Adhikarana atha garbhAvakrAntirnAma dvitIyo~adhyAyaH atha garbhAvakrAntirnAma dvitIyo~adhyAyaH upodghAtaH · Śloka
🔊 Audio coming soon
ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਮਿਨ੍ਨਧ੍ਯਾਯੇ ਪੁਤ੍ਰਕਾਮਮਧਿਕਤ੍ਯੋਕ੍ਤਂ, ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਿ ਤੁ ਯਸ੍ਯੇਵ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਨਿਸੇਕਾਤ੍ ਪ੍ਰਭਤਿ ਯੋਗਕ੍ਸੇਮੌ ਯਥਾ-ਯਥਾ ਸਮ੍ਭਵਤਃ ਯਥਾ ਚ ਮਾਤਰਿ ਤਿਸ੍ਠਤਿ ਯਥਾ ਚ ਨ ਵ੍ਯਾਪਦ੍ਯਤੇ, ਅਵ੍ਯਾਪਨ੍ਨਂ ਚ ਯਥਾ ਸੁਖਂ ਸੂਤ ਇਤਿ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨਾਰ੍ਥਮਧ੍ਯਾਯਾਰਮ੍ਭਃ|
Adhikarana pratij~jA (1) · Śloka 1
ਅਥਾਤੋ ਗਰ੍ਭਾਵਕ੍ਰਾਨ੍ਤਿਂ ਸ਼ਾਰੀਰਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਦਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ||੧||
अथातो गर्भावक्रान्तिं शारीरं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेदयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
ਅਥਾਤ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਤ੍ਰ ਗਰ੍ਭਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਮਨਸ੍ਸਂਯ੍ਗਾਚ੍ਚੇਤਨੇਨਾਤ੍ਮਨਾਧਿਸ੍ਠਿਤਾਨਾਂ ਮਹਾਭੂਤਾਨਾਂ ਵਿਕਾਰਵਿਸ਼ੇਸ ਉਚ੍ਯਤੇ| ਤਸ੍ਯਾਵਕ੍ਰਮਣਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਃ ਸ੍ਵਰੂਪਲਾਭੋ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨਧ੍ਯਾਯੇ ਨਿਰ੍ਣੀਯਤੇ ਸੋਪ੍ਯੁਪਚਾਰਾਤ੍ਤਚ੍ਛੇਬ੍ਦੇਨੋਚ੍ਯਤੇ|
Adhikarana garbhAvakrAntiprakAraH (2) · Śloka 2
ਗਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰਜਸਿ ਨਵੇਵਸ੍ਥਿਤੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯਾਸ਼ਯੇ ਮਾਰ੍ਗੇ ਚ ਬੀਜਾਤ੍ਮਨਾ ਸ਼ੁਕ੍ਰਮਵਿਕਤਮਵਿਕਤੇਨ ਵਾਯੁਨਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤਮਨ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਮਹਾਭੂਤੈਰਨੁਗਤਮਾਰ੍ਤ੍ਤਵੇਨਾਭਿਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਮਨ੍ਵਕ੍ਸਮੇਵ ਰਾਗਾਦਿਕ੍ਲੇਸ਼ਵਸ਼ਾਨੁਵਰ੍ਤਿਨਾ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਚੋਦਿਤੇਨ ਮਨੋਜਵੇਨ ਜੀਵੇਨਾਭਿਸਂਸਸ੍ਟਂ ਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯਮੁਪਯਾਤਿ||੨||
गते पुराणे रजसि नवेऽवस्थिते शुद्धे गर्भस्याशये मार्गे च बीजात्मना शुक्रमविकृतमविकृतेन वायुना प्रेरितमन्यैश्च महाभूतैरनुगतमार्त्तवेनाभिमूर्च्छितमन्वक्षमेव रागादिक्लेशवशानुवर्तिना स्वकर्मचोदितेन मनोजवेन जीवेनाभिसंसृष्टं गर्भाशयमुपयाति||२||
🔊 Audio coming soon
ਸਾ ਚ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯਾਵਕ੍ਰਾਨ੍ਤਿਃ ਗਤੇ ਪੁਰਾਣ ਇਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਪ੍ਰਸ੍ਤੂਯਤੇ| ਪੁਰਾਣੇਤੀਤੇ ਕਰ੍ਮਤਃ ਸਞ੍ਚਿਤੇ ਰਜਸਿ ਦੁਸ੍ਟਰਕ੍ਤੇ ਗਤੇ ਵਾਯੁਨਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀਦੇਹਾਦ੍ਬਹਿਃ ਪ੍ਰੇਰਿਤੇ ਤੋਰਾਦ੍ਯਦਿਨਤ੍ਰਯਂ ਪਸ਼੍ਚਾਨ੍ਨਵੇ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਿਕਮਾਸਭਵੇਵਸ੍ਥਿਤੇ ਆਰ੍ਤ੍ਤਵਸਂਜ੍ਞੇ ਲਬ੍ਧਪ੍ਰਤਿਸ੍ਠੇ ਸਤਿ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਚ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯਾਸ਼ਯੇ ਦੋਸਾਨੁਪਹਤੇ ਮਾਰ੍ਗੇ ਚ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਯੇਨਾਨੁਪਹਤਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਕ੍ਸੇਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ| ਸ਼ੁਦ੍ਧ ਰਤਿ ਰਜਸਾ ਸਮ੍ਬਧ੍ਯਤੇ| ਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯਮਾਰ੍ਗਾਭ੍ਯਾਂ ਚ| ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਾਭਾਵਿਕ੍ਯੌਪਾਧਿਕੀ ਚ| ਔਪਾਧਿਕੀ ਦ੍ਰਵ੍ਯਸਂਸ੍ਕਾਰਕਤਾ| ਬੀਜਾਤ੍ਮਨਾ ਗਰ੍ਭਕਾਰਣਮਹਾਭੂਤਸ੍ਵਭਾਵੇਨ ਅਙ੍ਗਾਦਙ੍ਗਾਤ੍ ਪ੍ਰੇਰਿਤਮਨ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਸ੍ਵਰੂਪੈਰ੍ਮਨਃ ਸਹਚਾਰਿਭਿਸ੍ਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਾਖ੍ਯੈਰ੍ਮਹਾਭੂਤੈਰਨੁਗਤਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਕ੍ਸੇਤ੍ਰਪ੍ਰਾਪ੍ਤ੍ਯਾ ਕਰ੍ਮਵਸ਼ਾਦਾਰ੍ਤ੍ਤਵੇਨ ਮਿਸ਼੍ਰੀਭੂਤਮਨ੍ਵਕ੍ਸਂ ਮਿਸ਼੍ਰੀਭਾਵਾਹੀਨਕਾਲਮੇਵ ਰਾਗਾਦੀਨਾਂ ਵਸ਼ੇ ਯੋਨੁਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ਤਥਾਵਿਧੇਨ ਮਨੋਜਵੇਨ ਜੀਵੇਨਾਭਿਸਂਸਸ੍ਟਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸਂਯੋਗਂ ਗਾਰ੍ਭਾਸ਼ਯਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਮੁਪਯਾਤਿ| ਰਾਗਦ੍ਵੇਸਾਵਿਦ੍ਯਾਸ੍ਮਿਤਾਭਿਨਿਵੇਸ਼ਾਃ ਕ੍ਲੇਸ਼ਾਃ| ਏਤੇ ਪਞ੍ਚ ਮਿਥ੍ਯਾਜ੍ਞਾਨਾਨਿ| ਨ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਨ ਚਾਪ੍ਰਮਾਣਂ ਵਿਪਰ੍ਯਯਮਾਤ੍ਰਮਿਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਅਵਿਦ੍ਯਾ ਮੂਲਂ ਕ੍ਲੇਸ਼ਾਨਾਂ ਸ਼ੇਸਾਣਾਮ੍| ਸੁਖਾਨੁਸ਼ਾਯੀ ਰਾਗਃ| ਤਤ੍ਪ੍ਰਭੇਦ ਏਵ ਦ੍ਵੇਸਃ ਕ੍ਰੋਧਃ| ਅਸ੍ਮਿਤਾਭਿਨਿਵੇਸ਼ੌ ਮੋਹਸ਼ਬ੍ਦੇਨੋਕ੍ਤੌ| ਤਤ੍ਰ ਅਵਿਦ੍ਯਾ ਯਾ ਅਨਿਤ੍ਯੇ ਪਥਿਵ੍ਯਾਦੌ ਨਿਤ੍ਯਬੁਦ੍ਧਿਃ| ਬੀਜਗਰ੍ਭਵਾਸਾਦਿਨਾ ਅਸ਼ੁਚੌ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸ਼ਰੀਰਾਦੌ ਸ਼ੁਚਿਬੁਦ੍ਧਿਃ| ਦੁਃਖੇ ਚ ਪਰਿਣਾਮਤਾਪਾਦਿਭਿਰੂਪਭੋਗਸੁਖੇ ਸੁਖਬੁਦ੍ਧਿਃ| ਅਨਾਤ੍ਮਨਿ ਚ ਬਾਹ੍ਯੋਪਕਰਣਭਾਵੇਸੁ ਸ਼ਰੀਰੇ ਚਾਤ੍ਮਬੁਦ੍ਧਿਰਿਤਿ| ਆਤ੍ਮਨੋ ਬੁਦ੍ਧੇਸ਼੍ਚਾਭੇਦਗ੍ਰਹ ਅਸ੍ਮਿਤਾ| ਅਨੁਭੂਤਸੁਖਸ੍ਯ ਤਤ੍ਸ੍ਮਤ੍ਯਾ ਤਤ੍ਕਾਰਣਪ੍ਰਾਪ੍ਤੌ ਗਦ੍ਧੀ ਰਾਗਃ| ਅਨੁਭੂਤਦੁਃਖਸ੍ਯ ਤਦ੍ਗ੍ਰਥਨੇਸੁ ਤਾਤ੍ਕਾਲਿਕੀ ਜਿਘਾਂਸਾ ਦ੍ਵੇਸ ਇਤਿ ਕ੍ਲੇਸ਼ਾਃ| ਅਵਿਦ੍ਯਾ ਚਾਨਾਦਿਃ| ਏਸਾਂ ਕ੍ਲੇਸ਼ਾਨਾਂ ਵਸ਼ਮਨੁਵਰ੍ਤਤੇ ਯੋ ਜੀਵ ਆਤ੍ਮਾ ਸ ਤਥੋਕ੍ਤਃ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਤਾਨਿ ਚਾਤ੍ਮਨਃ| ਕ੍ਲੇਸ਼ਮੂਲਤ੍ਵਾਤ੍ ਕਰ੍ਮਣਾਮ੍| ਅਮੂਨਿ ਚ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਪਚ੍ਯਮਾਨਾਨਿ ਵਿਪਾਕੇਨ ਸੁਖਾਸੁਖਲਕ੍ਸਣੇਨ ਪੁਨਰਵਿਦ੍ਯਾਮੇਵ ਪੁਸ੍ਣਨ੍ਤਿ, ਅਤੋਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇਨ ਪ੍ਰਵਾਹੇਣ ਕਰ੍ਮਫਲਾਨੁਰੂਪੇਸੁ ਯੋਨ੍ਯਨ੍ਤਰੇਸ੍ਵਾਤ੍ਮਨੋ ਮਨਃਪ੍ਰਭਤਿਭਿਃ ਸਂਯੋਗਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਸ੍ਯਾਪਿ ਜਨ੍ਮਸ਼ਬ੍ਦੇਨੋਚ੍ਯਤੇ| ਮਨੋਜਵੇਨੇਤ੍ਯਾਤ੍ਮਨੋ ਨਿਸ੍ਕ੍ਰਿਯਤ੍ਵਾਨ੍ਮਨਸਾ ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਕ੍ਰਿਯਾਵਤ੍ਤ੍ਵਮਿਵ ਦਰ੍ਸ਼ਯਤਿ| ਏਵਮ੍ਭੂਤਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯਮੁਪਯਾਤਿ|| ੨||
Adhikarana kAryANA~gkAraNAnuvidhAyitvam (3) · Śloka 3
ਕਾਰ੍ਯਾਣਾਂ ਕਾਰਣਾਨੁਵਿਧਾਯਿਤ੍ਵਾਤ੍ ਤਤ੍ਸ੍ਵਭਾਵਤਾਂ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਤੇ||੩||
कार्याणां कारणानुविधायित्वात् तत्स्वभावतां प्रतिपद्यते||३||
🔊 Audio coming soon
ਤਚ੍ਚ ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਾਣਾਂ ਕਾਰਣਾਨੁਵਿਧਾਯਿਤ੍ਵਾਦ੍ਧੇਤੋਸ੍ਤਤ੍ਸ੍ਵਭਾਵਤਾਂ ਕਾਰਣਸਾਦਸ਼੍ਯਂ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਤੇ| ਕਾਰ੍ਯਂ ਹਿ ਕਾਰਣਸ੍ਯ ਸ੍ਵਰੂਪਾਨੁਗਚ੍ਛਤਿ| ਤਥਾ ਚ ਤਿਲੇਭ੍ਯਸ੍ਤਿਲਾ ਏਵ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਨ ਮਾਸਾਃ| ਕਾਰਣਂ ਚ ਯਦ੍ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਮਾਤਪਿਤਮਹਾਭੂਤਦੇਸ਼ਕਾਲਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯਮਾਤ੍ਰਾਹਾਰਵਿਹਾਰਾਦਿਕਮ੍| ਤਸ੍ਯ ਕਾਰਣਸ੍ਯ ਸ੍ਵਰੂਪਾਨੁਗਮਨਾਦ੍ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਤਦਾਕਤ੍ਯਾਦਿਮਤਸ਼੍ਚ ਸਮ੍ਭਵਃ| ਅਤ ਏਵ ਕਾਰਣਵਸ਼ਾਦਾਕਤ੍ਯਾਦਿਵੈਲਕ੍ਸਣ੍ਯਮ੍|| ੩||
Adhikarana bhinnali~ggagarbhasambhave hetuH (4) · Śloka 4
ਤਤ ਏਵ ਚ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ਯ ਬਾਹੁਲ੍ਯਾਤ੍ ਪੁਮਾਨ੍ ਆਰ੍ਤ੍ਤਵਸ੍ਯ ਬਾਹੁਲ੍ਯਾਤ੍ ਸ੍ਤ੍ਰੀ, ਤਯੋਃ ਸਾਮ੍ਯੇ ਨਪੁਂਸਕਮ੍||੪||
तत एव च शुक्रस्य बाहुल्यात् पुमान् आर्त्तवस्य बाहुल्यात् स्त्री, तयोः साम्ये नपुंसकम्||४||
🔊 Audio coming soon
ਅਤ ਏਵ ਚ ਕਾਰਣਾਨੁਵਿਧਾਯਿਤ੍ਵਾਦੇਵ ਪੁਂਸ੍ਕਾਰਣਸ੍ਯ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ਯ ਬਾਹੁਲ੍ਯਾਤ੍ ਪੁਮਾਨ੍ ਜਾਯਤੇ, ਰਕ੍ਤਸ੍ਯ ਤੁ ਯੋਸਿਤ੍ | ਕਾਰਣਯੋਃ ਸਾਮ੍ਯੇ ਨਪੁਂਸਕਮਿਤਿ || ੪ ||
Adhikarana bahvapatyatAkAraNam (5) · Śloka 5
ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਰ੍ਤ੍ਤਵੇਨਿਲੇਨ ਖਣ੍ਡਸ਼ੋ ਭਿਨ੍ਨੇ ਯਥਾਵਿਭਾਗਮਪਤ੍ਯਾਨਾਮੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿਃ||੫||
शुक्रार्त्तवेऽनिलेन खण्डशो भिन्ने यथाविभागमपत्यानामुत्पत्तिः||५||
🔊 Audio coming soon
ਮਿਸ਼੍ਰੀਭੂਤਸ਼੍ਚ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਰ੍ਤ੍ਤਵਂ ਸ੍ਵਵਿਸ਼ਿਸ੍ਟਹੇਤੁਕੋਨਿਲੋ ਯਦਾ ਖਣ੍ਡਸ਼ਃ ਕਰੋਤਿ, ਤਦਾ ਬਹੂਨਾਮਪ੍ਯਪਤ੍ਯਾਨਾਂ ਸਮ੍ਭਵਃ || ੫ ||
Adhikarana viyoni-vikRutAkArApatyakAraNam (6) · Śloka 6
ਵਿਕਤੇ ਵਿਯੋਨ੍ਯਾਕਤੀਨਾਞ੍ਚ||੬||
विकृते वियोन्याकृतीनाञ्च||६||
🔊 Audio coming soon
ਯਦਾ ਤ੍ਵਨਿਲੋ ਵਾਨ੍ਯੋ ਵਾ ਦੋਸਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਰ੍ਤ੍ਤਵਂ ਕੇਨਚਿਤ੍ ਪ੍ਰਕਾਰੇਣ ਵਿਕਰੋਤਿ, ਤਦਾ ਵਿਕਤਯੋਨੀਨਾਂ ਵਿਕਤਾਕਤੀਨਾਞ੍ਚ ਗਰ੍ਭਾਣਾਂ ਸਮ੍ਭਵਃ | ਵਿਕਤਯੋਨਯੋ ਯੇ ਯੋਸਿਤਃ ਪੁਂਸਾ ਸਂਸਸ੍ਟਾਯਾਃ ਮਗਮੇਸਮਾਰ੍ਜਾਰਾਦਯੋ ਜਾਯਨ੍ਤੇਤੋ ਵਿਕਤਾਕਤਯਃ ਕਾਣਪਙ੍ਗ੍ਵਾਦਯਃ || ੬ ||
Adhikarana sadyogRuhItagarbhAyA lakShaNAni (7) · Śloka 7
ਅਥ ਨਾਰ੍ਯ੍ਯਾਃ ਸਦ੍ਯੋਗਹੀਤਗਰ੍ਭਾਯਾਸ਼੍ਚ ਲਿਙ੍ਗਂ ਯੋਨ੍ਯਾ ਬੀਜਗ੍ਰਹਣਂ ਤਪ੍ਤਿਰ੍ਗਰਿਮਾ ਸ੍ਫੁਰਣਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਰ੍ਤ੍ਤਵਯੋਰਨੁਬਨ੍ਧਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਪ੍ਰਹਰ੍ਸੋ ਹਲ੍ਲਾਸਸ੍ਤਨ੍ਦ੍ਰਾਙ੍ਗਸਾਦਃ ਪ੍ਰਸੇਕੋ ਹਦਯਵ੍ਯਥਾ ਗ੍ਲਾਨਿਃ ਪਿਪਾਸਾ ਚ||੭||
अथ नार्य्याः सद्योगृहीतगर्भायाश्च लिङ्गं योन्या बीजग्रहणं तृप्तिर्गरिमा स्फुरणं शुक्रार्त्तवयोरनुबन्धश्च तथा प्रहर्षो हृल्लासस्तन्द्राऽङ्गसादः प्रसेको हृदयव्यथा ग्लानिः पिपासा च||७||
🔊 Audio coming soon
ਅਥੇਤਿ ਪ੍ਰਸ੍ਤਾਵੇ | ਯੋਨ੍ਯਾ ਬੀਜਗ੍ਰਹਣਾਦਿਕਂ ਸਦ੍ਯੋਗਰ੍ਭਾਯਾਸ੍ਤਤ੍ਕਾਲਪ੍ਰਾਪ੍ਤਗਰ੍ਭਾਯਾ ਨਾਰ੍ਯ੍ਯਾ ਲਕ੍ਸਣਮ੍ | ਯੋਨ੍ਯਾ ਬੀਜਸ੍ਯ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ਯ ਗ੍ਰਹਣਂ ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਾਭਾਵਃ | ਤਪ੍ਤਿਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਗਰ੍ਭਾਪੇਕ੍ਸਯਾ ਰਤਾਵਨਭਿਲਾਸਿਤਾ, ਸ਼ਰੀਰਪ੍ਰੀਣਨਂ ਵਾ | ਗੁਰੁਤ੍ਵਮਙ੍ਗਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯੈਵ ਸ੍ਫੁਰਣਂ ਚਾਲਨਮ੍ | ਅਨਨੁਬਨ੍ਧਨਮ੍ ਗਰ੍ਭਵਿਦਾਰਣਾਦਿਨਾ ਪ੍ਰਤਿਬਨ੍ਧਃ | ਹਦੁਤ੍ਕ੍ਲੇਸ਼ਯੁਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਸੇਕ ਏਵ ਹਲ੍ਲਾਸਃ || ੭ ||
Adhikarana vyaktagarbhAyA lakShaNAni (8) · Śloka 8
ਕ੍ਰਮੇਣ ਤੁ ਵ੍ਯਕ੍ਤਗਰ੍ਭਾਯਾਃ ਕੁਕ੍ਸਿਮਾਤ੍ਰਗੌਰਵਂ ਕ੍ਸਾਮਨੇਤ੍ਰਸ੍ਵਰਤਾ ਯੋਨਿਰੋਮਸਂਲੁਲਨਂ ਨਿਦ੍ਰਾ ਜਮ੍ਭਣਂ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾ ਛਰ੍ਦਿਰਰੁਚਿਃ ਪਾਦਸ਼ੋਫੋਮ੍ਲੇਭਿਲਾਸਸ੍ਤੇਸੁ ਤੇਸੁ ਚ ਉਚ੍ਚਾਵਚੇਸੁ ਭਾਵੇਸ੍ਵਿਤਿ||੮||
क्रमेण तु व्यक्तगर्भायाः कुक्षिमात्रगौरवं क्षामनेत्रस्वरता योनिरोमसंलुलनं निद्रा जृम्भणं मूर्च्छा छर्दिररुचिः पादशोफोऽम्लेऽभिलाषस्तेषु तेषु च उच्चावचेषु भावेष्विति||८||
🔊 Audio coming soon
ਕਾਲਕ੍ਰਮੇਣ ਵ੍ਯਕ੍ਤਗਰ੍ਭਾਯਾਃ ਕ੍ਰਮੇਣੈਵ ਕੁਕ੍ਸਿਗਾਤ੍ਰਾਦਿਗੌਰਵਾਦਿਲਕ੍ਸਣਮ੍ | ਕ੍ਰਮੇਣੇਤਿ | ਯਥਾ-ਯਥਾ ਪ੍ਰਵਰ੍ਧਤੇ ਤਥਾ-ਤਥਾ ਕੁਕ੍ਸਿਗੌਰਵਾਦਯੋ ਭਵਨ੍ਤਿ | ਕ੍ਸਾਮਸ਼ਬ੍ਦੋ ਨੇਤ੍ਰਸ੍ਵਰਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਸਮ੍ਬਧ੍ਯਤੇ | ਯੋਨਿਰੋਮ੍ਣੀਞ੍ਚ ਸਂਲੁਲਨਂ ਚਲਨਮ੍ | ਯੋਨਿਰੋਮ੍ਣਾਂ ਵਾ ਸਂਲੁਲਨਂ ਵ੍ਯਾਲੋਲਤਾ | ਤੇਸੁ ਤੇਸ੍ਵਨੁਕ੍ਤੇਸ੍ਵਪਿ ਸ੍ਵਕਲ੍ਪਿਤੇਸੁ ਨਾਨਾਵਿਧੇਸੂਚ੍ਚਾਵਚੇਸ੍ਵਨਿਯਤੇਸੁ ਭਾਵੇਸ੍ਵਾਹਾਰਵਿਹਾਰਾਦ੍ਯੁਪਯੋਗਿਸ੍ਵਭਿਲਾਸ ਇਤਿ ਵ੍ਯਕ੍ਤਗਰ੍ਭਾਯਾ ਲਿਙ੍ਗਮ੍ | ਵ੍ਯਕ੍ਤਃ ਸ੍ਫੁਟੋ ਨਾਤਿਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣੋ ਗਰ੍ਭੋ ਯਸ੍ਯਾਃ || ੮ ||
Adhikarana garbhiNyA ArttavAdarshanaM, jarAyvAdisambhavashca (9) · Śloka 9
ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਰਜੋਵਾਹਿਨਾਂ ਸ੍ਰੋਤਸਾਂ ਵਰ੍ਤ੍ਮਾਨ੍ਯੁਪਰੁਧ੍ਯਨ੍ਤੇ ਗਰ੍ਭੇਣ| ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਤਤਃ ਪਰਮਾਰ੍ਤ੍ਤਵਂ ਨ ਦਸ਼੍ਯਤੇ| ਤਤਸ੍ਤਦਧਃ ਪ੍ਰਤਿਹਤਮਪਰਮਪਰਂ ਚੋਪਚੀਯਮਾਨਮਪਰੇਤ੍ਯਾਹੁਃ, ਜਰਾਯੁਰਿਤ੍ਯਨ੍ਯੇ| ਸ੍ਥਿਤੇ ਰਕ੍ਤੇ ਰੋਮਰਾਜਿਃ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਵਤਿ||੯||
तस्याश्च रजोवाहिनां स्रोतसां वर्त्मान्युपरुध्यन्ते गर्भेण| तस्मात् ततः परमार्त्तवं न दृश्यते| ततस्तदधः प्रतिहतमपरमपरं चोपचीयमानमपरेत्याहुः, जरायुरित्यन्ये| स्थिते रक्ते रोमराजिः प्रादुर्भवति||९||
🔊 Audio coming soon
ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਵ੍ਯਕ੍ਤਗਰ੍ਭਾਯਾ ਰਜੋਵਹਾਨਿ ਸ੍ਰੋਤਾਂਸਿ ਯੈਃ ਸ੍ਰੋਤੋਭਿਰ੍ਮਲਭੂਤਂ ਰਕ੍ਤਮਤੁਕਾਲਂ ਬਹਿਰ੍ਵਹਤਿ ਤੇਸਾਂ ਵਰ੍ਤ੍ਮਾਨਿ ਮਾਰ੍ਗਾਣਿ ਮੁਖਾਨਿ ਗਰ੍ਭੇਣ ਨੈਕਾਹਾਦਾਚ੍ਛਾਦ੍ਯਨ੍ਤੇ | ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕਾਰਣਾਤ੍ ਤਤਃ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਵ੍ਯਕ੍ਤੀਭਾਵਾਤ੍ ਪਰਮਾਰ੍ਤ੍ਤਵਂ ਨ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ | ਯਤ੍ਤੁ ਕਦਾਚਿਦ੍ ਦਸ਼੍ਯਤੇ ਤਦ੍ਵੈਕਤਮ੍ | ਤਦੈਵ ਚਾਰ੍ਤ੍ਤਵਮਧੋ ਗਮਨੇ ਗਰ੍ਭੇਣ ਪ੍ਰਤਿਹਤਮਾਹਾਰਪਰਿਣਾਮਾਚ੍ਚ ਪ੍ਰਤਿਦਿਨਮੁਪਚੀਯਮਾਨਂ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯਾਸ਼ਯ ਏਵਾਪਰਾ ਗਰ੍ਭਸ਼ਯ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤ ਇਤਿ ਕੇਚਿਦਾਹੁਃ | ਅਨ੍ਯੇ ਪੁਨਰਾਚਾਰ੍ਯ੍ਯਾਸ੍ਤਦਾਰ੍ਤ੍ਤਵਂ ਜਰਾਯੁਭਾਵੇਨ ਪਰਿਣਮਤੀਤ੍ਯਾਹੁਃ | ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਰਕ੍ਤੇ ਸ੍ਥਿਤੇ ਕੋਸ੍ਠ ਏਤਾਵਰੁਦ੍ਧੇ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਨਾਭੇਰਧੋ ਰੋਮਰਾਜਿਃ ਪ੍ਰਦੁਰ੍ਭਵਤਿ | ਤੇਨ ਰੋਮਰਾਜ੍ਯਾਸ੍ਤਦੇਵ ਜਰਾਯੋਃ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿ ਕਾਰਣਮੁਕ੍ਤਮ੍ || ੯ ||
Adhikarana kapolAdau pInatAdarshanam (10) · Śloka 10
ਜਰਾਯੁਸ਼ੇਸਂ ਚੋਰ੍ਧ੍ਵਮਸਕ੍ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਤੇ| ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਪੀਨਕਪੋਲਪਯੋਧਰਤਾ ਕਸ੍ਣੌਸ੍ਠਚੂਚੁਕਤ੍ਵਞ੍ਚ||੧੦||
जरायुशेषं चोर्ध्वमसृक्प्रतिपद्यते| तस्मात् पीनकपोलपयोधरता कृष्णौष्ठचूचुकत्वञ्च||१०||
🔊 Audio coming soon
ਤਦ੍ਦ੍ਯਾਰ੍ਤ੍ਤਵਂ ਬਹੁ ਜਰਾਯੁਭਾਵੇਨ ਪ੍ਰਤਿਘਾਤਾਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤਿਪਨ੍ਨਂ ਕਪੋਲਯੋਃ ਪਯੋਧਰਯੋਸ਼੍ਚ ਪੀਨਤ੍ਵਂ ਸ੍ਥੌਲ੍ਯਂ ਕਰੋਤ੍ਯੋਸ੍ਠਯੋਸ਼੍ਚੂਚੁਕਯੋਸ਼੍ਚ ਸ੍ਤਨਮੁਖਾਖ੍ਯਯੋਰਿਤਿ | ਤਤਸ਼੍ਚੋਰ੍ਧ੍ਵਪ੍ਰਤਿਪਨ੍ਨਾਦ੍ਰਤਤਾਦ੍ਯਤ੍ ਸ੍ਤਨਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਤਤ੍ਤਤ੍ਸ੍ਥਾਨਸ੍ਥਿਤੇਨ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਣਾ ਸ਼੍ਵੇਤੇਨ ਕਤੋਪਰਾਗਂ ਸ੍ਤਨ੍ਯਤਾਂ ਯਾਤਿ || ੧੦ ||
Adhikarana stanyotpattau kAraNam (11) · Śloka 11
ਸ੍ਤਨਾਸ਼੍ਰਯਮੇਵ ਚ ਕਫੋਪਰਞ੍ਜਿਤਂ ਸ੍ਤਨ੍ਯਤਾਮੁਪਗਤਂ ਪ੍ਰਸੂਤਾਯਾਂ ਪੁਨਰਾਹਾਰਰਸੇਨਾਪ੍ਯਾਯਤੇ||੧੧||
स्तनाश्रयमेव च कफोपरञ्जितं स्तन्यतामुपगतं प्रसूतायां पुनराहाररसेनाप्यायते||११||
🔊 Audio coming soon
ਯਤ੍ਤਤ੍ ਸ੍ਤਨ੍ਯਤਾਂ ਯਾਤਂ ਪ੍ਰਸੂਤਾਯਾ ਆਹਾਰਰਸੇਨਾਪਿ ਅਵਿਦਗ੍ਧੇਨ ਪ੍ਰਭਾਵਾਦਾਪ੍ਯਾਯਤੇ ਆਸਂਸ੍ਕਾਰਕ੍ਸਯਾਦ੍ਯੇਨ ਪ੍ਰਸੂਤਾਯਾ ਭਾਵਿ ਸ੍ਤਨ੍ਯਂ ਨਿਯਤਕਾਲਂ ਭਵਤਿ || ੧੧ ||
Adhikarana tRutIyamAsAvadhi garbhasyopacayakramaH (12) · Śloka 12
ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਥਮੇ ਮਾਸੇ ਕਲਲਂ ਜਾਯਤੇ| ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ਘਨਃ ਪੇਸ਼੍ਯਰ੍ਬੁਦਂ ਵਾ| ਤੇਭ੍ਯਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ਪੁਂਸ੍ਤ੍ਰੀਨਪੁਂਸਕਾਨਿ| ਤਤੀਯੇ ਪਞ੍ਚਧਾ ਪ੍ਰਰੋਹਤਿ| ਤਦ੍ਯਥਾ-- ਸਕ੍ਥਿਨੀ, ਬਾਹੂ, ਸ਼ਿਰਸ਼੍ਚ| ਸਕ੍ਥ੍ਯਾਦਿ ਪ੍ਰਰੋਹੈਕਕਾਲਮੇਵ ਚ ਸਰ੍ਵਮਙ੍ਗਾਵਯਵੋਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਯੁਗਪਤ੍ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤ੍ਯਨ੍ਯਤ੍ਰ ਜਨ੍ਮੋਤ੍ਤਰਕਾਲਜੇਭ੍ਯੋ ਦਨ੍ਤਾਦਿਭ੍ਯਃ| ਕ੍ਰਮੇਣ ਤੁ ਸ੍ਫੁਟੀਭਵਨ੍ਤਿ| ਏਸਾ ਪ੍ਰਕਤਿਃ| ਵਿਕਤਿਰਤੋਨ੍ਯਥਾ||੧੨||
तत्र प्रथमे मासे कललं जायते| द्वितीये घनः पेश्यर्बुदं वा| तेभ्यः क्रमात् पुंस्त्रीनपुंसकानि| तृतीये पञ्चधा प्ररोहति| तद्यथा-- सक्थिनी, बाहू, शिरश्च| सक्थ्यादि प्ररोहैककालमेव च सर्वमङ्गाऽऽवयवोन्द्रियाणि युगपत् सम्भवन्त्यन्यत्र जन्मोत्तरकालजेभ्यो दन्तादिभ्यः| क्रमेण तु स्फुटीभवन्ति| एषा प्रकृतिः| विकृतिरतोऽन्यथा||१२||
🔊 Audio coming soon
ਅਤੋਨਨ੍ਤਰਂ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯਾਪ੍ਰਸਵਮਵਸ੍ਥਾਦਿਕਂ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼੍ਯਤੇ | ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਥਮੇ ਮਾਸੇ ਕਲਲਂ ਕ੍ਰਮੇਣ ਭਵਤਿ | ਕਲਲੇ ਗਹੀਤਕਾਠਿਨ੍ਯਮ੍ | ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ਤੁ ਮਾਸੇ ਕਾਠਿਨ੍ਯਕ੍ਰਮੇਣ ਯਦਾ ਪੁਮਾਨ੍ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਤਦਾ ਘਨੋ ਭਵਤਿ | ਘਨੋ ਨਾਤਿਦੀਰ੍ਘਪਰਿਵਤ੍ਤੋ ਮਾਂਸਪ੍ਰਾਯਃ | ਯਦਾ ਤੁ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਤਦਾ ਪੇਸ਼ੀ ਚਤੁਰਸ੍ਰਾ ਭਵਤਿ | ਯਦਾ ਤੁ ਨਪੁਂਸਕਂ ਤਦਾਰ੍ਬੁਦਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤਂ ਭਵਤਿ | ਤਤੀਯੇ ਤੁ ਮਾਸੇ ਘਨਃ ਪੇਸ਼ੀ ਵਾਰ੍ਬੁਦਂ ਵਾ ਸਾਮਾਨ੍ਯੇਨ ਗਰ੍ਭਃ ਪਞ੍ਚਧਾ ਪ੍ਰਰੋਹਤਿ | ਅਧਿਕਰਣਵਿਚਾਲੇ ਚ ਇਤਿ 'ਧਾ' ਪ੍ਰਤ੍ਯਯਃ | ਦ੍ਵੇ ਸਕ੍ਥਿਨੀ, ਦ੍ਵੌ ਬਾਹੂ, ਸ਼ਿਰਸ਼੍ਚ ਪਞ੍ਚਮਃ | ਸਕ੍ਥ੍ਯਾਦਿਪ੍ਰਰੋਹਸਮਾਨਕਾਲਮੇਵ ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਾਵਯਵਾਨਾਮਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਚ ਸਮ੍ਭਵਃ | ਅਙ੍ਗਂ ਸ਼ਰੀਰਂ ਤਸ੍ਯਾਵਯਵਾ ਅਙ੍ਗਾਵਯਵਾਃ | ਸਰ੍ਵੇ ਚ ਤੇਙ੍ਗਾਵਯਵਾਸ੍ਤਥੋਕ੍ਤਾਃ | ਏਕਕਾਲਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਬਾਹ੍ਵਾਦਿਸਮਾਨਕਾਲਤ੍ਵਮੁਚ੍ਯਤੇ | ਯੁਗਪਚ੍ਛਬ੍ਦੇਨ ਪਰਸ੍ਪਰੈਕਕਾਲਤ੍ਵਮ੍ | ਜਨ੍ਮੋਤ੍ਤਰਕਾਲਭਾਵਿਨਾਂ ਰੋਮਦਨ੍ਤਾਦੀਨਾਮਙ੍ਗਾਵਯਵਤ੍ਵੇਨ ਤਤ੍ਕਾਲਾਸਮ੍ਭਵਤ੍ਰਿਰ੍ਧਾਰਣਮ੍ | ਤੇ ਹਿ ਦਨ੍ਤਾਦਯੋ ਜਾਤਸ੍ਯ ਜਾਯਨ੍ਤ ਇਤਿ | ਤਾਨਿ ਚਾਵਯਵੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਦਸ਼ਸੁ ਮਾਸੇਸੁ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਸ੍ਫੁਟੀਭਵਨ੍ਤਿ | ਏਸਾ ਪ੍ਰਕਤਿਰਤੋਨ੍ਯਥਾ ਵਿਕਤਿਰ੍ਜ੍ਞੇਯਾ | ਤੇਨੈਤਦੁਕ੍ਤਂ ਭਵਤਿ- ਉਪਘਾਤਕਾਦ੍ਯਭਾਵ ਏਸ ਸਮ੍ਭਵਕ੍ਰਮਃ | ਯਦਾ ਤੁ ਲਕ੍ਸ੍ਯੇਣੋਪਘਾਤਕਾਰਣਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਸ੍ਤਦਾ ਤਦਾਨੁਰੂਪ੍ਯੇਣੈਵ ਵਿਲਕ੍ਸਣਾ ਵਿਕਤਿਃ | ਯਥੋਕ੍ਤਕ੍ਰਮਵੈਪਰੀਤ੍ਯੇ ਵਿਕਤਿਰੁਚ੍ਯਤ ਇਤ੍ਯਨ੍ਯਥਾਰ੍ਥਃ || ੧੨ ||
Adhikarana garbhali~ggAnurUpaM bhAvAnAM copasthitiH (13) · Śloka 13
ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਚ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਪੁਂਸ੍ਤ੍ਰੀਨਪੁਂਸਕਾਨ੍ਯਤਮਲਿਙ੍ਗਾਨੁਰੂਪਾ ਭਾਵਾ ਮਨਸਿ ਸ਼ਰੀਰੇ ਚ ਸਨ੍ਤਿਸ੍ਠਨ੍ਤੇ| ਵੈਸ਼ੇਸਿਕਲਿਙ੍ਗਸਙ੍ਕਰੇ ਤੁ ਯਤੋ ਭੂਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਤਤੋਨ੍ਤਰਾ ਭਾਵਾਃ||੧੩||
यथास्वं च गर्भस्य पुंस्त्रीनपुंसकान्यतमलिङ्गानुरूपा भावा मनसि शरीरे च सन्तिष्ठन्ते| वैशेषिकलिङ्गसङ्करे तु यतो भूयस्त्वं ततोऽन्तरा भावाः||१३||
🔊 Audio coming soon
ਨਨੁ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ਘਨਃ ਪੇਸ਼੍ਯਰ੍ਬੁਦਂ ਵਾ ਪੁਂਸ੍ਤ੍ਰੀਨਪੁਂਸਕਾਖ੍ਯਂ ਜਾਯਤ ਇਤਿ ਤਤ੍ਰ ਹੇਤੁਰ੍ਨ ਜ੍ਞਾਯਤੇ | ਕੇਨ ਹੇਤੁਨਾ ਸਦਸ਼ੈਰਪਿ ਕਰਚਰਣਾਦਿਭਿਰਙ੍ਗਾਵਯਵੈਃ ਸ੍ਤ੍ਰ੍ਯਾਦਿਕਤੋ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇਸੋ ਭਵਤੀਤ੍ਯਤ ਆਹ- ਯਥਾਸ੍ਵਮਿਤ੍ਯਾਦਿ | ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਤ੍ਮ | ਗਰ੍ਭਸ੍ਯਾਨ੍ਯਤਮਲਿਙ੍ਗਸ੍ਯਾਨੁਰੂਪਾਭਾਵਾਃ ਮਨਸਿ ਸ਼ਰੀਰੇ ਚ ਸਨ੍ਤਿਸ੍ਠਨ੍ਤੇ | ਤੇਨੈਤਦੁਕ੍ਤਂ ਭਵਤਿ- ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਸਮ੍ਭਵਮਤ ਏਵ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਹੇਤੁਕਾ ਭੀਰੁਤ੍ਵਾਦਯੋ ਮਨਸ੍ਯਧੋਗੁਰੁਤ੍ਵਾਦਯਸ਼੍ਚ ਸ਼ਰੀਰੇ ਸਨ੍ਤਿਸ੍ਠਨ੍ਤੇ | ਯੇ ਸ੍ਤ੍ਰੀਨਪੁਂਸਕਹੇਤਵਸ੍ਤ ਏਵ ਕ੍ਲੈਬ੍ਯਾਧੋਗੁਰੁਤ੍ਵਾਦਯਃ ਸ੍ਤ੍ਰ੍ਯਾਖ੍ਯਂ ਵਿਸ਼ੇਸਮਾਰਭਨ੍ਤੇ | ਅਕ੍ਲੈਬ੍ਯਾਧੋਗੁਰੁਤ੍ਵਾਦਯਃ ਪੁਮਾਖ੍ਯਮੁਭਯਸਮਤ੍ਵੇਨ ਨਪੁਂਸਕਮਿਤਿ | ਅਤਸ੍ਤੇਸਾਂ ਵੈਸ਼ੇਸਿਕਗੁਣਤ੍ਵਮ੍ | ਅਤਸ੍ਤੇਸਾਞ੍ਚ ਵੈਸ਼ੇਸਿਕਾਣਾਂ ਲਿਙ੍ਗਾਨਾਂ ਕ੍ਲੈਬ੍ਯਭੀਰੁਤ੍ਵਾਦੀਨਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਂਸਕਾਰਣਾਨਾਂ ਸਙ੍ਕਰੇ ਮਿਸ਼੍ਰੀਭਾਵੇ ਯਤੋ ਭੂਯਸ੍ਤ੍ਵਮੇਸਾਮੇਵ ਵੈਸ਼ੇਸਿਕਾਣਾਂ ਪ੍ਰਭੂਤਤ੍ਵਂ ਤਤੋਨ੍ਯਤਰਾ ਭਾਵਾਸ੍ਤੈਰੇਵ ਭੂਯੋਭਿਰਨ੍ਤਤਸ੍ਯ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਪੁਰੁਸਸ੍ਯ ਵਾ ਭਾਵਃ | ਉਭਯੇਸਾਮਪਿ ਭੂਯਸ੍ਤ੍ਵੇ ਨਪੁਂਸਕਸ੍ਯੇਤਿ || ੧੩ ||
Adhikarana strIpuMnapuMsakakarAH bhAvAH (14) · Śloka 14
ਤਦ੍ਯਥਾ- ਕ੍ਲੈਬ੍ਯਂ ਭੀਰੁਤ੍ਵਮਵੈਸ਼ਾਰਦ੍ਯਂ ਮੋਹੋਨਵਸ੍ਥਾਨਮਧੋਗੁਰੁਵਮਸਂਹਾਨਂ ਸ਼ੈਥਿਲ੍ਯਂ ਮਾਰ੍ਦ੍ਦਵਂ ਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯਬੀਜਭਾਗਸ੍ਤਥਾਯੁਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚਾਪਰੇ ਸ੍ਤ੍ਰੀਕਰਾ ਭਾਵਾਃ| ਤਤੋ ਵਿਪਰੀਤਾਃ ਪੁਂਸ੍ਕਰਾਃ| ਸਙ੍ਕੀਰ੍ਣਾ ਨਪੁਂਸਕਕਰਾਃ||੧੪||
तद्यथा- क्लैब्यं भीरुत्वमवैशारद्यं मोहोऽनवस्थानमधोगुरुवमसंहानं शैथिल्यं मार्द्दवं गर्भाशयबीजभागस्तथायुक्ताश्चापरे स्त्रीकरा भावाः| ततो विपरीताः पुंस्कराः| सङ्कीर्णा नपुंसककराः||१४||
🔊 Audio coming soon
ਨਨੁ ਕੇ ਤੇ ਭਾਵਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰ੍ਯਾਦ੍ਯਨ੍ਯਤਮਲਿਙ੍ਗਾਰੂਪਾ ਇਤ੍ਯਾਹ- ਤਦ੍ਯਥੇਤ੍ਯਾਦਿ | ਕ੍ਲੈਬ੍ਯਾਦਯੋ ਮਨੋਧਰ੍ਮਾਃ | ਅਧੋਗੁਰੁਤ੍ਵਾਦਯਸ਼੍ਚ ਸ਼ਰੀਰਧਰ੍ਮਾਃ | ਸ੍ਤ੍ਰੀਕਰਾ ਭਾਵਾਃ ਕਰ੍ਮਹੇਤੁਕਾਃ ਯੇ ਤੇ ਸ੍ਤ੍ਰ੍ਯਾਖ੍ਯਂ ਵਿਸ਼ੇਸਮਭਿਨਿਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਤਯਨ੍ਤਿ | ਤੁਲ੍ਯੇਸ੍ਵਪਿ ਕਰਣਾਦਿਸੁ ਕ੍ਲੈਬ੍ਯਂ ਨਿਸ੍ਤੇਜਤ੍ਵਾਤ੍ | ਬੁਦ੍ਧੇਰਵੈਸ਼ਾਰਦ੍ਯਂ ਮੌਗ੍ਧ੍ਯਮ੍ | ਮੋਹੋਸਮ੍ਯਗ੍ਜ੍ਞਾਨਮ੍ | ਅਨਵਸ੍ਥਾਨਂ ਚਲਚਿਤ੍ਤਤ੍ਵਮ੍ | ਇਤਿ ਮਨਃ ਸਂਸ਼੍ਰਯਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਕਰਾ ਭਾਵਾਃ | ਅਧੋਗੁਰੁਤ੍ਵਂ ਪਸ਼੍ਚਿਮਕਾਯਭਾਗਗੌਰਵਮ੍ | ਅਸਂਹਨਨਂ ਮਾਂਸਾਸ੍ਥਿਸਨ੍ਧ੍ਯਾਦੀਨਾਮਾਸ੍ਥਿਤਿਨਿਵਿਸ੍ਟਤ੍ਵਮ੍ | ਸ਼ੈਥਿਲ੍ਯਮਨਿਬਿਡਾਵਯਵਦੇਹਤ੍ਵਮ੍ | ਮਾਰ੍ਦਵਂ ਸ਼ਿਥਿਲਸ੍ਯਾਪਿ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਦੇਰ੍ਦਸ਼੍ਯਤੇ | ਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯਕਾਰਣੋ ਬੀਜਭਾਗੋ ਮਾਤਸਂਭਵੋ ਯੇਨੋਤ੍ਪਦ੍ਯਮਾਨੇ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸ਼ਰੀਰੇ ਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯਾਖ੍ਯੋਨ੍ਤਰਵਯਵਃ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤੇ | ਤਥਾਯੁਕ੍ਤਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸਮ੍ਭਾਵਿਨੋਪਰੇ ਯੋਨਿਸ੍ਤਨਾਦਿਬੀਜਭਾਗਾਃ | ਸ੍ਤਨਾਦੀਨਾਮੁਤ੍ਤਰਕਾਲਭਵਿਤ੍ਵਸ੍ਯ ਸਮਰ੍ਥੋ ਬੀਜਭਾਗੋ ਯੋਗ੍ਯਕਾਲਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸੋਦਸ਼੍ਯਮਾਨੋਪ੍ਯਸਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਨ ਵਿਜ੍ਞੇਯ ਇਤਿ ਸ਼ਾਰੀਰਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਕਰਾਭਾਵਾਃ | ਏਤ ਏਵ ਮਨਃਸ਼ਰੀਰਾਸ਼੍ਰਯਾ ਭਾਵਾ ਯਥਾਕ੍ਰਮਂ ਵੈਪਰੀਤ੍ਯੇ ਪੁਂਸ੍ਤ੍ਵੇਨ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯੇਯਾਃ | ਸਙ੍ਕੀਰ੍ਣਾਃ ਸਾਮ੍ਯੇਨ੍ ਮਿਸ਼੍ਰੀਭੂਤਾ ਨਪੁਂਸਕਕਰਾ ਇਤ੍ਯਾਦਿ || ੧੪ ||
Adhikarana tRutIyAmAsAtprabhRuti garbhe vedanAdisambhavaH (15) · Śloka 15
ਤਦਾ ਚਾਸ੍ਯ ਵੇਦਨਾ ਪ੍ਰਵ੍ਯਕ੍ਤਾ ਭਵਤਿ| ਤਤਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਪ੍ਰਭਤਿ ਸ੍ਪਨ੍ਦਤੇਭਿਲਾਸਂ ਪਞ੍ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥੇਸੁ ਕਰੋਤਿ||੧੫||
तदा चास्य वेदना प्रव्यक्ता भवति| ततश्च तत्प्रभृति स्पन्दतेऽभिलाषं पञ्चेन्द्रियार्थेषु करोति||१५||
🔊 Audio coming soon
ਅਸ੍ਯ ਚ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਤਦਾ ਤਤੀਯੇ ਮਾਸੇ ਵੇਦਨਾ ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਵ੍ਯਕ੍ਤਾ ਸ੍ਫੁਟਾ ਭਵਤਿ | ਤਤੋਨ੍ਨ੍ਤਰਮੇਵ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਸ੍ਪਨ੍ਦਤੇ | ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥੇਸੁ ਅਭਿਲਾਸਂ ਕਰੋਤਿ || ੧੫ ||
Adhikarana garbhiNyAH tRutIyamAse daurhRudasambhavaH (16) · Śloka 16
ਮਾਤਜਂ ਹ੍ਯਸ੍ਯ ਹਦਯਂ ਤਦ੍ਰਸਹਾਰਿਣੀਭਿਰ੍ਧਮਨੀਭਿਰ੍ਮਾਤਹਦਯੇਨਾਭਿਸਮ੍ਬਦ੍ਧਂ ਭਵਤਿ| ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਯੋਸ੍ਤਾਭਿਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤੇ| ਤਥਾ ਚ ਦ੍ਵਿਹਦਯਾਂ ਨਾਰੀਂ ਦੌਰ੍ਹਦਿਨੀਮਿਤ੍ਯਾਚਕ੍ਸਤੇ||੧੬||
मातृजं ह्यस्य हृदयं तद्रसहारिणीभिर्धमनीभिर्मातृहृदयेनाभिसम्बद्धं भवति| तस्मात्तयोस्ताभिः श्रद्धा सम्पद्यते| तथा च द्विहृदयां नारीं दौर्हृदिनीमित्याचक्षते||१६||
🔊 Audio coming soon
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਚ ਕਾਲੇ ਨਾਰੀ ਦੌਰ੍ਹਦਿਨੀ ਭਵਤਿ | ਦੌਰ੍ਹਦਿਨੀ ਦ੍ਵਿਹਦਯਾ ਕਥਮਿਤ੍ਯਾਹ- ਮਾਤਜਮਿਤ੍ਯਾਦਿ | ਅਸ੍ਯ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਮਾਤਜਂ ਹਦਯਂ ਭਵਤਿ | ਮਾਤੁਰ੍ਬੀਜਭਾਗੇਨ ਮਦੁਨਾ ਆਰ੍ਤ੍ਤਵਾਖ੍ਯੇਨ ਜਾਯਤੇ | ਤਚ੍ਚ ਗਰ੍ਭਹਦਯਂ ਰਸਵਾਹੀਭਿਰ੍ਨਾਡੀਭਿਰ੍ਮਾਤਹਦਯੇਨ ਸਮ੍ਬਦ੍ਧਂ ਭਵਤਿ | ਤੇਨ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯੇਚ੍ਛਯਾ ਮਾਤਾ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯਤੇ ਮਾਤੁਸ਼੍ਚ ਗਰ੍ਭ ਇਤਿ | ਅਤੋ ਮਾਤਾ ਦ੍ਵਿਹਦਯਾ ਤਤੀਯਮਾਸ੍ਯੁਚ੍ਯਤੇ || ੧੬ ||
Adhikarana matAntareNa daurhRudakAlaH (17) · Śloka 17
ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ਪਕ੍ਸਤ੍ਰਯਾਤ੍ ਪ੍ਰਭਤ੍ਯਾਪਞ੍ਚਮਾਤ੍ ਮਾਸਾਤ੍ ਦੌਰ੍ਹਦਕਾਲਮਾਹੁਃ||੧੭||
अन्ये तु पक्षत्रयात् प्रभृत्यापञ्चमात् मासात् दौर्हृदकालमाहुः||१७||
🔊 Audio coming soon
ਅਨ੍ਯੇ ਪੁਨਰਾਚਾਰ੍ਯ੍ਯਾ ਗਰ੍ਭਗ੍ਰਹਣਾਦ੍ਗਤੇ ਪਕ੍ਸਤ੍ਰਯੇ ਯਾਵਚ੍ਚਤੁਰ੍ਥੋ ਮਾਸੋ ਨਿਸ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਤਾਵਦ੍ਦੌਰ੍ਹਦਕਾਲਮਾਹੁਃ || ੧੭ ||
Adhikarana daurhRudamahitamapi deyameva (18) · Śloka 18
ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਨਾਯਾਞ੍ਚ ਤੀਵ੍ਰਾਯਾਂ ਕਾਮਮਹਿਤਮਪ੍ਯਸ੍ਯੈ ਹਿਤੋਪਸਹਿਤਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍||੧੮||
प्रार्थनायाञ्च तीव्रायां काममहितमप्यस्यै हितोपसहितं दद्यात्||१८||
🔊 Audio coming soon
ਅਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚ ਦੌਰ੍ਹਦੇ ਗਰ੍ਭਿਣ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਨਾਯਾਂ ਨਾਨਾਵਿਧੇ ਆਹਾਰੇ ਪਥ੍ਯੇ ਯਦਿ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਨਾ ਭਵਤਿ ਤਤ੍ਤਦਾਨੀਮੇਵ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ | ਅਹਿਤੇ ਪੁਨਰ੍ਯਦਿ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਨਾ ਭਵਤਿ ਤਤੋਨ੍ਯੇਨ ਹਿਤੇਨੋਪਹਿਤਂ ਮਿਸ਼੍ਰਂ ਤਤ੍ਤਸ੍ਯੈ ਪ੍ਰਦਦ੍ਯਾਤ੍ || ੧੮ ||
Adhikarana daurhRudavimAnanAddoShaH (19) · Śloka 19
ਦੌਰ੍ਹਦਵਿਮਾਨਨਾਦ੍ਧਿ ਵਾਯੁਃ ਪ੍ਰਕੁਪਿਤੋਨ੍ਤਃਸ਼ਰੀਰਮਨੁਚਰਨ੍ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਵਿਨਾਸ਼ਂ ਵੈਰੂਪ੍ਯਂ ਵਾ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍||੧੯||
दौर्हृदविमाननाद्धि वायुः प्रकुपितोऽन्तःशरीरमनुचरन् गर्भस्य विनाशं वैरूप्यं वा कुर्य्यात्||१९||
🔊 Audio coming soon
ਅਨ੍ਯਥਾ ਦੌਰ੍ਹਦਸ੍ਯ ਵਿਮਾਨਨਾਤ੍ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਨਾਭਙ੍ਗਾਦਸੌਮ੍ਯਤ੍ਵਾਦ੍ਵਾਯੁਃ ਕੁਪਿਤੋਨ੍ਤਃਸ਼ਰੀਰਂ ਪਰਿਭ੍ਰਮਨ੍ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਵਿਨਾਸ਼ਂ ਕਰੋਤਿ ਵੈਰੂਪ੍ਯਂ ਵਾ ਕਰੋਤਿ || ੧੯ ||
Adhikarana daurhRudAvAptiphalam (20) · Śloka 20
ਲਬ੍ਧਦੌਰ੍ਹਦਾ ਤੁ ਵੀਰ੍ਯ੍ਯਵਨ੍ਤਞ੍ਚਿਰਾਯੁਸਞ੍ਚ ਪੁਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਸੂਤੇ||੨੦||
लब्धदौर्हृदा तु वीर्य्यवन्तञ्चिरायुषञ्च पुत्रं प्रसूते||२०||
🔊 Audio coming soon
ਯਦਾ ਪੁਨਰ੍ਦੌਰ੍ਹਦੇ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਂ ਲਭਤੇ ਤਦਾ ਸਾ ਲਬ੍ਧਦੌਰ੍ਹਦਾ ਵੀਰ੍ਯ੍ਯਵਨ੍ਤਂ ਚਿਰਾਯੁਸਂ ਚ ਪੁਤ੍ਰਂ ਸੂਤੇ || ੨੦ ||
Adhikarana caturthe~a~ggapratya~ggavibhAgastatsthairyya~jca (21) · Śloka 21
ਚਤੁਰ੍ਥੇਙ੍ਗਪ੍ਰਤ੍ਯਙ੍ਗਵਿਭਾਗਃ ਪ੍ਰਵ੍ਯਕ੍ਤੋ ਗਰ੍ਭਸ਼੍ਚ ਸ੍ਥਿਰੋ ਭਵਤਿ||੨੧||
चतुर्थेऽङ्गप्रत्यङ्गविभागः प्रव्यक्तो गर्भश्च स्थिरो भवति||२१||
🔊 Audio coming soon
ਚਤੁਰ੍ਥੇ ਮਾਸਿ ਸਰ੍ਵਾਵਯਵਾਨਾਂ ਸ੍ਫੁਟਤਾ, ਵ੍ਯਕ੍ਤਿਃ ਸ੍ਥੈਰ੍ਯ੍ਯਞ੍ਚ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਭਵਤਿ || ੨੧ ||
Adhikarana pa~jcame mAse manaHprabodho mAMsashoNitopacayashca (22) · Śloka 22
ਪਞ੍ਚਮੇ ਮਨਃ ਪ੍ਰਤਿਬੁਦ੍ਧਤਰਂ ਭਵਤਿ ਮਾਂਸਸ਼ੋਣਿਤੋਪਚਯਸ਼੍ਚ||੨੨||
पञ्चमे मनः प्रतिबुद्धतरं भवति मांसशोणितोपचयश्च||२२||
🔊 Audio coming soon
ਅਨ੍ਯਤ੍ ਸੁਬੋਧਮ੍ || ੨੨ ||
Adhikarana ShaShThe mAse keSaromAdInAmabhivyaktiH balavarNopacayashca (23) · Śloka 23
ਸਸ੍ਠੇ ਕੇਸ਼ਰੋਮਨਖਾਸ੍ਥਿਸ੍ਨਾਯ੍ਵਾਦੀਨ੍ਯਭਿਵ੍ਯਕ੍ਤਾਨਿ ਬਲਵਰ੍ਣੋਪਚਯਸ਼੍ਚ| ਸਪ੍ਤਮੇ ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਤਾ||੨੩||
षष्ठे केशरोमनखास्थिस्नाय्वादीन्यभिव्यक्तानि बलवर्णोपचयश्च| सप्तमे सर्वाङ्गसम्पूर्णता||२३||
🔊 Audio coming soon
ਸੁਗਮਮ੍ || ੨੩ ||
Adhikarana aShTame mAsi ojasaH mAtRugarbhayossa~jcAraH (24) · Śloka 24
ਅਸ੍ਟਮੇ ਗਰ੍ਭਸ਼੍ਚ ਮਾਤਤੋ ਗਰ੍ਭਤਸ਼੍ਚ ਮਾਤਾ ਰਸਹਾਰਿਣੀਭਿਰ੍ਵਾਹਿਨੀਭਿਰ੍ਮੁਹੁਰੋਜਃ ਪਰਸ੍ਪਰਮਾਦਦਾਤੇ| ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਦਾ ਗਰ੍ਭਿਣੀ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਦਿਤਾ ਭਵਤਿ ਮੁਹੁਰ੍ਗ੍ਲਾਨਾ ਤਥਾ ਗਰ੍ਭਃ||੨੪||
अष्टमे गर्भश्च मातृतो गर्भतश्च माता रसहारिणीभिर्वाहिनीभिर्मुहुरोजः परस्परमाददाते| तस्मात्तदा गर्भिणी मुहुर्मुदिता भवति मुहुर्ग्लाना तथा गर्भः||२४||
🔊 Audio coming soon
ਅਸ੍ਟਮੇ ਮਾਸਿ ਤਾਭਿਰੁਭਯਲਗ੍ਨਾਭੀ ਰਸਵਹਾਭਿਰ੍ਨਾਡੀਭਿਰੋਜਃ ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਸਣਂ ਦ੍ਵਯੋਃ ਸ਼ਰੀਰਯੋਃ ਪ੍ਰਭਾਵਾਦ੍ਵਾਤਵਸ਼ਾਚ੍ਚ ਸਞ੍ਚਰਤਿ | ਯਤ੍ਰ ਚ ਤਦੋਜਸ੍ਤਿਸ੍ਠਤਿ ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਰੀਰੇ ਹਰ੍ਸੋ ਭਵਤ੍ਯਨ੍ਯਤ੍ਰ ਗ੍ਲਾਨਿਃ || ੨੪ ||
Adhikarana aShTame mAse jAtasya garbhasya vinAshe hetuH (25) · Śloka 25
ਏਵਂ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਜਨ੍ਮ ਵ੍ਯਾਪਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤਦਾ ਭਵਤ੍ਯੋਜਸੋਨਵਸ੍ਥਿਤਤ੍ਵਾਤ੍| ਤਥਾ ਹ੍ਯਸ੍ਯ ਨਿਸ੍ਕ੍ਰਮਣੋਨ੍ਮੁਖਸ੍ਯ ਪਰਿਵਰ੍ਤ੍ਤਨਾਦੀਨ੍ਯਨੁਭਵਤ ਏਵੌਜਸਾ ਵਿਯੋਗਃ| ਯਦ੍ਯਪਿ ਚ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਕਾਲਮਸ੍ਯੋਚ੍ਛ੍ਵਸਨਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਚ੍ਛਿਨ੍ਨਸ੍ਯੇਵਾਙ੍ਗਸ੍ਯੌਜਃ ਸਂਸ੍ਕਾਰਾਨੁਵਤ੍ਤਿਕਤਮ੍| ਜਨਨ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਸ੍ਥਿਰੌਜਸ੍ਕਤਯੈਕਦੇਸ਼ੇਨ ਰਸੇ ਸਂਕ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਗ੍ਲਾਨਿਰੇਵੇਤਿ||੨੫||
एवं गर्भस्य जन्म व्यापत्तिमत्तदा भवत्योजसोऽनवस्थितत्वात्| तथा ह्यस्य निष्क्रमणोन्मुखस्य परिवर्त्तनादीन्यनुभवत एवौजसा वियोगः| यद्यपि च किञ्चित्कालमस्योच्छ्वसनं स्यात्तच्छिन्नस्येवाङ्गस्यौजः संस्कारानुवृत्तिकृतम्| जनन्यास्तु स्थिरौजस्कतयैकदेशेन रसे संक्रान्ते ग्लानिरेवेति||२५||
🔊 Audio coming soon
ਤਤ੍ਰ ਮਾਤਸ਼ਰੀਰਂ ਗਤੇ ਓਜਸਿ ਯਦਿ ਗਰ੍ਭਂ ਪ੍ਰਸੂਤੇ ਤਦਾ ਸ ਜਾਤੋ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ | ਯਤ੍ਤੁ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਸ੍ਵਲ੍ਪਮੇਵੋਜੋ ਭਵਤਿ ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਕ੍ਰਮਣਕ੍ਲੇਸ਼ੇਨ ਕ੍ਸਯਂ ਯਾਤਿ | ਯਤ੍ਤੁ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਕਾਲਮੁਚ੍ਛ੍ਵਸਨਂ ਭਵਤਿ ਤਦੋਜਃ ਸਂਸ੍ਕਾਰਾਤ੍ | ਯਥਾ ਛਿਤ੍ਰਸ੍ਯਾਙ੍ਗਸ੍ਯ ਚਲਨਮ੍ | ਯਦਾ ਗਰ੍ਭਸ਼ਰੀਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਓਜਸਿ ਗਰ੍ਭੋ ਨਿਸ੍ਕ੍ਰਾਮਤਿ ਤਦਾ ਓਜਸਃ ਸਦ੍ਭਾਵਾਤ੍ ਜਾਤੋ ਜੀਵਤ੍ਯਤ੍ਰ ਮਾਤਾ ਯਤਃ ਸ੍ਥਿਰੌਜਸ੍ਕਾ ਭਵਤ੍ਯਤਃ ਸਾ ਕੇਵਲਂ ਗ੍ਲਾਨਾ ਭਵਤਿ, ਨ ਤੁ ਵਿਪਦ੍ਯਤੇ | ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਨ ਓਜਸਸ੍ਤੋਕਮਾਤ੍ਰਂ ਗਰ੍ਭਸ਼ਰੀਰਂ ਸਂਕ੍ਰਾਮਤਿ || ੨੫ ||
Adhikarana aShTame prasavena garbhasya maraNamiti (26) · Śloka 26
ਅਨ੍ਯੇ ਪੁਨਰਾਹੁਃ| ਨੈਤਭਾਗਤ੍ਵਾਤ੍ਤਤ੍ਰ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਮਰਣਮ੍||੨੬||
अन्ये पुनराहुः| नैऋतभागत्वात्तत्र गर्भस्य मरणम्||२६||
🔊 Audio coming soon
ਅਨ੍ਯੇ ਪੁਨਰਾਚਾਰ੍ਯ੍ਯਾਃ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਾਦਯਸ੍ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਟਮੇ ਮਾਸੇ ਨੈਰ੍-ਤਭਾਗਤ੍ਵਾਤ੍ ਭੂਤਾਵਸਰਤ੍ਵਾਤ੍ ਤਸ੍ਯ ਕਾਲਸ੍ਯ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਮਰਣਮਾਹੁਃ | ਨ ਤ੍ਵੋਜਸੋਨਵਸ੍ਥਾਨਾਤ੍ || ੨੬ ||
Adhikarana aShTame mAsi garbhaprasavanirodhApAyAH (27) · Śloka 27
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਪ੍ਰਸਵਪ੍ਰਤਿਸੇਧਾਰ੍ਥਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਸ੍ਨਾਤਾ, ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣੀ, ਦੇਵਤਾਰਾਧਨਮਪਰਾ ਸ੍ਯਾਤ੍| ਮਾਂਸੌਦਨਬਲਿਂ ਚਾਤ੍ਰ ਨਿਰ੍ਵਪੇਤ||੨੭||
तस्मात् प्रसवप्रतिषेधार्थं स्त्री स्नाता, शुचिर्ब्रह्मचारिणी, देवताराधनमपरा स्यात्| मांसौदनबलिं चात्र निर्वपेत||२७||
🔊 Audio coming soon
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨੈਰ੍-ਤਭਾਗਤ੍ਵਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਕਾਲਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਸੇਧਾਰ੍ਥਂ ਭੂਯੋ ਮੇ ਪ੍ਰਸਵੋ ਨ ਭੂਯਾਦਿਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਗਰ੍ਭਿਣੀ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਸ੍ਨਾਨਾਦਿਯੁਕ੍ਤਾ ਸਤੀ ਦੇਵਾਰਾਧਨਪਰਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ | ਤੇਸਾਞ੍ਚ ਨੈਰ੍-ਤਾਨਾਂ ਮਾਂਸੋਦਨਾਦਿਕਂ ਬਲਿਪਲਲਪਿਸ੍ਟਾਦਿਕਂ ਨਿਰ੍ਵਪੇਤ੍ || ੨੭ ||
Adhikarana garbhasya sUteH kAlaH (28) · Śloka 28
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਕਦਿਵਸਾਤਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤੇπ ਪ੍ਰਸਵਕਾਲਮਾਹੁਰਾਸਂਵਤ੍ਸਰਾਤ੍| ਅਤਃ ਪਰਂ ਵਿਕਾਰੀ ਭਵਤਿ||੨੮||
तस्मिन्नेकदिवसातिक्रान्तेπ प्रसवकालमाहुरासंवत्सरात्| अतः परं विकारी भवति||२८||
🔊 Audio coming soon
ਅਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤ੍ਵਸ੍ਟਮੇ ਮਾਸੇ ਏਕਦਿਵਸਾਤਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤੇπ ਪ੍ਰਸਵਕਾਲਮਾਹੁਃ | ਏਕਦਿਵਸਮਤਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਯਃ ਸ ਤਥੋਕ੍ਤਃ | ਯਾਵਦ੍ਗਰ੍ਭਗ੍ਰਹਣਾਤ੍ ਸਂਵਤ੍ਸਰਂ ਤਾਵਨ੍ਨਵਮਾਨ੍ਮਾਸਾਤ੍ ਪ੍ਰਭਤਿ ਚਤੁਰ੍ਮਾਸਂ ਪ੍ਰਸਵਕਾਲਮਾਹੁਃ | ਸਂਵਤ੍ਸਰਾਤ੍ ਪਰੇ ਚ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ਾਦਿਸੁ ਮਾਸੇਸੁ ਅਨ੍ਤਃਸ੍ਥਿਤੋ ਗਰ੍ਭੋ ਵਿਕਾਰਿਤ੍ਵਂ ਭਜਤੇ || ੨੮ ||
Adhikarana garbhakoShThe garbhasthitiprakAraH (29) · Śloka 29
ਗਰ੍ਭਸ੍ਤੁ ਮਾਤੁਃ ਪਸ੍ਠਾਭਿਮੁਖੋ ਲਲਾਟੇ ਕਤਾਞ੍ਜਲਿਃ ਸਙ੍ਕੁਚਿਤਾਙ੍ਗੋ ਗਰ੍ਭਕੋਸ੍ਠੇ ਦਕ੍ਸਿਣਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯਾਵਤਿਸ੍ਠਤੇ ਪੁਮਾਨ੍, ਵਾਮਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀ, ਮਧ੍ਯਂ ਨਪੁਂਸਕਮ੍||੨੯||
गर्भस्तु मातुः पृष्ठाभिमुखो ललाटे कृताञ्जलिः सङ्कुचिताङ्गो गर्भकोष्ठे दक्षिणपार्श्वमाश्रित्यावतिष्ठते पुमान्, वामं स्त्री, मध्यं नपुंसकम्||२९||
🔊 Audio coming soon
ਸ ਚ ਗਰ੍ਭੋ ਯਾਵਤ੍ ਜਠਰੇ ਤਿਸ੍ਠਤਿ ਤਾਵਦੇਵਂ ਤਿਸ੍ਠਤਿ, ਏਵਞ੍ਚ ਨਿਸ੍ਕ੍ਰਾਮਤੀਤਿ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨਾਰ੍ਥਮਾਹ-- ਗਰ੍ਭਸ੍ਤ੍ਵਿਤ੍ਯਾਦਿ | ਸਰ੍ਵੋ ਗਰ੍ਭੋ ਮਾਤ-ਪਸ੍ਠਾਭਿਮੁਖੋ ਲਲਾਟੇ ਕਤਾਞ੍ਜਲਿਸ੍ਤਿਸ੍ਠਤਿ ਸਙ੍ਕੁਚਿਤੈਰਙ੍ਗੈਃ | ਸ ਚ ਯਦਾ ਪੁਂਵ੍ਯਞ੍ਜਨਸ੍ਤਦਾ ਗਰ੍ਭਕੋਸ੍ਠਸ੍ਯ ਦਕ੍ਸਿਣਂ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਤਿਸ੍ਠਤਿ | ਸ੍ਤ੍ਰੀਵ੍ਯਞ੍ਜਨੋ ਵਾਮਂ ਮਧ੍ਯਂ ਨਪੁਂਸਕਮਿਤਿ | ਸੁਬੋਧਮਨ੍ਯਤ੍ || ੨੯ ||
Adhikarana garbhasya mAtRuparAyattavRuttitvAdi (30) · Śloka 30
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤਸ਼੍ਚ ਗਰ੍ਭੋ ਮਾਤਰਿ ਸ੍ਵਪਤ੍ਨ੍ਯਾਂ ਸ੍ਵਪਿਤਿ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਾਯਾਂ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧ੍ਯਤੇ| ਪਰਤਨ੍ਤ੍ਰਵਤ੍ਤੇਸ਼੍ਚ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ| ਨਿਸੇਕਾਤ੍ ਪ੍ਰਭਤਿ ਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯੋਪਸ੍ਨੇਹੋਪਸ੍ਵੇਦੌ ਵਰ੍ਤਨਮ੍||੩੦||
तत्र स्थितश्च गर्भो मातरि स्वपत्न्यां स्वपिति प्रबुद्धायां प्रबुद्ध्यते| परतन्त्रवृत्तेश्च गर्भस्य| निषेकात् प्रभृति गर्भाशयोपस्नेहोपस्वेदौ वर्तनम्||३०||
🔊 Audio coming soon
ਪਰਤਨ੍ਤ੍ਰਵਤ੍ਤੈਰ੍ਮਾਤਪਰਾਯਤ੍ਤਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾਤ੍ | ਦ੍ਵੌ ਤੁ ਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਨਾਵੁਪਸ੍ਨੇਹੋਪਸ੍ਵੇਦੌ ਵਰ੍ਤਨਮ੍ | ਉਪਸ੍ਨੇਹਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਤ੍ਵਮ੍ | ਉਪਸ੍ਵੇਦ ਉਤ੍ਕ੍ਲੇਦਃ | ਤੌ ਚਾਹਾਰਾਯਤ੍ਤੌ | ਸੁਬੋਧਮਨ੍ਯਤ੍ || ੩੦ ||
Adhikarana garbhasya poShaNam (31) · Śloka 31
ਤਤੋ ਵ੍ਯਕ੍ਤੀਭਵਦਙ੍ਗਪ੍ਰਤ੍ਯਙ੍ਗਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਨਾਭ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਤਿਬਦ੍ਧਾ ਨਾਡੀ ਨਾਡ੍ਯਾਮਪਰਾ ਤਸ੍ਯਾਂ ਮਾਤਹਦਯਮ੍| ਤਤੋ ਮਾਤਹਦਯਾਦਾਹਾਰਰਸੋ ਧਮਨੀਭਿਃ ਸ੍ਯਨ੍ਦਮਾਨੋਪਰਾਮੁਪੈਤਿ| ਤਤਃ ਕ੍ਰਮਾਨ੍ਨਾਭਿਮ੍| ਤਤਸ਼੍ਚ ਸਪੁਨਰ੍ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਪਕ੍ਵਾਸ਼ਯੇ ਸ੍ਵਕਾਯਾਗ੍ਨਿਨਾ ਪਚ੍ਯਮਾਨਃ ਪ੍ਰਸਾਦਬਾਹੁਲ੍ਯਾਦ੍ਧਾਤ੍ਵਾਦਿਪੁਸ੍ਟਿਕਰਃ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤੇ| ਤਥਾ ਰੋਮਕੂਪੈਰੁਪਸ੍ਨੇਹੋ ਰਸ ਏਵ ਚ ਪਯੋਭੂਤਃ||੩੧||
ततो व्यक्तीभवदङ्गप्रत्यङ्गस्याऽस्य नाभ्यां प्रतिबद्धा नाडी नाड्यामपरा तस्यां मातृहृदयम्| ततो मातृहृदयादाहाररसो धमनीभिः स्यन्दमानोऽपरामुपैति| ततः क्रमान्नाभिम्| ततश्च सपुनर्गर्भस्य पक्वाशये स्वकायाग्निना पच्यमानः प्रसादबाहुल्याद्धात्वादिपुष्टिकरः सम्पद्यते| तथा रोमकूपैरुपस्नेहो रस एव च पयोभूतः||३१||
🔊 Audio coming soon
ਤਸ੍ਯ ਚ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਕ੍ਰਮੇਣ ਵ੍ਯਕ੍ਤੀਭਵਦਙ੍ਗਪ੍ਰਤ੍ਯਙ੍ਗਸ੍ਯ ਸਤਸ੍ਤਨ੍ਮਾਤੁਰਾਹਾਰਸਾਰੋ ਰਸਾਖ੍ਯੋ ਧਾਤੁਃ ਪੁਸ੍ਟਿਕਰਃ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤੇ | ਕਥਮਿਤ੍ਯਾਹ-- ਨਾਭ੍ਯਾਮਿਤਿ | ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਨਾਭ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਤਿਸਮ੍ਬਦ੍ਧਾ ਨਾਡੀ ਭਵਤਿ, ਤਸ੍ਯਾਂ ਨਾਡ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਤਿਬਦ੍ਧਾ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਾਪਰਾ ਤਸ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਤਿਬਦ੍ਧਂ ਮਾਤਹਦਯਮ੍ | ਤਤ੍ਰ ਮਾਤੁਃ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧ੍ਯਾਹਾਰਰਸਸ੍ਤਦ੍ਧਦਯਲਗ੍ਨਾ ਧਮਨੀਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ | ਤਾਭਿਰ੍ਧਮਨੀਭਿਃ ਸ੍ਰੁਤੋਪਰਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ | ਤਤੋ ਨਾਭਿਪ੍ਰਤਿਬਦ੍ਧਨਾਡੀਕ੍ਰਮੇਣ ਨਾਭਿਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਕਾਯਾਗ੍ਨਿਸ੍ਥਾਨਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਤੇਨ ਕਾਯਾਗ੍ਨਿਨਾ ਪਚ੍ਯਮਾਨਃ ਸਸਾਰਃ ਸ੍ਵਲ੍ਪੋπ ਪ੍ਰਸਾਦਬਾਹੁਲ੍ਯਾਦ੍ਧੇਤੋਰ੍ਧਾਤੁਪੁਸ੍ਟਿਕਰਃ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤੇ | ਅਸ੍ਯ ਹ੍ਯਾਹਾਰਃ ਸਰੋ ਭਵਤਿ | ਗਰ੍ਭਸ਼ਰੀਰਂ ਤੁ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਸਾਰਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤੀਤਿ ਪ੍ਰਸਾਦਬਾਹੁਲ੍ਯਮ੍ | ਤਥਾ ਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯਸ੍ਯਾਪਿ ਸ੍ਨੇਹੋਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਰੋਮਕੂਪੈਃ ਪ੍ਰਵਿਸ੍ਟੋ ਧਾਤੁਃ ਪੁਸ੍ਟਿਕਰਃ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤੇ | ਤਥਾ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਜਾਤਸ੍ਯਾਪਿ ਸ ਏਵ ਮਾਤੁਰਾਹਾਰਰਸਃ ਪਯੋਭੂਤੋ ਧਾਤੁਪੁਸ੍ਟਿਕਰਃ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤੇ || ੩੧ ||
Adhikarana garbhasya sthUlamalAsambhave hetuH (32) · Śloka 32
ਅਜਾਤਸ੍ਯ ਸਾਕ੍ਸਾਦਨ੍ਨਪਾਨਾਨੁਪ੍ਰਵੇਸ਼ਾਦਮਲਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਰਸਸ੍ਯ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਸ੍ਥੂਲਮਲਾਸਮ੍ਭਵਃ||੩੨||
अजातस्य साक्षादन्नपानानुप्रवेशादमलत्वाच्च रसस्य गर्भस्य स्थूलमलासम्भवः||३२||
🔊 Audio coming soon
ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਤੁ ਜਠਰਸ੍ਥਸ੍ਯ ਸ੍ਥੂਲਾਨਾਂ ਮਲਾਨਾਂ ਮੂਤ੍ਰਪੁਰੀਸਾਦੀਨਾਮਸਮ੍ਭਵਃ ਸਾਕ੍ਸਾਦਨ੍ਨਪਾਨਾਨਨੁਪ੍ਰਵੇਸ਼ਾਦ੍ਧੇਤੋਃ | ਯਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਤਿ ਰਸਃ ਸੋਮਲਃ ਪ੍ਰਸਾਦਰੂਪਤ੍ਵਾਦਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ || ੩੨ ||
Adhikarana garbhaniShkramaNakramaH (33) · Śloka 33
ਏਵਂ ਜਠਰਸ੍ਥੋ ਗਰ੍ਭੋ ਜਨ੍ਮਕਾਲੇ ਤੁ ਪ੍ਰਸੂਤਿਮਾਰੁਤਯੋਗਾਤ੍ ਪਰਿਵਤ੍ਤ੍ਯਾਵਾਕ੍ਸ਼ਿਰਾ ਨਿਸ੍ਕ੍ਰਾਮਤ੍ਯਨੁ ਚਾਪਰਾ ਚ੍ਯੁਤਾ ਮਾਤਹਦਯਾਤ੍| ਏਸਾ ਪ੍ਰਕਤਿਃ| ਵਿਕਤਿਰਤੋਨ੍ਥਾ||੩੩||
एवं जठरस्थो गर्भो जन्मकाले तु प्रसूतिमारुतयोगात् परिवृत्त्याऽवाक्शिरा निष्क्रामत्यनु चापरा च्युता मातृहृदयात्| एषा प्रकृतिः| विकृतिरतोऽन्था||३३||
🔊 Audio coming soon
ਏਵਮਨਨ੍ਤਰੋਕ੍ਤੇਨ ਪ੍ਰਕਾਰੇਣ ਜਠਰਸ੍ਥੋ ਗਰ੍ਭਃ ਪ੍ਰਸੂਤਿਵਸ਼ਾਤ੍ ਪਸ੍ਠਾਭਿਮੁਖਤ੍ਵਾਤ੍ ਪਰਿਵਤ੍ਯ ਨਾਭ੍ਯਾਭਿਮੁਖੋ ਭੂਤ੍ਵਾਵਾਕ੍ਸ਼ਿਰਾ ਨਿਸ੍ਕ੍ਰਾਮਤਿ ਆਵਾਕ੍ਸ਼ਿਰਾ ਅਧੋਮੁਖਃ | ਅਨੁ ਚ ਗਰ੍ਭੇ ਨਿਸ੍ਕ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਅਪਰਾ ਨਿਸ੍ਕ੍ਰਾਮਤਿ | ਏਸਾ ਅਨਨ੍ਤਰੋਕ੍ਤਾ ਪ੍ਰਕਤਿਃ ਅਤੋ ਯਥੋਕ੍ਤਾਦਨ੍ਯਥਾ ਵਿਕਤਿਃ ਤੇਨੈਤਦੁਕ੍ਤਂ ਭਵਤਿ-- ਯਥਾ ਗਰ੍ਭਸਮ੍ਭਵਾਦਨਨ੍ਤਰਮਾਪ੍ਰਸਵਂ ਯਥੋਕ੍ਤਾਕਾਰਤ੍ਵੇਨ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਸ੍ਥਾਨਂ ਪ੍ਰਕਤਿਰੁਚ੍ਯਤੇ | ਅਤੋ ਵੈਪਰੀਤ੍ਯਾਦ੍ ਵਿਕਤਿਰਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਯਦ੍ਵਿਧੇਯਂ ਤਦ੍ਵਕ੍ਸ੍ਯਾਮਃ || ੩੩ ||
Adhikarana puMstrInapuMsakagarbhalakShaNam (34) · Śloka 34
ਤਤ੍ਰ ਯਾ ਦਕ੍ਸਿਣਂ ਪਾਦਂ ਪੂਰ੍ਵਮਭਿਸਰਤਿ ਦਕ੍ਸਿਣਸ਼੍ਚ ਬਾਹੁਰ੍ਬਲਵਾਂਸ੍ਤੇਨ ਚੇਸ੍ਟਤੇ ਤਤ੍ਸ੍ਤਨੇ ਚ ਪ੍ਰਾਕ੍ ਪਯੋ ਦਸ਼੍ਯਤੇਭ੍ਯੁਨ੍ਨਤਦਕ੍ਸਿਣਕੁਕ੍ਸਿਃ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਗਰ੍ਭਾ ਪੁਨ੍ਨਾਮਦਰ੍ਸ਼ਨਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਪ੍ਰਸ਼੍ਨਦੌਰ੍ਹਦਾਭਿਰਤਾ ਪੁਨ੍ਨਾਮਧੇਯਾਂਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਤ੍ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਮੁਖਵਰ੍ਣਾ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਕ੍ਸੁਦੂਰ੍ਧ੍ਵਰੋਮਰਾਜਿਃ ਪੁਰੁਸਾਨਭਿਲਾਸਿਣੀ ਚ ਸਾ ਪੁਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਸੂਤੇ| ਤਦ੍ਵਿਪਰ੍ਯ੍ਯਯੇ ਕਨ੍ਯਾਮ੍| ਸਙ੍ਕਰੇ ਚ ਨਪੁਂਸਕਮ੍| ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਕਾਲੇ ਨਾਰੀ ਯਲ੍ਲਿਙ੍ਗਮਙ੍ਗਂ ਬਾਹ੍ਯਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਵਾ ਪਰਾਮਸ਼ਤਿ ਤਲ੍ਲਿਙ੍ਗਮਸ੍ਯਾ ਗਰ੍ਭਮਾਦਿਸ਼ੇਤ੍||੩੪||
तत्र या दक्षिणं पादं पूर्वमभिसरति दक्षिणश्च बाहुर्बलवांस्तेन चेष्टते तत्स्तने च प्राक् पयो दृश्यतेऽभ्युन्नतदक्षिणकुक्षिः परिमण्डलगर्भा पुन्नामदर्शनस्पर्शाप्रश्नदौर्हृदाभिरता पुन्नामधेयांश्च स्वप्नात् पश्यति प्रसन्नमुखवर्णा तीक्ष्णक्षुदूर्ध्वरोमराजिः पुरुषानभिलाषिणी च सा पुत्रं प्रसूते| तद्विपर्य्यये कन्याम्| सङ्करे च नपुंसकम्| प्रश्नकाले नारी यल्लिङ्गमङ्गं बाह्यद्रव्यं वा परामृशति तल्लिङ्गमस्या गर्भमादिशेत्||३४||
🔊 Audio coming soon
ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਪੁਂਸ੍ਤ੍ਰੀਨਪੁਂਸਕਾਨਾਂ ਗਰ੍ਭਸ੍ਥਾਨਾਂ ਪੁਂਸਵਨਾਦਿਫਲਜ੍ਞਾਨਾਯ ਭਿਸਜਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਤਯੇ ਕ੍ਰਮੇਣ ਲਕ੍ਸਣਮੁਚ੍ਯਤੇ- ਤਤ੍ਰ ਯਾ ਦਕ੍ਸਿਣਮਿਤ੍ਯਾਦਿ | ਯਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਦਕ੍ਸਿਣਂ ਪਾਦਂ ਪੂਰ੍ਵਮਭਿਸਰਤ੍ਯਭਿਸਰਣਕਾਲੇ ਸਾ ਪੁਤ੍ਰਂ ਸੂਤ ਇਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ | ਤਦਿਤ੍ਯਨੇਨ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਦਕ੍ਸਿਣਸ਼ਬ੍ਦਸ੍ਯ ਪਰਾਮਰ੍ਸ਼ਃ | ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਃ ਸਰ੍ਵਤਃ ਸਮਃ | ਪੁਁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਨਾਮ੍ਨੋ ਭਾਵਾਤ੍ ਝਟਿਤਿ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਪਸ਼੍ਯਤਿ | ਪੁਨ੍ਨਾਮਭਿਰੇਵ ਯਤ੍ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਪਚ੍ਛਤਿ | ਪੁਨ੍ਨਾਮ੍ਨਿ ਦੌਰ੍ਹਦੇਭਿਲਾਸਂ ਕਰੋਤਿ | ਮੁਖਵਰ੍ਣਯੋਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਤ੍ਵਂ ਬੁਭੁਕ੍ਸਾਯਾਸ੍ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਤ੍ਵਮ੍ | ਰੋਮਰਾਜ੍ਯਾ ਨਾਭੇਰਧੋਭਵਾਯਾ ਊਰ੍ਧ੍ਵਤ੍ਵਮੂਰ੍ਧ੍ਵਾਭਿਮੁਖਤ੍ਵਮ੍ | ਗਰ੍ਭਿਣੀ ਸਤੀ ਪੁਰੁਸਗਮਨਾਯ ਨਾਭਿਲਸਤੀਤਿ | ਏਤਦ੍ਵੈਪਰੀਤ੍ਯੇ ਨ ਦੁਹਿਤਰਂ ਪ੍ਰਸੂਤ ਇਤਿ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯੇਯਮ੍ | ਤਤ੍ਰ ਦਕ੍ਸਿਣਸ਼ਬ੍ਦਸ੍ਥਾਨੇ ਵਾਮਸ਼ਬ੍ਦਪ੍ਰਯੋਗਃ | ਪੁਨ੍ਨਾਮਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸ਼ਬ੍ਦਪ੍ਰਯੋਗਃ | ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਸ੍ਥਾਨੇ ਦੀਰ੍ਘਸ਼ਬ੍ਦਨ੍ਯਾਸਃ | ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੇ ਮਨ੍ਦਸ਼ਬ੍ਦਃ | ਊਰ੍ਧ੍ਵਸ੍ਥਾਨੇ ਅਧਃਸ਼ਬ੍ਦਃ | ਪੁਰੁਸਾਨਭਿਲਾਸਸ਼ਬ੍ਦੇ ਹਿਤਤ੍ਵਮਿਤ੍ਯੇਵਮਾਦਿ ਸਰ੍ਵਂ ਯੋਜ੍ਯਮ੍ | ਉਭਯਲਿਙ੍ਗਸਙ੍ਕਰੇ ਮਿਸ਼੍ਰੀਭਾਵੇ ਨਪੁਂਸਕੋ ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ | ਵਿਰੁਦ੍ਧਯੋਰ੍ਮਿਸ਼੍ਰੀਭਾਵੇਤੂਭਯਚ੍ਛਾਯਾਗ੍ਰਹਣੇਨ ਤਯੋਸ਼੍ਚ ਕ੍ਰਮਯੌਗਪਦ੍ਯਮ੍ | ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯੇਯਮ੍ | ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਕਾਲੇ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਕਾਲੇ ਭਿਸਜੋ ਗਰ੍ਭਪ੍ਰਸਵਾਯ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਪਚ੍ਛਤਿ ਕਿਂਲਿਙ੍ਗੋ ਗਰ੍ਭਃ ਪ੍ਰਸੋਸ੍ਯਤ੍ ਇਤਿ | ਸੁਬੋਧਮਨ੍ਯਤ੍ || ੩੪ ||
Adhikarana garbhasya vAtarogitAdisambhave hetuH (35) · Śloka 35
ਯਦਾ ਤੂਨ੍ਮਾਰ੍ਗਗੋ ਵਾਤੋਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਰਸਵਾਹੀਨੀ ਸ੍ਰੋਤਾਂਸਿ ਸ਼ੋਸਯਤਿ ਤਦਾ ਵਾਤਰੋਗੀ ਹੀਨਾਙ੍ਗੋ ਵਾ ਜਾਯਤੇ| ਬਹੂਨਿ ਵਾ ਵਰ੍ਸਾਣ੍ਯੁਦਰੇ ਤਿਸ੍ਠਤਿ||੩੫||
यदा तून्मार्गगो वातोगर्भस्य रसवाहीनी स्रोतांसि शोषयति तदा वातरोगी हीनाङ्गो वा जायते| बहूनि वा वर्षाण्युदरे तिष्ठति||३५||
🔊 Audio coming soon
ਯਦਾ ਤ੍ਵਿਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਵੇਗਧਾਰਣੇਨ ਵਾਤਕੋਪਾਤ੍ ਪਰਿਪੋਸਕਰਸਕ੍ਸਯਾਦ੍ਦੋਸਸਮ੍ਭਵਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਗਰ੍ਭਸ਼ਰੀਰੇ ਭਵਤੀਤ੍ਯੁਚ੍ਯਤੇ | ਵਾਯੁਰੁਨ੍ਮਾਰ੍ਗਗਃ ਸ੍ਵਮਾਰ੍ਗਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾਨ੍ਯਮਾਰ੍ਗਤੋ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਰਸਵਾਹਿਸ੍ਰੋਤਾਂਸਿ ਸ਼ੋਸਯਤਿ ਤਦਾ ਤੈਃ ਸ਼ੁਸ੍ਯਦ੍ਭਿਃ ਸ਼ਰੀਰੇ ਰਸੋ ਨ ਵਹਤ੍ਯਤੋ ਵਾਤਰੋਗੀ ਹੀਨਾਙ੍ਗੋ ਵਾ ਜਾਯਤੇ ਅਪਰਿਪੂਰ੍ਣਤ੍ਵਾਦ੍ ਬਹੂਨ੍ ਵਰ੍ਸਾਨੁਦਰੇ ਤਿਸ੍ਠਤਿ || ੩੫ ||
Adhikarana dviretAkhyanapuMsakotpattikAraNam (36) · Śloka 36
ਯਦ ਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਂਸਯੋਃ ਸਮਮੇਵਾਰ੍ਥੋ ਨਿਸ੍ਪਦ੍ਯਤੇ| ਬੀਜਂ ਵਾ ਤਯੋਃ ਸਮਾਂਸ਼ਂ ਸਮ੍ਮੁਖਂ ਚ| ਯਦਾ ਚ ਬੀਜਂ ਭਾਗੇ ਦੁਸ੍ਯਤਿ ਤਦਾ ਦ੍ਵਿਪ੍ਰਕਤਿਦ੍ਵਿਰਿਤਾ ਨਪੁਂਸਕਂ ਭਵਤਿ||੩੬||
यद स्त्रीपुंसयोः सममेवार्थो निष्पद्यते| बीजं वा तयोः समांशं सम्मुखं च| यदा च बीजं भागे दुष्यति तदा द्विप्रकृतिद्विरिता नपुंसकं भवति||३६||
🔊 Audio coming soon
ਯਦਾ ਤੁ ਰਤਿਕਾਲੇ ਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਂਸਯੋਃ ਸਮਮੇਕਕਾਲਮਰ੍ਥੋ ਰਤਿਸਮਾਪ੍ਤਿਲਕ੍ਸਣੋ ਨਿਸ੍ਪਦ੍ਯਤੇ | ਅਨਯੋਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਂਸਯੋਃ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿ ਬੀਜਂ ਵਾ ਸਮਭਾਗਂ ਭਵਤਿ ਸਮ੍ਮੁਖਂ ਚੈਕ੍ਯਰੂਪੇਣ | ਯਦਾ ਚ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭੂਤਂ ਬੀਜਂ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਬੀਜਾਰਮ੍ਭਕੇ ਭਾਗੇ ਦੁਸ੍ਯਤਿ ਯੇਨੈਕਰੂਪਤਾ ਪੁਂਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਯੋਸਿਦ੍ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਵਾ ਗਰ੍ਭਬੀਜਸ੍ਯ ਨ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਰੁਸਬੀਜਭਾਗੇ ਕੇਨਾਪਿ ਦੋਸਕੋਪਕਾਰਣੇਨ ਦੁਸ੍ਟੇ ਦ੍ਵਿਃ ਪ੍ਰਕਤਿਰੇਕੋਪ੍ਯੁਭਯਸ੍ਵਰੂਪੋ ਦ੍ਵਿਰੇਤਾ ਨਪੁਂਸਕੋ ਭਵਤਿ | ਸ੍ਤ੍ਰੀਕਾਰ੍ਯ੍ਯਮਪਿ ਸ੍ਤੋਕਂ ਸਾਧਯਤਿ ਪੁਂਸ੍ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਮਪਿ ਨ ਪੁਮਾਨਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ || ੩੬ ||
Adhikarana vAtendriyAkhyanapuMsakotpattikAraNam (37) · Śloka 37
ਯਦਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਪ੍ਰਥਮਂ ਕਤਾਰ੍ਥਾ ਭਵਤਿ, ਤਤਃ ਪੁਰੁਸੇਣ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ ਸ਼ੁਕ੍ਰਮੁਤ੍ਸਸ੍ਟਂ ਹਰ੍ਸਾਨਵਸ੍ਥਿਤਚੇਤਸਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਵਾਤੋ ਵਿਗੁਣੀਕਰੋਤਿ| ਪੁਂਸ੍ਤ੍ਵਵਾਹੀਨਿ ਸ੍ਰੋਤਾਂਸਿ ਚੋਪਹਨ੍ਤਿ ਤਦਾ ਵਾਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਭਵਤਿ| ਤਨ੍ਮੈਥੁਨੇ ਵਾਤਮੇਵੋਤ੍ਸਜਤਿ||੩੭||
यदा स्त्री प्रथमं कृतार्था भवति, ततः पुरुषेण पश्चात् शुक्रमुत्सृष्टं हर्षानवस्थितचेतसः स्त्रिया वातो विगुणीकरोति| पुंस्त्ववाहीनि स्रोतांसि चोपहन्ति तदा वातेन्द्रियं भवति| तन्मैथुने वातमेवोत्सृजति||३७||
🔊 Audio coming soon
ਯਦਾ ਤੁ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਰਤੌ ਪੁਂਸਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਕਤਾਰ੍ਥਾ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਰਤ੍ਯਵਸਾਨਾ ਭਵਤਿ, ਤਤੋਸ੍ਯਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾਃ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ ਪੁਂਸਾ ਸ਼ੁਕ੍ਰਮੁਤ੍ਸਸ੍ਟਂ ਭਵਤਿ | ਰਤਿਕਾਲਭੂਤੇਨ ਹਰ੍ਸੇਣਾਨਵਸ੍ਥਿਤਚੇਤਸਃ ਸਤ੍ਯਾ ਅਤ ਏਵ ਕਾਰਣਾਦ੍ਵਾਤੋ ਦੁਸ੍ਟਃ ਤਚ੍ਛੁਕ੍ਰਂ ਪਸ਼੍ਚਾਦੁਤ੍ਸਸ੍ਟਂ ਵਿਗੁਣੀਕਰੋਤਿ | ਗਰ੍ਭਸ਼ੁਕ੍ਰਬੀਜਭਾਗੇ ਵਿਕਤਿਮਾਪਾਦਯਤ੍ਯਸ੍ਯ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਚ ਸ ਵਾਤਃ ਪੁਸ੍ਤ੍ਵਵਹਾਨਿ ਸ਼ੁਕ੍ਰਵਹਾਨਿ ਸ੍ਰੋਤਾਂਸਿ ਚੋਪਹਨ੍ਤਿ | ਤਦਾ ਜਾਤੋ ਨਪੁਂਸਕੋ ਵਾਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ਨਾਮ੍ਨਾ ਭਵਤਿ | ਸ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਸਙ੍ਗਤੋ ਸ਼ੁਕ੍ਰਵਨ੍ਮੇਢ੍ਰੇਣ ਵਾਤਮੇਵੋਤ੍ਸਜਤਿ || ੩੭ ||
Adhikarana saMskAravAhyAkhyanapuMsakotpattikAraNam (38) · Śloka 38
ਯਦਾ ਤੁ ਕਾਰ੍ਤ੍ਸ੍ਨ੍ਯੇਨ ਨੋਪਹਨ੍ਤ੍ਯਨੁਪਘ੍ਨਨ੍ਨੇਵ ਵਾ ਸ੍ਰੋਤੋਮੁਖਂ ਪਿਧਤ੍ਤੇ ਤਦਾ ਸਂਸ੍ਕਾਰਵਾਹ੍ਯਂ ਭਵਤਿ| ਤਤ੍ਰ ਸਂਸ੍ਕਾਰੋ ਵਾਜੀਕਰਾ ਬਸ੍ਤਯੋਭ੍ਯਵਹਾਰਸ਼੍ਚੇਤੋਹਰ੍ਸਣਾਨਿ ਚ| ਤਾਨਿ ਹਿ ਸ਼ੁਕ੍ਰੇ ਬਲਮਾਦਧਾਨਾਨਿ ਸ੍ਰੋਤਾਂਸ੍ਯਸ੍ਯਾਪ੍ਯਾਯਯਨ੍ਤੀਤਿ ਚ||੩੮||
यदा तु कार्त्स्न्येन नोपहन्त्यनुपघ्नन्नेव वा स्रोतोमुखं पिधत्ते तदा संस्कारवाह्यं भवति| तत्र संस्कारो वाजीकरा बस्तयोऽभ्यवहारश्चेतोहर्षणानि च| तानि हि शुक्रे बलमादधानानि स्रोतांस्यस्याप्याययन्तीति च||३८||
🔊 Audio coming soon
ਯਦਾ ਤ੍ਵਨਨ੍ਤਰੋਕ੍ਤਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਵਾਤੋ ਦੁਸ੍ਟਃ ਕਾਰ੍ਤ੍ਸ੍ਨ੍ਯੇਨ ਨੋਪਹਨ੍ਤਿ | ਕਿਞ੍ਚਿਦੁਪਹਨ੍ਤ੍ਯਨੁਪਘ੍ਨਨ੍ ਵਾ ਸ੍ਰੋਤੋਮੁਖਂ ਪਿਧਤ੍ਤ ਏਵ ਨ ਸ਼ੋਸਯਤਿ ਤਦਾ ਸਂਸ੍ਕਾਰਵਾਹ੍ਯੋ ਨਾਮ੍ਨਾ ਨਪੁਂਸਕੋ ਭਵਤਿ | ਸਂਸ੍ਕਾਰੇਣ ਵਾਜੀਕਰਣਾਦਿਨਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀਗਮਨਾਯ ਸਂਬਾਹ੍ਯਤ ਇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ || ੩੮ ||
Adhikarana AsekyAkhyanapuMsakotpattikAraNam (39) · Śloka 39
ਯਦਾਪਬੀਜੋਪਬਲਃ ਪੁਮਾਨੁਦ੍ਵੇਗਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਦ੍ਵੇਸਯੁਕ੍ਤੋਨ੍ਯਕਾਮੋ ਵਾ ਨਾਰ੍ਯ੍ਯਾ ਵ੍ਯਵਾਯਪ੍ਰਤਿਘਾਤਂ ਕਰੋਤਿ ਤਦ੍ਵਿਧਾ ਵਾ ਨਾਰੀ ਪੁਂਸਃ| ਤਦਾਸੇਕ੍ਯਂ ਨਾਮ ਭਵਤਿ| ਤਚ੍ਛੁਕ੍ਰਾਸ੍ਵਾਦਾਦ੍ ਧ੍ਵਜੋਚ੍ਛ੍ਰਾਯਂ ਲਭਤੇ||੩੯||
यदापबीजोऽपबलः पुमानुद्वेगः स्त्रीद्वेषयुक्तोऽन्यकामो वा नार्य्या व्यवायप्रतिघातं करोति तद्विधा वा नारी पुंसः| तदाऽऽसेक्यं नाम भवति| तच्छुक्रास्वादाद् ध्वजोच्छ्रायं लभते||३९||
🔊 Audio coming soon
ਯਦਾਲ੍ਪਬੀਜਤ੍ਵਾਦਿਯੁਕ੍ਤਃ ਪੁਮਾਂਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਵ੍ਯਵਾਯਪ੍ਰਤਿਘਾਤਂ ਰਤ੍ਯਵਸਾਨਵਿਨਾਸ਼ਂ ਕਰੋਤਿ ਤਦਾਸੇਕ੍ਯੋ ਨਾਮ ਨਪੁਂਸਕੋ ਭਵਤਿ | ਸ ਸ੍ਵਮਨ੍ਯਭਵਂ ਵਾ ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਮੁਖੇ ਆਸਿਚ੍ਯਾਸ੍ਵਾਦਨਾਦ੍ ਧ੍ਵਜਸ੍ਯ ਮੇਢ੍ਰਸ੍ਯੋਚ੍ਛ੍ਰਾਯਂ ਲਭਤੇ | ਯਦਿ ਵਾਲ੍ਪਬੀਜਤ੍ਵਾਦਿਯੁਕ੍ਤਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਪੁਂਸੋ ਵ੍ਯਵਾਯਪ੍ਰਤਿਘਾਤਂ ਕਰੋਤਿ ਤਦਾਪ੍ਯਾਸੇਕ੍ਯੋ ਭਵਤਿ || ੩੯ ||
Adhikarana vakradhvajAkhyanapuMsakotpattikAraNam (40) · Śloka 40
ਯਦਾ ਪੁਨਰੁਭਾਵਪਿ ਭਵਤਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਂਸੌ ਤਦ੍ਵਿਧੌ ਤਦਾ ਵਕ੍ਰਧ੍ਵਜੋ ਭਵਤਿ| ਤਸ੍ਯ ਨੈਵ ਧ੍ਵਜਃ ਸ੍ਤਭ੍ਯਤੇ||੪੦||
यदा पुनरुभावपि भवतः स्त्रीपुंसौ तद्विधौ तदा वक्रध्वजो भवति| तस्य नैव ध्वजः स्तभ्यते||४०||
🔊 Audio coming soon
ਯਦਾ ਤੂਭਾਵਪਿ ਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਂਸਾਵਲ੍ਪਬੀਜਤ੍ਵਾਦਿਯੁਕ੍ਤੌ ਭਵਤਃ ਪਰਸ੍ਪਰਞ੍ਚ ਵ੍ਯਵਾਯਪ੍ਰਤਿਘਾਤਂ ਕੁਰੁਤਸ੍ਤਦਾ ਵਕ੍ਰਧ੍ਵਜੋ ਨਾਮ ਨਪੁਂਸਕੋ ਭਵਤਿ | ਯੋ ਵਕ੍ਰੇਣੈਵ ਧ੍ਵਜੇਨ ਵਰ੍ਤਤੇ ਨ ਤ੍ਵਸ੍ਯ ਮੇਹਨਂ ਸ੍ਤਭ੍ਯਤੇ ਇਤਿ || ੪੦ ||
Adhikarana saugandhikAkhyanapuMsakotpattikAraNam (41) · Śloka 41
ਯਦਾ ਪੂਤਿਯੋਨ੍ਯਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਗਰ੍ਭੋ ਭਵਤਿ, ਤਦਾ ਸੌਗਨ੍ਧਿਕਾਖ੍ਯਂ ਸ ਯੋਨਿਧ੍ਵਜਗਨ੍ਧੇਨ ਬਲਂ ਲਭਤੇ||੪੧||
यदा पूतियोन्याः स्त्रिया गर्भो भवति, तदा सौगन्धिकाख्यं स योनिध्वजगन्धेन बलं लभते||४१||
🔊 Audio coming soon
ਯਦਾ ਪੂਤਿਯੋਨ੍ਯਭਿਧਾਨਯੋਨਿਵ੍ਯਾਪਤ੍ਸਂਯੁਕ੍ਤਾਯਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਗਰ੍ਭੋ ਭਵਤਿ, ਤਦਾ ਸ ਗਰ੍ਭਃ ਸੌਗਨ੍ਧਿਕਾਖ੍ਯੋ ਨਪੁਂਸਕੋ ਭਵਤਿ | ਸ ਸ੍ਵਲਬ੍ਧੇਨ ਧ੍ਵਜਗਨ੍ਧੇਨ ਯੋਨਿਗਨ੍ਧੇਨ ਵਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀਗਮਨੇ ਬਲਂ ਲਭਤੇ || ੪੧ ||
Adhikarana IrShyAratisaMj~jakanapuMsakotpattikAraNam (42) · Śloka 42
ਯਦਾ ਤ੍ਵੀਰ੍ਸ੍ਯਾਭਿਭੂਤੌ ਮਨ੍ਦਹਰ੍ਸੌ ਸਂਸਜ੍ਯੇਤੇ ਤਦੇਰ੍ਸ੍ਯਾ ਰਤਿਸਂਜ੍ਞਮ੍| ਤਸ੍ਯ ਪਰਂ ਮਿਥੁਨੀਭੂਤਂ ਦਸ੍ਟ੍ਵਾ ਮੈਥੁਨਪ੍ਰਵਤ੍ਤਿਰ੍ਭਵਤਿ||੪੨||
यदा त्वीर्ष्याभिभूतौ मन्दहर्षौ संसृज्येते तदेर्ष्या रतिसंज्ञम्| तस्य परं मिथुनीभूतं दृष्ट्वा मैथुनप्रवृत्तिर्भवति||४२||
🔊 Audio coming soon
ਯਦਾ ਪੁਨਰ੍ਦ੍ਵਾਵਪਿ ਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਂਸੌ ਪਰਸ੍ਪਰਮੀਰ੍ਸ੍ਯਯਾ ਬਲਵਤ੍ਯਾਭਿਭੂਤੌ ਸਂਸਜ੍ਯੇਤੇ ਤਦੇਰ੍ਸ੍ਯਾਰਤਿਰ੍ਨਾਮ੍ਨਾ ਨਪੁਂਸਕੋ ਭਵਤਿ | ਸ ਪਰਸ੍ਯ ਮੈਥੁਨਂ ਦਸ੍ਟ੍ਵਾ ਤਦੀਰ੍ਸ੍ਯਾ ਮੈਥੁਨੇ ਪ੍ਰਵਤ੍ਤਿਂ ਲਭਤੇ || ੪੨ ||
Adhikarana vAtaShaNDakAkhyanapuMsakotpattikAraNam (43) · Śloka 43
ਯਦਾ ਪੁਰੁਸਸ੍ਯ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਵਾਯ੍ਵਾਗ੍ਨਿਦੋਸਾਦ੍ ਵਸਣਨਾਸ਼ਸ੍ਤਦਾ ਵਾਤਸਣ੍ਡਕਾਖ੍ਯਂ ਭਵਤਿ| ਏਤਾਃ ਕਰ੍ਮਵੈਚਿਤ੍ਰ੍ਯਾਦਸ੍ਟੌ ਸਣ੍ਡਯੋਨਯੋਸਙ੍ਕੀਰ੍ਣਾਃ ਕਥਿਤਾਃ||੪੩||
यदा पुरुषस्य गर्भस्य वाय्वाग्निदोषाद् वृषणनाशस्तदा वातषण्डकाख्यं भवति| एताः कर्मवैचित्र्यादष्टौ षण्डयोनयोऽसङ्कीर्णाः कथिताः||४३||
🔊 Audio coming soon
ਯਦਾ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਸਮ੍ਭਵਕਾਲੇ ਵਾਯੁਨਾ ਊਸ੍ਮਣਾ ਚ ਵਸਣਨਾਸ਼ਃ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਤਦਾ ਵਾਤਸਣ੍ਡਕਾਖ੍ਯਂ ਨਪੁਂਸਕਂ ਭਵਤਿ | ਵਾਤੇਨ ਸਣ੍ਡਕੋ ਵਾਤਸਣ੍ਡਕਃ | ਏਤਾ ਅਸ੍ਟੌ ਸਣ੍ਡਾਨਾਂ ਯੋਨਯੋਸਙ੍ਕੀਰ੍ਣਾਃ ਪਥਗ੍ਭੂਤਾਃ ਸਣ੍ਡਭੂਤਾ ਇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ | ਆਸਾਂ ਚ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਣਾਂ ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਕਤਾ ਤਾਂ ਵੈਚਿਤ੍ਰ੍ਯਾਤ੍ ਸਮ੍ਭਵ ਇਤਿ || ੪੩ ||
Adhikarana strIbIjadoShAMshAdi strIgarbhAvayave vikRuti~jjanayet (44) · Śloka 44
ਯਦਾ ਤੁ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾਃ ਸ਼ੋਣਿਤਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯੌ ਦੋਸਾਃ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਪ੍ਰਦੂਸਯਨ੍ਤਿ ਤਦਾ ਯੋ ਗਰ੍ਭੋ ਭਵਤਿ, ਤਸ੍ਯ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਯਸ੍ਯ ਯਸ੍ਯ ਮਾਤਜਸ੍ਯਾਵਯਵਸ੍ਯ ਬੀਜੇ ਬੀਜਾਂਸ਼ੇ ਵਾ ਦੋਸਃ ਪ੍ਰਕੋਪਮਾਪਦ੍ਯਤੇ ਤਂ ਤਮਵਯਵਂ ਵਿਕਤਿਰਾਵਿਸ਼ਤਿ||੪੪||
यदा तु स्त्रियाः शोणितगर्भाशयौ दोषाः किञ्चित् प्रदूषयन्ति तदा यो गर्भो भवति, तस्य गर्भस्य यस्य यस्य मातृजस्यावयवस्य बीजे बीजांशे वा दोषः प्रकोपमापद्यते तं तमवयवं विकृतिराविशति||४४||
🔊 Audio coming soon
ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਰੁਸਗਰ੍ਭਾਵਸ੍ਥਾਯਾਂ ਬੀਜਦੋਸਾਦ੍ਯੇ ਵਿਸ਼ੇਸਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਤੇ ਯਦਾ ਤ੍ਵਿਤ੍ਯਾਦਿਨੋਚ੍ਯਨ੍ਤੇ | ਯਦਾ ਤੁ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਮਾਤੁਃ ਸ਼ੋਣਿਤਂ ਬੀਜੋਪਯੋਗਿ ਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯਂ ਵਾ ਦੋਸਾ ਵਾਤਾਦਯਃ ਸ੍ਵਕਾਰਣੈਰ੍ਦੁਸ੍ਟਾ ਦੂਸਯਨ੍ਤਿ ਤਦਾ ਤੇ ਸਾਕਲ੍ਯੇਨ ਵਾ ਦੂਸਯਨ੍ਤਿ ਅਂਸ਼ੇਨ ਵਾ | ਯਦਾ ਤੁ ਸਾਕਲ੍ਯੇਨ ਦੂਸਯਨ੍ਤਿ ਤਦਾ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਸਮ੍ਭਵ ਏਵ ਨ ਭਵਤਿ | ਯਦਾ ਪੁਨਃ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਦੂਸਯਨ੍ਤਿ ਤਦਾ ਸ਼ੋਣਿਤਕਾਰਣਸ੍ਯ ਸ੍ਤ੍ਰੀਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ਿਸ੍ਟੇਸ੍ਵਵਯਵੇਸੁ ਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯਾਦਿਸੁ ਯੇ ਕਾਰਣਬੀਜਭੂਤਾ ਬੀਜਾਂਸ਼ਾਸ੍ਤੇਸਾਮਂਸ਼ਾਨਾਂ ਕਦਾਚਿਤ੍ ਸਾਕਲ੍ਯੇਨ ਦੂਸਣਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਭਾਗੇਨ ਵਾ | ਤੇਨੋਭਯਰੂਪੇਣ ਬੀਜਾਂਸ਼ਦੂਸਣੇਨ ਸ੍ਤ੍ਰੀਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਵਿਕਤਿਰੁਤ੍ਪਦ੍ਯਤੇ | ਏਵਮੁਕ੍ਤਮਨੇਨ | ਯਥਾ ਸ਼ੋਣਿਤਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯਯੋਰ੍ਦੁਸ੍ਟਯੋਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਯੋ ਮਾਤਜੋਵਯਵਃ ਸ਼ੋਣਿਤਕਾਰਣੋ ਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯਰਕ੍ਤਾਦਿਸ੍ਤਸ੍ਯਾਵਯਵਸ੍ਯ ਯੋ ਬੀਜਾਂਸ਼ੋ ਮਾਤਸ਼ੋਣਿਤਭਾਗਸ੍ਤਸ੍ਯ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਸ਼ੇ ਵਾ ਦੋਸੋ ਵਾਤਾਦਿਃ ਪ੍ਰਕੋਪਮਾਪਦ੍ਯਤੇ ਤਂ ਤਂ ਸ਼ੋਣਿਤਕਾਰਣਮਵਯਵਂ ਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯਾਦ੍ਯਂ ਦੂਸਣਾਨੁਰੂਪੇਣ ਵਿਕਤਿਰ੍ਭਵਿਸ੍ਯਦ੍ਗਰ੍ਭਗ੍ਰਹਣ ਆਵਿਸ਼ਤਿ | ਏਤਦੇਵ ਯਦਾ ਹੀਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਵਿਭਾਗੇਨ ਦਰ੍ਸ਼ਯਤਿ || ੪੪ ||
Adhikarana strIgarbhe vandhyotpattiH (45) · Śloka 45
ਯਦਾ ਹ੍ਯਸ੍ਯਾਃ ਸ਼ੋਣਿਤਾਖ੍ਯੇ ਬੀਜੇ ਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯਸ੍ਥੇ ਨਿਰ੍ਵਰ੍ਤਕਂ ਬੀਜਂ ਪ੍ਰਦੁਸ੍ਯਤਿ ਤਦਾ ਵਨ੍ਧ੍ਯਾਂ ਜਨਯਤਿ||੪੫||
यदा ह्यस्याः शोणिताख्ये बीजे गर्भाशयस्थे निर्वर्तकं बीजं प्रदुष्यति तदा वन्ध्यां जनयति||४५||
🔊 Audio coming soon
ਸ੍ਤ੍ਰੀਗਰ੍ਭੇ ਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯੇ ਨਿਰ੍ਵਰ੍ਤਕੇ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾਃ ਸ਼ੋਣਿਤਾਖ੍ਯੇ ਬੀਜਭਾਗੇ ਸਾਕਲ੍ਯੇਨ ਦੁਸ੍ਟੇ ਵਨ੍ਧ੍ਯਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਜਾਯਤੇ || ੪੫ ||
Adhikarana garbhAshayasthastrIbIje ki~jcitpraduShTe pUtiprajotpattiH (46) · Śloka 46
ਯਦਾ ਤਸ੍ਯਾਵਯਵਸ੍ਤਦਾ ਪੂਤਿਪ੍ਰਜਾਮ੍| ਤਸ੍ਯਾ ਜਾਤਂ ਜਾਤਂ ਮ੍ਰਿਯਤੇ||੪੬||
यदा तस्यावयवस्तदा पूतिप्रजाम्| तस्या जातं जातं म्रियते||४६||
🔊 Audio coming soon
ਯਦਾ ਤ੍ਵਸਾਕਲ੍ਯੇਨ ਤਦਾ ਪੂਤਿਪ੍ਰਜਾ ਜਾਯਤੇ | ਤਸ੍ਯਾ ਜਾਤਂ ਜਾਤਂ ਮ੍ਰਿਯਤੇ | ਲਿਙ੍ਗਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਨਪੁਂਸਕਮ੍ | ਪੂਤਿਃ ਕ੍ਲਿਨ੍ਨਾ ਕ੍ਸੀਣਾਪ੍ਰਜਾ ਯਸ੍ਯਾਃ ਸਾ ਤਥੋਕ੍ਤਾ || ੪੬ ||
Adhikarana strIvyApadutpattikAraNam (47) · Śloka 47
ਯਦਾ ਪੁਨਃ ਸੋਵਯਵਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਕਰਾਣਾਂ ਚ ਸ਼ਰੀਰਸਂਸ਼੍ਰਯਾਣਾਮਧੋਗੁਰੁਤ੍ਵਾਦੀਨਾਂ ਨਿਰ੍ਵਰ੍ਤਕਾ ਯੇ ਬੀਜਾਂਸ਼ਾਸ੍ਤੇਸਾਮੇਕਦੇਸ਼ਃ| ਤਦਾ ਸ੍ਤ੍ਰ੍ਯਾਕਤਿਪ੍ਰਾਯਾਮਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂ ਵਾਰ੍ਤਾਂ ਨਾਮ ਜਨਯਤਿ| ਤਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਵ੍ਯਾਪਦਮਾਚਕ੍ਸਤੇ||੪੭||
यदा पुनः सोऽवयवः स्त्रीकराणां च शरीरसंश्रयाणामधोगुरुत्वादीनां निर्वर्तका ये बीजांशास्तेषामेकदेशः| तदा स्त्र्याकृतिप्रायामस्त्रियं वार्तां नाम जनयति| तां स्त्रीव्यापदमाचक्षते||४७||
🔊 Audio coming soon
ਯਦਾ ਪੁਨਃ ਸੋਵਯਵ ਅਨਨ੍ਤਰੋਕ੍ਤਬੀਜਭਾਗਾਵਯਵਃ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਾਨਾਂ ਚਾਧੋਗੁਰੁਤ੍ਵਾਦੀਨਾਂ ਭਾਵਾਨਾਂ ਯੇ ਨਿਰ੍ਵਰ੍ਤਕਾਭਾਵਾਸ੍ਤੇਸਾਂ ਯ ਏਕਦੇਸ਼ਸ੍ਤਦੁਸ੍ਟ੍ਯਾ ਮਾਤਾ ਵਾਰ੍ਤਾ ਨਾਮ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂ ਜਨਯਤਿ | ਯਾ ਸ੍ਤ੍ਰ੍ਯਾਕਤਿਬਾਹੁਲ੍ਯਾਤ੍ ਸ੍ਤ੍ਰੀ, ਸ੍ਤ੍ਰੀਕਾਰ੍ਯ੍ਯਾਕਰਣਾਚ੍ਚਾਸ੍ਤ੍ਰੀ | ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸ੍ਤ੍ਰੀਵ੍ਯਾਪਦਿਤਿ ਨਾਮ || ੪੭ ||
Adhikarana shukrAkhyabIjadoShAMshena puruShavandhyAdInAM sambhavaH (48) · Śloka 48
ਏਵਮੇਵ ਪੁਂਸੋ ਯਦਾ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਖ੍ਯੇ ਬੀਜੇ ਬੀਜਂ ਪ੍ਰਦੁਸ੍ਯਤੀਤ੍ਯਾਦਿ ਯੋਜਯੇਦ੍ਵਨ੍ਧ੍ਯਂ ਪੂਤਿਪ੍ਰਜਂ ਤਥਾ ਪੁਰੁਸਾਕਤਿਪ੍ਰਾਯਮਪੁਰੁਸਂ ਤਣਮੁਖਿਨਂ ਨਾਮ ਜਨਯਤੀਤ੍ਯੇਨ ਮਾਤਜਾਨਾਂ ਪਿਤਜਾਨਾਂ ਚਾਵਯਵਾਨਾਂ ਵਿਕਤਿਰ੍ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਾ||੪੮||
एवमेव पुंसो यदा शुक्राख्ये बीजे बीजं प्रदुष्यतीत्यादि योजयेद्वन्ध्यं पूतिप्रजं तथा पुरुषाकृतिप्रायमपुरुषं तृणमुखिनं नाम जनयतीत्येन मातृजानां पितृजानां चावयवानां विकृतिर्व्याख्याता||४८||
🔊 Audio coming soon
ਏਵਮੇਵ ਯਥਾ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾਃ ਸ਼ੋਣਿਤਾਖ੍ਯੇ ਬੀਜੇ ਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯਸ੍ਯ ਨਿਰ੍ਵਰ੍ਤਕਂ ਬੀਜਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਤਥੈਵ ਚ ਪੁਂਸਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਸ਼ਯਨਿਰ੍ਵਰ੍ਤਕਂ ਪ੍ਰਦੁਸ੍ਯਤੀਤ੍ਯਾਦਿ ਯੋਜ੍ਯਮ੍ | ਤੇਨ ਵਨ੍ਧ੍ਯਾਵਦ੍ਵਨ੍ਧ੍ਯੋ ਯੋ ਗਰ੍ਭਸ੍ਤਂ ਜਨਯਤਿ | ਪੂਤਿਪ੍ਰਜਾਵਤ੍ ਪੂਤਿਪ੍ਰਜੋ ਯਸ੍ਮਾਜ੍ਜਾਤਂਜਾਤਂ ਪ੍ਰਿਯਤੇ | ਵਾਰ੍ਤਾਵਤ੍ਤਣਮੁਖੀ | ਯਃ ਪੁਰੁਸਾਕਤਿਪ੍ਰਾਯਤ੍ਵਾਤ੍ ਪੁਰੁਸਕਾਰ੍ਯਾਕਰਣਾਚ੍ਚਾਪੁਰੁਸ ਇਤਿ | ਏਤੇਨ ਮਾਤਪਿਤਜਾਵਯਵਦੋਸਾ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਾਃ || ੪੮ ||
Adhikarana sasattvAdInAM duShTyA garbhasya vikArasambhavAdiphalam (49) · Śloka 49
ਅਨੇਨ ਸਾਤ੍ਮ੍ਯਜਾਨਾਂ ਰਸਜਾਨਾਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਜਾਨਾਂ ਚਾਵਯਵਾਨਾਂ ਵਿਕਤਿਰ੍ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਾ ਭਵਤਿ| ਯਸ੍ਯ-ਯਸ੍ਯਾਙ੍ਗਾਵਯਵਸ੍ਯ ਬੀਜੇ ਬੀਜਾਂਸ਼ੇ ਵਾ ਉਪਤਪ੍ਤਿਰ੍ਭਵਤਿ ਤਸ੍ਯ-ਤਸ੍ਯਾਙ੍ਗਾਵਯਵਸ੍ਯ ਵਿਕਤਿਰੁਪਜਾਯਤੇ| ਨੋਪਜਾਯਤੇਨੁਤਾਪਾਤ੍||੪੯||
अनेन सात्म्यजानां रसजानां सत्त्वजानां चावयवानां विकृतिर्व्याख्याता भवति| यस्य-यस्याङ्गावयवस्य बीजे बीजांशे वा उपतप्तिर्भवति तस्य-तस्याङ्गावयवस्य विकृतिरुपजायते| नोपजायतेऽनुतापात्||४९||
🔊 Audio coming soon
ਅਨੇਨ ਸਾਤ੍ਮ੍ਯਰਸਸਤ੍ਤ੍ਵਜਾਨਾਮਵਯਵਾਨਾਂ ਦੋਸਵਿਕਤਿਰ੍ਵ੍ਯਖ੍ਯਾਤਾ ਭਵਤਿ | ਕਾਰਣਸਾਮਾਨ੍ਯਾਤ੍ ਸਾਤ੍ਮ੍ਯਜਾਨਾਮਾਯੁਰਾਰੋਗ੍ਯਾਦੀਨਾਮਙ੍ਗਵਿਭਾਗੇ ਵਕ੍ਸ੍ਯਮਾਣਾਨਾਂ ਰਸਜਾਨਾਞ੍ਚ ਕਤ੍ਸ੍ਨਦੇਹਸਮ੍ਭਵਾਦੀਨਾਮ੍ | ਸਤ੍ਤ੍ਵਜਾਨਾਂ ਸ਼ੌਚਾਦੀਨਾਮਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਾਮੁਪਚਰ੍ਯ੍ਯਤੇ | ਤੇਨੈਤਦੁਕ੍ਤਮ੍ ਭਵਤਿ-- ਰਸਸ੍ਯ ਨਾਨਾਵਿਧਯਾ ਦੁਸ੍ਟ੍ਯਾ ਤਤ੍ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਾਣਾਮਪਿ ਗਰ੍ਭੇ ਤਦਨੁਗੁਣੈਵ ਵਿਕਤਿਰ੍ਭਵਤਿ | ਏਵਂ ਸਾਤ੍ਮ੍ਯਾਸਾਤ੍ਮ੍ਯਯੋਰਪਿ ਵਾਚ੍ਯਮ੍ | ਅਪਿ ਚ ਬੀਜਭਾਗੋਪਤਾਪਾਦ੍ ਗਰ੍ਭਾਵਯਵਾਨਾਂ ਵਿਕਤਿਰ੍ਭਵਤਿ | ਏਤਦਾਹ- ਯਸ੍ਯ ਯਸ੍ਯੇਤ੍ਯਾਦਿ | ਸੁਬੋਧਮ੍ || ੪੯ ||
Adhikarana garbhiNyA satataM vAtalAnAM sevayA jAyamAnAH doShAH (50) · Śloka 50
ਯਦਾ ਚ ਲਬ੍ਧਗਰ੍ਭਾਨ੍ਵਕ੍ਸਮੇਵ ਵਾਤਲਾਨ੍ਯਾਸੇਵਤੇ ਤਦਾਸ੍ਯਾ ਵਾਯੁਃ ਪ੍ਰਕੁਪਿਤਃ ਸ਼ਰੀਰਮਨੁਸਰ੍ਪਨ੍ ਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯੇਵਤਿਸ੍ਠਮਾਨੋ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਜਡ-ਬਧਿਰ-ਮੂਕ-ਮਿਨ੍ਮਿਣ-ਗਦ੍ਗਦ੍-ਖਞ੍ਜ-ਕੁਬ੍ਜ-ਵਾਮਨ-ਹੀਨਾਙ੍ਗਾਧਿਕਾਙ੍ਗਤ੍ਵਾਨ੍ਯਨ੍ਯਂ ਵਾ ਵਾਤਵਿਕਾਰਂ ਕਰੋਤਿ||੫੦||
यदा च लब्धगर्भाऽन्वक्षमेव वातलान्यासेवते तदाऽस्या वायुः प्रकुपितः शरीरमनुसर्पन् गर्भाशयेऽवतिष्ठमानो गर्भस्य जड-बधिर-मूक-मिन्मिण-गद्गद्-खञ्ज-कुब्ज-वामन-हीनाङ्गाधिकाङ्गत्वान्यन्यं वा वातविकारं करोति||५०||
🔊 Audio coming soon
ਲਬ੍ਧਗਰ੍ਭਾ ਵਾਨ੍ਵਕ੍ਸਂ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਯਦਾ ਵਾਤਲਾਨ੍ਯਾਸੇਵਤੇ ਤਦਾਸ੍ਯਾ ਵਾਯੁਃ ਪ੍ਰਕੁਪਿਤਃ ਸ਼ਰੀਰੋਪਸਰ੍ਪਣੇਨ ਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯਾਨੁਪ੍ਰਪ੍ਤੋ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਜਡਬਧਿਰਤ੍ਵਾਦੀਨਨ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਯਥਾ ਹੇਤੁਵਾਤਵਿਕਾਰਾਨ੍ ਕਰੋਤ੍ਯੇਵਂ ਪਿਤ੍ਤਲਾਨ੍ਯਾਸੇਵਮਾਨਾਯਾ ਪਿਤ੍ਤਂ ਖਲਤ੍ਯਾਦੀਨਿ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾ ਕੁਸ੍ਠਾਦੀਨਿ | ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਗਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਮਿਸ਼੍ਰਾਨਨਨ੍ਤਰੋਕ੍ਤਾਨ੍ ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਕਫਜਾਨ੍ | ਜਡਃ ਸ੍ਤੋਕਸ਼੍ਰੁਤਿਃ ਬਧਿਰੋਸ਼੍ਰੁਤਿਃ | ਮੂਕੋ ਵਾਗ੍ਰਹਿਤਃ | ਮਿਨ੍ਮਿਣੋਨੁਨਾਸਿਕਭਾਸੀ | ਗਦ੍ਗਦੋ ਘਰ੍ਘਰਸ੍ਵਰਃ | ਖਞ੍ਜਃ ਏਕਪਾਤ੍ | ਤਥਾ ਹੀਨਾਙ੍ਗੋਧਿਕਾਙ੍ਗੋ ਵਾ || ੫੦ ||
Adhikarana garbhiNyA satataM pittalAnAM sevayA jAyamAnAH doShAH (51) · Śloka 51
ਤਥਾ ਵਾਯੁਵਤ੍ ਪਿਤ੍ਤਮਪਿ ਖਲਿਤ-ਪਲਿਤ-ਸ਼੍ਮਸ਼੍ਰੁ-ਹੀਨਤਾ-ਤ੍ਵਙ੍-ਨਖ-ਕੇਸ਼-ਪੈਙ੍ਗਲ੍ਯਾਦੀਨਿ||੫੧||
तथा वायुवत् पित्तमपि खलित-पलित-श्मश्रु-हीनता-त्वङ्-नख-केश-पैङ्गल्यादीनि||५१||
🔊 Audio coming soon
ਖਲਿਤਨਿਰ੍ਲੋਮਸ਼ਿਰਸ੍ਤ੍ਵਮ੍ | ਪਲਿਤਂ ਸ਼੍ਵੇਤਲੋਮਤ੍ਵਮ੍ | ਸ਼੍ਮਸ਼੍ਰੁਹੀਨਤਾ ਨਿਃਸ਼੍ਮਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਮ੍ | ਤ੍ਵਗਾਦੀਨਾਂ ਪੈਙ੍ਗਲ੍ਯੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ | ਆਦਿਗ੍ਰਹਣੇਨ ਪਿਤ੍ਤਵਿਕਾਰਾਣਾਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ || ੫੧ ||
Adhikarana garbhiNyAH sarvadA shleShmalAnAM sevayA jAyamAnA doShAH (52) · Śloka 52
ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾ ਤੁ ਕੁਸ੍ਠਕਿਲਾਸਸਦਨ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਦੀਨਿ| ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਗੋ ਮਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ ਵਿਕਾਰਾਨ੍||੫੨||
श्लेष्मा तु कुष्ठकिलाससदन्तत्त्वादीनि| त्रिवर्गो मिश्रान् विकारान्||५२||
🔊 Audio coming soon
ਸਦਨ੍ਤਤ੍ਵਂ ਗਰ੍ਭ ਏਵ ਦਨ੍ਤਜਨ੍ਮ | ਆਦਿਗ੍ਰਹਣੇਨ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਵਿਕਾਰਾਣਾਂ ਗ੍ਰਹਣਮ੍ || ੫੨ ||
Adhikarana jAtyandhAdInAM samuptattau kAraNam (53) · Śloka 53
ਅਪਿ ਚ-- ਦਸ੍ਟਿਭਾਗਮਪ੍ਰਤਿਪਨ੍ਨਂ ਤੇਜੋ ਜਾਤ੍ਯਨ੍ਧਤ੍ਵਮ੍| ਤਦੇਵ ਵਾਤਾਨੁਗਤਂ ਵਿਕਤਰੂਕ੍ਸਾਰੁਣਾਕ੍ਸਮ੍| ਪਿਤ੍ਤਾਨੁਗਤਂ ਪਿਙ੍ਗਾਕ੍ਸਮ੍| ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਨੁਗਤਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਕ੍ਸਮ੍| ਰਕ੍ਤਾਨੁਗਤਂ ਰਕ੍ਤਾਕ੍ਸਮ੍ ਇਤਿ||੫੩||
अपि च-- दृष्टिभागमप्रतिपन्नं तेजो जात्यन्धत्वम्| तदेव वातानुगतं विकृतरूक्षारुणाक्षम्| पित्तानुगतं पिङ्गाक्षम्| श्लेष्मानुगतं शुक्लाक्षम्| रक्तानुगतं रक्ताक्षम् इति||५३||
🔊 Audio coming soon
ਅਪਿ ਚੇਤਿ ਵਿਕਤਿਪ੍ਰਸਙ੍ਗਸਮੁਚ੍ਚਯੇ | ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਦਸ੍ਟਿਭਾਗਂ ਯਦਿ ਤੇਜੋ ਨ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਤੇ ਦਸ੍ਟਾਦਸ੍ਟਾਤ੍ ਕਾਰਣਾਤ੍ਤਦਾ ਜਾਤ੍ਯਨ੍ਧੋ ਜਾਤਯੇ | ਤਦੇਵ ਤੇਜੋ ਵਾਤਾਨੁਗਤਂ ਦਸ੍ਟਿਭਾਗਂ ਪ੍ਰਤਿਪਨ੍ਨਂ ਵਿਕਤਰੂਕ੍ਸਾਰੁਣਾਕ੍ਸਂ ਜਨਯਤਿ | ਪਿਤ੍ਤਾਦੌ ਤੇਜੋਨੁਵਰ੍ਤਤੇ | ਅਨ੍ਯਤ੍ ਸੁਬੋਧਮ੍ || ੫੩ ||
Adhikarana garbhiNyAH garbhopaghAtakarebhyo rakShaNIyatvam (54) · Śloka 54
ਗਰ੍ਭਸਮਾਨਯੋਗਕ੍ਸੇਮਾ ਹਿ ਗਰ੍ਭਿਣੀ ਭਵਤਿ| ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਸ਼ੇਸਤਸ੍ਤਾਂ ਪ੍ਰਿਯਹਿਤਾਭ੍ਯਾਂ ਗਰ੍ਭੋਪਘਾਤਕਰੇਭ੍ਯੋ ਰਕ੍ਸੇਤ੍||੫੪||
गर्भसमानयोगक्षेमा हि गर्भिणी भवति| तस्माद्विशेषतस्तां प्रियहिताभ्यां गर्भोपघातकरेभ्यो रक्षेत्||५४||
🔊 Audio coming soon
ਪ੍ਰਸ੍ਤੁਤਸ੍ਯ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਵਿਕਤਿਰ੍ਯਥਾ ਨ ਭਵਤਿ ਤਥੋਚ੍ਯਤੇ | ਗਰ੍ਭਸਮਾਨਯੋਗਕ੍ਸੇਮਾ ਹਿ ਯਤੋ ਗਰ੍ਭਿਣੀ ਭਵਤਿ ਤਤਸ੍ਤਾਂ ਪ੍ਰਿਯਹਿਤੈਃ ਕਰਣਭੂਤੈਰ੍ਵਕ੍ਸ੍ਯਮਾਣੇਭ੍ਯੋ ਗਰ੍ਭਵਿਘਾਤਕਰੇਭ੍ਯੋ ਭਾਵੇਭ੍ਯੋ ਰਕ੍ਸੇਤ੍ || ੫੪ ||
Adhikarana garbhiNyA balakShayakAraNAni (55) · Śloka 55
ਯਥਾ-ਯਥਾ ਚ ਗਰ੍ਭੋ ਵਦ੍ਧਿਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਤਥਾ-ਤਥਾ ਭਾਰਾਹਾਰਾਨਾਦਾਨਾਦਾਹਾਰਰਸਾਪਹਾਰਾਚ੍ਚ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਬਲਕ੍ਸਯਃ||੫੫||
यथा-यथा च गर्भो वृद्धिमाप्नोति तथा-तथा भाराहारानादानादाहाररसापहाराच्च स्त्रिया बलक्षयः||५५||
🔊 Audio coming soon
ਯਥਾਕ੍ਰਮਂ ਚ ਗਰ੍ਭਿਣ੍ਯਾ ਗਰ੍ਭਭਾਰੇਣਾਹਾਰਾਨਾਦਾਨਾਤ੍ ਗਰ੍ਭੇਣ ਚਾਹਾਰਰਸਾਪਹਾਰਾਦ੍ ਬਲਕ੍ਸਯੋ ਭਵਤ੍ਯਯੋ ਬਲਂ ਪਾਲਯੇਦਿਤਿ ਤਾਤ੍ਪਰ੍ਯ੍ਯਾਰ੍ਥਃ | ਅਨ੍ਯਤ੍ ਸੁਬੋਧਮ੍ || ੫੫ ||
Adhikarana garbhopaghAtakarA bhAvAH (56) · Śloka 56
ਤਤ੍ਰੇਮੇ ਗਰ੍ਭੋਪਘਾਤਕਰਾਃ| ਤਦ੍ਯਥਾ-- ਵ੍ਯਵਾਯਵ੍ਯਾਯਾਮਕਰ੍ਸ਼ਨਾਭਿਘਾਤਾਤਿਮਾਤ੍ਰਸਂਕ੍ਸੋਭਿਯਾਨਯਾਨਰਾਤ੍ਰਿਜਾਗਰਣਦਿਵਾਸ੍ਵਪ੍ਨਵੇਗਵਿਧਾਰਣਾਜੀਰ੍ਣਾਤਪਾਗ੍ਨਿਕ੍ਰੋਧਸ਼ੋਕਭਯੋਤ੍ਰਾਸੋਪ੍ਰਵਾਸੋਤ੍ਕਟਕਵਿਸਮਕਠਿਨਾਸਨਸ਼੍ਵਭ੍ਰਕੂਪਪਾਤਾਪ੍ਰਿਯਾਵਲੋਕਨਸ਼੍ਰਵਣਾਦਯਃ| ਸਮਾਸਤਃ ਸਰ੍ਵਮਤਿਗੁਰੂਸ੍ਣਤੀਕ੍ਸ੍ਣਰੂਕ੍ਸਮਨ੍ਨਪਾਨਂ ਦਾਰੁਣਾਸ਼੍ਚ ਚੇਸ੍ਟਾਃ||੫੬||
तत्रेमे गर्भोपघातकराः| तद्यथा-- व्यवायव्यायामकर्शनाभिघातातिमात्रसंक्षोभियानयानरात्रिजागरणदिवास्वप्नवेगविधारणाजीर्णातपाग्निक्रोधशोकभयोत्रासोप्रवासोत्कटकविषमकठिनासनश्वभ्रकूपपाताप्रियावलोकनश्रवणादयः| समासतः सर्वमतिगुरूष्णतीक्ष्णरूक्षमन्नपानं दारुणाश्च चेष्टाः||५६||
🔊 Audio coming soon
ਯਾਨਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਵਾਹਨਾਭਿਧੇਯੇਨ ਸਹ ਸਂਕ੍ਸੋਭਿਸ਼ਬ੍ਦਸ੍ਯ ਸਮਾਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਸਹ ਕ੍ਰਿਯਾਵਚਨਸ੍ਯ ਯਾਨਸ਼ਬ੍ਦਸ੍ਯ ਸਮਾਸਃ | ਆਸਨਸ਼ਬ੍ਦ ਉਤ੍ਕਟਕਾਦਿਭਿਃ ਪ੍ਰਪਾਤਸ਼ਬ੍ਦਃ ਸ਼੍ਵਭ੍ਰਕੂਪਾਭ੍ਯਾਮ੍ | ਅਪ੍ਰਿਯਸ਼ਬ੍ਦੋਵਲੋਕਨਸ਼੍ਰਵਣਾਭ੍ਯਾਮ੍ | ਆਦਿਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਸਰ੍ਵੇਸਾਂ ਮਿਥ੍ਯਾਯੋਗਾਦੀਨਾਂ ਗ੍ਰਹਣਮ੍ | ਸਮਾਸਤਃ ਸਂਕ੍ਸੇਪੇਣੋਚ੍ਯਤੇ | ਅਤਿਗੁਰੁਤੀਕ੍ਸ੍ਣਤ੍ਵਾਦਿਯੁਕ੍ਤਮਨ੍ਨਪਾਨਂ ਦਾਰੁਣਾਸ਼੍ਚ ਦੁਃਖਾਸ਼੍ਚੇਸ੍ਟਾ ਗਰ੍ਭੋਪਘਾਤਕਰਾਃ || ੫੬ ||
Adhikarana garbhiNIniyamAH tadvighAte~atyAhita~jca (57) · Śloka 57
ਤਥਾ-- ਦੇਵਤਾਰਕ੍ਸੋਨੁਪਚਯਪਰਿਰਕ੍ਸਣਾਰ੍ਥਂ ਨ ਰਕ੍ਤਾਨਿ ਵਾਸਾਂਸਿ ਧਾਰਯੇਨ੍ਨ ਯਾਨਮਧਿਰੋਹੇਨ੍ਨ ਮਦ੍ਯਮਾਸਮਸ਼੍ਨੀਯਾਤ੍| ਯਚ੍ਚਾਨ੍ਯਦਪਿ ਵਦ੍ਧਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਬ੍ਰੂਯੁਃ| ਪ੍ਰਤਤੋਤ੍ਤਾਨਸ਼ਯਿਨ੍ਯਾਃ ਪੁਨਰ੍ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਨਾਭ੍ਯਾਸ਼੍ਰਯਾ ਨਾਡੀ ਕਣ੍ਠਮਨੁਵੇਸ੍ਟ੍ਯ ਵ੍ਯਾਪਤ੍ਤਿਂ ਕਰੋਤਿ| ਵਿਵਤਸ਼ਯਾ ਨਕ੍ਤਚਾਰਿਣੀ ਚੋਨ੍ਮਤ੍ਤਂ ਜਨਯਤਿ| ਕਲਹਸ਼ੀਲਾਪਸ੍ਮਰਿਣਮ੍| ਵ੍ਯਵਾਯਸ਼ੀਲਾਦੁਰ੍ਵਪੁਸਮਹ੍ਨੀਕਂ ਸ੍ਤ੍ਰੈਣਂ ਵਾ| ਸ਼ੋਕਨਿਤ੍ਯਾ ਭੀਰੁਮਪਚਿਤਮਲ੍ਪਾਯੁਸਂ ਵਾ| ਅਭਿਧ੍ਯਯਿਨੀ ਪਰੋਪਤਾਪਿਨਮੀਰ੍ਸ੍ਯਾਲੁਂ ਸ੍ਤ੍ਰੈਣਂ ਵਾ| ਸ੍ਤੇਨਾ ਤ੍ਵਾਯਾਸਬਹੁਲਮਭਿਦ੍ਰੋਹਿਣਮਕਰ੍ਮਸ਼ੀਲਂ ਵਾ| ਅਮਰ੍ਸਣਾ ਚਣ੍ਡਮੌਪਧਿਕਂ ਵਾ| ਸ੍ਵਪ੍ਨਸ਼ੀਲਾ ਨਿਦ੍ਰਾਲੁਮਬੁਧਮਲ੍ਪਾਗ੍ਨਿਂ ਵਾ| ਮਦ੍ਯਨਿਤ੍ਯਾ ਤਸ੍ਣਾਲੁਮਲ੍ਪਸ੍ਮਤਿਮਨਵਸ੍ਥਿਤਂ ਵਾ| ਗੋਧਾਮਾਂਸਨਿਤ੍ਯਾਸ਼੍ਮਰਿਣਂ ਸ਼ਨੈਰ੍ਮੇਹਿਨਂ ਵਾ| ਵਰਾਹਮਾਂਸਨਿਤ੍ਯਾ ਰਕ੍ਤਾਕ੍ਸਂ ਕ੍ਰਥਨਮਤਿਪਰੁਸਰੋਮਾਣਂ ਵਾ| ਮਤ੍ਸ੍ਯਮਾਂਸਨਿਤ੍ਯਾ ਚਿਰਨਿਮੇਸਂ ਸ੍ਤਬ੍ਧਾਕ੍ਸਂ ਵਾ| ਮਧੁਰਨਿਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਮੇਹਿਣਂ ਮੂਕਮਤਿਸ੍ਥੂਲਂ ਵਾ| ਅਮ੍ਲਨਿਤ੍ਯਾ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਿਨਂ ਤ੍ਵਗਕ੍ਸਿਰੋਗਿਣਂ ਵਾ| ਲਵਣਨਿਤ੍ਯਾ ਸ਼ੀਘ੍ਰਵਲੀਪਲਿਤਂ ਖਲਿਤਕਂ ਵਾ| ਤਿਕ੍ਤਨਿਤ੍ਯਾ ਸ਼ੋਸਿਣਮਬਲਮਪਚਿਤਂ ਵਾ| ਕਟੁਕਨਿਤ੍ਯਾ ਦੁਰ੍ਬਲਮਲ੍ਪਸ਼ੁਕ੍ਰਮਨਪਤ੍ਯਂ ਵਾ| ਕਸਾਯਨਿਤ੍ਯਾ ਸ਼੍ਯਾਮਮਾਨਾਹਿਨਮੁਦਾਵਰ੍ਤਿਨਂ ਵਾ| ਯਚ੍ਚ ਯਸ੍ਯ ਵ੍ਯਾਧੇਰ੍ਨਿਦਾਨਂ ਤਤ੍ਤਦਾਸੇਵਮਾਨਾਨ੍ਤਰ੍ਵਤ੍ਨੀ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਤਦ੍ਵਿਕਾਰਬਹੁਲਮਪਤ੍ਯਂ ਜਨਯਤਿ| ਏਤੇਨ ਪਿਤਜਾ ਅਪਿ ਸ਼ੁਕ੍ਰਦੋਸਾ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਾਃ||੫੭||
तथा-- देवतारक्षोऽनुपचयपरिरक्षणार्थं न रक्तानि वासांसि धारयेन्न यानमधिरोहेन्न मद्यमासमश्नीयात्| यच्चान्यदपि वृद्धस्त्रियो ब्रूयुः| प्रततोत्तानशयिन्याः पुनर्गर्भस्य नाभ्याश्रया नाडी कण्ठमनुवेष्ट्य व्यापत्तिं करोति| विवृतशया नक्तचारिणी चोन्मत्तं जनयति| कलहशीलापस्मरिणम्| व्यवायशीलादुर्वपुषमह्नीकं स्त्रैणं वा| शोकनित्या भीरुमपचितमल्पायुषं वा| अभिध्ययिनी परोपतापिनमीर्ष्यालुं स्त्रैणं वा| स्तेना त्वायासबहुलमभिद्रोहिणमकर्मशीलं वा| अमर्षणा चण्डमौपधिकं वा| स्वप्नशीला निद्रालुमबुधमल्पाग्निं वा| मद्यनित्या तृष्णालुमल्पस्मृतिमनवस्थितं वा| गोधामांसनित्याश्मरिणं शनैर्मेहिनं वा| वराहमांसनित्या रक्ताक्षं क्रथनमतिपरुषरोमाणं वा| मत्स्यमांसनित्या चिरनिमेषं स्तब्धाक्षं वा| मधुरनित्या प्रमेहिणं मूकमतिस्थूलं वा| अम्लनित्या रक्तपित्तिनं त्वगक्षिरोगिणं वा| लवणनित्या शीघ्रवलीपलितं खलितकं वा| तिक्तनित्या शोषिणमबलमपचितं वा| कटुकनित्या दुर्बलमल्पशुक्रमनपत्यं वा| कषायनित्या श्याममानाहिनमुदावर्तिनं वा| यच्च यस्य व्याधेर्निदानं तत्तदाऽऽसेवमानान्तर्वत्नी स्त्री तद्विकारबहुलमपत्यं जनयति| एतेन पितृजा अपि शुक्रदोषा व्याख्याताः||५७||
🔊 Audio coming soon
ਤਥਾ ਗਰ੍ਭੋਪਘਾਤਰਕ੍ਸਣਾਰ੍ਥਞ੍ਚ ਦੇਵਤਾਦ੍ਯਨੁਪਘਾਤਾਯ ਚ ਲੋਹਿਤਵਾਸੋਧਾਰਣਾਦੀਨ੍ਨ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍ | ਸੁਬੋਧਮ੍ | ਵਿਵਤਾਨਨਾ ਯਾ ਸ਼ੇਤੇ ਸਾ ਤਥੋਕ੍ਤਾ | ਨਕ੍ਤਂ ਯਾ ਬਹਿਃ ਪਰਿਭ੍ਰਮਤਿ ਸਾ ਤਥਾ | ਦੁਰ੍ਵਪੁਸਮਲਸਪ੍ਰਾਯਮ੍ | ਸ੍ਤ੍ਰੈਣਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਪ੍ਰਿਯਮ੍ | ਭੀਰੁਂ ਭਯਸ਼ੀਲਮ੍ | ਅਪਚਿਤਂ ਸ੍ਵਲ੍ਪਭੋਗਸ਼ਰੀਰਮ੍ | ਅਭਿਧ੍ਯਾਯਿਨੀ ਨਾਨਾਚਿਨ੍ਤਾਸ਼ੀਲਾ | ਸ੍ਤੇਨਾ ਚੌਰ੍ਯ੍ਯਪਰਾ | ਔਪਧਿਕਃ ਕਪਟਜੀਵੀ | ਤਸ੍ਣਾਲੁਃ ਪਿਪਾਸਾਸ੍ਵਭਾਵਃ | ਅਨਵਸ੍ਥਿਤੋ ਵ੍ਯਾਕ੍ਸਿਪ੍ਤਚਿਤ੍ਤਃ | ਕ੍ਰਥਨੋ ਯਃ ਸੁਪ੍ਤੋ ਨਾਸਯਾ ਸ਼ਬ੍ਦਂ ਕਰੋਤਿ | ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤੀ ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਯੇਣ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਮੁਤ੍ਪਦ੍ਯਤੇ | ਸੁਬੋਧਮ੍ | ਯਦ੍ਵਿਕਾਰਕਾਰਣਾਨਿ ਗਰ੍ਭਿਣ੍ਯਾਸੇਵਤੇ ਸਾ ਤਦ੍ਵਿਕਾਰਮੈਵਾਪਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਸੂਤੇ | ਯਾਵਨ੍ਮਾਤਦੋਸਾਦ੍ਗਰ੍ਭਵਿਕਤਿਸ੍ਤਾਵਤ੍ ਪਿਤਦੋਸਾਚ੍ਛੁਕ੍ਰਦੋਸਾਦ੍ਗਰ੍ਭਵਿਕਤਿਃ ਤਾਵਤ੍ ਪਿਤਦੋਸਾਤ੍ ਸ਼ੁਕ੍ਰਦੋਸਾਦ੍ ਗਰ੍ਭਵਿਕਤਿਰਿਤ੍ਯਪਿ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਂ ਕਾਰਣਸਾਮਾਨ੍ਯਾਤ੍ || ੫੭ ||
Adhikarana garbhiNIvikAre upakramavisheShaH (58) · Śloka 58
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਪ੍ਰਜਾਸਮ੍ਪਦਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤੌ ਸਾਧ੍ਵਾਤ੍ਮਾਨਮੁਪਾਚਰੇਤਾਮ੍| ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਨਾਰੀ| ਵ੍ਯਾਧੀਂਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯਾ ਮਦੁਮਧੁਰਸ਼ਿਸ਼ਿਰਸੁਖੈਰੌਸਧਾਹਾਰਵਿਹਾਰੈਰੁਪਾਚਰੇਤ੍| ਨ ਚਾਸ੍ਯਾ ਵਮਨਾਦੀਨਿ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍| ਨ ਰਕ੍ਤਾਵਸੇਚਨਮ੍| ਕੇਵਲਂ ਤ੍ਵਸ੍ਟਮਮਾਸਮੁਪਾਦਾਯਾਸ੍ਥਾਪਨਮਨੁਵਾਸਨਂ ਵਾ| ਵਮਨਾਦਿਸਾਧ੍ਯੇਸੁ ਪੁਨਰ੍ਵਿਕਾਰੇਸੁ ਮਦੁਭਿਸ੍ਤਦਰ੍ਥਕਾਰਿਭਿਰ੍ਵੋਪਕ੍ਰਮੇਤ੍ ਪੂਰ੍ਣਮਿਵ ਤੈਲਪਾਤ੍ਰਮਸਂਕ੍ਸੋਭਯਦ੍ਗਰ੍ਭਿਣੀਮੁਪਾਚਰੇਦਿਤਿ||੫੮||
तस्मात् प्रजासम्पदमिच्छन्तौ साध्वात्मानमुपाचरेताम्| विशेषेण नारी| व्याधींश्चास्या मृदुमधुरशिशिरसुखैरौषधाहारविहारैरुपाचरेत्| न चास्या वमनादीनि प्रयोजयेत्| न रक्तावसेचनम्| केवलं त्वष्टममासमुपादायास्थापनमनुवासनं वा| वमनादिसाध्येषु पुनर्विकारेषु मृदुभिस्तदर्थकारिभिर्वोपक्रमेत् पूर्णमिव तैलपात्रमसंक्षोभयद्गर्भिणीमुपाचरेदिति||५८||
🔊 Audio coming soon
ਉਪਸਂਹਰਨ੍ਨਾਹ-- ਤਸ੍ਮਾਦਿਤ੍ਯਾਦਿ | ਪ੍ਰਜਾਸਮ੍ਪਦਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤੌ ਮਾਤਾਪਿਤਰੌ ਸਾਧੁ ਕਤ੍ਵਾ ਆਤ੍ਮਾਨਮੁਪਾਚਰੇਤਾਮ੍ | ਨਾਰੀ ਤੁ ਵਿਸ਼ੇਸਤਃ ਸਾਧ੍ਵਾਤ੍ਮਾਨਮੁਪਾਚਰੇਤ੍ | ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਹਿ ਤਤ੍ਰ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ | ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਚ ਨਾਰ੍ਯ੍ਯਾ ਗਰ੍ਭਿਣ੍ਯਾ ਮਦਾਦਿਗੁਣੈਰਾਹਾਰਾਦਿਭਿਰ੍ਵ੍ਯਾਧੀਨੁਪਾਚਰੇਤ੍ | ਵਮਨਾਦੀਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣ੍ਯਸ੍ਯਾ ਵ੍ਯਾਧਿਵਸ਼ਾਤ੍ ਪ੍ਰਸਕ੍ਤਾਨ੍ਯਪਿ ਨ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍ | ਕੇਵਲਮਸ੍ਟਮਮਾਸਪ੍ਰਥਮਦਿਵਸਾਦਾਰਭ੍ਯਾਪ੍ਰਸਵਾਦ੍ਦੋਸਾਦ੍ਯਪੇਕ੍ਸਯਾ ਆਸ੍ਥਾਪਨਮਨੁਵਾਸਨਂ ਵਾ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍ | ਵਮਨਾਦਿਸਾਧ੍ਯੇਸੁ ਗਰ੍ਭਿਣ੍ਯਾ ਵਿਕਾਰੇਸੁ ਕੁਸ੍ਠਾਦਿਸੁ ਮਦੁਭਿਰ੍ਵਮਨਾਦਿਭਿਰ੍ਗਰ੍ਭਿਣੀਮੁਪਕ੍ਰਮੇਤ | ਵਮਨਾਦੀਨਿ ਕਰ੍ਮਣ੍ਯਸ੍ਯਾ ਵ੍ਯਾਧਿਵਸ਼ਾਤ੍ ਪ੍ਰਸਕ੍ਤਾਨ੍ਯਪਿ ਨ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍ | ਕੇਵਲਮਸ੍ਟਮਮਾਸਪ੍ਰਥਮਦਿਵਸਾਦਾਰਭ੍ਯਾਪ੍ਰਸਵਾਦ੍ਦੋਸਾਦ੍ਯਪੇਕ੍ਸਯਾ ਆਸ੍ਥਾਪਨਮਨੁਵਾਸਨਂ ਵਾ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍ | ਵਮਨਾਦਿਸਾਧ੍ਯੇਸੁ ਗਰ੍ਭਿਣ੍ਯਾ ਵਿਕਾਰੇਸੁ ਕੁਸ੍ਠਾਦਿਸੁ ਮਦੁਭਿਰ੍ਵਮਨਾਦਿਭਿਰ੍ਗਰ੍ਭਿਣੀਮੁਪਕ੍ਰਮੇਤ | ਛਰ੍ਦ੍ਯਤੀਸਾਰਾਦਿਸੁ ਤਦਰ੍ਥਕਾਰਿਭਿਃ | ਵ੍ਯਾਧੇਃ ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਵ੍ਯਾਧ੍ਯੁਪਸ਼ਮਮਰ੍ਥਂ ਯਤ੍ ਕਰੋਤਿ ਤਤ੍ ਤਦਰ੍ਥਕਾਰਿ | ਯਥਾ ਪਰ੍ਣਂ ਤੈਲੇਨ ਪਾਤ੍ਰਂ ਚਲਨਾਦਿਕ੍ਰਿਯਾਸ੍ਵਸਂਕ੍ਸੋਭਯਂਸ੍ਤਦਧ੍ਯੁਪਚਾਰਾਸ੍ਤਦ੍ਵਦ੍ਗਰ੍ਭਿਣੀਮਪਿ ਭਿਸਗ੍ ਵ੍ਯਾਧਿਸੂਤ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਅਸਂਕ੍ਸੋਭਯਨ੍ਨੁਪਚਰੇਦਿਤਿ || ੫੮ || ਭਵਨ੍ਤਿ ਚਾਤ੍ਰੇਤਿ ਤਨ੍ਤ੍ਰਰੀਤਿਃ |
Adhikarana garbhiNyAH Atyayike vikAre visheShavidhiH (59) · Śloka 59
ਭਵਨ੍ਤਿ ਚਾਤ੍ਰ-- ਇਤ੍ਯਨਾਤ੍ਯਯਿਕੇ ਵ੍ਯਾਧੌ ਵਿਧਿਰਾਤ੍ਯਯਿਕੇ ਪੁਨਃ| ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੈਰਪਿ ਕ੍ਰਿਯਾਯੋਗੈਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂ ਯਤ੍ਨੇਨ ਪਾਲਯੇਤ੍||੫੯||
भवन्ति चात्र-- इत्यनात्ययिके व्याधौ विधिरात्ययिके पुनः| तीक्ष्णैरपि क्रियायोगैः स्त्रियं यत्नेन पालयेत्||५९||
🔊 Audio coming soon
ਭਵਨ੍ਤਿ ਚਾਤ੍ਰੇਤਿ ਤਨ੍ਤ੍ਰਰੀਤਿਃ | ਇਤ੍ਯਨਨ੍ਤਰੋਕ੍ਤਵਿਧਿਰਨਾਤ੍ਯਯਿਕੇ ਸ੍ਵਲ੍ਪੇ ਵ੍ਯਾਧਾਵੁਕ੍ਤਃ | ਆਤ੍ਯਯਿਕੇ ਪੁਨਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਮਹਾਦੋਸਕਾਰਿਣਿ ਵ੍ਯਾਧੌ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੈਰਪਿ ਨਾਨਾਵਿਧੈਰ੍ਯਥਾਯੋਗਂ ਕ੍ਰਿਯਾਯੋਗੈਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂ ਯਤ੍ਨੇਨ ਪਾਲਯੇਤ੍ | ਗਰ੍ਭਨਿਰਪੇਕ੍ਸਮੇਵੇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ || ੫੯ ||
Adhikarana garbhiNIM yatnena pAlayet (60) · Śloka 60
ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਹਿ ਮੂਲਮਪਤ੍ਯਾਨਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਹਿ ਰਕ੍ਸਤਿ ਰਕ੍ਸਿਤਾ| ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਾਣਾਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਗਹਸ੍ਥਤ੍ਵਮਨਿਨ੍ਦਿਤਮ੍||੬੦||
स्त्री हि मूलमपत्यानां स्त्री हि रक्षति रक्षिता| सर्वाश्रमाणां प्रथमं गृहस्थत्वमनिन्दितम्||६०||
🔊 Audio coming soon
ਯਸ੍ਮਾਦਪਤ੍ਯਾਨਾਂ ਮੂਲਕਾਰਣਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਪਾਲਯੇਤ੍ | ਅਤਸ਼੍ਚ ਤਾਂ ਯਤ੍ਨੇਨ ਪਾਲਯੇਦ੍ਯਤਃ ਸਾ ਰਕ੍ਸਿਤਾ ਸਤੀ ਪੁਂਸੋ ਗਹਸ੍ਥਤ੍ਵਂ ਗਹਿਤ੍ਵਂ ਰਕ੍ਸਤਿ | ਕਿਮ੍ਭੂਤਮਿਤ੍ਯਾਹ-- ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਾਣਾਮਿਤ੍ਯਾਦਿ | ਸਰ੍ਵੇਸਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯ੍ਯਾਦੀਨਾਮਾਸ਼੍ਰਮਾਣਾਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਪ੍ਰਧਾਨਮ੍ || ੬੦ ||
Adhikarana garbhasyArodane hetuH (61-62) · Śloka 62
ਜਰਾਯੁਣਾ ਮੁਖੇ ਛਨ੍ਨੇ ਕਣ੍ਠੇ ਚ ਕਫਵੇਸ੍ਟਿਤੇ| ਵਾਯੋਰ੍ਮਾਰ੍ਗਨਿਰੋਧਾਚ੍ਚ ਨ ਗਰ੍ਭਸ੍ਥਃ ਪ੍ਰਰੋਦਿਤਿ||੬੧|| ਇਤਿ ਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਸੂਨੋਰ੍ਵਾਗ੍ਭਟਸ੍ਯ ਕਤੌ ਅਸ੍ਟਾਙ੍ਗਸਂਗ੍ਰਹਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਸ਼ਾਰੀਰਸ੍ਥਾਨੇ ਗਰ੍ਭਾਵਕ੍ਰਾਨ੍ਤਿਰ੍ਨਾਮ ਦ੍ਵਿਤੀਯੋਧ੍ਯਾਯਃ||੬੨||
जरायुणा मुखे छन्ने कण्ठे च कफवेष्टिते| वायोर्मार्गनिरोधाच्च न गर्भस्थः प्ररोदिति||६१|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतौ अष्टाङ्गसंग्रहव्याख्यायां शारीरस्थाने गर्भावक्रान्तिर्नाम द्वितीयोऽध्यायः||६२||
🔊 Audio coming soon
ਜਰਾਯੁਣਾ ਇਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਪ੍ਰਤਿਰੂਪਯੋਗਵਿਪ੍ਰਤਿਪਨ੍ਨਵਾਦਿਨਿਗ੍ਰਹਮਾਤ੍ਰਯਾ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯਾਰੋਦਨੇ ਕਾਰਣਮੁਪਸਂਹਤ੍ਯਾਧ੍ਯਾਯਮਾਚਾਰ੍ਯ੍ਯਃ ਕਥਯਤਿ | ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਨ੍ਮਹਾਮਹੋਪਾਧ੍ਯਾਯੇਨ੍ਦੁਵਿਰਚਿਤਾਯਾਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਸਂਗ੍ਰਹਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਸ਼ਸ਼ਿਲੇਖਾਯਾਂ ਸ਼ਾਰੀਰਸ੍ਥਾਨੇ ਦ੍ਵਿਤੀਯੋਧ੍ਯਾਯਃ