Adhikarana atha pramehacikitsitannAma caturdasho~adhyAyaH adhyAyapratij~jA (1) · Śloka 1
அதாதஃ ப்ரமேஹ சிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ|
இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||
View original
अथातः प्रमेह चिकित्सितं व्याख़्यास्यामः|
इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
க்ரமப்ராப்தாநாஂ ப்ரமேஹாணாம் சிகித்ஸாப்ரதர்ஶநார்தமத்யாய ஆரப்யதே||௧||
Adhikarana atha pramehacikitsitannAma caturdasho~adhyAyaH adhyAyapratij~jA (1) · Śloka 1
அதாதஃ ப்ரமேஹ சிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ|
இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||
View original
अथातः प्रमेह चिकित्सितं व्याख्यास्यामः|
इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
க்ரமப்ராப்தாநாஂ ப்ரமேஹாணாம் சிகித்ஸாப்ரதர்ஶநார்தமத்யாய ஆரப்யதே||௧||
Adhikarana tatrAdau saMshodhanahetuH (2) · Śloka 2
ப்ராயேண ஹி ப்ரமேஹிணோऽபிஷ்யண்ணதேஹத்வாதுபஹதாக்நேர்பக்ஷ்யா திபஞ்சவிதமப்யந்நமுபயுக்தஂ மூத்ராய மேதஸே ச விபரிணமதே|
தஸ்மாதஸ்ய தேஜோதாதுவத்தயே க்லேதமேதஃ ப்ரஶமநாய ச பலிநஃ ஸஂஶோதநாநி ப்ரயுஞ்ஜீத|
துர்பலஸ்ய து ஸஂஶமநாநி|
ஸர்வஸ்ய ச பத்தமூத்ராண்யமேதஸ்கராண்யபஂஹணாந்யக்நிதீபநாநி பலஜநநாநி சாந்நபாநாநி|
பலஂ ச விதிநோபசிதமஶேஷா மயக்ஷயாய ஸம்ப்ரவர்ததே||௨||
View original
प्रायेण हि प्रमेहिणोऽभिष्यण्णदेहत्वादुपहताग्नेर्भक्ष्या दिपञ्चविधमप्यन्नमुपयुक्तं मूत्राय मेदसे च विपरिणमते|
तस्मादस्य तेजोधातुवृद्धये क्लेदमेदः प्रशमनाय च बलिनः संशोधनानि प्रयुञ्जीत|
दुर्बलस्य तु संशमनानि|
सर्वस्य च बद्धमूत्राण्यमेदस्कराण्यबृंहणान्यग्निदीपनानि बलजननानि चान्नपानानि|
बलं च विधिनोपचितमशेषा मयक्षयाय सम्प्रवर्तते||२||
ஸர்வப்ரமேஹிணாமக்ந்யுபகாதாந்மூத்ரஂ மேதஶ்சாதிகஂ பவத்யதோऽக்நிவத்த்யர்தஂ க்லேதாதிஶமநார்தஂ ச ஸஂஶோதநஂ குர்யாதிதி ப்ரதர்ஶயிதுமாஹ-ப்ராயேணேத்யாதி| ஸுபோதம்| ஸர்வஸ்யேதி ஸாமாந்யேந ப்ரமேஹேஷு துர்பலத்வாதிகமநபேக்ஷ்ய|| ௨||
Adhikarana tatrAdau saMshodhanahetuH (2) · Śloka 2
ப்ராயேண ஹி ப்ரமேஹிணோऽபிஷ்யண்ணதேஹத்வாதுபஹதாக்நேர்பக்ஷ்யா திபஞ்சவிதமப்யந்நமுபயுக்தஂ மூத்ராய மேதஸே ச விபரிணமதே|
தஸ்மாதஸ்ய தேஜோதாதுவத்தயே க்லேதமேதஃ ப்ரஶமநாய ச பலிநஃ ஸஂஶோதநாநி ப்ரயுஞ்ஜீத|
துர்பலஸ்ய து ஸஂஶமநாநி|
ஸர்வஸ்ய ச பத்தமூத்ராண்யமேதஸ்கராண்யபஂஹணாந்யக்நிதீபநாநி பலஜநநாநி சாந்நபாநாநி|
பலஂ ச விதிநோபசிதமஶேஷா மயக்ஷயாய ஸம்ப்ரவர்ததே||௨||
View original
प्रायेण हि प्रमेहिणोऽभिष्यण्णदेहत्वादुपहताग्नेर्भक्ष्या दिपञ्चविधमप्यन्नमुपयुक्तं मूत्राय मेदसे च विपरिणमते|
तस्मादस्य तेजोधातुवृद्धये क्लेदमेदः प्रशमनाय च बलिनः संशोधनानि प्रयुञ्जीत|
दुर्बलस्य तु संशमनानि|
सर्वस्य च बद्धमूत्राण्यमेदस्कराण्यबृंहणान्यग्निदीपनानि बलजननानि चान्नपानानि|
बलं च विधिनोपचितमशेषा मयक्षयाय सम्प्रवर्तते||२||
ஸர்வப்ரமேஹிணாமக்ந்யுபகாதாந்மூத்ரஂ மேதஶ்சாதிகஂ பவத்யதோऽக்நிவத்த்யர்தஂ க்லேதாதிஶமநார்தஂ ச ஸஂஶோதநஂ குர்யாதிதி ப்ரதர்ஶயிதுமாஹ-ப்ராயேணேத்யாதி| ஸுபோதம்| ஸர்வஸ்யேதி ஸாமாந்யேந ப்ரமேஹேஷு துர்பலத்வாதிகமநபேக்ஷ்ய|| ௨||
Adhikarana saMshodhanam (3) · Śloka 3
அத ஸஂஶோதநார்ஹஂ ப்ரமேஹிணமாதாவேவ பிபீதகஸர்ஷபேங்குதீ கரஞ்ஜநிம்பநிகும்பாந்யதமதைலேந த்ரிகண்டகாதிநா வா யதாஸ்வஂ ஸித்தேந ஸ்நேஹேந ப்ரியங்க்வாதிஶதேந வா ஹவிஷா ஸ்நேஹயித்வா கல்பவிஹிதைஃ ப்ரயோகைர்வாமயேத்விரேசயேச்ச||௩||
View original
अथ संशोधनार्हं प्रमेहिणमादावेव बिभीतकसर्षपेङ्गुदी करञ्जनिम्बनिकुम्भान्यतमतैलेन त्रिकण्टकादिना वा यथास्वं सिद्धेन स्नेहेन प्रियङ्ग्वादिशृतेन वा हविषा स्नेहयित्वा कल्पविहितैः प्रयोगैर्वामयेद्विरेचयेच्च||३||
ஶோதநார்ஹஂ வமநவிரேசநவித்யுக்தப்ரகாற்ரேண| த்ரிகண்டகாதிநா ஸித்தேந| தோஷாத்யபேக்ஷயா தைலாதீநாமந்யதமமிதி யதாஸ்வஶப்தர்தஃ| த்ரிகண்டகாதிமத்ரைவ வக்ஷ்யதே| ப்ரியங்க்வாதிநா கணேந ஶதஂ கதம்| கல்பவிஹிதா வமநகல்போக்தா விரேசநகல்போக்தாஶ்ச|| ௩||
Adhikarana saMshodhanam (3) · Śloka 3
அத ஸஂஶோதநார்ஹஂ ப்ரமேஹிணமாதாவேவ பிபீதகஸர்ஷபேங்குதீ கரஞ்ஜநிம்பநிகும்பாந்யதமதைலேந த்ரிகண்டகாதிநா வா யதாஸ்வஂ ஸித்தேந ஸ்நேஹேந ப்ரியங்க்வாதிஶதேந வா ஹவிஷா ஸ்நேஹயித்வா கல்பவிஹிதைஃ ப்ரயோகைர்வாமயேத்விரேசயேச்ச||௩||
View original
अथ संशोधनार्हं प्रमेहिणमादावेव बिभीतकसर्षपेङ्गुदी करञ्जनिम्बनिकुम्भान्यतमतैलेन त्रिकण्टकादिना वा यथास्वं सिद्धेन स्नेहेन प्रियङ्ग्वादिशृतेन वा हविषा स्नेहयित्वा कल्पविहितैः प्रयोगैर्वामयेद्विरेचयेच्च||३||
ஶோதநார்ஹஂ வமநவிரேசநவித்யுக்தப்ரகாற்ரேண| த்ரிகண்டகாதிநா ஸித்தேந| தோஷாத்யபேக்ஷயா தைலாதீநாமந்யதமமிதி யதாஸ்வஶப்தர்தஃ| த்ரிகண்டகாதிமத்ரைவ வக்ஷ்யதே| ப்ரியங்க்வாதிநா கணேந ஶதஂ கதம்| கல்பவிஹிதா வமநகல்போக்தா விரேசநகல்போக்தாஶ்ச|| ௩||
Adhikarana AsthApanam (4) · Śloka 4
ததோ ஜாதபலஂ முஸ்தாமரதாருநாகரப்ரதிவாபேந ஸுரஸாதி கஷாயேணாஸ்தாபயேத்|
பித்தோத்தரஂ து ந்யக்ரோதாதிகஷாயேண||௪||
View original
ततो जातबलं मुस्तामरदारुनागरप्रतिवापेन सुरसादि कषायेणास्थापयेत्|
पित्तोत्तरं तु न्यग्रोधादिकषायेण||४||
தத இதி ஶோதநே| ஸுரஸாதிகணக்வாதோ முஸ்தாதிப்ரதிவாபோ பஸ்திஃ| பஸ்திஸ்து ந்யக்ரோதாதிகஷாயஃ பித்தப்ரமேஹேஷ்வேவ|| ௪||
Adhikarana AsthApanam (4) · Śloka 4
ததோ ஜாதபலஂ முஸ்தாமரதாருநாகரப்ரதிவாபேந ஸுரஸாதி கஷாயேணாஸ்தாபயேத்|
பித்தோத்தரஂ து ந்யக்ரோதாதிகஷாயேண||௪||
View original
ततो जातबलं मुस्तामरदारुनागरप्रतिवापेन सुरसादि कषायेणास्थापयेत्|
पित्तोत्तरं तु न्यग्रोधादिकषायेण||४||
தத இதி ஶோதநே| ஸுரஸாதிகணக்வாதோ முஸ்தாதிப்ரதிவாபோ பஸ்திஃ| பஸ்திஸ்து ந்யக்ரோதாதிகஷாயஃ பித்தப்ரமேஹேஷ்வேவ|| ௪||
Adhikarana santarpaNaM shamana~jca (5) · Śloka 5
ததஶ்ச ஜாங்கலரஸைஃ க்ரமேண ஸந்தர்பயேத்|
அத்யபதர்பணேந ஹி ப்ரமேஹிணோ விஶேஷேண மூத்ரகச்ச்ரபஸ்திமேட்ரஶூலகுல்மாதிகர்ஶ்ய ப்ரமாதீநாஂ ஸம்பவஃ|
ததோऽநுபந்தரக்ஷணார்தஂ ஶமநார்ஹஸ்ய ச ஶமநாந்யவசாரயேத்||௫||
View original
ततश्च जाङ्गलरसैः क्रमेण सन्तर्पयेत्|
अत्यपतर्पणेन हि प्रमेहिणो विशेषेण मूत्रकृच्छ्रबस्तिमेढ्रशूलगुल्मातिकर्श्य भ्रमादीनां सम्भवः|
ततोऽनुबन्धरक्षणार्थं शमनार्हस्य च शमनान्यवचारयेत्||५||
அத்யபதர்பணேநேத்யாதி ஜாங்கலரஸைஃ ஸந்தர்பணே ஹேதுஃ| ததோऽநந்தரஂ ப்ரமேஹாநுபந்தரக்ஷணார்தஂ ஶமநாந்யௌஷதாநி ப்ரயோஜயேத்| தாநி ச ஸர்வப்ரமேஹேஷு ஹரித்ராமித்யாதிநா ப்ரதர்ஶ்யந்தே|| ௫||
Adhikarana santarpaNaM shamana~jca (5) · Śloka 5
ததஶ்ச ஜாங்கலரஸைஃ க்ரமேண ஸந்தர்பயேத்|
அத்யபதர்பணேந ஹி ப்ரமேஹிணோ விஶேஷேண மூத்ரகச்ச்ரபஸ்திமேட்ரஶூலகுல்மாதிகர்ஶ்ய ப்ரமாதீநாஂ ஸம்பவஃ|
ததோऽநுபந்தரக்ஷணார்தஂ ஶமநார்ஹஸ்ய ச ஶமநாந்யவசாரயேத்||௫||
View original
ततश्च जाङ्गलरसैः क्रमेण सन्तर्पयेत्|
अत्यपतर्पणेन हि प्रमेहिणो विशेषेण मूत्रकृच्छ्रबस्तिमेढ्रशूलगुल्मातिकर्श्य भ्रमादीनां सम्भवः|
ततोऽनुबन्धरक्षणार्थं शमनार्हस्य च शमनान्यवचारयेत्||५||
அத்யபதர்பணேநேத்யாதி ஜாங்கலரஸைஃ ஸந்தர்பணே ஹேதுஃ| ததோऽநந்தரஂ ப்ரமேஹாநுபந்தரக்ஷணார்தஂ ஶமநாந்யௌஷதாநி ப்ரயோஜயேத்| தாநி ச ஸர்வப்ரமேஹேஷு ஹரித்ராமித்யாதிநா ப்ரதர்ஶ்யந்தே|| ௫||
Adhikarana saMshamanAni (6) · Śloka 6
ப்ராதஃ ஸர்வப்ரமேஷு ஹரித்ராமதுநா யுக்தாமாமலகரஸேந பி பேத்|
அதவா ஸாலஸப்தபர்ணகுடஜகபித்தகம்பில்லக பிபீதகரோஹிதககுஸுமாநி தச்சூர்ணஂ வா க்ஷௌத்ரேண லிஹ்யாத்|
ஹரீதகீசூர்ணஂ வ|
பிபேத்வா த்ரிபலாமுஸ்தாதேவதாருஹரித்ரா க்வாதம்|
அஸநசித்ரகத்ரிபலாதார்வீகலிங்ககாநாஂ வா ஸக்ஷௌத்ரம்|
தத்வத் குடூச்யா வா ஸ்வரஸமாமலகாநாஂ வா||௬||
View original
प्रातः सर्वप्रमेषु हरिद्रामधुना युक्तामामलकरसेन पि बेत्|
अथवा सालसप्तपर्णकुटजकपित्थकम्पिल्लक बिभीतकरोहितककुसुमानि तच्चूर्णं वा क्षौद्रेण लिह्यात्|
हरीतकीचूर्णं व|
पिबेद्वा त्रिफलामुस्तादेवदारुहरिद्रा क्वाथम्|
असनचित्रकत्रिफलादार्वीकलिङ्गकानां वा सक्षौद्रम्|
तद्वत् गुडूच्या वा स्वरसमामलकानां वा||६||
ஹரித்ராஂ மாக்ஷிகயுக்தமாமலகரஸேந பிபேத்| ஸாலாதிகுஸுமாநி வா மதுயுக்தாந்யாமலகரஸேந பிபேத்| ஏஷாமேவ வா ஸாலாதிகுஸுமாநாஂ சூர்ணஂ மாக்ஷிகேண லிஹ்யாத்| த்ரிபலாதீநாஂ வா க்வாதஂ பிபேத்| அஸ-நாதீநாஂ வா க்வாதஂ ஸக்ஷௌத்ரஂ பிபேத்| குடூச்யாஃ ஸ்வரஸமாமலகாநாஂ வா ஸ்வரஸம்| தத்வதிதி ஸக்ஷௌத்ரம்|| ௬||
Adhikarana saMshamanAni (6) · Śloka 6
ப்ராதஃ ஸர்வப்ரமேஷு ஹரித்ராமதுநா யுக்தாமாமலகரஸேந பி பேத்|
அதவா ஸாலஸப்தபர்ணகுடஜகபித்தகம்பில்லக பிபீதகரோஹிதககுஸுமாநி தச்சூர்ணஂ வா க்ஷௌத்ரேண லிஹ்யாத்|
ஹரீதகீசூர்ணஂ வ|
பிபேத்வா த்ரிபலாமுஸ்தாதேவதாருஹரித்ரா க்வாதம்|
அஸநசித்ரகத்ரிபலாதார்வீகலிங்ககாநாஂ வா ஸக்ஷௌத்ரம்|
தத்வத் குடூச்யா வா ஸ்வரஸமாமலகாநாஂ வா||௬||
View original
प्रातः सर्वप्रमेषु हरिद्रामधुना युक्तामामलकरसेन पि बेत्|
अथवा सालसप्तपर्णकुटजकपित्थकम्पिल्लक बिभीतकरोहितककुसुमानि तच्चूर्णं वा क्षौद्रेण लिह्यात्|
हरीतकीचूर्णं व|
पिबेद्वा त्रिफलामुस्तादेवदारुहरिद्रा क्वाथम्|
असनचित्रकत्रिफलादार्वीकलिङ्गकानां वा सक्षौद्रम्|
तद्वत् गुडूच्या वा स्वरसमामलकानां वा||६||
ஹரித்ராஂ மாக்ஷிகயுக்தமாமலகரஸேந பிபேத்| ஸாலாதிகுஸுமாநி வா மதுயுக்தாந்யாமலகரஸேந பிபேத்| ஏஷாமேவ வா ஸாலாதிகுஸுமாநாஂ சூர்ணஂ மாக்ஷிகேண லிஹ்யாத்| த்ரிபலாதீநாஂ வா க்வாதஂ பிபேத்| அஸ-நாதீநாஂ வா க்வாதஂ ஸக்ஷௌத்ரஂ பிபேத்| குடூச்யாஃ ஸ்வரஸமாமலகாநாஂ வா ஸ்வரஸம்| தத்வதிதி ஸக்ஷௌத்ரம்|| ௬||
Adhikarana kaPameheShu visheShaH (7) · Śloka 7
விஶேஷதஸ்து கபமேஹேஷு கட்பலமுஸ்தாலோத்ராபயாநாஂ ஸமா க்ஷிகஂ கஷாயம்|
தகரவிடங்கத்விஹரித்ராணாஂ வா|
சந்தநா கருகுஷ்டதேவதாரூணாஂ வா|
பாடாக்நிமந்தசவிகாத்ரிபலாநாஂ வா|௭|
விஶேஷதஸ்து கபமேஹேஷு கட்பலமுஸ்தாலோத்ராபயாநாஂ ஸமா க்ஷிகஂ கஷாயம்|
தகரவிடங்கத்விஹரித்ராணாஂ வா|
சந்தநா கருகுஷ்டதேவதாரூணாஂ வா|
பாடாக்நிமந்தசவிகாத்ரிபலாநாஂ வா|௭|
View original
विशेषतस्तु कफमेहेषु कट्फलमुस्तालोध्राभयानां समा क्षिकं कषायम्|
तगरविडङ्गद्विहरिद्राणां वा|
चन्दना गरुकुष्ठदेवदारूणां वा|
पाठाग्निमन्थचविकात्रिफलानां वा|७|
विशेषतस्तु कफमेहेषु कट्फलमुस्तालोध्राभयानां समा क्षिकं कषायम्|
तगरविडङ्गद्विहरिद्राणां वा|
चन्दना गरुकुष्ठदेवदारूणां वा|
पाठाग्निमन्थचविकात्रिफलानां वा|७|
௦௦
Adhikarana pittameheShu (7) · Śloka 7
பித்தப்ரமேஹேஷு து லோத்ரஸேவ்யார்ஜுநசந்தநாநாம்|
நிம்பாமதா மலகபடோலீநாஂ வா|
ஶீரீஷஸர்ஜார்ஜுநகேஸராணாஂ வா|
பலிநீ கமலோத்பலகீஂஶுகாநாஂ வா|
குடஜோத்பலகட ங்கடேரீநாஂ வா||௭||
View original
पित्तप्रमेहेषु तु लोध्रसेव्यार्जुनचन्दनानाम्|
निम्बामृता मलकपटोलीनां वा|
शीरीषसर्जार्जुनकेसराणां वा|
फलिनी कमलोत्पलकींशुकानां वा|
कुटजोत्पलकट ङ्गटेरीनां वा||७||
கட்பலாதிகஷாயஂ ஸக்ஷௌத்ரஂ விஶேஷதஃ கபே| ஸர்வத்ர ஸர்வஸ்ய பத்யத்வாத்விஶேஷக்ரஹணம்| தகராதீநாஂ வா க்வாதஃ ஸமாக்ஷிகஃ| ஸுபோதம்| ஸர்வகஷாயேஷு மாக்ஷிகப்ரயோகஃ பித்தப்ரமேஹேஷு லோத்ரநிம்பஶிரீஷபலிநீகுடஜாதயஃ பஞ்சகஷாயாஃ|| ௭||
Adhikarana pittameheShu (7) · Śloka 7
பித்தப்ரமேஹேஷு து லோத்ரஸேவ்யார்ஜுநசந்தநாநாம்|
நிம்பாமதா மலகபடோலீநாஂ வா|
ஶீரீஷஸர்ஜார்ஜுநகேஸராணாஂ வா|
பலிநீ கமலோத்பலகீஂஶுகாநாஂ வா|
குடஜோத்பலகட ங்கடேரீநாஂ வா||௭||
View original
पित्तप्रमेहेषु तु लोध्रसेव्यार्जुनचन्दनानाम्|
निम्बामृता मलकपटोलीनां वा|
शीरीषसर्जार्जुनकेसराणां वा|
फलिनी कमलोत्पलकींशुकानां वा|
कुटजोत्पलकट ङ्गटेरीनां वा||७||
கட்பலாதிகஷாயஂ ஸக்ஷௌத்ரஂ விஶேஷதஃ கபே| ஸர்வத்ர ஸர்வஸ்ய பத்யத்வாத்விஶேஷக்ரஹணம்| தகராதீநாஂ வா க்வாதஃ ஸமாக்ஷிகஃ| ஸுபோதம்| ஸர்வகஷாயேஷு மாக்ஷிகப்ரயோகஃ பித்தப்ரமேஹேஷு லோத்ரநிம்பஶிரீஷபலிநீகுடஜாதயஃ பஞ்சகஷாயாஃ|| ௭||
Adhikarana tatrApi BedAnusAraM visheShaH (8) · Śloka 8
தேஷ்வபி ச விஶேஷேண பிபேதுதகமேஹாதிஷு க்ரமாத் கஷாயஂ பாரிஜாதஸ்ய வைஜயந்த்யாஃ ஸப்தச்சதஸ்யாரிஷ்டஸ்ய நிஶாயாஃ ககுபசந்தநயோஶ்சித்ரகஸ்ய பாடாஜோங்ககயோஃ கதிரஸ்ய த்ரிபலாரக்வதயோஶ்ச மதுயுதம்|
பிபேச்ச ஸிகதாமேஹே ஹிங்கு ப்ரவாலகைலாலவணாநி மத்யேந மூத்ரேண க்ஷாரோதகேந வா|
க்ஷாரமேஹாதிஷு த்ரிபலாயா அஸநாதேஃ ந்யக்ரோதாதேஃ ஶம்யா கஸ்ய சந்தநமஞ்ஜிஷ்டயோஃ குடூசீதிந்துகாஸ்திகாஶ்மர்யகர்ஜூ ராணாஂ ச மதுயுக்தம்|
ஶோணிதமேஹே மதயந்தீபத்ரகல்கஂ ச ஸக்ஷௌத்ரஂ ஶீதாம்புநா||௮||
View original
तेष्वपि च विशेषेण पिबेदुदकमेहादिषु क्रमात् कषायं पारिजातस्य वैजयन्त्याः सप्तच्छदस्यारिष्टस्य निशायाः ककुभचन्दनयोश्चित्रकस्य पाठाजोङ्गकयोः ख़दिरस्य त्रिफलारग्वधयोश्च मधुयुतम्|
पिबेच्च सिकतामेहे हिङ्गु प्रवालकैलालवणानि मद्येन मूत्रेण क्षारोदकेन वा|
क्षारमेहादिषु त्रिफलाया असनादेः न्यग्रोधादेः शम्या कस्य चन्दनमञ्जिष्ठयोः गुडूचीतिन्दुकास्थिकाश्मर्यख़र्जू राणां च मधुयुक्तम्|
शोणितमेहे मदयन्तीपत्रकल्कं च सक्षौद्रं शीताम्बुना||८||
தேஷ்வித்யநந்தரோக்தேஷு கபபித்தப்ரமேஹேஷு ஸாமாந்யேநோக்தஃ| உதகமேஹாதிஷு விஶேஷேணோச்யதே| உதகமேஹே பாரிஜாதஸ்ய கஷாயஃ இக்ஷுமேஹே வைஜயந்த்யாஃ| வைஜயந்த்யக்நிமந்தஃ ஸாந்த்ரே ஸப்தச்சாதஸ்ய| ஸுராமேஹே நிம்பஸ்ய| பிஷ்டே ஹரித்ராயாஃ ஶுக்ரமேஹே ககுபசந்தநயோஃ ஸிகதாமேஹே சித்ரகஸ்ய| ஶீதமேஹே பாடாஜோங்ககயோஃ| ஶநைர்மேஹே கதிரஸ்ய| லாலாமேஹே த்ரிபலாரக்வதயோரிதி க்ரமார்தஃ| ஸர்வ ஏவ கஷாயா மாக்ஷிகயுக்தாஃ| ஸிகதாமேஹே ஹிங்க்வாதீந்யபி மத்யாதீநாமந்யதமேந| க்ஷாரமேஹே த்ரிபலாயாஃ கஷாயஃ| காலமேஹே அஸநாதேஃ| நீலமேஹே ந்யக்ரோதாதேஃ| ஹாரித்ரமேஹே ஶாம்யாகஸ்ய| மஞ்ஜிஷ்டாமேஹே சந்தநமஞ்ஜிஷ்டயோஃ| ஶோணிதமேஹே ஶம்யாகஸ்ய குதூச்யாதீநாம்| ஶோணிதமேஹே மதயந்தீகல்கமபி ஸக்ஷௌத்ரஂ ஶீதோதகேந|| ௮||
Adhikarana tatrApi BedAnusAraM visheShaH (8) · Śloka 8
தேஷ்வபி ச விஶேஷேண பிபேதுதகமேஹாதிஷு க்ரமாத் கஷாயஂ பாரிஜாதஸ்ய வைஜயந்த்யாஃ ஸப்தச்சதஸ்யாரிஷ்டஸ்ய நிஶாயாஃ ககுபசந்தநயோஶ்சித்ரகஸ்ய பாடாஜோங்ககயோஃ கதிரஸ்ய த்ரிபலாரக்வதயோஶ்ச மதுயுதம்|
பிபேச்ச ஸிகதாமேஹே ஹிங்கு ப்ரவாலகைலாலவணாநி மத்யேந மூத்ரேண க்ஷாரோதகேந வா|
க்ஷாரமேஹாதிஷு த்ரிபலாயா அஸநாதேஃ ந்யக்ரோதாதேஃ ஶம்யா கஸ்ய சந்தநமஞ்ஜிஷ்டயோஃ குடூசீதிந்துகாஸ்திகாஶ்மர்யகர்ஜூ ராணாஂ ச மதுயுக்தம்|
ஶோணிதமேஹே மதயந்தீபத்ரகல்கஂ ச ஸக்ஷௌத்ரஂ ஶீதாம்புநா||௮||
View original
तेष्वपि च विशेषेण पिबेदुदकमेहादिषु क्रमात् कषायं पारिजातस्य वैजयन्त्याः सप्तच्छदस्यारिष्टस्य निशायाः ककुभचन्दनयोश्चित्रकस्य पाठाजोङ्गकयोः खदिरस्य त्रिफलारग्वधयोश्च मधुयुतम्|
पिबेच्च सिकतामेहे हिङ्गु प्रवालकैलालवणानि मद्येन मूत्रेण क्षारोदकेन वा|
क्षारमेहादिषु त्रिफलाया असनादेः न्यग्रोधादेः शम्या कस्य चन्दनमञ्जिष्ठयोः गुडूचीतिन्दुकास्थिकाश्मर्यखर्जू राणां च मधुयुक्तम्|
शोणितमेहे मदयन्तीपत्रकल्कं च सक्षौद्रं शीताम्बुना||८||
தேஷ்வித்யநந்தரோக்தேஷு கபபித்தப்ரமேஹேஷு ஸாமாந்யேநோக்தஃ| உதகமேஹாதிஷு விஶேஷேணோச்யதே| உதகமேஹே பாரிஜாதஸ்ய கஷாயஃ இக்ஷுமேஹே வைஜயந்த்யாஃ| வைஜயந்த்யக்நிமந்தஃ ஸாந்த்ரே ஸப்தச்சாதஸ்ய| ஸுராமேஹே நிம்பஸ்ய| பிஷ்டே ஹரித்ராயாஃ ஶுக்ரமேஹே ககுபசந்தநயோஃ ஸிகதாமேஹே சித்ரகஸ்ய| ஶீதமேஹே பாடாஜோங்ககயோஃ| ஶநைர்மேஹே கதிரஸ்ய| லாலாமேஹே த்ரிபலாரக்வதயோரிதி க்ரமார்தஃ| ஸர்வ ஏவ கஷாயா மாக்ஷிகயுக்தாஃ| ஸிகதாமேஹே ஹிங்க்வாதீந்யபி மத்யாதீநாமந்யதமேந| க்ஷாரமேஹே த்ரிபலாயாஃ கஷாயஃ| காலமேஹே அஸநாதேஃ| நீலமேஹே ந்யக்ரோதாதேஃ| ஹாரித்ரமேஹே ஶாம்யாகஸ்ய| மஞ்ஜிஷ்டாமேஹே சந்தநமஞ்ஜிஷ்டயோஃ| ஶோணிதமேஹே ஶம்யாகஸ்ய குதூச்யாதீநாம்| ஶோணிதமேஹே மதயந்தீகல்கமபி ஸக்ஷௌத்ரஂ ஶீதோதகேந|| ௮||
Adhikarana vAtajeShu kaShAyanirdreshaH (9) · Śloka 9
வாதஜேஷ்வபி யாபநார்தஂ கபபித்தோல்பணேஷு பிபேத்கஷாயம்|
தத்ர வஸாமேஹேऽக்நிமந்தஸ்ய|
மஜ்ஜமேஹேऽமதாசித்ரகயோஃ குஷ்ட-குடஜபாடாகடுரோஹிணீகல்கமிஶ்ரம்|
ஹஸ்திமேஹே ஹஸ்திஸூகரகரோஷ்ட்ராஸ்திக்ஷாரம்|
மதுமேஹே கதரகதிர புரகஷாயம்||௯||
View original
वातजेष्वपि यापनार्थं कफपित्तोल्बणेषु पिबेत्कषायम्|
तत्र वसामेहेऽग्निमन्थस्य|
मज्जमेहेऽमृताचित्रकयोः कुष्ठ-कुटजपाठाकटुरोहिणीकल्कमिश्रम्|
हस्तिमेहे हस्तिसूकरख़रोष्ट्रास्थिक्षारम्|
मधुमेहे कदरख़दिर पुरकषायम्||९||
வாதப்ரமேஹேஷு கபபித்தோல்பணேஷு சாஸாத்யத்வேऽபி யாபநார்தஂ கஷாயஂ பிபேதேவ| ஸுபோதம்| ஹஸ்த்யாத்யஸ்திக்ஷாரஂ குடஜாதிகல்கமிஶ்ரிதம்| மதுமேஹே கதராதிகஷாயம்|| ௯||
Adhikarana vAtajeShu kaShAyanirdreshaH (9) · Śloka 9
வாதஜேஷ்வபி யாபநார்தஂ கபபித்தோல்பணேஷு பிபேத்கஷாயம்|
தத்ர வஸாமேஹேऽக்நிமந்தஸ்ய|
மஜ்ஜமேஹேऽமதாசித்ரகயோஃ குஷ்ட-குடஜபாடாகடுரோஹிணீகல்கமிஶ்ரம்|
ஹஸ்திமேஹே ஹஸ்திஸூகரகரோஷ்ட்ராஸ்திக்ஷாரம்|
மதுமேஹே கதரகதிர புரகஷாயம்||௯||
View original
वातजेष्वपि यापनार्थं कफपित्तोल्बणेषु पिबेत्कषायम्|
तत्र वसामेहेऽग्निमन्थस्य|
मज्जमेहेऽमृताचित्रकयोः कुष्ठ-कुटजपाठाकटुरोहिणीकल्कमिश्रम्|
हस्तिमेहे हस्तिसूकरखरोष्ट्रास्थिक्षारम्|
मधुमेहे कदरखदिर पुरकषायम्||९||
வாதப்ரமேஹேஷு கபபித்தோல்பணேஷு சாஸாத்யத்வேऽபி யாபநார்தஂ கஷாயஂ பிபேதேவ| ஸுபோதம்| ஹஸ்த்யாத்யஸ்திக்ஷாரஂ குடஜாதிகல்கமிஶ்ரிதம்| மதுமேஹே கதராதிகஷாயம்|| ௯||
Adhikarana vAtajeshu snehaprayoga vikalpanA (10) · Śloka 10
கபாநுகதேஷு து வஸாதிமேஹேஷு யதாஸ்வகஷாயேண ஸாதிதாநி தைலாநி|
பித்தாநுகதேஷு ச கதாநி யமகஂ வா ப்ரயுஞ்ஜீத||௧௦||
View original
कफानुगतेषु तु वसादिमेहेषु यथास्वकषायेण साधितानि तैलानि|
पित्तानुगतेषु च ग़ृतानि यमकं वा प्रयुञ्जीत||१०||
ஏதேந ஶேஷேஷ்வபி மேஹேஷு ஸ்நேஹவிகல்ப உக்தோ வேதிதவ்யஃ| ததா கஷாயஸஂபக்தைஃ ஸ்நேஹைஃ கபபித்தமூத்ரமேதஸாமநிலஸ்ய சோபஶமோ பவதி| வஸாமேஹாதீநாஂ சதுர்ணாஂ வாதோத்பவாநாஂ கபாநுகதத்வே ஸதி ஸ்வைஃ ஸ்வைஃ கஶாயௌஷதைஃ ஸித்தாநி தைலாநி ஶஸ்யந்தே| பித்தாநுகதத்வே தைரேவ கதாநி| யமகஂ வா ப்ரகதத்வாத் கததைலாப்யாம்| ஏதேந கஷாயௌஷதஸ்நேஹஸாதநேந ஶேஷேஷ்வபி கபமேஹேஷு ச கஷாயௌஷதைஃ ஸ்நேஹவிகல்ப உக்த இதி வேதிதவ்யஃ| ததா ப்ரமேஹிணே கஷாயேண ஸஹ ப்ரயுக்தைஃ ஸஹ கபாதீநாமநிலஸ்ய சோபஶமோ பவதி| கஷாயஶப்தஃ க்வாதாதிகல்பநாவாசகஃ|| ௧௦||
Adhikarana vAtajeshu snehaprayoga vikalpanA (10) · Śloka 10
கபாநுகதேஷு து வஸாதிமேஹேஷு யதாஸ்வகஷாயேண ஸாதிதாநி தைலாநி|
பித்தாநுகதேஷு ச கதாநி யமகஂ வா ப்ரயுஞ்ஜீத||௧௦||
View original
कफानुगतेषु तु वसादिमेहेषु यथास्वकषायेण साधितानि तैलानि|
पित्तानुगतेषु च घृतानि यमकं वा प्रयुञ्जीत||१०||
ஏதேந ஶேஷேஷ்வபி மேஹேஷு ஸ்நேஹவிகல்ப உக்தோ வேதிதவ்யஃ| ததா கஷாயஸஂபக்தைஃ ஸ்நேஹைஃ கபபித்தமூத்ரமேதஸாமநிலஸ்ய சோபஶமோ பவதி| வஸாமேஹாதீநாஂ சதுர்ணாஂ வாதோத்பவாநாஂ கபாநுகதத்வே ஸதி ஸ்வைஃ ஸ்வைஃ கஶாயௌஷதைஃ ஸித்தாநி தைலாநி ஶஸ்யந்தே| பித்தாநுகதத்வே தைரேவ கதாநி| யமகஂ வா ப்ரகதத்வாத் கததைலாப்யாம்| ஏதேந கஷாயௌஷதஸ்நேஹஸாதநேந ஶேஷேஷ்வபி கபமேஹேஷு ச கஷாயௌஷதைஃ ஸ்நேஹவிகல்ப உக்த இதி வேதிதவ்யஃ| ததா ப்ரமேஹிணே கஷாயேண ஸஹ ப்ரயுக்தைஃ ஸஹ கபாதீநாமநிலஸ்ய சோபஶமோ பவதி| கஷாயஶப்தஃ க்வாதாதிகல்பநாவாசகஃ|| ௧௦||
Adhikarana trikaNTakAdisnehaH sarvamehaGnaH (11) · Śloka 11
த்ரிகண்டகாதிவிஷாபல்லாதகலோத்ரவசாபிசுமந்தகநநிஶா ஜமோதார்ஜுநாஶ்மந்தகபடோலஸோமவல்கமஞ்ஜிஷ்டாபத்மகசந்த நாகருபிஶ்ச ஸ்நேஹோ விபக்வஃ ஸர்வமேஹக்நஃ||௧௧||
View original
त्रिकण्टकातिविषाभल्लातकलोध्रवचापिचुमन्दग़ननिशा जमोदार्जुनाश्मन्तकपटोलसोमवल्कमञ्जिष्ठापद्मकचन्द नागरुभिश्च स्नेहो विपक्वः सर्वमेहग़्नः||११||
த்ரிகண்டகாதிபிஃ ஸ்நேஹாச்சதுர்தாஂஶைர்ஜலேந ச ஸ்நேஹஸமேந ஸ்நேஹோ விபக்வஃ ஸர்வமேஹக்நஃ| ஸாமாந்யோக்தஂ கபாநுகதத்வே தைலஂ பித்தாநுகத்வே கதஂ மிஶ்ரகோ வேதி வேதிதவ்யம்|| ௧௧||
Adhikarana trikaNTakAdisnehaH sarvamehaGnaH (11) · Śloka 11
த்ரிகண்டகாதிவிஷாபல்லாதகலோத்ரவசாபிசுமந்தகநநிஶா ஜமோதார்ஜுநாஶ்மந்தகபடோலஸோமவல்கமஞ்ஜிஷ்டாபத்மகசந்த நாகருபிஶ்ச ஸ்நேஹோ விபக்வஃ ஸர்வமேஹக்நஃ||௧௧||
View original
त्रिकण्टकातिविषाभल्लातकलोध्रवचापिचुमन्दघननिशा जमोदार्जुनाश्मन्तकपटोलसोमवल्कमञ्जिष्ठापद्मकचन्द नागरुभिश्च स्नेहो विपक्वः सर्वमेहघ्नः||११||
த்ரிகண்டகாதிபிஃ ஸ்நேஹாச்சதுர்தாஂஶைர்ஜலேந ச ஸ்நேஹஸமேந ஸ்நேஹோ விபக்வஃ ஸர்வமேஹக்நஃ| ஸாமாந்யோக்தஂ கபாநுகதத்வே தைலஂ பித்தாநுகத்வே கதஂ மிஶ்ரகோ வேதி வேதிதவ்யம்|| ௧௧||
Adhikarana dhAnvantaraM GRutam (12) · Śloka 12
தஶமூலஹரீதகீதேவதாருஷ்கரஞ்ஜத்வயத்விவர்ஷாபூதந்தீபக தம்பபல்லாதகஶடீபுஷ்கரமூலார்கமூலஸ்நுஹீமூலவரணமூ லபிப்பலீமூலாநி ப்ரத்யேகஶோ தஶபலோந்மிதாநி யவகோல குலத்தப்ரஸ்தத்ரயஂ சாஷ்டகுணேऽம்பஸி ஸாதயித்வா பாதஶேஷஂ கஷாயமவதாரயேத்|
தேந வசாவிடங்ககம்பில்லகபல்லா தகபார்ங்கீரோஹிஷசவிகாபிப்பலீத்வயத்ரிவந்நிசுலவிஶ்வ பேஷஜப்ரதீவாபஂ கதப்ரஸ்தஂ விபசேத்|
ஏதத்தாந்வந்தரஂ ஸர்பிஃ ஸர்வமேஹபிடகாகுஷ்டவிஷஶோபார்ஶோகுல்மவித்ரதிப்லீஹஜ டரஶ்வாஸகாஸவர்த்மபாண்டுரோகவாதஶோணிதோந்மாதாபஸ்மா ரஹரம்||௧௨||
View original
दशमूलहरीतकीदेवदारुष्करञ्जद्वयद्विवर्षाभूदन्तीभक दम्बभल्लातकशठीपुष्करमूलार्कमूलस्नुहीमूलवरणमू लपिप्पलीमूलानि प्रत्येकशो दशपलोन्मितानि यवकोल कुलत्थप्रस्थत्रयं चाष्टगुणेऽम्भसि साधयित्वा पादशेषं कषायमवतारयेत्|
तेन वचाविडङ्गकम्पिल्लकभल्ला तकभार्ङ्गीरोहिषचविकापिप्पलीद्वयत्रिवृन्निचुलविश्व भेषजप्रतीवापं ग़ृतप्रस्थं विपचेत्|
एतद्धान्वन्तरं सर्पिः सर्वमेहपिटकाकुष्ठविषशोफार्शोगुल्मविद्रधिप्लीहज ठरश्वासकासवर्ध्मपाण्डुरोगवातशोणितोन्मादापस्मा रहरम्||१२||
தஶமூலேத்யாதிநா தாந்வந்தரஂ ஸர்பிஃ| தஶமூலாநாஂ ஸஂயுக்தாநாஂ தஶபலம்| தஶமூலஸ்யைகத்வாத் ப்ரத்யேகமித்யுக்தம்| கரஞ்ஜத்வயஂ கஷ்ணஶ்வேதபேதேந| வர்ஷாப்வௌ புநர்நவே| பூகதம்பகோ யவாநீ கௌண்டிந்யகஶ்ச| யவாதீநாஂ மிஶ்ரீபூதாநாஂ ப்ரஸ்தத்ரயம்| ப்ரத்யேகஂ து ஷோடஶபலஂ ஶுஷ்கத்ரவ்யத்வாத் ப்ரஸ்தஃ| ஸர்வஸ்மாதேகீகதாதஷ்டகுணாதம்பஸஃ பாதஶேஷஂ க்வாதஂ கஹ்ணீயாத்| வசாதீநி கர்பே| கம்பில்லகோ ரஞ்ஜநகோ ரேவகோ ரக்தசூர்ணகஃ| ரோஹிஷஃ ப்லீஹாபஹஃ|| ௧௨||
Adhikarana dhAnvantaraM GRutam (12) · Śloka 12
தஶமூலஹரீதகீதேவதாருஷ்கரஞ்ஜத்வயத்விவர்ஷாபூதந்தீபக தம்பபல்லாதகஶடீபுஷ்கரமூலார்கமூலஸ்நுஹீமூலவரணமூ லபிப்பலீமூலாநி ப்ரத்யேகஶோ தஶபலோந்மிதாநி யவகோல குலத்தப்ரஸ்தத்ரயஂ சாஷ்டகுணேऽம்பஸி ஸாதயித்வா பாதஶேஷஂ கஷாயமவதாரயேத்|
தேந வசாவிடங்ககம்பில்லகபல்லா தகபார்ங்கீரோஹிஷசவிகாபிப்பலீத்வயத்ரிவந்நிசுலவிஶ்வ பேஷஜப்ரதீவாபஂ கதப்ரஸ்தஂ விபசேத்|
ஏதத்தாந்வந்தரஂ ஸர்பிஃ ஸர்வமேஹபிடகாகுஷ்டவிஷஶோபார்ஶோகுல்மவித்ரதிப்லீஹஜ டரஶ்வாஸகாஸவர்த்மபாண்டுரோகவாதஶோணிதோந்மாதாபஸ்மா ரஹரம்||௧௨||
View original
दशमूलहरीतकीदेवदारुष्करञ्जद्वयद्विवर्षाभूदन्तीभक दम्बभल्लातकशठीपुष्करमूलार्कमूलस्नुहीमूलवरणमू लपिप्पलीमूलानि प्रत्येकशो दशपलोन्मितानि यवकोल कुलत्थप्रस्थत्रयं चाष्टगुणेऽम्भसि साधयित्वा पादशेषं कषायमवतारयेत्|
तेन वचाविडङ्गकम्पिल्लकभल्ला तकभार्ङ्गीरोहिषचविकापिप्पलीद्वयत्रिवृन्निचुलविश्व भेषजप्रतीवापं घृतप्रस्थं विपचेत्|
एतद्धान्वन्तरं सर्पिः सर्वमेहपिटकाकुष्ठविषशोफार्शोगुल्मविद्रधिप्लीहज ठरश्वासकासवर्ध्मपाण्डुरोगवातशोणितोन्मादापस्मा रहरम्||१२||
தஶமூலேத்யாதிநா தாந்வந்தரஂ ஸர்பிஃ| தஶமூலாநாஂ ஸஂயுக்தாநாஂ தஶபலம்| தஶமூலஸ்யைகத்வாத் ப்ரத்யேகமித்யுக்தம்| கரஞ்ஜத்வயஂ கஷ்ணஶ்வேதபேதேந| வர்ஷாப்வௌ புநர்நவே| பூகதம்பகோ யவாநீ கௌண்டிந்யகஶ்ச| யவாதீநாஂ மிஶ்ரீபூதாநாஂ ப்ரஸ்தத்ரயம்| ப்ரத்யேகஂ து ஷோடஶபலஂ ஶுஷ்கத்ரவ்யத்வாத் ப்ரஸ்தஃ| ஸர்வஸ்மாதேகீகதாதஷ்டகுணாதம்பஸஃ பாதஶேஷஂ க்வாதஂ கஹ்ணீயாத்| வசாதீநி கர்பே| கம்பில்லகோ ரஞ்ஜநகோ ரேவகோ ரக்தசூர்ணகஃ| ரோஹிஷஃ ப்லீஹாபஹஃ|| ௧௨||
Adhikarana AhAravisheShaH (13) · Śloka 13
ஆஹாரஞ்ச யவவிகதிப்ராயஂ மத்வாமலகோபேதமாஹாரயேத்|
யதாயதஂ ப்ரமேஹக்நௌஷதநிர்யூஹைஃ ஸுபஹுஶோ யவாந் பவயித்வா ஸக்துமந்தாபூபதாநாலாஜவாட்யாதீந் விவிதாஂஶ்ச லகூந் பாக்ஷ்யாநுபகல்பயேத்|
தத்வச்ச கோதூமாந்|
கவாஶ்வகரஜடர ஸ்திதைஶ்ச ததா ஶாலிஷஷ்டிகதணதாந்யாநி முத்காதயஸ்தி க்தாநி ஶாகாநி ஜாங்கலாநி ச பிஶிதாநி ஶூல்யாநி பரிஶுஷ்காணி ப்ரதிக்தாநி பஷ்டசணகோபதஂஶாநி விவிதா ஸவாநுபாநாந்யுபயுஞ்ஜீத||௧௩||
View original
आहारञ्च यवविकृतिप्रायं मध्वामलकोपेतमाहारयेत्|
यथायथं प्रमेहग़्नौषधनिर्यूहैः सुबहुशो यवान् भवयित्वा सक्तुमन्थापूपधानालाजवाट्यादीन् विविधांश्च लग़ून् भाक्ष्यानुपकल्पयेत्|
तद्वच्च गोधूमान्|
गवाश्वख़रजठर स्थितैश्च तथा शालिषष्टिकतृणधान्यानि मुद्गादयस्ति क्तानि शाकानि जाङ्गलानि च पिशितानि शूल्यानि परिशुष्काणि प्रदिग्धानि भृष्टचणकोपदंशानि विविधा सवानुपानान्युपयुञ्जीत||१३||
ஸர்வஶ்ச மேஹீ யவவிகாரபூயிஷ்டஂ மாக்ஷிகாமலகயுக்தஂ போஜநமாஹாரயேத் மேஹேஷு யதாஸ்வௌஷதக்வாதபவிதாந் யவாந் ஸக்த்வாதிஷு நாநாப்ரகாரேஷு ச பக்ஷ்யேஷூபகல்பயேத்| கவாதிஜடரமத்யுஷிதைர்யவைஸ்தத்விஷ்டாதஶ்ச கஹீதைர்வஂஶயவைர்வா ஸக்த்வாதீந் கல்பயேத்| யவோ ஹீத்யாதி ஸுபோதம்| ததா ஶால்யாதிகமப்யுபயுஞ்ஜீத| ஶூல்யாதிகஂ ஜாங்கலமாஂஸவிஶேஷணம்| ப்ரதிக்தமுபதேஹஸித்தம்| பஷ்டசணகாத்யுபதஂஶோ யேஷாமாஸவாநுபாநாநாம்|| ௧௩||
Adhikarana AhAravisheShaH (13) · Śloka 13
ஆஹாரஞ்ச யவவிகதிப்ராயஂ மத்வாமலகோபேதமாஹாரயேத்|
யதாயதஂ ப்ரமேஹக்நௌஷதநிர்யூஹைஃ ஸுபஹுஶோ யவாந் பவயித்வா ஸக்துமந்தாபூபதாநாலாஜவாட்யாதீந் விவிதாஂஶ்ச லகூந் பக்ஷ்யாநுபகல்பயேத்|
தத்வச்ச கோதூமாந்|
கவாஶ்வகரஜடர ஸ்திதைஶ்ச ததா ஶாலிஷஷ்டிகதணதாந்யாநி முத்காதயஸ்தி க்தாநி ஶாகாநி ஜாங்கலாநி ச பிஶிதாநி ஶூல்யாநி பரிஶுஷ்காணி ப்ரதிக்தாநி பஷ்டசணகோபதஂஶாநி விவிதா ஸவாநுபாநாந்யுபயுஞ்ஜீத||௧௩||
View original
आहारञ्च यवविकृतिप्रायं मध्वामलकोपेतमाहारयेत्|
यथायथं प्रमेहघ्नौषधनिर्यूहैः सुबहुशो यवान् भवयित्वा सक्तुमन्थापूपधानालाजवाट्यादीन् विविधांश्च लघून् भक्ष्यानुपकल्पयेत्|
तद्वच्च गोधूमान्|
गवाश्वखरजठर स्थितैश्च तथा शालिषष्टिकतृणधान्यानि मुद्गादयस्ति क्तानि शाकानि जाङ्गलानि च पिशितानि शूल्यानि परिशुष्काणि प्रदिग्धानि भृष्टचणकोपदंशानि विविधा सवानुपानान्युपयुञ्जीत||१३||
ஸர்வஶ்ச மேஹீ யவவிகாரபூயிஷ்டஂ மாக்ஷிகாமலகயுக்தஂ போஜநமாஹாரயேத் மேஹேஷு யதாஸ்வௌஷதக்வாதபவிதாந் யவாந் ஸக்த்வாதிஷு நாநாப்ரகாரேஷு ச பக்ஷ்யேஷூபகல்பயேத்| கவாதிஜடரமத்யுஷிதைர்யவைஸ்தத்விஷ்டாதஶ்ச கஹீதைர்வஂஶயவைர்வா ஸக்த்வாதீந் கல்பயேத்| யவோ ஹீத்யாதி ஸுபோதம்| ததா ஶால்யாதிகமப்யுபயுஞ்ஜீத| ஶூல்யாதிகஂ ஜாங்கலமாஂஸவிஶேஷணம்| ப்ரதிக்தமுபதேஹஸித்தம்| பஷ்டசணகாத்யுபதஂஶோ யேஷாமாஸவாநுபாநாநாம்|| ௧௩||
Adhikarana lodhrAsavaH (14) · Śloka 14
லோத்ரமூர்வாஶடீவிடங்கத்ரிபலாபுஷ்கரமூலசாதுர்ஜாதக்ரமுகச விகாயவாநீஶ்யாமாபார்ங்கீத்விவிஶாலாபூநிம்பதரசித்ர கபிப்பலீமூலகடுரோஹிணீகுஷ்டபாடேந்த்ரயவாதிவிஷாப்லவ நகமரிசாநி கர்ஷாஂஶாந்யபாஂ கலஶேऽதிஶத்ய துர்யஶேஷே ரஸே பூதே ஜதுஶதபுராணகதபாஜநஸ்தேऽர்தபாகேந மது நிதாய பக்ஷமுபேக்ஷிதோऽயம் லோத்ராஸவஃ ஸர்வப்ரமேஹகுஷ்டகிலாஸஸ்தௌ ல்யாரோசககமிபாண்டுஶோபர்ஶோக்ரஹணீதோஷாந்நிஹந்தி||௧௪||
View original
लोध्रमूर्वाशठीविडङ्गत्रिफलापुष्करमूलचातुर्जातक्रमुकच विकायवानीश्यामाभार्ङ्गीद्विविशालाभूनिम्बतरचित्र कपिप्पलीमूलकटुरोहिणीकुष्ठपाठेन्द्रयवातिविषाप्लव नख़मरिचानि कर्षांशान्यपां कलशेऽधिशृत्य तुर्यशेषे रसे पूते जतुशृतपुराणग़ृतभाजनस्थेऽर्धभागेन मधु निधाय पक्षमुपेक्षितोऽयम् लोध्रासवः सर्वप्रमेहकुष्ठकिलासस्थौ ल्यारोचककृमिपाण्डुशोफर्शोग्रहणीदोषान्निहन्ति||१४||
லோத்ராஸவஃ ஸுபோத| க்ரமுகஃ பட்டிகாலோத்ரஃ ப்லவஂ பரிபேலவம்| கலஶோ த்வாதஶாதிகாநி பஞ்ச பலஶதாநி பவந்தி| துர்யாஂஶஶ்சதுர்தபாகஶேஷஃ| தஸ்யார்தபாகஶ்சதுஷ்ஷஷ்டிபலாநி த்வௌ ப்ரஸ்தௌ பவதஃ||௧௪||
Adhikarana lodhrAsavaH (14) · Śloka 14
லோத்ரமூர்வாஶடீவிடங்கத்ரிபலாபுஷ்கரமூலசாதுர்ஜாதக்ரமுகச விகாயவாநீஶ்யாமாபார்ங்கீத்விவிஶாலாபூநிம்பதரசித்ர கபிப்பலீமூலகடுரோஹிணீகுஷ்டபாடேந்த்ரயவாதிவிஷாப்லவ நகமரிசாநி கர்ஷாஂஶாந்யபாஂ கலஶேऽதிஶத்ய துர்யஶேஷே ரஸே பூதே ஜதுஶதபுராணகதபாஜநஸ்தேऽர்தபாகேந மது நிதாய பக்ஷமுபேக்ஷிதோऽயம் லோத்ராஸவஃ ஸர்வப்ரமேஹகுஷ்டகிலாஸஸ்தௌ ல்யாரோசககமிபாண்டுஶோபர்ஶோக்ரஹணீதோஷாந்நிஹந்தி||௧௪||
View original
लोध्रमूर्वाशठीविडङ्गत्रिफलापुष्करमूलचातुर्जातक्रमुकच विकायवानीश्यामाभार्ङ्गीद्विविशालाभूनिम्बतरचित्र कपिप्पलीमूलकटुरोहिणीकुष्ठपाठेन्द्रयवातिविषाप्लव नखमरिचानि कर्षांशान्यपां कलशेऽधिशृत्य तुर्यशेषे रसे पूते जतुशृतपुराणघृतभाजनस्थेऽर्धभागेन मधु निधाय पक्षमुपेक्षितोऽयम् लोध्रासवः सर्वप्रमेहकुष्ठकिलासस्थौ ल्यारोचककृमिपाण्डुशोफर्शोग्रहणीदोषान्निहन्ति||१४||
லோத்ராஸவஃ ஸுபோத| க்ரமுகஃ பட்டிகாலோத்ரஃ ப்லவஂ பரிபேலவம்| கலஶோ த்வாதஶாதிகாநி பஞ்ச பலஶதாநி பவந்தி| துர்யாஂஶஶ்சதுர்தபாகஶேஷஃ| தஸ்யார்தபாகஶ்சதுஷ்ஷஷ்டிபலாநி த்வௌ ப்ரஸ்தௌ பவதஃ||௧௪||
Adhikarana dashamUlAriShTaH (15) · Śloka 15
தஶமூலதந்தீத்ரிவச்ச்யாமாஶ்ரேயஸீசித்ரகபுநர்நவஸதாய வைகைஷிகாகண்டீரகுடூசீநாம் பதக்பஞ்சவிஂஶதிபலாந் பாகாஂ ஸ்த்ரிபலாடகஂ ச ஸலிலத்ரோணைர்தஶபிஃ பாதஶேஷஂ நிர்யுஹ மவதாரயேத்|
தஸ்மிந் பூதஶீதே ஶுசிபாஜநஸ்தே புராணகுட துலாத்வயஂ கோமூத்ராடகமயோரஜோऽர்தாடகஂ மாகாதிகாப்ரஸ்தஂ குடஜார்ஜுநகுஷ்டக்ரிமிக்நவசாசித்ரகபலாநி ச த்வாதஶ ப்ரதீவாபஂ தத்வா மாஸஂ ஸ்தாபயேத்|
ஏஷ தஶமூலாரிஷ்டஃ ஸமாநஃ பூர்வேண||௧௫||
View original
दशमूलदन्तीत्रिवृच्छ्यामाश्रेयसीचित्रकपुनर्नवसधाय वैकैषिकागण्डीरगुडूचीनाम् पृथक्पञ्चविंशतिपलान् भागां स्त्रिफलाढकं च सलिलद्रोणैर्दशभिः पादशेषं निर्युह मवतारयेत्|
तस्मिन् पूतशीते शुचिभाजनस्थे पुराणगुड तुलाद्वयं गोमूत्राढकमयोरजोऽर्धाढकं मागाधिकाप्रस्थं कुटजार्जुनकुष्ठक्रिमिग़्नवचाचित्रकपलानि च द्वादश प्रतीवापं दत्वा मासं स्थापयेत्|
एष दशमूलारिष्टः समानः पूर्वेण||१५||
தஶமூலேத்யாதிநா தஶமூலாரிஷ்டஃ ஸுபோதஃ| ஶுஷ்கத்ரவ்யாணாஂ குடவாத்யார்த்ராத் த்ரவாச்சார்தமிதி ஸ்மர்தவ்யம்| ஶ்ரேயஸீ ஹஸ்திபிப்பலீ| ஏகைஷிகா அம்பஷ்டா| ஸைவ மயூரஶிகா| ஸைவபஹுமூலிகா|| ௧௫||
Adhikarana dashamUlAriShTaH (15) · Śloka 15
தஶமூலதந்தீத்ரிவச்ச்யாமாஶ்ரேயஸீசித்ரகபுநர்நவஸதாய வைகைஷிகாகண்டீரகுடூசீநாம் பதக்பஞ்சவிஂஶதிபலாந் பாகாஂ ஸ்த்ரிபலாடகஂ ச ஸலிலத்ரோணைர்தஶபிஃ பாதஶேஷஂ நிர்யுஹ மவதாரயேத்|
தஸ்மிந் பூதஶீதே ஶுசிபாஜநஸ்தே புராணகுட துலாத்வயஂ கோமூத்ராடகமயோரஜோऽர்தாடகஂ மாகாதிகாப்ரஸ்தஂ குடஜார்ஜுநகுஷ்டக்ரிமிக்நவசாசித்ரகபலாநி ச த்வாதஶ ப்ரதீவாபஂ தத்வா மாஸஂ ஸ்தாபயேத்|
ஏஷ தஶமூலாரிஷ்டஃ ஸமாநஃ பூர்வேண||௧௫||
View original
दशमूलदन्तीत्रिवृच्छ्यामाश्रेयसीचित्रकपुनर्नवसधाय वैकैषिकागण्डीरगुडूचीनाम् पृथक्पञ्चविंशतिपलान् भागां स्त्रिफलाढकं च सलिलद्रोणैर्दशभिः पादशेषं निर्युह मवतारयेत्|
तस्मिन् पूतशीते शुचिभाजनस्थे पुराणगुड तुलाद्वयं गोमूत्राढकमयोरजोऽर्धाढकं मागाधिकाप्रस्थं कुटजार्जुनकुष्ठक्रिमिघ्नवचाचित्रकपलानि च द्वादश प्रतीवापं दत्वा मासं स्थापयेत्|
एष दशमूलारिष्टः समानः पूर्वेण||१५||
தஶமூலேத்யாதிநா தஶமூலாரிஷ்டஃ ஸுபோதஃ| ஶுஷ்கத்ரவ்யாணாஂ குடவாத்யார்த்ராத் த்ரவாச்சார்தமிதி ஸ்மர்தவ்யம்| ஶ்ரேயஸீ ஹஸ்திபிப்பலீ| ஏகைஷிகா அம்பஷ்டா| ஸைவ மயூரஶிகா| ஸைவபஹுமூலிகா|| ௧௫||
Adhikarana lohAriShTaH (16) · Śloka 16
அஸநாதித்ரவ்யாணி பதக்விஂஶதிபலாந்யம்பஸாஂ கடாஷ்டகேந க்வாதயேத்|
சதுர்தஸ்திதஞ்ச பரிஸ்ருதஂ ஸுஶீதஂ குடபலஶத த்வயேந மத்வர்தாடகேந ச பதக்பலாஂஶேந வத்ஸகாதிநா ஸஂயோ ஜ்ய ஸக்ஷௌத்ரேண பிப்பலீசூர்ணேநாந்தஃப்ரலிப்தே ஜதுஸதே கத கும்பே ஆவாப்ய யவபல்லே நிதாபயேத்|
தத்ர ச தநூநி கதிராங்காரப்ரதப்தாநி தீக்ஷ்ணலோஹபத்ராணி பஹுஶோ நிமஜ்ஜ்யே தாலோஹவிலயநாத்|
த்ரீஂஶ்சதுரோ வா மாஸாநயஂ விததோ லோஹா ரிஷ்டஃ பூர்வஸ்மாததிககுணஃ|
ஸீதுமதுமாதவாநபி ச நிக தாந் பிபேத்||௧௬||
View original
असनादिद्रव्याणि पृथग्विंशतिपलान्यम्भसां ग़टाष्टकेन क्वाथयेत्|
चतुर्थस्थितञ्च परिस्रुतं सुशीतं गुडपलशत द्वयेन मध्वर्धाढकेन च पृथक्पलांशेन वत्सकादिना संयो ज्य सक्षौद्रेण पिप्पलीचूर्णेनान्तःप्रलिप्ते जतुसृते ग़ृत कुम्भे आवाप्य यवपल्ले निधापयेत्|
तत्र च तनूनि ख़दिराङ्गारप्रतप्तानि तीक्ष्णलोहपत्राणि बहुशो निमज्ज्ये दालोहविलयनात्|
त्रींश्चतुरो वा मासानयं विधृतो लोहा रिष्टः पूर्वस्मादधिकगुणः|
सीधुमधुमाधवानपि च निग दान् पिबेत्||१६||
அஸநாதிகணத்ரவ்யாணி பதக்விஂஶதிபலாந்யேகீகத்ய க்வாதயேத்| வத்ஸகாதிகணத்ரவ்யாணி பலாஂஶாநி சூர்ணிதாநி தத்வா கடே பிப்பலீமூலேநாந்தர்லிப்தே ஸ்தாபயேத்| ஸுபோதம்| நிகதமதுஷ்டம்|| ௧௬||
Adhikarana lohAriShTaH (16) · Śloka 16
அஸநாதித்ரவ்யாணி பதக்விஂஶதிபலாந்யம்பஸாஂ கடாஷ்டகேந க்வாதயேத்|
சதுர்தஸ்திதஞ்ச பரிஸ்ருதஂ ஸுஶீதஂ குடபலஶத த்வயேந மத்வர்தாடகேந ச பதக்பலாஂஶேந வத்ஸகாதிநா ஸஂயோ ஜ்ய ஸக்ஷௌத்ரேண பிப்பலீசூர்ணேநாந்தஃப்ரலிப்தே ஜதுஸதே கத கும்பே ஆவாப்ய யவபல்லே நிதாபயேத்|
தத்ர ச தநூநி கதிராங்காரப்ரதப்தாநி தீக்ஷ்ணலோஹபத்ராணி பஹுஶோ நிமஜ்ஜ்யே தாலோஹவிலயநாத்|
த்ரீஂஶ்சதுரோ வா மாஸாநயஂ விததோ லோஹா ரிஷ்டஃ பூர்வஸ்மாததிககுணஃ|
ஸீதுமதுமாதவாநபி ச நிக தாந் பிபேத்||௧௬||
View original
असनादिद्रव्याणि पृथग्विंशतिपलान्यम्भसां घटाष्टकेन क्वाथयेत्|
चतुर्थस्थितञ्च परिस्रुतं सुशीतं गुडपलशत द्वयेन मध्वर्धाढकेन च पृथक्पलांशेन वत्सकादिना संयो ज्य सक्षौद्रेण पिप्पलीचूर्णेनान्तःप्रलिप्ते जतुसृते घृत कुम्भे आवाप्य यवपल्ले निधापयेत्|
तत्र च तनूनि खदिराङ्गारप्रतप्तानि तीक्ष्णलोहपत्राणि बहुशो निमज्ज्ये दालोहविलयनात्|
त्रींश्चतुरो वा मासानयं विधृतो लोहा रिष्टः पूर्वस्मादधिकगुणः|
सीधुमधुमाधवानपि च निग दान् पिबेत्||१६||
அஸநாதிகணத்ரவ்யாணி பதக்விஂஶதிபலாந்யேகீகத்ய க்வாதயேத்| வத்ஸகாதிகணத்ரவ்யாணி பலாஂஶாநி சூர்ணிதாநி தத்வா கடே பிப்பலீமூலேநாந்தர்லிப்தே ஸ்தாபயேத்| ஸுபோதம்| நிகதமதுஷ்டம்|| ௧௬||
Adhikarana nivRuttamadye visheShaH (17) · Śloka 17
நிவத்தமத்யஸ்து ஸாரோதகஂ தர்பாம்போமதுகபித்ததிந்துகமரி சாநுவித்தாநி பாநகாநி ராகஷாடவாஂஶ்ச ஸார்ஷபிகாந்யநு பாநாநி ச தத்விதாநி|
உஷ்ட்ராஶ்வதரகரபுரீஷசூர்ணாநுவித்தஂ சாஸ்மை தத்யாதஶநம்||௧௭||
View original
निवृत्तमद्यस्तु सारोदकं दर्भाम्भोमधुकपित्थतिन्दुकमरि चानुविद्धानि पानकानि रागषाडवांश्च सार्षपिकान्यनु पानानि च तद्विधानि|
उष्ट्राश्वतरख़रपुरीषचूर्णानुविद्धं चास्मै दद्यादशनम्||१७||
நிவத்தமத்யோ ப்ராஹ்மணாதிஃ ஸாரோதகாதிகஂ பிபேத்| ஸாரோதகஂ கதிராதிஸாரோஷிதம்| ராகாந் ஷாடவாஂஶ்ச ஸர்ஷபயா ஸஂஸ்கதாந் ஸார்ஷபிகாந்| பாநகாநி தத்விதாநி ஸர்ஷபாதிதீக்ஷ்ணத்ரவ்யஸஂஸ்கதாநி| அஸ்மை சாமத்யபப்ரமேஹிந உஷ்ட்ராதிபுரீஷசூர்ணாநுவித்தமஶநஂ தத்யாத்|| ௧௭||
Adhikarana nivRuttamadye visheShaH (17) · Śloka 17
நிவத்தமத்யஸ்து ஸாரோதகஂ தர்பாம்போமதுகபித்ததிந்துகமரி சாநுவித்தாநி பாநகாநி ராகஷாடவாஂஶ்ச ஸார்ஷபிகாந்யநு பாநாநி ச தத்விதாநி|
உஷ்ட்ராஶ்வதரகரபுரீஷசூர்ணாநுவித்தஂ சாஸ்மை தத்யாதஶநம்||௧௭||
View original
निवृत्तमद्यस्तु सारोदकं दर्भाम्भोमधुकपित्थतिन्दुकमरि चानुविद्धानि पानकानि रागषाडवांश्च सार्षपिकान्यनु पानानि च तद्विधानि|
उष्ट्राश्वतरखरपुरीषचूर्णानुविद्धं चास्मै दद्यादशनम्||१७||
நிவத்தமத்யோ ப்ராஹ்மணாதிஃ ஸாரோதகாதிகஂ பிபேத்| ஸாரோதகஂ கதிராதிஸாரோஷிதம்| ராகாந் ஷாடவாஂஶ்ச ஸர்ஷபயா ஸஂஸ்கதாந் ஸார்ஷபிகாந்| பாநகாநி தத்விதாநி ஸர்ஷபாதிதீக்ஷ்ணத்ரவ்யஸஂஸ்கதாநி| அஸ்மை சாமத்யபப்ரமேஹிந உஷ்ட்ராதிபுரீஷசூர்ணாநுவித்தமஶநஂ தத்யாத்|| ௧௭||
Adhikarana mustAdicUrNam (18) · Śloka 18
முஸ்தாமதாகண்டீரத்விஹரித்ராஸாரிவாத்விதர்பவர்ஷாபூத்ரிகண்டகவ்யோ ஷபல்குரோஹிஷபல்லவஶ்யாமாஸுரதாருகாலாவிடங்கபாடாகம்பி ல்லகபார்ங்கீநிதிக்திகாதந்தீசித்ரககடுகைரண்டமூலாநி ஸமாஂஶாந்யைகத்யஂ சூர்ணயித்வா தச்சூர்ணாதயஶ்சூர்ணஂ த்விகுணஂ ஶ்லக்ஷ்ணமாவாப்ய மத்யாநுபாநஂ மதுநாऽவலிஹ்யாத்|
பிபேத்வா ஸுகோதகேந த்ரிபலாம்பஸா வா|
தேந மேஹப்லீஹஹலீமக பாண்டுரோகஶ்வயதுதுர்நாமகுல்மோதராணி ஶீக்ரமுபஶாம்யந்தி||௧௮||
View original
मुस्तामृतागण्डीरद्विहरिद्रासारिवाद्विदर्भवर्षाभूत्रिकण्टकव्यो षफल्गुरोहिषपल्लवश्यामासुरदारुकालाविडङ्गपाठाकम्पि ल्लकभार्ङ्गीनिदिग्धिकादन्तीचित्रककटुकैरण्डमूलानि समांशान्यैकध्यं चूर्णयित्वा तच्चूर्णादयश्चूर्णं द्विगुणं श्लक्ष्णमावाप्य मद्यानुपानं मधुनाऽवलिह्यात्|
पिबेद्वा सुख़ोदकेन त्रिफलाम्भसा वा|
तेन मेहप्लीहहलीमक पाण्डुरोगश्वयथुदुर्नामगुल्मोदराणि शीग़्रमुपशाम्यन्ति||१८||
முஸ்தாதிசூர்ணஂ மாக்ஷிகேண லிஹ்யாந்மதுநாऽநுபாநம்| ரோஹிஷஃ ப்லீஹக்நாக்யஸ்தஸ்ய பல்லவம்| ஶ்யாமா பிப்பலீ| கடகஂ மரிசம்| ஏரண்டஸ்யைவ மூலம்| உஷ்ணோதகேந வா த்ரிபலாக்வதிதஜலேந வா முஸ்தாதிசூர்ணஂ பிபேத்| தேநேதி சூர்ணேந|| ௧௮||
Adhikarana mustAdicUrNam (18) · Śloka 18
முஸ்தாமதாகண்டீரத்விஹரித்ராஸாரிவாத்விதர்பவர்ஷாபூத்ரிகண்டகவ்யோ ஷபல்குரோஹிஷபல்லவஶ்யாமாஸுரதாருகாலாவிடங்கபாடாகம்பி ல்லகபார்ங்கீநிதிக்திகாதந்தீசித்ரககடுகைரண்டமூலாநி ஸமாஂஶாந்யைகத்யஂ சூர்ணயித்வா தச்சூர்ணாதயஶ்சூர்ணஂ த்விகுணஂ ஶ்லக்ஷ்ணமாவாப்ய மத்யாநுபாநஂ மதுநாऽவலிஹ்யாத்|
பிபேத்வா ஸுகோதகேந த்ரிபலாம்பஸா வா|
தேந மேஹப்லீஹஹலீமக பாண்டுரோகஶ்வயதுதுர்நாமகுல்மோதராணி ஶீக்ரமுபஶாம்யந்தி||௧௮||
View original
मुस्तामृतागण्डीरद्विहरिद्रासारिवाद्विदर्भवर्षाभूत्रिकण्टकव्यो षफल्गुरोहिषपल्लवश्यामासुरदारुकालाविडङ्गपाठाकम्पि ल्लकभार्ङ्गीनिदिग्धिकादन्तीचित्रककटुकैरण्डमूलानि समांशान्यैकध्यं चूर्णयित्वा तच्चूर्णादयश्चूर्णं द्विगुणं श्लक्ष्णमावाप्य मद्यानुपानं मधुनाऽवलिह्यात्|
पिबेद्वा सुखोदकेन त्रिफलाम्भसा वा|
तेन मेहप्लीहहलीमक पाण्डुरोगश्वयथुदुर्नामगुल्मोदराणि शीघ्रमुपशाम्यन्ति||१८||
முஸ்தாதிசூர்ணஂ மாக்ஷிகேண லிஹ்யாந்மதுநாऽநுபாநம்| ரோஹிஷஃ ப்லீஹக்நாக்யஸ்தஸ்ய பல்லவம்| ஶ்யாமா பிப்பலீ| கடகஂ மரிசம்| ஏரண்டஸ்யைவ மூலம்| உஷ்ணோதகேந வா த்ரிபலாக்வதிதஜலேந வா முஸ்தாதிசூர்ணஂ பிபேத்| தேநேதி சூர்ணேந|| ௧௮||
Adhikarana atisthaulyoktauShadhAnAmatideshena nirdeshaH (19) · Śloka 19
த்விவிதோபக்ரமணீயோக்தாஂஶ்சாதிஸ்தௌல்யாதிகதயோகாஂஶ்ச ஶீல யேத்|
ப்ரவத்தமேதஸஃ ப்ரகாடவ்யாயாமோத்வர்தநஸ்நாநவிலேபநாநி ச ரூக்ஷாபிரோஷதீபிஃ||௧௯||
View original
द्विविधोपक्रमणीयोक्तांश्चातिस्थौल्यादिगदयोगांश्च शील येत्|
प्रवृद्धमेदसः प्रगाढव्यायामोद्वर्तनस्नानविलेपनानि च रूक्षाभिरोषधीभिः||१९||
ஸுபோதம்| ப்ரகாடோ வ்யாயாமோ தடம்| ரூக்ஷாபிஶ்சௌஷதீபிருத்வர்தநாதிகம்|| ௧௯||
Adhikarana atisthaulyoktauShadhAnAmatideshena nirdeshaH (19) · Śloka 19
த்விவிதோபக்ரமணீயோக்தாஂஶ்சாதிஸ்தௌல்யாதிகதயோகாஂஶ்ச ஶீலயேத்|
ப்ரவத்தமேதஸஃ ப்ரகாடவ்யாயாமோத்வர்தநஸ்நாநவிலேபநாநி ச ரூக்ஷாபிரோஷதீபிஃ||௧௯||
View original
द्विविधोपक्रमणीयोक्तांश्चातिस्थौल्यादिगदयोगांश्च शीलयेत्|
प्रवृद्धमेदसः प्रगाढव्यायामोद्वर्तनस्नानविलेपनानि च रूक्षाभिरोषधीभिः||१९||
ஸுபோதம்| ப்ரகாடோ வ்யாயாமோ தடம்| ரூக்ஷாபிஶ்சௌஷதீபிருத்வர்தநாதிகம்|| ௧௯||
Adhikarana nirdhanasyopacAravisheShaH (20) · Śloka 20
அதநஸ்து சத்ரபாதத்ரவிரஹிதோ முநிவத்திர்யோஜநஶதமதிகஂ வா கச்சேத்|
ஶ்யாமாகநீவாராமதிந்துககபித்தாஶ்மந்தக பலமூலாஹாரோ வா மகைஃ ஸஹ வஸேத்|
கோபிர்வா ஸஹ தந்மூத்ர ஶகத்தத்திஃ பரிப்ரமேத்|
தடாகாநி வா கநேத்|
கஶஂ த்வவி ருத்தைர்பஂஹயேத்||௨௦||
View original
अधनस्तु छत्रपादत्रविरहितो मुनिवृत्तिर्योजनशतमधिकं वा गच्छेत्|
श्यामाकनीवारामतिन्दुककपित्थाश्मन्तक फलमूलाहारो वा मृगैः सह वसेत्|
गोभिर्वा सह तन्मूत्र शकृद्दृत्तिः परिभ्रमेत्|
तडागानि वा ख़नेत्|
कृशं त्ववि रुद्धैर्बृंहयेत्||२०||
ஸதநத்வே தாநேநாதர்மநாஶநஂ நிர்தநத்வே சாஸௌக்யாந்மேதஃப்ரபதீநாஂ க்ஷயஃ| அதோऽதநஶ்சத்ரபாதரஹிதோ முநிவத்திஶ்ச பலமூலதணதாந்யாஶநாதிநா ஶதஂ யோஜநாநாஂ யாயாத்| ஶ்யாமாகாத்யாஹாரோ மகைஃ ஸஹாரண்யே வஸேத்| கோபிர்வா ஸஹ வஸேத்| ததிதி கவாஂ பராமர்ஶஃ| அவிருத்தா யே பஂஹணா அபி மேதஃஶ்லேஷ்மவத்திஂ ந குர்வந்தி|| ௨௦||
Adhikarana nirdhanasyopacAravisheShaH (20) · Śloka 20
அதநஸ்து சத்ரபாதத்ரவிரஹிதோ முநிவத்திர்யோஜநஶதமதிகஂ வா கச்சேத்|
ஶ்யாமாகநீவாராமதிந்துககபித்தாஶ்மந்தக பலமூலாஹாரோ வா மகைஃ ஸஹ வஸேத்|
கோபிர்வா ஸஹ தந்மூத்ரஶகத்த்வத்திஃ பரிப்ரமேத்|
தடாகாநி வா கநேத்|
கஶஂ த்வவி ருத்தைர்பஂஹயேத்||௨௦||
View original
अधनस्तु छत्रपादत्रविरहितो मुनिवृत्तिर्योजनशतमधिकं वा गच्छेत्|
श्यामाकनीवारामतिन्दुककपित्थाश्मन्तक फलमूलाहारो वा मृगैः सह वसेत्|
गोभिर्वा सह तन्मूत्रशकृद्द्वृत्तिः परिभ्रमेत्|
तडागानि वा खनेत्|
कृशं त्ववि रुद्धैर्बृंहयेत्||२०||
ஸதநத்வே தாநேநாதர்மநாஶநஂ நிர்தநத்வே சாஸௌக்யாந்மேதஃப்ரபதீநாஂ க்ஷயஃ| அதோऽதநஶ்சத்ரபாதரஹிதோ முநிவத்திஶ்ச பலமூலதணதாந்யாஶநாதிநா ஶதஂ யோஜநாநாஂ யாயாத்| ஶ்யாமாகாத்யாஹாரோ மகைஃ ஸஹாரண்யே வஸேத்| கோபிர்வா ஸஹ வஸேத்| ததிதி கவாஂ பராமர்ஶஃ| அவிருத்தா யே பஂஹணா அபி மேதஃஶ்லேஷ்மவத்திஂ ந குர்வந்தி|| ௨௦||
Adhikarana piTakAnAM cikitsAkramaH (21) · Śloka 21
ஶராவிகாத்யாஸ்து அபக்வாஃ ஶோபவதுபாசரேத்|
பக்வாஶ்ச வ்ரணவத்|
புர்வரூபேஷ்வேவ து தாஸாஂ பாநே வநஸ்பதிகஷாயஂ பஸ்த மூத்ரஂ சோபதிஶந்தி|
தீக்ஷ்ணஂ ச ஸஂஶோதநஂ துர்விரேச்யா ஹி மேஹிநோ பவந்தி மேதோபிவ்யாபதேஹத்வாத்|
தைலஂ ச வ்ரணரோபணார்தமே லாதௌ குர்வீத|
ஆரக்வதாதேஃ கஷாயமுத்வர்தநே|
அஸநாதேஃ பரிஷேசநே வத்ஸகாதேஃ பாநபோஜநேஷு||௨௧||
View original
शराविकाद्यास्तु अपक्वाः शोफवदुपाचरेत्|
पक्वाश्च व्रणवत्|
पुर्वरूपेष्वेव तु तासां पाने वनस्पतिकषायं बस्त मूत्रं चोपदिशन्ति|
तीक्ष्णं च संशोधनं दुर्विरेच्या हि मेहिनो भवन्ति मेदोभिव्यापृदेहत्वात्|
तैलं च व्रणरोपणार्थमे लादौ कुर्वीत|
आरग्वधादेः कषायमुद्वर्तने|
असनादेः परिषेचने वत्सकादेः पानभोजनेषु||२१||
ஶராவிகாத்யாஃ பிடகாஃ அபக்வா ஏகதேஶஶோபவதுபாசரேத்| பக்வாஸ்து வ்ரணப்ரதிஷேதசிகித்ஸயா| தாஸாஂ ச பிடகாநாஂ ப்ராக்ரூபதர்ஶநகால ஏவ வநஸ்பதிகஷாயஂ சாகமூத்ரஂ சோபதிஶந்தி| புஷ்பஂ விநா பலிநோ வநஸ்பதயஃ| உபதிஶந்தீத்யநேநாசார்யோऽநாதரேணாகமஂ ப்ரதர்ஶயதி| அநாதரகாரணஂ ச மூத்ராணாஂ தீக்ஷ்ணத்வாத் பாகஹேதுத்வம்| ஹதயே து இதி பாடாஃ க்ஷீரிவக்ஷாம்புபாநாய பஸ்தமூத்ரஂ ச ஶஸ்யதே| தீக்ஷ்ணஂ ஸஂஶோதநஂ யந்நிஶ்ஶேஷஂ தோஷாந் ஶோதயதி| தீக்ஷ்ணஸஂஶோதநஹேதுர்மேஹிநாஂ துர்விரேச்யத்வம்| தத்ர ஹேதுர்மேதஸாதிவ்யாப்ததேஹத்வம்| விரேகஶப்தோ வமநவிரேசநயோர்வர்ததே| ஸுபோதம்| ஏலாதிர்கணஃ| உத்வர்தநே கஷாயஂ கநஂ குர்யாத்|| ௨௧||
Adhikarana piTakAnAM cikitsAkramaH (21) · Śloka 21
ஶராவிகாத்யாஸ்து அபக்வாஃ ஶோபவதுபாசரேத்|
பக்வாஶ்ச வ்ரணவத்|
புர்வரூபேஷ்வேவ து தாஸாஂ பாநே வநஸ்பதிகஷாயஂ பஸ்த மூத்ரஂ சோபதிஶந்தி|
தீக்ஷ்ணஂ ச ஸஂஶோதநஂ துர்விரேச்யா ஹி மேஹிநோ பவந்தி மேதோபிவ்யாபதேஹத்வாத்|
தைலஂ ச வ்ரணரோபணார்தமே லாதௌ குர்வீத|
ஆரக்வதாதேஃ கஷாயமுத்வர்தநே|
அஸநாதேஃ பரிஷேசநே வத்ஸகாதேஃ பாநபோஜநேஷு||௨௧||
View original
शराविकाद्यास्तु अपक्वाः शोफवदुपाचरेत्|
पक्वाश्च व्रणवत्|
पुर्वरूपेष्वेव तु तासां पाने वनस्पतिकषायं बस्त मूत्रं चोपदिशन्ति|
तीक्ष्णं च संशोधनं दुर्विरेच्या हि मेहिनो भवन्ति मेदोभिव्यापृदेहत्वात्|
तैलं च व्रणरोपणार्थमे लादौ कुर्वीत|
आरग्वधादेः कषायमुद्वर्तने|
असनादेः परिषेचने वत्सकादेः पानभोजनेषु||२१||
ஶராவிகாத்யாஃ பிடகாஃ அபக்வா ஏகதேஶஶோபவதுபாசரேத்| பக்வாஸ்து வ்ரணப்ரதிஷேதசிகித்ஸயா| தாஸாஂ ச பிடகாநாஂ ப்ராக்ரூபதர்ஶநகால ஏவ வநஸ்பதிகஷாயஂ சாகமூத்ரஂ சோபதிஶந்தி| புஷ்பஂ விநா பலிநோ வநஸ்பதயஃ| உபதிஶந்தீத்யநேநாசார்யோऽநாதரேணாகமஂ ப்ரதர்ஶயதி| அநாதரகாரணஂ ச மூத்ராணாஂ தீக்ஷ்ணத்வாத் பாகஹேதுத்வம்| ஹதயே து இதி பாடாஃ க்ஷீரிவக்ஷாம்புபாநாய பஸ்தமூத்ரஂ ச ஶஸ்யதே| தீக்ஷ்ணஂ ஸஂஶோதநஂ யந்நிஶ்ஶேஷஂ தோஷாந் ஶோதயதி| தீக்ஷ்ணஸஂஶோதநஹேதுர்மேஹிநாஂ துர்விரேச்யத்வம்| தத்ர ஹேதுர்மேதஸாதிவ்யாப்ததேஹத்வம்| விரேகஶப்தோ வமநவிரேசநயோர்வர்ததே| ஸுபோதம்| ஏலாதிர்கணஃ| உத்வர்தநே கஷாயஂ கநஂ குர்யாத்|| ௨௧||
Adhikarana piTakAnAshanAH yogAH (22) · Śloka 22
பாடாசித்ரகஶார்ங்கேஷ்டாக்ஷுத்ரபஹதீஶாரிவாஸோமவல்கஸப்த பர்ணாரக்வதகுடஜமூலசூர்ணஂ மதுநா லிஹ்யாந்நவாயஸஂ வா|
அஸநாதிவர்கஸ்ய கஷாயஂ பாதஶேஷஂ பரிகஹ்ய பரிஸ்ராவ்ய ச புநஃ ப்ரியக்வாமலகலோத்ரதந்தீகஷ்ணாயஸ்தாம்ரசூர்ணாவாபஂ தர்வீப்ரலேபிநமவதாரயேத்|
தஂ யதாபலமவலிஹ்யாத்|
யதா ஸ்வஞ்ச ப்ரமேஹக்நௌஷதநிர்யூஹைர்பாவிதஶிலாஜதுதுலோபயுக்தா ஸர்வமேஹாந் ஸபிடகாநபகர்ஷதீதி||௨௨||
View original
पाठाचित्रकशार्ङ्गेष्टाक्षुद्रबृहतीशारिवासोमवल्कसप्त पर्णारग्वदकुटजमूलचूर्णं मधुना लिह्यान्नवायसं वा|
असनादिवर्गस्य कषायं पादशेषं परिगृह्य परिस्राव्य च पुनः प्रियग्वामलकलोध्रदन्तीकृष्णायस्ताम्रचूर्णावापं दर्वीप्रलेपिनमवतारयेत्|
तं यथाबलमवलिह्यात्|
यथा स्वञ्च प्रमेहग़्नौषधनिर्यूहैर्भावितशिलाजतुतुलोपयुक्ता सर्वमेहान् सपिटकानपकर्षतीति||२२||
பாடாதிகஂ மதுநா லிஹ்யாத் நவாயஸஂ வா பாண்டுரோகே வக்ஷ்யமாணஂ மதுநா லிஹ்யாத்| அஸநாதிகஷாயஃ ப்ரியங்க்வாதிகணசுர்ணயுக்தோ லேஹபாகஃ| யதாபலத்வேநாநியதமாத்ர உபயோகஃ ப்ரதர்ஶிதஃ| ஶிலாஜஸ்ய துலா ஸ்வைஃ ஸ்வைஃ ப்ரமேஹௌஷதக்வாதைர்பாவிதா ஸத்யுபயுக்தா ஸர்வமேஹாந் பிடகாஂஶ்சாபகர்ஷதி|| ௨௨||
Adhikarana piTakAnAshanAH yogAH (22) · Śloka 22
பாடாசித்ரகஶார்ங்கேஷ்டாக்ஷுத்ரபஹதீஶாரிவாஸோமவல்கஸப்த பர்ணாரக்வதகுடஜமூலசூர்ணஂ மதுநா லிஹ்யாந்நவாயஸஂ வா|
அஸநாதிவர்கஸ்ய கஷாயஂ பாதஶேஷஂ பரிகஹ்ய பரிஸ்ராவ்ய ச புநஃ ப்ரியக்வாமலகலோத்ரதந்தீகஷ்ணாயஸ்தாம்ரசூர்ணாவாபஂ தர்வீப்ரலேபிநமவதாரயேத்|
தஂ யதாபலமவலிஹ்யாத்|
யதா ஸ்வஞ்ச ப்ரமேஹக்நௌஷதநிர்யூஹைர்பாவிதஶிலாஜதுதுலோபயுக்தா ஸர்வமேஹாந் ஸபிடகாநபகர்ஷதீதி||௨௨||
View original
पाठाचित्रकशार्ङ्गेष्टाक्षुद्रबृहतीशारिवासोमवल्कसप्त पर्णारग्वदकुटजमूलचूर्णं मधुना लिह्यान्नवायसं वा|
असनादिवर्गस्य कषायं पादशेषं परिगृह्य परिस्राव्य च पुनः प्रियग्वामलकलोध्रदन्तीकृष्णायस्ताम्रचूर्णावापं दर्वीप्रलेपिनमवतारयेत्|
तं यथाबलमवलिह्यात्|
यथा स्वञ्च प्रमेहघ्नौषधनिर्यूहैर्भावितशिलाजतुतुलोपयुक्ता सर्वमेहान् सपिटकानपकर्षतीति||२२||
பாடாதிகஂ மதுநா லிஹ்யாத் நவாயஸஂ வா பாண்டுரோகே வக்ஷ்யமாணஂ மதுநா லிஹ்யாத்| அஸநாதிகஷாயஃ ப்ரியங்க்வாதிகணசுர்ணயுக்தோ லேஹபாகஃ| யதாபலத்வேநாநியதமாத்ர உபயோகஃ ப்ரதர்ஶிதஃ| ஶிலாஜஸ்ய துலா ஸ்வைஃ ஸ்வைஃ ப்ரமேஹௌஷதக்வாதைர்பாவிதா ஸத்யுபயுக்தா ஸர்வமேஹாந் பிடகாஂஶ்சாபகர்ஷதி|| ௨௨||
Adhikarana (23) · Śloka 23
பவதி சாத்ர- மாகதீமதுகஂ லோத்ரஂ குஷ்டமேலாஹரேணவஃ|
ஸமங்கா தாதகீபுஷ்பஂ ஶாரிவா ரஜநீத்வயம்|
ப்ரியங்க்வஃ ஸர்ஜரஸஃ பத்மகஂ பத்மகேஸரம்|
மாதுலுங்கஸ்ய பத்ராணி மதூச்சிஷ்டஂ ஸஸைந்தவம்|
தைஸ்தைலஂ ஸித்தமப்யங்காச்சோதயேத்ரோபயேத ச|
துஷ்டாருஃபிடகாகண்டகண்டமாலாபகந்தராந்||௨௩||
View original
भवति चात्र- मागधीमधुकं लोध्रं कुष्ठमेलाहरेणवः|
समङ्गा धातकीपुष्पं शारिवा रजनीद्वयम्|
प्रियङ्ग्वः सर्जरसः पद्मकं पद्मकेसरम्|
मातुलुङ्गस्य पत्राणि मधूच्छिष्टं ससैन्धवम्|
तैस्तैलं सिद्धमभ्यङ्गाच्छोधयेद्रोपयेत च|
दुष्टारुःपिटकागण्डगण्डमालाभगन्दरान्||२३||
பவதி சாத்ரேதி கதாநுகதிகா| மாகதிகாதிபிஃ ஸ்நேஹபாகேந ஸித்தஂ தைலஂ துஷ்டாரூஂஷிகாதீநாஂ ஶோதநஂ ரோபணஞ்ச| அரூஂஷிகாஃ ஸந்திஷு தீர்கமூலாஃ| பிடகாஃ ஶராவிகாத்யாஃ| கண்டாநி நாநாவிதாநி| கண்டமாலா க்ரந்த்யாதிவிஜ்ஞாநே வக்ஷ்யதே|| ௨௩||
Adhikarana (23) · Śloka 23
பவதி சாத்ர- மாகதீமதுகஂ லோத்ரஂ குஷ்டமேலாஹரேணவஃ|
ஸமங்கா தாதகீபுஷ்பஂ ஶாரிவா ரஜநீத்வயம்|
ப்ரியங்க்வஃ ஸர்ஜரஸஃ பத்மகஂ பத்மகேஸரம்|
மாதுலுங்கஸ்ய பத்ராணி மதூச்சிஷ்டஂ ஸஸைந்தவம்|
தைஸ்தைலஂ ஸித்தமப்யங்காச்சோதயேத்ரோபயேத ச|
துஷ்டாருஃபிடகாகண்டகண்டமாலாபகந்தராந்||௨௩||
View original
भवति चात्र- मागधीमधुकं लोध्रं कुष्ठमेलाहरेणवः|
समङ्गा धातकीपुष्पं शारिवा रजनीद्वयम्|
प्रियङ्ग्वः सर्जरसः पद्मकं पद्मकेसरम्|
मातुलुङ्गस्य पत्राणि मधूच्छिष्टं ससैन्धवम्|
तैस्तैलं सिद्धमभ्यङ्गाच्छोधयेद्रोपयेत च|
दुष्टारुःपिटकागण्डगण्डमालाभगन्दरान्||२३||
பவதி சாத்ரேதி கதாநுகதிகா| மாகதிகாதிபிஃ ஸ்நேஹபாகேந ஸித்தஂ தைலஂ துஷ்டாரூஂஷிகாதீநாஂ ஶோதநஂ ரோபணஞ்ச| அரூஂஷிகாஃ ஸந்திஷு தீர்கமூலாஃ| பிடகாஃ ஶராவிகாத்யாஃ| கண்டாநி நாநாவிதாநி| கண்டமாலா க்ரந்த்யாதிவிஜ்ஞாநே வக்ஷ்யதே|| ௨௩||
Adhikarana piTakAnAM shIGracikitsyatvam (24) · Śloka 24
பிடகாஃ ஸாதயேச்சீக்ரஂ தா ஹ்யஸூந் க்நந்தி மேஹிநஃ|
அநு ஶேஷாநபி பிஷக்யதாபலமுபத்ரவாந்||௨௪||
View original
पिटकाः साधयेच्छीग़्रं ता ह्यसून् ग़्नन्ति मेहिनः|
अनु शेषानपि भिषग्यथाबलमुपद्रवान्||२४||
ப்ரமேஹிணாஂ பிடகா அவிபாகாததஶ்சோபத்ரவா யதா பவந்தி ததா பிஷக்வைத்யஃ ஶீக்ரபிடகாஃ ஸாதயேத் சிகித்ஸேத்| ஹிஶப்தோ யஸ்மாதர்தே|| யஸ்மாத்தாஃ பிடகாஃ மோஹிநோऽஸூந் க்நந்தி| அநு பஶ்சாத்தாஸு பிடகாஸு ஸித்தாஸு யதாபலமுபத்ரவாந் ஸாதயேத்|| யதாபலமிதி பலாநதிக்ரமேண| ய ஏவோபத்ரவோ பலவாந் ஸ ஏவாதௌ ஸாத்ய இத்யர்தஃ||௨௪||
Adhikarana piTakAnAM shIGracikitsyatvam (24) · Śloka 24
பிடகாஃ ஸாதயேச்சீக்ரஂ தா ஹ்யஸூந் க்நந்தி மேஹிநஃ|
அநு ஶேஷாநபி பிஷக்யதாபலமுபத்ரவாந்||௨௪||
View original
पिटकाः साधयेच्छीघ्रं ता ह्यसून् घ्नन्ति मेहिनः|
अनु शेषानपि भिषग्यथाबलमुपद्रवान्||२४||
ப்ரமேஹிணாஂ பிடகா அவிபாகாததஶ்சோபத்ரவா யதா பவந்தி ததா பிஷக்வைத்யஃ ஶீக்ரபிடகாஃ ஸாதயேத் சிகித்ஸேத்| ஹிஶப்தோ யஸ்மாதர்தே|| யஸ்மாத்தாஃ பிடகாஃ மோஹிநோऽஸூந் க்நந்தி| அநு பஶ்சாத்தாஸு பிடகாஸு ஸித்தாஸு யதாபலமுபத்ரவாந் ஸாதயேத்|| யதாபலமிதி பலாநதிக்ரமேண| ய ஏவோபத்ரவோ பலவாந் ஸ ஏவாதௌ ஸாத்ய இத்யர்தஃ||௨௪||
Adhikarana pramehasya dAruNatve hetavaH (25-14) · Śloka 14
ஸர்வஜத்வாந்மஹாமர்மஸஂஶ்ரயாதநுஷங்கதஃ|
ஸுபஹூபத்ரவத்வாச்ச ப்ரமேஹோ தாருணோ கதஃ||௨௫||
இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதாவ ஷ்டாங்கஸஂக்ரஹஸஂஹிதாயாஂ சிகித்ஸிதஸ்தாநே ப்ரமேஹ சிகித்ஸிதந்நாம சதுர்தஶோऽத்யாயஃ||௧௪||
View original
सर्वजत्वान्महामर्मसंश्रयादनुषङ्गतः|
सुबहूपद्रवत्वाच्च प्रमेहो दारुणो गदः||२५||
इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृताव ष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां चिकित्सितस्थाने प्रमेह चिकित्सितन्नाम चतुर्दशोऽध्यायः||१४||
ப்ரமேஹநாமா ச வ்யாதிஃ| ஸர்வவ்யாதிப்யோ தாருணஃ| கதமித்யாஹ| ஸர்வஜத்வாதிதி ஹேதுசதுஷ்டயம்| ஸர்வோ ஹி ப்ரமேஹஃ ஸர்வதோஷஜோ பவதி பஸ்த்யாக்யமஹாமர்மஸமாஶ்ரயஶ்ச| ஸ்வபாவாதேவ ச தீர்ககாலாநுஷங்கவாந் பவதி பஹூபத்ரவஶ்ச| தஸ்மாத்தஂ யத்நேந ஸாதயேதிதி|| ௨௫|| இதி ஶ்ரீமந்மஹாமஹோபாத்யாயேந்துவிரசிதாயா மஷ்டாங்கஸஂக்ரஹவ்யாக்யாயாஂ ஶஶிலேகாயாஂ சிகித்ஸிதஸ்தாநே சதுர்தஶோऽத்யாயஃ
Adhikarana pramehasya dAruNatve hetavaH (25-14) · Śloka 14
ஸர்வஜத்வாந்மஹாமர்மஸஂஶ்ரயாதநுஷங்கதஃ|
ஸுபஹூபத்ரவத்வாச்ச ப்ரமேஹோ தாருணோ கதஃ||௨௫||
இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதாவ ஷ்டாங்கஸஂக்ரஹஸஂஹிதாயாஂ சிகித்ஸிதஸ்தாநே ப்ரமேஹ சிகித்ஸிதந்நாம சதுர்தஶோऽத்யாயஃ||௧௪||
View original
सर्वजत्वान्महामर्मसंश्रयादनुषङ्गतः|
सुबहूपद्रवत्वाच्च प्रमेहो दारुणो गदः||२५||
इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृताव ष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां चिकित्सितस्थाने प्रमेह चिकित्सितन्नाम चतुर्दशोऽध्यायः||१४||
ப்ரமேஹநாமா ச வ்யாதிஃ| ஸர்வவ்யாதிப்யோ தாருணஃ| கதமித்யாஹ| ஸர்வஜத்வாதிதி ஹேதுசதுஷ்டயம்| ஸர்வோ ஹி ப்ரமேஹஃ ஸர்வதோஷஜோ பவதி பஸ்த்யாக்யமஹாமர்மஸமாஶ்ரயஶ்ச| ஸ்வபாவாதேவ ச தீர்ககாலாநுஷங்கவாந் பவதி பஹூபத்ரவஶ்ச| தஸ்மாத்தஂ யத்நேந ஸாதயேதிதி|| ௨௫|| இதி ஶ்ரீமந்மஹாமஹோபாத்யாயேந்துவிரசிதாயா மஷ்டாங்கஸஂக்ரஹவ்யாக்யாயாஂ ஶஶிலேகாயாஂ சிகித்ஸிதஸ்தாநே சதுர்தஶோऽத்யாயஃ
Adhikarana atha pramehacikitsitannAma caturdasho~adhyAyaH | adhyAyapratij~jA (1) · Śloka 1
அதாதஃ ப்ரமேஹ சிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ|
இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||
View original
अथातः प्रमेह चिकित्सितं व्याख़्यास्यामः|
इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
க்ரமப்ராப்தாநாஂ ப்ரமேஹாணாம் சிகித்ஸாப்ரதர்ஶநார்தமத்யாய ஆரப்யதே||௧||
Adhikarana atha pramehacikitsitannAma caturdasho~adhyAyaH | adhyAyapratij~jA (1) · Śloka 1
அதாதஃ ப்ரமேஹ சிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ|
இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||
View original
अथातः प्रमेह चिकित्सितं व्याख्यास्यामः|
इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
க்ரமப்ராப்தாநாஂ ப்ரமேஹாணாம் சிகித்ஸாப்ரதர்ஶநார்தமத்யாய ஆரப்யதே||௧||
Adhikarana tatrAdau saMshodhanahetuH (2) · Śloka 2
ப்ராயேண ஹி ப்ரமேஹிணோऽபிஷ்யண்ணதேஹத்வாதுபஹதாக்நேர்பக்ஷ்யா திபஞ்சவிதமப்யந்நமுபயுக்தஂ மூத்ராய மேதஸே ச விபரிணமதே|
தஸ்மாதஸ்ய தேஜோதாதுவத்தயே க்லேதமேதஃ ப்ரஶமநாய ச பலிநஃ ஸஂஶோதநாநி ப்ரயுஞ்ஜீத|
துர்பலஸ்ய து ஸஂஶமநாநி|
ஸர்வஸ்ய ச பத்தமூத்ராண்யமேதஸ்கராண்யபஂஹணாந்யக்நிதீபநாநி பலஜநநாநி சாந்நபாநாநி|
பலஂ ச விதிநோபசிதமஶேஷா மயக்ஷயாய ஸம்ப்ரவர்ததே||௨||
View original
प्रायेण हि प्रमेहिणोऽभिष्यण्णदेहत्वादुपहताग्नेर्भक्ष्या दिपञ्चविधमप्यन्नमुपयुक्तं मूत्राय मेदसे च विपरिणमते|
तस्मादस्य तेजोधातुवृद्धये क्लेदमेदः प्रशमनाय च बलिनः संशोधनानि प्रयुञ्जीत|
दुर्बलस्य तु संशमनानि|
सर्वस्य च बद्धमूत्राण्यमेदस्कराण्यबृंहणान्यग्निदीपनानि बलजननानि चान्नपानानि|
बलं च विधिनोपचितमशेषा मयक्षयाय सम्प्रवर्तते||२||
ஸர்வப்ரமேஹிணாமக்ந்யுபகாதாந்மூத்ரஂ மேதஶ்சாதிகஂ பவத்யதோऽக்நிவத்த்யர்தஂ க்லேதாதிஶமநார்தஂ ச ஸஂஶோதநஂ குர்யாதிதி ப்ரதர்ஶயிதுமாஹ-ப்ராயேணேத்யாதி| ஸுபோதம்| ஸர்வஸ்யேதி ஸாமாந்யேந ப்ரமேஹேஷு துர்பலத்வாதிகமநபேக்ஷ்ய|| ௨||
Adhikarana tatrAdau saMshodhanahetuH (2) · Śloka 2
ப்ராயேண ஹி ப்ரமேஹிணோऽபிஷ்யண்ணதேஹத்வாதுபஹதாக்நேர்பக்ஷ்யா திபஞ்சவிதமப்யந்நமுபயுக்தஂ மூத்ராய மேதஸே ச விபரிணமதே|
தஸ்மாதஸ்ய தேஜோதாதுவத்தயே க்லேதமேதஃ ப்ரஶமநாய ச பலிநஃ ஸஂஶோதநாநி ப்ரயுஞ்ஜீத|
துர்பலஸ்ய து ஸஂஶமநாநி|
ஸர்வஸ்ய ச பத்தமூத்ராண்யமேதஸ்கராண்யபஂஹணாந்யக்நிதீபநாநி பலஜநநாநி சாந்நபாநாநி|
பலஂ ச விதிநோபசிதமஶேஷா மயக்ஷயாய ஸம்ப்ரவர்ததே||௨||
View original
प्रायेण हि प्रमेहिणोऽभिष्यण्णदेहत्वादुपहताग्नेर्भक्ष्या दिपञ्चविधमप्यन्नमुपयुक्तं मूत्राय मेदसे च विपरिणमते|
तस्मादस्य तेजोधातुवृद्धये क्लेदमेदः प्रशमनाय च बलिनः संशोधनानि प्रयुञ्जीत|
दुर्बलस्य तु संशमनानि|
सर्वस्य च बद्धमूत्राण्यमेदस्कराण्यबृंहणान्यग्निदीपनानि बलजननानि चान्नपानानि|
बलं च विधिनोपचितमशेषा मयक्षयाय सम्प्रवर्तते||२||
ஸர்வப்ரமேஹிணாமக்ந்யுபகாதாந்மூத்ரஂ மேதஶ்சாதிகஂ பவத்யதோऽக்நிவத்த்யர்தஂ க்லேதாதிஶமநார்தஂ ச ஸஂஶோதநஂ குர்யாதிதி ப்ரதர்ஶயிதுமாஹ-ப்ராயேணேத்யாதி| ஸுபோதம்| ஸர்வஸ்யேதி ஸாமாந்யேந ப்ரமேஹேஷு துர்பலத்வாதிகமநபேக்ஷ்ய|| ௨||
Adhikarana saMshodhanam (3) · Śloka 3
அத ஸஂஶோதநார்ஹஂ ப்ரமேஹிணமாதாவேவ பிபீதகஸர்ஷபேங்குதீ கரஞ்ஜநிம்பநிகும்பாந்யதமதைலேந த்ரிகண்டகாதிநா வா யதாஸ்வஂ ஸித்தேந ஸ்நேஹேந ப்ரியங்க்வாதிஶதேந வா ஹவிஷா ஸ்நேஹயித்வா கல்பவிஹிதைஃ ப்ரயோகைர்வாமயேத்விரேசயேச்ச||௩||
View original
अथ संशोधनार्हं प्रमेहिणमादावेव बिभीतकसर्षपेङ्गुदी करञ्जनिम्बनिकुम्भान्यतमतैलेन त्रिकण्टकादिना वा यथास्वं सिद्धेन स्नेहेन प्रियङ्ग्वादिशृतेन वा हविषा स्नेहयित्वा कल्पविहितैः प्रयोगैर्वामयेद्विरेचयेच्च||३||
ஶோதநார்ஹஂ வமநவிரேசநவித்யுக்தப்ரகாற்ரேண| த்ரிகண்டகாதிநா ஸித்தேந| தோஷாத்யபேக்ஷயா தைலாதீநாமந்யதமமிதி யதாஸ்வஶப்தர்தஃ| த்ரிகண்டகாதிமத்ரைவ வக்ஷ்யதே| ப்ரியங்க்வாதிநா கணேந ஶதஂ கதம்| கல்பவிஹிதா வமநகல்போக்தா விரேசநகல்போக்தாஶ்ச|| ௩||
Adhikarana saMshodhanam (3) · Śloka 3
அத ஸஂஶோதநார்ஹஂ ப்ரமேஹிணமாதாவேவ பிபீதகஸர்ஷபேங்குதீ கரஞ்ஜநிம்பநிகும்பாந்யதமதைலேந த்ரிகண்டகாதிநா வா யதாஸ்வஂ ஸித்தேந ஸ்நேஹேந ப்ரியங்க்வாதிஶதேந வா ஹவிஷா ஸ்நேஹயித்வா கல்பவிஹிதைஃ ப்ரயோகைர்வாமயேத்விரேசயேச்ச||௩||
View original
अथ संशोधनार्हं प्रमेहिणमादावेव बिभीतकसर्षपेङ्गुदी करञ्जनिम्बनिकुम्भान्यतमतैलेन त्रिकण्टकादिना वा यथास्वं सिद्धेन स्नेहेन प्रियङ्ग्वादिशृतेन वा हविषा स्नेहयित्वा कल्पविहितैः प्रयोगैर्वामयेद्विरेचयेच्च||३||
ஶோதநார்ஹஂ வமநவிரேசநவித்யுக்தப்ரகாற்ரேண| த்ரிகண்டகாதிநா ஸித்தேந| தோஷாத்யபேக்ஷயா தைலாதீநாமந்யதமமிதி யதாஸ்வஶப்தர்தஃ| த்ரிகண்டகாதிமத்ரைவ வக்ஷ்யதே| ப்ரியங்க்வாதிநா கணேந ஶதஂ கதம்| கல்பவிஹிதா வமநகல்போக்தா விரேசநகல்போக்தாஶ்ச|| ௩||
Adhikarana AsthApanam (4) · Śloka 4
ததோ ஜாதபலஂ முஸ்தாமரதாருநாகரப்ரதிவாபேந ஸுரஸாதி கஷாயேணாஸ்தாபயேத்|
பித்தோத்தரஂ து ந்யக்ரோதாதிகஷாயேண||௪||
View original
ततो जातबलं मुस्तामरदारुनागरप्रतिवापेन सुरसादि कषायेणास्थापयेत्|
पित्तोत्तरं तु न्यग्रोधादिकषायेण||४||
தத இதி ஶோதநே| ஸுரஸாதிகணக்வாதோ முஸ்தாதிப்ரதிவாபோ பஸ்திஃ| பஸ்திஸ்து ந்யக்ரோதாதிகஷாயஃ பித்தப்ரமேஹேஷ்வேவ|| ௪||
Adhikarana AsthApanam (4) · Śloka 4
ததோ ஜாதபலஂ முஸ்தாமரதாருநாகரப்ரதிவாபேந ஸுரஸாதி கஷாயேணாஸ்தாபயேத்|
பித்தோத்தரஂ து ந்யக்ரோதாதிகஷாயேண||௪||
View original
ततो जातबलं मुस्तामरदारुनागरप्रतिवापेन सुरसादि कषायेणास्थापयेत्|
पित्तोत्तरं तु न्यग्रोधादिकषायेण||४||
தத இதி ஶோதநே| ஸுரஸாதிகணக்வாதோ முஸ்தாதிப்ரதிவாபோ பஸ்திஃ| பஸ்திஸ்து ந்யக்ரோதாதிகஷாயஃ பித்தப்ரமேஹேஷ்வேவ|| ௪||
Adhikarana santarpaNaM shamana~jca (5) · Śloka 5
ததஶ்ச ஜாங்கலரஸைஃ க்ரமேண ஸந்தர்பயேத்|
அத்யபதர்பணேந ஹி ப்ரமேஹிணோ விஶேஷேண மூத்ரகச்ச்ரபஸ்திமேட்ரஶூலகுல்மாதிகர்ஶ்ய ப்ரமாதீநாஂ ஸம்பவஃ|
ததோऽநுபந்தரக்ஷணார்தஂ ஶமநார்ஹஸ்ய ச ஶமநாந்யவசாரயேத்||௫||
View original
ततश्च जाङ्गलरसैः क्रमेण सन्तर्पयेत्|
अत्यपतर्पणेन हि प्रमेहिणो विशेषेण मूत्रकृच्छ्रबस्तिमेढ्रशूलगुल्मातिकर्श्य भ्रमादीनां सम्भवः|
ततोऽनुबन्धरक्षणार्थं शमनार्हस्य च शमनान्यवचारयेत्||५||
அத்யபதர்பணேநேத்யாதி ஜாங்கலரஸைஃ ஸந்தர்பணே ஹேதுஃ| ததோऽநந்தரஂ ப்ரமேஹாநுபந்தரக்ஷணார்தஂ ஶமநாந்யௌஷதாநி ப்ரயோஜயேத்| தாநி ச ஸர்வப்ரமேஹேஷு ஹரித்ராமித்யாதிநா ப்ரதர்ஶ்யந்தே|| ௫||
Adhikarana santarpaNaM shamana~jca (5) · Śloka 5
ததஶ்ச ஜாங்கலரஸைஃ க்ரமேண ஸந்தர்பயேத்|
அத்யபதர்பணேந ஹி ப்ரமேஹிணோ விஶேஷேண மூத்ரகச்ச்ரபஸ்திமேட்ரஶூலகுல்மாதிகர்ஶ்ய ப்ரமாதீநாஂ ஸம்பவஃ|
ததோऽநுபந்தரக்ஷணார்தஂ ஶமநார்ஹஸ்ய ச ஶமநாந்யவசாரயேத்||௫||
View original
ततश्च जाङ्गलरसैः क्रमेण सन्तर्पयेत्|
अत्यपतर्पणेन हि प्रमेहिणो विशेषेण मूत्रकृच्छ्रबस्तिमेढ्रशूलगुल्मातिकर्श्य भ्रमादीनां सम्भवः|
ततोऽनुबन्धरक्षणार्थं शमनार्हस्य च शमनान्यवचारयेत्||५||
அத்யபதர்பணேநேத்யாதி ஜாங்கலரஸைஃ ஸந்தர்பணே ஹேதுஃ| ததோऽநந்தரஂ ப்ரமேஹாநுபந்தரக்ஷணார்தஂ ஶமநாந்யௌஷதாநி ப்ரயோஜயேத்| தாநி ச ஸர்வப்ரமேஹேஷு ஹரித்ராமித்யாதிநா ப்ரதர்ஶ்யந்தே|| ௫||
Adhikarana saMshamanAni (6) · Śloka 6
ப்ராதஃ ஸர்வப்ரமேஷு ஹரித்ராமதுநா யுக்தாமாமலகரஸேந பி பேத்|
அதவா ஸாலஸப்தபர்ணகுடஜகபித்தகம்பில்லக பிபீதகரோஹிதககுஸுமாநி தச்சூர்ணஂ வா க்ஷௌத்ரேண லிஹ்யாத்|
ஹரீதகீசூர்ணஂ வ|
பிபேத்வா த்ரிபலாமுஸ்தாதேவதாருஹரித்ரா க்வாதம்|
அஸநசித்ரகத்ரிபலாதார்வீகலிங்ககாநாஂ வா ஸக்ஷௌத்ரம்|
தத்வத் குடூச்யா வா ஸ்வரஸமாமலகாநாஂ வா||௬||
View original
प्रातः सर्वप्रमेषु हरिद्रामधुना युक्तामामलकरसेन पि बेत्|
अथवा सालसप्तपर्णकुटजकपित्थकम्पिल्लक बिभीतकरोहितककुसुमानि तच्चूर्णं वा क्षौद्रेण लिह्यात्|
हरीतकीचूर्णं व|
पिबेद्वा त्रिफलामुस्तादेवदारुहरिद्रा क्वाथम्|
असनचित्रकत्रिफलादार्वीकलिङ्गकानां वा सक्षौद्रम्|
तद्वत् गुडूच्या वा स्वरसमामलकानां वा||६||
ஹரித்ராஂ மாக்ஷிகயுக்தமாமலகரஸேந பிபேத்| ஸாலாதிகுஸுமாநி வா மதுயுக்தாந்யாமலகரஸேந பிபேத்| ஏஷாமேவ வா ஸாலாதிகுஸுமாநாஂ சூர்ணஂ மாக்ஷிகேண லிஹ்யாத்| த்ரிபலாதீநாஂ வா க்வாதஂ பிபேத்| அஸ-நாதீநாஂ வா க்வாதஂ ஸக்ஷௌத்ரஂ பிபேத்| குடூச்யாஃ ஸ்வரஸமாமலகாநாஂ வா ஸ்வரஸம்| தத்வதிதி ஸக்ஷௌத்ரம்|| ௬||
Adhikarana saMshamanAni (6) · Śloka 6
ப்ராதஃ ஸர்வப்ரமேஷு ஹரித்ராமதுநா யுக்தாமாமலகரஸேந பி பேத்|
அதவா ஸாலஸப்தபர்ணகுடஜகபித்தகம்பில்லக பிபீதகரோஹிதககுஸுமாநி தச்சூர்ணஂ வா க்ஷௌத்ரேண லிஹ்யாத்|
ஹரீதகீசூர்ணஂ வ|
பிபேத்வா த்ரிபலாமுஸ்தாதேவதாருஹரித்ரா க்வாதம்|
அஸநசித்ரகத்ரிபலாதார்வீகலிங்ககாநாஂ வா ஸக்ஷௌத்ரம்|
தத்வத் குடூச்யா வா ஸ்வரஸமாமலகாநாஂ வா||௬||
View original
प्रातः सर्वप्रमेषु हरिद्रामधुना युक्तामामलकरसेन पि बेत्|
अथवा सालसप्तपर्णकुटजकपित्थकम्पिल्लक बिभीतकरोहितककुसुमानि तच्चूर्णं वा क्षौद्रेण लिह्यात्|
हरीतकीचूर्णं व|
पिबेद्वा त्रिफलामुस्तादेवदारुहरिद्रा क्वाथम्|
असनचित्रकत्रिफलादार्वीकलिङ्गकानां वा सक्षौद्रम्|
तद्वत् गुडूच्या वा स्वरसमामलकानां वा||६||
ஹரித்ராஂ மாக்ஷிகயுக்தமாமலகரஸேந பிபேத்| ஸாலாதிகுஸுமாநி வா மதுயுக்தாந்யாமலகரஸேந பிபேத்| ஏஷாமேவ வா ஸாலாதிகுஸுமாநாஂ சூர்ணஂ மாக்ஷிகேண லிஹ்யாத்| த்ரிபலாதீநாஂ வா க்வாதஂ பிபேத்| அஸ-நாதீநாஂ வா க்வாதஂ ஸக்ஷௌத்ரஂ பிபேத்| குடூச்யாஃ ஸ்வரஸமாமலகாநாஂ வா ஸ்வரஸம்| தத்வதிதி ஸக்ஷௌத்ரம்|| ௬||
Adhikarana kaphameheShu visheShaH (7) · Śloka 7
விஶேஷதஸ்து கபமேஹேஷு கட்பலமுஸ்தாலோத்ராபயாநாஂ ஸமா க்ஷிகஂ கஷாயம்|
தகரவிடங்கத்விஹரித்ராணாஂ வா|
சந்தநா கருகுஷ்டதேவதாரூணாஂ வா|
பாடாக்நிமந்தசவிகாத்ரிபலாநாஂ வா|௭|
விஶேஷதஸ்து கபமேஹேஷு கட்பலமுஸ்தாலோத்ராபயாநாஂ ஸமா க்ஷிகஂ கஷாயம்|
தகரவிடங்கத்விஹரித்ராணாஂ வா|
சந்தநா கருகுஷ்டதேவதாரூணாஂ வா|
பாடாக்நிமந்தசவிகாத்ரிபலாநாஂ வா|௭|
View original
विशेषतस्तु कफमेहेषु कट्फलमुस्तालोध्राभयानां समा क्षिकं कषायम्|
तगरविडङ्गद्विहरिद्राणां वा|
चन्दना गरुकुष्ठदेवदारूणां वा|
पाठाग्निमन्थचविकात्रिफलानां वा|७|
विशेषतस्तु कफमेहेषु कट्फलमुस्तालोध्राभयानां समा क्षिकं कषायम्|
तगरविडङ्गद्विहरिद्राणां वा|
चन्दना गरुकुष्ठदेवदारूणां वा|
पाठाग्निमन्थचविकात्रिफलानां वा|७|
௦௦
Adhikarana pittameheShu (7) · Śloka 7
பித்தப்ரமேஹேஷு து லோத்ரஸேவ்யார்ஜுநசந்தநாநாம்|
நிம்பாமதா மலகபடோலீநாஂ வா|
ஶீரீஷஸர்ஜார்ஜுநகேஸராணாஂ வா|
பலிநீ கமலோத்பலகீஂஶுகாநாஂ வா|
குடஜோத்பலகட ங்கடேரீநாஂ வா||௭||
View original
पित्तप्रमेहेषु तु लोध्रसेव्यार्जुनचन्दनानाम्|
निम्बामृता मलकपटोलीनां वा|
शीरीषसर्जार्जुनकेसराणां वा|
फलिनी कमलोत्पलकींशुकानां वा|
कुटजोत्पलकट ङ्गटेरीनां वा||७||
கட்பலாதிகஷாயஂ ஸக்ஷௌத்ரஂ விஶேஷதஃ கபே| ஸர்வத்ர ஸர்வஸ்ய பத்யத்வாத்விஶேஷக்ரஹணம்| தகராதீநாஂ வா க்வாதஃ ஸமாக்ஷிகஃ| ஸுபோதம்| ஸர்வகஷாயேஷு மாக்ஷிகப்ரயோகஃ பித்தப்ரமேஹேஷு லோத்ரநிம்பஶிரீஷபலிநீகுடஜாதயஃ பஞ்சகஷாயாஃ|| ௭||
Adhikarana pittameheShu (7) · Śloka 7
பித்தப்ரமேஹேஷு து லோத்ரஸேவ்யார்ஜுநசந்தநாநாம்|
நிம்பாமதா மலகபடோலீநாஂ வா|
ஶீரீஷஸர்ஜார்ஜுநகேஸராணாஂ வா|
பலிநீ கமலோத்பலகீஂஶுகாநாஂ வா|
குடஜோத்பலகட ங்கடேரீநாஂ வா||௭||
View original
पित्तप्रमेहेषु तु लोध्रसेव्यार्जुनचन्दनानाम्|
निम्बामृता मलकपटोलीनां वा|
शीरीषसर्जार्जुनकेसराणां वा|
फलिनी कमलोत्पलकींशुकानां वा|
कुटजोत्पलकट ङ्गटेरीनां वा||७||
கட்பலாதிகஷாயஂ ஸக்ஷௌத்ரஂ விஶேஷதஃ கபே| ஸர்வத்ர ஸர்வஸ்ய பத்யத்வாத்விஶேஷக்ரஹணம்| தகராதீநாஂ வா க்வாதஃ ஸமாக்ஷிகஃ| ஸுபோதம்| ஸர்வகஷாயேஷு மாக்ஷிகப்ரயோகஃ பித்தப்ரமேஹேஷு லோத்ரநிம்பஶிரீஷபலிநீகுடஜாதயஃ பஞ்சகஷாயாஃ|| ௭||
Adhikarana tatrApi bhedAnusAraM visheShaH (8) · Śloka 8
தேஷ்வபி ச விஶேஷேண பிபேதுதகமேஹாதிஷு க்ரமாத் கஷாயஂ பாரிஜாதஸ்ய வைஜயந்த்யாஃ ஸப்தச்சதஸ்யாரிஷ்டஸ்ய நிஶாயாஃ ககுபசந்தநயோஶ்சித்ரகஸ்ய பாடாஜோங்ககயோஃ கதிரஸ்ய த்ரிபலாரக்வதயோஶ்ச மதுயுதம்|
பிபேச்ச ஸிகதாமேஹே ஹிங்கு ப்ரவாலகைலாலவணாநி மத்யேந மூத்ரேண க்ஷாரோதகேந வா|
க்ஷாரமேஹாதிஷு த்ரிபலாயா அஸநாதேஃ ந்யக்ரோதாதேஃ ஶம்யா கஸ்ய சந்தநமஞ்ஜிஷ்டயோஃ குடூசீதிந்துகாஸ்திகாஶ்மர்யகர்ஜூ ராணாஂ ச மதுயுக்தம்|
ஶோணிதமேஹே மதயந்தீபத்ரகல்கஂ ச ஸக்ஷௌத்ரஂ ஶீதாம்புநா||௮||
View original
तेष्वपि च विशेषेण पिबेदुदकमेहादिषु क्रमात् कषायं पारिजातस्य वैजयन्त्याः सप्तच्छदस्यारिष्टस्य निशायाः ककुभचन्दनयोश्चित्रकस्य पाठाजोङ्गकयोः ख़दिरस्य त्रिफलारग्वधयोश्च मधुयुतम्|
पिबेच्च सिकतामेहे हिङ्गु प्रवालकैलालवणानि मद्येन मूत्रेण क्षारोदकेन वा|
क्षारमेहादिषु त्रिफलाया असनादेः न्यग्रोधादेः शम्या कस्य चन्दनमञ्जिष्ठयोः गुडूचीतिन्दुकास्थिकाश्मर्यख़र्जू राणां च मधुयुक्तम्|
शोणितमेहे मदयन्तीपत्रकल्कं च सक्षौद्रं शीताम्बुना||८||
தேஷ்வித்யநந்தரோக்தேஷு கபபித்தப்ரமேஹேஷு ஸாமாந்யேநோக்தஃ| உதகமேஹாதிஷு விஶேஷேணோச்யதே| உதகமேஹே பாரிஜாதஸ்ய கஷாயஃ இக்ஷுமேஹே வைஜயந்த்யாஃ| வைஜயந்த்யக்நிமந்தஃ ஸாந்த்ரே ஸப்தச்சாதஸ்ய| ஸுராமேஹே நிம்பஸ்ய| பிஷ்டே ஹரித்ராயாஃ ஶுக்ரமேஹே ககுபசந்தநயோஃ ஸிகதாமேஹே சித்ரகஸ்ய| ஶீதமேஹே பாடாஜோங்ககயோஃ| ஶநைர்மேஹே கதிரஸ்ய| லாலாமேஹே த்ரிபலாரக்வதயோரிதி க்ரமார்தஃ| ஸர்வ ஏவ கஷாயா மாக்ஷிகயுக்தாஃ| ஸிகதாமேஹே ஹிங்க்வாதீந்யபி மத்யாதீநாமந்யதமேந| க்ஷாரமேஹே த்ரிபலாயாஃ கஷாயஃ| காலமேஹே அஸநாதேஃ| நீலமேஹே ந்யக்ரோதாதேஃ| ஹாரித்ரமேஹே ஶாம்யாகஸ்ய| மஞ்ஜிஷ்டாமேஹே சந்தநமஞ்ஜிஷ்டயோஃ| ஶோணிதமேஹே ஶம்யாகஸ்ய குதூச்யாதீநாம்| ஶோணிதமேஹே மதயந்தீகல்கமபி ஸக்ஷௌத்ரஂ ஶீதோதகேந|| ௮||
Adhikarana tatrApi bhedAnusAraM visheShaH (8) · Śloka 8
தேஷ்வபி ச விஶேஷேண பிபேதுதகமேஹாதிஷு க்ரமாத் கஷாயஂ பாரிஜாதஸ்ய வைஜயந்த்யாஃ ஸப்தச்சதஸ்யாரிஷ்டஸ்ய நிஶாயாஃ ககுபசந்தநயோஶ்சித்ரகஸ்ய பாடாஜோங்ககயோஃ கதிரஸ்ய த்ரிபலாரக்வதயோஶ்ச மதுயுதம்|
பிபேச்ச ஸிகதாமேஹே ஹிங்கு ப்ரவாலகைலாலவணாநி மத்யேந மூத்ரேண க்ஷாரோதகேந வா|
க்ஷாரமேஹாதிஷு த்ரிபலாயா அஸநாதேஃ ந்யக்ரோதாதேஃ ஶம்யா கஸ்ய சந்தநமஞ்ஜிஷ்டயோஃ குடூசீதிந்துகாஸ்திகாஶ்மர்யகர்ஜூ ராணாஂ ச மதுயுக்தம்|
ஶோணிதமேஹே மதயந்தீபத்ரகல்கஂ ச ஸக்ஷௌத்ரஂ ஶீதாம்புநா||௮||
View original
तेष्वपि च विशेषेण पिबेदुदकमेहादिषु क्रमात् कषायं पारिजातस्य वैजयन्त्याः सप्तच्छदस्यारिष्टस्य निशायाः ककुभचन्दनयोश्चित्रकस्य पाठाजोङ्गकयोः खदिरस्य त्रिफलारग्वधयोश्च मधुयुतम्|
पिबेच्च सिकतामेहे हिङ्गु प्रवालकैलालवणानि मद्येन मूत्रेण क्षारोदकेन वा|
क्षारमेहादिषु त्रिफलाया असनादेः न्यग्रोधादेः शम्या कस्य चन्दनमञ्जिष्ठयोः गुडूचीतिन्दुकास्थिकाश्मर्यखर्जू राणां च मधुयुक्तम्|
शोणितमेहे मदयन्तीपत्रकल्कं च सक्षौद्रं शीताम्बुना||८||
தேஷ்வித்யநந்தரோக்தேஷு கபபித்தப்ரமேஹேஷு ஸாமாந்யேநோக்தஃ| உதகமேஹாதிஷு விஶேஷேணோச்யதே| உதகமேஹே பாரிஜாதஸ்ய கஷாயஃ இக்ஷுமேஹே வைஜயந்த்யாஃ| வைஜயந்த்யக்நிமந்தஃ ஸாந்த்ரே ஸப்தச்சாதஸ்ய| ஸுராமேஹே நிம்பஸ்ய| பிஷ்டே ஹரித்ராயாஃ ஶுக்ரமேஹே ககுபசந்தநயோஃ ஸிகதாமேஹே சித்ரகஸ்ய| ஶீதமேஹே பாடாஜோங்ககயோஃ| ஶநைர்மேஹே கதிரஸ்ய| லாலாமேஹே த்ரிபலாரக்வதயோரிதி க்ரமார்தஃ| ஸர்வ ஏவ கஷாயா மாக்ஷிகயுக்தாஃ| ஸிகதாமேஹே ஹிங்க்வாதீந்யபி மத்யாதீநாமந்யதமேந| க்ஷாரமேஹே த்ரிபலாயாஃ கஷாயஃ| காலமேஹே அஸநாதேஃ| நீலமேஹே ந்யக்ரோதாதேஃ| ஹாரித்ரமேஹே ஶாம்யாகஸ்ய| மஞ்ஜிஷ்டாமேஹே சந்தநமஞ்ஜிஷ்டயோஃ| ஶோணிதமேஹே ஶம்யாகஸ்ய குதூச்யாதீநாம்| ஶோணிதமேஹே மதயந்தீகல்கமபி ஸக்ஷௌத்ரஂ ஶீதோதகேந|| ௮||
Adhikarana vAtajeShu kaShAyanirdreshaH (9) · Śloka 9
வாதஜேஷ்வபி யாபநார்தஂ கபபித்தோல்பணேஷு பிபேத்கஷாயம்|
தத்ர வஸாமேஹேऽக்நிமந்தஸ்ய|
மஜ்ஜமேஹேऽமதாசித்ரகயோஃ குஷ்ட-குடஜபாடாகடுரோஹிணீகல்கமிஶ்ரம்|
ஹஸ்திமேஹே ஹஸ்திஸூகரகரோஷ்ட்ராஸ்திக்ஷாரம்|
மதுமேஹே கதரகதிர புரகஷாயம்||௯||
View original
वातजेष्वपि यापनार्थं कफपित्तोल्बणेषु पिबेत्कषायम्|
तत्र वसामेहेऽग्निमन्थस्य|
मज्जमेहेऽमृताचित्रकयोः कुष्ठ-कुटजपाठाकटुरोहिणीकल्कमिश्रम्|
हस्तिमेहे हस्तिसूकरख़रोष्ट्रास्थिक्षारम्|
मधुमेहे कदरख़दिर पुरकषायम्||९||
வாதப்ரமேஹேஷு கபபித்தோல்பணேஷு சாஸாத்யத்வேऽபி யாபநார்தஂ கஷாயஂ பிபேதேவ| ஸுபோதம்| ஹஸ்த்யாத்யஸ்திக்ஷாரஂ குடஜாதிகல்கமிஶ்ரிதம்| மதுமேஹே கதராதிகஷாயம்|| ௯||
Adhikarana vAtajeShu kaShAyanirdreshaH (9) · Śloka 9
வாதஜேஷ்வபி யாபநார்தஂ கபபித்தோல்பணேஷு பிபேத்கஷாயம்|
தத்ர வஸாமேஹேऽக்நிமந்தஸ்ய|
மஜ்ஜமேஹேऽமதாசித்ரகயோஃ குஷ்ட-குடஜபாடாகடுரோஹிணீகல்கமிஶ்ரம்|
ஹஸ்திமேஹே ஹஸ்திஸூகரகரோஷ்ட்ராஸ்திக்ஷாரம்|
மதுமேஹே கதரகதிர புரகஷாயம்||௯||
View original
वातजेष्वपि यापनार्थं कफपित्तोल्बणेषु पिबेत्कषायम्|
तत्र वसामेहेऽग्निमन्थस्य|
मज्जमेहेऽमृताचित्रकयोः कुष्ठ-कुटजपाठाकटुरोहिणीकल्कमिश्रम्|
हस्तिमेहे हस्तिसूकरखरोष्ट्रास्थिक्षारम्|
मधुमेहे कदरखदिर पुरकषायम्||९||
வாதப்ரமேஹேஷு கபபித்தோல்பணேஷு சாஸாத்யத்வேऽபி யாபநார்தஂ கஷாயஂ பிபேதேவ| ஸுபோதம்| ஹஸ்த்யாத்யஸ்திக்ஷாரஂ குடஜாதிகல்கமிஶ்ரிதம்| மதுமேஹே கதராதிகஷாயம்|| ௯||
Adhikarana vAtajeshu snehaprayogavikalpanA (10) · Śloka 10
கபாநுகதேஷு து வஸாதிமேஹேஷு யதாஸ்வகஷாயேண ஸாதிதாநி தைலாநி|
பித்தாநுகதேஷு ச கதாநி யமகஂ வா ப்ரயுஞ்ஜீத||௧௦||
View original
कफानुगतेषु तु वसादिमेहेषु यथास्वकषायेण साधितानि तैलानि|
पित्तानुगतेषु च ग़ृतानि यमकं वा प्रयुञ्जीत||१०||
ஏதேந ஶேஷேஷ்வபி மேஹேஷு ஸ்நேஹவிகல்ப உக்தோ வேதிதவ்யஃ| ததா கஷாயஸஂபக்தைஃ ஸ்நேஹைஃ கபபித்தமூத்ரமேதஸாமநிலஸ்ய சோபஶமோ பவதி| வஸாமேஹாதீநாஂ சதுர்ணாஂ வாதோத்பவாநாஂ கபாநுகதத்வே ஸதி ஸ்வைஃ ஸ்வைஃ கஶாயௌஷதைஃ ஸித்தாநி தைலாநி ஶஸ்யந்தே| பித்தாநுகதத்வே தைரேவ கதாநி| யமகஂ வா ப்ரகதத்வாத் கததைலாப்யாம்| ஏதேந கஷாயௌஷதஸ்நேஹஸாதநேந ஶேஷேஷ்வபி கபமேஹேஷு ச கஷாயௌஷதைஃ ஸ்நேஹவிகல்ப உக்த இதி வேதிதவ்யஃ| ததா ப்ரமேஹிணே கஷாயேண ஸஹ ப்ரயுக்தைஃ ஸஹ கபாதீநாமநிலஸ்ய சோபஶமோ பவதி| கஷாயஶப்தஃ க்வாதாதிகல்பநாவாசகஃ|| ௧௦||
Adhikarana vAtajeshu snehaprayogavikalpanA (10) · Śloka 10
கபாநுகதேஷு து வஸாதிமேஹேஷு யதாஸ்வகஷாயேண ஸாதிதாநி தைலாநி|
பித்தாநுகதேஷு ச கதாநி யமகஂ வா ப்ரயுஞ்ஜீத||௧௦||
View original
कफानुगतेषु तु वसादिमेहेषु यथास्वकषायेण साधितानि तैलानि|
पित्तानुगतेषु च घृतानि यमकं वा प्रयुञ्जीत||१०||
ஏதேந ஶேஷேஷ்வபி மேஹேஷு ஸ்நேஹவிகல்ப உக்தோ வேதிதவ்யஃ| ததா கஷாயஸஂபக்தைஃ ஸ்நேஹைஃ கபபித்தமூத்ரமேதஸாமநிலஸ்ய சோபஶமோ பவதி| வஸாமேஹாதீநாஂ சதுர்ணாஂ வாதோத்பவாநாஂ கபாநுகதத்வே ஸதி ஸ்வைஃ ஸ்வைஃ கஶாயௌஷதைஃ ஸித்தாநி தைலாநி ஶஸ்யந்தே| பித்தாநுகதத்வே தைரேவ கதாநி| யமகஂ வா ப்ரகதத்வாத் கததைலாப்யாம்| ஏதேந கஷாயௌஷதஸ்நேஹஸாதநேந ஶேஷேஷ்வபி கபமேஹேஷு ச கஷாயௌஷதைஃ ஸ்நேஹவிகல்ப உக்த இதி வேதிதவ்யஃ| ததா ப்ரமேஹிணே கஷாயேண ஸஹ ப்ரயுக்தைஃ ஸஹ கபாதீநாமநிலஸ்ய சோபஶமோ பவதி| கஷாயஶப்தஃ க்வாதாதிகல்பநாவாசகஃ|| ௧௦||
Adhikarana trikaNTakAdisnehaH sarvamehaghnaH (11) · Śloka 11
த்ரிகண்டகாதிவிஷாபல்லாதகலோத்ரவசாபிசுமந்தகநநிஶா ஜமோதார்ஜுநாஶ்மந்தகபடோலஸோமவல்கமஞ்ஜிஷ்டாபத்மகசந்த நாகருபிஶ்ச ஸ்நேஹோ விபக்வஃ ஸர்வமேஹக்நஃ||௧௧||
View original
त्रिकण्टकातिविषाभल्लातकलोध्रवचापिचुमन्दग़ननिशा जमोदार्जुनाश्मन्तकपटोलसोमवल्कमञ्जिष्ठापद्मकचन्द नागरुभिश्च स्नेहो विपक्वः सर्वमेहग़्नः||११||
த்ரிகண்டகாதிபிஃ ஸ்நேஹாச்சதுர்தாஂஶைர்ஜலேந ச ஸ்நேஹஸமேந ஸ்நேஹோ விபக்வஃ ஸர்வமேஹக்நஃ| ஸாமாந்யோக்தஂ கபாநுகதத்வே தைலஂ பித்தாநுகத்வே கதஂ மிஶ்ரகோ வேதி வேதிதவ்யம்|| ௧௧||
Adhikarana trikaNTakAdisnehaH sarvamehaghnaH (11) · Śloka 11
த்ரிகண்டகாதிவிஷாபல்லாதகலோத்ரவசாபிசுமந்தகநநிஶா ஜமோதார்ஜுநாஶ்மந்தகபடோலஸோமவல்கமஞ்ஜிஷ்டாபத்மகசந்த நாகருபிஶ்ச ஸ்நேஹோ விபக்வஃ ஸர்வமேஹக்நஃ||௧௧||
View original
त्रिकण्टकातिविषाभल्लातकलोध्रवचापिचुमन्दघननिशा जमोदार्जुनाश्मन्तकपटोलसोमवल्कमञ्जिष्ठापद्मकचन्द नागरुभिश्च स्नेहो विपक्वः सर्वमेहघ्नः||११||
த்ரிகண்டகாதிபிஃ ஸ்நேஹாச்சதுர்தாஂஶைர்ஜலேந ச ஸ்நேஹஸமேந ஸ்நேஹோ விபக்வஃ ஸர்வமேஹக்நஃ| ஸாமாந்யோக்தஂ கபாநுகதத்வே தைலஂ பித்தாநுகத்வே கதஂ மிஶ்ரகோ வேதி வேதிதவ்யம்|| ௧௧||
Adhikarana dhAnvantaraM ghRutam (12) · Śloka 12
தஶமூலஹரீதகீதேவதாருஷ்கரஞ்ஜத்வயத்விவர்ஷாபூதந்தீபக தம்பபல்லாதகஶடீபுஷ்கரமூலார்கமூலஸ்நுஹீமூலவரணமூ லபிப்பலீமூலாநி ப்ரத்யேகஶோ தஶபலோந்மிதாநி யவகோல குலத்தப்ரஸ்தத்ரயஂ சாஷ்டகுணேऽம்பஸி ஸாதயித்வா பாதஶேஷஂ கஷாயமவதாரயேத்|
தேந வசாவிடங்ககம்பில்லகபல்லா தகபார்ங்கீரோஹிஷசவிகாபிப்பலீத்வயத்ரிவந்நிசுலவிஶ்வ பேஷஜப்ரதீவாபஂ கதப்ரஸ்தஂ விபசேத்|
ஏதத்தாந்வந்தரஂ ஸர்பிஃ ஸர்வமேஹபிடகாகுஷ்டவிஷஶோபார்ஶோகுல்மவித்ரதிப்லீஹஜ டரஶ்வாஸகாஸவர்த்மபாண்டுரோகவாதஶோணிதோந்மாதாபஸ்மா ரஹரம்||௧௨||
View original
दशमूलहरीतकीदेवदारुष्करञ्जद्वयद्विवर्षाभूदन्तीभक दम्बभल्लातकशठीपुष्करमूलार्कमूलस्नुहीमूलवरणमू लपिप्पलीमूलानि प्रत्येकशो दशपलोन्मितानि यवकोल कुलत्थप्रस्थत्रयं चाष्टगुणेऽम्भसि साधयित्वा पादशेषं कषायमवतारयेत्|
तेन वचाविडङ्गकम्पिल्लकभल्ला तकभार्ङ्गीरोहिषचविकापिप्पलीद्वयत्रिवृन्निचुलविश्व भेषजप्रतीवापं ग़ृतप्रस्थं विपचेत्|
एतद्धान्वन्तरं सर्पिः सर्वमेहपिटकाकुष्ठविषशोफार्शोगुल्मविद्रधिप्लीहज ठरश्वासकासवर्ध्मपाण्डुरोगवातशोणितोन्मादापस्मा रहरम्||१२||
தஶமூலேத்யாதிநா தாந்வந்தரஂ ஸர்பிஃ| தஶமூலாநாஂ ஸஂயுக்தாநாஂ தஶபலம்| தஶமூலஸ்யைகத்வாத் ப்ரத்யேகமித்யுக்தம்| கரஞ்ஜத்வயஂ கஷ்ணஶ்வேதபேதேந| வர்ஷாப்வௌ புநர்நவே| பூகதம்பகோ யவாநீ கௌண்டிந்யகஶ்ச| யவாதீநாஂ மிஶ்ரீபூதாநாஂ ப்ரஸ்தத்ரயம்| ப்ரத்யேகஂ து ஷோடஶபலஂ ஶுஷ்கத்ரவ்யத்வாத் ப்ரஸ்தஃ| ஸர்வஸ்மாதேகீகதாதஷ்டகுணாதம்பஸஃ பாதஶேஷஂ க்வாதஂ கஹ்ணீயாத்| வசாதீநி கர்பே| கம்பில்லகோ ரஞ்ஜநகோ ரேவகோ ரக்தசூர்ணகஃ| ரோஹிஷஃ ப்லீஹாபஹஃ|| ௧௨||
Adhikarana dhAnvantaraM ghRutam (12) · Śloka 12
தஶமூலஹரீதகீதேவதாருஷ்கரஞ்ஜத்வயத்விவர்ஷாபூதந்தீபக தம்பபல்லாதகஶடீபுஷ்கரமூலார்கமூலஸ்நுஹீமூலவரணமூ லபிப்பலீமூலாநி ப்ரத்யேகஶோ தஶபலோந்மிதாநி யவகோல குலத்தப்ரஸ்தத்ரயஂ சாஷ்டகுணேऽம்பஸி ஸாதயித்வா பாதஶேஷஂ கஷாயமவதாரயேத்|
தேந வசாவிடங்ககம்பில்லகபல்லா தகபார்ங்கீரோஹிஷசவிகாபிப்பலீத்வயத்ரிவந்நிசுலவிஶ்வ பேஷஜப்ரதீவாபஂ கதப்ரஸ்தஂ விபசேத்|
ஏதத்தாந்வந்தரஂ ஸர்பிஃ ஸர்வமேஹபிடகாகுஷ்டவிஷஶோபார்ஶோகுல்மவித்ரதிப்லீஹஜ டரஶ்வாஸகாஸவர்த்மபாண்டுரோகவாதஶோணிதோந்மாதாபஸ்மா ரஹரம்||௧௨||
View original
दशमूलहरीतकीदेवदारुष्करञ्जद्वयद्विवर्षाभूदन्तीभक दम्बभल्लातकशठीपुष्करमूलार्कमूलस्नुहीमूलवरणमू लपिप्पलीमूलानि प्रत्येकशो दशपलोन्मितानि यवकोल कुलत्थप्रस्थत्रयं चाष्टगुणेऽम्भसि साधयित्वा पादशेषं कषायमवतारयेत्|
तेन वचाविडङ्गकम्पिल्लकभल्ला तकभार्ङ्गीरोहिषचविकापिप्पलीद्वयत्रिवृन्निचुलविश्व भेषजप्रतीवापं घृतप्रस्थं विपचेत्|
एतद्धान्वन्तरं सर्पिः सर्वमेहपिटकाकुष्ठविषशोफार्शोगुल्मविद्रधिप्लीहज ठरश्वासकासवर्ध्मपाण्डुरोगवातशोणितोन्मादापस्मा रहरम्||१२||
தஶமூலேத்யாதிநா தாந்வந்தரஂ ஸர்பிஃ| தஶமூலாநாஂ ஸஂயுக்தாநாஂ தஶபலம்| தஶமூலஸ்யைகத்வாத் ப்ரத்யேகமித்யுக்தம்| கரஞ்ஜத்வயஂ கஷ்ணஶ்வேதபேதேந| வர்ஷாப்வௌ புநர்நவே| பூகதம்பகோ யவாநீ கௌண்டிந்யகஶ்ச| யவாதீநாஂ மிஶ்ரீபூதாநாஂ ப்ரஸ்தத்ரயம்| ப்ரத்யேகஂ து ஷோடஶபலஂ ஶுஷ்கத்ரவ்யத்வாத் ப்ரஸ்தஃ| ஸர்வஸ்மாதேகீகதாதஷ்டகுணாதம்பஸஃ பாதஶேஷஂ க்வாதஂ கஹ்ணீயாத்| வசாதீநி கர்பே| கம்பில்லகோ ரஞ்ஜநகோ ரேவகோ ரக்தசூர்ணகஃ| ரோஹிஷஃ ப்லீஹாபஹஃ|| ௧௨||
Adhikarana AhAravisheShaH (13) · Śloka 13
ஆஹாரஞ்ச யவவிகதிப்ராயஂ மத்வாமலகோபேதமாஹாரயேத்|
யதாயதஂ ப்ரமேஹக்நௌஷதநிர்யூஹைஃ ஸுபஹுஶோ யவாந் பவயித்வா ஸக்துமந்தாபூபதாநாலாஜவாட்யாதீந் விவிதாஂஶ்ச லகூந் பாக்ஷ்யாநுபகல்பயேத்|
தத்வச்ச கோதூமாந்|
கவாஶ்வகரஜடர ஸ்திதைஶ்ச ததா ஶாலிஷஷ்டிகதணதாந்யாநி முத்காதயஸ்தி க்தாநி ஶாகாநி ஜாங்கலாநி ச பிஶிதாநி ஶூல்யாநி பரிஶுஷ்காணி ப்ரதிக்தாநி பஷ்டசணகோபதஂஶாநி விவிதா ஸவாநுபாநாந்யுபயுஞ்ஜீத||௧௩||
View original
आहारञ्च यवविकृतिप्रायं मध्वामलकोपेतमाहारयेत्|
यथायथं प्रमेहग़्नौषधनिर्यूहैः सुबहुशो यवान् भवयित्वा सक्तुमन्थापूपधानालाजवाट्यादीन् विविधांश्च लग़ून् भाक्ष्यानुपकल्पयेत्|
तद्वच्च गोधूमान्|
गवाश्वख़रजठर स्थितैश्च तथा शालिषष्टिकतृणधान्यानि मुद्गादयस्ति क्तानि शाकानि जाङ्गलानि च पिशितानि शूल्यानि परिशुष्काणि प्रदिग्धानि भृष्टचणकोपदंशानि विविधा सवानुपानान्युपयुञ्जीत||१३||
ஸர்வஶ்ச மேஹீ யவவிகாரபூயிஷ்டஂ மாக்ஷிகாமலகயுக்தஂ போஜநமாஹாரயேத் மேஹேஷு யதாஸ்வௌஷதக்வாதபவிதாந் யவாந் ஸக்த்வாதிஷு நாநாப்ரகாரேஷு ச பக்ஷ்யேஷூபகல்பயேத்| கவாதிஜடரமத்யுஷிதைர்யவைஸ்தத்விஷ்டாதஶ்ச கஹீதைர்வஂஶயவைர்வா ஸக்த்வாதீந் கல்பயேத்| யவோ ஹீத்யாதி ஸுபோதம்| ததா ஶால்யாதிகமப்யுபயுஞ்ஜீத| ஶூல்யாதிகஂ ஜாங்கலமாஂஸவிஶேஷணம்| ப்ரதிக்தமுபதேஹஸித்தம்| பஷ்டசணகாத்யுபதஂஶோ யேஷாமாஸவாநுபாநாநாம்|| ௧௩||
Adhikarana AhAravisheShaH (13) · Śloka 13
ஆஹாரஞ்ச யவவிகதிப்ராயஂ மத்வாமலகோபேதமாஹாரயேத்|
யதாயதஂ ப்ரமேஹக்நௌஷதநிர்யூஹைஃ ஸுபஹுஶோ யவாந் பவயித்வா ஸக்துமந்தாபூபதாநாலாஜவாட்யாதீந் விவிதாஂஶ்ச லகூந் பக்ஷ்யாநுபகல்பயேத்|
தத்வச்ச கோதூமாந்|
கவாஶ்வகரஜடர ஸ்திதைஶ்ச ததா ஶாலிஷஷ்டிகதணதாந்யாநி முத்காதயஸ்தி க்தாநி ஶாகாநி ஜாங்கலாநி ச பிஶிதாநி ஶூல்யாநி பரிஶுஷ்காணி ப்ரதிக்தாநி பஷ்டசணகோபதஂஶாநி விவிதா ஸவாநுபாநாந்யுபயுஞ்ஜீத||௧௩||
View original
आहारञ्च यवविकृतिप्रायं मध्वामलकोपेतमाहारयेत्|
यथायथं प्रमेहघ्नौषधनिर्यूहैः सुबहुशो यवान् भवयित्वा सक्तुमन्थापूपधानालाजवाट्यादीन् विविधांश्च लघून् भक्ष्यानुपकल्पयेत्|
तद्वच्च गोधूमान्|
गवाश्वखरजठर स्थितैश्च तथा शालिषष्टिकतृणधान्यानि मुद्गादयस्ति क्तानि शाकानि जाङ्गलानि च पिशितानि शूल्यानि परिशुष्काणि प्रदिग्धानि भृष्टचणकोपदंशानि विविधा सवानुपानान्युपयुञ्जीत||१३||
ஸர்வஶ்ச மேஹீ யவவிகாரபூயிஷ்டஂ மாக்ஷிகாமலகயுக்தஂ போஜநமாஹாரயேத் மேஹேஷு யதாஸ்வௌஷதக்வாதபவிதாந் யவாந் ஸக்த்வாதிஷு நாநாப்ரகாரேஷு ச பக்ஷ்யேஷூபகல்பயேத்| கவாதிஜடரமத்யுஷிதைர்யவைஸ்தத்விஷ்டாதஶ்ச கஹீதைர்வஂஶயவைர்வா ஸக்த்வாதீந் கல்பயேத்| யவோ ஹீத்யாதி ஸுபோதம்| ததா ஶால்யாதிகமப்யுபயுஞ்ஜீத| ஶூல்யாதிகஂ ஜாங்கலமாஂஸவிஶேஷணம்| ப்ரதிக்தமுபதேஹஸித்தம்| பஷ்டசணகாத்யுபதஂஶோ யேஷாமாஸவாநுபாநாநாம்|| ௧௩||
Adhikarana lodhrAsavaH (14) · Śloka 14
லோத்ரமூர்வாஶடீவிடங்கத்ரிபலாபுஷ்கரமூலசாதுர்ஜாதக்ரமுகச விகாயவாநீஶ்யாமாபார்ங்கீத்விவிஶாலாபூநிம்பதரசித்ர கபிப்பலீமூலகடுரோஹிணீகுஷ்டபாடேந்த்ரயவாதிவிஷாப்லவ நகமரிசாநி கர்ஷாஂஶாந்யபாஂ கலஶேऽதிஶத்ய துர்யஶேஷே ரஸே பூதே ஜதுஶதபுராணகதபாஜநஸ்தேऽர்தபாகேந மது நிதாய பக்ஷமுபேக்ஷிதோऽயம் லோத்ராஸவஃ ஸர்வப்ரமேஹகுஷ்டகிலாஸஸ்தௌ ல்யாரோசககமிபாண்டுஶோபர்ஶோக்ரஹணீதோஷாந்நிஹந்தி||௧௪||
View original
लोध्रमूर्वाशठीविडङ्गत्रिफलापुष्करमूलचातुर्जातक्रमुकच विकायवानीश्यामाभार्ङ्गीद्विविशालाभूनिम्बतरचित्र कपिप्पलीमूलकटुरोहिणीकुष्ठपाठेन्द्रयवातिविषाप्लव नख़मरिचानि कर्षांशान्यपां कलशेऽधिशृत्य तुर्यशेषे रसे पूते जतुशृतपुराणग़ृतभाजनस्थेऽर्धभागेन मधु निधाय पक्षमुपेक्षितोऽयम् लोध्रासवः सर्वप्रमेहकुष्ठकिलासस्थौ ल्यारोचककृमिपाण्डुशोफर्शोग्रहणीदोषान्निहन्ति||१४||
லோத்ராஸவஃ ஸுபோத| க்ரமுகஃ பட்டிகாலோத்ரஃ ப்லவஂ பரிபேலவம்| கலஶோ த்வாதஶாதிகாநி பஞ்ச பலஶதாநி பவந்தி| துர்யாஂஶஶ்சதுர்தபாகஶேஷஃ| தஸ்யார்தபாகஶ்சதுஷ்ஷஷ்டிபலாநி த்வௌ ப்ரஸ்தௌ பவதஃ||௧௪||
Adhikarana lodhrAsavaH (14) · Śloka 14
லோத்ரமூர்வாஶடீவிடங்கத்ரிபலாபுஷ்கரமூலசாதுர்ஜாதக்ரமுகச விகாயவாநீஶ்யாமாபார்ங்கீத்விவிஶாலாபூநிம்பதரசித்ர கபிப்பலீமூலகடுரோஹிணீகுஷ்டபாடேந்த்ரயவாதிவிஷாப்லவ நகமரிசாநி கர்ஷாஂஶாந்யபாஂ கலஶேऽதிஶத்ய துர்யஶேஷே ரஸே பூதே ஜதுஶதபுராணகதபாஜநஸ்தேऽர்தபாகேந மது நிதாய பக்ஷமுபேக்ஷிதோऽயம் லோத்ராஸவஃ ஸர்வப்ரமேஹகுஷ்டகிலாஸஸ்தௌ ல்யாரோசககமிபாண்டுஶோபர்ஶோக்ரஹணீதோஷாந்நிஹந்தி||௧௪||
View original
लोध्रमूर्वाशठीविडङ्गत्रिफलापुष्करमूलचातुर्जातक्रमुकच विकायवानीश्यामाभार्ङ्गीद्विविशालाभूनिम्बतरचित्र कपिप्पलीमूलकटुरोहिणीकुष्ठपाठेन्द्रयवातिविषाप्लव नखमरिचानि कर्षांशान्यपां कलशेऽधिशृत्य तुर्यशेषे रसे पूते जतुशृतपुराणघृतभाजनस्थेऽर्धभागेन मधु निधाय पक्षमुपेक्षितोऽयम् लोध्रासवः सर्वप्रमेहकुष्ठकिलासस्थौ ल्यारोचककृमिपाण्डुशोफर्शोग्रहणीदोषान्निहन्ति||१४||
லோத்ராஸவஃ ஸுபோத| க்ரமுகஃ பட்டிகாலோத்ரஃ ப்லவஂ பரிபேலவம்| கலஶோ த்வாதஶாதிகாநி பஞ்ச பலஶதாநி பவந்தி| துர்யாஂஶஶ்சதுர்தபாகஶேஷஃ| தஸ்யார்தபாகஶ்சதுஷ்ஷஷ்டிபலாநி த்வௌ ப்ரஸ்தௌ பவதஃ||௧௪||
Adhikarana dashamUlAriShTaH (15) · Śloka 15
தஶமூலதந்தீத்ரிவச்ச்யாமாஶ்ரேயஸீசித்ரகபுநர்நவஸதாய வைகைஷிகாகண்டீரகுடூசீநாம் பதக்பஞ்சவிஂஶதிபலாந் பாகாஂ ஸ்த்ரிபலாடகஂ ச ஸலிலத்ரோணைர்தஶபிஃ பாதஶேஷஂ நிர்யுஹ மவதாரயேத்|
தஸ்மிந் பூதஶீதே ஶுசிபாஜநஸ்தே புராணகுட துலாத்வயஂ கோமூத்ராடகமயோரஜோऽர்தாடகஂ மாகாதிகாப்ரஸ்தஂ குடஜார்ஜுநகுஷ்டக்ரிமிக்நவசாசித்ரகபலாநி ச த்வாதஶ ப்ரதீவாபஂ தத்வா மாஸஂ ஸ்தாபயேத்|
ஏஷ தஶமூலாரிஷ்டஃ ஸமாநஃ பூர்வேண||௧௫||
View original
दशमूलदन्तीत्रिवृच्छ्यामाश्रेयसीचित्रकपुनर्नवसधाय वैकैषिकागण्डीरगुडूचीनाम् पृथक्पञ्चविंशतिपलान् भागां स्त्रिफलाढकं च सलिलद्रोणैर्दशभिः पादशेषं निर्युह मवतारयेत्|
तस्मिन् पूतशीते शुचिभाजनस्थे पुराणगुड तुलाद्वयं गोमूत्राढकमयोरजोऽर्धाढकं मागाधिकाप्रस्थं कुटजार्जुनकुष्ठक्रिमिग़्नवचाचित्रकपलानि च द्वादश प्रतीवापं दत्वा मासं स्थापयेत्|
एष दशमूलारिष्टः समानः पूर्वेण||१५||
தஶமூலேத்யாதிநா தஶமூலாரிஷ்டஃ ஸுபோதஃ| ஶுஷ்கத்ரவ்யாணாஂ குடவாத்யார்த்ராத் த்ரவாச்சார்தமிதி ஸ்மர்தவ்யம்| ஶ்ரேயஸீ ஹஸ்திபிப்பலீ| ஏகைஷிகா அம்பஷ்டா| ஸைவ மயூரஶிகா| ஸைவபஹுமூலிகா|| ௧௫||
Adhikarana dashamUlAriShTaH (15) · Śloka 15
தஶமூலதந்தீத்ரிவச்ச்யாமாஶ்ரேயஸீசித்ரகபுநர்நவஸதாய வைகைஷிகாகண்டீரகுடூசீநாம் பதக்பஞ்சவிஂஶதிபலாந் பாகாஂ ஸ்த்ரிபலாடகஂ ச ஸலிலத்ரோணைர்தஶபிஃ பாதஶேஷஂ நிர்யுஹ மவதாரயேத்|
தஸ்மிந் பூதஶீதே ஶுசிபாஜநஸ்தே புராணகுட துலாத்வயஂ கோமூத்ராடகமயோரஜோऽர்தாடகஂ மாகாதிகாப்ரஸ்தஂ குடஜார்ஜுநகுஷ்டக்ரிமிக்நவசாசித்ரகபலாநி ச த்வாதஶ ப்ரதீவாபஂ தத்வா மாஸஂ ஸ்தாபயேத்|
ஏஷ தஶமூலாரிஷ்டஃ ஸமாநஃ பூர்வேண||௧௫||
View original
दशमूलदन्तीत्रिवृच्छ्यामाश्रेयसीचित्रकपुनर्नवसधाय वैकैषिकागण्डीरगुडूचीनाम् पृथक्पञ्चविंशतिपलान् भागां स्त्रिफलाढकं च सलिलद्रोणैर्दशभिः पादशेषं निर्युह मवतारयेत्|
तस्मिन् पूतशीते शुचिभाजनस्थे पुराणगुड तुलाद्वयं गोमूत्राढकमयोरजोऽर्धाढकं मागाधिकाप्रस्थं कुटजार्जुनकुष्ठक्रिमिघ्नवचाचित्रकपलानि च द्वादश प्रतीवापं दत्वा मासं स्थापयेत्|
एष दशमूलारिष्टः समानः पूर्वेण||१५||
தஶமூலேத்யாதிநா தஶமூலாரிஷ்டஃ ஸுபோதஃ| ஶுஷ்கத்ரவ்யாணாஂ குடவாத்யார்த்ராத் த்ரவாச்சார்தமிதி ஸ்மர்தவ்யம்| ஶ்ரேயஸீ ஹஸ்திபிப்பலீ| ஏகைஷிகா அம்பஷ்டா| ஸைவ மயூரஶிகா| ஸைவபஹுமூலிகா|| ௧௫||
Adhikarana lohAriShTaH (16) · Śloka 16
அஸநாதித்ரவ்யாணி பதக்விஂஶதிபலாந்யம்பஸாஂ கடாஷ்டகேந க்வாதயேத்|
சதுர்தஸ்திதஞ்ச பரிஸ்ருதஂ ஸுஶீதஂ குடபலஶத த்வயேந மத்வர்தாடகேந ச பதக்பலாஂஶேந வத்ஸகாதிநா ஸஂயோ ஜ்ய ஸக்ஷௌத்ரேண பிப்பலீசூர்ணேநாந்தஃப்ரலிப்தே ஜதுஸதே கத கும்பே ஆவாப்ய யவபல்லே நிதாபயேத்|
தத்ர ச தநூநி கதிராங்காரப்ரதப்தாநி தீக்ஷ்ணலோஹபத்ராணி பஹுஶோ நிமஜ்ஜ்யே தாலோஹவிலயநாத்|
த்ரீஂஶ்சதுரோ வா மாஸாநயஂ விததோ லோஹா ரிஷ்டஃ பூர்வஸ்மாததிககுணஃ|
ஸீதுமதுமாதவாநபி ச நிக தாந் பிபேத்||௧௬||
View original
असनादिद्रव्याणि पृथग्विंशतिपलान्यम्भसां ग़टाष्टकेन क्वाथयेत्|
चतुर्थस्थितञ्च परिस्रुतं सुशीतं गुडपलशत द्वयेन मध्वर्धाढकेन च पृथक्पलांशेन वत्सकादिना संयो ज्य सक्षौद्रेण पिप्पलीचूर्णेनान्तःप्रलिप्ते जतुसृते ग़ृत कुम्भे आवाप्य यवपल्ले निधापयेत्|
तत्र च तनूनि ख़दिराङ्गारप्रतप्तानि तीक्ष्णलोहपत्राणि बहुशो निमज्ज्ये दालोहविलयनात्|
त्रींश्चतुरो वा मासानयं विधृतो लोहा रिष्टः पूर्वस्मादधिकगुणः|
सीधुमधुमाधवानपि च निग दान् पिबेत्||१६||
அஸநாதிகணத்ரவ்யாணி பதக்விஂஶதிபலாந்யேகீகத்ய க்வாதயேத்| வத்ஸகாதிகணத்ரவ்யாணி பலாஂஶாநி சூர்ணிதாநி தத்வா கடே பிப்பலீமூலேநாந்தர்லிப்தே ஸ்தாபயேத்| ஸுபோதம்| நிகதமதுஷ்டம்|| ௧௬||
Adhikarana lohAriShTaH (16) · Śloka 16
அஸநாதித்ரவ்யாணி பதக்விஂஶதிபலாந்யம்பஸாஂ கடாஷ்டகேந க்வாதயேத்|
சதுர்தஸ்திதஞ்ச பரிஸ்ருதஂ ஸுஶீதஂ குடபலஶத த்வயேந மத்வர்தாடகேந ச பதக்பலாஂஶேந வத்ஸகாதிநா ஸஂயோ ஜ்ய ஸக்ஷௌத்ரேண பிப்பலீசூர்ணேநாந்தஃப்ரலிப்தே ஜதுஸதே கத கும்பே ஆவாப்ய யவபல்லே நிதாபயேத்|
தத்ர ச தநூநி கதிராங்காரப்ரதப்தாநி தீக்ஷ்ணலோஹபத்ராணி பஹுஶோ நிமஜ்ஜ்யே தாலோஹவிலயநாத்|
த்ரீஂஶ்சதுரோ வா மாஸாநயஂ விததோ லோஹா ரிஷ்டஃ பூர்வஸ்மாததிககுணஃ|
ஸீதுமதுமாதவாநபி ச நிக தாந் பிபேத்||௧௬||
View original
असनादिद्रव्याणि पृथग्विंशतिपलान्यम्भसां घटाष्टकेन क्वाथयेत्|
चतुर्थस्थितञ्च परिस्रुतं सुशीतं गुडपलशत द्वयेन मध्वर्धाढकेन च पृथक्पलांशेन वत्सकादिना संयो ज्य सक्षौद्रेण पिप्पलीचूर्णेनान्तःप्रलिप्ते जतुसृते घृत कुम्भे आवाप्य यवपल्ले निधापयेत्|
तत्र च तनूनि खदिराङ्गारप्रतप्तानि तीक्ष्णलोहपत्राणि बहुशो निमज्ज्ये दालोहविलयनात्|
त्रींश्चतुरो वा मासानयं विधृतो लोहा रिष्टः पूर्वस्मादधिकगुणः|
सीधुमधुमाधवानपि च निग दान् पिबेत्||१६||
அஸநாதிகணத்ரவ்யாணி பதக்விஂஶதிபலாந்யேகீகத்ய க்வாதயேத்| வத்ஸகாதிகணத்ரவ்யாணி பலாஂஶாநி சூர்ணிதாநி தத்வா கடே பிப்பலீமூலேநாந்தர்லிப்தே ஸ்தாபயேத்| ஸுபோதம்| நிகதமதுஷ்டம்|| ௧௬||
Adhikarana nivRuttamadye visheShaH (17) · Śloka 17
நிவத்தமத்யஸ்து ஸாரோதகஂ தர்பாம்போமதுகபித்ததிந்துகமரி சாநுவித்தாநி பாநகாநி ராகஷாடவாஂஶ்ச ஸார்ஷபிகாந்யநு பாநாநி ச தத்விதாநி|
உஷ்ட்ராஶ்வதரகரபுரீஷசூர்ணாநுவித்தஂ சாஸ்மை தத்யாதஶநம்||௧௭||
View original
निवृत्तमद्यस्तु सारोदकं दर्भाम्भोमधुकपित्थतिन्दुकमरि चानुविद्धानि पानकानि रागषाडवांश्च सार्षपिकान्यनु पानानि च तद्विधानि|
उष्ट्राश्वतरख़रपुरीषचूर्णानुविद्धं चास्मै दद्यादशनम्||१७||
நிவத்தமத்யோ ப்ராஹ்மணாதிஃ ஸாரோதகாதிகஂ பிபேத்| ஸாரோதகஂ கதிராதிஸாரோஷிதம்| ராகாந் ஷாடவாஂஶ்ச ஸர்ஷபயா ஸஂஸ்கதாந் ஸார்ஷபிகாந்| பாநகாநி தத்விதாநி ஸர்ஷபாதிதீக்ஷ்ணத்ரவ்யஸஂஸ்கதாநி| அஸ்மை சாமத்யபப்ரமேஹிந உஷ்ட்ராதிபுரீஷசூர்ணாநுவித்தமஶநஂ தத்யாத்|| ௧௭||
Adhikarana nivRuttamadye visheShaH (17) · Śloka 17
நிவத்தமத்யஸ்து ஸாரோதகஂ தர்பாம்போமதுகபித்ததிந்துகமரி சாநுவித்தாநி பாநகாநி ராகஷாடவாஂஶ்ச ஸார்ஷபிகாந்யநு பாநாநி ச தத்விதாநி|
உஷ்ட்ராஶ்வதரகரபுரீஷசூர்ணாநுவித்தஂ சாஸ்மை தத்யாதஶநம்||௧௭||
View original
निवृत्तमद्यस्तु सारोदकं दर्भाम्भोमधुकपित्थतिन्दुकमरि चानुविद्धानि पानकानि रागषाडवांश्च सार्षपिकान्यनु पानानि च तद्विधानि|
उष्ट्राश्वतरखरपुरीषचूर्णानुविद्धं चास्मै दद्यादशनम्||१७||
நிவத்தமத்யோ ப்ராஹ்மணாதிஃ ஸாரோதகாதிகஂ பிபேத்| ஸாரோதகஂ கதிராதிஸாரோஷிதம்| ராகாந் ஷாடவாஂஶ்ச ஸர்ஷபயா ஸஂஸ்கதாந் ஸார்ஷபிகாந்| பாநகாநி தத்விதாநி ஸர்ஷபாதிதீக்ஷ்ணத்ரவ்யஸஂஸ்கதாநி| அஸ்மை சாமத்யபப்ரமேஹிந உஷ்ட்ராதிபுரீஷசூர்ணாநுவித்தமஶநஂ தத்யாத்|| ௧௭||
Adhikarana mustAdicUrNam (18) · Śloka 18
முஸ்தாமதாகண்டீரத்விஹரித்ராஸாரிவாத்விதர்பவர்ஷாபூத்ரிகண்டகவ்யோ ஷபல்குரோஹிஷபல்லவஶ்யாமாஸுரதாருகாலாவிடங்கபாடாகம்பி ல்லகபார்ங்கீநிதிக்திகாதந்தீசித்ரககடுகைரண்டமூலாநி ஸமாஂஶாந்யைகத்யஂ சூர்ணயித்வா தச்சூர்ணாதயஶ்சூர்ணஂ த்விகுணஂ ஶ்லக்ஷ்ணமாவாப்ய மத்யாநுபாநஂ மதுநாऽவலிஹ்யாத்|
பிபேத்வா ஸுகோதகேந த்ரிபலாம்பஸா வா|
தேந மேஹப்லீஹஹலீமக பாண்டுரோகஶ்வயதுதுர்நாமகுல்மோதராணி ஶீக்ரமுபஶாம்யந்தி||௧௮||
View original
मुस्तामृतागण्डीरद्विहरिद्रासारिवाद्विदर्भवर्षाभूत्रिकण्टकव्यो षफल्गुरोहिषपल्लवश्यामासुरदारुकालाविडङ्गपाठाकम्पि ल्लकभार्ङ्गीनिदिग्धिकादन्तीचित्रककटुकैरण्डमूलानि समांशान्यैकध्यं चूर्णयित्वा तच्चूर्णादयश्चूर्णं द्विगुणं श्लक्ष्णमावाप्य मद्यानुपानं मधुनाऽवलिह्यात्|
पिबेद्वा सुख़ोदकेन त्रिफलाम्भसा वा|
तेन मेहप्लीहहलीमक पाण्डुरोगश्वयथुदुर्नामगुल्मोदराणि शीग़्रमुपशाम्यन्ति||१८||
முஸ்தாதிசூர்ணஂ மாக்ஷிகேண லிஹ்யாந்மதுநாऽநுபாநம்| ரோஹிஷஃ ப்லீஹக்நாக்யஸ்தஸ்ய பல்லவம்| ஶ்யாமா பிப்பலீ| கடகஂ மரிசம்| ஏரண்டஸ்யைவ மூலம்| உஷ்ணோதகேந வா த்ரிபலாக்வதிதஜலேந வா முஸ்தாதிசூர்ணஂ பிபேத்| தேநேதி சூர்ணேந|| ௧௮||
Adhikarana mustAdicUrNam (18) · Śloka 18
முஸ்தாமதாகண்டீரத்விஹரித்ராஸாரிவாத்விதர்பவர்ஷாபூத்ரிகண்டகவ்யோ ஷபல்குரோஹிஷபல்லவஶ்யாமாஸுரதாருகாலாவிடங்கபாடாகம்பி ல்லகபார்ங்கீநிதிக்திகாதந்தீசித்ரககடுகைரண்டமூலாநி ஸமாஂஶாந்யைகத்யஂ சூர்ணயித்வா தச்சூர்ணாதயஶ்சூர்ணஂ த்விகுணஂ ஶ்லக்ஷ்ணமாவாப்ய மத்யாநுபாநஂ மதுநாऽவலிஹ்யாத்|
பிபேத்வா ஸுகோதகேந த்ரிபலாம்பஸா வா|
தேந மேஹப்லீஹஹலீமக பாண்டுரோகஶ்வயதுதுர்நாமகுல்மோதராணி ஶீக்ரமுபஶாம்யந்தி||௧௮||
View original
मुस्तामृतागण्डीरद्विहरिद्रासारिवाद्विदर्भवर्षाभूत्रिकण्टकव्यो षफल्गुरोहिषपल्लवश्यामासुरदारुकालाविडङ्गपाठाकम्पि ल्लकभार्ङ्गीनिदिग्धिकादन्तीचित्रककटुकैरण्डमूलानि समांशान्यैकध्यं चूर्णयित्वा तच्चूर्णादयश्चूर्णं द्विगुणं श्लक्ष्णमावाप्य मद्यानुपानं मधुनाऽवलिह्यात्|
पिबेद्वा सुखोदकेन त्रिफलाम्भसा वा|
तेन मेहप्लीहहलीमक पाण्डुरोगश्वयथुदुर्नामगुल्मोदराणि शीघ्रमुपशाम्यन्ति||१८||
முஸ்தாதிசூர்ணஂ மாக்ஷிகேண லிஹ்யாந்மதுநாऽநுபாநம்| ரோஹிஷஃ ப்லீஹக்நாக்யஸ்தஸ்ய பல்லவம்| ஶ்யாமா பிப்பலீ| கடகஂ மரிசம்| ஏரண்டஸ்யைவ மூலம்| உஷ்ணோதகேந வா த்ரிபலாக்வதிதஜலேந வா முஸ்தாதிசூர்ணஂ பிபேத்| தேநேதி சூர்ணேந|| ௧௮||
Adhikarana atisthaulyoktauShadhAnAmatideshena nirdeshaH (19) · Śloka 19
த்விவிதோபக்ரமணீயோக்தாஂஶ்சாதிஸ்தௌல்யாதிகதயோகாஂஶ்ச ஶீல யேத்|
ப்ரவத்தமேதஸஃ ப்ரகாடவ்யாயாமோத்வர்தநஸ்நாநவிலேபநாநி ச ரூக்ஷாபிரோஷதீபிஃ||௧௯||
View original
द्विविधोपक्रमणीयोक्तांश्चातिस्थौल्यादिगदयोगांश्च शील येत्|
प्रवृद्धमेदसः प्रगाढव्यायामोद्वर्तनस्नानविलेपनानि च रूक्षाभिरोषधीभिः||१९||
ஸுபோதம்| ப்ரகாடோ வ்யாயாமோ தடம்| ரூக்ஷாபிஶ்சௌஷதீபிருத்வர்தநாதிகம்|| ௧௯||
Adhikarana atisthaulyoktauShadhAnAmatideshena nirdeshaH (19) · Śloka 19
த்விவிதோபக்ரமணீயோக்தாஂஶ்சாதிஸ்தௌல்யாதிகதயோகாஂஶ்ச ஶீலயேத்|
ப்ரவத்தமேதஸஃ ப்ரகாடவ்யாயாமோத்வர்தநஸ்நாநவிலேபநாநி ச ரூக்ஷாபிரோஷதீபிஃ||௧௯||
View original
द्विविधोपक्रमणीयोक्तांश्चातिस्थौल्यादिगदयोगांश्च शीलयेत्|
प्रवृद्धमेदसः प्रगाढव्यायामोद्वर्तनस्नानविलेपनानि च रूक्षाभिरोषधीभिः||१९||
ஸுபோதம்| ப்ரகாடோ வ்யாயாமோ தடம்| ரூக்ஷாபிஶ்சௌஷதீபிருத்வர்தநாதிகம்|| ௧௯||
Adhikarana nirdhanasyopacAravisheShaH (20) · Śloka 20
அதநஸ்து சத்ரபாதத்ரவிரஹிதோ முநிவத்திர்யோஜநஶதமதிகஂ வா கச்சேத்|
ஶ்யாமாகநீவாராமதிந்துககபித்தாஶ்மந்தக பலமூலாஹாரோ வா மகைஃ ஸஹ வஸேத்|
கோபிர்வா ஸஹ தந்மூத்ர ஶகத்தத்திஃ பரிப்ரமேத்|
தடாகாநி வா கநேத்|
கஶஂ த்வவி ருத்தைர்பஂஹயேத்||௨௦||
View original
अधनस्तु छत्रपादत्रविरहितो मुनिवृत्तिर्योजनशतमधिकं वा गच्छेत्|
श्यामाकनीवारामतिन्दुककपित्थाश्मन्तक फलमूलाहारो वा मृगैः सह वसेत्|
गोभिर्वा सह तन्मूत्र शकृद्दृत्तिः परिभ्रमेत्|
तडागानि वा ख़नेत्|
कृशं त्ववि रुद्धैर्बृंहयेत्||२०||
ஸதநத்வே தாநேநாதர்மநாஶநஂ நிர்தநத்வே சாஸௌக்யாந்மேதஃப்ரபதீநாஂ க்ஷயஃ| அதோऽதநஶ்சத்ரபாதரஹிதோ முநிவத்திஶ்ச பலமூலதணதாந்யாஶநாதிநா ஶதஂ யோஜநாநாஂ யாயாத்| ஶ்யாமாகாத்யாஹாரோ மகைஃ ஸஹாரண்யே வஸேத்| கோபிர்வா ஸஹ வஸேத்| ததிதி கவாஂ பராமர்ஶஃ| அவிருத்தா யே பஂஹணா அபி மேதஃஶ்லேஷ்மவத்திஂ ந குர்வந்தி|| ௨௦||
Adhikarana nirdhanasyopacAravisheShaH (20) · Śloka 20
அதநஸ்து சத்ரபாதத்ரவிரஹிதோ முநிவத்திர்யோஜநஶதமதிகஂ வா கச்சேத்|
ஶ்யாமாகநீவாராமதிந்துககபித்தாஶ்மந்தக பலமூலாஹாரோ வா மகைஃ ஸஹ வஸேத்|
கோபிர்வா ஸஹ தந்மூத்ரஶகத்த்வத்திஃ பரிப்ரமேத்|
தடாகாநி வா கநேத்|
கஶஂ த்வவி ருத்தைர்பஂஹயேத்||௨௦||
View original
अधनस्तु छत्रपादत्रविरहितो मुनिवृत्तिर्योजनशतमधिकं वा गच्छेत्|
श्यामाकनीवारामतिन्दुककपित्थाश्मन्तक फलमूलाहारो वा मृगैः सह वसेत्|
गोभिर्वा सह तन्मूत्रशकृद्द्वृत्तिः परिभ्रमेत्|
तडागानि वा खनेत्|
कृशं त्ववि रुद्धैर्बृंहयेत्||२०||
ஸதநத்வே தாநேநாதர்மநாஶநஂ நிர்தநத்வே சாஸௌக்யாந்மேதஃப்ரபதீநாஂ க்ஷயஃ| அதோऽதநஶ்சத்ரபாதரஹிதோ முநிவத்திஶ்ச பலமூலதணதாந்யாஶநாதிநா ஶதஂ யோஜநாநாஂ யாயாத்| ஶ்யாமாகாத்யாஹாரோ மகைஃ ஸஹாரண்யே வஸேத்| கோபிர்வா ஸஹ வஸேத்| ததிதி கவாஂ பராமர்ஶஃ| அவிருத்தா யே பஂஹணா அபி மேதஃஶ்லேஷ்மவத்திஂ ந குர்வந்தி|| ௨௦||
Adhikarana piTakAnAM cikitsAkramaH (21) · Śloka 21
ஶராவிகாத்யாஸ்து அபக்வாஃ ஶோபவதுபாசரேத்|
பக்வாஶ்ச வ்ரணவத்|
புர்வரூபேஷ்வேவ து தாஸாஂ பாநே வநஸ்பதிகஷாயஂ பஸ்த மூத்ரஂ சோபதிஶந்தி|
தீக்ஷ்ணஂ ச ஸஂஶோதநஂ துர்விரேச்யா ஹி மேஹிநோ பவந்தி மேதோபிவ்யாபதேஹத்வாத்|
தைலஂ ச வ்ரணரோபணார்தமே லாதௌ குர்வீத|
ஆரக்வதாதேஃ கஷாயமுத்வர்தநே|
அஸநாதேஃ பரிஷேசநே வத்ஸகாதேஃ பாநபோஜநேஷு||௨௧||
View original
शराविकाद्यास्तु अपक्वाः शोफवदुपाचरेत्|
पक्वाश्च व्रणवत्|
पुर्वरूपेष्वेव तु तासां पाने वनस्पतिकषायं बस्त मूत्रं चोपदिशन्ति|
तीक्ष्णं च संशोधनं दुर्विरेच्या हि मेहिनो भवन्ति मेदोभिव्यापृदेहत्वात्|
तैलं च व्रणरोपणार्थमे लादौ कुर्वीत|
आरग्वधादेः कषायमुद्वर्तने|
असनादेः परिषेचने वत्सकादेः पानभोजनेषु||२१||
ஶராவிகாத்யாஃ பிடகாஃ அபக்வா ஏகதேஶஶோபவதுபாசரேத்| பக்வாஸ்து வ்ரணப்ரதிஷேதசிகித்ஸயா| தாஸாஂ ச பிடகாநாஂ ப்ராக்ரூபதர்ஶநகால ஏவ வநஸ்பதிகஷாயஂ சாகமூத்ரஂ சோபதிஶந்தி| புஷ்பஂ விநா பலிநோ வநஸ்பதயஃ| உபதிஶந்தீத்யநேநாசார்யோऽநாதரேணாகமஂ ப்ரதர்ஶயதி| அநாதரகாரணஂ ச மூத்ராணாஂ தீக்ஷ்ணத்வாத் பாகஹேதுத்வம்| ஹதயே து இதி பாடாஃ க்ஷீரிவக்ஷாம்புபாநாய பஸ்தமூத்ரஂ ச ஶஸ்யதே| தீக்ஷ்ணஂ ஸஂஶோதநஂ யந்நிஶ்ஶேஷஂ தோஷாந் ஶோதயதி| தீக்ஷ்ணஸஂஶோதநஹேதுர்மேஹிநாஂ துர்விரேச்யத்வம்| தத்ர ஹேதுர்மேதஸாதிவ்யாப்ததேஹத்வம்| விரேகஶப்தோ வமநவிரேசநயோர்வர்ததே| ஸுபோதம்| ஏலாதிர்கணஃ| உத்வர்தநே கஷாயஂ கநஂ குர்யாத்|| ௨௧||
Adhikarana piTakAnAM cikitsAkramaH (21) · Śloka 21
ஶராவிகாத்யாஸ்து அபக்வாஃ ஶோபவதுபாசரேத்|
பக்வாஶ்ச வ்ரணவத்|
புர்வரூபேஷ்வேவ து தாஸாஂ பாநே வநஸ்பதிகஷாயஂ பஸ்த மூத்ரஂ சோபதிஶந்தி|
தீக்ஷ்ணஂ ச ஸஂஶோதநஂ துர்விரேச்யா ஹி மேஹிநோ பவந்தி மேதோபிவ்யாபதேஹத்வாத்|
தைலஂ ச வ்ரணரோபணார்தமே லாதௌ குர்வீத|
ஆரக்வதாதேஃ கஷாயமுத்வர்தநே|
அஸநாதேஃ பரிஷேசநே வத்ஸகாதேஃ பாநபோஜநேஷு||௨௧||
View original
शराविकाद्यास्तु अपक्वाः शोफवदुपाचरेत्|
पक्वाश्च व्रणवत्|
पुर्वरूपेष्वेव तु तासां पाने वनस्पतिकषायं बस्त मूत्रं चोपदिशन्ति|
तीक्ष्णं च संशोधनं दुर्विरेच्या हि मेहिनो भवन्ति मेदोभिव्यापृदेहत्वात्|
तैलं च व्रणरोपणार्थमे लादौ कुर्वीत|
आरग्वधादेः कषायमुद्वर्तने|
असनादेः परिषेचने वत्सकादेः पानभोजनेषु||२१||
ஶராவிகாத்யாஃ பிடகாஃ அபக்வா ஏகதேஶஶோபவதுபாசரேத்| பக்வாஸ்து வ்ரணப்ரதிஷேதசிகித்ஸயா| தாஸாஂ ச பிடகாநாஂ ப்ராக்ரூபதர்ஶநகால ஏவ வநஸ்பதிகஷாயஂ சாகமூத்ரஂ சோபதிஶந்தி| புஷ்பஂ விநா பலிநோ வநஸ்பதயஃ| உபதிஶந்தீத்யநேநாசார்யோऽநாதரேணாகமஂ ப்ரதர்ஶயதி| அநாதரகாரணஂ ச மூத்ராணாஂ தீக்ஷ்ணத்வாத் பாகஹேதுத்வம்| ஹதயே து இதி பாடாஃ க்ஷீரிவக்ஷாம்புபாநாய பஸ்தமூத்ரஂ ச ஶஸ்யதே| தீக்ஷ்ணஂ ஸஂஶோதநஂ யந்நிஶ்ஶேஷஂ தோஷாந் ஶோதயதி| தீக்ஷ்ணஸஂஶோதநஹேதுர்மேஹிநாஂ துர்விரேச்யத்வம்| தத்ர ஹேதுர்மேதஸாதிவ்யாப்ததேஹத்வம்| விரேகஶப்தோ வமநவிரேசநயோர்வர்ததே| ஸுபோதம்| ஏலாதிர்கணஃ| உத்வர்தநே கஷாயஂ கநஂ குர்யாத்|| ௨௧||
Adhikarana piTakAnAshanAH yogAH (22) · Śloka 22
பாடாசித்ரகஶார்ங்கேஷ்டாக்ஷுத்ரபஹதீஶாரிவாஸோமவல்கஸப்த பர்ணாரக்வதகுடஜமூலசூர்ணஂ மதுநா லிஹ்யாந்நவாயஸஂ வா|
அஸநாதிவர்கஸ்ய கஷாயஂ பாதஶேஷஂ பரிகஹ்ய பரிஸ்ராவ்ய ச புநஃ ப்ரியக்வாமலகலோத்ரதந்தீகஷ்ணாயஸ்தாம்ரசூர்ணாவாபஂ தர்வீப்ரலேபிநமவதாரயேத்|
தஂ யதாபலமவலிஹ்யாத்|
யதா ஸ்வஞ்ச ப்ரமேஹக்நௌஷதநிர்யூஹைர்பாவிதஶிலாஜதுதுலோபயுக்தா ஸர்வமேஹாந் ஸபிடகாநபகர்ஷதீதி||௨௨||
View original
पाठाचित्रकशार्ङ्गेष्टाक्षुद्रबृहतीशारिवासोमवल्कसप्त पर्णारग्वदकुटजमूलचूर्णं मधुना लिह्यान्नवायसं वा|
असनादिवर्गस्य कषायं पादशेषं परिगृह्य परिस्राव्य च पुनः प्रियग्वामलकलोध्रदन्तीकृष्णायस्ताम्रचूर्णावापं दर्वीप्रलेपिनमवतारयेत्|
तं यथाबलमवलिह्यात्|
यथा स्वञ्च प्रमेहग़्नौषधनिर्यूहैर्भावितशिलाजतुतुलोपयुक्ता सर्वमेहान् सपिटकानपकर्षतीति||२२||
பாடாதிகஂ மதுநா லிஹ்யாத் நவாயஸஂ வா பாண்டுரோகே வக்ஷ்யமாணஂ மதுநா லிஹ்யாத்| அஸநாதிகஷாயஃ ப்ரியங்க்வாதிகணசுர்ணயுக்தோ லேஹபாகஃ| யதாபலத்வேநாநியதமாத்ர உபயோகஃ ப்ரதர்ஶிதஃ| ஶிலாஜஸ்ய துலா ஸ்வைஃ ஸ்வைஃ ப்ரமேஹௌஷதக்வாதைர்பாவிதா ஸத்யுபயுக்தா ஸர்வமேஹாந் பிடகாஂஶ்சாபகர்ஷதி|| ௨௨||
Adhikarana piTakAnAshanAH yogAH (22) · Śloka 22
பாடாசித்ரகஶார்ங்கேஷ்டாக்ஷுத்ரபஹதீஶாரிவாஸோமவல்கஸப்த பர்ணாரக்வதகுடஜமூலசூர்ணஂ மதுநா லிஹ்யாந்நவாயஸஂ வா|
அஸநாதிவர்கஸ்ய கஷாயஂ பாதஶேஷஂ பரிகஹ்ய பரிஸ்ராவ்ய ச புநஃ ப்ரியக்வாமலகலோத்ரதந்தீகஷ்ணாயஸ்தாம்ரசூர்ணாவாபஂ தர்வீப்ரலேபிநமவதாரயேத்|
தஂ யதாபலமவலிஹ்யாத்|
யதா ஸ்வஞ்ச ப்ரமேஹக்நௌஷதநிர்யூஹைர்பாவிதஶிலாஜதுதுலோபயுக்தா ஸர்வமேஹாந் ஸபிடகாநபகர்ஷதீதி||௨௨||
View original
पाठाचित्रकशार्ङ्गेष्टाक्षुद्रबृहतीशारिवासोमवल्कसप्त पर्णारग्वदकुटजमूलचूर्णं मधुना लिह्यान्नवायसं वा|
असनादिवर्गस्य कषायं पादशेषं परिगृह्य परिस्राव्य च पुनः प्रियग्वामलकलोध्रदन्तीकृष्णायस्ताम्रचूर्णावापं दर्वीप्रलेपिनमवतारयेत्|
तं यथाबलमवलिह्यात्|
यथा स्वञ्च प्रमेहघ्नौषधनिर्यूहैर्भावितशिलाजतुतुलोपयुक्ता सर्वमेहान् सपिटकानपकर्षतीति||२२||
பாடாதிகஂ மதுநா லிஹ்யாத் நவாயஸஂ வா பாண்டுரோகே வக்ஷ்யமாணஂ மதுநா லிஹ்யாத்| அஸநாதிகஷாயஃ ப்ரியங்க்வாதிகணசுர்ணயுக்தோ லேஹபாகஃ| யதாபலத்வேநாநியதமாத்ர உபயோகஃ ப்ரதர்ஶிதஃ| ஶிலாஜஸ்ய துலா ஸ்வைஃ ஸ்வைஃ ப்ரமேஹௌஷதக்வாதைர்பாவிதா ஸத்யுபயுக்தா ஸர்வமேஹாந் பிடகாஂஶ்சாபகர்ஷதி|| ௨௨||
Adhikarana piTakanAshanAH yogAH (23) · Śloka 23
பவதி சாத்ர- மாகதீமதுகஂ லோத்ரஂ குஷ்டமேலாஹரேணவஃ|
ஸமங்கா தாதகீபுஷ்பஂ ஶாரிவா ரஜநீத்வயம்|
ப்ரியங்க்வஃ ஸர்ஜரஸஃ பத்மகஂ பத்மகேஸரம்|
மாதுலுங்கஸ்ய பத்ராணி மதூச்சிஷ்டஂ ஸஸைந்தவம்|
தைஸ்தைலஂ ஸித்தமப்யங்காச்சோதயேத்ரோபயேத ச|
துஷ்டாருஃபிடகாகண்டகண்டமாலாபகந்தராந்||௨௩||
View original
भवति चात्र- मागधीमधुकं लोध्रं कुष्ठमेलाहरेणवः|
समङ्गा धातकीपुष्पं शारिवा रजनीद्वयम्|
प्रियङ्ग्वः सर्जरसः पद्मकं पद्मकेसरम्|
मातुलुङ्गस्य पत्राणि मधूच्छिष्टं ससैन्धवम्|
तैस्तैलं सिद्धमभ्यङ्गाच्छोधयेद्रोपयेत च|
दुष्टारुःपिटकागण्डगण्डमालाभगन्दरान्||२३||
பவதி சாத்ரேதி கதாநுகதிகா| மாகதிகாதிபிஃ ஸ்நேஹபாகேந ஸித்தஂ தைலஂ துஷ்டாரூஂஷிகாதீநாஂ ஶோதநஂ ரோபணஞ்ச| அரூஂஷிகாஃ ஸந்திஷு தீர்கமூலாஃ| பிடகாஃ ஶராவிகாத்யாஃ| கண்டாநி நாநாவிதாநி| கண்டமாலா க்ரந்த்யாதிவிஜ்ஞாநே வக்ஷ்யதே|| ௨௩||
Adhikarana piTakanAshanAH yogAH (23) · Śloka 23
பவதி சாத்ர- மாகதீமதுகஂ லோத்ரஂ குஷ்டமேலாஹரேணவஃ|
ஸமங்கா தாதகீபுஷ்பஂ ஶாரிவா ரஜநீத்வயம்|
ப்ரியங்க்வஃ ஸர்ஜரஸஃ பத்மகஂ பத்மகேஸரம்|
மாதுலுங்கஸ்ய பத்ராணி மதூச்சிஷ்டஂ ஸஸைந்தவம்|
தைஸ்தைலஂ ஸித்தமப்யங்காச்சோதயேத்ரோபயேத ச|
துஷ்டாருஃபிடகாகண்டகண்டமாலாபகந்தராந்||௨௩||
View original
भवति चात्र- मागधीमधुकं लोध्रं कुष्ठमेलाहरेणवः|
समङ्गा धातकीपुष्पं शारिवा रजनीद्वयम्|
प्रियङ्ग्वः सर्जरसः पद्मकं पद्मकेसरम्|
मातुलुङ्गस्य पत्राणि मधूच्छिष्टं ससैन्धवम्|
तैस्तैलं सिद्धमभ्यङ्गाच्छोधयेद्रोपयेत च|
दुष्टारुःपिटकागण्डगण्डमालाभगन्दरान्||२३||
பவதி சாத்ரேதி கதாநுகதிகா| மாகதிகாதிபிஃ ஸ்நேஹபாகேந ஸித்தஂ தைலஂ துஷ்டாரூஂஷிகாதீநாஂ ஶோதநஂ ரோபணஞ்ச| அரூஂஷிகாஃ ஸந்திஷு தீர்கமூலாஃ| பிடகாஃ ஶராவிகாத்யாஃ| கண்டாநி நாநாவிதாநி| கண்டமாலா க்ரந்த்யாதிவிஜ்ஞாநே வக்ஷ்யதே|| ௨௩||
Adhikarana piTakAnAM shIghracikitsyatvam (24) · Śloka 24
பிடகாஃ ஸாதயேச்சீக்ரஂ தா ஹ்யஸூந் க்நந்தி மேஹிநஃ|
அநு ஶேஷாநபி பிஷக்யதாபலமுபத்ரவாந்||௨௪||
View original
पिटकाः साधयेच्छीग़्रं ता ह्यसून् ग़्नन्ति मेहिनः|
अनु शेषानपि भिषग्यथाबलमुपद्रवान्||२४||
ப்ரமேஹிணாஂ பிடகா அவிபாகாததஶ்சோபத்ரவா யதா பவந்தி ததா பிஷக்வைத்யஃ ஶீக்ரபிடகாஃ ஸாதயேத் சிகித்ஸேத்| ஹிஶப்தோ யஸ்மாதர்தே|| யஸ்மாத்தாஃ பிடகாஃ மோஹிநோऽஸூந் க்நந்தி| அநு பஶ்சாத்தாஸு பிடகாஸு ஸித்தாஸு யதாபலமுபத்ரவாந் ஸாதயேத்|| யதாபலமிதி பலாநதிக்ரமேண| ய ஏவோபத்ரவோ பலவாந் ஸ ஏவாதௌ ஸாத்ய இத்யர்தஃ||௨௪||
Adhikarana piTakAnAM shIghracikitsyatvam (24) · Śloka 24
பிடகாஃ ஸாதயேச்சீக்ரஂ தா ஹ்யஸூந் க்நந்தி மேஹிநஃ|
அநு ஶேஷாநபி பிஷக்யதாபலமுபத்ரவாந்||௨௪||
View original
पिटकाः साधयेच्छीघ्रं ता ह्यसून् घ्नन्ति मेहिनः|
अनु शेषानपि भिषग्यथाबलमुपद्रवान्||२४||
ப்ரமேஹிணாஂ பிடகா அவிபாகாததஶ்சோபத்ரவா யதா பவந்தி ததா பிஷக்வைத்யஃ ஶீக்ரபிடகாஃ ஸாதயேத் சிகித்ஸேத்| ஹிஶப்தோ யஸ்மாதர்தே|| யஸ்மாத்தாஃ பிடகாஃ மோஹிநோऽஸூந் க்நந்தி| அநு பஶ்சாத்தாஸு பிடகாஸு ஸித்தாஸு யதாபலமுபத்ரவாந் ஸாதயேத்|| யதாபலமிதி பலாநதிக்ரமேண| ய ஏவோபத்ரவோ பலவாந் ஸ ஏவாதௌ ஸாத்ய இத்யர்தஃ||௨௪||
Adhikarana pramehasya dAruNatve hetavaH (25-14) · Śloka 14
ஸர்வஜத்வாந்மஹாமர்மஸஂஶ்ரயாதநுஷங்கதஃ|
ஸுபஹூபத்ரவத்வாச்ச ப்ரமேஹோ தாருணோ கதஃ||௨௫||
இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதாவ ஷ்டாங்கஸஂக்ரஹஸஂஹிதாயாஂ சிகித்ஸிதஸ்தாநே ப்ரமேஹ சிகித்ஸிதந்நாம சதுர்தஶோऽத்யாயஃ||௧௪||
View original
सर्वजत्वान्महामर्मसंश्रयादनुषङ्गतः|
सुबहूपद्रवत्वाच्च प्रमेहो दारुणो गदः||२५||
इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृताव ष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां चिकित्सितस्थाने प्रमेह चिकित्सितन्नाम चतुर्दशोऽध्यायः||१४||
ப்ரமேஹநாமா ச வ்யாதிஃ| ஸர்வவ்யாதிப்யோ தாருணஃ| கதமித்யாஹ| ஸர்வஜத்வாதிதி ஹேதுசதுஷ்டயம்| ஸர்வோ ஹி ப்ரமேஹஃ ஸர்வதோஷஜோ பவதி பஸ்த்யாக்யமஹாமர்மஸமாஶ்ரயஶ்ச| ஸ்வபாவாதேவ ச தீர்ககாலாநுஷங்கவாந் பவதி பஹூபத்ரவஶ்ச| தஸ்மாத்தஂ யத்நேந ஸாதயேதிதி|| ௨௫|| இதி ஶ்ரீமந்மஹாமஹோபாத்யாயேந்துவிரசிதாயா மஷ்டாங்கஸஂக்ரஹவ்யாக்யாயாஂ ஶஶிலேகாயாஂ சிகித்ஸிதஸ்தாநே சதுர்தஶோऽத்யாயஃ
Adhikarana pramehasya dAruNatve hetavaH (25-14) · Śloka 14
ஸர்வஜத்வாந்மஹாமர்மஸஂஶ்ரயாதநுஷங்கதஃ|
ஸுபஹூபத்ரவத்வாச்ச ப்ரமேஹோ தாருணோ கதஃ||௨௫||
இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதாவ ஷ்டாங்கஸஂக்ரஹஸஂஹிதாயாஂ சிகித்ஸிதஸ்தாநே ப்ரமேஹ சிகித்ஸிதந்நாம சதுர்தஶோऽத்யாயஃ||௧௪||
View original
सर्वजत्वान्महामर्मसंश्रयादनुषङ्गतः|
सुबहूपद्रवत्वाच्च प्रमेहो दारुणो गदः||२५||
इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृताव ष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां चिकित्सितस्थाने प्रमेह चिकित्सितन्नाम चतुर्दशोऽध्यायः||१४||
ப்ரமேஹநாமா ச வ்யாதிஃ| ஸர்வவ்யாதிப்யோ தாருணஃ| கதமித்யாஹ| ஸர்வஜத்வாதிதி ஹேதுசதுஷ்டயம்| ஸர்வோ ஹி ப்ரமேஹஃ ஸர்வதோஷஜோ பவதி பஸ்த்யாக்யமஹாமர்மஸமாஶ்ரயஶ்ச| ஸ்வபாவாதேவ ச தீர்ககாலாநுஷங்கவாந் பவதி பஹூபத்ரவஶ்ச| தஸ்மாத்தஂ யத்நேந ஸாதயேதிதி|| ௨௫|| இதி ஶ்ரீமந்மஹாமஹோபாத்யாயேந்துவிரசிதாயா மஷ்டாங்கஸஂக்ரஹவ்யாக்யாயாஂ ஶஶிலேகாயாஂ சிகித்ஸிதஸ்தாநே சதுர்தஶோऽத்யாயஃ