Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

13. mūtrāghātacikitsitam

Adhikarana atha mUtrAghAtacikitsitannAma trayodasho~adhyAyaH adhyAyapratij~jA (1) · Śloka 1

அதாதோ மூத்ராகாதசிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||

View original

अथातो मूत्राघातचिकित्सितं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||

🔊 Audio coming soon

க்ரமப்ராப்தஸ்ய மூத்ராகாதஸ்ய சிகித்ஸாஂ ப்ரதர்ஶயிதுமத்யாய ஆரப்யதே||௧||

Adhikarana vAtaje mUtrakRucchre (2) · Śloka 2

வாதாந்மூத்ரகச்ச்ரே வாதஹரதைலாப்யக்தகாத்ரஸ்யாதோநாபேஃ ஸர்வ மங்கஂ பிண்டேந ஸேகாவகாஹைஶ்ச வாதக்நைஃ கம்பீஸ்வேதேந ச ஸ்வேதயேத்| தஶமூலபலைரண்டமூலபுநர்நவாஶதாவரீவஶ்சீவபத்தூரபாஷா ணபேதககோலகுலத்தயவக்வாதேந தத்கல்கேந ச தைலஂ ஸர்பிஃ ஸூகரர்க்ஷவஸாலவணபஞ்சகோபேதஂ ஸித்தஂ பாநாய தத்யாத்| ஏதாந்யேவ சௌஷதாந்யந்நபாநே பிண்டோபநாஹஸ்வேதயாஂஶ்ச தைல பலஸ்நேஹாம்லயுக்தாநி கல்பயேத்| ப்ரஸந்நாஂ ச ஸௌவர்சலாட்யாஂ பிபேத்||௨||

View original

वातान्मूत्रकृच्छ्रे वातहरतैलाभ्यक्तगात्रस्याधोनाभेः सर्व मङ्गं पिण्डेन सेकावगाहैश्च वातघ्नैः कम्भीस्वेदेन च स्वेदयेत्| दशमूलबलैरण्डमूलपुनर्नवाशतावरीवृश्चीवपत्तूरपाषा णभेदककोलकुलत्थयवक्वाथेन तत्कल्केन च तैलं सर्पिः सूकरर्क्षवसालवणपञ्चकोपेतं सिद्धं पानाय दद्यात्| एतान्येव चौषधान्यन्नपाने पिण्डोपनाहस्वेदयांश्च तैल फलस्नेहाम्लयुक्तानि कल्पयेत्| प्रसन्नां च सौवर्चलाढ्यां पिबेत्||२||

🔊 Audio coming soon

வாதமூத்ரகச்ச்ரே வாதஹரத்ரவ்யஸித்தேந தைலேநாப்யக்தகாத்ரஸ்ய நாபேரதஃ ஸர்வமங்கஂ ஶரீரஂ வாதஹரத்ரவ்யகதைரேவ பிண்டஸ்வேதாதிபிஃ ஸ்வேதயேத்| தஶமூலாதீநாஂ க்வாதேந தைலாச்சதுர்குணேந ஸர்பிராதிநா ச மிஶ்ரீபூதேந தைலஸமேந ச தஶமூலாதீந்யேவ ச கர்பே கல்கபரிபாஷயா யுக்த்யா ச லவணபஞ்சகஂ தத்வா ஸாதிதஂ தைலஂ பாநாய தத்யாத்| ஏதாந்யேவ தஶமூலாந்யௌஷதாநி தைலாதியுக்தாந்யந்நாதிகே கல்பயேத்| பலஶப்தேந ஸ்நேஹோ விஶிஷ்யதே| ஸ்நேஹாநாமநேகயோநித்வாத்| யத்வா யேப்யஸ்தைலமுத்பத்யதே தாநி தைலபலாநீத்யர்தஃ| அம்லாநி தாடிமாதீநி| ஸௌவர்சலேநாட்யா ப்ரபூதஸௌவர்சலா ப்ரஸந்நா பேயா|| ௨||

Adhikarana pittaje mUtrakRucchre (3) · Śloka 3

பித்தஜே ஶீதஸேகாவகாஹப்ரதேஹாந் ப்ரயுஞ்ஜீத| தணபஞ்சமூல ஶ்வதஂஷ்ட்ராபீருவிதாரீகஶேருகக்வாதஂ ஶீதஂ ஸமதுஶர்கரஂ பிபேத்| தத்வச்ச காண்டேக்ஷுரகமூலம்| கமலோத்பலவிதாரீ ஶங்காடகாநி வா| த்ராக்ஷாரஸேந வா த்ரபுஸகுஸும்போர்வாரூ பீஜவஷககுங்குமகல்கஂ ஸர்வமூத்ராகாதக்நம்| மதுகதார்வ்யு ர்வாரூபீஜாநி வா தண்டுலதாவநேந| ஸமாக்ஷிகாஂ வா தார்வீ மாமலகரஸேந| மத்வீகாகல்கஂ வா பர்யுஷிதாம்பஸா||௩||

View original

पित्तजे शीतसेकावगाहप्रदेहान् प्रयुञ्जीत| तृणपञ्चमूल श्वदंष्ट्राभीरुविदारीकशेरुकक्वाथं शीतं समधुशर्करं पिबेत्| तद्वच्च काण्डेक्षुरकमूलम्| कमलोत्पलविदारी शृङ्गाटकानि वा| द्राक्षारसेन वा त्रपुसकुसुम्भोर्वारू बीजवृषककुङ्कुमकल्कं सर्वमूत्राघातघ्नम्| मधुकदार्व्यु र्वारूबीजानि वा तण्डुलधावनेन| समाक्षिकां वा दार्वी मामलकरसेन| मृद्वीकाकल्कं वा पर्युषिताम्भसा||३||

🔊 Audio coming soon

பித்தஜே ஶீதாந் ஸேகாதீந் ப்ரயுஞ்ஜீத| தணபஞ்சமூலாதிகஸ்ய க்வாதஂ ஸமாக்ஷிகஂ ஸஶர்கரஂ பிபேத்| கஶேரூகஂ ப்ரஸித்தஂ மத்யதேஶே| காண்டேக்ஷுரகமூலஂ வா தத்வத்| கமலாதீநி வா தத்வதிதி ஸமதுஶர்கராணி| காண்டேக்ஷுரகஂ ப்ரஸித்தம்| த்ரபுஸாதிகல்கோ த்ராக்ஷாரஸேந ஸர்வமூத்ராகாதக்நஃ| த்ரபுஸாதீநாஂ த்ரயாணாஂ பீஜம்| உர்வாரூஃ கர்கடிகா| மதுகாதீநி தண்டுலாம்புநா| தார்வீ ஸமாக்ஷிகா ஆமலகரஸேந| த்ராக்ஷாகல்கஂ பர்யுஷிதோதகேந| பர்யுஷிதஂ யத்க்வதிதஂ ஸத்ராத்ரிஸ்திதம்||௩||

Adhikarana kaphaje mUtrakRucchre (4) · Śloka 4

கபஜே யதாஸ்வஂ ஸ்வேதோ வமநஂ கடுதீக்ஷ்ணோஷ்ணக்ஷாரமந்ந பாநஂ யவாந்நஂ தக்ரஂ ச| பிபேச்ச மத்யேந ஸூக்ஷ்மைலாமாமலகரஸேந வா மதுயுதாஂ வா கதலீரஸேந கைடர்யகரஸேந வா| ஶீதி வாரகபீஜஂ வா தக்ரேண| ப்ரவாலசூர்ணஂ வா தண்டுலாம்புநா| தவகுடஜகரஞ்ஜாமதாகேபுகைலாரக்வதஸப்ரச்சதக்வாதஂ வா ஶீதஂ ஸக்ஷௌத்ரம்| தத்ஸித்தாஂ வா யவாகூம்| கண்டகாரி காஸ்வரஸஂ வா ஸமாக்ஷிகம்| வ்யோஷைலாகோக்ஷுரகஸாரஸா ஸ்தீநி வா மதுமூத்ரயுக்தாநி| பாடலீக்ஷாரஂ வா பஹுகத்வஃ பரிஸ்ருதஂ தைலயுக்தம்| திலபாடலீபாற்ரிபத்ரயாவஶூக க்ஷாரோதகாநுவித்தாஂ வா த்வகேலோஷகசூர்ணயுக்தாஂ ப்ரஸந்நாம்| திலாதீநாஂ வா பதக்க்ஷாரஂ குடோபதஂஶமஶ்நீயாத்| தீக்ஷ்ணோ ஷ்ணத்ரவ்யஸித்தஂ வ தைலஂ பாநாப்யங்கார்தே||௪||

View original

कफजे यथास्वं स्वेदो वमनं कटुतीक्ष्णोष्णक्षारमन्न पानं यवान्नं तक्रं च| पिबेच्च मद्येन सूक्ष्मैलामामलकरसेन वा मधुयुतां वा कदलीरसेन कैडर्यकरसेन वा| शीति वारकबीजं वा तक्रेण| प्रवालचूर्णं वा तण्डुलाम्बुना| धवकुटजकरञ्जामृताकेबुकैलारग्वधसप्रच्छदक्वाथं वा शीतं सक्षौद्रम्| तत्सिद्धां वा यवागूम्| कण्टकारि कास्वरसं वा समाक्षिकम्| व्योषैलागोक्षुरकसारसा स्थीनि वा मधुमूत्रयुक्तानि| पाटलीक्षारं वा बहुकृत्वः परिस्रुतं तैलयुक्तम्| तिलपाटलीपाऱ्रिभद्रयावशूक क्षारोदकानुविद्धां वा त्वगेलोषकचूर्णयुक्तां प्रसन्नाम्| तिलादीनां वा पृथक्क्षारं गुडोपदंशमश्नीयात्| तीक्ष्णो ष्णद्रव्यसिद्धं व तैलं पानाभ्यङ्गार्थे||४||

🔊 Audio coming soon

கபஜே மூத்ராகாதே யதாஸ்வஂ தோஷாத்யபேக்ஷயா ஸ்வேதவமநாதிகஂ ஹிதம்| ஸூக்ஷ்மைலா மத்யேந வாமலகரஸேந வா| அதவா மதுயுக்தாஂ ஸூக்ஷ்மைலாஂ கதலீரஸகைடர்யரஸயோரந்யதேரண| ஸுபோதம்| ஶீதீவாரகஂ குருண்டகம்| தவாதீநாஂ க்வாதஃ ஶீதஃ ஸந் ஸமாக்ஷிக உபயோஜ்யஃ| அதவா தத்ஸித்தாஂ தவாதிக்வாதஸித்தாஂ யவாகூஂ ஶீதாஂ ஸமாக்ஷிகாஂ ச| ஸாரஸாஸ்தி ஸரஸிபவப்ராணிநாமஸ்தி| பாடல்யாஃ பஸ்மநா பஹுகத்வஃ ஸ்ருதமுதகஂ நாதிகாநாச்ச தைலஸஂயுக்தஂ ஹிதம்| திலாதிக்ஷாரேணாநுபித்தாஂ ஸஂஸ்கதாஂ த்வகாதிசூர்ணயுக்தாஂ ஸுராம்| உபதஂஶோ யமுபதஶ்யாந்நஂ புஜ்யதே|| ௪||

Adhikarana sAnnipAtike mUtrakRucchre (5) · Śloka 5

ஸந்நிபாதாத்மகே வாதாதீநாஂ ஸ்தாநாநுபூர்வ்யா யதாஸந்நஂ ப்ரதி குர்வீத| யதோல்பணஂ வா ஸர்வேஷு ஸமஸ்திதேஷு வா ஸமஸிதஂ யவக்ஷாரஂ பக்ஷயேத்| அபி ச ஏலாஶ்மபேதகஶிலாஜதுபிப்லீநாஂ சூர்ணாநி தண்டுலஜலாலுடிதாநி பீத்வா| தத்வத்குடேந ஸஹிதாந்யுபயுஜ்ய மாஸ மாஸந்நமத்யுரபி ஜீவதி மூத்ரகச்ச்ரீ| ஏலோபகுல்யாமதுகாஶ்மபேதகௌந்தீஶ்வதஂஷ்ட்ராவஷகோருபூகைஃ| க்வாதஂ பிபேச்சர்கரயாவகாடஂ கச்ச்ரே ஸதாஹே ஸருஜே விபந்தே| ஹரீதகீகோக்ஷுரராஜவக்ஷபாஷாணாபித்தந்வயவாஸகாநாம்| க்வாதஂ பிபேதஶ்மஜதுப்ரதாநஂ ஸஶர்கரே ஸாஶ்மரிமூத்ரகச்ச்ரே||௫||

View original

सन्निपातात्मके वातादीनां स्थानानुपूर्व्या यथासन्नं प्रति कुर्वीत| यथोल्बणं वा सर्वेषु समस्थितेषु वा समसितं यवक्षारं भक्षयेत्| अपि च एलाश्मभेदकशिलाजतुपिप्लीनां चूर्णानि तण्डुलजलालुडितानि पीत्वा| तद्वद्गुडेन सहितान्युपयुज्य मास मासन्नमृत्युरपि जीवति मूत्रकृच्छ्री| एलोपकुल्यामधुकाश्मभेदकौन्तीश्वदंष्ट्रावृषकोरुपूगैः| क्वाथं पिबेच्छर्करयावगाढं कृच्छ्रे सदाहे सरुजे विबन्धे| हरीतकीगोक्षुरराजवृक्षपाषाणाभिद्धन्वयवासकानाम्| क्वाथं पिबेदश्मजतुप्रधानं सशर्करे साश्मरिमूत्रकृच्छ्रे||५||

🔊 Audio coming soon

ஸந்நிபாதாத்மகே மூத்ராகாதே ய ஏவஂ தோஷ ஆஸந்நோ பஸ்தௌ தஸ்யைவ ப்ரதமஂ ப்ரதிகுர்வீத| அதவா ய ஏவாதிகஃ| ஸர்வேஷ்விதி மூத்ராகாதேஷு| அபி சேதி ஸமுச்சயே| ஏலாதீநாஂ சூர்ணாநி தண்டுலஜலேந குடேந ச மாஸமுபயுஜ்ய மூத்ரகச்ச்ரீ ஆஸந்நமத்யுரபி ஜீவதி| புநரேலாதீநாஂ க்வாதஃ ஶர்கரயாவகாடோ கநஃ| ஹரீதக்யாதீநாஂ க்வாதோऽஶ்மஜதுப்ரதாநோ யஃ ஶிலாஜதுநோ லோடநாயோபகரோதி|| ௫||

Adhikarana ashmaryAdiShvatideshaH (6) · Śloka 6

அஶ்மர்யாமசிரோத்திதாயாஂ வாதபஸ்த்யாதிஷு ச யதாதோஷ மிதமேவாசரேத்||௬||

View original

अश्मर्यामचिरोत्थितायां वातबस्त्यादिषु च यथादोष मिदमेवाचरेत्||६||

🔊 Audio coming soon

அஶ்மர்யாஂ நவோத்திதாயாஂ வாதபஸ்த்யாதிகேஷு ச நிதாநஸ்தாநப்ரதர்ஶிதேஷ்வபிநவோத்திதேஷ்விதமேவாநந்தரோக்தஂ சிகித்ஸிதஂ தோஷாநதிக்ரமேணாசரேத்|| ௬||

Adhikarana tatra vAtAshmaryAm (7) · Śloka 7

பாஷாணபேதகவஸுகவஸிராஶ்மந்தகஶதாவரீஶ்வதஂஷ்ட்ராபஹதீ த்வயகபோதபங்காபலாதிபலாகச்சுரோஶீரகுந்துவக்ஷாதநீ பல்லூகவரணயவகோலகுலத்தஶாகபலகதகபலக்வாதே ஸர்பிரூஷகாதிப்ரதீவாபஂ விபாச்ய பீதமாஶு வாதாஶ்மரீஂ பிநத்தி, ஏபிரேவ ச த்ரவ்யைஃ கஷாயக்ஷாராந்நபாநாநி கல்ப யேத்| ஸிஂஹீவ்யாக்ரீகோக்ஷுரகேக்ஷுரகோரூபூகமூலகல்கோऽமதுரேண தத்நா பீதஃ ஸப்தாஹாதஶ்மரீஂ பிநத்தி| ஶிக்ருமூலகல்கேந ததிலவணயகஸித்தோ யூஷஃ||௭||

View original

पाषाणभेदकवसुकवसिराश्मन्तकशतावरीश्वदंष्ट्राबृहती द्वयकपोतपङ्काबलातिबलाकच्छुरोशीरगुन्धुवृक्षादनी भल्लूकवरणयवकोलकुलत्थशाकफलकतकफलक्वाथे सर्पिरूषकादिप्रतीवापं विपाच्य पीतमाशु वाताश्मरीं भिनत्ति, एभिरेव च द्रव्यैः कषायक्षारान्नपानानि कल्प येत्| सिंहीव्याघ्रीगोक्षुरकेक्षुरकोरूबूकमूलकल्कोऽमधुरेण दध्ना पीतः सप्ताहादश्मरीं भिनत्ति| शिग्रुमूलकल्केन दधिलवणयकसिद्धो यूषः||७||

🔊 Audio coming soon

பாஷாணபேதாதீநாஂ க்வாதேநோஷகாதிகணகர்பேண ச விபக்வஂ கதஂ வாதாஶ்மய்ராஂ பேதநம்| வஸுகஂ புகஃ| காஶ்மீரே முஸூரஃ| வஸிரஃ பார்வதேயஃ| அஶ்மந்தக இந்த்ரகஃ| ஸ ஏவ மாலுபர்ணஃ| கபோதபங்கா ப்ரஹ்மஸுவர்சலா| கச்சுரஂ துநிகஂ ரங்கத்ரவ்யம்| குந்துஸ்தணவிஶேஷஃ| பல்லூகஃ ஸல்லகோ பல்குர்வத்தகோ ஜம்புகோ நதஃ| ஶாகவக்ஷஸ்ய பலாநி| கதகவக்ஷஸ்ய ச| ஏபிரிதி பாஷாணபேதாதிபிஃ| ஸுபோதம்| ஸிஂஹ்யாதீநாஂ கல்கோऽம்லேந தத்நா பீதஃ ஸப்தாஹமஶ்மரீஂ ஹந்தி| ஸிஂஹீ கண்டகாரிகா| வ்யாக்ரீ நிதிக்திகா| இக்ஷுரக இக்ஷுவிஶேஷஃ| ஊரூபூக ஏரண்டஃ| ஶிக்ருகல்காதிபிஶ்ச ஸித்தோ யூஷோऽஶ்மரீஂ பிநத்தீதி ஸம்பந்தஃ|| ௭||

Adhikarana pittAshmaryAm (8) · Śloka 8

வீரதராதிகுந்த்ரேத்கடபத்தூரவாராஹீபாடாபாடலீஶிரீஷஶாலி மூலவிதாரீத்விபுநர்நவக்வாதே த்ரபுஸகுஸும்பைர்வாரூர்காரூபீஜ மதுகஶிலாஜதுப்ரதீவாபஂ ஸர்பிர்விபாச்ய பீதமாஶு பித்தா ஶ்மரீஂ பிநத்தி| பூர்வவச்ச கஷாயாதீநேபிஃ கல்பயேத்||௮||

View original

वीरतरादिगुन्द्रेत्कटपत्तूरवाराहीपाठापाटलीशिरीषशालि मूलविदारीद्विपुनर्नवक्वाथे त्रपुसकुसुम्भैर्वारूर्कारूबीज मधुकशिलाजतुप्रतीवापं सर्पिर्विपाच्य पीतमाशु पित्ता श्मरीं भिनत्ति| पूर्ववच्च कषायादीनेभिः कल्पयेत्||८||

🔊 Audio coming soon

வீரதராதிகணகுந்த்ராதீநாஂ க்வாதே த்ரபுஸபீஜாதிப்ரதீவாபஂ கதம்| குந்த்ரேத்கடே வீரதராதித்வேந தத்தே அபி புநர்தீயதே| குந்த்ரா குச்சபுஷ்பிகா நாம| இத்கடஃ ஶரவிஶேஷஃ ப்ரஸித்தஃ| பத்தூரோ மத்ஸ்யாக்ஷகஃ| மத்ஸ்யாக்ஷகஸ்து பத்தூரோ பத்துநஃ ப்ரிய இத்யபி| வாராஹீ கஷ்டிஃ| விஷ்வக்ஸேநா காரா| வாராஹீ கஷ்டிகாகாரா| ஏபிரிதி வீரதராதிபிஃ கஶாயாதீந் கல்பயேத்| பூர்வவதிதி வாதாஶ்மரீவத்| பித்தாஶ்மர்யாமபி|| ௮||

Adhikarana shleShmAshmaryAm (9) · Śloka 9

வரணாதிபத்ரதார்வாதிகுக்குல்வேலாத்வயகுஷ்டமரிசசித்ரக முஸ்தாஸுரஸாஹ்வயைஃ கல்கீகதைஃ ஸாதிதமூஷகாதிப்ரதீவாபஂ ஸர்பிஃ ஶ்லேஷ்மாஶ்மரீஂ பிந்நத்திதி ஸமாநஂ பூர்வேண| மஸ்துநா பஹுஶஃ பாடலீபஸ்ம காலயித்வா பஸ்ம விஸ ர்ஜயேத்| ததஸ்தந்மஸ்து கஹீத்வா குலத்தைஃ ஸஹ க்வாதயேத்| தஂ க்வாதஂ கோக்ஷுரகமூலைலாத்ரபுஸகுடஜபீஜபாஷாணபேத கசூர்ணஂ க்ஷௌத்ரேண லீட்வாऽநுபிபேத்| ததா ஶீக்ரமேவாஶ்மரீ பித்யதே ச்யவதே ச||௯||

View original

वरणादिभद्रदार्वादिगुग्गुल्वेलाद्वयकुष्ठमरिचचित्रक मुस्तासुरसाह्वयैः कल्कीकृतैः साधितमूषकादिप्रतीवापं सर्पिः श्लेष्माश्मरीं भिन्नत्तिति समानं पूर्वेण| मस्तुना बहुशः पाटलीभस्म गालयित्वा भस्म विस र्जयेत्| ततस्तन्मस्तु गृहीत्वा कुलत्थैः सह क्वाथयेत्| तं क्वाथं गोक्षुरकमूलैलात्रपुसकुटजबीजपाषाणभेद कचूर्णं क्षौद्रेण लीढ्वाऽनुपिबेत्| तथा शीघ्रमेवाश्मरी भिद्यते च्यवते च||९||

🔊 Audio coming soon

வரணாதிகணபத்ரதார்வாதிகணயோஃ குக்குல்வாதீநாஂ ச கல்கே ஜலபிஷ்டே ஊஷகாதிகணப்ரதீவாபஂ ஸர்பிஃ ஸாதிதஂ ஶ்லேஷ்மாஶ்மரீபேதநம்| ஸுரஸாஹ்வயோ மூர்வா கதரஶ்ச| பீதமாஶு நிஹந்தீதி| மஸ்துநேத்யாதி ஸுபோதம்| காலநஂ படேந ஸ்ராவணம்| விஸர்ஜயேத்பஸ்ம த்யஜேத்| க்ஷாரமஸ்த்வகநாச்சம்| குருண்டகஃ ஶீதிவாரகஃ| கோக்ஷுரகாதீநாஂ சூர்ணஂ மாக்ஷிகேண லீட்வா தஂ க்வாஂதமநு பிபேத்| ச்யவதே பிந்நா பஹிர்நிஸ்ஸரதி|| ௯||

Adhikarana pUrvoktauShadhAnAM kShArakalpanA (10) · Śloka 10

அஶ்மரீபேஷஜாநாஂ கதாக்தாநாமந்தர்தூமதக்தாநாஂ க்ஷாரஂ க்ராம்ய பஶுஶகத்க்ஷாரஞ்ச கோமூத்ரேண பஹுகத்வோ காலயித்வா தமச்ச மக்நௌ ஸாதயேத்| கநீபவதி ச தஸ்மிஂஸ்த்ர்யூஷணோஷகாதிசூர்ணஂ தத்யாத்தர்வீப்ரலேபஂ சாவதாரயேத்| ஏஷ க்ஷீராஶிநஃ க்ஷாராவ லேஹோऽஶ்மரீம் பிநத்தி பாதயதி ச ஶர்கராம்||௧௦||

View original

अश्मरीभेषजानां घृताक्तानामन्तर्धूमदग्धानां क्षारं ग्राम्य पशुशकृत्क्षारञ्च गोमूत्रेण बहुकृत्वो गालयित्वा तमच्छ मग्नौ साधयेत्| घनीभवति च तस्मिंस्त्र्यूषणोषकादिचूर्णं दद्याद्दर्वीप्रलेपं चावतारयेत्| एष क्षीराशिनः क्षाराव लेहोऽश्मरीम् भिनत्ति पातयति च शर्कराम्||१०||

🔊 Audio coming soon

அஶ்மரீபேஷஜாந்யநந்தரோக்தாநி ஸர்வாணி யதாலாபஂ தஹ்யந்தே| அச்சமிதி க்ஷாரஸ்ருதகோமூத்ரம்| ஶர்கரா பிந்நா அஶ்மரீ பஹ்வவயவா||௧௦||

Adhikarana tilAdyanye kShArAH (11) · Śloka 11

திலகதலீயவாபாமார்கபலாஶக்ஷாரோऽவிமூத்ரேண பீதஃ ஸமாநஃ பூர்வேண| கேதகபத்ரக்வாதேந ஹிங்குக்ரௌஞ்சஸ்திக்ஷார யுதஃ பாடலீகரவீரக்ஷாரஶ்ச க்ரௌஞ்சோஷ்ட்ரகர்தபாஸ்திஶ்வதஂஷ்ட்ரா கதம்பமூலதாலபத்ரிகாஜமோதநாகரசூர்ணஶ்ச ஸுராமண்டோஷ்ணோ தகாந்யதரப்ரயுக்தஃ||௧௧||

View original

तिलकदलीयवापामार्गपलाशक्षारोऽविमूत्रेण पीतः समानः पूर्वेण| केतकपत्रक्वाथेन हिङ्गुक्रौञ्चस्थिक्षार युतः पाटलीकरवीरक्षारश्च क्रौञ्चोष्ट्रगर्दभास्थिश्वदंष्ट्रा कदम्बमूलतालपत्रिकाजमोदनागरचूर्णश्च सुरामण्डोष्णो दकान्यतरप्रयुक्तः||११||

🔊 Audio coming soon

அவேர்மேஷஸ்ய மூத்ரேண திலாதீநாஂ க்ஷாரஃ பூர்வேண ஸமாநோऽஶ்மரீபேதநஃ ஶர்கராபாதநஶ்ச| பாடலீகரவீரயோஃ க்ஷாரோ ஹிங்குநா க்ரௌஞ்சாஸ்த்நா ச யுக்தஃ கேதகவக்ஷபத்ராணாஂ க்வாதேந| க்ரௌஞ்சாஸ்த்யாதீநி சூர்ணிதாநி ஸுராமண்டேந வோஷ்ணோதகேந வா| ஶ்வதஂஷ்ட்ரா கோக்ஷுரகஃ| தாலபத்ரிகா மிஶ்ரேயஃ|| ௧௧||

Adhikarana picukAdiphalakvAthAdyAH prayogAH (12) · Śloka 12

பிசுகாங்கோலஶாககதகேந்தீவரபலக்வாதஶ்ச ஸுகோஷ்ணோ குடயுக்தஃ| நத்யகுண்டகபீஜசூர்ணஶ்ச ஸமாக்ஷிகோऽவிக்ஷீர யுக்தஃ| கபோதவங்காமூலஞ்ச ஸுரயா| தத்ஸித்தஂ வா பயோऽஶ்ம ரீவேதநார்த்தஃ பிபேத்| ஸித்தஂ வாபயாஸ்திபிஃ புநர்நவேந வா||௧௨||

View original

पिचुकाङ्कोलशाककतकेन्दीवरफलक्वाथश्च सुखोष्णो गुडयुक्तः| नृत्यकुण्डकबीजचूर्णश्च समाक्षिकोऽविक्षीर युक्तः| कपोतवङ्कामूलञ्च सुरया| तत्सिद्धं वा पयोऽश्म रीवेदनार्त्तः पिबेत्| सिद्धं वाभयास्थिभिः पुनर्नवेन वा||१२||

🔊 Audio coming soon

பிசுகாதீநாஂ பலக்வாத உஷ்ணோ குடமிஶ்ரஃ| பிசுகஃ ஶ்ரீஹஸ்திநீ| குருண்டகஃ பிசுகஃ ஶீதிவாரகஃ| 'அங்கோடோऽங்கோலகோ ரேசீ நிர்திஷ்டோ தீர்ககாலகஃ|' ஶாககதகௌ வக்ஷௌ ஸர்வேஷாமேஷாஂ பலாநி| 'மதூலிகா குடதணோ நத்யகுண்டோ மலிஞ்சகஃ|' தஸ்ய பீஜமவிக்ஷீரேண| ஸுரயா வா கபோதவங்காமூலம்| கபோதவங்கா ப்ரஹ்மஸுவர்சலா| தத்ஸித்தஂ கபோதவங்காமூலஸித்தஂ க்ஷீரம்| அபயாஸ்திபிர்வா ஸித்தஂ பயஃ| புநர்நவேந வா ஸித்தம்|| ௧௨||

Adhikarana sheShamUtrAghAteShvetadeva yojyam (13) · Śloka 13

ஶேஷேஷ்வேவஂ மூத்ராகாதேஷ்வத ஏவ சிகித்ஸாஂ விபஜேத்||௧௩||

View original

शेषेष्वेवं मूत्राघातेष्वत एव चिकित्सां विभजेत्||१३||

🔊 Audio coming soon

ஶேஷேஷு மூத்ராகாதேஷு வாதபஸ்த்யாதிஷு தோஷாதிஸமந்வயேந ஸஂயோகவிபாகைரநந்தரோக்தாமேவ சிகித்ஸாஂ விகல்பயேத்|| ௧௩||

Adhikarana sarveShu kecana sAmAnyaprayogAH (14) · Śloka 14

ஹ்ரஸ்வபஞ்சமூலேந த்விகுணத்ரிகண்டகேந ஸாதிதஂ தோயஂ பயோ வா கேவலஂ கதமிஶ்ரஂ வா பிபேத் ஸர்வமுத்ராகாதக்நம்| கோக்ஷுரககண்டகாரிகாகதாஂ வா ஸபாணிதாஂ யவாகூம்| தாம்ரசூடரஸஸித்தாஂ வா| வீரதராதிக்வாதேந வா| தேந வா தத்பாவிதஂ ஶிலாஜது| வாஜிராஸபாந்யதரஶகத்ரஸஂ வா| துராலபாஸ்வரஸஂ வா| ககுபகஷாயஂ வா| மூர்வாபயாமு ஸ்ததேவதாரூமதுககல்கஂ வா| வாருணீக்ஷீரோஷ்ணோதகாந்ய தமேந த்ரிபலாகல்கஂ வா ஸஸைந்தவஂ ஸுகாம்பஸா| கேவல மேவ வா பிபீதகபீஜஂ ஸுரயா| விஹகபிஶிதோபதஂஶஂ வா நிகதமதிராமண்டஂ மார்த்வீகமாஸவாந் வா விவிதாந் பிபேத்| பீதமத்யஶ்ச ஶீக்ரவேகேந வாஜிநா ரதேந வா யாயாத்| ஏவமஶ்மரீ ஶர்கரா ச ப்ரச்யவதே| ஸர்வேஷு ச மூத்ராகாதேஷு விஶேஷதோऽஶ்மரீஶர்கராஸு வீரதராதிஃ ஸர்வதா ப்ரயோஜ்யஃ தில்வககதஂ ச விரேகார்தம்| பஸ்திகர்ம சாபீக்ஷ்ணஂ விஶே ஷேணோத்தரபஸ்திஃ||௧௪||

View original

ह्रस्वपञ्चमूलेन द्विगुणत्रिकण्टकेन साधितं तोयं पयो वा केवलं घृतमिश्रं वा पिबेत् सर्वमुत्राघातघ्नम्| गोक्षुरककण्टकारिकाकृतां वा सफाणितां यवागूम्| ताम्रचूडरससिद्धां वा| वीरतरादिक्वाथेन वा| तेन वा तद्भावितं शिलाजतु| वाजिरासभान्यतरशकृद्रसं वा| दुरालभास्वरसं वा| ककुभकषायं वा| मूर्वाभयामु स्तदेवदारूमधुककल्कं वा| वारुणीक्षीरोष्णोदकान्य तमेन त्रिफलाकल्कं वा ससैन्धवं सुखाम्भसा| केवल मेव वा बिभीतकबीजं सुरया| विहगपिशितोपदंशं वा निगदमदिरामण्डं मार्द्वीकमासवान् वा विविधान् पिबेत्| पीतमद्यश्च शीघ्रवेगेन वाजिना रथेन वा यायात्| एवमश्मरी शर्करा च प्रच्यवते| सर्वेषु च मूत्राघातेषु विशेषतोऽश्मरीशर्करासु वीरतरादिः सर्वथा प्रयोज्यः तिल्वकघृतं च विरेकार्थम्| बस्तिकर्म चाभीक्ष्णं विशे षेणोत्तरबस्तिः||१४||

🔊 Audio coming soon

அஸ்மிந் க்ரந்தே ஆசார்யேணஂ தோயபயஸோரேவ பக்ஷே கதமிஶ்ரிதயோஃ| ப்ரயோகஃ ப்ரதர்ஶிதஃ| ஹதயே து தோயப்ரயோகவத்| கதமபி பஞ்சமூலேந த்விகுணகோக்ஷுரகேண ஸாத்யமிதி ப்ரதர்ஶிதம்| கோக்ஷுரககண்டகாரீப்யாஂ ஸக்ஷுத்ரகுடாஂ யவாகூஂ தாம்ரசூடஸ்ய ரஸேந வா ஸித்தாஂ யவாகூம்| ஸுபோதம்| ஸஸைந்தவஂ த்ரிபலாகல்கமுஷ்ணாம்புநா| பிபீதகபீஜஂ கேவலமேவ ஸுரயா| விஹங்காநாஂ பக்ஷிணாஂ மாஂஸமுபதஶ்ய யஃ பீயதே ஸுராமண்டஃ ஸ ததோக்தஃ| நிகதோ நிர்தோஷஃ| ததைவ மார்த்வீகமாஸவாஂஶ்ச விவிதாந்| ஸுபோதம்| ஸர்வதேதி க்வாதாதிநாந்நாதிஷு ச| தில்வககதஂ வாதவ்யாதௌ வக்ஷ்யதே|| ௧௪||

Adhikarana nirUho~anuvAsanashca (15) · Śloka 15

தத்ர ஶ்யாமாதிரர்தார்தவிஹிதோ கோமூத்ரஸித்தோ நிரூஹஃ| பில்வா திமூலைஶ்ச ஸுராஸௌவீரகாதிஸித்தைஸ்தணபஞ்சமூலஶ்வதஂஷ்ட்ராஶத க்ஷீரவாஂஶ்ச த்ரபுஸைர்வாரூகஶதாஹ்வபீஜகர்ஷபகயவாநீ கல்கிதஃ| பீததாரூஸித்தஂ தைலமநுவாஸநம்||௧௫||

View original

तत्र श्यामादिरर्धार्धविहितो गोमूत्रसिद्धो निरूहः| बिल्वा दिमूलैश्च सुरासौवीरकादिसिद्धैस्तृणपञ्चमूलश्वदंष्ट्राशृत क्षीरवांश्च त्रपुसैर्वारूकशताह्वबीजकर्षभकयवानी कल्कितः| पीतदारूसिद्धं तैलमनुवासनम्||१५||

🔊 Audio coming soon

தத்ரேத்யாதி| தத்ரேதி நிரூஹாதிநிர்தாரணே| ஶ்யாமாதிரர்தஶ்லோகவிஹிதஃ| ஶ்யாமாத்ரிவதயோர்மூலம்| ததா தந்தீ த்ரவந்தீ சேதி மூத்ரஸித்தோ நிரூஹஃ| பில்வாதிமுலைரிதி மஹதா பஞ்சமூலேந ஸுராஸௌவீரகாதிபிரம்லைஸ்தீக்ஷ்ணைஶ்ச ஸித்தேந தணபஞ்சமூலாதிஸித்தக்ஷீரவாந் த்ரபுஸாதிரகல்கயுக்தஃ| தாருஹரித்ரயா ஸித்தஂ தைலமநுவாஸநம்||௧௫||

Adhikarana uttarabastyAdika~jca (16) · Śloka 16

ஶதாவரீகோக்ஷுரகபஹதீத்வயபுநர்நவோஶீரமதுகத்விஸாரிவா ஶ்ரேயஸீலோத்ரதணபஞ்சமூலகஷாயே க்ஷீரசதுர்குணஂ பலாவக்ஷக கராஹ்வோபகுஞ்சிகாவத்ஸகத்ரபுஸோர்வாரூபீஜஶீதிவாரகமது கஷட்க்ரந்தாஶதாஹ்வாஶ்மபேதமதநஹபுஷாகல்ககர்பதைலமுத்தர பஸ்திஃ| தத்விஶுத்தஸ்ரோதஸா ச புநஃ ஶுக்ராஶ்மர்யா ஶுக்ராஶய ஶோதநார்தஂ பலஸ்தேந புஂஸா வஷ்யாணாஂ மாஂஸாநாஂ குக்குட மாஂஸஸ்ய ச தப்தேநாநுகூலாஃ ப்ரகர்ஷேண ப்ரியாஃ ப்ரமதா யதா காலமஸேவ்யா இதி||௧௬||

View original

शतावरीगोक्षुरकबृहतीद्वयपुनर्नवोशीरमधुकद्विसारिवा श्रेयसीलोध्रतृणपञ्चमूलकषाये क्षीरचतुर्गुणं बलावृक्षक खराह्वोपकुञ्चिकावत्सकत्रपुसोर्वारूबीजशीतिवारकमधु कषड्ग्रन्थाशताह्वाश्मभेदमदनहपुषाकल्कगर्भतैलमुत्तर बस्तिः| तद्विशुद्धस्रोतसा च पुनः शुक्राश्मर्या शुक्राशय शोधनार्थं बलस्थेन पुंसा वृष्य़ाणां मांसानां कुक्कुट मांसस्य च तृप्तेनानुकूलाः प्रकर्षेण प्रियाः प्रमदा यथा कालमसेव्या इति||१६||

🔊 Audio coming soon

ஶதாவர்யாதீநாஂ க்வாதே ஸ்நேஹாச்சதுர்குணே க்ஷீரே ச பலாதிகர்பஂ ஸித்தஂ தைலமுத்தரபஸ்திஃ| ஏவஂ ஸர்வாஂஶ்மரீஷு ஸாமாந்யேநோக்த்வா புநரித்யாதிநா ஶுக்ராஶ்மர்யாஂ விஶேஷஃ| வஷ்யாணாஂ குக்குடமாஂஸஸ்ய ச| ஷஷ்டீ தப்த்யபேக்ஷா| ப்ரகர்ஷேணாதிஶயேந ஸ்த்ரியஃ ப்ரமதாஃ ஸேவ்யாஃ||௧௬||

Adhikarana shastrAvacaraNAvasthA (17) · Śloka 17

க்ரியாபிராபிஃ ஸித்தாமிர்ந சேச்சாந்திஸ்ததோ பிஷக்| இதி ராஜாநமாபச்ச்ய ஶஸ்தஂ ஸாத்வவசாரயேத்| அக்ரியாயாஂ த்ருவோ மத்யுஃ க்ரியாயாஂ ஸஂஶயோ பவேத்| நிஶ்சிதஸ்யாபி வைத்யஸ்ய பஹுஶஃ ஸித்தகர்மணஃ||௧௭||

View original

क्रियाभिराभिः सिद्धामिर्न चेच्छान्तिस्ततो भिषक्| इति राजानमापृच्छ्य शस्तं साध्ववचारयेत्| अक्रियायां ध्रुवो मृत्युः क्रियायां संशयो भवेत्| निश्चितस्यापि वैद्यस्य बहुशः सिद्धकर्मणः||१७||

🔊 Audio coming soon

ஆபிரநந்தரோக்தாபிஃ க்ரியாபிஃ ஸித்தாபிர்நிஸ்ஸஂஶயஂ ஸ்வகார்யஸம்பாதிநீபிர்ந சேச்சாந்திரஶ்மர்யா பவதி| ததோ ராஜாநஂ தேஶநாயகமாபச்ச்ய ஶ்ராவயித்வா ஸாது கத்வா ஶஸ்த்ரமவசாரயேத்| அக்ரியாயாஂ ஶஸ்த்ரஸ்யாநவசாரணே த்ருவோऽவஶ்யம்பாவீ மத்யுஃ| க்ரியாயாஂ புநர்நிஶ்சிதஸ்யாபி விஷயப்ரவத்தஸ்யாப்யநேகஶஶ்சாஶ்மநி ஸுஸித்தகர்மணோ வைத்யஸ்ய ஸுஸஂஶயோ பவேததோ வரஂ க்ரியா| ந த்வக்ரியா| அதவா அக்ரியா துஷ்க்ரியா|| ௧௭||

Adhikarana shastrAvacAraNavidhiH (18) · Śloka 18

அதாதுரமுபஸ்நிக்தமபகஷ்டதோஷமீஷத்கர்ஶிதமப்யக்தஸ்விந்ந ஶரீரமபுக்தவந்தஂ கதமங்கலஸ்வஸ்திவாசநமுபகல்பித ஸம்பாரமாஶ்வாஸ்ய ததோ பலவந்தமவிக்லவமாஜாநுஸமே பலகே ப்ராகுபவேஶ்ய புருஷஂ தஸ்யோத்ஸங்கே ஸுநிஷண்ணபூர்வ காயமுத்தாநஂ வஸ்த்ரசும்பலோபவிஷ்டஂ ஸங்குசிதஜாநுகூர்பரமித ரேண புஂஸா ஸஹ பத்தஂ ஸூத்ரைஃ ஶாடகேந வா ததோऽஸ்ய ஸ்வப்யக்தஂ நாபிப்ரதேஶஂ வாமபார்ஶ்வே விமத்ய முஷ்டிநாவபீடயேத்| அதோநாபேர்யாவதஶ்மர்யதஃ ப்ரதிபந்நா ததஸ்தைலாப்யக்தே கத்த நகே வாமஹஸ்தப்ரதேஶிநீமத்யமே பாயௌ ப்ரணிதாயாநுஸேவ ந்யாஸாத்ய ச ப்ரயத்நபலாப்யாமஶ்மரீஂ மேட்ரகுதயோரந்தரமாநீய நிர்வலீகமநயாயதவிஷமஂ ச பஸ்திஂ ஸந்நிவேஶ்ய பஶமு த்பீடயேதங்குலீப்யாஂ யாவத் க்ரந்திரிவோந்நதஂ ஶல்யஂ பவதி| ததஃ ஸேவந்யாஃ ஸவ்யே பார்ஶ்வே ஸேவநீஂ யவமாத்ரஂ முக்த்வா நிதத்யாச்சஸ்த்ரமஶ்மரீப்ரமாணேந| தக்ஷிணதோ வா க்ரியாஸௌ கர்யஹேதோரித்யேகே| யதா ந விபித்யதே விசூர்ண்யதே வா ததா ப்ரயதேத| தச்சூர்ணமல்பமப்யவஸ்திதஂ புநஃ பரிவத்திமேதி| தஸ்மாத் ஸமக்ராமக்ரவக்ரேணாததீத||௧௮||

View original

अथातुरमुपस्निग्धमपकृष्टदोषमीषत्कर्शितमभ्यक्तस्विन्न शरीरमभुक्तवन्तं कृतमङ्गलस्वस्तिवाचनमुपकल्पित सम्भारमाश्वास्य ततो बलवन्तमविक्लवमाजानुसमे फलके प्रागुपवेश्य पुरुषं तस्योत्सङ्गे सुनिषण्णपूर्व कायमुत्तानं वस्त्रचुम्बलोपविष्टं सङ्कुचितजानुकूर्परमित रेण पुंसा सह बद्धं सूत्रैः शाटकेन वा ततोऽस्य स्वभ्यक्तं नाभिप्रदेशं वामपार्श्वे विमृद्य मुष्टिनावपीडयेत्| अधोनाभेर्यावदश्मर्यधः प्रतिपन्ना ततस्तैलाभ्यक्ते कृत्त नखे वामहस्तप्रदेशिनीमध्यमे पायौ प्रणिधायानुसेव न्यासाद्य च प्रयत्नबलाभ्यामश्मरीं मेढ्रगुदयोरन्तरमानीय निर्वलीकमनयायतविषमं च बस्तिं सन्निवेश्य भृशमु त्पीडयेदङ्गुलीभ्यां यावत् ग्रन्थिरिवोन्नतं शल्यं भवति| ततः सेवन्याः सव्ये पार्श्वे सेवनीं यवमात्रं मुक्त्वा निदध्याच्छस्त्रमश्मरीप्रमाणेन| दक्षिणतो वा क्रियासौ कर्यहेतोरित्येके| यथा न विभिद्यते विचूर्ण्यते वा तथा प्रयतेत| तच्चूर्णमल्पमप्यवस्थितं पुनः परिवृद्धिमेति| तस्मात् समग्रामग्रवक्रेणाददीत||१८||

🔊 Audio coming soon

அதேதி மங்கலார்தஶ்சரகாசார்யஶைலீ| ஸ்நிக்தமேவோபஸ்நிக்தம்| ததா ஶோதநாநந்தரமீஷத்கர்ஶிதம்| கர்ஶநேந ஹ்யஶ்மரீ ஸுகஸஞ்சார்யா பவதி| ஸம்பாரஃ ஶீதோதகௌஷதாதி வக்ஷ்யமாணம்| பலவத்வாதியுக்தமுபாஶ்ரயபுருஷஂ பலக உபவேஶயேத்| வஸ்த்ரசும்பலஂ வஸ்த்ரமயமாஸநம்| ஸங்குசிதகூர்பரஜாநுஸமாஶ்ரயபுருஷேண ஸஹ ரஜ்வா ஶாடகேந பத்தம்| வாமஹஸ்தஸம்பந்திந்யௌ ப்ரதேஶிநீமத்யமே ததோக்தே| ப்ரதேஶிந்யங்குஷ்டஸமீபஸ்தாங்குலீ| ஸேவநீமநு ஸேவநீமநுஸரந்| தாப்யாமங்குலீப்யாமந்தர்வஸ்து ததா கர்தவ்யஂ யதா தஸ்மிந் ப்ரதேஶே பலிரஹிதத்வாதி ஸம்பவதி| பலயஃ ஸங்கோசாஃ விஷயஂ நிம்நோக்தம்| ஶல்யமஶ்மரீ| அஶ்மரீப்ரமாணேந ஸீவந்யா வாமே பார்ஶ்வே ஶஸ்த்ரகஂ நிதத்யாத்| ஏக ஆசார்யா தக்ஷிணே பார்ஶ்வே ஸீவந்யாஃ சேதநமிச்சந்தி| ஹேதுர்வைத்யஸ்ய க்ரியாயாஃ ஸுகரதா| ததா ச வைத்யேந ஶஸ்த்ரகர்ம கார்யஂ யதா நாஶ்மரீ சூர்ண்யதே| சூர்ணிதாயா அல்பமப்யவஶிஷ்டஂ சூர்ணஂ புநரஶ்மரீத்வமேவ ப்ராப்நோதி| அக்ரவக்ரமஶ்மர்யாஹரணஂ ஸர்பபணவத்வக்ரமக்ரத இத்யுக்தம்||௧௮||

Adhikarana strINAM visheShaH (19) · Śloka 19

ஸ்த்ரீணாஂ து பஸ்திஃ பார்ஶ்வகதோ கர்பாஶயஸந்நிகஷ்டஃ தஸ்மாத்தா ஸாமுத்ஸங்கவததஃ ஶஸ்த்ரஂ பாதயேத்| அதோऽந்யதா கல்வாஸாஂ மூத்ரஸ்ராவீ வ்ரணோ பவதி, புருஷஸ்ய ச மூத்ரப்ரஸேகக்ஷணநாத்| அஶ்மரீநிமித்தமேகதோ பிந்நோ பஸ்திஃ ஸித்யதி| க்ரியாப்யா ஸாச்சஸ்ரவிஹிதச்சேதாதநிஷ்பந்தபரிவத்தத்வாச்ச ஶல்யஸ்யேதி| ந து த்விதா பிந்நபஸ்திரஶ்மரீமாநபி||௧௯||

View original

स्त्रीणां तु बस्तिः पार्श्वगतो गर्भाशयसन्निकृष्टः तस्मात्ता सामुत्सङ्गवदधः शस्त्रं पातयेत्| अतोऽन्यथा खल्वासां मूत्रस्रावी व्रणो भवति, पुरुषस्य च मूत्रप्रसेकक्षणनात्| अश्मरीनिमित्तमेकतो भिन्नो बस्तिः सिध्यति| क्रियाभ्या साच्छस्रविहितच्छेदादनिष्पन्दपरिवृद्धत्वाच्च शल्यस्येति| न तु द्विधा भिन्नबस्तिरश्मरीमानपि||१९||

🔊 Audio coming soon

ஸ்த்ரீணாமுத்ஸங்கவச்சஸ்ரஂ ந்யஸேத்| உத்ஸங்கோ முகமூலே ஶஸ்த்ரபீடிகா| யதாவருத்தப்ரவேஶஂ மூத்ரஸ்ராவவ்ரணகாரணாயாஸமர்தம் பவதி| புருஷஸ்யாபி மூத்ரப்ரஸேகக்ஷணநாத் மூத்ரஸ்ரோதஸஃ ஶஸ்த்ரேண ஸ்பர்ஶாத் மூத்ரஸ்ராவீ வ்ரணோ பவதி| அஶ்மரீநிமித்தஂ யோ பிந்நோ பஸ்திஃ ஸ ஏகஸ்யாஂ திஶி பிந்நஃ ஸித்த்யதி| பிஷஜோऽகௌஶலாத் த்விதா பிந்நே ந ஸித்த்யதி| அஶ்மரீமாநாததிகஂ பிந்நஃ ஸுதராஂ ந ஸித்த்யத்யபிஶப்தஸ்யார்தஃ|| ௧௯||

Adhikarana shastrakarmottaraM karma (20) · Śloka 20

உத்ததஶல்யஂ தூஷ்ணோதகத்ரோண்யாமவகாஹ்ய ஸ்வேதயேத்| ததா பஸ்திரஸஜா நாபூர்யதே| பூர்ணே து க்ஷீரிவக்ஷகஷாயஂ புஷ்பநேத்ரேண விதத்யாத்| ஸ ஹி ததா பஸ்திகதமஶ்மரீசூர்ணஂ ரக்தஂ ச நிர்ஹரதி| மூத்ரவிஶுத்த்யர்தஂ ச குடஸௌஹித்யஂ காரயேத்||௨௦||

View original

उद्धृतशल्यं तूष्णोदकद्रोण्यामवगाह्य स्वेदयेत्| तथा बस्तिरसृजा नापूर्यते| पूर्णे तु क्षीरिवृक्षकषायं पुष्पनेत्रेण विदध्यात्| स हि तथा बस्तिगतमश्मरीचूर्णं रक्तं च निर्हरति| मूत्रविशुद्ध्यर्थं च गुडसौहित्यं कारयेत्||२०||

🔊 Audio coming soon

அவகாஹஸ்வேதேநாஸஜா பஸ்திர்நாபூர்யதே| அத கதாசிதாபூர்ணஸ்ததஃ புஷ்பநேத்ரேண க்ஷீரிவக்ஷகஷாயஂ வ்ரணப்ரக்ஷாலநாய தத்யாத்| புஷ்பநேத்ர க்ரஹணேநோத்தரபஸ்திர்மேட்ரப்ரணிதேய உக்தோ பவதி| குந்தாஶ்வமாரஸுமநஃ புஷ்பவந்தோபமஂ தடஂ நேத்ரஂ குர்யாதித்யுக்தத்வாத்| குடஸௌஹித்யஂ குடஸ்ய தப்திஃ|| ௨௦||

Adhikarana AhAravidhAnam (21) · Śloka 21

உத்தாப்ய சைநஂ மதுகதாப்யக்தவ்ரணஂ மூத்ரவிஶோதநத்ரவ்யஸித்த முஷ்ணாஂ யவாகூஂ ஸகதாஂ பாயயேதுபயகாலஂ த்ரிராத்ரம்| த்ரிராத்ரா தூர்த்வஂ குடப்ரகாடேந பயஸா மதுமோதநமல்பஂ போஜயேதாதஶ ராத்ராத்| அத ஊர்த்வஂ பலாம்லைர்ஜாங்கலரஸைஃ||௨௧||

View original

उत्थाप्य चैनं मधुघृताभ्यक्तव्रणं मूत्रविशोधनद्रव्यसिद्ध मुष्णां यवागूं सघृतां पाययेदुभयकालं त्रिरात्रम्| त्रिरात्रा दूर्ध्वं गुडप्रगाढेन पयसा मृदुमोदनमल्पं भोजयेदादश रात्रात्| अत ऊर्ध्वं फलाम्लैर्जाङ्गलरसैः||२१||

🔊 Audio coming soon

உத்தாப்ய சைநமித்யாதி ஸுபோதம்||௨௧||

Adhikarana vraNopacArAH (22) · Śloka 22

வ்ரணஞ்ச க்ஷீரிவக்ஷகஷாயேண ப்ரக்ஷால்ய லோத்ரமதுகமஞ்ஜிஷ்டா ப்ரபௌண்டரீககல்கேந லேபயேத்| த்வாதஶராத்ரஂ சைநமப்ரமத்தஃ ஸ்வேத யேத்| ஏதேஷ்வேவ ச ஹரித்ராயுக்தேஷு தைலஂ விபக்வஂ வ்ரணா ப்யஞ்ஜநம்| ஸப்தராத்ராச்ச ஸ்வமார்கமப்ரதிபத்யமாநே மூத்ரே யதோ க்தமக்நிநா வ்ரணஂ தஹேத்| ஸ்வமார்கப்ரதிபந்நே சோத்தரபஸ்த்யா ஸ்தாபநாநுவாஸநை-ர்மதுரப்ராயைருபாசரேத்||௨௨||

View original

व्रणञ्च क्षीरिवृक्षकषायेण प्रक्षाल्य लोध्रमधुकमञ्जिष्ठा प्रपौण्डरीककल्केन लेपयेत्| द्वादशरात्रं चैनमप्रमत्तः स्वेद येत्| एतेष्वेव च हरिद्रायुक्तेषु तैलं विपक्वं व्रणा भ्यञ्जनम्| सप्तरात्राच्च स्वमार्गमप्रतिपद्यमाने मूत्रे यथो क्तमग्निना व्रणं दहेत्| स्वमार्गप्रतिपन्ने चोत्तरबस्त्या स्थापनानुवासनै-र्मधुरप्रायैरुपाचरेत्||२२||

🔊 Audio coming soon

அப்ரமத்த இதி ப்ரமாதேந ஸ்வேதஸ்யாதியோகோ மஹதே தோஷாய பவதீத்யுக்தம்| ஏதேஷ்விதி லோத்ராதிஷு ஹரித்ராகணஸஂயுக்தேஷு கல்கபரிபாஷயா தைலஂ பக்வஂ வ்ரணாப்யஞ்ஜநே ஹிதம்| ஶஸ்த்ரகர்மணஃ ஸப்தராத்ராத் ஸ்வமார்கமாயாதி வ| அத ஊர்த்வமநாகதஂ சிகித்ஸேத்|| ௨௨||

Adhikarana shukrAshmarIharaNam (23) · Śloka 23

யதச்சயா மூத்ரமார்கப்ரதிபந்நாமந்தராஸக்தாஂ ஶுக்ராஶ்மரீஂ ஶர்கராஂ வா ஸ்ரோதஸாபஹரேத்| விதார்ய வா நாடீஂ படிஶேநோ த்தரேத்| ரூடவ்ரணஶ்ச வர்ஷமங்கநாஶ்ச நகநாகரதத்ருமாந் நாரோ ஹேத்| நாப்ஸு ப்லவேத புஞ்ஜீத வா குரூணி||௨௩||

View original

यदृच्छया मूत्रमार्गप्रतिपन्नामन्तरासक्तां शुक्राश्मरीं शर्करां वा स्रोतसापहरेत्| विदार्य वा नाडीं बडिशेनो द्धरेत्| रूढव्रणश्च वर्षमङ्गनाश्च नगनागरथद्रुमान् नारो हेत्| नाप्सु प्लवेत भुञ्जीत वा गुरूणि||२३||

🔊 Audio coming soon

யதச்சயேதி விநா சிகித்ஸயா ஸ்வஸ்தாநாத் ப்ரவத்தா ஶுக்ராஶ்மரீ யதா அந்தரா மத்ய ஆஸஜ்ஜதே ததா ஶலாகாதிநா ஸஞ்சால்ய ஸ்வ-ஸ்ரோதஸைவாபஹரேத்| யதி து ஸ்ரோதஸா ஆஹர்துஂ ந ஶக்யதே ததா தாஂ நாடீஂ பார்ஶ்வதோ விதார்ய படிஶேநோத்தரேத்| ஸுபோதம்| புஞ்ஜீத வா குரூணி நேதி ஸம்பத்யதே|| ௨௩||

Adhikarana shastrakarmaNi parihartavyamaShTakam (24-13) · Śloka 13

கர்மணி து மூத்ரவஹஶுக்ரவஹமுஷ்கஸ்ரோதோ மூத்ரப்ரஸேகஸேவ நீயோநிகுதபஸ்தயோऽஷ்டௌ பரிஹர்தவ்யாஃ| தத்ர மூத்ரவஹச்சேதாத் மூத்ரபூர்ணபஸ்தேர்மரணம்| ஶுக்ரவஹச்சேதாந்மரணஂ க்லைப்யஂ வா| முஷ்கஸ்ரோதஸோருபகாதாத் த்வஜபங்கஃ| மூத்ரப்ரஸேகச்சேதாந்மூத்ர ஸ்ரவணம்| ஸேவநீயோநிச்சேதநாத்ருஜாப்ராதுர்பாவஃ| குதபஸ்தி வித்தஸ்ய ஸத்யோமரணமுக்தஂ ப்ராகிதி| பவதி சாத்ர- மர்மாண்யமூந்யவிஜ்ஞாய ஸ்ரோதோஜாநி ஶரீரிணாம்| ஶஸ்த்ரபாணித்ருவஂ ஹந்தி ஸாஹஸாத்கேவலோ யதா| இதி||௨௪|| இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதாவ ஷ்டாங்கஸஂக்ரஹஸஂஹிதாயாஂ சிகித்ஸிதஸ்தாநே மூத்ரா காதசிகித்ஸிதந்நாம த்ரயோதஶோऽத்யாயஃ||௧௩||

View original

कर्मणि तु मूत्रवहशुक्रवहमुष्कस्रोतो मूत्रप्रसेकसेव नीयोनिगुदबस्तयोऽष्टौ परिहर्तव्याः| तत्र मूत्रवहच्छेदात् मूत्रपूर्णबस्तेर्मरणम्| शुक्रवहच्छेदान्मरणं क्लैब्यं वा| मुष्कस्रोतसोरुपघातात् ध्वजभङ्गः| मूत्रप्रसेकच्छेदान्मूत्र स्रवणम्| सेवनीयोनिच्छेदनाद्रुजाप्रादुर्भावः| गुदबस्ति विद्धस्य सद्योमरणमुक्तं प्रागिति| भवति चात्र- मर्माण्यमून्यविज्ञाय स्रोतोजानि शरीरिणाम्| शस्त्रपाणिध्रुवं हन्ति साहसात्केवलो यथा| इति||२४|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृताव ष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां चिकित्सितस्थाने मूत्रा घातचिकित्सितन्नाम त्रयोदशोऽध्यायः||१३||

🔊 Audio coming soon

அஶ்மர்யாஹரணே ச ஶஸ்த்ரகர்மணி மூத்ரவஹஸ்ரோதஃப்ரபத்யஷ்டகஂ பிஷஜா ஶஸ்த்ரேண பரிஹர்தவ்யம்| த்வஜபங்கோ மேட்ரஸ்யாஸ்தப்ததா உக்தஂ ப்ராங் மர்மவிபாகே| அமூந்யநந்தரோக்தாந்யஷ்டௌ மர்மாணி ஸ்ரோதோஜாந்யவிஜ்ஞாய அஶ்மர்யாஹரணே யஃ ஶஸ்த்ரபாணிர்பவதி ஸ த்ருவமவஶ்யமாதுரஂ ஹந்தி| யதா கேவலஃ ஶஸ்த்ரபாணிர்த்ருவஂ ஹந்தி| கேவல இத்யுந்மத்தவாசீ பாஷாஶப்த இதி| இதி ஶ்ரீமந்மஹாமஹோபாத்யாயேந்துவிரசிதாயாமஷ்டாங்க ஸஂக்ரஹவ்யாக்யாயாஂ ஶஶிலேகாயாஂ சிகித்ஸித ஸ்தாநே த்ரயோதஶோऽத்யாயஃ

13. mūtrāghātacikitsitam — Ashtanga Sangraha | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi