்வரஃ||௪௮||

ஏவமநந்தரோக்தயா க்ரியயா ஶீதஜ்வரோ ந ஶாம்யதி| ஸோபத்ரவோ யதி வர்ததே ததோऽஸ்மிந்நாதுரஸ்ரபுஸமாமஂ பக்ஷயித்வாநலஂ பஜேத்| ந த்வேவஂ ஸர்வத்ர அபி த்வநிலகபே அத்யுதீர்ணே ஸ்வஸ்தாநஸ்தே பித்தஸ்தாநஸ்தே வா| கியந்தஂ காலம் பஜேதித்யாஹ-ஆஸ்வேதஸஂபவாத்ததா தத்வத்தக்ராநுபாநஂ த்ரபுஸஂ பக்ஷயித்வா ப்ராவதஃ ஸந்நாஸ்வேதஸஂபவாதாதபே திஷ்டேத்| ததஃ ஸ்வேதே ஸம்பூதே மதிதஃ ஸ்நாதஶ்ச மத்யபோஜீ பவேத்| கதே ஜ்வர இத்யநேநைதத் ப்ரதர்ஶதே| ஸஜ்வரோ பக்ஷிதத்ரபுஸஶ்ச த்தஹரந்நஂ ந புஞ்ஜீதேதி| ஏவஂ ச பவதீத்யாதி| ஶமமித்யாதி வாதகபாவேவஂ பித்தவத்த்யா ஶமஂ ஸ்வதாம ச ப்ரபத்யேதே| ததஶ்ச தயோஃ ஶமஂ ஸ்வஸ்தாநஞ்ச யாதயோஃ வாதஶ்லேஷ்மோத்பவஃ ஶீதஜ்வரஃ ஶீக்ரஂ நிவர்ததே||௪௮||

Adhikarana svarjikAditailam (49) · Śloka 49

ஸ்வர்ஜிகாகுஷ்டமஞ்ஜிஷ்டாலாக்ஷாமூர்வாநிஶௌஷதைஃ| ஸதக்ரஂ ஸாதிதஂ தைலமப்யங்காத்தாஹஶீதஜித்||௪௯||

ஸ்வர்ஜிகாதிபிஃ ஸ்நேஹாச்சதுர்தாஂஶைஸ்தக்ரேணைவ ஸ்நேஹஸமேந ஸாதிதஂ தைலமப்யங்காத்தாஹஜ்வரே தாஹஜித்| ஶீதஜ்வரே ஶீதஜித்| ஸுபோதம்||௪௯||

Adhikarana doShAnusAramupakramanirdeshaH (50) · Śloka 50

வமநைஶ்ச விரேகைஶ்ச பஸ்திபிஶ்ச யதாக்ரமம்| ஜ்வராநுபாசரேத்தீமாந் கபபித்தாநிலோத்பவாந்||௫௦||

வமநைஃ கபோத்பவே பஸ்திபிர்வாதோத்பவ இதி க்ரமஃ| பரதஶ்ச ஸர்வாவஸ்தாஸ்வப்ரதிஷித்தாஸு விஜ்ஞேயஃ||௫௦||

Adhikarana saMsargasannipAtayorupakramanirdhAraNam (51) · Śloka 51

ஸஂஸஷ்டைஃ ஸந்நிபதிதைரேகாநேகோல்பணைஃ ஸமைஃ| ஜ்வராந் தோஷக்ரமாபேக்ஷா யதோக்தைரௌஷதைர்ஜயேத்||௫௧||

ஸஂஸஷ்டைர்த்விஸங்க்யைர்மிஶ்ரீபூதைஸ்ததா ஸந்நிபதிதைஸ்துல்யைர்மிஶ்ரீபூதைருபயோரப்யேகோல்பணைர்வா யோ ஜ்வரஸ்தாந் ஜ்வராந் யதோக்தைரேவ யதாதோஷமௌஷதைர்ஜயேத்||௫௧||

Adhikarana sannipAtajvare cikitsAsUtrAntaram (52) · Śloka 52

வர்தநேநைகதோஷஸ்ய க்ஷபணேநோச்ச்ரிதஸ்ய வா| கபஸ்தாநாநுபூர்வ்யா வா ஸந்நிபாதஜ்வரஂ ஜயேத்||௫௨||

விஷமதோஷஂ ஸமதோஷஞ்ச ஸந்நிபாதமதிகத்யாஹ- வர்தநேநேத்யாதி| விஷமதோஷமேகஸ்ய தோஷஸ்ய வர்தநேந ஜயேத்| அதவா ஏகஸ்யோச்ச்ரிதஸ்ய க்ஷபணேந ஜயேத்| அதவா யத்ர த்வாவுச்ச்ரிதௌ தத்ரைகோ ஹீநஃ| யத்ர தௌ ஹீநௌ தத்ரைக உச்ச்ரித இதி| ஸமதோஷஂ து கபஸ்தாநாநுபூர்வ்யா ஜயேத்| ப்ரதமமேவ கபவிபரீதமௌஷதஂ யுஞ்ஜ்யாத்| ததஃ பித்தவிபரீதஂ ததோ வாதவிபரீதமிதி||௫௨||

Adhikarana sannipAtopadravasya nidrAkhyasya dAruNatvaM tasya nivAraNa~jca (53) · Śloka 53

நித்ராநிவாரணோபாயஃ ஸஂந்யாஸாபிஹிதோ ஹிதஃ| ஸந்நிபாதே விஶேஷேண தாருணோऽயமுபத்ரவஃ||௫௩||

ஸர்வஸ்மிந் ஜ்வரே நித்ராயா நிவாரணோபாயஃ ஸஂந்யாஸே யோऽபிஹிதஸ்தீக்ஷ்ணநஸ்யாதிகஃ ஸஹிதஃ| ஸந்நிபாதே து ஸ விஶேஷேண ஹிதஃ| யோऽயஂ நித்ராக்ய உபத்ரவோ தாருணஃ ஸந்நிபாதே||௫௩|

Adhikarana karNamUlashophacikitsA (54) · Śloka 54

ஸந்நிபாதஜ்வரஸ்யாந்தே கர்ணமூலே ஸுதாருணஃ| ஶோபஃ ஸஞ்ஜாயதே தேந கஶ்சிதேவ விமுச்யதே| ரக்தாவஸேசநைஃ ஶீக்ரஂ ஸர்பிஷ்பாநைஶ்ச தஞ்ஜயேத்| ப்ரதேஹைஃ கபபித்தக்நைர்நாவநைஃ கவலக்ரஹைஃ||௫௪||

ஸந்நிபாதஜ்வரஸ்யாந்தே ஸந்நிபாதஜ்வரேண க்ஷபிதே ஶரீரே புருஷஸ்ய கர்ணமூலே ஸுதாருணஃ ஶோபஃ ஸம்ப்ராப்திவிஶேஷவஶாஜ்ஜாயதே| தேந ஶோபேந கஶ்சிதேவ விமுச்யதே, ப்ராயோ மாரயதீத்யர்தஃ| தஸ்மாத்தஂ ஶோபஂ கவலக்ரஹாந்தைஃ ஶீக்ரஂ ஜயேத்||௫௪||

Adhikarana shAkhAnusArijvare raktamokShaNam (55) · Śloka 55

ஶீதோஷ்ணஸ்நிக்தரூக்ஷாத்யைர்ஜ்வரோ யஸ்ய ந ஶாம்யதி| ஶாகாநுஸாரீ தஸ்யாஶு முஞ்சேத்வாஹ்வோஃ க்ரமாத்ஸிராம்||௫௫||

யஸ்ய புஂஸஃ ஶாகாநுஸாரீ தாத்வாஶ்ரிதோ ஜ்வரோ ரக்தாவஸேசநாச்சேஷேண ஶீதோஷ்ணாதிகோபக்ரமேண ந ஶாம்யதி தஸ்ய வாஹ்வோஃ க்ரமாத் ஸிராஂ முஞ்சேத்| ந து த்வயோர்யுகபத்||௫௫||

Adhikarana satatakAdiShvapi pUrvoktavidheranuShTheyatA tatra kramashca (56) · Śloka 56

அயமேவ விதிஃ கார்யோ விஷமேऽபி யதாயதம்| ஜ்வரே விபஜ்ய வாதாதீந்யஶ்சாநந்தரமுச்யதே||௫௬||

ததா ய ஏவ விதிஃ பூர்வமுக்தஃ ஸ ஏவ விஷமே ஸததகாதிகே வாதாதிதோஷவிஶேஷே கோபவஶேந யதாத்மீயஃ கார்யஃ| யஶ்ச விதிரநந்தரமுச்யதே ஸோऽபி கார்யஃ||௫௬||

Adhikarana kvAthAH (2) · Śloka 2

படோலகடுகாமுஸ்தாப்ராணதாமதுகைஃ கதாஃ| த்ரிசதுஷ்பஞ்சஶஃ க்வாதா விஷமஜ்வரநாஶநாஃ||௨||

Adhikarana triphalAdiprayogaH (57) · Śloka 57

யோஜயேத்த்ரிபலாஂ பத்த்யாஂ குடூசீஂ பிப்பலீஂ பதக்| தைஸ்தைர்விதாநைஃ ஸகுடஂ பல்லாதகமதாபி வா||௫௭||

ஸுபோதம்| ததா த்ரிபலாதீர்நாநாவிதைர்விதாநைஃ பதக்யோஜயேத்| கதாசித்தோஷாத்யபேக்ஷயா விஷமஜ்வரே த்ரிபலாஃ| கதாசித்தரீதகீ| கதாசித்குடூசீதி பதக்ஶ்ப்தார்தஃ|ஸுபோதம்||௫௭||

Adhikarana jvarAgamanadivasopakramaH (58) · Śloka 58

லங்கநஂ பஂஹணஂ வாபி ஜ்வராகமநவாஸரே| ப்ராதஃ ஸதைலஂ லஶுநஂ ப்ராக்பக்தஂ வா ததா கதம்| ஜீர்ணஂ தத்வத்ததிபயஸ்தக்ரஂ ஸர்பிஶ்ச ஷட்பலம்| கல்யாணகஂ பஞ்சகவ்யஂ திக்தாக்யஂ வஷஸாதிதம்||௫௮||

விஷமே ஸததகாதிசதுஷ்டயே யஸ்மிந் திநே ஜ்வரே ஆகச்சதி தஸ்மிஂல்லங்கநஂ வோபக்ரமஂ பஂஹணஂ வா குர்வீத தோஷாத்யபேக்ஷயா| ஸுபோதம்| கதஂ ஜீர்ணமிதி ஸம்பத்யதே| ததேதி ஸதைலம்| தத்விதிதி ப்ராக்பக்தஂ தத்யாதிகம்| ஷட்பலாதிகஂ ஸர்பிஶ்ச| ஷட்பலஂ பஞ்சகோலயவக்ஷாரைஃ ராஜயக்ஷ்மண்யுக்தம்| கல்யாணமுந்மாதே| பஞ்சகவ்யமபஸ்மாரே| திக்தகஂ குஷ்டே| வஷகதஂ ரக்தபித்தே||௫௮||

Adhikarana pa~jcamAhiShAdighRutAni (59) · Śloka 59

பஞ்சகவ்யஸ்ய மஹதோ விதிநா பஞ்சமாஹிஷம்| பஞ்சாஜஂ சதுரோஷ்ட்ரஞ்ச ஸித்தஂ ஸித்தஂ கதஂ ....||௫௯||

ததா மஹதஃ பஞ்சகவ்யஸ்ய விதாநேநாபஸ்மாரோக்தேந த்விபஞ்சமூலாதிக்வாதேந பார்ங்க்யாதிகல்கேந ச பஞ்சமாஹிஷமபி ஸித்தஃ| பஞ்சமாஹிஷாணி விட்ரஸமூத்ராதீநி| தத்வதேவ பஞ்சாஜம்| ததா சதுரோஷ்ட்ரஂ விட்ரஸஹீநம்| ஸித்தஂ பக்வம்| ஸித்தஂ நாம பலஸாதநாய||௫௯||

Adhikarana kaTurohiNyAdighRutam (60) · Śloka 60

........................................ததா| கடுரோஹிணிமஞ்ஜிஷ்டாவஷக்ரந்திகசித்ரகைஃ| பாடாஸ்வகுப்தாத்விநிஶைஃ பஞ்சகவ்யஸ்ய பஞ்சஸு| ப்ரஸ்தேஷு ஸஂயுதைஃ ஸேவ்யஂ விஷமஜ்வரஜித் பரம்| வாக்ஸ்வரஸ்மதிமேதாக்நிபலாரோக்யவஷத்வகத்||௬௦||

ததா கடுரோஹிகாதிபிஃ ஸுஸஂக்தைஃ பஞ்சகவ்யப்ரஸ்தேஷு ஸித்தஂ கதஂ ஸித்தம்| கோமயஸ்வரஸக்ஷீரததிமூத்ரகதாநி ச பஞ்சகவ்யாநி| கல்கஸ்ய ஸ்நேஹாச்சதுர்தேநாஂஶஃ| க்ரந்திகஂ பிப்பலீமூலம்||௬௦||

Adhikarana kolAdighRUtam (61) · Śloka 61

கோலாக்நிமந்தத்ரிபலாக்வாதே தத்நா கதஂ பசேத்| தில்வகாவாபமேதச்ச விஷமஜ்வரநாஶநம்||௬௧||

கோலாதிக்வாதே தத்நா ஸ்நேஹஸமேந பட்டிகாலோத்ரசூர்ணஸ்ய ஸ்நேஹாத் சதுர்தாஂஶேந கதஂ பசேத்||௬௧||

Adhikarana khajAhataM kShIraghRUtAdikam (62) · Śloka 62

ஶதக்ஷீரகதக்ஷௌத்ரஸிதாகஷ்ணாஃ கஜாஹதாஃ| விஷமஜ்வரஹத்ரோகக்ஷதகாஸக்ஷயாபஹாஃ||௬௨||

ஶதஂ க்ஷீரஂ கதஂ க்ஷௌத்ரஂ ஸமஂ கஹீத்வா ஶர்கராபிப்பலீசூர்ணஂ காட்த்வபரிஹாரேண ஸம்மிஶ்ர்ய தே கஜாஹதாஃ ஸந்தோ விஷமஜ்வரநாஶநாஃ||௬௨||

Adhikarana surAdikaM pItvA vAmayet (63) · Śloka 63

ஸுரோ தீக்ஷ்ணஂ ச யந்மத்யஂ ஶிகிதித்திரிதக்ஷஜம்| மாஂஸஂ மேத்யோஷ்ணவீர்யஂ ச ஸஹாந்நேந ப்ரகாமதஃ| ஸேவித்வா ததஹஃ ஸ்வப்யாததவா புநருல்லிகேத்| ஸர்பிஷோ மஹதீஂ மாத்ராஂ பீத்வா வா சர்தயேத் புநஃ||௬௩||

ததா ஸுராதிகஂ ஸேவித்வா ததஹஃ ஸ்வப்யாததவா தத்ஸேவித்வா வமேத்| கதஸ்ய வா மஹதீஂ மாத்ராமஹோராத்ரஜரணலக்ஷணாஂ பீத்வா சர்தயேத்||௬௩||

Adhikarana nIlinyAdipAnam (64) · Śloka 64

நீலிநீமஜகந்தாஞ்ச த்ரிவதாஂ கடுரோஹிணீம்| பிபேஜ்ஜ்வரஸ்யாகமநே ஸ்நேஹஸ்வேதோபபாதிதஃ||௬௪||

ஜ்வராகமநதிவஸே து விஷமஜ்வரேஷு நீலிந்யாதீந் ஜலேந பிபேத்| கிம்பூத ஆஹ- ஸ்நேஹஸ்வேதாப்யாஂ ஸஂஸ்கதஃ||௬௪||

Adhikarana yApanAH bastayaH (65) · Śloka 65

ஆஸ்தாபநஂ வா ததஹர்தத்யாத்ஸ்விந்நஸ்ய யாபநம்| பயஸா பஷதஂஶஸ்ய ஶகத்வா ததஹஃ பிபேத்| மஸ்துநா வா வஷஶகத் ஸுரயா வாத ஸைந்தவம்||௬௫||

அதவா ததஹர்ஜ்வராகமநதிவஸே ஸ்விந்நஸ்ய ஸதோ யாபநாக்யமாஸ்தாபநஂ தத்யாத்| யாபநஃ கல்பஸித்திஷு வக்ஷ்யந்தே| ஸுபோதம்| பஷதஂஶோ மார்ஜாரஃ| வஷஃ வஷபுங்கவஃ| தஸ்ய விண்மஸ்த்வஂஶேந ச ஸஂயுக்தம்| ஸைந்தவஂ ஸுரயைவ||௬௫||

Adhikarana a~jjanaM nasya~jca (66) · Śloka 66

மநோஹ்வாஸைந்தவஂ கஷ்ணாதைலேந நயநாஞ்ஜநம்| யோஜ்யா ஹிங்குஸமா வ்யாக்ரீவஸ நஸ்யே ஸஸைந்தவா| புராணஸர்பிஃ ஸிஂஹஸ்ய வஸா தத்வத் ஸஸைந்தவா||௬௬||

வ்யாக்ரீவஸா ஹிங்குஸமா ஸைந்தவேந ச ஸ்தோகேந யுக்தா நஸ்யம்| புராணஸர்பிஃ கேவலம்||௬௬||

Adhikarana aparAjito dhUpaH (67) · Śloka 67

பலங்கஷா நிம்பபத்ரஂ வசா குஷ்டஂ ஹரீதகீ| ஸர்ஷபாஃ ஸயவாஃ ஸர்பிர்தூபோ விட்வா பிடாலஜாஃ| பூரத்யாமவசாஸர்ஜநிம்பார்காகருதாருபிஃ| தூபோ ஜ்வரேஷு ஸர்வேஷு கார்யோऽயமபராஜிதஃ||௬௭||

பலங்கஷாதிகஂ கதாப்யக்தஂ தூபஃ| பிடாலவிட் கேவலா| பூராதிபிரபராஜிதாக்யோ தூபஃ ஸர்வஜ்வரேஷு கார்யஃ| பூரோ குக்குலுஃ||௬௭||

Adhikarana dhUpodvartanAlepAH (68) · Śloka 68

ஸஹதேவாவசாபத்ராநாகுலீபிஃ ப்ரயோஜயேத்| தூபநோத்வர்தநாலேபாந் ஸர்வஜ்வரநிபர்ஹணாந்||௬௮||

ஸஹதேவாதிபிஃ ஸர்வஜ்வரஹராந் தூபாதீந் யோஜயேத்| பத்ரா கஷ்ணஸாரிவா| நாகுலீ ஸர்பஸுகந்தா||௬௮||

Adhikarana atideshena cittavaikRutacikitsA (69) · Śloka 69

தூமநஸ்யாஞ்ஜநோத்த்ராஸா யே சோக்தாஶ்சித்தவைகதே| தைவாஶ்ரயஂ ச பைஷஜ்யஂ ஜ்வராந் ஸர்வாநபோஹதி| விஶேஷாத்விஷமாந் ப்ராயஸ்தே ஹ்யகந்த்வநுபந்தஜாஃ||௬௯||

சித்தவைகதே ச பூதோந்மாதபஸ்மாரேஷு தூபாதய உக்தாஸ்தேऽபி ஜ்வரேஷு யோஜ்யாஃ| தைவாஶ்ரயஂ பைஷஜ்யஂ மணிமந்த்ராதி| விஷமாந் ஜ்வராந்ந ததாந்யதௌஷதஂ வ்யபோஹதி யதா தைவவ்யபாஶ்ரயம்| யதஸ்தே விஷமாஃ ப்ராயேணாகந்தோரபிசாரக்ரஹாவேஶாதேரநுபந்தேந ஜாயந்தே| தத்ர ச பலவத் தைவவ்யபாஶ்ரயஂ கர்ம||௬௯||

Adhikarana sirAvyadhanam (70) · Śloka 70

யதாஸ்வஂ ச ஸிராஂ வித்யேதஶாந்தௌ விஷமஜ்வரே||௭௦||

விஷமஜ்வரே ச தீக்ஷ்ணோஷ்ணாதிபிஃ ஸர்வதா அஶாந்தௌ யதாஸ்வஂ ஸிராஂ வித்யேத்| `ததீயகேஂऽஸயோர்மத்யே ஸ்கந்தஸ்யாதஶ்சதுர்தகே| பாஹ்வோஶ்சே'த்யாதி யதாஸ்வஶப்தார்தஃ||௭௦||

Adhikarana dhAtugatajvaracikitsA (71) · Śloka 71

ரஸஸஂஸ்தே து ஸர்வஸ்மிந் குர்யாத்வமநலங்கநே| ஸேகஸஂஶமநாலேபரக்தமோக்ஷாநஸக்ஸ்திதே| தீக்ஷ்ணாந் விரேகாந்மாஂஸஸ்தே மேதோக்நஂ மேதஸி ஸ்திதே| அஸ்திஸ்தே வாதஶமநமப்யங்கஸ்வேதமர்தநம்| ஜ்வரே வாதார்திஶமநஂ விஶேஷாத்பஸ்திகர்ம ச||௭௧||

ரஸஸஂஸ்தே ப்ராதாந்யேந வமநம்| அந்யத்யதாயோக்யஂ லங்கநம்| ரக்தஸ்தே ஜ்வரஹராந் ஸேகாதீந்| ஸுபோதம்| மேதோக்நஂ யத்கிஞ்சித்| அஸ்திஸ்தே ஜ்வரே வாதஶமநமப்யங்காதிகஂ குர்யாத்| ஜ்வரே சாந்யத்ர ததா வாதார்திஶமநஂ யதா பஸ்திரதஸ்தமபி குர்யாத்| மஜ்ஜஶுக்ரஸ்தயோஃ கஷ்டத்வாத்விஶேஷேண நோக்தம்| ஸாமாந்யேநது மஜ்ஜ்ஞஶ்சதுர்தகோக்த்யைவோக்தம்||௭௧||

Adhikarana kevalAnilAdike jvare cikitsA (72) · Śloka 72

கேவலாநிலவீஸர்பவிஸ்போடாபிஹதஜ்வரே| ஸர்பிஷ்பாநஹிமாலேபஸேகமாஂஸரஸாஶநம்| குர்யாத்யதாஸ்வமுக்தஞ்ச ரக்தமோக்ஷாதிஸாதநம்| க்ரஹோத்தே பூதவித்யோக்தஂ மணிமந்த்ராதிஸாதநம்| ஓஷதீகந்தஜே பித்தஶமநஂ விஷஜித்விஷே||௭௨||

கேவலாநிலாதிகே ஜ்வரே ஸர்பிஷ்பாநாதிகஂ குர்யாத்| யதாஸ்வஂ சாத்யாயேஷூக்தஂ விஸர்பாதிஷு ரக்தமோக்ஷாதி| சிகித்ஸிதஂ ததபி ஜ்வரே குர்யாத்| ஸுபோதம்||௭௨||

Adhikarana krodhAdijeShu jvareShu cikitsA (73) · Śloka 73

இஷ்டைரர்தைர்மநோஜ்ஞைஶ்ச யதாதோஷஶமேந ச| ஹிதாஹிதவிவேகைஶ்ச ஜ்வரஂ க்ரோதாதிஜஂ ஜயேத்| க்ரோதஜோ யாதி காமேந ஶாந்திஂ க்ரோதேந காமஜஃ| பயஶோகோத்பவௌ தாப்யாஂ பீஶோகாப்யாஂ ததேதரௌ| ஶாபாதர்வணமந்த்ரோத்தே விதிர்தைவவ்யபாஶ்ரயஃ||௭௩||

க்ரோதகாமபயஶோகஜாத் ஜ்வராநிஷ்டைஃ ப்ரியைர்மநோஜ்ஞை ரமணீயைர்ஜயேத்| பித்தஶமநேந க்ரோதஜம்| பீஶோககாமஜாந் வாதஶமநேநேத்யர்தஃ| இதஂ ஹிதஂ ததத்வாநுபந்தயோரிதமஹிதமிதி ஜ்ஞாத்வா ததாசரணபரிஹாராப்யாஞ்ச ஜயேத்| க்ரோதஜஸ்து ஜ்வரஃ க்ரோதவிஷயே காமோத்பாதேந ஶமஂ யாதி| காமஜஶ்ச காமவிஷயே க்ரோதோத்பாதேந| பயோத்பவோ ஜ்வரஃ ஶோகோத்பவஶ்ச தாப்யாஂ காமக்ரோதாப்யாஂ ஶமஂ யாதஃ பயவிஷயே க்ரோதவிஷயே ச தோஷாத்யபேக்ஷயா கதசித் க்ரோதஃ கதசித் காமஃ| ததேதரௌ காமக்ரோதோத்பவௌ பீஶோகாப்யாஂ ஶமஂ யாதஃ| ஸுபோதம்| தைவவ்யபாஶ்ரயோ விதிமணிமந்த்ராதிஃ||௭௩||

Adhikarana krodhAdijeShu doShAnusAramapi cikitsA (74) · Śloka 74

தே ஜ்வராஃ கேவலாஃ பூர்வஂ வ்யாப்யந்தேऽநந்தரஂ மலைஃ| தஸ்மாத்தோஷாநுஸாரேண தேஷ்வாஹாராதி கல்பயேத்| ந ஹி ஜ்வரோऽநுபத்நாதி மாருதாத்யைர்விநா கதஃ||௭௪||

ஏதேஷு சாகந்துஜ்வரேஷு ஆஹாராதிகஂ தோஷாநுஸாரேண கல்பயேத்| யதஃ தே ஆகந்தவோ ஜ்வரா ஆகந்துஸமவதாநவேலாயாஂ கேவலாஃ ஸந்தாபமாத்ரரூபா ஏவ பவந்தி| ததாப்யநந்தரஂ மலைர்வாதாதிபிர்வ்யாப்யந்தே யஸ்மாத் ஜ்வரோ மாருதாத்யைர்விநாகதோऽநுபந்தஂ ந கஹ்ணாதி| அநுபந்தஶ்சேத் ஸ்திதா ஏவ மாருதாதய இதி||௭௪||

Adhikarana kathAshravaNAdikam (75) · Śloka 75

கதாஸ்த்ரிவர்கஸஂயுக்தா ருங்நித்ராதிவிநோதிநீஃ| ஶஸ்தா விசித்ராஃ ஶணுயாந்ந ப்ரேதவ்யாதிதாஶ்ரயாஃ| ஜ்வரகாலஸ்மதிஂ சாஸ்ய ஹாரிபிர்விஷயைர்ஹரேத்||௭௫||

ஸ ச ஜ்வரீ ஜ்வரஹேதுகருங்நித்ராரத்யாதாதிவிநோதநாய விசித்ராஃ ப்ரஶஸ்தாஶ்ச தர்மார்தகாமஸஂயுக்தாஃ கதாஃ ஶணுயாத் ந ததா ப்ரேதாஶ்ரிதாஶ்ச| அஸ்யாதுரஸ்ய ஜ்வராகமநகாலஸ்மதிஂ மநோஹரைஃ ஶப்தாதிபிர்ஹரேத்||௭௫||

Adhikarana jvaraH kushalena cikitsyaH tatrAbalalAbhaM varjyAni (76) · Śloka 76

த்யஜேதாபலலாபாச்ச வ்யாயாமஸ்நாநமைதுநம் குர்வாஸாத்ம்யஂ விதாஹ்யந்நஂ யச்சாந்யஜ்ஜ்வரகாரணம்| ந விஜ்வரோऽபி ஸஹஸா ஸர்வாந்நீநோ பவேத் .......| அவஸ்தாநுஸாரஂ யோக்யஂ சிகித்ஸிதம் ................................................ததா| நிவத்தோ ஹி ஜ்வரஃ ஶீக்ரஂ வ்யாபாதயதி துர்பலம்| ஸத்யஃ ப்ராணஹரோ யஸ்மாத்தஸ்மாத்தஸ்ய விஶேஷதஃ| தஸ்யாஂ தஸ்யாமவஸ்தாயாஂ குர்யாத்தத்தத்பிஷக்ஜிதம்||௭௬||

ததேதி ஸர்வாந்நாஹரத்வே| ஹிஶப்தோ யஸ்மாதர்தே| யஸ்மாஜ்ஜ்வரோ நிவத்தோ கத்வா புநஃ ப்ரத்யாவத்தஃ பூர்வக்ஷபிதத்வாத் துர்பலஂ நரஂ ஶீக்ரஂ வ்யாபாதயதீதி| ஸ ச நிவத்தோ ஜ்வரோ யஸ்மாத் ஸத்யஃ ப்ராணஹரஸ்தஸ்மாத் தஸ்யவஸ்தாவிஶேஷஂ விகல்ப்ய யோக்யமௌஷதஂ குர்யாத்||௭௬||

Adhikarana manaso~anukUlaviShayasevA (77) · Śloka 77

மநோபிராமா விஷயா வசநஂ ஹ்லாதி தக்ஷிணம்| கருணார்த்ரஂ மநஂ ஶுத்தஂ ஸர்வஜ்வரநிஷூதநம்||௭௭||

மநஸோ பலாபலேந ததா ததா ஜ்வரஃ ஸ்யாதித்யுக்தமதோ மநஃ புஷ்டயே மநோபிராம இத்யாதிகமுச்யதே| விஷயாஃ ஶப்தாதிகாஃ| தக்ஷிணமநுகூலம்| ஶுத்தஂ ராகாதிபிரநுபஹதம்||௭௭||

Adhikarana mAtrAdInAM pUjA (78) · Śloka 78

மாதரஂ பிதரஂ தேவாந் வைத்யாந் ஹரஂ ஹரிம்| பூஜயேச்சீலயேத்தாநதமஸத்யதயார்ஜவாந்| தாரயேச்ச ஸதா மந்த்ரமணிரத்நமஹௌஷதீஃ||௭௮||

மாத்ராதீந் பூஜயேத்| தாநாதீஂஶ்ச ஶீலயேத்| ஶுசிஶ்ச ஸந்மூர்த்நா ஸித்தமந்த்ராதிகஂ தாரயேத்||௭௮||

Adhikarana devapraNAmAdikaM (79) · Śloka 79

ஆர்யாவலோகிதஂ பர்ணஶபரீமபராஜிதாம்| ப்ரணமேதார்யதாராஂ ச ஸர்வஜ்வரநிவத்தயே||௭௯||

ஆர்யாவலோகிதாக்யஂ பௌத்தஂ தேவஂ ப்ரணமேத்| ததைவ பர்ணஶபரீஂ நாம வித்யாஂ ததாபராஜிதாமார்யதாராஂ ச ஸர்வஜ்வரநிவத்தயே ப்ரணமேதேவ||௭௯||

Adhikarana mantravisheShajapaH (80-2) · Śloka 2

ஜபஂஸ்ததா கதோஷ்ணீஷஂ ஸர்வவ்யாதிசிகித்ஸிதம்| ஆகந்துதோஷஸஹஜைஃ ஸர்வரோகைர்விமுச்யதே||௮௦|| இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதாவஷ்டாங்கஸஂக்ரஹஸஂஹிதாயாஂ சிகித்ஸிதஸ்தாநே ஜீர்ணஜ்வரசிகித்ஸிதந்நாம த்விதீயோऽத்யாயஃ||௨||

ததா கதோஷ்ணீஷஂ நாம மந்த்ரவிஶேஷஂ ஜபந்நாகந்துஜைர்தோஷஜைஃ ஸஹஜைஶ்ச ரோகைர்விமுச்யத இதி| தச்ச ததா கதோஷ்ணீஷவத் ஸர்வவ்யாதிசிகித்ஸிதமஸ்மாபிஃ பர்ணஶபர்யாயாஃ பட்யந்தே||௮௦|| இதி ஶ்ரீமந்மஹாமஹோபாத்யாயேந்துவிரசிதாயம் அஷ்டாங்கஸஂக்ரஹவ்யாக்யாயாஂ ஶஶிலேகாயாஂ சிகித்ஸிதஸ்தாநே த்விதீயோऽத்யாயஃ