Adhikarana atha pANDurogacikitsitannAmAShTAdasho~adhyAyaH adhyAyapratij~jA (1) · Śloka 1
அதாதஃ பாண்டுரோகசிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ|
இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||
View original
अथातः पाण्डुरोगचिकित्सितं व्याख़्यास्यामः|
इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
க்ரமப்ராப்தஸ்ய பாண்டுரோகஸ்ய சிகித்ஸாஂ ப்ரதர்ஶயிதுமத்யாய ஆரப்யதே|| ௧||
Adhikarana tatrAdau sarpiHpAnam (2) · Śloka 2
பாண்ட்வாமயிநமாதௌ கல்யாணபஞ்சகவ்யதிக்தகாநாமந்யதமஂ ஸர்பிஃ பாயயேத்||௨||
View original
पाण्ड्वामयिनमादौ कल्याणपञ्चगव्यतिक्तकानामन्यतमं सर्पिः पाययेत्||२||
பாண்ட்வாமயீ ப்ரதமமேவ கல்யாணகாதீநாஂ கதாநாமந்யதமஂ பிபேத்||௨||
Adhikarana dADimAdiGRutam (3) · Śloka 3
தாடிமஸாரதஃ குடவஂ தாந்யகார்த்தகுடவஂ பிப்பல்யஷ்டமிகாஂ ஶுண்டீசித்ரகயோஶ்ச பலஂ பலமேகதஃ கல்கீகத்ய தோயாடகே விஂஶதிபலஂ கதஸ்ய ஸித்தஂ ஹத்பாண்டுரோககுல்மப்லீஹார்ஶஃ ஶ்வா ஸகாஸமூடவாதவாதகபார்திஹரமக்நிதீபநஂ வந்த்யாநாஂ ஸம்மதஂ துஃகப்ரஸவிநீநாஂ ச||௩||
View original
दाडिमसारतः कुडवं धान्यकार्द्धकुडवं पिप्पल्यष्टमिकां शुण्ठीचित्रकयोश्च पलं पलमेकतः कल्कीकृत्य तोयाढके विंशतिपलं ग़ृतस्य सिद्धं हृत्पाण्डुरोगगुल्मप्लीहार्शः श्वा सकासमूढवातवातकफार्तिहरमग्निदीपनं वन्ध्यानां सम्मतं दुःख़प्रसविनीनां च||३||
தாடிமாத்யஂ ஸுபோதம்| தாடிமஸாரோ தாடிமபீஜாநி| அஷ்டமிகார்தபலம்| வந்த்யாநாமப்ரவத்தப்ரஜாநாஂ ப்ரஸவகாலே யா துஃகேந ப்ரஸூயந்தே தாஸ்ததோக்தாஃ|| ௩||
Adhikarana durAlaBAdiGRutam (4) · Śloka 4
துராலபசந்தநபடோலத்ராயமாணாகுடூசிகிராததிக்தரோஹிணீ கநநிஶாத்வயேந்த்ரயவதேவதாருபர்படகாஜமோதைஃ கார்ஷிகைஃ க்ஷீராடகே கதப்ரஸ்தஂ ஸாதயேத்|
பாண்டுரோககாமிலாரக்த பித்தஜ்வரதாஹாஸக்தரவிஸ்போடஶ்வயதுபகந்தரார்ஶோக்நம்||௪||
View original
दुरालभचन्दनपटोलत्रायमाणागुडूचिकिराततिक्तरोहिणी ग़ननिशाद्वयेन्द्रयवदेवदारुपर्पटकाजमोदैः कार्षिकैः क्षीराढके ग़ृतप्रस्थं साधयेत्|
पाण्डुरोगकामिलारक्त पित्तज्वरदाहासृग्दरविस्फोटश्वयथुभगन्दरार्शोग़्नम्||४||
துராலபாதிகதஂ பாண்டுரோகாவிக்நம்| கடுரோஹிணீ கடுகா| நிஶாத்வயஂ தார்வீரஜந்யௌ|| ௪|
Adhikarana vamanaM taduttaraM kramashca (5) · Śloka 5
ஸ்நிக்தஂ சைநஂ தீக்ஷ்ணைர்வாமயேத்|
புநஶ்ச ஸ்நிக்தஂ மூத்ரயுக்தஂ கவ்யஂ மாஹிஷஂ வார்தமாஸஂ பயஃ பாயயேத்|
மாகதிகாஶதஂ வா|
மூத்ரஸித்தாஂ வா த்ரிபலாம்|
ஸ்பதாஹஂ மூத்ரேண வா ஹரீதகீஃ கல்கிதாஃ|
ஸ்வர்ணக்ஷீரீபத்ரதாருநாகரஶ்யாமாத்ரிவந்மூலாநி தேநைவ வா க்வதிதாநி|
ஏபிர்வா ஶதஂ பயஃ||௫||
View original
स्निग्धं चैनं तीक्ष्णैर्वामयेत्|
पुनश्च स्निग्धं मूत्रयुक्तं गव्यं माहिषं वार्धमासं पयः पाययेत्|
मागधिकाशृतं वा|
मूत्रसिद्धां वा त्रिफलाम्|
स्पताहं मूत्रेण वा हरीतकीः कल्किताः|
स्वर्णक्षीरीभद्रदारुनागरश्यामात्रिवृन्मूलानि तेनैव वा क्वथितानि|
एभिर्वा शृतं पयः||५||
ஏவஂ பாண்டுரோகிணமேதைகதைஃ ஸ்நிக்தஂ தீக்ஷ்ணைரோஷதைர்வாமயேத்| புநஶ்ச வமநே கதே ஸ்நிக்தஂ பாயயேந்மாஸமர்தமாஸஂ வா கவ்யஂ பயோ மாஹிஷஂ வா| அதவா மாகதிகயா பிப்பல்யா ஶதஂ பயஃ பாயயேத்| த்ரிபலாஂ மூத்ரேண ஸித்தாமாபாகமாமூத்ரக்ஷயஂ க்வதிதாம்| ஹரீதகீர்வா மூத்ரேண கல்கிதாஃ| தேந மூத்ரேணைவ க்வதிதாநி வ| ஏபிரிதி ப்ரயோகௌஷதைஃ ஶதஂ பயோ வா|| ௫||
Adhikarana vatsakabIjAdicUrNam (6) · Śloka 6
வத்ஸகபீஜவிஶாலாகுஷ்டகடுகாதாருமுஸ்தாநாஂ ஸமா பாகாஃ மூர்வாபாகத்வயமதிவிஷாபாகார்தஂ ச சூர்ணிதம் ஸுகாம்புநா பீத்வா க்ஷௌத்ரமநுலிஹ்யாத்|
ஏதத் பாண்டுகாமிலாஜ்வராருசிகுல்மா நாஹாமவாதரக்தபித்தகாஸஶ்வாஸாநபோஹதி||௬||
View original
वत्सकबीजविशालाकुष्ठकटुकादारुमुस्तानां समा भागाः मूर्वाभागद्वयमतिविषाभागार्धं च चूर्णितम् सुख़ाम्बुना पीत्वा क्षौद्रमनुलिह्यात्|
एतत् पाण्डुकामिलाज्वरारुचिगुल्मा नाहामवातरक्तपित्तकासश्वासानपोहति||६||
வத்ஸகாதீநாஂ ஸமா பாகாஃ| மூர்வா ஏகஸ்மாதௌஷதபாகாத் த்விகுணா| அதிவிஷா வத்ஸகாத்யந்யதமஸ்ய பாகஸ்யௌர்தேந| ஏதச்சூர்ணமுஷ்ணாம்புநா பீத்வா பஶ்சாந்மாக்ஷிகஂ கேவலஂ லிஹ்யாத்| ஏதச்ச பாண்ட்வாதீநபோஹதி விநாஶயதி|| ௬||
Adhikarana trikaTukAdi vaTakAH (7) · Śloka 7
த்ரிகடுககாலதிலலோஹைர்வா மாக்ஷிகதாதுதுல்யைர்மாக்ஷிகேண வடகாந் கத்வா தக்ராநுபாநாந் பாண்டுரோகீ பக்ஷயேத்|௭|
View original
त्रिकटुककालतिललोहैर्वा माक्षिकधातुतुल्यैर्माक्षिकेण वटकान् कृत्वा तक्रानुपानान् पाण्डुरोगी भक्षयेत्|७|
Adhikarana navAyasacUrNam (7) · Śloka 7
த்ரிபலாவ்யோஷகநாக்நிவிடங்கபாகா நவ நவ சாயஸசூர்ண பாகா மதுகதாப்யாஂ தக்ரேணோஷ்ணோதகேந வோபயுக்தா ஹத்பாண்டு ரோககாமிலாகுஷ்டார்ஶஃஶோபோதரப்லீஹமேஹஹராஃ||௭||
View original
त्रिफलाव्योषग़नाग्निविडङ्गभागा नव नव चायसचूर्ण भागा मधुग़ृताभ्यां तक्रेणोष्णोदकेन वोपयुक्ता हृत्पाण्डु रोगकामिलाकुष्ठार्शःशोफोदरप्लीहमेहहराः||७||
த்ரிகடூகாதீநாஂ மிஶ்ரிதாநாஂ ஸமம்| மாக்ஷிகதாதுவட்டமாக்ஷிகம்| மாக்ஷிகஂ வடகீகரணாய| த்ரிபலாத்யே ஹரீதக்யாதீநாஂ நவ பாகாஸ்தாவந்த ஏவாயஶ்சூர்ணஸ்ய மத்வாதிபிருபயோகஃ| ஏதஸ்ய நவாயஸஸ்ய ஹத்ரோகாதிஹரத்வம்| அக்நிஶ்சித்ரகஃ| வேல்லஂ விடங்கம்|| ௭||
Adhikarana maNDUravaTakAH (8) · Śloka 8
மாக்ஷிகதாதுசவிகாதாருதார்வீத்வக்க்ரந்திகாந் த்ரிபலாதீநி ச நவ விசூர்ணய சூர்ணாத் த்விகுணஂ ச ஸுஶ்லக்ஷ்ணஂ பதங் மண்டூரஂ ததோ கோமூத்ரஂ ஸர்வதோऽஷ்டகுணஂ பக்த்வா தஸ்மிஂஸ்தத்க்ஷிபேத்|
அநந்தரஂ ச வடகாந் குர்யாத்|
தே தக்ராநுபாநமப்யஸ்தாஃ பரமௌஷதஂ பாண்ட்வாமயிநாஂ ஶோபார்ஶஃ குஷ்டகாமிலாமேஹ ப்லீஹாட்யவாதகபர்தாநாஂ ச||௮||
View original
माक्षिकधातुचविकादारुदार्वीत्वग्ग्रन्थिकान् त्रिफलादीनि च नव विचूर्णय चूर्णाद् द्विगुणं च सुश्लक्ष्णं पृथङ् मण्डूरं ततो गोमूत्रं सर्वतोऽष्टगुणं पक्त्वा तस्मिंस्तत्क्षिपेत्|
अनन्तरं च वटकान् कुर्यात्|
ते तक्रानुपानमभ्यस्ताः परमौषधं पाण्ड्वामयिनां शोफार्शः कुष्ठकामिलामेह प्लीहाढ्यवातकफर्तानां च||८||
மாக்ஷிகதாத்வாதிகே மாக்ஷிகதாதுர்வட்டமாக்ஷிகம்| க்ரந்திகஂ பிப்பலீமூலம்| த்ரிபலாதீநி நவாயஸோக்தாநி| தஸ்மாத் த்விகுணஂ மண்டூரஂ லோஹமலம்| ஸர்வத இதி மண்டுரஸஹிதாச்சூர்ணாதஷ்டகுணஂ கோமூத்ரஂ பக்தவ்யம்| அஸ்மிஂஶ்ச வடகஸம்பாதநயோக்யே சூர்ணஂ மண்டூரஂ ச ப்ரக்ஷேப்தவ்யம்| மேதஸா ஆவதோ வாயுராட்யவாதஃ|| ௮||
Adhikarana yogarAjaguTikA (9) · Śloka 9
ஶிலாஜதுதாப்யருப்யாயோமலாஃ பதக் பஞ்சபலிகாஸ்த்ரி பலாதயஶ்ச விகதகநாஃ பலாஂஶாஃ ஶ்லக்ஷ்ணரஜஸஃ ஸிதோ பலாபலாஷ்டகயுக்தா க்ஷௌத்ரத்ருதா யோகராஜஃ|
குலத்தாதி தூஷாஶிநா யதாக்ந்யப்யவஹதஃ ஸமாநஃ பூர்வேண|
யக்ஷ்மவிஷ விஷமஜ்வரகாஸஶ்வாஸாபஸ்மாரஹரஶ்ச||௯||
View original
शिलाजतुताप्यरुप्यायोमलाः पृथक् पञ्चपलिकास्त्रि फलादयश्च विगतग़नाः पलांशाः श्लक्ष्णरजसः सितो पलापलाष्टकयुक्ता क्षौद्रद्रुता योगराजः|
कुलत्थादि थूषाशिना यथाग्न्यभ्यवहृतः समानः पूर्वेण|
यक्ष्मविष विषमज्वरकासश्वासापस्मारहरश्च||९||
ஶிலாஜத்வாதிநா யோகராஜநாம்நா குலிகா| த்ரிபலாதீநி நவாயஸோக்தாநி கநேந முஸ்தேந விநாஷ்டௌ பலாஂஶாநி ப்ரத்யேகஂ பாலிகாநி| தாப்யஂ வட்டமாக்ஷிகம்| அயோமலஂ மண்டூரம்| குலத்தாதய இத்யாதி க்ரஹணேந ஸர்வாணி விதாஹீநி ஸஂகஹீதாநி|| ௯||
Adhikarana vajraBidhA gulikA (10) · Śloka 10
த்ரிபலாகுடஜபலகநபடோலபிசுமந்தமஹௌஷதகஷாயைர்மாஸ மர்தமாஸஂ வா பாவிதாந்யஷ்டௌ ஶிலாஹ்வயபலாநி ஸமஸிதா ந்யுபகுல்யாதுகாக்ஷீரீதாத்ரீபலகர்கடஶங்கயஃ பதப லாஂஶாஃ நிதிக்திகாபலமூலயோஃ பலஂ த்ரிஜாதகத்ரிகர்ஷஞ்ச க்ஷௌத்ரத்ரிபலயுக்தாந் வடகாந் வர்தயேத்|
தே தாடிமாம்புக்ஷீர ரஸஸலிலஸுராஸவாந்யதமாநுபாநா வஜ்ராபிதாநா வஜ்ரமி வாநந்தரோக்தாந் ரோகாந் தாரயந்தி|
ஹத்ரோககலரோககரோதரா ஸக்தரபகந்தரகுல்மவர்த்மஶுக்ரமூத்ரதோஷாஂஶ்ச||௧௦||
View original
त्रिफलाकुटजफलग़नपटोलपिचुमन्दमहौषधकषायैर्मास मर्धमासं वा भावितान्यष्टौ शिलाह्वयपलानि समसिता न्युपकुल्यातुगाक्षीरीधात्रीफलकर्कटशृङ्गयः पृथप लांशाः निदिग्धिकाफलमूलयोः पलं त्रिजातकत्रिकर्षञ्च क्षौद्रत्रिपलयुक्तान् वटकान् वर्तयेत्|
ते दाडिमाम्बुक्षीर रससलिलसुरासवान्यतमानुपाना वज्राभिधाना वज्रमि वानन्तरोक्तान् रोगान् दारयन्ति|
हृद्रोगगलरोगगरोदरा सृग्दरभगन्दरगुल्मवर्ध्मशुक्रमूत्रदोषांश्च||१०||
த்ரிபலேத்யாதிநா வஜ்ராபிதாநநாம்நா குலிகா| த்ரிபலாதீநாஂ பதக் பதக் க்வாதைஃ ஶிலாஜதுநோ பாவநா| மாஸேநார்தமாஸேந வா பாவநாநிஷ்பத்திஃ| பாவிதஶிலாஜதுஸமா ஶர்கரா| ஸுபோதம்| குடஜபலமிந்த்ரயவஃ| கநோ முஸ்தம்| பிசுமந்தோ நிம்பஃ| மஹௌஷதஂ ஶங்கிவேரம்| அநந்தரோக்தாந் ரோகாந் மண்டூரவடகோக்தாந் ரோகாந் ஹத்ரோகாதீஂஶ்ச தாரயந்தி| தாரணாத்வஜ்ராபிதாநம்| அஸக்தரஂ நாரீஷு ரஜோதோஷஸ்தச்சோத்தரே வக்ஷ்யதே| மூத்ரதோஷாஃ ஶுக்ரதோஷாஶ்ச ஸர்வே மூத்ரஶுக்ராஶ்ரயா வ்யாதயஃ||௧௦||
Adhikarana drAkShAlehaH (11) · Śloka 11
த்ராக்ஷாபிப்பலீப்ரஸ்தத்வயஂ ஶர்கரார்ததுலாஂ தவக்ஷீரீநாகரமது காநி ச த்விபலிகாநி சூர்ணயித்வாऽऽமலகரஸத்ரோணே ப்ரக்ஷிப்ய மத்வக்நிநா பசேத்|
லேஹீபூதே ஶீதே ச தஸ்மிந் மது ப்ரஸ்தஂ பாவயேத்|
த்ரிஸுகந்திகஸ்ய கர்ஷயத்ரஂ ச சூர்ணீகத்ய தர்வ்யா பரிகட்ய ஜாதீபுஷ்பாதிவாஸிதே மத்பாண்டே நிதத்யாத்|
அயஂ த்ராக்ஷாலேஹ உபயுஜ்யமாநஃ பாண்ட்வாமயஹத்ரோககாமிலா ஹலீமகஜ்வரகுல்மோதரஶோபோதாவர்த்தாதீநவராநபி விரேக ஸாத்யாந் வ்யாதீந் ப்ரஸஹ்ய வாயுரிவாப்ராண்யபஹரதி||௧௧||
View original
द्राक्षापिप्पलीप्रस्थद्वयं शर्करार्धतुलां तवक्षीरीनागरमधु कानि च द्विपलिकानि चूर्णयित्वाऽऽमलकरसद्रोणे प्रक्षिप्य मृद्वग्निना पचेत्|
लेहीभूते शीते च तस्मिन् मधु प्रस्थं भावयेत्|
त्रिसुगन्धिकस्य कर्षयत्रं च चूर्णीकृत्य दर्व्या परिग़ट्य जातीपुष्पादिवासिते मृद्भाण्डे निदध्यात्|
अयं द्राक्षालेह उपयुज्यमानः पाण्ड्वामयहृद्रोगकामिला हलीमकज्वरगुल्मोदरशोफोदावर्त्तादीनवरानपि विरेक साध्यान् व्याधीन् प्रसह्य वायुरिवाभ्राण्यपहरति||११||
த்ராக்ஷாதிலேஹஂ பாண்ட்வாமயாதிஷு லிஹ்யாத்|| ௧௧||
Adhikarana BojanaM pAna~jca (12) · Śloka 12
போஜநஂ து ஸாத்ம்யதஃ ஶாலியவகோதூமமுத்கஜாங்கலமாஂஸாநி பயோ கதஂ வஷபடோலவேத்ரபர்படகஶாகஂ த்ராக்ஷாத்ராடிமகர்ஜூரா மலகரஸாநி|
பாநமநுபாநஞ்ச மூலகஸித்தஂ வாரி வாதா திகே|
கநஹ்நீபேரஶுண்டீஸாதிதஂ பித்தோத்தரே|
ஶ்லேஶ்மண்ய ரிஷ்டஸீதுமார்த்வீகாஸவாஃ|
ஸர்வத்ர வா தக்ரம்||௧௨||
View original
भोजनं तु सात्म्यतः शालियवगोधूममुद्गजाङ्गलमांसानि पयो ग़ृतं वृषपटोलवेत्रपर्पटकशाकं द्राक्षाद्राडिमख़र्जूरा मलकरसानि|
पानमनुपानञ्च मूलकसिद्धं वारि वाता धिके|
ग़नह्नीबेरशुण्ठीसाधितं पित्तोत्तरे|
श्लेश्मण्य रिष्टसीधुमार्द्वीकासवाः|
सर्वत्र वा तक्रम्||१२||
ஸர்வஸ்ய பாண்டுரோகிணஃ ஸாத்ம்யவஶாச்சால்யாதிகஂ போஜநம்| பாநஂ சேத்யாதி ஸுபோதம்| அதவா ஸர்வத்ர வாதே பித்தே ஶ்லேஷ்மணி ச தக்ரம்||௧௨||
Adhikarana sArAriShTaH (13) · Śloka 13
பீஜகஸாரப்ரஸ்தம்|
வராயாஃ பலாநி பஞ்சவிஂஶதிஃ|
பஞ்ச த்ராக்ஷாயஃ பலாயாஃ ஸப்த|
ஜலத்ரோணே பக்த்வா பாதஶேஷஂ தேப்யோ ரஸமாதாய பூதஶீதேऽஸ்மிந் ஶர்கராதுலாஂ மதுப்ரஸ்தஂ கர்ஷாஂஶாநி ச சூர்ணிதாநி வ்யோஷவ்யாக்ரநகோஶீரக்ரமகைல வாலுககுஷ்டமதுகாநி நிக்ஷிப்ய கதபாஜநே ஸர்வமைகத்யஂ யவபல்லே க்ரீஷ்மே தஶராத்ரஂ விஂஶதிராத்ரஂ ஶீதே ஸ்தாபயேத்|
அயஂ பீஜகஸாராரிஷ்டஃ பாண்டுகாமிலாமேஹாஹத்ரோகவாத ஶோணிதவிஷமஜ்வராரோசககாஸஶ்வாஸாந் நிபர்ஹதி||௧௩||
View original
बीजकसारप्रस्थम्|
वरायाः पलानि पञ्चविंशतिः|
पञ्च द्राक्षायः बलायाः सप्त|
जलद्रोणे पक्त्वा पादशेषं तेभ्यो रसमादाय पूतशीतेऽस्मिन् शर्करातुलां मधुप्रस्थं कर्षांशानि च चूर्णितानि व्योषव्याग़्रनख़ोशीरक्रमकैल वालुककुष्ठमधुकानि निक्षिप्य ग़ृतभाजने सर्वमैकध्यं यवपल्ले ग्रीष्मे दशरात्रं विंशतिरात्रं शीते स्थापयेत्|
अयं बीजकसारारिष्टः पाण्डुकामिलामेहाहृद्रोगवात शोणितविषमज्वरारोचककासश्वासान् निबर्हति||१३||
பீஜகேத்யாதிநா ஸாராரிஷ்டஃ பாண்ட்வாதீந் நிபர்ஹதி| பீஜகமஸநஃ| வரா த்ரிபலா| க்ரமுகஃ பட்டிகாலோத்ரஃ| ஏலவாலுகமைலேயஂ ஸுகந்தி ஹரிவாலுகம்| மதுகஂ மதுயஷ்டீ|| ௧௩||
Adhikarana gaNDIrAriShTaH (14) · Śloka 14
கண்டீரதரோஃ ஸமூலபுஷ்பஶாகஸ்ய துலாமாஹரேத்|
அர்ததுலாஂ தஶமூலஸ்ய த்ரிபலாயாஃ பதகர்தப்ரஸ்தஂ குடஜத்வசஶ்ச|
குடவாஂஶாந் முஸ்தாருஷ்கரகமிக்நேந்த்ரயவாந்|
பாலிகாந் பாடாதந்தீமதுரஸாராஸ்நாஶடீசித்ரகாந்|
மத்வீகார்தப்ரஸ்தேந ஶ்லக்ஷ்ணபிஷ்டேந க்ரந்திகபலேநார்தபலிகைஶ்ச மரிசவிட ங்கைலவாலுகைஃ ப்ரலிப்தே கதகும்பே நிதாபயேத்|
மாஸமாத்ரஂ ஸ்திதோऽயஂ கண்டீராரிஷ்டோऽதிககுணஃ பூர்வஸ்மாத்|
க்ரந்த்ய ர்புதகமிஹரஶ்ச||௧௪||
View original
गण्डीरतरोः समूलपुष्पशाख़स्य तुलामाहरेत्|
अर्धतुलां दशमूलस्य त्रिफलायाः पृथगर्धप्रस्थं कुटजत्वचश्च|
कुडवांशान् मुस्तारुष्करकृमिग़्नेन्द्रयवान्|
पालिकान् पाठादन्तीमधुरसारास्नाशठीचित्रकान्|
मृद्वीकार्धप्रस्थेन श्लक्ष्णपिष्टेन ग्रन्थिकपलेनार्धपलिकैश्च मरिचविड ङ्गैलवालुकैः प्रलिप्ते ग़ृतकुम्भे निधापयेत्|
मासमात्रं स्थितोऽयं गण्डीरारिष्टोऽधिकगुणः पूर्वस्मात्|
ग्रन्थ्य र्बुदकृमिहरश्च||१४||
கண்டீராரிஷ்டஃ ஸுபோதஃ| கண்டீரோ மஹாந் த்ருமபாயஃ கார்திகேயபுராதௌ கிரிராஜபூமிப்ரஸித்தஃ ஸுதேத்யந்யே| த்ரிபலாயா த்ரவ்யத்ரயஸ்ய பதகர்தப்ரஸ்தம்| குடஜத்வசஶ்சார்தப்ரஸ்தம்| முஸ்தாதிகஂ ப்ரத்யேகஂ குடவபாகம்| பாடாதிகஂ ததைவ பாலிகம்| ஸர்வதஃ ஷோடஶகுணமம்பஃ| மாகதிகா பிப்பலீ| க்ரந்திகஂ பிப்பலீமூலம்| மாகதிகாதீந்யுக்தமாநாநி ஶ்லக்ஷ்ணபேஷிதாநி| கடப்ரலேபாய|| ௧௪||
Adhikarana mastvariShTaH (15) · Śloka 15
அதவா சவ்யகுஷ்டசித்ரகப்ரலிப்தே பாஜநே மஸ்துத்ரோணஂ குட துலாஂ பிப்பலீப்ரஸ்தத்ரயஂ த்ரிபலாப்ரஸ்தத்ரயஂ விடங்கப்ரஸ்தத்ரயஂ குடவாஂஶாஂஶ்ச மரிசபரூஷகத்ராக்ஷாகாஶ்மர்யபலேந்த்ரயவாந் த்விபலிகாநி ச தந்தீசித்ரகபல்லாதகாநி சூர்ணிதாநி ப்ரக்ஷிபேத்|
ததோ யவபலஸ்தஂ பக்ஷமுபேக்ஷ்ய யதாபலஂ பிபேத்|
ஏஷ மஸ்த்வரிஷ்டஃ பாண்டுரோகமேஹஸ்தௌல்யமேதார்ஶோக்ரஹணீப்லீஹ ஶோபோதரபகந்தரஹரஃ|
பரமஂ சாக்நிதீபந இதி||௧௫||
View original
अथवा चव्यकुष्ठचित्रकप्रलिप्ते भाजने मस्तुद्रोणं गुड तुलां पिप्पलीप्रस्थत्रयं त्रिफलाप्रस्थत्रयं विडङ्गप्रस्थत्रयं कुडवांशांश्च मरिचपरूषकद्राक्षाकाश्मर्यफलेन्द्रयवान् द्विपलिकानि च दन्तीचित्रकभल्लातकानि चूर्णितानि प्रक्षिपेत्|
ततो यवपलस्थं पक्षमुपेक्ष्य यथाबलं पिबेत्|
एष मस्त्वरिष्टः पाण्डुरोगमेहस्थौल्यमेदार्शोग्रहणीप्लीह शोफोदरभगन्दरहरः|
परमं चाग्निदीपन इति||१५||
அதவா சவிகாகுஷ்டாப்யாஂ ப்ரலிப்தே பாஜநே மஸ்த்வாதீநி ப்ரக்ஷிப்ய யவராஶௌ பக்ஷஂ நிக்ஷிப்ய யதாபலஂ மஸ்த்வரிஷ்டஂ பிபேத்| ஏஷ ச பாண்டுரோகாதிஹரோऽக்நிதீபநஶ்ச|| ௧௫||
Adhikarana doShAnusAraM cikitsAvikalpaH (16) · Śloka 16
பவதி சாத்ர பாண்டுரோகப்ரஶாந்யர்தஂ விஹிதஂ யச்சிகித்ஸிதம்|
விகல்ப்யமேதத்விதுஷா பதக்தோஷபலஂ ப்ரதி|
ஸ்நேஹப்ராயஂ பவநஜே திக்தஶீதஂ து பைத்திகே|
ஶ்லைஷ்மிகே கடுற்ரூக்ஷோஷ்ணஂ விமிஶ்ரஂ ஸாந்நிபாதிகே||௧௬||
View original
भवति चात्र पाण्डुरोगप्रशान्यर्थं विहितं यच्चिकित्सितम्|
विकल्प्यमेतद्विदुषा पृथग्दोषबलं प्रति|
स्नेहप्रायं पवनजे तिक्तशीतं तु पैत्तिके|
श्लैष्मिके कटुऱ्रूक्षोष्णं विमिश्रं सान्निपातिके||१६||
கதாநுகதிகா| அஸ்மிந்நத்யாயே பாண்டுரோகஸ்ய ப்ரஶாந்த்யர்தஂ ஸாமாந்யேந யச்சிகித்ஸிதமுக்தஂ தத்விதுஷா பண்டிதேந பதக்தோஷபலஂ ப்ரதி விகல்ப்ய வாதாதிகேஷு விபாகேந| யத்யத்ர பத்யஂ தத்தத்ர யோஜ்யமித்யர்தஃ| ஏததேவ ஸ்நேஹப்ராயமித்யாதிநா ஸ்புடீக்ரியதே|| ௧௬||
Adhikarana mRujje pANDau kramaH (17) · Śloka 17
மதஂ நிர்காதயேத் காயாத்தீக்ஷ்ணைஃ ஸஂஶோதநைஃ புரஃ|
பலாதாநாநி ஸர்பீஂஷி ஶுத்தே கோஷ்டே து யோஜயேத்||௧௭||
View original
मृदं निर्ग़ातयेत् कायात्तीक्ष्णैः संशोधनैः पुरः|
बलाधानानि सर्पींषि शुद्धे कोष्ठे तु योजयेत्||१७||
மதமித்யாதிநா மத்பக்ஷணபாண்டுரோகசிகித்ஸா| தத்ராபி மத்யாவதபக்த்வா கோஷ்டே வ்யவதிஷ்டதே தாவத்குதஸ்தத்விகாரணாமுபஶமஃ| தஸ்மாத் ப்ரதமமேவ மதுஃ காயாந்நிர்காதநம்| பஶ்சாத் பாண்டுரோகசிகித்ஸா| தாஂ ச மதஂ தீக்ஷ்ணைஃ ஸஂஶோதநைஃ காயாந்நிர்காதயேத்| பஶ்சாத் கோஷ்டே ஶுத்தே ஸர்பீஂஷி யோஜயேத்| தாநி பலாதாநாநி பலஸ்யோத்பாதகாநி பவந்தி||௧௭||
Adhikarana vyoShAdiGRutam (18) · Śloka 18
வ்யோஷபில்வத்விரஜநீத்ரிபலாத்விபுநர்நவம்|
முஸ்தாந்யயோரஜஃ பாடா விடங்கஂ தேவதாரு ச|
வஶ்சிகாலீ ச பார்ங்கீ ச ஸக்ஷீரைஸ்தைஃ ஶதஂ கதம்|
ஸர்வாந் ப்ரஶமயத்யாஶு விகாராந் மத்திகாகதாந்||௧௮||
View original
व्योषबिल्वद्विरजनीत्रिफलाद्विपुनर्नवम्|
मुस्तान्ययोरजः पाठा विडङ्गं देवदारु च|
वृश्चिकाली च भार्ङ्गी च सक्षीरैस्तैः शृतं ग़ृतम्|
सर्वान् प्रशमयत्याशु विकारान् मृत्तिकाकृतान्||१८||
வ்யோஷாதிபிஃ கல்கீகதைஃ க்ஷீரேண ச ஸ்நேஹஸமேந ஸர்பிர்விபக்வஂ மத்திகாகதாந் ஸர்வாந் விகாராந் ப்ரஶமயதி|| ௧௮||
Adhikarana kesarAdiGRutam (19) · Śloka 19
தத்வத் கேஸரயஷ்ட்யாஹ்வபிப்பலீக்ஷீரஶாட்வலைஃ||௧௯||
View original
तद्वत् केसरयष्ट्याह्वपिप्पलीक्षीरशाड्वलैः||१९||
கேஸராதிபிஃ ஶதஂ கதஂ தத்வத்குணைர்வேஷாதிவதித்யர்தஃ|| ௧௯||
Adhikarana mRuddveShaNAya BAvitamRudvitaraNam mRudBede doShAnuguNacikitsA (20) · Śloka 20
மத்த்வேஷணாய தல்லௌல்யே விதரேத்பாவிதாஂ மதம்|
விடங்கே நாதிவிஷயா பாடயா நிம்பபல்லவைஃ|
வார்த்தாகைஃ கடுரோஹிண்யா கௌடஜைர்மூர்வயாதவா|
மத்பேதபிந்நதோஷாநுகமாத்யோஜ்யஂ ச பேஷஜம்||௨௦||
View original
मृद्द्वेषणाय तल्लौल्ये वितरेद्भावितां मृदम्|
विडङ्गे नातिविषया पाठया निम्बपल्लवैः|
वार्त्ताकैः कटुरोहिण्या कौटजैर्मूर्वयाथवा|
मृद्भेदभिन्नदोषानुगमाद्योज्यं च भेषजम्||२०||
யதா து மத்விஷயஂ லௌல்யஂ ஶ்ரத்தா பவதி ததா தஸ்யா மதோ த்வேஷணார்தஂ விடங்காதிபிர்பாவிதாஂ மதமஸ்மை தத்யாத்| ந கேவலமேதத்குர்யாத்யாவந்மத்பேதேந யோ தோஷபேதஸ்ததநுகமாத் பேஷஜஞ்ச யோஜ்யம்| தேநைததுக்தஂ பவதி-கஷாயரஸமத்பக்ஷணஜேஶு விகாரேஷு வாதஹரஂ பேஷஜஂ யோஜ்யம்| ஊஷராயாஂ மதி புக்தாயாஂ பித்தஹரம்| மதுராயாஂ கபஹரமிதி|| ௨௦||
Adhikarana kAmalAyAM kramaH (21) · Śloka 21
காமிலாயந்து பித்தக்நஂ பாண்டுரோகாவிரோதி யத்|௨௧|
View original
कामिलायन्तु पित्तग़्नं पाण्डुरोगाविरोधि यत्|२१|
Adhikarana tadarthaM GRutaprayogAH (21) · Śloka 21
பத்யாஶதரஸே பத்யாவந்தார்தஶதகல்கிதஃ|
ப்ரஸ்தஃ ஸித்தோ கதாத்குல்மகாமிலாபாண்டுரோகஜித்|
தந்தீசதுஷ்பலரஸே பிஷ்டைர்தந்தீஶலாடுபிஃ|
கதப்ரஸ்தஃ ஶதஸ்தத்வத் ப்லீஹாஶ்வயதுஜிச்ச ஸஃ|
புராணஸர்பிஷஃ ப்ரஸ்தோ த்ராக்ஷார்தப்ரஸ்தஸாதிதஃ|
காமிலாகுல்மபாண்ட்வர்திஜ்வரமேஹோதராபஹஃ|
ஹரித்ராத்ரிபலாநிம்பபலாமதுகஸாதிதம்|
ஸக்ஷீரஂ மாஹிஷஂ ஸர்பிஃ காமிலாஹரமுத்தமம்||௨௧||
View original
पथ्याशतरसे पथ्यावृन्तार्धशतकल्कितः|
प्रस्थः सिद्धो ग़ृताद्गुल्मकामिलापाण्डुरोगजित्|
दन्तीचतुष्पलरसे पिष्टैर्दन्तीशलाटुभिः|
ग़ृतप्रस्थः शृतस्तद्वत् प्लीहाश्वयथुजिच्च सः|
पुराणसर्पिषः प्रस्थो द्राक्षार्धप्रस्थसाधितः|
कामिलागुल्मपाण्ड्वर्तिज्वरमेहोदरापहः|
हरिद्रात्रिफलानिम्बबलामधुकसाधितम्|
सक्षीरं माहिषं सर्पिः कामिलाहरमुत्तमम्||२१||
காமிலாயாஂ து பித்தக்ந உபக்ரமோ யோஜ்யோ யஃ பாண்டுரோகே ந விருத்யதே| ஏதத் பாண்டுரோககாமிலாமதிகத்யோச்யதே| யதா-பத்யாநாஂ ஶதஸ்ய க்வாதே பத்யாவந்தாநாமேவ ஶதஂ கல்கீகதஂ தத்வா கதஂ பசேத்| பத்யாயா ஹரீதக்யா வந்தாநி பத்ராணி| தந்தீகதஂ தத்வத் பத்யாதிவத் குல்மாதிஜிதித்யர்தஃ| அஸ்ய து ப்லீஹஶ்வயது ஜித்த்வம்| ஸ இதி கதப்ரஸ்தஃ| ஸுபோதம்| ஸர்வத்ர ஜலஸ்ய ஸ்மர்தவ்யம்| ஹரித்ராதிகஂ ஸுபோதம்|| ௨௧||
Adhikarana mAhiShaGRutayogau (22) · Śloka 22
கோமூத்ரே த்விகுணே தார்வீகல்கார்தபலஸாதிதஃ|
தார்வீபஞ்சபலக்வாதே கல்கே காலீயகே பரஃ|
மாஹிஷாத்ஸர்பிஷஃ ப்ரஸ்தஂ பூர்வஃ புர்வே பரஃ பரே|
ஸித்தஂ காலீயகக்வாதே ஸநிஶஂ சோத்தரே ஹிதம்||௨௨||
View original
गोमूत्रे द्विगुणे दार्वीकल्कार्धपलसाधितः|
दार्वीपञ्चपलक्वाथे कल्के कालीयके परः|
माहिषात्सर्पिषः प्रस्थं पूर्वः पुर्वे परः परे|
सिद्धं कालीयकक्वाथे सनिशं चोत्तरे हितम्||२२||
மாஹிஷாத்ஸர்பிஷஃ ப்ரஸ்தோ த்விகுணேந கோமூத்ரேண தார்வீமாஹிஷாத்ஸர்பிஷஃ ப்ரஸ்தோ தார்வ்யாஃ பஞ்சபலஸ்ய க்வாதே காலீயகே ச கல்கே ஸ்நேஹாச்சதுர்தாஂஶே பவதி| கோऽநயோஃ ஸர்பிஃப்ரஸ்தயோர்விஷய இதி பஷ்ட ஆஹ| பூர்வோ கோமூத்ரபக்வஃ பூர்வே பாண்டுரோக இத்யர்தஃ| பரோ தார்வீக்வாதஸித்தஃ பரே ரோகே காமிலாயாமித்யர்தஃ| காலீயகஂ பீதசந்தநம்| உத்தரே ச காமிலாக்யே காலீயகாதி ஸித்தமபி ஹிதம்|| ௨௨||
Adhikarana kAmalAnAshanAH anye yogAH (23) · Śloka 23
ஆரக்வதஂ ரஸேநேக்ஷோர்விதார்யாமலகஸ்ய வா|
ஸத்ர்யூஷணஂ பில்வமாத்ரஂ பாயயேத்காமிலாபஹம்|
பிபேந்நிகும்பகல்கஂ வா த்விகுடஂ ஶீதவாரிணா|
கும்பஸ்ய சூர்ணஂ ஸக்ஷௌத்ரஂ த்ரைபலேந ரஸேந வா|
ஸஶர்கராஂ த்ரிபாண்டீஂ வா கவாக்ஷீஂ வா ப்ரயோஜயேத்||௨௩||
View original
आरग्वधं रसेनेक्षोर्विदार्यामलकस्य वा|
सत्र्यूषणं बिल्वमात्रं पाययेत्कामिलापहम्|
पिबेन्निकुम्भकल्कं वा द्विगुडं शीतवारिणा|
कुम्भस्य चूर्णं सक्षौद्रं त्रैफलेन रसेन वा|
सशर्करां त्रिभाण्डीं वा गवाक्षीं वा प्रयोजयेत्||२३||
இக்ஷ்வாதீநாமந்யதமஸ்ய ரஸேநாரக்வதஂ ஸமேந த்ர்யூஷணேந யுக்தஂ காமிலாபஹஂ பிஷகாதுரஂ பாயயேத்| பில்வமாத்ரஂ மரிசாதியுக்தஂ ஸந்மாத்ரஶப்தேநாசார்யஃ பலஸ்ய தோஷாத்யபேக்ஷயா ஊநஸ்யாதிகஸ்ய வா ப்ரயோகமுபதிஶதி| நிகும்பஸ்ய தந்த்யா த்விகுணகுடம்| கும்போ த்ரவந்தீ| தஸ்யாஶ்சூர்ணஂ த்ரிபலாயாஃ கஷாயேண பிபேத்வா| ஸுபோதம்|| ௨௩||
Adhikarana triPalAdisvarasAH (24) · Śloka 24
த்ரிபலாயா குடூச்யா வா தார்வ்யா நிம்பஸ்ய வா ரஸம்|
ப்ராதஃ ப்ராதர்மதுயுதஂ காமிலர்தாய யோஜயேத்||௨௪||
View original
त्रिफलाया गुडूच्या वा दार्व्या निम्बस्य वा रसम्|
प्रातः प्रातर्मधुयुतं कामिलर्ताय योजयेत्||२४||
த்ரிபலாதீநாமந்யதமஸ்ய ரஸஂ க்வதிதகஹீதஂ கஷாயஂ மாக்ஷிகேண யுக்தஂ காமிலார்தாய ப்ராதஃ ப்ராதர்யோஜயேதிதி ஸாமாந்யேந காமிலாயாஶ்சிகித்ஸா|| ௨௪||
Adhikarana ruddhapathakAmalA tatra kramashca (25) · Śloka 25
திலபிஷ்டநிபஂ யஸ்து காமிலாவாந்ஸஜேந்மலம்|
கபருத்தபதஂ தஸ்ய பித்தஂ கபஹரைர்ஜயேத்||௨௫||
View original
तिलपिष्टनिभं यस्तु कामिलावान्सृजेन्मलम्|
कफरुद्धपथं तस्य पित्तं कफहरैर्जयेत्||२५||
திலபிஷ்டேத்யாதிநா விஶேஷேண|| ௨௫||
Adhikarana shAKAshritA kAmalA (26) · Śloka 26
ரூக்ஷஶீதகுருஸ்வாதுவ்யாயாமசலநிக்ரஹைஃ|
கபஸம்மூர்ச்சிதோ வாயுர்யதா பித்தஂ பஹிஃக்ஷிபேத்|
ஹாரித்ரநேத்ரமூத்ரத்வக்ஶ்வேதவர்சஸ்ததா நரஃ|
பவேத்ஸாடோபவிஷ்டம்போ குருணா ஹதயேந ச|
தௌர்பல்யால்பாக்நிபாற்ஶ்வார்திஹித்மாஶ்வாஸாருசிஜ்வரைஃ|
க்ரமேணால்பேऽநுஷஜ்யேத பித்தே ஶாகாஸமாஶ்ரிதே||௨௬||
View original
रूक्षशीतगुरुस्वादुव्यायामचलनिग्रहैः|
कफसम्मूर्च्छितो वायुर्यदा पित्तं बहिःक्षिपेत्|
हारिद्रनेत्रमूत्रत्वक्श्वेतवर्चस्तदा नरः|
भवेत्साटोपविष्टम्भो गुरुणा हृदयेन च|
दौर्बल्याल्पाग्निपाऱ्श्वार्तिहिध्माश्वासारुचिज्वरैः|
क्रमेणाल्पेऽनुषज्येत पित्ते शाख़ासमाश्रिते||२६||
ரூக்ஷஶீதேதியாதிநா காமிலாயாஃ ஶாகாஶ்ரயகாரணஂ லிங்கஂ சிகித்ஸாஂ ச க்ரமேணோச்யதே| ரூக்ஷாதிபிஃ ஸர்வைஃ ஶ்லேஷ்மணா ஸம்மூர்ச்சித ஏகத்வமாபந்நோ வாயுஃ குபிதோ யதா பித்தஂ கோஷ்டாத்பஹிஃ க்ஷிபேத்ததா ஹாரித்ரநேத்ரத்வாதிமாநாதுரஃ ஸாடோபவிஷ்டம்போ பவேத்| குருணா ச ஹதயேநோபலக்ஷிதோ பவேத்| ஶாகாஸமாஶ்ரிதே ச பித்தே அந்தரல்பே ஸதி தௌபல்யாதிபிராதுரஃ க்ரமேணாநுஷஜ்யேத்|| ௨௬||
Adhikarana shAKAshritakAmalAyAM cikitsA (27) · Śloka 27
ரஸைஸ்தஂ ரூக்ஷகட்வம்லைஃ ஶிகிதித்திரிதக்ஷஜைஃ|
ஶுஷ்கமூலகஜைர்யூஷைஃ கூலத்தோத்தைஶ்ச போஜயேத்|
பஶாம்லதீக்ஷ்ணகடுகலவணோஷ்ணஂ ச ஶஸ்யதே|
ஸபீஜபூரகரஸஂ லிஹ்யாத்வ்யோஷஂ ததாஶயம்|
ஸ்வஂ பித்தமேதி தேநாஸ்ய ஶகதப்யநுரஜ்யதே|
வாயுஶ்ச யாதி ப்ரஶமஂ ஸஹாடோபாத்யுபத்ரவைஃ|
நிவத்தோபத்ரவஸ்யாஸ்ய கார்யஃ காமிலிகோ விதிஃ||௨௭||
View original
रसैस्तं रूक्षकट्वम्लैः शिख़ितित्तिरिदक्षजैः|
शुष्कमूलकजैर्यूषैः कूलत्थोत्थैश्च भोजयेत्|
भृशाम्लतीक्ष्णकटुकलवणोष्णं च शस्यते|
सबीजपूरकरसं लिह्याद्व्योषं तथाशयम्|
स्वं पित्तमेति तेनास्य शकृदप्यनुरज्यते|
वायुश्च याति प्रशमं सहाटोपाद्युपद्रवैः|
निवृत्तोपद्रवस्यास्य कार्यः कामिलिको विधिः||२७||
தஂ ததாவிதஂ ஶாகாகாமிலிநஂ ரூக்ஷத்வாதியுக்தைஃ ஶிக்யாதீநாஂ மாஂஸரஸைஃ ஶுஷ்கமூலகாதிஜைஶ்ச யூஷைரந்நஂ போஜயேத்| தஸ்ய சாஹாரௌஷதாதிகஂ ஸர்வஂ பஶமதிஶயேநாம்லத்வாதியுக்தம் ஶஸ்யதே| வ்யோஷஂ ச பீஜபூரகஸ்ய ரஸேந லிஹ்யாத்| ததேத்யுக்தேநோபக்ரமேணாந்தர்வாதஶ்லேஷ்மணி ஜிதே பித்தஂ ஶாகாப்யஃ ஸ்தாநமேதி| தேநேதி பித்தேந| அஸ்யேதி ரோகிணஃ| காமிலிக இதி ஸாமாந்யகாமிலாமதிகத்யோக்தஃ கார்யோ விதிஃ|| ௨௭||
Adhikarana kumBakAmalA cikitsitam (28) · Śloka 28
கோமூத்ரேண பிபேத் கும்பகாமிலாயாஂ ஶிலாஜது|
மாஸஂ மாக்ஷிகதாதுஂ வ கிட்டஂ வாத ஹிரண்யஜம்||௨௮||
View original
गोमूत्रेण पिबेत् कुम्भकामिलायां शिलाजतु|
मासं माक्षिकधातुं व किट्टं वाथ हिरण्यजम्||२८||
கோமூத்ரேணேத்யாதிநா கும்பகாமிலாயாம்| ஸுபோதம்| மாக்ஷிகதாதுர்வட்டமாக்ஷிகம்| ஹிரண்யஜஂ கிட்டஂ ஸுவர்ணமலம்|| ௨௮||
Adhikarana halImakacikitsA (29-18) · Śloka 18
குடூசீஸ்வரஸக்ஷீரஸாதிதேந ஹலீமகீ|
மஹிஷாஹவிஷா ஸ்நிக்தஃ பிபேத்தாத்ரீரஸேந து|
த்ரிவதாஂ தத்விரிக்தோऽத்யாத்ஸ்வாதுபித்தாநிலாபஹம்|
த்ராக்ஷாலேஹஂ ச பூர்வோக்தஂ ஸர்பீஷி மதுராணி ச|
யாபநாந் க்ஷீரபஸ்தீஂஶ்ச ஶீலயேத்ஸாநுவாஸநாந்|
மார்த்வீகாரிஷ்டயோகாஂஶ்ச பிபேத்யுக்த்யாऽக்நிவத்தயே|
காஸிகஂ சாபயாலேஹஂ பிப்பலீஂ மதுகஂ பலாம்|
பயஸா ச ப்ரயுஞ்ஜீத யதாதோஷஂ யதாபலம்|
பாண்டுரோகேஷு குஶலஃ ஶோபோக்தஞ்ச க்ரியாக்ரமம்||௨௯||
இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதாவ ஷ்டாங்கஸஂக்ரஹஸஂஹிதாயாஂ சிகித்ஸிதஸ்தாநே பாண்டு ரோகசிகித்ஸிதந்நாமாஷ்டாதஶோऽத்யாயஃ||௧௮||
View original
गुडूचीस्वरसक्षीरसाधितेन हलीमकी|
महिषाहविषा स्निग्धः पिबेद्धात्रीरसेन तु|
त्रिवृतां तद्विरिक्तोऽद्यात्स्वादुपित्तानिलापहम्|
द्राक्षालेहं च पूर्वोक्तं सर्पीषि मधुराणि च|
यापनान् क्षीरबस्तींश्च शीलयेत्सानुवासनान्|
मार्द्वीकारिष्टयोगांश्च पिबेद्युक्त्याऽग्निवृद्धये|
कासिकं चाभयालेहं पिप्पलीं मधुकं बलाम्|
पयसा च प्रयुञ्जीत यथादोषं यथाबलम्|
पाण्डुरोगेषु कुशलः शोफोक्तञ्च क्रियाक्रमम्||२९||
इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृताव ष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां चिकित्सितस्थाने पाण्डु रोगचिकित्सितन्नामाष्टादशोऽध्यायः||१८||
யஸ்து ஹலீமகீ ஸ குடூசீஸ்வரஸக்ஷீராப்யாஂ ஸாதிதேந ஸித்தேந மஹிஷீஹவிஷா ஸ்நிக்ததேஹஃ ஸந்நாமலகரஸேந த்ரிவதாஂ பிபேத்| தயா ச விரிக்தோ யத்கிஞ்சித்பித்தாநிலஹரஂ மதுரஞ்ச ததத்யாந்நாந்யத் கிஞ்சித்| த்ராக்ஷாலேஹஃ பூர்வமஸ்மிந்நேவாத்யாய உக்தஃ| யாபநாதீநி கல்பே வக்ஷ்யந்தே| பிப்பல்யாத்யந்யதமஂ பயஸா ப்ரயுஞ்ஜீத ஸர்வஂ தோஷபலாநதிக்ரமேண ச| யஶ்ச குஶலோ பிஷக் ஸ ஶோபோக்தமபி க்ரியாக்ரமஂ ஸம்யக்விகல்ப்ய பாண்டுரோகேஷு ப்ரயுஞ்ஜீதேதி|| ௨௯|| இதி ஶ்ரீமந்மஹாமஹோபாத்யாயேந்துவிரசிதாயா மஷ்டாங்கஸஂக்ரஹவ்யாக்யாயாஂ ஶஶிலேகாயாஂ சிகித்ஸிதஸ்தாநேऽஷ்டாதஶோऽத்யாயஃ