22. śvitrakr̥micikitsitam

Adhikarana atha shvitrakRumicikitsitannAma dvAviMsho~adhyAyaH | adhyAyapratij~jA (1) · Śloka 1

அதாதஃ ஶ்வித்ரகமிசிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||

க்ரமப்ராப்தஸ்ய ஶ்வித்ரஸ்ய கமீணாஞ்ச க்ரமேண சிகித்ஸிதஂ ப்ரதர்ஶயிதுமத்யாய ஆரப்யதே|| ௧||

Adhikarana shvitre shIghrakriyAkartavyatA (2) · Śloka 2

குஷ்டாதபி பீபத்ஸஂ யச்சீக்ரதரஞ்ச யாத்யஸாத்யத்வம்| ஶ்வித்ரமதஸ்தச்சாந்த்யை யதேத தீப்தே யதா பவநே||௨||

ஶ்வித்ரே ஶீக்ரமேவ ஶாந்த்யர்தஂ யதேத தீப்தகஹவத்| யதஃ ஶ்வித்ரஂ குஷ்டாதபி பீபத்ஸஂ ஜுகுப்ஸிதம்|| ௨||

Adhikarana mahAnIlaM ghRutam (3) · Śloka 3

மதயந்த்யாஃ ஸவாயஸ்யாஃ ஸுரப்யாரக்வதஸ்ய ச| ஶதஂ பலாநாஂ ப்ரத்யேகஂ வராயாஸ்த்வாடகத்ரயம்| வ்யாக்ரீவஹ்நிகபோதாவத்ஸககதிரார்கமூலதந்த்யைந்த்ர்ய| ஸநிஶாத்வயா தஶபலா க்வாதேऽமீஷாஂ க்ஷிபேத்பிஷ்ட்வா| பீஜஂ கரஞ்ஜேங்குதஶிக்ருநிம்பா- ந்நீலீஂ ஸநீலோத்பலசந்த்ரலேகாம்| ஶ்யாமாஂ கிராதஂ கடுகத்ரயஂ ச பஞ்சாடகஂ தத்ர ச பஞ்சகவ்யாத்| ஶமயத்யசிரேண கதஂ மதுஹுதவஹஸாதிதஂ மஹாநீலம்| ந கிலாஸமேவ கேவலமபசீகமிகாஸகுஷ்டமப்யஸ்தம்| உந்மாதாபஸ்மாராவர்ஶோவித்ரதிஶிரோரோகாந்| ஸவிஸர்பஶோஷபவநவ்யாதீந்விஷமஜ்வராந்ஹந்யாத்||௩||

மதயந்த்யாதிநா ஸ்நேஹநார்தஂ கதமுச்யதே| மதயந்தீ தாதகீ| வாயஸீ காகநாஸா| ஸுரபிர்கந்தஸுரா| ஆரக்வதஃ ஶம்யாகஃ| வ்யாக்ரீ நிதிக்திகா| வஹ்நிஶ்சித்ரகஃ| கபோதா காகமாசீ| ஐந்த்ரீ இந்த்ரவாருணீ| கரஞ்ஜாதிநாஂ சதுர்ணாஂ பீஜம்| ஶ்யாமா த்ரிவத்| பஞ்சகவ்யாநி கோமயஸ்வரஸஃ மூத்ரஂ க்ஷீரஂ ததி கதமித்யேதாநி| ஏதந்மஹாநீலஂ நாம கதஂ மதுநா ஹுதவிஹேநாऽக்நிநா ஸாதிதமசிரேண கிலாஸஂ ஶ்வித்ரமேவ ந ஶமயதி; அபி த்வபச்யாதிகமபி ஶீக்ரஂ ஶமயதி|| ௩||

Adhikarana saMshodhanam (4) · Śloka 4

ஸஂஶோதநஂ விஶேஷாத் பீதஸ்நேஹஸ்ய யோஜயதேநு ச| ஶ்வித்ரஂ ஸ்ரஂஸநமக்ர்யஂ மலயூரஸ இஷ்யதே ஸகுடஃ| தஂ பீத்வாऽப்யக்ததநுர்யதாபலஂ ஸூர்யபாதஸந்தாபம்| ஸேவேத விரிக்தஶ்ச த்ர்யஹஂ த்ர்யஹஂ பிபாஸுஃ பிபேத்பேயாம்||௪||

அநு சாநந்தரஂ பீதஸ்நேஹஸ்ய ஸஂஶோதநமேவ விஶிஷ்யதே விஶிஷ்டஂ பாவதி நாந்யத் கிஞ்சித்| தத்ராபி ஶ்வித்ரேऽக்ர்யஂ ப்ரதாநஂ ஸ்ரஂஸநஂ விரேசநமிஷ்யதே| கிமாஹ-ஸகுடோ மலயூரஸஃ| மலயூஃ ஸோமராஜிஃ| அப்யக்தோ ரவிகரஸந்தாபஂ ச யதாபலஂ நிஷேவமாணோऽநேந விரிக்தஸ்த்ர்யஹஂ பிபாஸுஸ்தஷ்ணாவாந் யதா பவதி ததா பேயாஂ பிபேத்| ஏவஂ த்ர்யஹஂ விரேசநம்| தஷிதே பேயா நாந்யத் கிஞ்சித்|| ௪||

Adhikarana shvitrasphoTAnAM cikitsA (5) · Śloka 5

ஶ்வித்ரேऽங்கே யே ஸ்போடா ஜாயந்தே கண்டகேந தாந் பிந்த்யாத்| ஸ்போடேஷு நிஸ்ஸதேஷு ப்ராதஃ ப்ராதஃ பிபேத் பக்ஷம்| மலயூமஶநஂ ப்ரியங்குஂ ஶதபுஷ்பாஂ சாம்பஸா ஸமுத்க்வாத்ய| பாலாஶஂ வா க்ஷாரஂ யதாபலஂ பாணிதோபேதம்||௫||

ஶ்வித்ரேऽங்கே யே ஸ்போடா ஜாயந்தே உக்தேந ஸ்ரஂஸநவிதிநா ஸுபோதம்| பாலாஶஂ க்ஷாரஂ பாணிதேந க்ஷுத்ரகுடேந யுக்தஂ யதாபலமிதி பலாபேக்ஷத்வாதநியதமாத்ரமபி|| ௫||

Adhikarana sphoTodbhavAya vidhiH (6) · Śloka 6

விதுஷாவல்குஜபீஜாச்சூர்ணஂ கோவாரிபாவிதாத்பஹுஶஃ| மூலக்வாதேந பிபேத்கலிதருகதமாலமதநபல்கூநாம்| பீதே கிலாஸீ திலதைலதிக்தோ திநே திநே ஸ்யாத்ரவிபாதஸேவீ| ஜீர்ணே ச தக்ராப்லுதகோத்ரவாஶீ ஸ்போடோத்பவாயைஷ விதிஸ்த்ரிராத்ரம்||௬||

விதுஷேத்யாதிநா ஸ்போடோத்பவாய விதிஃ| அவல்குஜ ஸோமராஜிஃ| தத்பீஜஂ பஹுகத்வாऽநேகவாரஂ கோமூத்ரேண பாவிதஂ கலிதர்வாதீநாஂ மூலக்வாதேந விதிஃ| தஸ்மிஂஶ்ச பீதே ஸதி கிலாஸீ ஶ்வித்ரீ ரவிபாதஸேவீ திலதைலேந திக்த உபலிப்தஃ ஸ்யாத்| கலிதருர்பிபீதகஃ| கதமாலோ நக்தமாலஃ| மதநபலஂ ப்ரஸித்தம்| பல்குஃ காகோதும்பரிகா||௬||

Adhikarana sphoTAnAM bhedanAdi (7) · Śloka 7

வித்த்வாऽந்யேத்யுஃ ஸ்போடகாந் கண்டகைஸ்தாந் பஸ்தாம்போபிர்கஷ்டயா ஶுக்தவர்த்த்யா| லிம்பேத் காமஂ லேபநாத்வேதநாயாஂ லேபோ யோஜ்யஃ ஶங்கநாபிர்ஜலேந||௭||

அநேந ஸ்போடகாநந்யேத்யுஃ கண்டகைர்பித்வா பஸ்தாம்போபிஃ சகலமூத்ரைர்கஷ்டயா ஶுக்தவர்த்யா காமஂ பஶஂ லிம்பேத்| ஶுக்தவர்திர்வ்யோஷாதிபிர்வக்ஷ்யமாணா ஸுபோதம்|| ௭||

Adhikarana vyoShAdivaralepaH (8) · Śloka 8

வ்யோஷஸர்ஷபநிஶாகஹதூமைஃ யவஶூகபடுசித்ரயுக்தைஃ| கோலதுல்யகுலிகார்தவிஷாஂஶா ஶ்வித்ரகுஷ்டஶமநோ வரலேபஃ||௮||

வ்யோஷாதீநாஂ பாகோ விஷஸ்ய சார்தபாகயுக்தோऽநேந பதரதுல்யா குலிகா க்ரியதே| ஏஷா குலிகா வரலேபஃ ஶ்வித்ராணாஂ குஷ்டாநாஂ ச ஶமநே|| ௮||

Adhikarana gomUtrapAnavidhAnam (9) · Śloka 9

கவ்யஂ மூத்ரஂ சித்ரகவ்யோஷயுக்தஂ ஸர்பிஃ கும்பே ஸஂஸ்திதஂ க்ஷௌத்ரமிஶ்ரம்| பக்ஷாதூர்த்வஂ ஶ்வித்ரிணா| பேயமேதத் கார்யஂ சாஸ்மை குஷ்டதஷ்டஂ விதாநம்||௯||

கவ்யமித்யாதி ஸுபோதம்| அஸ்மை ஶ்வித்ரிணே குஷ்டோக்தஂ விதாநஂ கார்யம்| குஷ்டஶ்வித்ராணாமேகரூபத்வாத்|| ௯||

Adhikarana mArkavabhakShaNavidhiH (10) · Śloka 10

மார்கவமதவா காதேத்பஷ்டஂ தைலேந லோஹபாத்ரஸ்தம்| பீஜகஶதஂ ச துக்தஂ ததநு பிபேச்சிவத்ரநாஶாய||௧௦||

அதவா மார்கவஂ பங்கரஜோ லோஹபாத்ரஸ்தஂ தைலேந பஷ்டஂ காதேத்| பஶ்சாச்ச பீஜகஶதஂ துக்தஂ ஶ்வித்ரநாஶநஂ பிபேத்| பீஜகஃ அஸநஃ||௧௦||

Adhikarana pUtIkAdipallavalepaH (11) · Śloka 11

பூதீகார்கவ்யாதிகாதஸ்நுஹீநாஂ மூத்ரைஃ பிஷ்டாஃ பல்லவா ஜாதிஜாஶ்ச| க்நந்த்யாலேபாச்சிவத்ரதுர்நாமதத்ரூந் பாமாகோடாந் துஷ்டநாடீவ்ரணாஂஶ்ச||௧௧||

பூதீகாதீநாஂ ஜாத்யந்தாநாஂ பல்லவா கவாதிமூத்ரைஃ பிஷ்டா ஆலேபாத் ஶ்வித்ராதீந் க்நந்தி| பூதீகஃ கரஞ்ஜஃ| வ்யாதிகாத ஆரக்வதஃ| ஸ்நுஹீ ஸுதா|| ௧௧||

Adhikarana jA~ggamalepAH (12) · Śloka 12

த்வைப்யஂ தக்தஂ சர்ம மாதங்கஜஂ வா| ஶ்வித்ரே லேபஸ்தைலயுக்தோ வரிஷ்டஃ| பூதீகீடோ ராஜவக்ஷோத்பவேந க்ஷாரேணாக்தஃ ஶ்வித்ரமேகோऽபி ஹந்தி||௧௨||

த்வீபிநஃ ஹஸ்திநஃ வா சர்ம தக்தஂ தைலேந யுக்தம்| ஶ்வித்ரே லேபோ வரிஷ்டஃ ஶ்ரேஷ்டஃ| பூதீகீடஃ கர்கடீகாரவல்லீவத்துர்கந்தீ கமிவிஶேஷஃ ப்ரஸித்தஃ| ராஜவக்ஷ ஆரக்வதஃ|| ௧௨||

Adhikarana bhallAtakAdInAM lepaH (13) · Śloka 13

ராத்ரௌ கோமூத்ரே வாஸிதாந் ஜர்ஜராங்கா நஹ்நிச்சாயாஂ ஶோஷயேத் ஸ்போடஹேதூந்| ஏவஂ வாராஂஸ்த்ரீந் பாவயேச்ச்லக்ஷ்ணபிஷ்டைஃ ஸ்நுஹ்யாஃ க்ஷீரேண ஶ்வித்ரநாஶாய லேபஃ| அக்ஷதைலத்ருதாலேபஃ கஷ்ணஸர்போத்பவா மஷீ| ஶிகிபித்தஂ ததா தக்தஂ ஹ்ரீபேரஂ வா ததாப்லுதம்||௧௩||

ராத்ராவித்யாதி ஸுபோதம்| ஸ்போடஹேதுர்பல்லாதகஃ| ததேத்யக்ஷதைலத்ருதம்| அக்ஷஂ விபீதகம்| ததாப்லுதஂ ஶிகிபித்தாப்லுதம்| ஹ்ரீபேரஂ வாலகம்| ஶிகீ மயூரஃ|| ௧௩||

Adhikarana shvetakukkuTapurIShalepaH (14) · Śloka 14

உபோஷிதாயாந்நகாலாஂஸ்த்ரீந் ஶ்வேதககவாகவே| யஷ்ட்யாஹ்வகுஷ்டைடகஜபீஜசூர்ணஂ கதாந்விதம்| தத்யாத்தஸ்ய புரீஷேண ஶ்வித்ரமுத்தால்ய லேபயேத்| மாஸஂ ஹந்த்யாஶு தச்ச்ரித்ரஂ விஶேஷாத்குஹ்யஸஂஶ்ரயம்||௧௪||

உபோஷிதத்யாதி| ஶ்வேதககவகவே ஶுக்லகுக்குடாய த்ரீநந்நகாலாநுபோஷிதாய ஸார்ததிநஂ யதௌசித்யேந வா த்ரீநந்நகாலாநநாஹாரபயேந யஷ்ட்யாஹ்வாதிசூர்ணஂ போஜநாய தத்யாத்| அஸ்ய ஶ்வேதககவாகோஃ புரீஷேண ஶஸ்த்ராதிநோத்தால்ய ஶ்வித்ரீ லேபயேத்| ததாஶு ஶ்வித்ரஂ ஹந்தி| குஹ்யஸஂஶ்ரயஂ மேட்ரகதஂ விஶேஷாத்தந்தி|| ௧௪||

Adhikarana paTvAdilepaH (15) · Śloka 15

லேபஃ படுவேல்லஶிலா காஸீஸஂ ரோசநா கநகபுஷ்பீ| கோபித்தயுக்தமதவா சபலாஞ்ஜநயுக்மலோஹரஜஃ||௧௫||

பட்வாதிபிர்லேபஃ ஶ்வித்ரஂ ஹந்தி| அதவா சபலாதிகஂ கோபித்தயுக்தஂ லேபஃ| சபலா பிப்பலீ| அஞ்ஜநயுக்மஂ ஸ்ரோதோஜஂ ஸௌவீரஂ ச| லோஹரஜஃ ஶஸ்த்ரசூர்ணம்|| ௧௫||

Adhikarana kAkodumbarikAlepaH (16) · Śloka 16

காகோதும்பரிகா வா ஸாவல்குஜசித்ரகா ஸகோமூத்ரா| கதலீக்ஷாரயுதஂ வா கராஸ்தி தக்தஂ ஸகோருதிரம்||௧௬||

அதவா காகோதும்பரிகாலேபஃ| கிம்பூதா ஸாவல்குஜசித்ரகா ஸகோமூத்ரா ச| காகோதும்பரிகா பல்குஃ| அவல்குஜஃ ஸோமராஜிஃ| அதவா தக்தஂ கராஸ்திலேபஃ| கிம்பூதஂ கதலீக்ஷாற்ரேண யுக்தஂ ஸகோருதிரஞ்ச||௧௬||

Adhikarana nIlotpalAdilepAH (17) · Śloka 17

நீலோத்பலஂ ஸகுஷ்டஂ ஸஸைந்தவஂ ஹஸ்திமூத்ரபிஷ்டஂ வா| ஹஸ்திமதாத்யுஷிதோ வா மாலத்யாஃ க்ஷாரகக்ஷாரஃ||௧௭||

அதவா நீலோத்பலாதித்ரயஂ ஹஸ்திமூத்ரேண பிஷ்டஂ லேபஃ| அதவா மாலத்யாஃ| க்ஷாரகக்ஷாரஃ க்ஷாரகாணாஂ முகுலாநாஂ க்ஷாரோ ஹஸ்திமத ஆஸஂஸ்காரமத்யுஷிதோ லேபஃ|| ௧௭||

Adhikarana mUtrikA rasakriyA (18) · Śloka 18

ஸித்தார்தகபஹத்யௌ கரஞ்ஜகோஶாதகீபலஂ குஞ்ஜா| ஶௌகநாஸா ஸகவாக்ஷீ ஸ்வர்ணக்ஷீரீ நிகும்பஶ்ச| லாங்கலிகீ ஹயமாரஸ்தில்வகபல்லாதகாஶ்வமூத்ரீ ச| முஸ்தாஸ்நுஹீ ஸஹிஂஸ்ரா ஸுவர்ணஶகலா பலோபேதா| மூலகபீஜஂ வ்யோஷஂ பீலுவிடங்காநி கர்ணிகாரஶ்ச| பிசுமந்தஜாதீகிஸலயபாகுசிகாதுத்தகுஷ்டாநி| கடுரோஹிணீமநோஹ்வாத்ரிபலா ச ஸுகல்கிதா கவாஂ மூத்ரே| கஜஹயகரமூத்ராணாஂ பாத்ரத்ரிதயஂ ஸ்நுகர்கதுக்தாப்யாம்| த்வௌ குடவாவிஹ தத்யாத் ஸர்ஷபதைலாச்ச சாதுர்த்யாம்| தர்வீலேபஂ ஸித்தா ரஸக்ரியா மூத்ரிகா நாம| ஶ்வித்ரஂ கஷ்டஂ லிப்தஂ த்ரீநாலேபாஂஸ்தயா ந லங்ஹ்கயதி| மஶதிலகசர்மகீலக்ரந்தார்புதஸர்வகுஷ்டக்நீ||௧௮||

ஸித்தார்தகேத்யாதிநா மூத்ரிகா நாம ரஸக்ரியா| பஹத்யௌ ஸ்தூலா ஸூக்ஷ்மா ச| கரஞ்ஜஸ்ய கோஶாதக்யாஶ்ச பலம்| கோஶாதகீ கதவேதநீ| குஞ்ஜாரக்திகா காகநந்திகா ச| ஶுகநாஸா துஹிநகா ஸரலா ஸ்நேஹதாருகா| நிகும்போ தந்தீபலாந்யேவ| லாங்கலிகீ விஶல்யா கர்பபாதநீ ச| ஹயமாரஃ கரவீரஃ| தில்வகஃ பட்டிகாலோத்ரஃ| அஶ்வமூத்ரீ ஸல்லகீ| ஸ்நுஹீ ஸுதா| ஹிஂஸ்ரா மாஂஸீ| ஹரேணுகா ரேணுபுஷ்பஂ ஸுவர்ணஶகலா ச| ஸா பலோபேதா பலயுக்தா| கர்ணிகார ஆரக்வதஃ| பாகுசிகா ஸோமராஜிஃ| ஸித்தார்தகாதீநாஂ த்ரிபலாந்தாநாஂ ஸர்வேஷாஂ கோமூத்ரேண கல்கீகரணம்| த்வௌ குடவௌ ஸ்நுகர்கதுக்தாப்யாம்| ஸர்ஷபதைலாச்ச சாதுர்தீ பலம்| தர்வீலேபமிதி க்ரியாவிஶேஷணம்| ஶ்வித்ரஂ கஷ்டஂ ஸத் தயா ரஸக்ரியயா லிப்தஂ த்ரீநாலேபாந் ந லங்கயதி த்ரயாணாமவசாரதஃ ஶமஂ யாதீத்யர்தஃ| திலகாஃ கஷ்ணதிலதுல்யாநி மண்டலாநி| தாந்யேவோந்நதாநி மஶகாஃ| சர்மகீலமர்ஶோநிதாந உக்தம்|| ௧௮||

Adhikarana savarNakaraNo lepaH (19) · Śloka 19

குடவோऽவல்குஜபீஜாத்தரிதாலசதுர்தபாகஸம்மிஶ்ரஃ| மூத்ரேண கவாஂ பிஷ்டஃ ஸவர்ணகரணஃ பரஂ ஶ்வித்ரே||௧௯||

குடவேதி ஸுபோதம்| ஹரிதாலசதுர்தபாகோ பாகுசீபீஜாபேக்ஷயா பலாமித்யர்தஃ| ஜிதே தோஷே ஸவர்ணகரணார்தமயஂ லேபஃ|| ௧௯||

Adhikarana avalgujalepaH (20) · Śloka 20

க்ஷாரே ஸுதக்தே கஜலண்டஜே வா கஜஸ்ய மூத்ரேண பரிஸ்ருதே ச| த்ரோணப்ரமாணே தஶபாகயுக்தஂ தத்வா பசேத்பீஜமவல்குஜாநாம்| ஶ்வித்ரஂ ஜயேச்சிக்கணதாஂ கதேந தேந ப்ரலிப்தஂ பஹுஶஃ ப்ரகஷ்டம்| குஷ்டஂ கிலாஶஂ திலகாலகஂ வா யத்வா வ்ரணே ஸ்யாததிமாஂஸஜாதம்||௨௦||

ஸுஷ்டு தக்தே கஜலண்டாத் ஹஸ்திஶகதோ ஜாதே க்ஷாரே ஹஸ்திமூத்ரேண பரிஸ்ருதே காலிதே த்ரோணப்ரமாணே அவல்குஜாநாஂ பீஜஂ தஶபாகயுக்தஂ தத்வா பசேத்| சிக்கணபாகத்வஂ கதேந தேந ஶுஷ்ககோமயாதிநா கஷ்டஂ ஶ்வித்ரஂ பஹுஶஃ ப்ரலிப்தஂ ஏததேவ ஶ்வித்ரஂ ஜயேத் கபாதீஂஶ்ச|| ௨௦||

Adhikarana bhallAtakAdilepaH (21) · Śloka 21

பல்லாதகத்வீபிஸுதார்கமூல குஞ்ஜாபலத்ர்யூஷணஶங்கசூர்ணம்| துத்தஂ ஸகுஷ்டஂ லவணாநி பஞ்ச க்ஷாரத்வயஂ லாங்கலிகாஂ ச பக்த்வா| ஸ்நுகர்கதுக்தே கநமாயஸஸ்தஂ ஶலாகயா தத்விததீத லேபம்| குஷ்டே கிலாஸே திலகாலகேஷு மஶேஷு துர்நாமஸு சர்மகீலே||௨௧||

பல்லாதகாதி ஸுபோதம்| ஸ்நுகர்கதுக்தே மிஶ்ரீபூதே பல்லாதகாதிகஂ பக்த்வா பஶ்சாத்து லோஹபாத்ரஸ்தஂ ஶலாகயா லேபஂ குஷ்டாதிஷு விததீத| த்வீபிஶ்சித்ரகஃ| லாங்கலிகா விஶல்யா கர்பபாதநீ ச|| ௨௧||

Adhikarana shvitrasya kAdAcitkI siddhiH (22) · Śloka 22

ஶுத்த்யா ஶோணிதமோக்ஷைர்விரூக்ஷணைர்பக்ஷணைஶ்ச ஸக்தூநாம்| ஶ்வித்ரஂ கஸ்யசிதேவ ப்ரஶாம்யதி க்ஷீணபாபஸ்ய||௨௨||

ஶுத்த்யாதிபிரவஶ்யஂ ஶ்வித்ரஂ ப்ரஶாம்யதி| கிஂ ஸர்வஸ்ய, ந; அபி து கஸ்யசிதேவ க்ஷீணபாபஸ்ய| அக்ஷீணபாபஸ்ய ந கதஞ்சிதபி ஶமஂ யாதி| இதி ஶ்வித்ரசிகித்ஸா|| ௨௨||

Adhikarana atha kRumicikitsitam - niruhaH (23) · Śloka 23

ஸ்நிக்தஸ்விந்நே குடக்ஷீரமத்ஸ்யாத்யைஃ கமிணோதரே| உத்க்லேஶிதக்ரிமிகபே ஶர்வரீஂ தாஂ ஸுகோஷிதே| ஸுரஸாதிகணஂ மூத்ரே க்வாதயித்வாऽர்தவாரிணி| தஂ கஷாயஂ கணாகாலாகமிஜித்கல்கயோஜிதம்| ஸதைலஸ்வர்ஜிகாக்ஷாரஂ யுஞ்ஜ்யாத்பஸ்திஂ ததோऽஹநி||௨௩||

ஸ்நிக்த இத்யாதிநா கமிசிகித்ஸா| ப்ரதமமேவ ஸ்நேஹஸ்வேதௌ| தைஃ ஸ்நிக்தஸ்விந்ந ஆதுரே| க்ரிமயோ வித்யந்தே யஸ்மிந்நிதி பாமாதிபாடாந்ந| தஸ்மிந் குடாதிபிருத்க்லேஶதௌ க்ரிமிகபௌ யஸ்ய| தாஂ ச ஶர்வரீஂ குடாத்யுபயோகராத்ரிஂ ஸுகோஷிதே ஸுகேந ஸுப்தே| த்விதீயேऽஹந்யர்தோதகே கோமூத்ரே ஸுரஸாதிகணஂ க்வாதயித்வா தஂ கஷாயஂ கணாதிகல்கஸஂயோஜிதஂ தைலாதியுக்தஂ ச பஸ்திஂ யுஞ்ஜ்யாத்|| ௨௩||

Adhikarana virecanam (24) · Śloka 24

தஸ்மிந்நேவ நிரூடஂ தஂ பாயயேத விரேசநம்| த்ரிவத்கல்கஂ பணகணாகஷாயாலுடிதஂ ததஃ| ஊர்த்வாதஃ ஶோதிதே குர்யாத்பஞ்சகோலயுதஂ க்ரமம்||௨௪||

ததஸ்ஸ்தஸ்மிந்நேவாஹநி யஸ்மிந் பஸ்திஃ ப்ரயுக்தஸ்தஸ்மிந் நிரூடமாதுரஂ விரேசநஂ பாயயேத்| கிமித்யாஹ-த்ரிவத்கல்கஂ பலாதிகஷாயாலுடிதம்| அத்ர ஹி விரேசநஶப்தேந தோஷரேசநாத்வமநமப்யுச்யதே| பலஂ மதநபலம்| கணா பிப்பலீ| தத இதி த்ரிவத்ப்ரயோகாத்வமநவிரேசநாப்யாஂ ஊர்த்வாதஃ ஶோதிதே க்ரமஂ பேயாதிகஂ பஞ்சகோலயுக்தஂ குர்யாத்|| ௨௪||

Adhikarana anuvAsanam (25) · Śloka 25

கடுதிக்தகஷாயாணாஂ கஷாயைஃ பரிஷேசநம்| காலே விடங்கதைலேந ததஸ்தமநுவாஸயேத்||௨௫||

கட்வாதிரஸாநாஂ ச த்ரவ்யாணாஂ கஷாயைஃ க்வாதைஃ பரிஷேசநஞ்ச குர்யாத்| ததஸ்தஂ க்ரிமிணோதரஂ காலே யோக்யே விடங்கதைலேநாநுவாஸயேத்|| ௨௫||

Adhikarana mUrdhajeShu krimiShu (26) · Śloka 26

ஶிரோரோகநிஷேதோக்தமாசரேந்மூர்தகேஷ்வநு| உத்ரிக்ததிக்தகடுகமல்பஸ்நேஹஞ்ச போஜநம்||௨௬||

மூர்தகேஷு ஶிரோகதேஷு க்ரிமிஷு ஶிரோரோகப்ரதிஷேதாத்யாயோக்தஂ ஹிதம்| பஶ்சாச்சோத்ரிக்ததிக்தகட்வாதிபிர்போஜநமாசரேத் ஸ்வல்பஸ்நேஹம்|| ௨௬||

Adhikarana pathyabhojanam (27) · Śloka 27

விடங்ககஷ்ணாமரிசபிப்பலீமூலஶிக்ருபிஃ| பிபேத்ஸஸ்வர்ஜிகாக்ஷாரைர்யவாகூஂ தக்ரஸாதிதாம்| ரஸஂ ஶிரீஷகிணிஹீபாரிபத்ரககேபுகாத்| பலாஶபீஜபத்தூரபூதீகாத்வா பதக் பிபேத்| ஸக்ஷௌத்ரஂ ஸுரஸாதீந் வா லிஹ்யாத்க்ஷௌத்ரயுதாந் பதக்||௨௭||

ததா தக்ரேண ஸாதிதாஂ யவாகூஂ விடங்காதிசூர்ணேந ஸஹ பிபேத்| அதவா ஶிரீஷாதேஃ பதக் ப்ரத்யேகஸ்ய ரஸஂ பிபேத்| கிணிஹீ அபாமார்கஃ| பாரிபத்ரகோ மந்தாரஃ| பத்தூரோ மத்ஸ்யாக்ஷகஃ| பூதீகஃ கரஞ்ஜஃ| கிம்பூதஂ ஶிரீஷாதிரஸமாஹ-ஸக்ஷௌத்ரம்| அதவா ஸுரஸாதிந் ஸுரஸாதிகண ஏவ படிதாந் பதக் ப்ரத்யேகஂ க்ஷௌத்ரயுதாந் லிஹ்யாத்||௨௭||

Adhikarana ashvaviTcUrNam (28) · Śloka 28

ஶதகத்வோऽஶ்வவிட்சூர்ணஂ விடங்கக்வாதபாவிதம்| கமிமாந்மதுநா லிஹ்யாத் பாவிதஂ வா வராரஸைஃ| ஶிரோகதேஷு க்ரிமிஷு சூர்ணஂ ப்ரதமநஂ ச தத்||௨௮||

ததாஶ்வபுரீஷசூர்ணஂ ஶதகத்வஃ பஹூந் வாராந் விடங்கக்வாதேந பாவிதஂ க்ரிமிமாந் புருஷோ மதுநா லிஹ்யாத்| அதவா அஶ்வவிட்சூர்ணஂ வராரஸைஸ்த்ரிபலாக்வதைர்பாவிதஂ க்ரிமிமாந்மதுநா லிஹ்யாத்| தச்ச சூர்ணஂ பாவிதாஶ்வவிஶஃ ஶிரோகதேஷு க்ரிமிஷு நாஸயா ப்ரதமநஂ யோஜ்யம்| ஸுபோதம்||௨௮||

Adhikarana pUpalikAyogAH (29) · Śloka 29

ஆகுகர்ணீகிஸலயைஃ ஸுபிஷ்டைஃ பிஷ்டமாஶ்ரிதைஃ| பக்த்வா பூபலிகாஂ காதேத்தாந்யாம்லஂ ச பிபேதநு| ஸபஞ்சகோலலவணமஸாந்த்ரஂ தக்ரமேவ வா| நீபமார்கவநிர்குண்டீபல்லவேஷ்வப்யயஂ விதிஃ||௨௯||

பிஷ்டேந ஶாலிபிஷ்டேந மிஶ்ரிதைராகுகர்ண்யாஃ கிஸலயைஃ ஸுபிஷ்டைஃ பூபலிகாஂ பக்த்வா காதேத்| அநு தாந்யாம்லஞ்ச பிபேத்| கிஸலயமபிநவோத்பிந்நஂ பல்லவம்| கிம்பூதஂ தாந்யாம்லமாஹ-ஸபஞ்சகோலாதிகம்| அதவா அஸாந்த்ரஂ தநு ஸ்வச்சஂ தக்ரமேவ கேவலமநு பிபேத்| அயஂ ச விதிராகுகர்ணீகிஸலயவத் நீபாதிபல்லவேஷ்வபி பதக்விதேயஃ| நீபோ தூலீகதம்பஃ| மார்கவோ பங்கராஜஃ| நிர்குண்டீ ஸிந்துவாரகஃ||௨௯||

Adhikarana bhakShyapAneShvauShadhopayogaH (30) · Śloka 30

விடங்கசூர்ணமிஶ்ரைர்வா பிஷ்டைர்பக்ஷ்யாந் ப்ரகல்பயேத்| விடங்கதண்டுலைர்யுக்தமர்தாஂஶைராதபி ஸ்திதம்| திநமாருஷ்கரஂ தைலஂ பாநே பஸ்தௌ ச யோஜயேத்| ஸுராஹ்வஸரலஸ்நேஹஂ பதகேவஂ ச கல்பயேத்||௩௦||

அதவா பிஷ்டைஃ ஶாலிபிஷ்டைர்விடங்கசூர்ணமிஶ்ரைர்நாநாவிதஂ பக்ஷ்யஂ கல்பயேத்| அதவாருஷ்கரஂ பல்லாதகஜஂ தைலஂ பாநே பஸ்தௌ ச கல்பயேத்| கிம்பூதமாஹ-தைலஸ்யார்த்தாஂர்ஶைர்விடங்கபீஜைர்யுக்தஂ ஸகலஂ ச திநமாதபே ஸ்திதம்| ஸுராஹ்வஸ்ய தேவதாருணஃ ஸரலஸ்ய பீடாக்யாயாஃ தேவதாருஸமாயாஃ ஸம்பந்தீ ஸ்நேஹஃ பதகேவமாருஷ்கரதைலவிதாநேநார்தாஂஶவிடங்கசூர்ணயுதஂ ஸகலஂ திநஂ சாதபஸ்திதஂ பாநே பஸ்தௌ ச கல்பயேத்|| ௩௦||

Adhikarana tilvakAdishodhanatailam (31) · Śloka 31

தில்வகோத்தாலகபலே த்ரிவச்ச்யாமே ததர்ததஃ| தந்தீத்ரவந்த்யாவர்தேந ததர்தே சவ்யசித்ரகௌ| பிஷ்ட்வா விடங்கயூஷேண தேந பாவிதபீடிதாந்| தைலப்ரஸ்தஂ திலாத்ஸாத்யஂ க்ரிமிக்நத்விகுணே ரஸே| தச்சோதநஂ பிபேத்காலே விதத்யாச்சாநுவாஸநம்||௩௧||

தில்வகோத்தாலகயோர்பலே| ஏகஸ்ய பலஂ பரஸ்ய ச பலமித்யர்தஃ| த்ரிவ்ருச்ச்யாமயோஸ்ததர்ததஃ| தில்வகோத்தாலகாதர்தேந பலமித்யர்தஃ| தந்தீத்ரவந்த்யாவர்தேந தயோரர்தபலமித்யர்தஃ| ததர்தே சவ்யசித்ரகௌ தயோஃ ப்ரத்யேகமர்தகர்ஷம்| ஏதத்ஸர்வஂ விடங்கயூஷேண விடங்கக்வாதேந பிஷ்ட்வா தேந விடங்கயூஷபிஷ்டேந பாவிதாஂஸ்திலாந்| பஶ்சாச்ச விதிநா தைலஸ்ய ப்ரஸ்தஂ ஸாத்யம்| கதமித்யாஹ-க்ரிமிக்நாஜ்ஜாதே ரஸே க்வாதே தைலாத்த்விகுணே| தத்தைலஂ ஸித்தஂ காலே யோக்யே பிபேத் ஶோதநார்தம்| தச்ச தைலமநுவாஸநஂ தத்யாத்| தில்வகஃ பட்டிகாலோத்ரஃ| உத்தாலகஃ கோவிதாரஃ| குண்டலஸ்தாம்ரபுஷ்பகஃ| அருணமூலா த்ரிவத்| ஶ்யாமாருணமூலா ஶ்யாமா||௩௧||

Adhikarana koshAtakyAdIni tailAni (32) · Śloka 32

கோஶாதகீகரஞ்ஜோமாஸர்ஷபஸ்நேஹகல்பநம்| கத்வ தேநைவ விதிநா பாயயேதுதரக்ரிமிம்||௩௨||

அநேநைவ தைலவிதிநா தில்வகாதிப்ரயோகேண கோஶாதகீகரஞ்ஜாதிஸ்நேஹகல்பநாஂ கத்வோதரக்ரிமிணஂ பாயயேத்|| ௩௨||

Adhikarana samAsena krimicikitsAkramabhedaH (33) · Śloka 33

புரீஷஜேஷு ஸுதராஂ தத்யாத்பஸ்திவிரேசநே| ஶிரோவிரேகஂ வமநஂ ஶமநஂ கபஜந்மஸு| ரக்தஜாநாஂ ப்ரதீகாரஂ குர்யாத்குஷ்டசிகித்ஸிதம்| இந்த்ரலுப்தவிதிஶ்சாத்ர விதேயோ ரோமபோஜிஷு||௩௩||

புரீஷஜேஷு பஸ்திவிரேசநே ஸுதராஂ தத்யாத்| அந்யதபி க்ரிமிக்நஂ யோஜ்யமிதி ஸுதராஂ க்ரஹணம்| கபஜந்மஸு க்ரிமிஷு ஶிரோவிரேகாதிகஂ தத்யாத்| ரக்தஜாநாஂ க்ரிமீணாஂ குஷ்டசிகித்ஸிதோக்தஂ கமிநாஶநப்ரகரணே ப்ரதீகாரஂ குர்யாத்| ரோமபோஜிஷு கமிஷு யத்ப்ரகாதாத்த்யேகதேஶே ரோமாணி ந பவந்தி தேஷாமிந்த்ரலுப்தவிதிர்விதேயஃ| ஸ ச ஶிரோரோகே வக்ஷ்யதே|| ௩௩||

Adhikarana apathyanirdeshaH (34-22) · Śloka 22

க்ஷீராணி மாஂஸாநி கதஂ குடஂ ச ததீநி ஶாகாநி ச பர்ணவந்தி| ஸமாஸதோऽம்லாந் மதுராந் ரஸாஂஶ்ச க்ரிமீந் ஜிகாஂஸுஃ பரிவர்ஜயேச்ச||௩௪|| இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதாவஷ்டாங்கஸஂக்ரஹஸஂஹிதாயாஂ சிகித்ஸிதஸ்தாநே ஶ்வித்ரகமிசிகித்ஸிதந்நாம த்வாவிஂஶோऽத்யாயஃ||௨௨||

ஸமாஸதஃ ஸஂக்ஷேபேத இதமுச்யதே| யஃ புருஷஃ க்ரிமீந் ஜிகாஂஸுஸ்த்யக்துமிச்சுஃ ஸ க்ஷீராதிகஂ பரிவர்ஜயேதிதி|| ௩௪|| இதி ஶ்ரீமந்மஹாமஹோபாத்யாக்யாயாமஷ்டாங்கஸஂக்ரஹவ்யாக்யாயாஂ ஶஶிலேகாயாஂ சிகித்ஸிதஸ்தாநே த்வாவிஂஶோऽத்யாயஃ