5. rājayakṣmādinidānam

Adhikarana atha rAjayakShmAdinidAnaM nAma pa~jcamo~adhyAyaH | pratij~jA (1) · Śloka 1

அதாதோ ராஜயக்ஷ்மாதிநிதாநஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||

தாதுக்ஷயஹேதுத்வஸாமாந்யாந்மஹா-ரோகத்வாத்விநாஶவஹத்வாச்ச ஹித்மாஶ்வாஸாநந்தரஂ ராஜயக்ஷ்மநிர்ணயாயாऽத்யாயாரம்பஃ|| ௧||

Adhikarana rAjakShmasAmAnyasvarUpaM tatparyAyAshca (2) · Śloka 2

அநேகரோகாநுகதோ பஹுரோகபுரோகமஃ| ராஜயக்ஷ்மா க்ஷயஃ ஶோஷோ ரோகராடிதி ச ஸ்மதஃ||௨||

ராஜயக்ஷ்மா ராஜவதநேகரோகேணாநுகதோ பவதி| தஸ்மிஶ்சைவ கதஸஂஶ்ரயே பஹூபத்ரவஜந்ம பவதீத்யர்தஃ| ததா பஹவோ ரோகாஃ புரோகமநஶீலா யஸ்ய ஸ ததோக்தஃ| அநேநைததுக்தம்-உத்பித்ஸோ ராஜயக்ஷ்மணஃ ப்ரதமமேவ பீநஸஶ்வாஸாதிபஹுரோகஜந்ம பவதி இதி| ஏதேஷாஞ்ச ரோகாணாஂ ஸ்வபரிவாரஸஂயுதாநாமப்யேததங்கத்வஂ விஜ்ஞேயம்| ராஜயக்ஷ்மாதயஶ்சத்வாரஃ பர்ய்யார்யாஃ|| ௨||

Adhikarana rAjayakShmAdishabdAnAM nirvacanam (3) · Śloka 3

நக்ஷத்ராணாஂ த்விஜாநாஂ ச ராஜ்ஞோऽபூதயஂ புரா| யச்ச ராஜா ச யக்ஷ்மா ச ராஜயக்ஷ்மா ததோ மதஃ| தேஹௌஷதக்ஷயகதேஃ க்ஷயஸ்தத்ஸம்பாவாச்ச ஸஃ| ரஸாதிஶோஷணாச்சோஷோ ரோகராட் தேஷு ராஜநாத்||௩||

தேச நக்ஷத்ராணமித்யாதிநா நிருச்யந்தேऽர்தாவபோதநாய தேந ராயக்ஷ்மேதி தத்புருஷஃ கர்மதாரயோ வா| தேஹௌஷதக்ஷயபலஹேதுத்வாத்வா தாதுக்ஷயஹேதுத்வாதக்ஷயஃ| தாதுஶோஷணாச்சோஷஃ| தேஷு ரோகேஷு மத்யே ராஜநாத் ரோகராட்|| ௩||

Adhikarana rAjayakShmanidAnam (4) · Śloka 4

ஸாஹஸஂ வேகஸஂரோதஃ ஶுக்ரோஜஃ ஸ்நேஹஸஂக்ஷயஃ| அந்நபாநவிதித்யாகஶ்சத்வாரஸ்தஸ்ய ஹேதவஃ||௪||

தஸ்ய ராஜக்ஷ்மணஃ ஸாஹஸாதயஶ்சத்வாரோऽதிஸேவிதா ஹேதவஃ ( நிதாநம் )| ஸாஹஸமவிசார்ய்யாத்மஶக்திஸேவிதமதிமாத்ரஂ யுத்தாதி வேகாநாஂ வாதாதீநாஂ தாரணம்| ஶுக்ராதிக்ஷயஃ ஸ்வஸ்வஹேதுப்யஃ|| ௪||

Adhikarana rAjayakShmasamprAptiH (5) · Śloka 5

தைருதீர்ணோऽநிலஃ பித்தஂ கபஂ சோதீர்ய்ய ஸர்வதஃ| ஶரீரஸந்தீநாவிஶ்ய தாந் ஸிராஶ்ச ப்ரபீடயந்| முகாநி ஸ்த்ரோதஸாஂ ருத்த்வா ததைவாதிவிவத்யா வா| ஸர்பந்நூர்த்வமதஸ்திர்ய்யக்யதாஸ்வஂ ஜநயேத் கதாந்||௫||

தைஃ ஸாஹஸாதிபிரநிலஃ உதீர்ணஃ பித்தஂ கபஂ சோதீர்ய்யத்யேவமாதேர்யதாஸ்வஂ கதாந் பீநஸாதீந் ஜநயேதிதி ஸம்பந்தஃ| தாநிதி ஶரீரஸந்தீந்| ஸம்ப்ராப்திவஶாத் ஸ்த்ரோதோமுகாநி ருத்த்வாऽதிவிவத்ய வா ஊர்த்வமதஸ்திர்ய்யக்ச ஸர்பந் ப்ரஸரந்|| ௫||

Adhikarana rAjayakShmapUrvarUpam (6) · Śloka 6

ரூபஂ பவிஷ்யதஸ்தஸ்ய ப்ரதிஶ்யாயோ பஶஂ க்ஷவஃ| ப்ரஸேகோ முகமாதுர்ய்யஂ ஸதநஂ வஹ்நிதேஹயோஃ| ஸ்தால்யாமத்ராந்நபாநாதௌ ஶுசாவப்யஶுசீக்ஷணம்| மக்ஷிகாதணகேஶாதிபதஃ ப்ராயோऽந்நபாநயோஃ| ஹல்லாஸஶ்சர்திரருசிரஶ்நதோऽபி பலக்ஷயஃ| பாண்யோரவேக்ஷா பாதஸ்ய ஶோபோऽக்ஷ்ணோரதிஶுக்லதா| பாஹ்வோஃ ப்ரமாணஜிஜ்ஞாஸா காயே பைபத்ஸ்யதர்ஶநம்| ஸ்த்ரீமத்யமாஂஸப்ரியதா கணித்வஂ மூர்தகுண்டநம்| நககேஶாதிவத்திஶ்ச ஸ்வப்நே சாऽபிபவோ பவேத்| பதங்கககலாஸாஹிகபிஶ்வாபதபக்ஷிபிஃ| கேஶாஸ்திதுஷபஸ்மாதிராஶௌ ஸமதிரோஹணம்| ஶூந்யாநாஂ க்ராமதேஶாநாஂ தர்ஶநஂ ஶுஷ்யதோऽம்பஸஃ| ஜ்யோதிர்கிரீணாஂ பததாஂ ஜ்வலதாஂ மஹீருஹாம்||௬||

பவிஷ்யதஸ்தஸ்ய ராஜயக்ஷ்மணஃ ப்ரதிஶ்யாயாதீநி பூர்வரூபாணி| ஸ்தால்யாதௌ ஶுசாவப்யஶுசிர்புத்திஃ| பாண்யோரவேக்ஷா நிர்ஹேதுகா| ததா காயே பைபத்ஸ்யதர்ஶநாம்| மூர்த்நஃ ஶிரஸோ வஸ்த்ராதிநா ப்ரச்சாதநம்| ஸ்வப்நே பதங்காத்யாபிபவோ பவேத்| கேஶாதிராஶ்யதிரோஹணம்| ஶூந்யக்ராமாதிதர்ஶநஂ ச| பதங்கோऽக்நிஃ|| ௬||

Adhikarana rAjayakShmaNaH ekAdasharUpANi (7) · Śloka 7

பீநஸஶ்வாஸகாஸாஂஸமூர்தஸ்வரருஜோऽருசிஃ| ஊர்த்வவிட்ஸ்த்ரஂஸஸஂஶோஷாவதஶ்சர்திஸ்து கோஷ்டகே| திர்ய்யக்ஸ்தே பார்ஶ்வருக்தோஷே ஸந்திகே பவதி ஜ்வரஃ| ரூபாண்யேகாதஶைதாநி ஜாயந்தே ராஜயக்ஷ்மிணஃ||௭||

தஸ்ய ச ராஜயக்ஷ்மிண ஊர்த்வகதே தோஷே பீநஸாதயோ பவந்தி| அதோகதே புரீஷஸ்ய ஸ்த்ரஂஸஃ ஶோஷோ வா| கோஷ்டகே தோஷே சர்திர்பவதி| திர்ய்யக்ஸ்த்ரோதஸ்ஸு ஸ்திதே ( தோஷே ) பார்ஶ்வருக்பவதி| ஸந்திகே தோஷே ஜ்வரோ பவதி| தேநைததுக்தம்-தோஷகோபவிஶேஷபராயத்தா ஶரீரே வ்யாப்திஃ| யதாவ்யாப்தி ச ரோகஸம்பவஃ| ஸகலவ்யாப்யௌத்வேகாதஶரோகஸமூஹஃ பரிபூர்ணோராஜயக்ஷ்மா பவதி| ஸ்த்ரோதஸாஂ ரோதாத்விட்சோஷஃ| தேஷாஂ விவதத்வாத்ஸ்த்ரஂஸஃ| தேந ஸங்கயாயாமநயோரந்யதரஸ்ய க்ரஹணம்| யுகபதஸம்பவாத்| பீநஸஃ, ஶ்வாஸஃ, காஸஃ, அஂஸருக், மூர்தருக், ஸ்வரருக், அருசிஃ, விஶஃ, ஸ்த்ரஂஸஃ ஶோஷோ வா, சர்திஃ, பார்ஶ்வருக, ஜ்வரஃ-இத்யேகாதஶரோகஸமூஹஃ க்ஷயஃ|| ௭||

Adhikarana rAjayakShmaNi pInasAdInAmupadravAH (8) · Śloka 8

தேஷாமுபத்ரவாந் வித்யாத் கண்டோத்த்வஂஸமுரோருஜம்| ஜம்பாங்கமர்தநிஷ்டீவவஹ்நிஸாதாऽஸ்யபூதிதாஃ||௮||

தேஷாஂ பீநஸாதீநாஂ கண்டோத்த்வஂஸாதய உபத்ரவாஃ ரோகஸ்ய பஶ்சாதுத்பந்நோ துஃகாநுபந்தீ ரோக உபத்ரவஃ|| ௮||

Adhikarana vAtAdhikarAjayakShmali~ggAni (9) · Śloka 9

தத்ர வாதாச்சிரஃ பார்ஶ்வஶூலமஂஸாங்கமர்தநம்| கண்டோத்த்வஂஸஃ ஸ்வரப்ரஂஶஃ.................||௯||

தத்ர வாதாதிகே ராஜயக்ஷ்மணி ஶிரஃ ஶூலாதிகஂ லிங்கம்|| ௯||

Adhikarana pittAdhikarAjayakShmali~ggAni (10) · Śloka 10

..................பித்தாத் பாதாஸ்யபாணிஷு| தாஹோऽதிஸாரோऽஸக்சர்திர்முககந்தோ ஜ்வரோ மதஃ||௧௦||

பித்தாதிகே பாததாஹாதிகம்|| ௧௦||

Adhikarana kaphAdhikarAjayakShmali~ggAni (11) · Śloka 11

கபாதரோசகச்சர்திஃ காஸோ மூர்தாங்ககௌரவம்| ப்ரஸேகஃ பீநஸஃ ஶ்வாஸஃ ஸ்வரஸாதோऽல்பவஹ்நிதா||௧௧||

கபாதிகே அரோசகாதிகம்|| ௧௧||

Adhikarana rAjayakShmaNi dhAtupoShaNAbhAve hetuH (12) · Śloka 12

தோஷைர்மந்தாநலத்வேந ஸோபலேபைஃ கபோல்பணைஃ| ஸ்த்ரோதோமுகேஷு ருத்தேஷு தாதூஷ்மஸ்வல்பகேஷு ச| விதஹ்யமாநஃ ஸ்வஸ்யாநே ரஸஸ்தாஂஸ்தாநுபத்ரவாந்| குர்ய்யாதகச்சந் மாஂஸாதீநஸக் சோர்த்வஂ ப்ரதாவதி| பச்யதே கோஷ்ட ஏவாந்நமந்நஂ பக்த்ரைவ சாஸ்ய யத்| ப்ராயோऽஸ்மாந்மலதாஂ யாதஂ நைவாலஂ தாதுபுஷ்டயே| ரஸோऽப்யஸ்ய ந ரக்தாய மாஂஸாய குத ஏவ து| அவஷ்டப்தஃ ஸ ஶகதா கேவலஂ வர்த்ததே க்ஷயீ||௧௨||

ராஜக்ஷ்மவதோ தாதுபுஷ்டிகரைர்மாஂஸாதிபிரப்யவஹதைர்தாதுக்ஷயோ ஜாயத இத்யத்ர யுக்திமாऽऽஹ-தோஷைரித்யாதி| தஸ்ய ராஜயக்ஷ்மவதோ ரோஸ்வபாவேந மந்தாநலத்வேந ஹேதுநா தோஷைஃ ஸாபலேபைரபாகாதவிஶதைஸ்ததா கபோல்பணைஶ்ச ஸ்த்ரோதோமுகேஷு ருத்தேஷு அதஏவ தாதூஷ்மஸ்வல்பகேஷு ஸத்ஸு ரஸாக்யோ தாது ஸ்வஸ்தாந ஏவ விதத்யமாநோ நாபி ரக்தாதிதாதுஷு வஹந் தாஂஸ்தாநுபத்ரவாந் ஸ்வஹேதுகாந் குர்ய்யாத்| அஸக்ச மாஂஸாதீநகச்சந் ஊர்த்வஶரீரஸ்ய தாவதி| அஸ்ய சாந்நமந்ந பக்த்ரைவ பச்யதே| நது ரஸாதிக்ரமேண த்வந்யபாசகஃ| கோஷ்ட ஏவ பச்யதே ந தாதுஸ்த்ரோதஸ்ஸு| அத ஏவ ஹேதோர்பாஹுல்யேந மலதாமேவ யாதமந்நஂ தாதுபுஷ்ட்யேநாऽலம்| ந பர்ய்யாப்தஂ பவதீத்யர்தஃ| ஸ்தோகேந ஸாரேணாப்யாய்யந்தே தாதவ இதி ப்ராயோக்ரஹணம்| ஸுபோதம்|| ௧௨||

Adhikarana rAjayakShmaNaH sAdhyAsAdhyAvasthAH (13) · Śloka 13

லிங்கேஷ்வல்பேஷ்வபி க்ஷீணஂ வ்யாத்யௌஷதபலாக்ஷமம்| வர்ஜயேத்ஸாதயேதேவ ஸர்வேஷ்வபி ததோऽந்யதா||௧௩||

ஏவம்பூதஂ க்ஷீணமல்பேஷ்வபி லிங்கேஷு வர்ஜயேத்| கிம்பூதமாऽऽஹ வ்யாதீநாமௌஷதஸ்ய ச பலஂ யோ ந க்ஷமதே||௧௩||

Adhikarana sAdhyakShayaH · Śloka

ததோ வ்யாத்யௌஷதம்லாக்ஷமத்வாதந்யயா வைபரீத்யே வ்யாத்யௌஷதபலக்ஷமத்வே ஸர்வேஷ்வாபி லிங்கேஷு ஸத்ஸ்வக்ஷீணஂ ஸாதயேதேவ| சிகித்ஸேதேவ ந து வர்ஜயேத்| இதி நிர்திஷ்டோ ராஜயக்ஷ்மா||

Adhikarana svarabhedanidAnaM svarabhedasya sa~gkhyAsamprAptiH (14) · Śloka 14

தோஷைர்வ்யஸ்தைஃ ஸமஸ்தைஶ்ச க்ஷயாத் ஷஷ்டஶ்ச மேதஸா| ஸ்வரஸாதோ பவேத்.......................................||௧௪||

அநந்தரஂ ததங்கபூதாஃ ப்ரதாநத்வாத் ஸ்வரபேதாதயோ நிர்ணீயந்தே| தேஷு ச வாதாதிபிஃ ஸந்நிபாதேந க்ஷயாந்மேதஸா ச ஷட் ஸ்வரபேதாஃ|

Adhikarana vAtajasvarabhedalakShaNam (15) · Śloka 15

........................தத்ர க்ஷாமோ ரூக்ஷாஶ்சலஃ ஸ்வரஃ| ஶூகபூர்ணாபகண்டத்வஂ ஸ்நிக்தோஷ்ணோபஶயோऽநிலாத்||௧௫||

தத்ராऽநிலாத்ஸ்வரபேதே க்ஷாமஸ்வரத்வதிகஂ லிங்கம்|| ௧௫||

Adhikarana pittajasvarabhedalakShaNam (16) · Śloka 16

பித்தாத்தாலுகலே தாஹஃ ஶோஷ உக்தாவஸூயநம்||௧௬||

பித்தாத்தாலுதாஹாதிகஂ உக்தாவஸூயநமபரிபூர்ணவசநதா|| ௧௬||

Adhikarana kaphajasvarabhedalakShaNam (17) · Śloka 17

லிம்பந்நிவ கபாத்கண்டஂ மந்தஃ குரகுராயதே||௧௭||

லிம்பந்நிவேத்யாதிகபஜஸ்வரலக்ஷணம்|| ௧௭||

Adhikarana sAnnipAtikasvarabhedalakShaNam (18) · Śloka 18

ஸ்வரோ விகத்த ஸர்வைஸ்து ஸர்வலிங்கஃ .............||௧௮||

ஸந்நிபாதேந ஸ்வரபேதே ஸ்வரோ விபத்தோ பவதி| வாதாதிஸ்வரபேதலிங்கஞ்ச பவதி|| ௧௮||

Adhikarana kShayajasvarabhedalakShaNam (19) · Śloka 19

.............................க்ஷயாத் கஷேத்| தூமாயதீவ சாத்யர்தஂ.....................||௧௯||

க்ஷயாத்து ஸ்வரபேதஃ ஸ்வஂ ஸ்தாநஂ கண்டாதிகஂ கஷேத்| தூமமிவ கண்டே கரோதி|| ௧௯||

Adhikarana medojasvarabhedalakShaNam (20) · Śloka 20

.......................... மேதஸா ஶ்லேஷ்மலக்ஷணஃ| கச்ச்ரலக்ஷ்யாக்ஷரஶ்ச ...........................||௨௦||

மேதஸா ஸ்வரபேதஃ ஶ்லேஷ்மஸ்வரபேதலிங்கோ யஸ்து கச்ச்ரலக்ஷ்யாதரஃ|| ௨௦||

Adhikarana asAdhyasvarabhedau (21) · Śloka 21

......................... அத்ர ஸர்வைரந்த்யஞ்ச வர்ஜயேத்||௨௧||

ஏதேஷு ஸ்வரபேதேஷு மத்யே ஸர்வைஃ ஸந்நிபாதப்ரபவோ யஶ்சாந்த்யோ மேதஸ்ய ஏதௌ ஸ்வரபேதௌ வர்ஜயேத்| ஶேஷாஃ ஸாத்யா இத்யர்தஃ| உக்தஃ ஸ்வர பேதஃ|| ௨௧||

Adhikarana arocakanidAnam, arocakasamprAptiH (22) · Śloka 22

அரோசகோ பவேத்தோஷைர்ஜிஹ்வாஹதயஸஂஶ்ரயைஃ| ஸந்நிபாதேந மநஸஃஸந்தாபேந ச பஞ்சமஃ||௨௨||

அரோசக உச்யதே| தோஷைர்வாதாதிபிர்ஜிஹ்வாஂ ஹதயஂ ச ஸஂஶ்ரிதைஃ பதக் த்ரிபிரரோசகோ பவேத்| தேஷாஂ கோபே காரணஂ ஸாமாந்யமுக்தம் ஸம்ப்ராப்திவஶாத்து ரோகவிஶேஷ இதி ஸர்வத்ர போத்தவ்யம்| த்ரிபிர்தோஷைஃ பதக்த்ரயோऽரோசகாஃ ஸந்நிபாதேந சதுர்தஃ| ஜிஹ்வாஹதய ஸஂஶ்ரிதேநேத்யர்தாத் லப்யதே| மநஸஃ ஸந்தாபேந நாநாவிதேந ஶோக க்ரோதாதிநா கதேந| பஞ்சம ஆகந்துஃ| தத்ராऽபி சாகந்தூநாமா கந்துகாரணோபதாபமநு தத்பீடயாऽநுபந்தோ பவத்யேவேதி பூர்வஂ வ்யாக்யாதம்|| ௨௨||

Adhikarana vAtAdyarocakeShu li~ggAni (23) · Śloka 23

கஷாயதிக்தமதுரஂ வாதாதிஷு முகஂ க்ரமாத்| ஸர்வோத்தே விரஸஂ ஶோகக்ரோதாதிஷு யதாமலம்||௨௩||

வாதாத்யுத்பவேஷ்வரோசகேஷு லிங்கக்ரமாத்யதாஸங்க்யேந முகே கஷயாதீநா முபலம்பஃ| ஸந்நிபாதோத்தேऽரோசகே முகஂ விரஸஂ தூரஸஂ (துஷ்டரஸஂ) பவதி| ஶோகக்ரோதாதிஷு யதாமலஂ ய ஏவ தோஷோऽநுபந்தஂ கஹ்ணாதி தல்லக்ஷணஂ பவதீத்யர்தஃ| அதவா பயஶோகயோர்வாதிகாத்| க்ரோதே பித்தாதிதி யதாமலமுக்தோऽரோசகஃ|| ௨௩||

Adhikarana chardinidAnam, chardeH sa~gkhyAsamprAptiH (24) · Śloka 24

சர்திதோஷைஃ பதக்ஸர்வைர்த்விஷ்டைரர்தைஶ்ச பஞ்சமீ||௨௪||

சர்திருச்யதே| வாதாதிபிஃ ஸந்நிபாதேந த்விஷ்டார்தஜா சேதி பஞ்ச ச்சர்தயஃ|| ௨௪||

Adhikarana chardyAH samprAptiH (25) · Śloka 25

உதாநோ விகதோ தோஷாந் ஸர்வாஸ்வப்யூர்த்வமஸ்யதி||௨௫||

ஸர்வாஸு ச்சர்திஷூதாநோ நாம வாயுர்தோஷாந் வாதாத்வீர்த்வஂ முகேந அஸ்யதிக்ஷிபதீதி ஸாதாரணா ஸம்ப்ராப்திஃ|| ௨௫||

Adhikarana chardyAH pUrvarUpam (26) · Śloka 26

தாஸூத்க்லேஶாऽஸ்யலாவண்யப்ரஸேகாருசயோऽக்ரகாஃ||௨௬||

சோத்ல்கேஶாதீநி பூர்வரூபாணி|| ௨௬||

Adhikarana vAtajachardilakShaNam (27) · Śloka 27

நாபிஂ பஷ்டஂ ருஜந் வாயுஃ பார்ஶ்வே சாऽऽஹாரமுத்க்ஷிபேத்| ததோ விச்சிந்நமல்பால்பஂ கஷாயஂ பேநிலஂ வமேத்| ஶப்தோத்காரயுதஂ கஷ்ணமச்சஂ கச்ச்ரேண வேகவத்| காஸாஸ்யஶோஷஹந்மூர்தஸ்வரபீடாக்லமாந்விதஃ||௨௭||

நாபிமித்யாதிநா வாதாதேர்லக்ஷணமுச்யதே| வாயுர்நாப்யாதிருஜந் ஆஹாரமுத்க்ஷிபேத் ததநந்தரஞ்ச விச்சிந்நத்வாதியுக்தஂ வமேத்| காஸாத்யந்விதஃ புருஷஃ| இதி வாதாத் சர்திலக்ஷணம்|| ௨௭||

Adhikarana pittajachardilakShaNam (28) · Śloka 28

பித்தாத் க்ஷாரோதகநிபஂ தூம்ரஂ ஹரிதபீதகம்| ஸாஸகம்லஂ கடூஷ்ணஞ்ச தண்மூர்ச்சாதாஹதாபவாந்||௨௮||

பித்தாச்ச்சார்த்யா தடாதிமாந் க்ஷாரோதகநிபத்வாதியுக்தஂ வமேத்||௨௮||

Adhikarana kaphajacchardilakShaNam (29) · Śloka 29

கபாத்ஸ்நிக்தஂ கநஂ ஸ்வேதஂ ஶ்லேஷ்மதந்துகவாக்ஷிதம்| மதுரஂ லவணஂ பூரி ப்ரஸக்தஂ லோமஹர்ஷணம்| முகஶ்வயதுமாதுர்ய்யதந்த்ராஹல்லாஸகாஸவாந்||௨௯||

கபாத்ஸ்நிக்தஂ கநஂ ஸ்வேதஂ ஶ்லேஷ்மதந்துகவாக்ஷிதம்| மதுரஂ லவணஂ பூரி ப்ரஸக்தஂ லோமஹர்ஷணம்|| முகஶ்வயதுமாதுர்ய்யதந்த்ராஹல்லாஸகாஸவாந்|| ௨௯||

Adhikarana sAnnipAtikI asAdhyachardiH (30) · Śloka 30

ஸர்வலிங்காமலைஃ ஸர்வைரிஷ்டோக்தா யா ச தாஂ த்யஜேத்||௩௦||

யா ச்சர்திஃ ஸர்வைர்மலைர்வாதாதிபிஃ ஸா ஸர்வலிங்கா| ஸர்வாநந்தரோக்தவாதாலிங்கஸஂயுக்தா| யா ச்சர்திர்வேகவதீ மூத்ரஶகத்கந்திரித்யாதிநா ரிஷ்டேஷூக்தா ( அ. ஸாஂ. ஶா. - ௭௦௦ ) தே த்வே அபி த்யஜேத்| அஸர்வலிங்கா து ஸாந்நிபாதிகீ சிகித்ஸ்யைவ|| ௩௦||

Adhikarana dviShTArthayogajachardiH (31) · Śloka 31

பூத்யமேத்யாஶுசிர்த்விஷ்டதர்ஶநஶ்ரவணாதிபிஃ| தப்தே சித்தே ஹதி க்லிஷ்டே சர்திர்த்விஷ்டார்தயோகஜா||௩௧||

யா சர்திஃ பூத்யாதீநாஂ தர்ஶநஶ்ரவணசிந்தநாதிபிஶ்சித்தே தப்தே ஹதி ச க்லிஷ்டே பவதி| ஏஷா த்விஷ்டார்தஜா| இதி பஞ்ச சர்தயஃ|| ௩௧||

Adhikarana kRumyAdihetuShu chardiShu li~ggaiH vAtAdInavagacchet (32) · Śloka 32

வாதாதீநேவ விமஶேத் கமிதஷ்ணாமதௌஹதே| ஶூலவேபதுஹல்லாஸைர்விஶேஷாத்கமிஜாஂ வதேத்| கமிஹத்ரோகலிங்கைஶ்ச...................||௩௨||

கம்யாதிஷு யாஶ்சர்தயஃ தா நாऽதஃ பதக்பூதாஸ்தாஸாஂ வாதாதிஹேதுத்வாத்| அதஸ்தாஸு சதஸஷு ச்சர்திஷு வாதாதீநேவபுத்தயா லக்ஷணைர்விமஶேத்| தௌஹதஂ ப்ரதமகர்பே மாதுர்நாநாவிதாஹாரேச்சா| தஸ்யாலாபாத்யாசர்திஃ ஸேத்யார்தஃ| கமிஜாயாஸ்து ஶூலாதீநி லக்ஷணநி| விஶேஷாத் கமிஹத்ரோகஸ்ய லிங்கைஃ ஶ்யாவநேத்ரத்வாதிபிஃ ( அ. ஸஂ. நி. - ௧௯௨ ) கமிஜாஂ சர்திஂ வதேதிதி ஸம்பந்தஃ| இத்யுக்தாஶ்சர்தயஃ|| ௩௨||

Adhikarana hRudroganidAnam, hRudrogasya sa~gkhyAsamprAptirnidAna~jca (33) · Śloka 33

................... ஸ்மதாஃ பஞ்ச தி ஹத்கதாஃ| தேஷாஂ குல்மநிதாநோக்தைஃ ஸமுத்யாநைஶ்ச ஸம்பவஃ||௩௩||

ஹத்ரோகா உச்யந்தே| வாதாதிபிஃ ஸந்நிபாதேந கமிபிஶ்சேதி பஞ்ச ஹத்ரோகாஃ ஸ்மதா ஆசார்ய்யைஃ| தேஷாஞ்ச ஹத்ரோகாணாஂ குல்மநிதாநே வக்ஷ்யமாணஹேதுபிஃ ஸம்பவஃ|| ௩௩||

Adhikarana vAtajahRudrogalakShaNam (34) · Śloka 34

வாதேந ஶூல்யதேऽத்யர்தஂ துத்யதே ஸ்புடதீவ ச| பித்யதே ஶுஷ்யதி ஸ்தப்தஂ ஹதயஂ ஶூந்யதா த்ரவஃ| அகஸ்மாத்தீநதா ஶோகோ பயஂ ஶப்தாஸஹிஷ்ணுதா| வேபதுர்வேஷ்டநஂ மோஹஃ ஶ்வாஸரோதோऽல்பநித்ரதா||௩௪||

அல்பநித்ராந்தேந க்ரந்தேந வாதஹத்ரோகலக்ஷணம்| அத்யர்தஶப்தேநைதத் கமயதி யதந்யேஷ்வபி ஹத்ரோகேஷு ஹதயஂ ஶூல்யதே| அதிஶயேந து வாதாஜ இதி| அகஸ்மாதஹேதுகஃ|| ௩௪||

Adhikarana pittajahRudrogalakShaNAni (35) · Śloka 35

பித்தாத்தஷ்ணா ப்ரமோ மூர்ச்சா ஸ்வேதோ தாஹோऽம்லகஃ க்லமஃ| சர்தநஂ சாம்லபித்தஸ்ய தூமகஃ பீததா ஜ்வரஃ||௩௫||

ஜ்வராந்தேந பித்தஂ ஹத்ரோகலிங்கம்| பீததாऽங்கேஷு||௩௫||

Adhikarana kaphajahRudrogalakShaNAni (36) · Śloka 36

ஶ்லேஷ்மணா ஹதயஂ ஸ்தப்தஂ பாரிகஂ ஸாऽஶ்மகர்பவத்| காஸாக்நிஸாதநிஷ்டேவ நித்ராலஸ்யாऽருசிஜ்வராஃ||௩௬||

ஹதயஸ்தம்பாதிகஂ லிங்கஂ ஶ்லேஷ்மணா ஹத்ரோகே பவதி| ஹதயஂ பாரிகுருகஂ ஸகர்பவதஶ்மகர்பவச்ச|| ௩௬||

Adhikarana sannipAtahRudrogalakShaNam (37) · Śloka 37

ஸர்வலிங்கைஸ்த்ரிபிர்தோஷைஃ....................||௩௭||

யஸ்து த்ரிபிர்தோஷைர்ஹத்ரோகஃ ஸஃ ஸர்வலிங்கோ பவதி|| ௩௭||

Adhikarana kRumijahRudrogalakShaNAni tasya shIghracikitsyatva~jca (38) · Śloka 38

.................... கமிபிஃ ஶ்யாவநேத்ராதா| தமஃ ப்ரவேஶோ ஹல்லாஸஃ ஶோஷஃ கண்டூஃ கபஸ்த்ருதிஃ| ஹதயஂ ப்ரததஂ சாத்ர க்ரகசேநேவ தார்ய்யதே| சிகித்ஸேதாமயஂ கோரஂ தஂ ஶீக்ரஂ ஶீக்ரகாரிணம்||௩௮||

கமிஹத்ரோகே ஶ்யாவநேத்ரத்வாதிலிங்கம்| அத்ர கமிஹதோகே கம்யூபகாதவஶாத்ஸததஂ ஹதயஂ க்ரகசேநேவ தார்ய்யதே| க்ரகசஃ கரபத்ரம்| தஞ்ச கமிஹத்ரோகாக்யமாமயஂ கோரஂ ஶீக்ரகாரிணஞ்ச ஶீக்ரஂ சிகித்ஸேதி| மஹாமர்மஹதயஸ்ய கமிபிர்பக்ஷணாத்| இத்யுக்தா ஹத்ரோகாஃ|| ௩௮||

Adhikarana tRuShNAnidAnam, tRuShNAprabhedAH (39) · Śloka 39

வாதாத்பித்தாத்கபாத்தஷ்ணா ஸந்நிபாதாத்ரஸக்ஷயாத்| ஷஷ்டீ ஸ்யாதுபஸர்காச்ச .....................||௩௯||

தஷ்ணா உச்யந்தே| வாதாதிவிஶேஷேண ஷட் தஷ்ணா பவந்தி| உபஸர்கோऽந்யரோகாபிஷங்கஃ|| ௩௯||

Adhikarana tRuShNAnidAnam (40) · Śloka 40

...................வாதபித்தே து காரணம்| ஸர்வாஸு.............................||௪௦||

ஸர்வாஸு தஷ்ணாஸு வாதபித்தே ப்ரதாநஂ காரணம்|| ௪௦||

Adhikarana vAtapittaprakopakAraNaM lakShaNAni ca (41) · Śloka 41

........தத்ப்ரகோப்ரோ ஹி ஸௌம்யதாதுப்ரஶோஷணாத்| ஸர்வதேஹ ப்ரமோத்கம்பதாபதட்தாஹமோகத்||௪௧||

தயோஶ்ச வாதாத்தயோஃ ப்ரகோபஃ ஸௌம்யஸ்ய ரஸாக்யதாதோஃ காரணவஶேந ப்ரஶோஷணாத் ஸ ச தத்ப்ரகோபஃ ஸர்வதேஹப்ரமோத்கம்பாதிகத்||௪௧||

Adhikarana tRuShNAsamprAptiH (42) · Śloka 42

ஜிஹ்வாமூலகலக்லோமதாலுதோயவஹாஃ ஸிராஃ| ஸஂஶோஷ்ய தஷ்ணா ஜாயந்தே............||௪௨||

ஸர்வாஶ்ச தஷ்ணா ஜிஹ்வாமூலாதிகஂ ஸஂஶோஷ்ய ஜாயந்தே|| ௪௨||

Adhikarana tRuShNAsAmAnyalakShaNam (43) · Śloka 43

....................தாஸாஂ ஸாமாந்யலக்ஷணம்| முகஶோஷோ ஜலாதப்திரந்நத்வேஷஃ ஸ்வரக்ஷயஃ| கண்டௌஷ்டஜிஹ்வாகார்கஶ்யஂ ஜிஹ்வாநிஷ்க்ரமணஂ க்லமஃ| ப்ரலாபஶ்சித்தவிப்ரஂஶஸ்தட்க்ரஹோக்தாஸ்ததாऽ ऽமயாஃ||௪௩||

ஸர்வாஸாஂ முகஶோஷாதிதட்க்ரஹோக்தாமயாந்தஂ ஸாமாந்யலக்ஷணம்| தட்க்ரஹோக்தா ஆமயாஃ ஶோஷாதயோ ரோகாநுத்பாதநீயோக்தாஃ ( அ. ஸஂ. ஸூ. - ௧௫௬ )|| ௪௩||

Adhikarana vAtajatRUShNAlakShaNam (44) · Śloka 44

மாருதாத்க்ஷாமதா தைந்யஂ ஶங்கதோதஃ ஶிரோப்ரமஃ| கந்தாஜ்ஞாநாஸ்யவைரஸ்யஶ்ருதிநித்ராபலக்ஷயாஃ| ஶீதாம்புபாநாத்வத்திஶ்ச .....................||௪௪||

க்ஷாமதாதிகஂ மாருதாத் தல்லக்ஷணம்|| ௪௪||

Adhikarana pittajatRuShNAlakShaNam (45) · Śloka 45

.................... பித்தாந்மூர்ச்சாஸ்யதிக்ததா| ரக்தேக்ஷணத்வஂ ப்ரததஂ ஶோஷோ தாஹோऽதிதூமகஃ||௪௫||

மூர்ச்சாதிகஂ பித்தாத்|| ௪௫||

Adhikarana kaphajatRuShNAyAH samprArlakShaNa~jca (46) · Śloka 46

கபோ ருணத்தி குபிதஸ்தோயவாஹிஷு மாருதம்| ஸ்த்ரோதஸ்து ஸகபஸ்தேந பங்கவச்சோஷ்யதே ததஃ| ஶூகைரிவாசிதஃ கண்டோ நித்ரா மதுரவக்த்ரதா| ஆத்மாநஂ ஶிரஸோ ஜாட்யஂ ஸ்தைமித்யஶ்சர்த்யரோசகாஃ| ஆலஸ்யமவிபாகஶ்ச .............................||௪௬||

தஷ்ணாஸு ஶோஷே வாதபித்தஂ காரணமுக்தம்| தத் கபே கதாசித் ஸௌம்யத்வாந்ந ஸம்பவத்யதஃ கபஜாயாஃ ஸம்ப்ராப்திருச்யதே| கபஃ குபிதஸ்தோயவாஹிஷு ஸ்த்ரோதஸ்ஸு யதா மாருதஂ ருணத்தி ததா தேந மாருதேந ஸ கபஃ ஶோஷ்யதே பங்கவத்| ததஃ கபே ஶுஷ்கே அவிபாகாந்தஂ தஷ்ணாயா லிங்கஂ பவதீதி கபதஷ்ணா|| ௪௬||

Adhikarana sannipAtajatRuShNAlakShaNam (47) · Śloka 47

.................. ஸர்வேஃ ஸ்யாத்ஸர்வலக்ஷணா||௪௭||

ஸந்நிபாதேந தஷ்ணா ஸர்வலக்ஷணா பவதி|| ௪௭||

Adhikarana AmodbhavatRuShNAyAH vAtapitajatvam (48) · Śloka 48

ஆமோத்பவா ச பக்தஸ்ய ஸஂரோதாத்வாதபித்தஜா||௪௮||

யா த்வாமோத்பவா ஸா வாதபித்தஜைவ போத்தவ்யா| யதஃ ஆமேநாவச்சேந்நேऽந்நஸ்யாபாகேந தர்பணாபாவத்வத்தாப்யாஂ வாதபித்தாப்யாஂ ஜந்யதே||௪௮ ||

Adhikarana anyanimamittAshca pittajatRuShNAH (49) · Śloka 49

உஷ்ணக்லாந்தஸ்ய ஸஹஸா ஶீதாம்போ பஜதஸ்தஷம்| உஷ்மா ருத்தோ கதஃ கோஷ்டஂ யாஂ குர்ய்யாத்பித்தஜைவ ஸா| யா ச பாநாதிபாநோத்தா தீக்ஷ்ணாக்நே ஸ்நேஹஜா ச யா||௪௯||

உஷ்ணேநாதபாதிநா க்லாந்தஸ்ய ஸதஸ்ஸஹஸா ஶீதோதகஸேவநாத் யா தட் தஷ்டா ஸா பித்தஜைவ போத்தவ்யா| யா தூஷ்மரூபஂ பித்தஂ வத்தஶரீரே வ்யாப்ய வர்த்தமாநஂ பஹிஃ ஶீதாம்புஸேகாத் ப்ரதிஹதஂ கோஷ்டே ப்ரவிஷ்டஂ தஷஂ கரோதி| யா ச பாநஸ்ய மத்யஸ்யாதிபாநேந பவதி ஸா ச பித்தஜைவ ததா தீக்ஷ்ணாக்நேஃ புருஷஸ்ய ஸ்நேஹேந யா தஷ்ணா ஸா ச பித்தஜைவ| ந ஸர்பிஃ கேவலஂ பித்தே பேயமிதி ஸ்மர்தவ்யம்|| ௪௯||

Adhikarana snigdhAdibhojanotthatRuShNAyAH kaphajatvam (50) · Śloka 50

ஸ்நிக்தகுர்வம்லலவணபோஜநேந கபோத்பவா||௫௦||

ஸ்நிக்தாதிபோஜநேந யா தஷ்ணா ஸா கபோத்பவேதி விஜ்ஞேயா|| ௫௦||

Adhikarana kShayajatRuShNArasakShayatRuShNAlakShaNam (51) · Śloka 51

தஷ்ணா ரஸக்ஷயோக்தேந லக்ஷணேந க்ஷயாத்மிகா||௫௧||

ரஸக்ஷயலக்ஷணேந க்ஷயாத்மிகா தஷ்ணா ஜ்ஞேயா| ரஸக்ஷயலக்ஷணஂ 'ரஸேரௌக்ஷ்யம்' ( அ. ஹ. ஸூ. - ௧௧-௧௭; அ. ஸஂ. ஸூ. ௧௯ ) இத்யாதிகஂ ஸூத்ரோக்தம்| ஏஷா பஞ்சமீ தட்|| ௫௧||

Adhikarana upasargajatRuShNAlakShaNam (52-53) · Śloka 53

ஶோஷமேஹஜ்வராத்யந்யதீர்கரோகோபஸர்கதஃ| யா தஷ்ணா ஜாயதே தீவ்ரா ஸோபஸர்காத்மிகா ஸ்மதா||௫௨|| இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதௌ அஷ்டாங்கஸஂக்ரஹஸஂஹிதாயாஂ ராஜயக்ஷ்மாதிநிதாநஂ நாம பஞ்சமோऽத்யாயஃ||௫௩||

ஶோஷாதிதீர்கரோகோபர்ஸாத்யா தீவ்ரா தட் ஸோபஸர்காத்மிகா ஷஷ்டீ| இத்யுக்தாஸ்தஷ்ணாஃ|| ௫௨|| இதி ஶ்ரீமந்மஹாமஹோபாத்யாயேந்துவிரசிதாயாம் அஷ்டாங்கஸஂக்ரஹவ்யாக்யாயாஂ ஶஶிலேகாயாஂ நிதாநஸ்தாநே பஞ்சமோऽத்யாயஃ