6. śvāsahidhmācikitsitam

Adhikarana atha SvAsahidhmAcikitsitaM nAma ShaShTho~adhyAyaH adhyAya pratij~jA (1) · Śloka 1

அதாதோ ஶ்வாஸஹித்மாசிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||

க்ரமப்ராப்தஸ்ய ஶ்வாஸஸ்ய ததேகயோகக்ஷேமாயாஃ ஹித்மாயாஶ்ச சிகித்ஸிதப்ரதர்ஶநார்தமத்யாயாரம்பஃ||௧|

Adhikarana SvAsahidhmayostulyacikitsitatvam (2) · Śloka 2

ஶ்வாஸஹித்மா யதஸ்துல்யஹேத்வாத்யாஃ ஸாதநஂ ததஃ| துல்யமேவ ....................................||௨||

நிதாநஸ்தாநப்ரதர்ஶிதப்ரகாரேண ஶ்வாஸே ஹித்மாமாஂ ச யதோ ஹேத்வதிகஂ ஸமாநமதஃ ஸாதநமபி ஸமாநமேவ வேதிதவ்யம்||௨||

Adhikarana tayorAdau svedanam (3) · Śloka 3

.......................ததார்த்தஞ்ச பூர்வஂ ஸ்வேதைருபாசரேத்| ஸ்நிக்தைர்லவணதைலாக்தஂ ஸ்ரோதஸ்ஸு க்ரந்திதஃ கபஃ| தைர்லீநோऽபி விலீநோऽஸ்ய கோஷ்டஂ ப்ராப்தஃ ஸுநிர்ஹரஃ| பவத்ரவேஷு மதுத்வஂ ச மாருதே சாநுலோமதா||௩||

ததார்த்தமித்யுபயஸ்ய பரிக்ரஹஃ| ஸ்நிக்தைரிதி ஸ்நிக்தத்ரவ்யகதைஃ ஸ்வேதைஃ| தைரிதி ஸ்வேதைர்விலீநஃ கபஃ கோஷ்டஂ ப்ராப்தஃ ஸுநிர்ஹரோ பவேத்| ஸ்ரோதோமதுத்வாதிகஂ ச பவேத்||௩||

Adhikarana svedanottaraM Bojanam (4) · Śloka 4

ஸ்விந்நஂ ச போஜயேதந்நஂ ஸ்நிக்தமாநூபஜை ரஸைஃ| தத்யுத்தரேண வா.................................||௪||

தத்யுத்தரேண வாந்நஂ போஜயேதிதி ஸம்பந்தஃ||௪||

Adhikarana vamanavirecanayorviShayaH Pala~jca (5) · Śloka 5

.........................தத்யாத்ததோऽஸ்மை வமநஂ மது| விஶேஷாத் காஸவமதுஹத்க்ரஹஸ்வரஸாதிநே| பிப்பலீஸைந்தவக்ஷௌத்ரயுக்தஂ வாதாவிரோதி யத்| நிர்ஹதே ஸுகமாப்நோதி ஸகபே துஷ்டவிக்ரஹே| ஸ்ரோதஃஸு ச விஶுத்தேஷு சரத்யவிஹதோऽநிலஃ| த்மாநோதாவர்ததமகே மாதுலுங்காம்லவேதஸைஃ| ஹிங்குபீலுவிடைர்யுக்தமந்நஂ ஸ்யாதநுலோமநம்| ஸஸைந்தவஂ பலாம்லஂ வா கோஷ்ணஂ தத்யாத்விரேசநம்||௫||

அஸ்மா இதி ஶ்வாஸஹித்மார்த்தாய காஸாதியுக்தாய விஶேஷேண வமநஂ தத்யாத்| பிப்பலீத்யாதி வமநவிஶேஷணம்| அவிஹதோऽநாவத்தமார்கஃ| த்மாநமாத்மாநம்| ஸஸைந்தவேத்யாதி விரேசநவிஶேஷணம்||௫||

Adhikarana saMSodhanasya sopapattikaM mahatvanidarSanam (6) · Śloka 6

ஏதே ஹி கபஸஂருத்தகதிப்ராணப்ரகோபஜாஃ| தஸ்மாத்தந்மார்கஶுத்த்யர்தமூர்த்வாதஃ ஶோதநஂ ஹிதம்| யதா ததாநிலஸ்தஸ்ய மார்கமஸ்மாத்விஶோதயேத்||௬||

ஏதே ஶ்வாஸஹித்மாஶ்ச கபேந ஸஂருத்தா கதிர்யஸ்ய ப்ராணாக்யஸ்ய வாயோஸ்தத்ப்ரகோபாஜ்ஜாயந்த இத்யதோ மார்கவிஶுத்திஸம்பாதநார்தமூர்த்வாதஃ - ஶோதநஂ வமநஂ விரேசநஂ ச ஹிதம்| ஜலரோததஷ்டாந்தஃ ஸுபோதஃ||௬||

Adhikarana dhUmapAnaviShayaH dravyANi ca (7) · Śloka 7

அஶாந்தௌ கதஸஂஶுத்தேர்தூமைர்லீநஂ மலஂ ஹரேத்| ஹரித்ராபத்ரமேரண்டமூலஂ லாக்ஷாஂ மநஃஶிலாம்| ஸதேவதார்வலஂ மாஂஸீஂ பிஷ்ட்வா வர்திஂ ப்ரகல்பயேத்| தாஂ கதாக்தாஂ பிபேத்தூமஂ யவாந் வா கதஸஂயுதாந்| மதூச்சிஷ்டஂ ஸர்ஜரஸஂ கதஂ வாகுரு வா குரு| சந்தநஂ வாஜஶஂகஂ வா பாலாந்வா ஸ்நாவவாகவாம்| ஷ்யகோதாகுரடைகணசர்மஶங்ககுராணி வா| குக்குலுஂ வா மநோஹ்வாஂ வா ஸாலநிர்யாஸமேவ வா| ஸல்லகீஂ குக்குலுஂ லோஹஂ பத்மகஂ ச கதாப்லுதம்||௭||

கதஸஂஶுத்தேரபி தோஷஸ்யாஶாந்தௌ ஷ்யாதீநாஂ யாநி சர்மாதீநி தாநி ச பதக்தூமஃ| ஶ்யோ மகபேதஃ| ஸல்லக்யாதிகஂ மிஶ்ரீபூதஂ கதாப்லுதஂ தூமஃ| ஸல்லகீ ஸுரபிஃ| (நி)ஸல்லகீ ஸுரபிர்மோசா மஹேருண்யஶ்வமூத்ரிகா| லோஹமகரு||௭||

Adhikarana svedanasyAvaSyakatAdikam (8) · Śloka 8

அவஶ்யஂ ஸ்வேதநீயாநாமாஸ்வேத்யாநாமபி க்ஷணம்| ஸ்வேதயேத் ஸஸிதாக்ஷீரஸுகோஷ்ணஸ்நேஹஸேசநைஃ| உத்காரிகோபநாஹைஶ்ச ஸ்வேதாத்யாயோக்தபேஷஜைஃ| உரஃ கண்டஂ ச மதுபிஃ ஸாமே த்வாமவிதிஂ சரேத்||௮||

ஶ்வாஸஹித்மாபேக்ஷயாऽவஶ்யஂ ஸ்வேதநீயாஸ்தேஷாமதிஸ்தூலரூக்ஷாதித்வேநாஸ்வேத்யாநாமபி உரஃ கண்டஂ ச க்ஷணஂ மதுபிஃ ஸ்வேதைஃ ஸ்வேதயேத்| கேநேத்யாஹ் - ஸஸிதேத்யாதி| உத்காரிகா பிஷ்டா ஸ்விந்நபிண்டீ| உபநாஹஃ பிஷ்டபந்தஃ| ஸாமேது புருஷே ஹித்மாஶ்வாஸயோராமவிதிஂ லங்கநபாசநாதிகஂ சரேத்||௮||

Adhikarana SodhanAtiyogoddhatavAtaSamanam (9) · Śloka 9

அதியோகோத்ததஂ வாதஂ தஷ்ட்வா பவநாஶநைஃ| ஸ்நிக்தை ரஸாத்யைர்நாத்யுஷ்ணைரப்யங்கைஶ்ச ஶமஂ நயேத்||௯||

ஶோதநாதீநாமபதர்பணாநாமதியோகேந வாதமுத்ததஂ தஷ்ட்வா தஂ வாதநாஶநத்ரவ்யஸித்தைஃ ஸ்நிக்த்தைஶ்ச மாஂஸரஸாதிபிஃ ஶமயேத்||௯||

Adhikarana kaShAyAdInAM viShayaH (10) · Śloka 10

அநுத்க்லிஷ்டகபாஸ்விந்நதுர்பலாநாஂ ஹி ஶோதநாத்| வாயுர்லப்தாஸ்பதோ மர்ம ஸஂஶோஷ்யாஶு ஹரேதஸூந்| கஷாயலேஹஸ்நேஹாத்யைஸ்தேஷாஂ ஸஂஶமயேததஃ||௧௦||

அநந்தரோக்தஶ்ச ஶோதநஂ கர்மாநுத்க்லிஷ்டகபாதீநாஂ ந யோஜ்யஂ யதஃ தேஷாஂ ஶோதநேந வாயுர்லப்தாஸ்பதோ மர்மஹ்ரதயாக்யஂ ஸஂஶோஷ்யாஶு ப்ராணாந் ஹரேத்| அதோ ஹேதோஸ்தேஷாமநுத்க்லிஷ்டகபாதீநாஂ கஷாயாதிபிர்ஹித்மாஶ்வாஸாந் ஶமயேத்||௧௦||

Adhikarana kShINakShatAdiShu viSeShaH (11) · Śloka 11

க்ஷீணக்ஷதாதிஸாராஸக்பித்ததாஹாநுபந்தஜாந்| மதுரஸ்நிக்தஶீதாத்யைர்ஹித்மாஶ்வாஸாநுபாசரேத்||௧௧||

க்ஷீணஜாந் க்ஷதஜாந் அதீஸாராத்யநுபந்தஜாஂஶ்ச| ஹித்மஶ்வாஸாந் மதுராத்யைர்பஂஹணைருபக்ரமைருபாசரேத்||௧௧||

Adhikarana pathyamannam (auShadhasahitam) tatra jA~ggalarasAH yUShASca (12) · Śloka 12

குலத்ததஶமூலாநாஂ க்வாதே ஸ்யுர்ஜாங்கலா ரஸாஃ| யூஷாஶ்ச ஶிக்ருவார்தாககாஸக்நவஷமூலகைஃ| பல்லவைர்நிம்பகுலகபஹதீமதுலுங்கஜைஃ| வ்யாக்ரீதுராலபாஶங்கவில்வமத்யத்ரிகண்டகைஃ| ஸாமதாக்நிகுலத்தைஶ்ச யூஷஃ ஸ்யாத்க்வதிதைர்ஜலே| தத்வத்ராஸ்நாபஅத்யாதிபலாமுத்கைஃ ஸசித்ரகைஃ||௧௨||

குலத்ததஶமூலாநாஂ பதக்த்ரவ்யாணாஂ மிஶ்ரீபூதாநாஂ ச தஶமூலாநாஂ யூஷஶ்ச ஶிக்வ்ராதிபிர்மாதுலுங்கபல்லவாந்தைஃ ஸ்யுரிதி ஸம்பந்தஃ| வ்யாக்ர்யாதிபிர்ஜலே க்வதிதைரேகோ யூஷஃ ஸ்யாத்| த்விதீயோ யூஷோ ராஸ்நாதிபிஃ| பஹத்யாதிஶப்தேந ஹ்ரஸ்வபஞ்சமூலஂ கஹ்யதே||௧௨||

Adhikarana peyAH kvAthapeyASca (13) · Śloka 13

பேயா ச சித்ரகாஜாஜீஶங்கீஸௌவர்சலைர்ஹிதா| தஶமூலேந வா காஸஶ்வாஸஹித்மாருஜாபஹா| தஶமூலஶடீராஸ்நாபார்ங்கீபில்வார்திபௌஷ்கரைஃ| குலீரஶங்கீசபலாதாமலக்யமதௌஷதைஃ| பிபேத்கஷாயஂ ஜீர்ணேऽஸ்மிந் பேயாந்தைரேவ ஸாதிதாம்| ஶாலிஷஷ்டிககோதூமயவமுத்ககுலத்தபுக்| காஸஹத்க்ரஹபார்ஶ்வார்திஹித்மாஶ்வாஸப்ரஶந்தயே| ஸக்தூந் வார்காங்குரக்ஷீரபாவிதாநாஂ ஸமாக்ஷிகாந்| யவாநாஂ தஶமூலாதிநிஷ்க்வாதலுலிதாந் பிபேத்||௧௩||

ஏகா பேயா சித்ரகாதிபிஃ| த்விதீயா தஶமூலேந| தஶமூலஶட்யாதிபிஃ கஷாயஃ| ஔஷதஂ நாகரம்| தஶமூலஶட்யாதிபிஃ பேயாஂ பீத்வா ஶால்யாதிபோஜநஃ| அர்காங்குரக்ஷீரபாவிதாநாஂ யவாநாஂ ஸம்பந்திநஃ ஸக்தூந் தஶமூலஶடீராஸ்நாதிநிஷ்க்வாதேநாலோடிதாந் அநு பிபேத்||௧௩||

Adhikarana anne yojanIyAni (14) · Śloka 14

அந்நே ச யோஜயேத்க்ஷாரஹிங்வாஜ்யபிடதாடிமாந்| ஸபௌஷ்கரஶடீவ்யோஷமாதுலுங்காம்லவேதஸாந்| பிபேத்வா வாருணீமண்டஂ ஹித்மாஶ்வாஸீ பிபாஸிதஃ||௧௪||

யவக்ஷாராதீநி ச தோஷாத்யபேக்ஷயாநேகப்ரகாரமந்நே யோஜயேத்| பிபாஸிதஶ்ச தஶமூலக்வாதாதிகஂ பிபேத்||௧௪|| ௪௬௩

Adhikarana pippalyAdiBiH siddhM takram (15) · Śloka 15

பிப்பலீபிப்பலீமூலபத்யாஜந்துக்நசித்ரகைஃ| கல்கிதைர்லேபிதே ரூடே நிக்ஷிபேத் கதபாஜநே| தக்ரஂ மாஸஸ்திதஂ தத்தி தீபநஂ ஶ்வாஸகாஸஜித்| பாடாஂ மதுரஸாஂ தாரு ஸரலஂ ச நிஶி ஸ்திதம்| ஸுராமண்டேऽல்பலவணஂ பிபேத் ப்ரஸதஸம்மிதம்||௧௫||

பிப்பல்யாத்யைர்லேபோऽர்தாங்குலமாத்ரகஃ| ரூடஃ கடிநீபூதலேபஃ| மதுரஸா மூர்வா| ஸரலஂ பீடாக்யஂ தேவதாரூஸதஶமேவ| த்வே பலே ப்ரஸதஃ|

Adhikarana SirIShAdiyogAH (16) · Śloka 16

ஶிரீஷகுந்தகதலீகுஸுமஂ பிப்பலீயுதம்| தண்டுலாம்புப்லுதஂ ஹித்மாஶ்வாஸகாஸஹரஂ பரம்| ஆரநாலேந பிஷ்ட்வா வா மாதுலுங்கரஸாந்விதாந்| ஹிங்குஸௌவர்சலகணாகோலமுத்காந் ஜலேந வா| கோஷ்ணேந பார்ங்கீ ஶுண்டீஂ ச க்ஷாரஂ வா மரிசாந்விதம்| ஸ்வக்வாதபிஷ்டாஂ லுலிதாஂ வாஷ்பிகாஂ பாயயேத வா||௧௬||

ஶிரீஷாதி ஸுபோதம்| ஹிங்க்வாதிமுத்காந்தாந் வா பிபேத்|ஜலேந கோஷ்ணேந பார்ங்கீஶுண்ட்யௌ பிபேத்| மரிசயவக்ஷாரஂ வா| ஸுபோதம்||௧௬||

Adhikarana svarasayogau (17) · Śloka 17

ஸ்வரஸஂ ஸப்தபர்ணஸ்ய புஷ்பாணாஂ வா ஶிரீஷதஃ| ஹித்மாஶ்வாஸே மதுகணாயுக்தஂ பித்தகபாநுகே||௧௭||

பித்தகபாநுகே ஹித்மாஶ்வாஸே ஸப்தபர்ணஸ்வரஸோ மதுபிப்பலீயுக்தஃ| ஶிரீஷபுஷ்பஸ்வரஸோ வா மதுபிப்பலீயுக்தஃ||௧௭||

Adhikarana tugAdiBirutkArikA (18) · Śloka 18

உத்காரிகா துகாகஷ்ணாமதூலீகுடநாகரைஃ| பித்தாநுபந்தே யோக்தவ்யா பவநே த்வநுபந்திநி| ஶ்வாவிட்ஸாமிஷகணாகதஶல்யகஶோணிதைஃ||௧௮||

பித்தாநுபந்தஜே ஹித்மாஶ்வாஸே துகாதிபிருத்காரிகா யோக்தவ்யா| துக துகாக்ஷீரீ| மதூலீ மதுயஷ்டிஃ| வாதாநுபந்தஜே புநஃ ஶ்வாவிண்மாஂஸாதிபிஃ ஶல்யகஶோணிதாந்தைருத்கரிகா||௧௮||

Adhikarana vAtapittAnubandhe kShIrayogAH (19) · Śloka 19

ஸுவர்சலாரஸவ்யோஷஸர்பிபிஃ ஸஹிதஂ பயஃ| அநுஶால்யோதநஂ பேயஂ வாதபித்தேऽநுபந்திநி| சதுர்குணாம்புஸித்தஂ வா சாகஂ ஸகுடநாகரம்| பிப்பலீமூலமதுககுடகோஶ்வஶகத்ரஸாந்| ஹித்மாபிஷ்யந்தகஸந்தாந் லிஹ்யாந்மதுகதாந்விதாந்||௧௯||

வாதபித்தாநுபந்தஜே ஶால்யோதநமநுஸுவர்சலாதிரஸாதியுக்தஂ க்ஷீரஂ பேயம்| சதுர்குணாம்புஸித்தஂ சாகபயோ வாதபித்த ஏவ| பிப்பலீமூலாதிகஂ ஸம்மிஶ்ர்ய மதுகதாந்விதம்| ஸுபோதம்||௧௯|

Adhikarana bahuSleShmaNi yogAH (20) · Śloka 20

கோகஜாஶ்வவராஹோஷ்ட்ரகரமேஷாஜவிட்ரஸாந்| ஸமத்வைகைகஶோ லிஹ்யாத்பஹுஶ்லேஷ்மாதவா பிபேத்| சதுஷ்பாச்சர்மரோமாஸ்திரபஹுஶங்கோத்பவாஂ மஷீம்| தயைவ வாஜிகந்தாயா லிஹ்யாச்ச்வாஸீ கபோல்பணஃ| க்ஷாரஂ வா த்ரிபலாபாடாபஹதீபலமூலஜம்||௨௦||

கவாதீநாஂ விட்ரஸஸ்ய ஸமதோஃ பதக்ப்ரயோகோ பஹுஶ்லேஷ்மணஃ| தஸ்யைவ ச சதுஷ்பாச்சர்மாத்யுத்பவஃ க்ஷாரஃ| அஶ்வகந்தாயாஃ கேவலாயா பஸ்ம ஸமது| பஹதீபலமூலாந்தாநாஂ க்ஷாரஃ||௨௦||

Adhikarana muktAdicUrNam (21) · Śloka 21

முக்தப்ரவாலவைடூர்யஶங்கஸௌகந்திகாஞ்ஜநம்| மஸாரகல்லஸ்படிககாசைலாலவணத்வயம்| அபாமார்கபலஂ தாம்ரமயோ ரூப்யஂ ஶணாத்பலம்| ஜ்யோதீரஸேந தல்லிஹ்யாதயோ வைகஂ மதுத்ரவம்||௨௧||

முக்தாதீநாஂ ஜ்யோதிஷ்மதீரஸேந லேஹஃ| ப்ரவாலஃ வித்ருமம்| ஸௌகந்திகமத்ர பத்மம்| மஸாரகல்லோ மணிவிஶேஷஃ| ஏதச்சமுக்தாதிகஂ சரகஃ க்ஷௌத்ரஸர்பிஷா படதி| கேவலஸ்யாயஸஶ்சூர்ணஂ மதுநா||௨௧||

Adhikarana apare lehAH (22) · Śloka 22

ஶடீபௌஷ்கரதாத்ரீர்வா பௌஷ்கரஂ வா கணாந்விதம்| கைரிகாஞ்ஜநகஷ்ணா வா ஸ்வரஸஂ வா கபித்தஜம்| ரஸேந வா கபித்தஸ்ய தாத்ரீஸைந்தவபிப்பலீஃ| கதக்ஷௌத்ரேண வா பத்யா விடங்கோஷணபிப்பலீஃ| லிஹ்யாத்வா பிப்பலீத்ராக்ஷாபத்யாஶங்கீதுராலபாஃ| கதமாக்ஷிகதைலைர்வா த்ர்யூஷணஂ க்ஷாரஸஂயுதம்| பிப்பலீக்ஷௌத்ரயுக்தௌ வா ரஸௌ தாத்ரீகபித்தயோஃ| ஸிதோபலா த்வாமலகீ த்ராக்ஷாகோஶ்வஶகத்ரஸம்| கோலலாஜமதுத்ராக்ஷாபிப்பலீநாகராணி வா| குடதைலநிஶாத்ராக்ஷாகணராஸ்நோஷணாநி வா| பிபேத்ரஸாம்புமத்யாத்யைர்லேஹௌஷதரஜாஂஸி வா||௨௨||

ஶட்யாதித்ரயஂ மதுநா| தத்வத் பிப்பலீபௌஷ்கரமூலம்| தத்வத் கைரிகாதித்ரயம்| கபித்தபலஜோ ரஸோ மதுநைவ| தாத்ர்யாதிகஂ கபித்தரஸேந| பத்யாதிகஂ கதக்ஷௌத்ரேண| ஊஷணஂ மரிசம்| பிப்பல்யாதிகஂ கதக்ஷௌத்ரேண| க்ஷாரஸஂயுதஂ த்ர்யூஷணஂ கதாதிபிஃ| ஸிதோபலாதிரர்தஶ்லோகேந ஏகோ லேஹஃ| கோலாதிநா த்விதீயஃ| யைஶ்சௌஷதைரநந்தரஂ லேஹா உக்தாஸ்தாந்யேவ த்ரவ்யாணி தைரேவ ஸஂயோகைஶ்சூர்ணிதாநி தோஷாத்யபேக்ஷயா மாஂஸரஸாதீநாமந்யதமேந பிபேத்||௨௨||

Adhikarana jIvantyAdicUrNam (23) · Śloka 23

ஜீவந்தீமுஸ்தஸுரஸத்வகேலாத்வயபௌஷ்கரம்| சண்டாதாமலகீலோஹபார்ங்கீநாகரவாலகம்| கர்கடாக்யா ஶடீகஷ்ணா நாககேஸரசோரகம்| உபயுக்தஂ யதாகாமஂ சூர்ணஂ த்விகுணஶர்கரம்| பார்ஶ்வருக்ஜ்வரஶ்வாஸக்நஂ ஹித்மாஶ்வாஸஹரஂ பரம்||௨௩||

ஜீவந்த்யாதிகஂ சூர்ணஂ யதாகாமஂ யதேச்சமாஹாரபாநாதிநா பாநலேஹாதிநா ச||௨௩||

Adhikarana dvitIyaM jIvantyAdicUrNam (24) · Śloka 24

ஜீவந்தீ சோரகஃ ஶங்கீ பௌஷ்கரஂ ஸுரஸஃ ஶடீ| பிப்பலீத்வக்விடக்ஷாரஶுண்டீஹிங்க்வம்லவேதஸம்| ஏலாதாமலகீபார்ங்கீவக்ஷாம்லஂ சேதி சூர்ணிதம்| ரஸேந மாதுலுங்கஸ்ய மத்யேந ஹவிஷாதவா| லீடஂ ப்ரயுக்தமந்நே வா கேவலஂ சோபயோஜிதம்| ஹித்மாஶ்வாஸவிபந்தார்ஶஃ காஸஹத்பார்ஶ்வஶூலநுத்| ஶடீதாமலகீபார்ங்கீசண்டாவாலகபௌஷ்கரம்| ஶர்கராஷ்டகுணஂ சூர்ணஂ ஹித்மாஶ்வாஸஹரஂ பரம்||௨௪||

த்விதீயஸ்ய ஜீவந்த்யாத்யஸ்ய ரஸேந மாதுலுங்கஸ்யேத்யாத்யுபயோகவிதாநம்| ஶட்யாதி ஸுபோதம்||௨௪||

Adhikarana anye pAnanasyayogAH (25) · Śloka 25

துல்யஂ குடஂ நாகரஂ ச பக்ஷயேந்நாவயேத வா| லஶுநஸ்ய பலாண்டோர்வா மூலஂ கஞ்ஜநகஸ்ய வா| சந்தநாத்வா ரஸஂ தத்யாந்நாரீக்ஷீரேண நாவநம்| ஸஶர்கராஂ பிப்பலீஂ வா மதுகஂ வா மதுத்ரவம்| ஸ்தந்யேந மக்ஷிகாவிஷ்டாமலக்தகரஸேந வா| ஸஸைந்தவஂ கதாச்சஂ வா ஸித்தஂ ஸ்தந்யேந வா கதம்| கல்கிதைர்மதுரத்ரவ்யைஸ்தத் பிபேந்நாவயேத வா| ஸகதுஷ்ணஂ ஸகச்சீதஂ வ்யத்யாஸாத்ஸஸிதஂ மது| தத்வத் பயஸ்ததா ஸித்தமதோபாகௌஷதைகதம்||௨௫||

துல்யமித்யாதி ஸுபோதம்| லஶுநமூலாதீநி நாவநாநி நாரீக்ஷீரேண| சந்தநாத்ரஸ ஏவ| அலக்தகரஸேந மக்ஷிகாவிஷ்டாஂ நாவயேதிதி ஸம்பந்தஃ| அதவா தாமபி ஸ்தந்யேந|கதாச்சஂ கதமண்டம்| ஸ்தந்யேந ஸஹ கதஂ மதுரஸ்கந்தகல்கேந ஸஸிதஂ மது பயோ ஹிதஂ பாநநஸ்யயோஃ| வ்யத்யாஸாத் பர்யாயேண| ஶீதஂ தத்வோஷ்ணஂ தீயதே புநஃ ஶீதஂ புநருஷ்ணம்| அதோபாகௌஷதாநி விரேசநாநி||௨௫||

Adhikarana kaNAdighRutam (26) · Śloka 26

கணாஸௌவர்சலாலாக்ஷாவயஸ்தாஹிங்குசோரகைஃ| ஸகாயஸ்தைர்கதஂ மஸ்துதஶமூலரஸே பசேத்| தத்பிபேஜ்ஜீவநீயைர்வா லிஹ்யாத்ஸமதுஸாதிதம்||௨௬||

மஸ்துதஶமூலக்வாதயோர்மிஶ்ரிதயோர்கதாச்சதுர்குணத்வம்| கணாதீநாஂ பரிபாஷயா கல்கஃ| வயஸ்தா ஆமலகம்| காயஸ்தா ஹரீதகீ| ஜீவநீயைர்வா ஸாதிதஂ கதஂ ஸமது லிஹ்யத்||௨௬||

Adhikarana tejovatyAdighRutam (27) · Śloka 27

தேஜோவத்யபயா குஷ்டஂ பிப்பலீ கடுரோஹிணீ| பூதீகஂ பௌஷ்கரஂ மூலஂ பலாஶஶ்சித்ரகஃ ஶடீ| படுத்வயஂ தாமலகீ ஜீவந்தீ பில்வபேஶிகா| வசாபத்ரஂ ச தாலீஸஂ கர்ஷாஂஶைஸ்தைர்விபாசயேத்| ஹிங்குபாதைர்கதப்ரஸ்தஂ பீதமாஶு நிஹந்தி தத்| ஶ்வாஸாநிலார்ஶோக்ரஹணீஹித்மாஹத்பார்ஶ்வவேதநா||௨௭||

தேஜோவத்யாதீநாஂ பாதஃ| பலஂ கர்ஷசதுர்பாகயுதம்| ஜலஂ கதஸமஂ தேயம்| ஜலஂ தஸமமித்யத்ர வ்யாக்யாநமேவ ப்ரமாணம்| சரக பாடஸ்து ஹிங்குபாதைர்கதப்ரஸ்தஂ பசேத்தோயே சதுர்குணே||௨௭||

Adhikarana purAdighRutam (28) · Śloka 28

ஸித்தஂ வா புரமஞ்ஜிஷ்டாலாக்ஷாஸர்ஜரஸைஃ பிபேத்| ஸபத்மகமநோஹ்வாலைர்கதப்ரஸ்தஂ பிசூந்மிதைஃ||௨௮||

புராதீநாஂ பிசூந்மிதைரித்யநேந ஸம்பந்தஃ||௨௮||

Adhikarana vidAryAdighRutam (29) · Śloka 29

வத்ஸகாதிப்ரதீவாபஂ ஸித்தஂ வா ப்ரதமே கணே| ஸபஞ்சலவணஂ ஸர்பிஃ ஶ்வாஸகாஸாநபோஹதி||௨௯||

ப்ரதமோ கணஃ விதார்யாதிஸ்தத்க்வாதஃ சதுர்குணஃ வத்ஸகாதிகணஃ| வத்ஸகாதிகணஃ கல்கஃ| பஞ்சலவணாநி ஸித்தே||௨௯||

Adhikarana hiMsrAdighRutam (30) · Śloka 30

ஹிஂஸ்ராவிடங்கபூதீகாத்ரிகடுத்ரிபலாக்நிகைஃ| கோலமாத்ரைர்கதப்ரஸ்தஂ பாசயேத்ஸலிலாடகே| க்ஷீரப்ரஸ்தத்வயோபேதஂ தத் காஸஶ்வாஸபீநஸாந்| அர்ஶாஸ்யரோசகஂ குல்மஂ க்ஷயஂ ஹித்மாஞ்ச நாஶயேத்||௩௦||

ஹிஂஸ்ராதீநி கோலமாத்ராணி| ஹிஂஸ்ரா மாஂஸீ| பூதீகஂ கரஞ்ஜம்| கோலமர்தகர்ஷஃ||௩௦||

Adhikarana ghRutAntarANi (31) · Śloka 31

ஸைந்தவார்தாஂஶயுக்தஂ வா புராணஂ பாயயேத்கதம்| தாந்வந்தரஂ வஷகதஂ தாதிகஂ த்ர்யூஷணாதி வா||௩௧||

கேவலஂ புராணஂ ஸர்பிஃ ஸைந்தவஸ்யார்தபாகேந யுக்தம்| தாந்வந்தரஂ ப்ரமேஹோக்தம்| வஷகதஂ ரக்தபித்தோக்தம்| தாதிகஂ குல்மோக்தம்| த்ர்யூஷணாதி ச சர்த்யுக்தம்||௩௧||

Adhikarana SItAmbusekAdi (32) · Śloka 32

ஶீதாம்புஸேகஃ ஸஹஸா த்ராஸவிக்ஷேபபீஶுசஃ| ஹர்ஷேர்ஷ்யோச்ச்வாஸரோதஶ்ச ஹிதஂ கீடைஶ்ச தஂஶநம்||௩௨||

ஶீதாம்புஸேகாதிகஂ ஹிதம்| கீடைஶ்ச தஂஶநஂ பக்ஷணஂ வாதவேகவிகாதாய| ஸுபோதம்||௩௨||

Adhikarana cikitsAsUtram (33-5) · Śloka 5

யத் கிஞ்சித்கபவாதக்நமூஷ்ணஂ வாதாநுலோமநம்| தத்ஸேவ்யஂ ப்ராயஶோ யச்ச ஸுதராஂ மாருதாபஹம்| வாதகத்வா கபஹரஂ கபகத்வாऽநிலாபஹம்| கார்யஂ நைகாந்திகஂ தாப்யாஂ ப்ராயஃ ஶ்ரேயோऽநிலாபஹம்| ஸர்வேஷாஂ பஂஹணோ ஹ்யல்பஃ ஶக்யஶ்ச ப்ராயஶோ பவேத்| நாத்யர்தஂ ஶமநோபாயோ பஶோ ஶக்யஶ்ச கர்ஶநே| ஶமநைர்பஂஹணைஶ்சாதோ பூயிஷ்டஂ தாநுபாசரேத்| காஸஶ்வாஸக்ஷயச்சர்திஹித்மாஶ்சாந்யோந்யபேஷஜைஃ||௩௩|| இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதாவஷ்டாங்கஸஂக்ரஹஸஂஹிதாயாஂ சிகித்ஸிதஸ்தாநே ஶ்வாஸஹித்மாசிகித்ஸிதந்நாம ஷஷ்டோऽத்யாயஃ||௫||

ப்ராயோக்ரஹணமஶேஷவிஷயத்வப்ரதிஷேதார்தம்| ஹித்மாஶ்வாஸயோர்வாதகபாத்மகத்வாத் வாதகபயோஶ்சாவார்யாவாரகபாவேந ஸ்திதேஃ கதாசித்வாதகத் கர்ம கபாபஹஂ கார்யம்| யேநாவாரகஃ கபோநஶ்யத்யநாவரணாத் ப்ரதிஹதஜவஶ்ச வாயுர்வத்தஃ ஸ்வமார்கஂ கஹ்ணாதி| கதாசித்து கபகத்வாதஹரஂ யேந கபோ லீநத்வஂ பரித்யஜதி வாயுஶ்ச சாணுவேகஃ ஶமஂ யாத்யேவமநேகாந்திகஂ ஹிதஂ ந த்வேகரூபதயா| ஸர்வத்ர சாநிலாபஹஂ கர்ம ப்ராயஃ ஶ்ரேயஃ த்வயோரதிஶயேந ப்ரஶஸ்யம்| தாஂஶ்ச ஹித்மாஶ்வாஸாந் ஶமநைற்பஂஹணைஶ்ச கர்மபிருபாசரேந்ந கர்ஶநேந| யதஃ ஸர்வேஷாஂ ஹித்மாஶ்வாஸாநாஂ பஂஹணோ க்ரியமாணேऽல்போபயோ பவேந்ந ஸத்யோऽபி பவேத்| ஸோऽபி சிகித்ஸிதுஂ ஶக்யோ பவேத்| ஶமநே புநரபாய ஏவ ந பவேத்| கர்ஶநே து பஶமபாயோ பவேத்| சிகித்ஸிதுமஶக்யோ பவேத்| பூயிஷ்டஂ பாஹுல்யேந காஸாதீஂஶ்ச பரஸ்பரேணோபசரேத்| யதேகஸ்யௌஷதஂ தச்சேஷாணாஂ சதுர்ணாமபீத்யர்தஃ||௩௩|| இதி ஶ்ரீமந்மஹாமஹோபாத்யாயேந்துவிரசிதாயம் அஷ்டாங்கஸஂக்ரஹவ்யாக்யாயாஂ ஶஶிலேகாயாஂ சிகித்ஸிதஸ்தாநே ஷஷ்டோऽத்யாயஃ