1. putrakāmīyaḥ

Adhikarana atha putrakAmIyo nAma prathamo~adhyAyaH| upodghAtaH · Śloka

ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸਕਲਤਨ੍ਤ੍ਰਵ੍ਯਾਪਕਸ੍ਯਾਰ੍ਥਜਾਤਸ੍ਯ ਸੂਤ੍ਰਣਂ ਕਤਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਕਤਾ| ਯਤਃ ਪ੍ਰਤਿਪ੍ਰਸਙ੍ਗਮਾਕਾਂਕ੍ਸਾਨਿਵਤ੍ਤਯੇ ਪੁਨਃ ਪੁਨਰੁਚ੍ਯਮਾਨਮਤਿਗਹਨਤ੍ਵਾਤ੍ ਕੇਵਲਮਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਤਯੇ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤ ਇਤਿ| ਸ਼ੇਸੇਸੁ ਸ੍ਥਾਨੇਸੁ ਯਥਾਕ੍ਰਮਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਸੂਤ੍ਰਿਤਮੇਵ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣਾਖ੍ਯਾਯਤੇ| ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਰੀਰਸ੍ਯ ਤਦਧਿਸ੍ਠਾਤਭੂਤਸ੍ਯਾਯੁਸਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਾਧਾਨ੍ਯੋਨੋਪੇਯਤ੍ਵਾਤ੍ ਦ੍ਵਿਤੀਯਸ੍ਥਾਨ ਉਚਿਤ ਏਵ ਨਿਰ੍ਣਯਃ| ਤਦਰ੍ਥਂ ਸ਼ਾਰੀਰਸ੍ਥਾਨਮਰਭ੍ਯਤੇ| ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਥਮਂ ਸ਼ਰੀਰਸ੍ਵਰੂਪਨਿਰ੍ਣਯਃ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਃ| ਤਸ੍ਯ ਚ ਪ੍ਰਥਮਂ ਜਨ੍ਮ| ਤਚ੍ਚ ਕਾਰਣਾਧੀਨਮ੍| ਤੇਸਾਞ੍ਚਾਗ੍ਰਣੀਃ ਪਿਤਾ, ਤਤ੍ਪਰਾਯਤ੍ਤਤ੍ਵਾਤ੍ ਕਾਰਣਾਨ੍ਤਰਸਾਮਗ੍ਰ੍ਯਾਃ| ਅਤਸ੍ਤਸ੍ਯੈਵਾਨੁਸ੍ਠੇਯਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨਾਰ੍ਥਮਧ੍ਯਾਯਾਰਮ੍ਭਃ|

Adhikarana pratij~jA (1) · Śloka 1

ਅਥਾਤਃ ਪੁਤ੍ਰਕਾਮੀਯਮਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ||੧||

ਅਥੇਤ੍ਯਾਦਿ ਚ ਪੂਰ੍ਵਦ੍ਵ੍ਯਾਖ੍ਯੇਯਮ੍| ਪੁਤ੍ਰਂ ਕਾਮਯਨ੍ਤ ਇਤਿ ਪੁਤ੍ਰਕਾਮਾਃ, ਤੇਭ੍ਯੋ ਹਿਤਃ ਪੁਤ੍ਰਕਾਮੀਯਃ, ਤਤ੍ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ੍ਯੁਪਾਯਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਕਤ੍ਵੇਨਾਧ੍ਯਾਯਃ ਪੁਤ੍ਰਕਾਮੀਯਃ, ਤਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ|| ੧||

Adhikarana puruShasya vivAhavayaH pariNayArthaM strINAM lakShaNa~jca (2) · Śloka 2

ਅਥ ਖਲੁ ਪੁਮਾਨੇਕਵਿਂਸ਼ਤਿਵਰ੍ਸਃ ਕਨ੍ਯਾਮਤੁਲ੍ਯਗੋਤ੍ਰਾਂ ਤੁਲ੍ਯਾਭਿਜਨਾਮਸਞ੍ਚਾਰਿਰੋਗਕੁਲਪ੍ਰਸੂਤਾਂ ਰੂਪਸ਼ੀਲਲਕ੍ਸਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਮਨੂਨਾਮਵਿਨਸ੍ਟਦਨ੍ਤੌਸ੍ਠਕਰ੍ਣਨਾਸਾਨਖਕੇਸ਼ਸ੍ਤਨੀਂ ਮਦੁਮਰੋਗਪ੍ਰਕਤਿਮਕਪਿਲਾਮਪਿਙ੍ਗਲਾਮਹੀਨਾਧਿਕਾਙ੍ਗੀਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਵਰ੍ਸਦੇਸ਼ੀਯਾਮਮਰਭੁਜਗਸਰਿਦਚਲਵਕ੍ਸਪਕ੍ਸਿਨਕ੍ਸਤ੍ਰਾਨ੍ਤ੍ਯਪ੍ਰੇਸ੍ਯਭੀਸਣਕਨਾਮਾਨ੍ਯਨੁਦ੍ਵਹਨ੍ਤੀਮਨਘਾਮਨਿਨ੍ਦ੍ਯਾਮਾਨਿਨ੍ਦ੍ਯੇਨ ਵਿਧਿਨੋਦ੍ਵਹੇਤ੍||੨||

ਅਥੇਤਿ ਮਙ੍ਗਲੇ| ਏਕਵਿਂਸ਼ਤਿਵਰ੍ਸਃ ਪੁਮਾਨ੍ ਕਨ੍ਯਾਮਨਿਨ੍ਦ੍ਯੇਨਾਲੋਕਦ੍ਵਿਸ੍ਟੇਨ ਵਿਧਿਨੋਦ੍ਵਹੇਤ੍ ਸ੍ਵੀਕੁਰ੍ਯਾਦਿਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ| ਕਿਮ੍ਭੂਤਾਂ ਕਨ੍ਯਾਮਿਤ੍ਯਾਹ-- ਅਤੁਲ੍ਯਗੋਤ੍ਰਾਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਤੁਲ੍ਯਸ਼ਬ੍ਦੋਤ੍ਰੈਕਸ਼ਬ੍ਦਸ੍ਯ ਸਾਧਾਰਣਸ੍ਯਾਰ੍ਥੇ ਵਰ੍ਤਤੇ| ਗੋਤ੍ਰਞ੍ਚ ਵਸਿਸ੍ਠਾਦਿਸਿਨਾਮਪੂਰ੍ਵਕਂ ਲੋਕਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਚ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਮ੍| ਅਭਿਜਨਃ ਕੁਲਮ੍| ਅਤ੍ਰ ਤੁਲ੍ਯਸ਼ਬ੍ਦਃ ਸਦਸ਼ਪਰ੍ਯਾਯਃ| ਸਾਦਸ਼੍ਯਂ ਚਾਤ੍ਰ ਵਿਤ੍ਤਵਤ੍ਤਦਿਭਿਃ ਪ੍ਰਕਤਤ੍ਵਾਤ੍ ਤੁਲ੍ਯਾਰ੍ਥਤ੍ਵੇ ਪੁਮਾਨ੍ ਪ੍ਰਤ੍ਯਵਮਸ਼੍ਯਤੇ| ਤਥਾ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਕੁਲੇ ਸਞ੍ਚਾਰੀ ਰੋਗਃ ਕੁਸ੍ਠਪੈਙ੍ਗਲ੍ਯਾਦਿਃ ਨਾਸ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਰ ਯਾ ਪ੍ਰਸੂਤਾ ਤਾਂ ਤਥਾ ਸਾਤਿਸ਼ਯੈਃ ਰੂਪਾਦਿਭਿਃ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਮ੍| ਲਕ੍ਸਣਾਨਿ ਸ਼ੁਭਾਨਿ ਲੋਕੇ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਚ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾਨਿ| ਨਾਜਾਤਾਨਿ ਨਾਪਿ ਭੂਤ੍ਵਾ ਵਿਨਸ੍ਟਾਨਿ ਦਨ੍ਤਾਦੀਨਿ ਯਸ੍ਯਾਃ ਸਾ ਤਥੋਕ੍ਤਾ| ਮਦੁਃ ਕੋਮਲਾ ਸ਼ਰੀਰੇਣ ਸ੍ਵਭਾਵੇਨ ਚ| ਤਥਾਰੋਗਾ ਪ੍ਰਕਤਿਃ ਸ੍ਵਭਾਵੋ ਯਸ੍ਯਾਃ ਸਾ, ਤਥਾਵਿਧਾਮ੍| ਕਪਿਲਾ ਪੀਤਲੋਹਿਤਾ| ਪਿਙ੍ਗਲਾ ਅਰੁਣਲੋਹਿਤਾ, ਤਾਮ੍| ਯਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਙ੍ਗਾਨਿ ਬਾਹੁਨਯਨਾਙ੍ਗੁਲਿਪ੍ਰਭਤੀਨਿ ਅਨ੍ਯਾਙ੍ਗਾਪੇਕ੍ਸਯਾ ਨਾਪ੍ਯੂਨਾਨਿ ਨਾਪ੍ਯਧਿਕਾਨਿ ਤਥਾ ਈਸਦਸਮਾਪ੍ਤਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਵਰ੍ਸਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਵਯਾਂਸਿ ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਤਾਮ੍| ਤਥਾ ਅਮਰਾਦਿਨਾਮਰਹਿਤਾਂ ਸ਼ਚੀਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ੍ਯੁਮਾਲਕ੍ਸ੍ਮੀਪ੍ਰਭਤੀਨ੍ਯਮਰਨਾਮਾਨਿ| ਗੋਧਾਤਕ੍ਸਕੀਪ੍ਰਭਤੀਨਿ ਦਾਗਨਾਮਾਨਿ| ਗਙ੍ਗਾਯਮੁਨਾਸਰਸ੍ਵਤੀਪ੍ਰਭਤੀਨਿ ਸਰਿਨ੍ਨਾਮਾਨਿ| ਮੇਰੁਮਲਯਵਿਨ੍ਧ੍ਯਪ੍ਰਭਤੀਨ੍ਯ੍ਚਲਨਾਮਾਨਿ| ਮਧੂਕਿ(ਲਿ)ਕਾਬਦਰੀਸ਼ਮੀਪ੍ਰਭਤੀਨਿ ਵਕ੍ਸਨਾਮਾਨਿ| ਹਂਸੀਬਲਾਕਾਚਕੋਰੀਕੋਕਿਲਾਪ੍ਰਭਤੀਨਿ ਪਕ੍ਸਿਨਾਮਾਨਿ| ਰੋਹਿਣੀਰੇਵਤੀਮਘਾਪ੍ਰਭਤੀਨਿ ਨਕ੍ਸਤ੍ਰਨਾਮਾਨਿ| ਅਨ੍ਤ੍ਯਾ ਰਜਕਚਣ੍ਡਾਲਾਦਾਯਃ, ਤੇਸਾਂ ਪ੍ਰਤਿਦੇਸ਼ੇ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧ੍ਯਾ ਯਾਨਿ ਨਾਮਾਨਿ ਤਦ੍ਵਰ੍ਜਿਤਾਮ੍| ਏਵਂ ਪ੍ਰੇਸ੍ਯਾ ਦਾਸਸ਼ਿਲ੍ਪਿਨਃ| ਸਤ੍ਯਪਿ ਯਥੋਕ੍ਤਾਵਿਰੋਧੇ ਕਾਚਿਤ੍ ਭੀਸਣਂ ਨਾਮਾਕੋਮਲਮਸ੍ਥ੍ਯਾਵਲ੍ਯਾਦਿ ਬਿਭਰ੍ਤਿ ਤਾਮਪਿ| ਅਨਿਨ੍ਦ੍ਯਾਮਨ੍ਯੇਨਾਪਿ ਕੇਨਚਿਲ੍ਲੋਕਦ੍ਵਿਸ੍ਟੇਨ ਪ੍ਰਕਾਰੇਣਾਗਰ੍ਹਣੀਯਾਮ੍|| ੨||

Adhikarana dampatyoH putrotpAdanavayaH (3) · Śloka 3

ਤਸ੍ਯਾਂ ਸੋਡਸ਼ਵਰ੍ਸਾਯਾਂ ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਤਿਵਰ੍ਸਃ ਪੁਰੁਸਃ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਯਤੇਤ| ਤਦਾ ਹਿ ਤੌ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵੀਰ੍ਯੌ ਵੀਰ੍ਯਾਨ੍ਵਿਤਮਪਤ੍ਯਂ ਜਨਯਤਃ||੩||

ਤਸ੍ਯਾਮਨਨ੍ਤਰੋਕ੍ਤਾਯਾਮਙ੍ਗਨਾਯਾਂ ਕਾਲੇਨ੍ ਸੋਡਸ਼ਵਰ੍ਸਾਯਾਂ ਸ ਪੁਮਾਨ੍ ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਤਿਵਰ੍ਸੋ ਵਕ੍ਸ੍ਯਮਾਣੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਯਤੇਤ| ਯਤਸ੍ਤੌ ਦਮ੍ਪਤੀ ਤਦੇਤਿ ਸੋਡਸ਼ੇ ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ੇ ਚ ਵਰ੍ਸੇ ਲਬ੍ਧਾਤ੍ਮਵੀਰ੍ਯਾਤਿਸ਼ਯੌ ਸਨ੍ਤੌ ਵੀਰ੍ਯਵਨ੍ਤਂ ਬਲਾਰੋਗ੍ਯਾਦਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਜਨਯਤਃ|| ੩||

Adhikarana nyUnAbdAbhyAM RutorAdyadinatraye shukrArtavadoShe ca garbhasambhave doShAH (4) · Śloka 4

ਊਨਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਤਿਵਰ੍ਸੇਣੋਨਸੋਡਸ਼ਵਰ੍ਸਾਯਾਮਾਹਿਤੋ ਗਰ੍ਭਃ ਕੁਕ੍ਸਿਸ੍ਥ ਏਵ ਵਿਨਾਸ਼ਮਾਪ੍ਨੁਯਾਦਲ੍ਪਾਯੁਰ੍ਬਲਾਰੋਗ੍ਯਵਿਭਵੋ ਵਾ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਿਕਲੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ਵਾ ਤਾਵਾਦ੍ਯੇ ਚ ਰਾਤ੍ਰਿਤ੍ਰਯੇ ਤਥਾ ਦੁਸ੍ਟੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਰ੍ਤਵ ਇਤਿ||੪||

ਊਨਸੋਡਸ਼ਵਰ੍ਸਾਯਾ ਵਾ ਆਹਿਤੋ ਗਰ੍ਭ ਊਨਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਤਿਵਰ੍ਸੇਣ ਵਾਪ੍ਯਾਹਿਤਃ ਕਾਰਣਸਾਮਗ੍ਰ੍ਯਨਪੇਕ੍ਸਯਾ ਕਦਾਚਿਨ੍ਮਾਤਕੁਕ੍ਸਾਵੇਵ ਨਸ਼੍ਯਤਿ ਕਦਾਚਿਦ੍ ਵਿਕਲੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ਵਾ ਭਵਤਿ| ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਣੈਕੇਨ ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਂ ਵਾ ਹੀਨੋ ਭਵਤੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਨ ਕੇਵਲਂ ਦਮ੍ਪਤ੍ਯੋਰੂਨਵਰ੍ਸਤਯਾ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯੈਵਂਵਿਧਤਾ, ਯਾਵਤ੍ ਪੂਰ੍ਣਯੋਰਪਿ ਮਾਤਾਪਿਤ੍ਰੋਰ੍ਮਾਤੁਰਾਦ੍ਯੇ ਪੁਸ੍ਪਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦਾਰਭ੍ਯ ਤੌ ਰਾਤ੍ਰਿਤ੍ਰਯੇ ਆਹਾਰਵਿਹਾਰਾਦਿਨਾ ਵਾਤਾਦਿਦੁਸ੍ਟੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਰ੍ਤਵੇ ਚੈਵਂਵਿਧਤੈਵ|| ੪||

Adhikarana shukrotpattiH (5) · Śloka 5

ਤਤ੍ਰਾਹਾਰਸ੍ਯ ਸਮ੍ਯਕ੍ਪਰਿਣਤਸ੍ਯ ਕ੍ਰਮਾਨ੍ਮਜ੍ਜਾਜਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਯ ਸਾਰਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸਂਜ੍ਞਾਂ ਲਭਤੇ||੫||

ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਰ੍ਤਵਂ ਕਿਮੁਚ੍ਯਤੇ ਕਥਂ ਚ ਤਦ੍ ਗਰ੍ਭਜਨ੍ਮਾਦ੍ਯੁਪਕਰੋਤਿ ਉਪਘਾਤਸ਼੍ਚ ਤਸ੍ਯ ਕਥਂ ਭਵਤੀਤ੍ਯਾਹ-- ਤਤ੍ਰਾਹਾਰਸ੍ਯੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਆਹਾਰਸ੍ਯ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਸ੍ਯ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਯਥਾਵਤ੍ ਪਰਿਣਤਸ੍ਯ ਜਠਰਾਗ੍ਨਿ ਧਾਤ੍ਵਗ੍ਨਿਪਰਿਪਾਕਪਰਮ੍ਪਰਾਵਸ਼ਾਚ੍ਚਕ੍ਰਮਾਨ੍ਮਜ੍ਜਾਨਂ ਮਜ੍ਜਸ੍ਵਭਾਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਯ ਯਃ ਸਾਰਃ ਸਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸਂਜ੍ਞਾਂ ਲਭਤੇ|| ੫||

Adhikarana shukrasya sthAnAni (6) · Śloka 6

ਤਤ੍ਤੁ ਕ੍ਸੀਰ ਇਵ ਸਰ੍ਪਿਰਿਕ੍ਸੁਰਸ ਇਵ ਗੁਡਃ ਸ਼ਰੀਰੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰਧਰਾਂ ਕਲਾਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯਾਸ੍ਰੁਤਂ ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਵ੍ਯਾਪਿਤਯਾ ਸ੍ਥਿਤਮ੍| ਵਿਸ਼ੇਸਤਸ਼੍ਚ ਮਜ੍ਜਮੁਸ੍ਕਸ੍ਤਨੇਸੁ||੬||

ਤਚ੍ਚ ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ (ਵ੍ਯਾਪਕਮਪਿ ਮਜ੍ਜਪ੍ਰਭਤਿਸੁ ਵਿਸ਼ੇਸਤਃ ਸ੍ਥਿਤਂ) ਸ਼ਰੀਰੇ ਯਾ ਸ਼ੁਕ੍ਰਧਰਾ ਨਾਮ ਕਲਾ ਵਕ੍ਸ੍ਯਮਾਣਲਕ੍ਸਣਾ ਤਾਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯਾਸ੍ਰੁਤਂ ਸਤ੍ ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਵ੍ਯਾਪਿਤ੍ਵੇਨ ਸ੍ਥਿਤਂ ਭਵਤਿ| ਦਸ੍ਟਾਨ੍ਤੋ ਯਥਾ- ਕ੍ਸੀਰੇ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਘਤਮ੍| ਯਥਾ ਚੇਕ੍ਸੁਰਸੇ ਗੁਡਃ| ਵ੍ਯਾਪ੍ਯਸ੍ਥਿਤਮਪਿ ਤਦਵਸ੍ਥਾਯਾਂ ਨ ਦਸ਼੍ਯਤੇ| ਕ੍ਰਿਯਾਸਂਸ੍ਕਾਰਾਦਿਵਸ਼ਾਚ੍ਚ ਪਸ਼੍ਚਾਦਭਿਵ੍ਯਜ੍ਯਤੇ| ਤਥੈਵ ਸ਼ਰੀਰੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰਮਿਤਿ ਦਸ੍ਟਾਨ੍ਤਃ| ਕ੍ਸੀਰਾਦੌ ਚ ਸਰ੍ਪਿਰਾਦੇਰਸ੍ਤਿਤ੍ਵਮਨੁਮਾਨਲਬ੍ਧਂ ਯਦਿਹ ਸਮੁਤ੍ਪਦ੍ਯਤੇ| ਤਨ੍ਨ ਚੇਤ੍| ਕਥਂ ਸਿਕਤਾਭ੍ਯੋ ਲੋਕਸ੍ਤੈਲਂ ਨ ਗਹ੍ਣੀਯਾਤ੍| ਅਥਵਾ ਕਾਰ੍ਯਕਾਰਣਮਾਤ੍ਰੋ ਵਾ ਦਸ੍ਟਾਨ੍ਤਃ|| ੬||

Adhikarana shukrapravRuttau hetuH| (7) · Śloka 7

ਹਰ੍ਸੋਦੀਰਿਤਂ ਤੁ ਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨੇਨ ਹਦਯਾਵੇਸ਼ਾਤ੍ ਪਿਣ੍ਡੀਭੂਤਮਙ੍ਗਾਦਙ੍ਗਾਤ੍ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ||੭||

ਤਚ੍ਚ ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਵ੍ਯਾਪਿ ਸ ਅਙ੍ਗਨਾਸਂਯੋਗੇ ਹਰ੍ਸੇਣੋਦੀਰਿਤਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤਮਙ੍ਗਾਦਙ੍ਗਾਦ੍ਬਹਿਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ|| ੭||

Adhikarana garbhAdhAnayogyaM shukram| (8) · Śloka 8

ਤਤ੍ ਸੌਮ੍ਯਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਗੁਰੁ ਸ਼ੁਕ੍ਲਂ ਮਧੁਗਨ੍ਧਿ ਮਧੁਰਂ ਪਿਚ੍ਛਿਲਂ ਬਹੁ ਬਹਲਂ ਘਤਤੈਲਕ੍ਸੌਦ੍ਰਾਨ੍ਯਤਮਵਰ੍ਣਂ ਚ ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਗਰ੍ਭਾਧਾਨਯੋਗ੍ਯਂ ਭਵਤਿ||੮||

ਕਿਮ੍ਭੂਤਂ ? ਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨੇਨ ਵੇਗਾਵੇਸ਼ੇਨ ਹਦਯਾਵੇਸ਼ਾਤ੍ਪਿਣ੍ਡੀਭੂਤਮੇਕਤ੍ਵਂ ਯਾਤਂ ਵਾਤਾਦਿਭਿਰਨੁਪਹਤਂ ਸੌਮ੍ਯਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਦਿਗੁਣਯੁਕ੍ਤਂ ਸਦ੍ਗਰ੍ਭਾਧਾਨਯੋਗ੍ਯਂ ਭਵਤਿ| ਸੌਮ੍ਯਂ ਸੋਮਗੁਣਭੂਯਿਸ੍ਠਂ ਮਧੁਗਨ੍ਧਿ ਮਾਕ੍ਸਿਕਗਨ੍ਧਿ ਵਹਲਂ ਨਾਤਿਘਨਮ੍| ਤਥਾ ਘਤਵਰ੍ਣਂ ਤੈਲਵਰ੍ਣਂ ਵਾ| ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਵਰ੍ਣਂ ਵਾ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਚ ਕਪਿਲਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍| ਏਤਦ੍ਵਿਪਰੀਤਂ ਗਰ੍ਭਾਧਾਨਾਯੋਗ੍ਯਮ੍| ਇਤਿ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ਯ ਸ੍ਵਰੂਪਮੁਕ੍ਤਮ੍|| ੮||

Adhikarana ArtavalakShaNam| (9) · Śloka 9

ਤਥਾ ਰਕ੍ਤਮੇਵ ਚ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਮਾਸੇ ਮਾਸੇ ਗਰ੍ਭਕੋਸ੍ਠਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤ੍ਰ੍ਯਹਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਮਾਨਮਾਰ੍ਤਵਮਿਤ੍ਯਾਹੁਃ||੯||

ਆਰ੍ਤਵਸ੍ਯਾਤ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ-- ਤਥਾ ਰਕ੍ਤਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਰਕ੍ਤਮੇਵ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਧਾਤੁਤ੍ਵੇਨ ਜਾਯਤੇ| ਤਦੇਵਂ ਵਿਸ਼ਿਸ੍ਟਂ ਸਦ੍ ਆਰ੍ਤਵਮਿਤ੍ਯਾਚਾਰ੍ਯ੍ਯਾ ਆਹੁਃ| ਕਿਮ੍ਭੂਤਂ ? ਮਾਸੇ ਮਾਸੇ ਤ੍ਰ੍ਯਹਂ ਬਹਿਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਮਾਨਮ੍| ਕਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ? ਗਰ੍ਭਕੋਸ੍ਠਂ ਯੋਸਿਤੋ ਗਰ੍ਭਸ੍ਥਾਨਂ ਸਰ੍ਵਤਃ ਸ਼ਰੀਰਾਤ੍ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ| ਬਹਿਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਮਾਨਤ੍ਵਂ ਤਸ੍ਯੋਪਲਕ੍ਸਣਮ੍| ਨ ਤੁ ਤਦੇਵਾਰ੍ਤਵਂ ਯਤ੍ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤ ਏਵ ਕੇਵਲਮ੍| ਤੌ ਭਵਤੀਤ੍ਯਾਰ੍ਤਵਮ੍| ਤੁਸ਼੍ਚ ਨਿਸਿਕ੍ਤਸ੍ਯ ਬੀਜਸ੍ਯ ਫਲਪ੍ਰਸਵਾਨੁਗੁਣਃ ਕਾਲਃ| ਤਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਰ੍ਤੌ ਪ੍ਰਥਮਂ ਤ੍ਰ੍ਯਹਂ ਬਹਿਰ੍ਦੁਸ੍ਟਮਵਸ਼੍ਯਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ|| ੯||

Adhikarana asRugdarAdicikitsA| (10) · Śloka 10

ਅਤਿਪ੍ਰਸਙ੍ਗੇਨਾਨਤਾਵਤੌ ਵਾ ਤਦੇਵਾਸਗ੍ਦਰਂ ਪ੍ਰਦਰਂ ਵ੍ਯਾਪਦਂ ਚ ਰਕ੍ਤਯੋਨਿਸਂਜ੍ਞਾਂ ਲਭਤੇ| ਤਤ੍ਸਾਧਨੇ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਗੁਹ੍ਯਰੋਗਪ੍ਰਤਿਸੇਧਂ ਚੇਕ੍ਸੇਤ||੧੦||

ਤਦੇਵਾਤਿਪ੍ਰਸਙ੍ਗੇਨਰ੍ਤਕਾਲ ਏਵ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਮਾਨਮਨਤੌ ਵਾਤਿਪ੍ਰਸਙ੍ਗੇਨ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਮਾਨਮਸ੍ਰਮਸਗ੍ਦਰਾਦਿ ਸਂਜ੍ਞਾਂ ਲਭਤੇ| ਏਤਲ੍ਲਕ੍ਸਣਂ ਚੋਤ੍ਤਰਤ੍ਰ ਵਕ੍ਸ੍ਯਤੇ| ਤੋਸ੍ਤੁ ਲਕ੍ਸਣਂ ਕ੍ਸਾਮਪ੍ਰਸਨ੍ਨਵਦਨਾਮਿਤ੍ਯਤ੍ਰੈਵ ਵਕ੍ਸ੍ਯਤੇ| ਤਤ੍ਸਾਧਨ ਇਤਿ| ਤਤ੍ਸਾਧਨੇਤਿਪ੍ਰਸਕ੍ਤਰਕ੍ਤਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਾਯ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਗੁਹ੍ਯਰੋਗਪ੍ਰਤਿਸੇਧਂ ਚੇਕ੍ਸੇਤ| ਤੇਨੈਤਦੁਕ੍ਤਂ ਭਵਤਿ-- ਤਥਾਵਿਧਸ੍ਯ ਨਿਦਾਨਾਦਿਵਸ਼ਾਤ੍ ਕਦਾਚਿ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਤਾ ਭਵਤਿ, ਕਦਾਚਿਦ੍ ਯੋਨਿਰੋਗੋਕ੍ਤਾਨ੍ਯਤਮਪ੍ਰਕਾਰਤਾ| ਅਤਏਵ ਚ ਤੇਸਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸਾਚ੍ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਮੁਕ੍ਤਮਿਤਿ|| ੧੦||

Adhikarana ArtavApravRuttistaccikitsAsUtraM ca| (11) · Śloka 11

ਵਾਤਕਫਾਵਤਮਾਰ੍ਗਾਣਾਞ੍ਚਾਪ੍ਰਵਰ੍ਤਮਾਨਂ ਪਿਤ੍ਤਲੈਰੁਪਾਚਰੇਤ੍||੧੧||

ਤਥਾ ਤਦੇਵਾਰ੍ਤਵਂ ਕਦਾਚਿਤ੍ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇਪਿ ਕਾਲੇ ਵਾਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਣਾ ਆਵਤਰਕ੍ਤਮਾਰ੍ਗਾਣਾਂ ਯੋਸਿਤਾਂ ਨੈਵ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ, ਤਥਾਵਿਧਮਪ੍ਰਵਰ੍ਤਮਾਨਂ ਪਿਤ੍ਤਲੈਰਾਹਾਰਾਦਿਭਿਰੂਪਾਚਰੇਤ੍|| ੧੧||

Adhikarana raktagulmaH taccikitsAtideshashca| (12) · Śloka 12

ਤਦ੍ਧਿ ਵਰ੍ਦ੍ਧਮਾਨਮਨ੍ਤਰ੍ਵਰ੍ਤਮਾਨਂ ਸਸ਼ੁਕ੍ਰਮਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਵਾ ਜੀਵਰਹਿਤਂ ਵਾਤਲਾਨ੍ਯਾਸੇਵਮਾਨਾਯਾ ਯੋਸਿਤੋ ਗਰ੍ਭਲਿਙ੍ਗਾਨਿ ਦਰ੍ਸ਼ਯਦ੍ ਗੁਲ੍ਮੀਭਵਤਿ| ਤਤ੍ਰ ਗੁਲ੍ਮਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਮੀਕ੍ਸੇਤ||੧੨||

ਯਤਸ੍ਤਦ੍ਰਕ੍ਤਂ ਬਹਿਰਪ੍ਰਵਰ੍ਤਮਾਨਮਨ੍ਤਰ੍ਮਹਾਸ੍ਰੋਤਸਿ ਨਿਸਿਕ੍ਤਸ਼ੁਕ੍ਰਸਹਿਤਂ ਕੇਵਲਮੇਵ ਵਾ ਵਰ੍ਧਤੇ| ਤਦ੍ਵਰ੍ਧਮਾਨਂ ਯਾ ਵਾਤਲਾਨ੍ਯਾਹਾਰਾਦੀਨ੍ਯਾਸੇਵਤੇ ਤਸ੍ਯਾ ਗਰ੍ਭਲਿਙ੍ਗਾਨਿ ਸ੍ਤਨ੍ਯਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦੀਨਿ ਪ੍ਰਕਟਯਦ੍ ਗੁਲ੍ਮੀਭਵਤਿ| ਤਦੇਵਂ ਗੁਲ੍ਮਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ| ਤਤ੍ਰਾਰਕ੍ਸਯਾ ਗੁਲ੍ਮੀਭੂਤੇ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਯੈ ਗੁਲ੍ਮਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਮੀਕ੍ਸੇਤ| ਤਤ੍ਰ ਹਿ ਰਕ੍ਤਗੁਲ੍ਮਸ੍ਯ ਪਥਕ੍ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਮੁਕ੍ਤਮ੍| ਏਵਂ ਰਕ੍ਤਗੁਲ੍ਮਾਦੀਨਾਂ ਕਦਾਚਿਦ੍ ਰਕ੍ਤਯੋਨਿਤਾ ਭਵਤਿ|| ੧੨||

Adhikarana duShTArtavajanyaM vAtodarantaccikitsAsUtra~jca| (13) · Śloka 13

ਕਦਾਚਿਦ੍ਵਾ ਗਰ੍ਭ ਇਵ ਵਾਤੋਦਰਂ ਭਵਤਿ ਤਦ੍ਵਾਤੋਪਸ਼ਮਨੈਰੁਪਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ||੧੩||

ਕਦਾਚਿਦ੍ਵਾ ਗੁਲ੍ਮਤ੍ਵੇਨ ਵਿਨਾ ਰਕ੍ਤਗੁਲ੍ਮਲਕ੍ਸਣੈਰ੍ਵਕ੍ਸ੍ਯਮਾਣੈਰ੍ਵਿਰਹਿਤਂ ਗਰ੍ਭ- ਸਾਦਸ਼੍ਯਮਾਤ੍ਰੇਣੈਵ ਵਾਤੋਦਰਾਖ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ| ਤਦ੍ਵਾਤੋ ਪ੍ਰਸ਼ਮਹੇਤੁਭਿਃ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ|| ੧੩||

Adhikarana asRu~gnirodhe garbhabhramaH| (14) · Śloka 14

ਤਦੇਵ ਕਦਾਚਿਦ੍ ਆਰ੍ਤਵਂ ਸੌਮ੍ਯੈਰ੍ਬਂਹਣਾਤ੍ਮਭਿਰਾਹਾਰਵਿਹਾਰੈਃ ਸ੍ਤਮ੍ਭਿਤਮਨੁਪਦ੍ਰਵਮੇਵੋਦਰਂ ਗਰ੍ਭਾਧਿਸ੍ਠਿਤਮਿਵ ਵਰ੍ਧਯਤਿ| ਯੇਨ ਤਾਮਗਰ੍ਭਾਂ ਗਰ੍ਭਿਣੀਮਾਹੁਰ੍ਮੂਢਾਃ||੧੪||

ਕਦਾਚਿਦ੍ਵਾ ਸੌਮ੍ਯਾਦਿਭੀ ਰੁਦ੍ਧਂ ਸਦਨੁਪਦ੍ਰਵਂ ਪੀਡਾਦਿਕਮ੍ ਅਕੁਰ੍ਵਦ੍ ਉਦਰਂ ਵਰ੍ਧਯਤਿ| ਯੇਨ ਹੇਤੁਨਾ ਮੂਢਾ ਯਾਥਾਤਥ੍ਯਪਰਿਜ੍ਞਾਨਬਹਿਸ੍ਕਤਾਃ ਅਗਰ੍ਭਾਮੇਵ ਯੋਸਿਤਂ ਗਰ੍ਭਿਣੀਮਾਹੁਃ|| ੧੪||

Adhikarana garbhasya bhUtahatatvabhrAntiH| (15) · Śloka 15

ਤਤੋ ਵਿਰੀਤੈਰ੍ਯਦਚ੍ਛਯਾ ਵਾ ਪ੍ਰਵਤ੍ਤੇ ਰਕ੍ਤੇ ਗਰ੍ਭਸ਼ਰੀਰਮਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੋ ਭੂਤਹਤਮਿਤ੍ਯਜ੍ਞਾ ਬ੍ਰੁਵਤੇ||੧੫||

ਤਤੋਨਨ੍ਤਰਂ ਸੌਮ੍ਯਾਦਿਹੇਤੁਵਿਪਰੀਤੈਃ ਕਾਕਤਾਲੀਯੇਨ ਸਾਧੁਭਿਸਜਾ ਵਾ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤੈਃ ਸ੍ਵਯਮੇਵੌਸਧਨਿਰਪੇਕ੍ਸਯਾ ਵਾ ਪ੍ਰਵਤ੍ਤੇ ਰਕ੍ਤੇ ਗਰ੍ਭਂ ਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧਿਕਲ੍ਪਿਤਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸੇਣਾਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੋ ਭੂਤੈਰਾਹਤਮਿਤਿ ਵਦਨ੍ਤ੍ਯਜ੍ਞਾ ਏਵਂ ਤੇਸਾਮਜ੍ਞਤ੍ਵਮ੍|| ੧੫||

Adhikarana rakShasAM sharIrApaharaNe~ashaktiH (16) · Śloka 16

ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਮ੍ਭਵਤ੍ਯੋਜਸੋਪਹਰਣਂ ਰਕ੍ਸੋਭਿਰ੍ਨ ਤੁ ਸ਼ਰੀਰਾਪਹਰਣਮਨਿਸ੍ਟਤ੍ਵਾਦਸ਼ਕ੍ਤੇਰ੍ਵਾ| ਇਚ੍ਛਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯੋਰ੍ਹਿ ਪ੍ਰਵਤ੍ਤੇਰੁਪਲਬ੍ਧਿਃ ਨ ਚ ਦਸ਼੍ਯਤੇ ਕਸ੍ਯਚਿਦਮਾਨੁਸੈਰ੍ਦੇਹਾਪ੍ਰਹਾਰਃ||੧੬||

ਰਕ੍ਸੋਭਿਰੋਜਸੋਪਹਰਣਂ ਸਮ੍ਭਾਵ੍ਯਤੇ ਨ ਤੁ ਸ਼ਰੀਰੋਪਹਰਣਮ੍| ਨਨੁ ਕਥਂ ਨ ਸਮ੍ਭਾਵ੍ਯਤ ਇਤ੍ਯਾਹ-- ਅਨਿਸ੍ਟਤ੍ਵਾਤ੍| ਅਥਵਾਸ਼ਕ੍ਤਿਤਃ| ਸ਼ਕ੍ਤੋਪਿ ਕਦਾਚਿਦਨਿਸ੍ਟੇਨ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ, ਇਸ੍ਟੇਪਿ ਵਾ ਅਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ| ਏਤਦੁਕ੍ਤਮਿਚ੍ਛਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯੋਰ੍ਹਿ ਪ੍ਰਵਤ੍ਤੇਰੁਪਲਬ੍ਧਿਰਿਤਿ| ਨ ਚੇਤ੍ਯਾਦਿ, ਤਰ੍ਹ੍ਯੇਵਂ ਕਦਾਚਿਦ੍ ਦਸ੍ਟਂ ਯ੍ਦਮਾਨੁਸੈਃ ਰਕ੍ਸੋਭਿਃ ਕਸ੍ਯਚਿਦ੍ਦੇਹੋਪਹਾਰਃ ਕਤ ਇਤਿ|| ੧੬||

Adhikarana AkShepapUrvako rakShobhiH sharIrApaharaNaniShedhaH| (17) · Śloka 17

ਯਦਿ ਚ ਦਸ੍ਟਮਪਿ ਸਮੁਲ੍ਲਙ੍ਘ੍ਯ ਕੇਚਿਦਤਿਸ਼ਕ੍ਤਿਯੁਕ੍ਤਾ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਸ਼ਰੀਰਾਕ੍ਸੇਪੇ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਤਦਾ ਕਥਮਿਵ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਵਸਰਾਸ੍ਤਜ੍ਜਨਨੀਮੁਪੇਕ੍ਸੇਰਨ੍||੧੭||

ਅਥ ਕਸ਼੍ਚਿਦੇਵਂ ਬ੍ਰੂਯਾਤ੍ ਯਥਾਪੂਰ੍ਵਂ ਨ ਦਸ੍ਟਮਧੁਨਾ ਤੁ ਦਸ਼੍ਯਤੇ ਤਦਰ੍ਥਮਾਹ-- ਯਦਿ ਚੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਯਦਿ ਹਿ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਤਿਸ਼ਯਯੁਕ੍ਤਾ ਮਾਤੁਰਪਿ ਸ਼ਰੀਰਾਹਰਣੇ ਸਮਰ੍ਥਾ ਅਦਸ੍ਟੇਪਿ ਦੇਹਾਪਹਾਰੇ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤੇਰਨ੍ ਕਿਮਿਤਿ ਸਾਤਿਸ਼ਯਸ੍ਵਾਰ੍ਥਸਮ੍ਪਾਦਨਂ ਸ੍ਥੂਲਸ੍ਥੂਲਂ ਤਨ੍ਮਾਤਸ਼ਰੀਰਮੁਪੇਕ੍ਸਨ੍ਤੇ| ਅਤੋਨੁਮਾਨਾਤ੍ ਜ੍ਞਾਯਤੇ ਸ਼ਰੀਰਾਪਹਰਣਂ ਭੂਤਾਨਾਮਨਿਸ੍ਟਮਸ਼ਕ੍ਤਤਾ ਵਾ ਤਤ੍ਰੇਤਿ| ਏਤਚ੍ਚਾਚਾਰ੍ਯਸ੍ਯਾਸਮ੍ਭਵਮਾਤ੍ਰਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨਮਿਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਗਹ੍ਯਤੇ| ਅਨ੍ਯਥਾ ਸ਼ਰੀਰਵਦੋਜਸਿ ਪਰ੍ਯਨੁਯੁਕ੍ਤਃ ਕਿਮੁਤ੍ਤਰਂ ਦਾਸ੍ਯਤਿ|| ੧੭||

Adhikarana shuddhArtavalakShaNam| (18) · Śloka 18

ਆਰ੍ਤਵਂ ਪੁਨਃ ਸ਼ਸ਼ਰੁਧਿਰਲਾਕ੍ਸਾਰਸੋਪਮਂ ਧੌਤਞ੍ਚ ਵਿਰਜ੍ਯਮਾਨਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਮਾਹੁਃ||੧੮||

ਤਚ੍ਚਾਨਨ੍ਤਰੋਕ੍ਤਮਾਰ੍ਤਵਂ ਸ਼ਸ਼ਰੁਧਿਰਾਦਿਸਦਸ਼ਂ ਸਦ੍ ਆਚਾਰ੍ਯ੍ਯਾਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਮਿਤ੍ਯਾਹੁਃ| ਤਦ੍ਧਿ ਗਰ੍ਭਾਧਨਯੋਗ੍ਯਂ ਭਵਤਿ| ਧੌਤਂ ਸਦ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਦ੍ਵਿਵਿਰਜ੍ਯਮਾਨਮਪਸਰਚ੍ਚ੍|| ੧੮||

Adhikarana strIpuMsayo rajaH shukrAdInAmanupalabdhikAlaH| (19) · Śloka 19

ਯਥਾ ਚ ਬਾਲਸ੍ਯ ਜੀਰ੍ਣਸ੍ਯ ਵਾ ਤਰੋਃ ਪੁਸ੍ਪਫਲਂ ਪੁਸ੍ਪਫਲਸ੍ਯ ਵਾ ਤਦ੍ਵਿਧਸ੍ਯ ਗਨ੍ਧੋ ਨੋਪਲਭ੍ਯਤੇ ਤਥੈਵ ਨੋਨਸੋਡਸ਼ਾਤੀਤਸਪ੍ਤਤਿਵਰ੍ਸਸ੍ਯ ਪੁਂਸਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰਰੋਮਾਦਯੋ ਯੋਸਿਤਸ਼੍ਚੋਨਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਤੀਤਪਞ੍ਚਾਸ਼ਦ੍ਵਰ੍ਸਾਯਾ ਰਜਸ੍ਤਨ੍ਯਾਦਯ ਇਤਿ||੧੯||

ਪ੍ਰਸ੍ਤੁਤਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਤਥਾ ਰੋਮਾਦਯ ਊਨਸੋਡਸ਼ਵਰ੍ਸਸ੍ਯ ਪੁਂਸੋ ਨੋਪਲਭ੍ਯਤੇ| ਯਥਾ ਬਾਲਸ੍ਯ ਤਰੋਃ ਪੁਸ੍ਪਫਲਮ੍| ਯਥਾ ਵਾ ਤਦ੍ਵਿਧਸ੍ਯ ਬਾਲਸ੍ਯੈਵ ਪੁਸ੍ਪਫਲਸ੍ਯ ਗਨ੍ਧਃ| ਅਸ੍ਤ੍ਯਪਿ ਸਤ੍ਤਯਾ ਵ੍ਯਕ੍ਤਭਾਵੋ ਨੋਪਲਭ੍ਯਤੇ| ਦੇਸ਼ਕਾਲਵਸ਼ਾਤ੍ਤੁ ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਭਵਤ੍ਯੇਤਤ੍| ਅਤੀਤਸਪ੍ਤਤਿਵਰ੍ਸਸ੍ਯਾਪਿ ਪੁਂਸਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਦਯੋ ਨੋਪਲਭ੍ਯਨ੍ਤੇ| ਯਥਾ ਜੀਰ੍ਣਸ੍ਯ ਤਰੋਃ ਪੁਸ੍ਪ੍ਫਲਂ, ਤਦ੍ਵਿਧਸ੍ਯ ਵਾ ਪੁਸ੍ਪਫਲਸ੍ਯ ਗਨ੍ਧੋਤਿਜੀਰ੍ਣਸ੍ਯ ਇਤਿ| ਅਨੇਨੈਵ ਕ੍ਰਮੇਣ ਯੋਸਿਤ ਆਰ੍ਤਵਸ੍ਤਨ੍ਯਾਦੀਨਾਂ ਵਾਚ੍ਯਮ੍| ਆਦਿਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਰੋਮਾਦੀਨਾਂ ਪਰਿਗ੍ਰਹਃ|

Adhikarana shukrArtavayorA~a~apyAyanam| (20) · Śloka 20

ਅਥ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ਼ੁਕ੍ਰਾਰ੍ਤਵਮਰੋਗਂ ਮਿਥੋਨੁਰਕ੍ਤਂ ਮਿਥੁਨਮੁਪਸ੍ਨੇਹ੍ਯਵਿਧਿਵਤ੍ ਸਂਸ਼ੋਧ੍ਯਾਸ੍ਥਾਪਨਾਨੁਵਾਸਨਾਭ੍ਯਾਮੁਪਾਚਰੇਤ੍| ਵਿਸ਼ੇਸਤਸ੍ਤੁ ਘਤਕ੍ਸੀਰਵਦ੍ਭਿਰ੍ਮਧੁਰੌਸਧਸਂਸ੍ਕਾਰੈਃ ਪੁਰੁਸਮ੍, ਤੈਲੇਨ ਨਾਰੀਂ ਪਿਤ੍ਤਲੈਸ਼੍ਚ ਮਾਂਸੈਃ| ਏਵਂ ਹਿ ਸਮਾਨਗੁਣਤਯਾ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਰ੍ਤਵਮਾਪ੍ਯਾਯਤੇ||੨੦||

ਅਥੇਤ੍ਯਾਦਿ ਸੁਬੋਧਮ੍| ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤੇਸੁ ਤਿਥਿਮੁਹੂਰ੍ਤਨਕ੍ਸਤ੍ਰੇਸੁ ਸਦਪਤ੍ਯਲਾਭਾਯ ਮਿਥੁਨਮੁਪਸ੍ਨੇਹ੍ਯਾਰ੍ਤਵਾਮ੍ਯਰ੍ਣੇ ਕਾਲੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ਼ੁਕ੍ਰਾਰ੍ਤਵਤ੍ਵਾਦਿਯੁਕ੍ਤਂ ਮਿਥੁਨਂ ਜਾਯਾਪਤੀ ਆਸ੍ਥਾਪਨਾਨੁਵਾਸਨਾਭ੍ਯਾਮੁਪਾਚਰੇਦਿਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ| ਕਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ? ਆਹ, ਪੂਰ੍ਵਮੁਪਸ੍ਨੇਹ੍ਯ ਪਸ਼੍ਚਾਚ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰੋਕ੍ਤੇਨ ਵਿਧਾਨੇਨ ਸਂਸ਼ੋਧ੍ਯੇਤਿ| ਪੁਰੁਸਂ ਤੁ ਵਿਸ਼ੇਸਾਦ੍ ਘਤਾਦਿਭਿਰੁਪਾਚਰੇਤ੍| ਮਧੁਰਸ੍ਕਨ੍ਧਨਿਰ੍ਦਿਸ੍ਟੈਰੌਸਧਾਨ੍ਨਸਂਸ੍ਕਾਰੈਸ਼੍ਚੋਪਾਚਰੇਦੁਪਚਰ੍ਯਮਾਣਸ੍ਯ ਬਹੁਦਿਵਸੋਪਯੋਗੇਨ ਯਸ਼੍ਸ਼ਰੀਰੇਤਿਸ਼ਯਃ ਸ ਮਧੁਰੌਸਧਸਂਸ੍ਕਾਰਃ| ਨਾਰੀਂ ਤੁ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਤੈਲਾਦਿਭਿਃ| ਪਿਤ੍ਤਲਾਨਿ ਮਾਂਸਾਨਿ ਆਨੂਪਸਤ੍ਤ੍ਵਜਾਨਿ ਤਾਨਿ ਕਫਪਿਤ੍ਤਲਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤ੍ਯੇਵ| ਏਵਂ ਹਿ ਘਤਾਦ੍ਯੁਪਚਾਰੇਣ ਪੁਂਸਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰਮਾਪ੍ਯਾਯਤੇ ਸਦਸ਼੍ਗੁਣਤ੍ਵਾਤ੍| ਤਥਾ ਤੈਲਾਦ੍ਯੁਪਯੋਗੇਨ ਰਕ੍ਤਮਾਪ੍ਯਾਯਤੇ|| ੨੦||

Adhikarana garbhAsambhavakarAH shukradoShAH| (21) · Śloka 21

ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਕੁਣਪਗਨ੍ਧਿਗ੍ਰਨ੍ਥਿਪੂਯਕ੍ਸੀਣਮੂਤ੍ਰਪੁਰੀਸਰੇਤਾਂਸਿ ਤ੍ਵਬੀਜਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ||੨੧||

ਤਤ੍ਰ ਯਾਨ੍ਯਸ਼ੁਦ੍ਧਾਨਿ ਆਹਾਰਾਦਿਹੇਤੁਕਵਾਤਾਦਿਦੋਸਾਦ੍ਰੇਤਾਂਸਿ ਤਾਨ੍ਯਬੀਜਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ ਗਰ੍ਭਾਯ ਨ ਭਵਨ੍ਤੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ|| ੨੧||

Adhikarana vAtAdiduShTasya shukrasya lakShaNAni| (22) · Śloka 22

ਤਤ੍ਰ ਤਨੁ ਰੂਕ੍ਸਂ ਫੇਨਿਲਮਰੁਣਮਲ੍ਪਂ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਸਰੁਜਂ ਚਿਰਾਚ੍ਚ ਨਿਸਿਚ੍ਯਤੇ ਵਾਤੇਨ| ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਪੀਤਮਪਿਚ੍ਛਿਲਮਾਨੀਲਂ ਵਾ ਦਹਦਿਵ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ ਪਿਤ੍ਤੇਨ| ਮਜ੍ਜੋਸਂਸਸ੍ਟਂ ਪ੍ਰਭੂਤਂ ਵਿਬਦ੍ਧਂ ਚਾਮ੍ਭਸਿ ਚ ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ਮਜ੍ਜਤਿ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਣਾ| ਕੁਣਪਗਨ੍ਧ੍ਯਨਲ੍ਪਂ ਰਕ੍ਤੇਨ| ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਭੂਤਂ ਵਾਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਭ੍ਯਾਮ੍| ਪੂਤਿ ਪੂਯਨਿਭਂ ਪਿਤ੍ਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਭ੍ਯਾਮ੍| ਕ੍ਸੀਣਂ ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਾਭ੍ਯਾਮ੍| ਤਦੁਕ੍ਤਂ ਸਸਾਧਨਂ ਪ੍ਰਾਕ੍| ਮੂਤ੍ਰਪੁਰੀਸਗਨ੍ਧਿ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇਨ||੨੨||

ਤਤ੍ਰ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਇਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਵਾਤਾਦਿਦੁਸ੍ਟਸ੍ਯ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਚ ਦੋਸਕ੍ਰਮੇਣੋਚ੍ਯਤੇ| ਸੁਬੋਧਮਨ੍ਯਤ੍| ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਕ੍ਸਯਃ ਕ੍ਰਿਯਤੇ, ਤਚ੍ਚ ਕ੍ਸੀਣਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਪ੍ਰਾਗ੍ ਦੋਸਾਦਿਵਿਜ੍ਞਾਨੀਯੇ ਸਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਮੁਕ੍ਤਮ੍|| ੨੨||

Adhikarana duShTArtavalakShaNAtideshaH duShTashukrArtavayoH sAdhyatvAdi ca| (23) · Śloka 23

ਆਰ੍ਤਵਮਪਿ ਸ਼ੁਕ੍ਰਵਦ੍ ਦੋਸੈਰੁਪਸਸ੍ਟਮਬੀਜਮੇਵ| ਤਸ੍ਯ ਲਿਙ੍ਗਂ ਨਾਮ ਚ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍| ਤੇਸੁ ਕੁਣਪਗ੍ਰਨ੍ਥਿਪੂਯਕ੍ਸੀਣਰੇਤਾਂਸਿ ਕਚ੍ਛ੍ਰਸਾਧ੍ਯਾਨਿ| ਮੂਤ੍ਰਪੁਰੀਸਸ਼ੁਕ੍ਰਾਰ੍ਤਵਂ ਤ੍ਵਸਾਧ੍ਯਂ ਕੁਣਪਗ੍ਰਨ੍ਥਿਪੂਯਾਰ੍ਤਵਂ ਚ||੨੩||

ਨ ਕੇਵਲਂ ਵਾਤਾਦਿਦੁਸ੍ਟਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਮਬੀਜਂ ਭਵਤਿ ਯਾਵਤ੍ ਤੇਨੈਵ ਕ੍ਰਮੇਣ ਤੈਰੇਵ ਦੁਸ੍ਟਮਾਰ੍ਤਵਮਪ੍ਯਬੀਜਂ ਭਵਤਿ| ਤਸ੍ਯ ਚਾਰ੍ਤ੍ਤਵਸ੍ਯ ਦੁਸ੍ਟਸ੍ਯ ਸ਼ੁਕ੍ਰਵਦੇਵ ਕ੍ਰਮੇਣ ਲਕ੍ਸਣਂ ਨਾਮ ਚ ਵਿਜਾਨੀਯਾਤ੍| ਤੇਸੁ ਦੁਸ੍ਟੇਸੁ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਰ੍ਤ੍ਤਵੇਸੁ ਮਧ੍ਯੇ ਕੁਣਪਾਦਿਰੇਤਾਂਸਿ ਕਚ੍ਛ੍ਰਸਾਧ੍ਯਾਨਿ| ਮੂਤ੍ਰਪੁਰੀਸਸ਼ੁਕ੍ਰਾਰ੍ਤ੍ਤਵਾਨ੍ਯਸਾਧ੍ਯਾਨਿ| ਤਾਨਿ ਪ੍ਰਜੋਤ੍ਪਾਦਨੇ ਨ ਸਮਰ੍ਥਾਨ੍ਯੇਵ ਭਵਨ੍ਤਿ| ਕੁਣਪਗ੍ਰਨ੍ਥ੍ਯਾਦਿ ਦੁਸ੍ਟਮਾਰ੍ਤ੍ਤਵਂ ਚ| ਸ਼ੇਸਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸਾਧ੍ਯਮ੍|| ੨੩||

Adhikarana vAtAditriduShTayoH shukrArtavadoShayoshcikitsAtideshaH| (24) · Śloka 24

ਤਤ੍ਰਾਦ੍ਯਾਂਸ੍ਤ੍ਰੀਨ੍ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਰ੍ਤ੍ਤਵਦੋਸਾਨ੍ ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਦੋਸਸਾਧਨੇਨ ਸਾਧਯੇਤ੍| ਗੁਹ੍ਯਯੋਨਿਰੋਗਪ੍ਰਤਿਸੇਧੇਨ ਚੋਭਯਾਨ੍||੨੪||

ਤਤ੍ਰ ਸਾਧ੍ਯੇਸੁ ਵਾਤਾਦਿਭਿਸ੍ਤ੍ਰੀਨ੍ ਸ਼ੁਕ੍ਰਦੋਸਾਂਸ੍ਤੈਰੇਵ ਤ੍ਰੀਨਾਰ੍ਤ੍ਤਵਦੋਸਾਨ੍ ਸ੍ਵਹੇਤੁਦੋਸਚਿਕਿਤ੍ਸਯੋਪਕ੍ਰਮੇਤ੍| ਗੁਹ੍ਯਰੋਗਪ੍ਰਤਿਸੇਧੋਕ੍ਤਵਿਧਾਨੇਨ ਚ|| ੨੪||

Adhikarana vAtikashukradoShe cikitsAvisheShaH| (25) · Śloka 25

ਅਪਿ ਚ-- ਵਾਤਿਕੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰਦੋਸੇ ਵਸੁਕਸੈਨ੍ਧਵਫਲਾਮ੍ਲਸਿਦ੍ਧਂ ਯਵਕ੍ਸਾਰਪ੍ਰਤੀਵਾਪਂ ਸਰ੍ਪਿਸ੍ਪਾਨਮ੍| ਬਿਲ੍ਵਵਿਦਾਰੀਸਿਦ੍ਧਂ ਕ੍ਸੀਰਯੁਕ੍ਤਮਾਸ੍ਥਾਪਨਮ੍| ਮਧੁਕਭਦ੍ਰਦਾਰੁਸਿਦ੍ਧਂ ਤੈਲਮਨੁਵਾਸਨਂ ਕ੍ਸੀਰਕੁਲੀਰਰਸਸਿਦ੍ਧਂ ਤੈਲਮੁਤ੍ਤਰਬਸ੍ਤਿਃ||੨੫||

ਅਪਿ ਚੇਤਿ ਵਿਸ਼ੇਸਸਮੁਚ੍ਚਯਾਯ| ਵਸੁਕਾਦਿਸਿਦ੍ਧਂ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਯਵਕ੍ਸਾਰਪ੍ਰਤੀਵਾਪਂ ਵਾਤਿਕੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰਦੋਸੇ| ਪ੍ਰਤੀਵਾਪੋ ਯਃ ਸਿਦ੍ਧੇ ਚੂਰ੍ਣਤ੍ਵੇਨ ਦੀਯਤੇ| ਮਾਤ੍ਰਾ ਚਾਸ੍ਯ ਦੋਸਾਦ੍ਯਪੇਕ੍ਸਯਾ| ਵਸੁਕਂ ਰੋਮਕਮ੍| ਸੈਨ੍ਧਵਂ ਮਾਣਿਮਨ੍ਥਮ੍| ਫਲਾਮ੍ਲਮਮ੍ਲਦਾਡਿਮਾਦਿਫਲਮ੍| ਸਕ੍ਸੀਰਂ ਕ੍ਵਾਥਕਲ੍ਪਨਯਾ ਸਿਦ੍ਧਂ ਵਿਲ੍ਵਾਦਿਕ੍ਵਾਥਮਾਸ੍ਥਾਪਨਮ੍| ਤਤ੍ਰੈਵਾਨੁਵਾਸਨਯੋਗ੍ਯਤਾਯਾਂ ਮਧੁਕਾਦਿਸਿਦ੍ਧਂ ਤੈਲਮ੍| ਤਤ੍ਰੈਵ ਕ੍ਸੀਰਕੁਲੀਰਰਸਾਭ੍ਯਾਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਤੈਲਮੁਤ੍ਤਰਬਸ੍ਤਿਃ| ਕੁਲੀਰੋ ਜਲਜਪ੍ਰਾਣਿਵਿਸ਼ੇਸਃ ਕਰ੍ਕਟਾਖ੍ਯਃ| ਤੇਸਾਂ ਸਮਭਾਗਤ੍ਵਮ੍|| ੨੫||

Adhikarana paittikashukradoShe cikitsAvisheShaH| (26) · Śloka 26

ਪੈਤ੍ਤਿਕੇ ਕਾਣ੍ਡੇਕ੍ਸੁਸ਼੍ਵਦਂਸ੍ਟ੍ਰਾਗੁਡੂਚੀਸਿਦ੍ਧਂ ਮੂਰ੍ਵਾਮਧੂਕਪ੍ਰਤੀਵਾਪਂ ਸਰ੍ਪਿਸ੍ਪਾਨਮ੍| ਤ੍ਰਿਵਚ੍ਚੂਰ੍ਣਃ ਸਘਤੋ ਵਿਰੇਕਃ| ਪਯਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰੀਪਰ੍ਣੀਸਿਦ੍ਧਂ ਕ੍ਸੀਰਯੁਕ੍ਤਮਾਸ੍ਥਾਪਨਮ੍| ਮਧੁਕਮੁਦ੍ਗਪਰ੍ਣੀਸਿਦ੍ਧਂ ਤੈਲਮਨੁਵਾਸਨਮੁਤ੍ਤਰਬਸ੍ਤਿਸ਼੍ਚ||੨੬||

ਪੈਤ੍ਤਿਕੇ ਸੁਬੋਧਮ੍| ਪਯਸ੍ਯਯਾ ਸ਼੍ਰੀਪਰ੍ਣ੍ਯਾ ਚ ਸਿਦ੍ਧੇਨ ਕ੍ਸੀਰੇਣਾਸ੍ਥਾਪਨਮ੍| ਮਧੁਕਮੁਦ੍ਗਪਰ੍ਣੀਸਿਦ੍ਧਂ ਤੈਲਮਨੁਵਾਸਨਮੁਤ੍ਤਰਬਸ੍ਤਿਸ਼੍ਚ|| ੨੬||

Adhikarana shlaiShmikashukradoShe cikitsAvisheShaH| (27) · Śloka 27

ਸ਼੍ਲੈਸ੍ਮਿਕੇ ਪਾਸਾਣਭੇਦਾਸ਼੍ਮਨ੍ਤਕਾਮਲਕਕ੍ਵਾਥਸਿਦ੍ਧਂ ਪਿਪ੍ਪਲੀਮਧੁਕਚੂਰ੍ਣਪ੍ਰਤੀਵਾਪਂ ਸਰ੍ਪਿਸ੍ਪਾਨਮ੍| ਮਦਨਫਲਕਸਾਯੋ ਵਮਨਮ੍| ਦਨ੍ਤੀਵਿਡਙ੍ਗਚੂਰ੍ਣਸ੍ਤੈਲਲੀਢੋ ਵਿਰੇਕਃ| ਰਾਜਵਕ੍ਸਮਦਨਫਲਕਸਾਯਪ੍ਰਗਾਢਮਾਸ੍ਥਾਪਨਮ੍| ਮਧੁਕਪਿਪ੍ਪਲੀਸਿਦ੍ਧਂ ਤੈਲਮਨੁਵਾਸਨਮੁਤ੍ਤਰਬਸ੍ਤਿਸ਼੍ਚ||੨੭||

ਸ਼੍ਲੈਸ੍ਮਿਕੇ ਪਾਸਾਨਭੇਦਾਦਿ ਸਿਦ੍ਧਂ ਸਰ੍ਪਿਸ੍ਪਾਨਮ੍ | ਮਦਨਫਲਕਸਾਯੇਣ ਵਮਨਮ੍ |ਦਨ੍ਤ੍ਯਾਦਿ ਚੂਰ੍ਣੇਨ ਵਿਰੇਕਃ |ਰਾਜਵਕ੍ਸਾਦਿਕਸਾਯਪ੍ਰਗਾਢਮਾਸ੍ਥਾਪਨਮ੍ |ਪ੍ਰਗਾਢਂ ਭੂਯਿਸ੍ਠਂ ਘਨਮ੍ | ਮਧੁਕਾਦਿ ਸਿਦ੍ਧਂ ਤੈਲਮਨੁਵਾਸਨਮੁਤ੍ਤਰਬਸ੍ਤਿਸ਼੍ਚ|

Adhikarana vAtajArttavadoShe cikitsAvisheShaH| (28) · Śloka 28

ਵਾਤਜੇ ਪੁਸ੍ਪਦੋਸੇ ਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀਮਧੁਕਭਦ੍ਰਦਾਰੁਸਿਦ੍ਧਂ ਸਰ੍ਪਿਸ੍ਪਾਨਮ੍| ਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯ੍ਯਕ੍ਸੁਦ੍ਰਸਹਾਸਿਦ੍ਧਂ ਵਾ ਕ੍ਸੀਰਮ੍| ਮਧੁਕਸ਼ਗਾਲਵਿਨ੍ਨਾਕਲ੍ਕਂ ਪਯਸ੍ਸਰ੍ਪਿਸ੍ਸਹਿਤਂ ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਤਿਲਕਲ੍ਕਂ ਵਾ ਯੋਨੌ ਧਾਰਯੇਤ੍| ਸਰਲਮੁਦ੍ਗਪਰ੍ਣੀਕਸਾਯਃ ਪ੍ਰਕ੍ਸਾਲਨਮ੍||੨੮||

ਵਾਤਜੇ ਪੁਸ੍ਪਦੋਸੇ| ਪੁਸ੍ਪਦੋਸਃ ਆਰ੍ਤ੍ਤਵਦੋਸਃ| ਮਧੁਕਾਦਿਸਿਦ੍ਧਂ ਪਰਸ੍ਪਰਸਮਾਭ੍ਯਾਂ ਪਯਃਸਰ੍ਪਿਭ੍ਯਾਂ ਸਮ੍ਮਿਸ਼੍ਰ੍ਯ ਯਥਾਯੋਗਮ੍| ਕਲ੍ਕਂ ਪਾਨੀਯਪਿਸ੍ਟਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਾਮ੍ ਏਤਤ੍ ਪਾਨਮੇਵ| ਤਿਲਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗ੍ਵੋਃ ਕਲ੍ਕਂ ਯੋਨੌ ਧਾਰਯੇਤ੍| ਵੇਤਿ ਸਮੁਚ੍ਚਯੇ| ਪ੍ਰਕ੍ਸਾਲਨਂ ਪ੍ਰਕਰਣਾਦ੍ਯੋਨੇਃ|| ੨੮||

Adhikarana pittajArtavadoShe cikitsAvisheShaH| (29) · Śloka 29

ਪਿਤ੍ਤਜੇ ਕਾਕੋਲੀਦ੍ਵਯਵਿਦਾਰੀਮੂਲਕ੍ਵਾਥਮੁਤ੍ਪਲਪਦ੍ਮਕਕ੍ਵਾਥਂ ਮਧੂਕਪੁਸ੍ਪਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯ੍ਯਫਲਕ੍ਵਾਥਂ ਵਾ ਸਸ਼ਰ੍ਕਰਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਸ਼੍ਵੇਤਚਨ੍ਦਨਕ੍ਵਾਥਂ ਵਾ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਮ੍| ਧਵਧਾਤਕੀਕਲ੍ਕਂ ਵਾ ਘਤੇਨ ਵਾ ਮਧੁਕਮਧੁਰਸਾਮਦ੍ਵੀਕਾਕਲ੍ਕਮ੍| ਸ਼ਮ੍ਯਾਕਗਵਾਕ੍ਸੀਕ੍ਸੀਰਂ ਵਿਰੇਕਃ| ਚਨ੍ਦਨਪਯਸ੍ਯਾਕਲ੍ਕਂ ਯੋਨੌ ਧਾਰਯੇਤ੍| ਗੌਰਿਕਾਰਿਸ੍ਟਕਸਾਯਃ ਪ੍ਰਕ੍ਸਾਲਨਮ੍||੨੯||

ਪਿਤ੍ਤਜੇ ਕਾਕੋਲ੍ਯਾਦੀਨਾਂ ਕ੍ਵਾਥਤ੍ਰਯਂ ਸਸ਼ਰ੍ਕਰਂ ਦੋਸਾਦ੍ਯਪੇਕ੍ਸਯਾ ਵਿਕਲ੍ਪੇਨ ਯੋਜ੍ਯਮ੍| ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਮਧੁਭ੍ਯਾਂ ਸਂਯੁਕ੍ਤਮਨੁਪਾਨਮਥਵਾ ਸ਼੍ਵੇਤਚਨ੍ਦਨਕ੍ਵਾਥਂ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਮ੍| ਮਧੁਕਾਦਿਕਲ੍ਕਃ ਸਘਤਃ| ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਦੋਸਾਦ੍ਯਪੇਕ੍ਸਯਾ ਵਿਕਲ੍ਪਃ| ਸ਼ਮ੍ਯਾਕਾਦਿਭਿਵਿਰੇਕਸ਼੍ਚਨ੍ਦਨਾਦਿਕਲ੍ਕਂ ਯੋਨੌ ਧਾਰਯੇਤ੍| ਗੈਰਿਕਾਦਿਕਸਾਯਂ ਪ੍ਰਕ੍ਸਾਲਨਮ੍|| ੨੯||

Adhikarana shlaiShmikArttavadoShe cikitsAvisheShaH| (30) · Śloka 30

ਸ਼੍ਲੈਸ੍ਮਿਕੇ ਕੁਟਜਕਟੁਕਾਸ਼੍ਵਗਨ੍ਧਾਕ੍ਵਾਥਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਸਮਾਕ੍ਸਿਕਂ ਵਾ ਕ੍ਸੀਰਿਵਕ੍ਸਪ੍ਰਵਾਲਕ੍ਵਾਥਮ੍| ਏਤੇਸਾਮੇਵ ਵਾ ਚੂਰ੍ਣਂ ਮਧੁਘਤਾਭ੍ਯਾਂ ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍| ਮਦਨਫਲਕਸਾਯੇਣ ਵਮਨਮ੍| ਤਤ੍ਕਲ੍ਕਮੇਵ ਚ ਯੋਨੌ ਧਾਰਯੇਤ੍| ਲੋਧ੍ਰਤਿਨ੍ਦੁਕਕਸਾਯਃ ਪ੍ਰਕ੍ਸਾਲਨਂ ਬਸ੍ਤਮੇਸਮੂਤ੍ਰਂ ਵਾ||੩੦||

ਸ਼੍ਲੈਸ੍ਮਿਕੇ ਕੁਟਜਾਦਿਕ੍ਵਾਥਂ ਸਮਾਕ੍ਸਿਕਮ੍| ਏਤੇਸਾਮਪੀਤਿ ਕ੍ਸੀਰਿਵਕ੍ਸਪ੍ਰਵਾਲਾਨਾਮੇਵ||੩੦||

Adhikarana kuNaparetasi cikitsA| (31) · Śloka 31

ਕੁਣਪਰੇਤਸਿ ਧਾਤਕੀਪੁਸ੍ਪਖਦਿਰਾਰ੍ਜੁਨਦਾਡਿਮੈਃ ਸਿਦ੍ਧਮਸਨਾਦਿਭਿਰ੍ਵਾ ਸਰ੍ਪਿਃ ਪਾਯਯੇਤ੍||੩੧||

ਕੁਣਪਰੇਤਸਿ ਧਾਤਕ੍ਯਾਦਿਭਿਃ ਪਕ੍ਵਂ ਸਰ੍ਪਿਃ ਪਾਯਯੇਤ੍| ਅਸਨਾਦਿਗਣੇਨ ਚ ਪਕ੍ਵਮ੍||੩੧||

Adhikarana granthiretasi cikitsA| (32) · Śloka 32

ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਰੇਤਸਿ ਪਾਸਾਣਭੇਦਾ ਪਲਾਸ਼ਭਸ੍ਮਨਾ ਵਾ||੩੨||

ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਰੇਤਸਿ ਪਾਸਾਣਭੇਦਪਕ੍ਵਂ ਪਲਾਸ਼ਭਸ੍ਮਨਾ ਵਾ|| ੩੨||

Adhikarana pUyaretasi cikitsA| (33) · Śloka 33

ਪੂਯਰੇਤਸਿ ਪਰੁਸਕਾਦਿਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਾਦਿਭ੍ਯਾਮ੍||੩੩||

ਪੂਯਰੇਤਸਿ ਪਰੁਸਕਾਦਿਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਾਦਿਭ੍ਯਾਂ ਵਾ ਸਾਧਿਤਂ ਪਾਨੋਪਯੋਗੇ ਘਤਮ੍|| ੩੩||

Adhikarana mUtrapurISharetasi cikitsA| (34) · Śloka 34

ਮੂਤ੍ਰਪੁਰੀਸਰੇਤਸਿ ਵਾਯੁਨਾਤਿਵਿਕਤੇ ਹਿਙ੍ਗੂਸ਼ੀਰਚਿਤ੍ਰਕੈਰਥਵਾ ਚਿਤ੍ਰਕਵਿਤੁਨ੍ਨਕਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਸਮਙ੍ਗਾਮਣਾਲਸਿਦ੍ਧਮ੍ ਏਲਾਮੋਚਚੂਰ੍ਣਪ੍ਰਤੀਵਾਪਮ੍||੩੪||

ਮੂਤ੍ਰਪੁਰੀਸਰੇਤਸਿ ਨਾਤਿਦੁਸ੍ਟੇ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾ| ਅਤਿਦੁਸ੍ਟੇ ਉਪੇਕ੍ਸਾ, ਅਨੁਪ੍ਰਕ੍ਰਮਣਮੇਵ| ਘਤਂ ਹਿਙ੍ਗ੍ਵਾਦਿਤ੍ਰਯਪਕ੍ਵਮ੍| ਅਥਵਾ ਚਿਤ੍ਰਕਾਦਿਸਿਦ੍ਧਮੇਲਾਮੋਚਚੂਰ੍ਣਪ੍ਰਤੀਵਾਪਮ੍| ਪ੍ਰਤੀਵਾਪੋ ਯਃ ਸਿਦ੍ਦੇ ਚ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਯ੍ਯਤ ਪ੍ਰਕ੍ਸਿਪ੍ਯਤੇ|| ੩੪||

Adhikarana granthyArtave cikitsA| (35) · Śloka 35

ਤਥ ਗ੍ਰਨ੍ਥ੍ਯਾਰ੍ਤ੍ਤਵੇ ਪਾਠਾਤ੍ਰਿਕਣ੍ਟਕਵਕ੍ਸਕਕ੍ਵਾਥਮ੍||੩੫||

ਸੁਬੋਧਮ੍|| ੩੫||

Adhikarana kuNapapUyArttave cikitsA| (36) · Śloka 36

ਕੁਣਪਪੂਯਾਰ੍ਤ੍ਤਵੇ ਚਨ੍ਦਨਕ੍ਵਾਥਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਤ੍ਰਿਫਲਾਕਲ੍ਕਕ੍ਵਾਥੌ ਚਾਤ੍ਰ ਧਾਰਣਾਚਮਨੇ||੩੬||

ਅਤ੍ਰੇਤਿ ਕੁਣਪਪੂਯਾਰ੍ਤ੍ਤਵਯੋਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਵਮਰ੍ਸ਼ਃ| ਧਾਰਣਂ ਯੋਨੌ|| ੩੬||

Adhikarana shukrArttavadoSheShu sAmAnyA cikitsA| (37) · Śloka 37

ਸਰ੍ਵੇਸੁ ਚ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਰ੍ਤ੍ਤਵਦੋਸੇਸੁ ਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਂਸੌ ਸ੍ਨੇਹਾਦਿਕਰ੍ਮਭਿਰ੍ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਚੋਤ੍ਤਰਬਸ੍ਤਿਭਿਃ ਪੁਨਃ ਪੁਨਰੁਪਾਚਰੇਤ੍| ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਚ ਯੋਨੌ ਕਲ੍ਕੈਃ ਪਿਚੁਭਿਸ਼੍ਚ| ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਸ਼ੁਕ੍ਰਾਰ੍ਤ੍ਤਵੌ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਂ ਵਿਧਿਮਾਸੇਵੇਤਾਮ੍||੩੭||

ਸ੍ਨੇਹਾਦੀਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਧੂਮਾਨ੍ਤਾਨਿ| ਸਰ੍ਵੇਸੁ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਰ੍ਤ੍ਤਵਦੋਸੇਸੁ ਯਦੁਕ੍ਤਂ, ਤੈਃ ਸ੍ਨੇਹਾਦਿਭਿਰੁਪਾਚਰੇਤ੍| ਯਥਾਸ੍ਵਮਿਤਿ| ਯਤ੍ਰ ਯਦੌਸਧਂ ਤਤ੍ਰ ਤਦੇਵ ਕਲ੍ਕੇਨ ਪਿਚੁਨਾ ਦੇਯਂ ਯੋਨਾਵਿਤਿ| ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਂ ਵਿਧਿਂ ਘਤਕ੍ਸੀਰਤੈਲਮਾਂਸਾਦਿਕਮ੍|| ੩੭||

Adhikarana RutukAlaH tatra matAntarANi ca| (38) · Śloka 38

ਤੁਸ੍ਤੁ ਦਸ੍ਟਾਰ੍ਤ੍ਤਵੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਰਾਤ੍ਰਂ ਭਵਤਿ| ਸੋਡਸ਼ਰਾਤ੍ਰਮਿਤ੍ਯਨ੍ਯੇ| ਸ਼ੁਦ੍ਧਯੋਨਿਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯਾਰ੍ਤ੍ਤਵਾਯਾ ਮਾਸਮਪਿ ਕੇਚਿਤ੍| ਤਦ੍ਵਦਦਸ੍ਟਾਰ੍ਤ੍ਤਵੋਪ੍ਯਸ੍ਤੀਤ੍ਯਪਰੇ||੩੮||

ਤਾਵਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਤਤ੍ਰ ਨ ਜ੍ਞਾਯਤੇ ਕਿਯਾਨ੍ ਕਾਲ ਤੁਰ੍ਭਵਤੀਤ੍ਯਾਹ--ਤੁਸ੍ਤ੍ਵਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਮਾਸਿ ਭਵਾਦਾਰ੍ਤ੍ਤਵਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦਾਰਭ੍ਯ ਯਾਵਤ੍ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਰਾਤ੍ਰਮ੍| ਅਨ੍ਯੇ ਤ੍ਵਾਚਾਰ੍ਯ੍ਯਾਃ ਸੋਡਸ਼ਰਾਤ੍ਰਮਿਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ| ਅਨ੍ਯੇ ਤ੍ਵੇਵਂ ਵਦਨ੍ਤਿ--ਸਰ੍ਵਥਾ ਯੋਨ੍ਯਾਦੀਨਾਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧੌ ਦੋਸਾਨੁਪਹਤਤ੍ਵੇ ਸਤਿ ਮਾਸਮਤੁਰ੍ਭਵਤੀਤਿ| ਅਤ੍ਰ ਸਦੈਵਰ੍ਤ੍ਤੁਃ| ਕ੍ਰਮੋਪਚਯਾਪਚਯੇ ਤੁ ਵਿਸ਼ੇਸਃ| ਗਰ੍ਭਾਧਾਨਾਯ ਨ ਵਿਸ਼ੇਸਃ| ਤੁਤ੍ਵੋਪਦਰ੍ਸ਼ਨਰਹਿਤਮਨ੍ਯੇ ਤੁਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ| ਇਤਿ ਮਤਚਾਤੁਰ੍ਵਿਧ੍ਯਂ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯਾਨਿਯਤਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍|| ੩੮||

Adhikarana RutumatyA lakShaNam| (39) · Śloka 39

ਕ੍ਸਾਮਪ੍ਰਸਨ੍ਨਵਦਨਾਂ ਸ੍ਫੁਰਚ੍ਛ੍ਰੋਣਿਪਯੋਧਰਾਮ੍| ਸ੍ਰਸ੍ਤਾਕ੍ਸਿਕੁਕ੍ਸਿਂ ਪੁਂਸ੍ਕਾਮਾਂ ਵਿਨ੍ਦ੍ਯਾਦਤੁਮਤੀਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਮ੍||੩੯||

ਯੋਨ੍ਯਾਦਿਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਸ਼ੁਦ੍ਧਿਭ੍ਯਾਂ ਚੋਪਪ੍ਲਵਤੇਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨਿਸ਼੍ਚਯਾਯ ਤੁਮਤ੍ਯਾ ਲਕ੍ਸਣਂ ਕ੍ਸਾਮਵਦਨਤ੍ਵਾਦਿਕਮੁਚ੍ਯਤੇ| ਸ੍ਰਸ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਿਬਨ੍ਧੇਭ੍ਯਃ ਸ਼ਿਥਿਲੀਭੂਤਮਕ੍ਸਿਕੁਕ੍ਸਿ ਯਸ੍ਯਾਃ|| ੩੯||

Adhikarana RutAvatIte garbhAsambhavasya hetuH| (40) · Śloka 40

ਪਦ੍ਮਂ ਸਙ੍ਕੋਚਮਾਯਾਤਿ ਦਿਨੇਤੀਤੇ ਯਥਾ ਤਥਾ| ਤਾਵਤੀਤੇ ਯੋਨਿਃ ਸ੍ਯਾਚ੍ਛੁਕ੍ਰਂ ਨਾਤਃ ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਛਤਿ||੪੦||

ਦਿਨੇਸ੍ਵਰ੍ਤ੍ਤੋਸ਼੍ਚ ਸਾਦਸ਼੍ਯਂ ਪਦ੍ਮਸ੍ਯ ਯੋਨੇਸ਼੍ਚਾਤਃ ਕ੍ਰਮਸਙ੍ਕੋਚਾਦ੍ਧੇਤੋਃ ਦਿਨੇਤੀਤੇ ਸ਼ਰ੍ਵਰ੍ਯ੍ਯਾਮ੍ ਅਤੀਤੇਪ੍ਯਤੌ ਯੋਨਿਰ੍ਬੀਜਂ ਨ ਗਹ੍ਣਾਤਿ| ਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯਂ ਨ ਪ੍ਰਾਪਯਤੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ|| ੪੦||

Adhikarana Arttavasa~jcayakAlaH vAyorArttavaprartakattva~jca| (41) · Śloka 41

ਮਾਸੇਨੋਪਚਿਤਂ ਰਕ੍ਤਂ ਧਮਨੀਭ੍ਯਾਮਤੌ ਪੁਨਃ| ਈਸਤ੍ਕਸ੍ਣਂ ਵਿਗਨ੍ਧਂ ਚ ਵਾਯੁਰ੍ਯੋਨਿਮੁਖਾਨ੍ਨੁਦੇਤ੍||੪੧||

ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਿਕਮਾਸਭਵਂ ਤੁ ਤ੍ਰ੍ਯਹਂ ਸ੍ਰਵਤਿ ਤ੍ਰ੍ਯਹਾਦੂਰ੍ਧ੍ਵਮੁਪਚੀਯਤ ਏਵ| ਅਨੇਨ ਚ ਮਾਸਿ ਮਾਸ੍ਯਾਭਿਨਵ ਤੁਰ੍ਭਵਤੀਤਿ ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਮ੍| ਤਤ੍ਰ ਚ ਪੂਰ੍ਵਮੁਪਚਿਤਰਕ੍ਤਸ੍ਰੁਤੌ ਨਿਯਤਃ ਕਾਲਃ| ਅਤਿਸ੍ਰੁਤੌ ਯੋਨਿਦੋਸੋਕ੍ਤਮ੍|| ੪੧||

Adhikarana RutumatyA niyamAH| (42) · Śloka 42

ਤਤਃ ਪੁਸ੍ਪਦਰ੍ਸ਼ਨਿ ਪ੍ਰਥਮਦਿਵਸਾਤ੍ਪ੍ਰਭਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣੀ, ਸ੍ਨਾਨਾਦ੍ਯਲਙ੍ਕਾਰਰਹਿਤਾ, ਦਰ੍ਭਸਂਸ੍ਤਰਸ਼ਾਯਿਨੀ ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਮਾਸੀਤ| ਪਰ੍ਣਸ਼ਰਾਵਕਰਤਲਾਨ੍ਯਤਮੇਨ ਯਾਵਕਂ ਪਯਸਾ ਸਿਦ੍ਧਮਲ੍ਪਂ ਕਰ੍ਸ਼ਨਾਰ੍ਥਮ੍ ਅਸ਼੍ਨੀਯਾਤ੍| ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੋਸ੍ਣਾਮ੍ਲਲਵਣਾਨਿ ਚ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍||੪੨||

ਤਤਃ ਤੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤੌ ਪੁਸ੍ਪਦਰ੍ਸ਼ਨੇ ਪ੍ਰਥਮਦਿਵਸਾਤ੍ ਪ੍ਰਭਤਿ ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਮ੍ ਆਸੀਤੇਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ| ਕਿਮ੍ਭੂਤਾ ? ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣੀ ਪੁਂਸਾ ਅਸਙ੍ਗਤਾ| ਸ੍ਨਾਨਾਦਿਕਯਾ ਸ਼ੋਭਾਰ੍ਥਯਾ ਮਜਯਾ ਰਹਿਤਾ ਅਲਙ੍ਕਾਰਰਹਿਤਾ ਚ| ਦਰ੍ਭਸ਼ਯ੍ਯਾਸ਼ਾਯਿਨੀ ਚ| ਤਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰੇ ਪਰ੍ਣਾਦੀਨਾਮਨ੍ਯਤਮੇ ਸ੍ਥਿਤਂ ਯਾਵਕਮ੍ ਅਨ੍ਨਂ ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਸਿਦ੍ਧਂ ਕਰ੍ਸ਼ਨਾਰ੍ਥਮ੍ ਅਲ੍ਪਮ੍ ਅਸ਼੍ਨੀਯਾਤ੍| ਕਰ੍ਸ਼ਨਂ ਰਕ੍ਤਸ਼ੁਦ੍ਧਯੇ ਮਾਰ੍ਗਸ਼ੁਦ੍ਧਯੇ ਚ| ਯਾਵਕਂ ਚ ਯਵਮੇਵ ਨਿਸ੍ਤੁਸਮਿਤਿ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਕ੍ਰਿਯਤੇ| ਤਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰੇ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਦੀਨਿ ਵਰ੍ਜਯੇਦ੍ ਰਕ੍ਤਾਸ਼ੁਦ੍ਧਿਭਯਾਤ੍|| ੪੨||

Adhikarana RutusnAtAyAH prathamabhartRudarshanavidhiH tatra hetushca| (43) · Śloka 43

ਚਤੁਰ੍ਥੇਹਨ੍ਯੁਦ੍ਵਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾ ਸ਼ੀਤਸਲਿਲਸ੍ਨਾਤਾਨੁਲਿਪ੍ਤਾਲਙ੍ਕਤਾ ਸ਼ੁਕ੍ਲਮਾਲ੍ਯਾਮ੍ਬਰਾ ਕਤਮਙ੍ਗਲਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਯਨੈਵਂਵਿਧਮੇਵਂ ਭਰ੍ਤ੍ਤਾਰਂ ਪਸ਼੍ਯੇਦਨਨ੍ਯਮਨਾਃ| ਤਦਾ ਹਿ ਯਾਦਸ਼ਮੇਵ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਚਿਨ੍ਤਯਤਿ ਵਾ ਤਾਦਸ਼ਂ ਪ੍ਰਸੂਤ ਇਤਿ||੪੩||

ਚਤੁਰ੍ਥੇ ਤ੍ਵਹਨ੍ਯੁਦ੍ਵਰ੍ਤਿਤਤ੍ਵਾਦਿਯੁਕ੍ਤਾ ਤਥਾਵਿਧਮੇਵ ਉਦ੍ਵਤਿਰ੍ਤਤਤ੍ਵਾਦਿਯੁਕ੍ਤਂ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਪਰਿਜਨਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ ਪੂਰ੍ਵਮ੍ ਅਨਨ੍ਯਮਨਾਃ ਸਤੀ ਪਸ਼੍ਯੇਤ੍| ਸ਼ੀਤਸਲਿਲੇਨ ਸ੍ਨਾਤਾ ਪਸ਼੍ਚਾਚ੍ਚਾਨੁਲਿਪ੍ਤਾ ਸੁਕਾਨ੍ਤਿਭਿਰ੍ਗਨ੍ਧੈਃ| ਸ਼ੁਕ੍ਲਂ ਮਾਲ੍ਯਮ੍ ਅਮ੍ਬਰਂ ਚ ਯਸ੍ਯਾਃ ਸਾ ਤਥਾ| ਤਥਾਵਿਧਦਰ੍ਸ਼ਨੇ ਸ੍ਵਯਂ ਪ੍ਰਯੋਜਨਮਾਹ-- ਤਦੇਤਿ|| ੪੩||

Adhikarana gunavatputrArthI saptarAtramupekSheta| (44) · Śloka 44

ਤਤਃ ਸ੍ਨਾਨਾਤ੍ ਪੁਨਰਪਿ ਗੁਣਵਤ੍ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥੀ ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਮ੍ ਉਪੇਕ੍ਸੇਤ| ਪੁਸ੍ਪਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰਮ੍||੪੪||

ਤਤਃ ਸ੍ਨਾਨਾਦਨਨ੍ਤਰਂ ਪੁਰੁਸੋ ਯਦ੍ਯੁਤ੍ਕਸ੍ਟਗੁਣਯੁਕ੍ਤਂ ਪੁਤ੍ਰਮਰ੍ਥਯੇਤ ਤਤੋਨ੍ਯਚ੍ਚ ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਿ ਤਾਮੁਪੇਕ੍ਸੇਤ ਨ ਸਙ੍ਗਚ੍ਛੇਦਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਸ੍ਨਾਨਦਿਨਮੁਭਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨਪਿ ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰੇ ਸਮ੍ਬਧ੍ਯਤੇ| ਤੇਨ ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰਗ੍ਰਹਣਮ੍ ਅਸ੍ਟਰਾਤ੍ਰਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿਨਿਵਤ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਮ੍|| ੪੪||

Adhikarana yugmAsu putrakAmaH saMvishet| (45) · Śloka 45

ਅਥਾਸ੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਦਸ਼ਮ੍ਯਾਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਵਾ ਰਾਤ੍ਰੌ ਪੁਤ੍ਰਕਾਮਃ ਸਂਵਿਸ਼ੇਤ੍||੪੫||

ਤਤੋਨਨ੍ਤਰਂ ਪੁਸ੍ਪਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦਸ੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਰਾਤ੍ਰੌ ਪੁਤ੍ਰਕਾਮੋ ਨਾਰੀਂ ਸਂਵਿਸ਼ੇਦ੍ ਦਸ਼ਮ੍ਯਾਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਵਾ|| ੪੫||

Adhikarana ayugmAsu duhitRukAmaH saMvishet| (46) · Śloka 46

ਪਞ੍ਚਮ੍ਯਾਂ ਸਪ੍ਤਮ੍ਯਾਂ ਨਵਮ੍ਯਾਂ ਵਾ ਦੁਹਿਤਕਾਮਃ||੪੬||

ਦੁਹਿਤਕਾਮਃ ਪਞ੍ਚਮ੍ਯਾਂ ਸਪ੍ਤਮ੍ਯਾਂ ਨਵਮ੍ਯਾਂ ਵਾ| ਅਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਦਿਨਾਚ੍ਚ ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਮਨੁਪੇਕ੍ਸਣਂ ਦੁਹਿਤੁਰ੍ਮਾਤ੍ਰਾਰ੍ਤ੍ਤਵਸ੍ਯੈਵ ਸਮ੍ਭਵਹੇਤੁਤ੍ਵਾਤ੍|| ੪੬||

Adhikarana prashastarAtriShUttarottarA rAtrayaH prashastatarAH| (47) · Śloka 47

ਤਾਸੂਤ੍ਤਰੋਤ੍ਤਰਮਾਯੁਰਾਰੋਗ੍ਯੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯ੍ਯਸੌਭਾਗ੍ਯਬਲਵਰ੍ਣੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਮ੍ਪਦਪਤ੍ਯਸ੍ਯ ਭਵਤਿ| ਅਤਃ ਪਰਂ ਤੂਤ੍ਤਰੋਤ੍ਤਰਮੇਵਾਯੁਰਾਦੀਨਾਂ ਹ੍ਰਾਸਃ||੪੭||

ਏਤਾਸੁ ਯਥੋਕ੍ਤਾਸੁ ਪੁਤ੍ਰਦੁਹਿਤਰਾਤ੍ਰਿਸੁ ਯਾ ਰਾਤ੍ਰਿਰ੍ਯਸ੍ਯ ਉਤ੍ਤਰਾ ਸਾ ਤਤਃ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਦੁਹਿਤੁਰ੍ਵਾ ਆਯੁਰਾਦੀਨਾਂ ਹੇਤੁਃ| ਤੇਨਾਸ੍ਟਮ੍ਯਾ ਰਾਤ੍ਰੇਰ੍ਦਸ਼ਮੀ ਜ੍ਯੇਸ੍ਠਾ ਤਤੋਪਿ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ| ਏਵਂ ਪਞ੍ਚਮ੍ਯਾਸ੍ਤਤੋਪਿ ਸਪ੍ਤਮੀ| ਅਤੋਨਨ੍ਤਰਂ ਤ੍ਰੋਦਸ਼੍ਯਾਦਿਸੁ ਰਾਤ੍ਰਿਸੁ ਯਥੋਤ੍ਤਰਮੇਵ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯਾਯੁਰਾਦੀਨਾਂ ਹ੍ਰਾਸਃ, ਦਸ਼ਮ੍ਯਾਦਿਸੁ ਚ ਦੁਹਿਤੁਃ|| ੪੭||

Adhikarana strIpuMgarbhasambhave upapattiH| (48) · Śloka 48

ਤਤ੍ਰ ਯੁਗ੍ਮਾਸੁ ਰਾਤ੍ਰਿਸ੍ਵਲ੍ਪੀਭਵਤ੍ਯਾਰ੍ਤ੍ਤਵਮਯੁਗ੍ਮਾਸ੍ਵਾਪ੍ਯਾਯ੍ਯਤੇ| ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਾਸੁ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਦੁਹਿਤੁਸ਼੍ਚ ਜਨ੍ਮ| ਅਤਏਵ ਚਾਨੁਪਰਤਾਰ੍ਤ੍ਤਵਦਰ੍ਸ਼ਨਾਂ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥੀ ਵਿਪ੍ਰਕਸ੍ਟੇਸ੍ਵਪ੍ਯਹਸ੍ਤੁ ਨੋਪੇਯਾਤ੍||੪੮||

ਯੁਗ੍ਮਾਸੁ ਚ ਸਮਾਸੁ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਚਤੁਰ੍ਥ੍ਯਾਦਿਸੁ ਰਾਤ੍ਰਿਸੁ ਸਮਦੋਸਬਲਾਦੇਰ੍ਯਥੋਕ੍ਤਵਯਸੋ ਮਿਥੁਨਸ੍ਯ ਗਰ੍ਭਾਰਮ੍ਭਕਸ਼ੁਕ੍ਰਰਕ੍ਤਾਪੇਕ੍ਸਯਾ ਅਤ੍ਰਾਦ੍ਯਰਾਤ੍ਰ੍ਯਪੇਕ੍ਸਯ ਵਾਲ੍ਪੀਭਵਤਿ ਰਕ੍ਤਮ੍, ਅਤਸ੍ਤਾਸੁ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ਯ ਬਾਹੁਲ੍ਯਾਤ੍ ਪੁਮਾਨ੍ ਜਾਯਤੇ ਕਾਰਣਸ੍ਯਾਨਤਿਕ੍ਰਮਣਾਤ੍ ਕਾਰ੍ਯਸ੍ਯ| ਏਵਮਯੁਗ੍ਮਾਸੁ ਪ੍ਰਥਮਤਤੀਯਾਦਿਸੁ ਦਸ੍ਟਾਰ੍ਤ੍ਤਵਸ੍ਯ ਸ੍ਵਭਾਵੇਨ ਬਹੁਤ੍ਵਾਚ੍ਛੁਕ੍ਰਸ੍ਯਾਲ੍ਪਤ੍ਵਾਦ੍ ਦੁਹਿਤਜਨ੍ਮ| ਅਤਏਵ ਰਕ੍ਤਸ੍ਯਾਲ੍ਪਤ੍ਵਾਦ੍ਧੇਤੋਰ੍ਯਤਃ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਜਨ੍ਮ, ਤਤਃ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥਂ ਪੁਰੁਸੋਨੁਪਰਤਾਰ੍ਤ੍ਤਵਦਰ੍ਸ਼ਨਾਂ ਪਰਿਦਸ਼੍ਯਮਾਨਾਰ੍ਤ੍ਤਵਾਂ ਵਿਪ੍ਰਕਸ੍ਟਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦਯੁਗ੍ਮੇਸ੍ਵਹਃਸੁ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂ ਨੋਪੇਯਾਤ੍| ਆਰ੍ਤ੍ਤਵੇ ਦਸ਼੍ਯਮਾਨੇ ਅਸ੍ਟਮ੍ਯਾਦਿਰਾਤ੍ਰਿਸ੍ਵਪਿ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥੀ ਨੋਪੇਯਾਦਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ|| ੪੮||

Adhikarana AhArAvashAdyugmAyugmAsu shukrasya nyUnAdhikye durapatyatA| (49) · Śloka 49

ਯਦਿ ਤ੍ਵਾਹਾਰਨੁਰੋਧਾਦਯੁਗ੍ਮਾਸੁ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ਯਾਧਿਕਤਾ ਚ ਨ੍ਯੂਨਤਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਤਃ ਪੁਮਾਨ੍ ਸ੍ਤ੍ਰ੍ਯਾਕਤਿਰ੍ਦੁਰ੍ਬਲੋ ਹੀਨਾਙ੍ਗੋ ਵਾ ਜਾਯਤੇ| ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਚ ਪੁਰੁਸਾਕਤਿਰ੍ਦੁਰ੍ਬਲਾ ਹੀਨਾਙ੍ਗੀ ਵਾ||੪੯||

ਆਹਾਰਾਦਿਵਿਸ਼ੇਸਵਸ਼ਾਚ੍ਚ ਯਦ੍ਯਯੁਗ੍ਮਾਸੁ ਸ਼ੁਕ੍ਰਬਾਹੁਲ੍ਯਂ ਯੁਗ੍ਮਾਸ੍ਵਾਰ੍ਤ੍ਤਵਬਾਹੁਲ੍ਯਂ ਭਵਤਿ ਤਦਾ ਸਂਯੋਗਾਤ੍ ਪੁਮਾਨ੍ ਸ੍ਤ੍ਰ੍ਯਾਕਤਿਤ੍ਵਾਦਿਯੁਕ੍ਤਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਚ ਪੁਰੁਸਾਕਤਿਤ੍ਵਾਦਿਯੁਕ੍ਤਾ ਜਾਯਤੇ|| ੪੯||

Adhikarana klIbA~apratyatAyAH kAraNam| (50) · Śloka 50

ਏਕਾਦਸ਼ੀਤ੍ਰਯੋਦਸ਼੍ਯੋਸ੍ਤੁ ਨਪੁਂਸਕਂ ਸ੍ਯਾਤ੍||੫੦||

ਏਕਾਦਸ਼ੀਤ੍ਰਯੋਦਸ਼੍ਯੋਰ੍ਨਪੁਂਸਕਂ ਭਵੇਤ੍|| ੫੦||

Adhikarana putrIyaM vidhAnAdi| (51) · Śloka 51

ਅਥੋਪਾਧ੍ਯਾਯਃ ਪੁਤ੍ਰੀਯਂ ਵਿਧਾਨਮਾਚਰੇਤ੍| ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਯਾਸ੍ਤੁ ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਰ੍ਜਿਤਮ੍| ਯਾਦਸ਼ਂ ਚ ਪੁਤ੍ਰਮਾਸ਼ਾਸੀਤ ਤਦ੍ਰੂਪਵਰ੍ਣਚਰਿਤਾਞ੍ਜਨਪਦਾਨਨੁਚਿਨ੍ਤਯੇਤਿ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਵਾਚ੍ਯਾ ਚ| ਤਜ੍ਜਨਪਦਾਹਾਰਵਿਹਾਰੋਪਚਾਰਪਰਿਚ੍ਛਦਾਂਸ਼੍ਚਾਨੁਵਿਦਧੀਤ੍||੫੧||

ਅਥੇਤਿ ਮਙ੍ਗਲੇ| ਉਪਾਧ੍ਯਾਯਃ ਪੁਤ੍ਰੀਯਵਿਧਾਨਂ ਵਿਧਿਮਾਚਰੇਤ੍ ਕੁਰ੍ਵੀਤ| ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਯਾਸ੍ਤੁ ਮਤ੍ਰਵਰ੍ਜਿਤਂ ਵਿਧਾਨਮਾਚਰੇਤ੍| ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਯਾਦਸ਼ਂ ਪੁਤ੍ਰਮਾਸ਼ਾਸੀਤਾਭਿਲਸੇਤ੍, ਤਦ੍ਰੂਪਾਦਿਮਤੋ ਜਨਪਦਾਨਨੁਚਿਨ੍ਤਯੇਤਿ ਵਾਚ੍ਯਾ ਚ| ਸਾ ਚ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਮਜ੍ਜਨਪਦਾਹਾਰਾਦੀਂਸ਼੍ਚਾਨੁਵਿਦਧੀਤ ਕੁਰ੍ਵੀਤ|| ੫੧||

Adhikarana putrIyavidhyanuShThAnAtparaM dampatyoshcaryyA| (52) · Śloka 52

ਕਰ੍ਮਾਨ੍ਤੇ ਚ ਪੁਮਾਨ੍ ਮਾਸਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਸਰ੍ਪਿਃਕ੍ਸੀਰਾਭ੍ਯਾਂ ਸ਼ਲ੍ਯੋਦਨਮਭਿਪ੍ਰਾਸ਼੍ਯ ਨਾਤ੍ਯਾਸ਼ਿਤਃ ਸੁਖੀ ਸ੍ਰਗ੍ਵੀ ਸੁਮਨਾਃ ਪ੍ਰੀਣੀਤਾਙ੍ਗਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲਨਿਵਸਨੋ ਮੌਹੂਰ੍ਤਿਕਾਨੁਮਤੇ ਰਾਤ੍ਰਿਭਾਗੇ ਕਲ੍ਯਾਣਾਨਿ ਚਿਨ੍ਤਯਾਸ੍ਤਦਭਿਕਾਮਃ ਸ੍ਵਾਸ੍ਤੀਰ੍ਣਂ ਸ਼ਯਨਂ ਦਕ੍ਸਿਣੇਨ ਪਾਦੇਨ ਪ੍ਰਾਗਾਰੋਹੇਤ੍| ਤਦ੍ਵਿਧੈਵ ਚ ਪ੍ਰਮਦਾ ਕਰ੍ਸ਼ਿਤਾਙ੍ਗੀ ਤੈਲਮਾਸੋਤ੍ਤਰਾਹਾਰਾ, ਪੂਰ੍ਵਂ ਵਾਮਪਾਦੇਨ ਪੁਰੁਸਸ੍ਯ ਦਕ੍ਸਿਣਤਃ ਸ਼ਯ੍ਯਾਮਧਿਰੋਹੇਤ੍||੫੨||

ਕਰ੍ਮਾਨ੍ਤੇ ਪੁਤ੍ਰੀਯਵਿਧ੍ਯਨੁਸ੍ਠਾਨਾਵਸਾਨੇ ਪੁਮਾਨ੍ ਮਾਸਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਆਜ੍ਯਕ੍ਸੀਰਾਭ੍ਯਾ ਸ਼ਾਲ੍ਯਨ੍ਨਂ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨਾਤ੍ਯਾਸ਼ਿਤ ਇਤ੍ਯਾਦਿਕਃ ਸਨ੍ ਮੌਹੂਰ੍ਤਿਕਾਨੁਮਤੇ ਰਾਤ੍ਰਭਾਗੇ ਕਲ੍ਯਾਣਨਿ ਚਿਨ੍ਤਯਤਸ੍ਤਸ੍ਯਾਮਭਿਕਾਮਃ ਦਕ੍ਸਿਣੇਨ ਪਾਦੇਨ ਸ੍ਤ੍ਰੀਤਃ ਪ੍ਰਾਕ੍ ਸ੍ਵਾਸ੍ਤੀਰ੍ਣਂ ਸ਼ਯਨਮਾਰੋਹੇਤ੍| ਪ੍ਰਮਦਾਪਿ ਤਦ੍ਵਿਧੈਵ ਪੁਰੁਸਵਿਸ਼ੇਸਣਵਿਸ਼ਿਸ੍ਟੈਵ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਯਵਾਨ੍ਨਭੋਜਨੇਨ ਕਰ੍ਸ਼ਿਤਾਙ੍ਗੀ ਤੈਲਮਾਸੋਤ੍ਤਰਾਹਾਰਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਵਾਮੇਨ ਪਾਦੇਨ ਤਸ੍ਯ ਪੁਰੁਸਸ੍ਯ ਦਕ੍ਸਿਣਤਃ ਸ਼ਯ੍ਯਾਮਾਰੋਹੇਤ੍|| ੫੨||

Adhikarana shayyAdhirohaNe prayojyamantrAH| (53) · Śloka 53

ਤਤ੍ਰ ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੀਤ-- 'ਆਯੁਰਸਿ, ਸਰ੍ਵਤਃ ਪ੍ਰਤਿਸ੍ਠਾਸਿ, ਧਾਤਾ ਤ੍ਵਾ ਦਧਾਤੁ, ਵਿਧਾਤਾ ਤ੍ਵਾ ਦਧਾਤੁ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਰ੍ਚਸਾ ਭਵ ਇਤਿ| ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਬਹਸ੍ਪਤਿਰ੍ਵਿਸ੍ਣੁਃ ਸੋਮਸੂਰ੍ਯਸ੍ਤਥਾਸ਼੍ਵਿਨੌ| ਭਗੋਥ ਮਿਤ੍ਰਾਵਰੁਣੌ ਵੀਰਂ ਦਧਤੁ ਮੇ ਸੁਤਮ੍||੫੩||

ਤਤ੍ਰ ਮਨ੍ਤ੍ਰਮਿਤਿ| ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥ ਊਹ੍ਯਃ|| ੫੩||

Adhikarana saMveshanaprakArastaduttarakRutya~jca| (54) · Śloka 54

ਤਤਃ ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਸਾਮਭਿਰਭਿਸਾਨ੍ਤ੍ਵ੍ਯ ਸਹਰ੍ਸਮਨੁਕੂਲਂ ਸਂਵਿਸ਼ੇਤਾਮ੍| ਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤੇ ਚੈਨਾਂ ਸ਼ੀਤੋਦਕੇਨ ਸਹਸਾ ਪਰਿਸਿਞ੍ਚੇਤ੍||੫੪||

ਤਤ ਇਤਿ| ਸ਼ਯ੍ਯਾਰੋਹਣਾਨਨ੍ਤਰਂ ਤੌ ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਸਾਮਭਿਃ ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਯਿਤ੍ਵਾ ਸਹਰ੍ਸਮਨੁਕੂਲਂ ਚ ਸਂਵਿਸ਼ੇਸਤਾਮ੍| ਪਰ੍ਯ੍ਯਾਪ੍ਤੇਤਿ| ਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤੇ ਵ੍ਯਵਾਯੇਵਸਿਤੇ ਸਤ੍ਯੇਨਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂ ਸਹਸਾ ਸ਼ੀਤੋਦਕੇਨ ਪਰਿਸਿਞ੍ਚੇਤ੍|| ੫੪||

Adhikarana maithune~ayogyau strIpuruShau (55) · Śloka 55

ਤਤ੍ਰਾਤ੍ਯਾਸ਼ਿਤਾ, ਕ੍ਸੁਧਿਤਾ, ਪਿਪਾਸਿਤਾ, ਭੀਤਾ, ਵਿਮਨਾਃ, ਸ਼ੋਕਾਰ੍ਤ੍ਤਾ, ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾਤਿਮੇਦੁਰਾਨ੍ਯਕਾਮਾਵ੍ਯਵਾਯਕਾਮਾ ਵਾ ਨ ਗਰ੍ਭਂ ਧਤ੍ਤੇ, ਵਿਗੁਣਂ ਵਾ| ਤਥਾ ਪੁਰੁਸੋਪਿ| ਨ ਚਾਸੌ ਅਧਸ੍ਤਿਸ੍ਠੇਤ੍| ਤਥਾ ਹਿ ਸ੍ਤ੍ਰੀਚੇਸ੍ਟਃ ਪੁਮਾਞ੍ਜਾਯਤੇ, ਪੁਂਸ਼੍ਚੇਸ੍ਟਾ ਵਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ||੫੫||

ਅਥ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਉਕ੍ਤਪ੍ਰਕਾਰਵੈਪਰੀਤ੍ਯੇ ਦੋਸਮਾਹ-- ਤਤ੍ਰੇਤਿ| ਤਤ੍ਰ ਵ੍ਯਵਾਯੇ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਅਤ੍ਯਾਸ਼ਿਤਤ੍ਵਾਦਿਯੁਕ੍ਤਾ ਗਰ੍ਭਂ ਨ ਧਤ੍ਤੇ, ਵਿਗੁਣਂ ਵਾ ਗਰ੍ਭਂ ਧਤ੍ਤੇ| ਤਥਾ ਪੁਰੁਸੋਪੀਤ੍ਯਨੇਨਾਤ੍ਯਾਸ਼ਿਤਤ੍ਵਾਦਿਕਂ ਪੁਰੁਸੇਣਾਪਿ ਵਰ੍ਜਨੀਯਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤਮ੍| ਪੁਂਸੋ ਵਿਸ਼ੇਸਮਾਹ-- ਨ ਚੇਤਿ| ਅਸੌ ਪੁਰੁਸੋ ਨਾਧਸ੍ਤਿਸ੍ਠੇਤ੍, ਤਤ੍ਰ ਦੋਸਮਾਹ-- ਤਥਾਹੀਤਿ| ਤਥਾ ਸਤਿ ਸ੍ਤ੍ਰੀਚੇਸ੍ਟਃ ਪੁਮਾਞ੍ਜਾਯਤੇ| ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਚ ਪੁਂਸ਼੍ਚੇਸ੍ਟਾ ਜਾਯਤੇ|| ੫੫||

Adhikarana nyubjapArshvagatastrIsevananiShedhAdi (56) · Śloka 56

ਨ ਚ ਨ੍ਯੁਬ੍ਜਾਂ ਵਾ ਸੇਵੇਤ| ਨ੍ਯੁਬ੍ਜਾਯਾਂ ਵਾਤੋ ਬਲਵਾਨ੍ ਸ ਯੋਨਿਂ ਪੀਡਯਤਿ| ਦਕ੍ਸਿਣਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਗਤਾਯਾਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾ ਪੀਡਿਤਸ਼੍ਚ੍ਯੁਤਃ ਪਿਦਧਾਤਿ ਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯਮ੍| ਵਾਮਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਗਤਾਯਾਸ੍ਤਦ੍ਵਤ੍ ਪਿਤ੍ਤਂ ਵਿਦਹਤਿ ਰਕ੍ਤਸ਼ੁਕ੍ਰੇ| ਤਸ੍ਮਾਦੁਤ੍ਤਾਨਂ ਬੀਜਂ ਗਹ੍ਣੀਯਾਤ੍| ਤਥਾ ਹਿ ਯਥਾਸ੍ਥਾਨਮੇਵ ਤਿਸ੍ਠਨ੍ਤਿ ਦੋਸਾਃ||੫੬||

ਤਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚ ਕਾਲੇ ਨ੍ਯੁਬ੍ਜਾਂ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਗਤਾਂ ਕਾ ਨ ਸੇਵੇਤ ਉਤ੍ਤਾਨਾਮੇਵ ਸੇਵੇਤੇਤਿ ਯਾਵਤ੍| ਨ੍ਯੁਬ੍ਜਾ ਅਧੋਮੁਖੀ| ਪੁਰੁਸਸ੍ਯਾਧਃਸ੍ਥਿਤਾਵਪਿ ਦਕ੍ਸਿਣਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਗਾਯਾ ਦਕ੍ਸਿਣਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਸ਼੍ਰਯਤ੍ਵਂ ਪਿਤ੍ਤਸ੍ਯ ਵਾਮਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਾਸ਼੍ਰਯਤ੍ਵਾਚ੍ਛ੍ਲੇਸ੍ਮਾ ਪੀਡਿਤਃ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨਾਚ੍ਚ੍ਯੁਤਃ ਪਿਤ੍ਤੇਨ ਸਹ ਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯਂ ਵਿਦਧਤਿ, ਤਥੈਵ ਵਾਮਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਗਤਾਯਾਸ੍ਤਦ੍ਵਤ੍ਪਿਤ੍ਤਂ ਵਿਦਹਤਿ|| ੫੬||

Adhikarana puMsavanakAlaH matAntarANi ca (57) · Śloka 57

ਲਬ੍ਧਗਰ੍ਭਾਂ ਚੈਨਾਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ, ਪ੍ਰਾਗ੍ਵ੍ਯਕ੍ਤੀਭਾਵਾਦ੍ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਪੁਸ੍ਯੇ ਪੁਂਸਵਨਾਨਿ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੀਤ| ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਰਾਤ੍ਰਮਿਤ੍ਯਨ੍ਯੇ| ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਯੁਗ੍ਮਦਿਨੇਸ੍ਵਿਤਿ ਕੇਚਿਤ੍| ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਮਿਤ੍ਯਪਰੇ||੫੭||

ਅਥ ਯਤ੍ਯੋਕ੍ਤੇਨ ਲਕ੍ਸਣੇਨ ਲਬ੍ਧਗਰ੍ਭਾਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਕੁਕ੍ਸਿਗੌਰਵਾਦਿਲਕ੍ਸਣਾਦ੍ਗਰ੍ਭਵ੍ਯਕ੍ਤੀਭਾਵਾਤ੍| ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਦਿਨੇ ਪੁਸ੍ਯਨਕ੍ਸਤ੍ਰਵਤਿ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥਿਨ੍ਯਾਂ ਭਿਸਕ੍ ਪੁਂਸਵਨਾਨਿ ਯੋਗਾਨਿ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੀਤ ਵਕ੍ਸ੍ਯਮਣਾਨਿ ਯੈਃ ਪੁਮਾਂਸਂ ਸੂਯੇਤ| ਪ੍ਰਥਮੇਹ੍ਨਿ ਕੇਚਿਤ੍ ਪੁਂਸਵਨਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ| ਤਤ੍ਰਾਪ੍ਯਯੁਗ੍ਮਦਿਨਂ ਵਿਭਾਗਯੁਗ੍ਮੇਸੁ ਦਿਨੇਸ੍ਵਿਤਿ ਕੇਚਿਤ੍ ਪ੍ਰਵਦਨ੍ਤਿ| ਕੇਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤ੍ਰਕਾਰਾਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਪੁਂਸਵਨਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ| ਗਰ੍ਭਲਕ੍ਸਣਾਤ੍ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤਿਦਿਨਮੇਵੇਤਿ ਕੇਚਿਤ੍| ਕੇਚਿਤ੍ਤੁ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਰਾਤ੍ਰਸ੍ਯੈਵ ਯੁਗ੍ਮਦਿਨੇਸ੍ਵਿਤਿ ਵਿਸ਼ੇਸਂ ਨਿਕ੍ਸਿਪਨ੍ਤਿ| ਯੁਗ੍ਮਦਿਨਾਨਿ ਦ੍ਵਿਤੀਯਚਤੁਰ੍ਥਾਦੀਨਿ|| ੫੭||

Adhikarana puMsavanavidhiH (58) · Śloka 58

ਤਦ੍ਯਥਾ-- ਲਕ੍ਸ੍ਮਣਾ-ਵਟਸ਼੍ਰਙ੍ਗ-ਸਹਦੇਵਾ-ਵਿਸ਼੍ਵ-ਦੇਵਾਨਾਮ-ਨ੍ਯਤਮਾਂ ਕ੍ਸੀਰੇਭਿਸੁਤ੍ਯ ਤ੍ਰੀਸ਼੍ਚਤੁਰੋ ਵਾ ਬਿਨ੍ਦੂਨ੍ ਦਕ੍ਸਿਣੇ ਨਾਸਾਪੁਟੇ ਸ੍ਵਯਮਾਸਿਞ੍ਚੇਤ੍ ਪਿਚੁਨਾ| ਵਾਮੇ ਤੁ ਦੁਹਿਤਕਾਮਾ| ਨ ਚੈਤਾਨ੍ ਨਿਸ੍ਠੀਵੇਤ੍| ਤਥਾ ਪੁਸ੍ਯੋਦ੍ਧਤਾਯਾਃ ਸ਼੍ਵੇਤਬਹਤ੍ਯਾ ਮੂਲਕਲ੍ਕਾਦ੍ਰਸਂ ਨਾਵਯੇਤ੍| ਤਦ੍ਵਚ੍ਚੋਤ੍ਪਲਪਤ੍ਰਂ ਕੁਮੁਦਪਤ੍ਰਂ ਲਕ੍ਸ੍ਮਣਾਮੂਲਂ ਵਟਸ਼ਙ੍ਗਾਣਿ ਚਾਸ੍ਟੌ ਚ ਨਾਵਯੇਤ੍| ਸ਼ੁਕ੍ਲ-ਮਾਲ੍ਯਾਮ੍ਬਰਧਰਾ ਚ ਨਾਰੀ ਪੁਸ੍ਯੋਦ੍ਧਤਾਯਾ ਲਕ੍ਸ੍ਮਣਾਯਾ ਮੂਲਕਲ੍ਕਮੁਦੁਮ੍ਬਰਮਾਤ੍ਰਂ ਪਯਸਾ ਪਿਬੇਤ੍ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯੋਤ੍ਪਾਦਨਾਯ ਸ੍ਥਿਤਯੇ ਚ| ਤਦ੍ਵਦ੍ਗੌਰਦਣ੍ਡਮਪਾਮਾਰ੍ਗਂ ਜੀਵਕਰ੍ਸਭਕੌ ਸ਼ਙ੍ਖਪੁਸ੍ਪੀਮਧ੍ਯਦਣ੍ਡਾਂ ਸਹਚਰਂ ਨਗ੍ਨਜਿਤਮਗ੍ਨਿਜਿਹ੍ਵਾਮਸ੍ਟੌ ਵਾ ਵਟਸ਼੍ਰਙ੍ਗਾਨਿ| ਸ਼ਾਲਿਪਿਸ੍ਟਸ੍ਯ ਚ ਪਚ੍ਯਮਾਨਸ੍ਯੋਸ੍ਮਾਣਮਾਘ੍ਰਾਯ ਤਦ੍ਰਸਂ ਦੇਹਲ੍ਯਾਂ ਸ੍ਥਿਤਾ ਪੂਰ੍ਵਵਨ੍ਨਾਵਯੇਤ੍| ਯਚ੍ਚਾਨ੍ਯਦਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਦ੍ਧਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਵਾ ਬ੍ਰੂਯੁਸ੍ਤਚ੍ਚ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍||੫੮||

ਤਦ੍ਯਥੇਤਿ ਪੁਂਸਵਨਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨਪਰਮ੍| ਲਕ੍ਸ੍ਮਣਾਦੀਨਾਮਨ੍ਯਤਮਂ ਯਥਾਲਾਭਂ ਕ੍ਸੀਰੇਣਾਭਿਸੁਤ੍ਯ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰ੍ਗਤਂ ਗਰ੍ਭਵਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਚ ਜਪਨ੍ ਪਵਿਤ੍ਰਾਨ੍ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ ਵਾਮਹਸ੍ਤੇਨ ਦਕ੍ਸਿਣਨਾਸਾਪੁਟੇ ਸਿਞ੍ਚੇਤ੍ ਅਨੇਨੈਵ ਵਿਧਿਨਾ ਦੁਹਿਤਕਾਮਾ ਵਾਮੇ ਨਾਸਾਪੁਟੇ ਸਿਞ੍ਚੇਤ| ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਬਿਨ੍ਦੂਨ੍ ਨ ਨਿਸ੍ਠੀਵੇਤ੍| ਮੁਖੇਨ ਨੋਦ੍ਗਿਰੇਦੇਵੇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਦੁਹਿਤਕਾਮੇਤਿ ਪ੍ਰਾਸਙ੍ਗਿਕਮ੍| ਤਥੈਵ ਵਾਮਦਕ੍ਸਿਣਭੇਦੇਨ ਪਰਿਸੇਚਨਾਤ੍ ਪੁਂਸ੍ਤ੍ਰਿਯੌ ਭਵਤਃ| ਵਾਮੇ ਦੁਹਿਤਾ ਦਕ੍ਸਿਣੇ ਪੁਮਾਨ੍| ਏਵਂ ਪੁਸ੍ਯੋਦ੍ਧਤਾਯਾਃ ਸ਼੍ਵੇਤਬਹਤ੍ਯਾਃ ਕਲ੍ਕਾਨ੍ ਸੁਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਪਿਸ੍ਟਾਦਯੋ ਰਸਸ੍ਯ ਨਾਵਯੇਤ੍| ਤਦ੍ਵਦੇਵ ਵਾਮਦਕ੍ਸਿਣਭੇਦੇਨ ਰਸਵਿਧਾਨੇਨੋਤ੍ਪਲਪਤ੍ਰਾਦੀਨਾਮਨ੍ਯਤਮਂ ਨਾਵਯੇਤ੍| ਤਥੈਵਾਸ੍ਟੌ ਵਟਸ਼੍ਰਙ੍ਗਾਨਿ| ਸ਼੍ਰਙ੍ਗਂ ਪ੍ਰਥਮੋਦ੍ਭਿਨ੍ਨਂ ਪਤ੍ਰਾਙ੍ਕੁਰਮ੍| ਸ਼ੁਕ੍ਲਮਾਲ੍ਯਾਦਿਕਾ ਨਾਰੀ ਪੁਸ੍ਯੋਦ੍ਧਤਾਯਾ ਲਕ੍ਸ੍ਮਣਾਯਾ ਮੂਲਕਲ੍ਕਮੁਦੁਮ੍ਬਰਫਲਮਾਤ੍ਰਂ ਪਯਸਾ ਪਿਬੇਤ੍ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯੋਤ੍ਪਾਦਨਾਯ ਸ੍ਥਿਤਯੇ ਚ| ਨਾਸਯਾ ਵਾ ਗਰ੍ਭਿਣ੍ਯਾ ਮੁਖੇਨ ਵਾ ਪੀਤਮਿਤਿ| ਕੇਚਿਤ੍ ਤਤ੍ਕਾਲਮਪਿ ਪੀਤੋ ਵ੍ਯਕ੍ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਪਰਿਸ੍ਥਾਪਨਂ ਰਕ੍ਸਾਭਿਧਾਨਾਂ ਸ੍ਥਿਤਿਂ ਕਰੋਤਿ| ਉਦੁਮ੍ਬਰਂ ਨਾਮ ਫਲਵਿਸ਼ੇਸਃ| ਕ੍ਸੀਰਂ ਚ ਪਾਨਾਯਾਲੋਡਨੋਪਯੋਗਿ| ਸਰ੍ਵਾਪਿ ਤਦ੍ਵਲ੍ਲਕ੍ਸ੍ਮਣਾ ਵਿਧਾਨੇਨ ਗੌਰਦਣ੍ਡਾਦੀਨ੍ਯਪਿ ਪਿਬੇਤ੍| ਸਂਖ੍ਯਾਯਾਮਨਿਯਮਃ| ਤੇਨ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਮ੍ ਏਕਂ, ਦ੍ਵੇ, ਤ੍ਰੀਣਿ| ਸ਼ਾਲਿਪਿਸ੍ਟਸ੍ਯ ਵਾ ਪਿਣ੍ਡੀਕਤਸ੍ਯਾਗ੍ਨਿਨਾ ਪਚ੍ਯਮਾਨਸ੍ਯੋਸ੍ਮਾਣਮਾਘ੍ਰਾਯ ਤਤ ਏਵ ਪੀਡਿਤਂ ਸਾ ਯੋਸਿਤ੍ ਦ੍ਵਾਰਦੇਹਲ੍ਯਂ ਦ੍ਵਾਰਸ਼ਾਖਾਧਾਰੇ ਸ੍ਥਿਤਾ ਦਕ੍ਸਿਣੇ ਨਾਸਾਪੁਟੇ ਸ੍ਵਯਂ ਸਿਞ੍ਚੇਦਿਤਿ ਪੁਂਸਵਨਾਨਿ| ਤਥਾਨ੍ਯਦਪਿ ਯਤ੍ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਵਦ੍ਧਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ਼੍ਚ ਬ੍ਰੂਯੁਸ੍ਤਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਯੋਸਿਤ੍ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਵਦ੍ਧਸ੍ਤ੍ਰੀਗ੍ਰਹਣਂ ਗਰ੍ਭਿਣ੍ਯਾਂ ਹੇਯੋਪਾਦੇਯਤਤ੍ਫਲਾਨਾਮਨੁਭਵਾਭ੍ਯਾਸੇਨ ਪਰਿਜ੍ਞਾਨਵਿਸ਼ੇਸਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨਾਰ੍ਥਂ, ਨ ਤੁ ਸਾਮਾਨ੍ਯੇਨ ਵਦ੍ਧਸ੍ਤ੍ਰੀਵਚਨਸ੍ਯਾਨੁਸ੍ਠੇਯਤ੍ਵਮ੍| ਤਥੈਵ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੌਤਸ੍ਮਾਰ੍ਤ੍ਤਵਿਧਾਨੋਪਲਕ੍ਸਣਾਰ੍ਥਮ੍|| ੫੮||

Adhikarana garbhasthApanAni (59) · Śloka 7

ਤਤਃ ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਥਾਪਨਾਖ੍ਯਾ ਦਸ਼ੌਸਧੀਃ ਸ਼ਿਰਸਾ ਦਕ੍ਸਿਣੇਨ ਚ ਪਾਣਿਨਾ ਧਾਰਯੇਤ੍| ਏਤਾਭਿਸ਼੍ਚ ਸਿਦ੍ਧਂ ਪਯੋ ਘਤਂ ਵਾ ਪਿਬੇਤ੍| ਏਤਾਭਿਰੇਵ ਪੁਸ੍ਯੇ-ਪੁਸ੍ਯੇ ਸ੍ਨਾਯਾਤ੍| ਸਦਾ ਚ ਸਮਾਲਭੇਤ| ਤਥਾ ਸਰ੍ਵਾਸਾਂ ਜੀਵਨੀਯਾਨਾਮੌਸਧੀਨਾਂ ਸਦੋਪਯੋਗਸ੍ਤੈਰ੍ਵਿਧਾਨੈਃ| ਇਤਿ ਗਰ੍ਭਸ੍ਥਾਪਨਾਨਿ| ਸੌਮ੍ਯਾਕਤਿਵਚਨੋਪਚਾਰਚੇਸ੍ਟਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਿਯਹਿਤਾਨੁਵਰ੍ਤਿਨਃ ਪਰਿਚਾਰਕਾਸ੍ਤਥਾ ਭਰ੍ਤੇਤਿ||੭||

ਤਤੋਨਨ੍ਤਰਮੈਨ੍ਦ੍ਰੀਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਦਸ਼ੌਸਧੀਃ ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਥਾਪਨਾਖ੍ਯਾ ਗਰ੍ਭਿਣੀ ਸ਼ਿਰਸਾ ਧਾਰਯੇਤ੍ ਤਥਾ ਦਕ੍ਸਿਣੇਨ ਚ ਪਾਣਿਨਾ| ਤਥਾਤਾਭਿਃ ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਥਾਪਨਾਖ੍ਯਾਭਿਰ੍ਯਥਾਸ੍ਵਵਿਧਾਨੇਨ ਸਿਦ੍ਧਂ ਪਯੋ ਘਤਂ ਵਾ ਪਿਬੇਤ੍| ਸੁਬੋਧਮ੍| ਤੈਸ੍ਤੈਰ੍ਵਿਧਾਨੈਰ੍ਵਿਧਾਰਣਸ੍ਨਾਨਾਦਿਭਿਰਿਤਿ| ਗਰ੍ਭਸ੍ਥਾਪਨਾਨਿਯੈਰ੍ਗਰ੍ਭੋ ਨ ਸ੍ਰਵਤਿ| ਤਥਾ ਸੌਮ੍ਯਾਕਤ੍ਯਾਦਿਯੁਕ੍ਤਾਃ ਪਰਿਚਾਰਕਾ ਭਰ੍ਤਾ ਚ ਗਰ੍ਭਸ੍ਥਾਪਨਮ੍| ਸੌਮ੍ਯਾ ਆਕਤ੍ਯਾਦਯਸ਼੍ਚੇਸ੍ਟਾਨ੍ਤਾ ਯੇਸਾਨ੍ਤੇ ਤਥੋਕ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਿਯਾਸ਼੍ਚ ਤੇ| ਤੇ ਕ੍ਰਿਯਾਸ਼੍ਚੇਸ੍ਟਾਸ੍ਤਥਾ ਹਿਤਾਸ਼੍ਚਾਨੁਵਰ੍ਤਿਨਸ਼੍ਚ ਤੇ ਤਥੋਕ੍ਤਾਃ|| ੫੯||

Adhikarana punarupagamananiShedhakAlaH (60) · Śloka 60

ਪੁਨਸ਼੍ਚੈਨਾਂ ਮਾਸਾਦੁਪੇਯਾਤ੍||੬੦||

ਏਨਾਂ ਚ ਲਬ੍ਧਗਰ੍ਭਾਂ ਮਾਸਾਦੁਪੇਯਾਦ੍ ਭਰ੍ਤੇਤਿ ਸਮ੍ਬਧ੍ਯਤੇ| ਨੇਦਂ ਮਾਸਾਦੁਪਗਮਨਵਿਧਾਨਪਾਰਮੁਚ੍ਯੇਤ| ਕਿਂ ਤਰ੍ਹਿ ? ਮਾਸਮਤ੍ਯਨ੍ਤਪ੍ਰਤਿਸੇਧਪਰਮ੍|

Adhikarana garbhasya varNavisheShahetavaH (61) · Śloka 61

ਤਤ੍ਰ ਸ਼ੁਕ੍ਰੇ ਸ਼ੁਕ੍ਲੇ ਘਤਮਣ੍ਡਾਭੇ ਵਾ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਗੌਰਤ੍ਵਮ੍| ਤੈਲਾਭੇ ਕਸ੍ਣਤ੍ਵਮ੍| ਮਧ੍ਵਾਭੇ ਸ਼੍ਯਾਮਤ੍ਵਮ੍| ਤਥਾ ਕ੍ਸੀਰਾਦਿਮਧੁਰਾਣਾਮੁਪਯੋਗਾਤ੍ ਮਾਤੁਰੁਦਕਵਿਹਾਰਾਚ੍ਚ ਗੌਰਤਾ| ਤਿਲਾਨ੍ਨਵਿਦਾਹਿਨਾਂ ਕਸ੍ਣਤਾ| ਵ੍ਯਾਮਿਸ਼੍ਰਾਣਾਂ ਸ਼੍ਯਾਮਤਾ| ਦੇਸ਼ਕੁਲਾਨੁਵਤ੍ਤਿਤਸ਼੍ਚ ਵਰ੍ਣਭੇਦਃ| ਤਥਾ ਤੇਜੋਧਾਤੋਰੁਦਕਾਕਾਸ਼ਧਾਤੁਸਮ੍ਪਰ੍ਕਾਦ੍ਗੌਰਤਾ, ਭੂਵਾਯੁਸਮ੍ਪਰ੍ਕਾਤ੍ ਕਸ੍ਣਤਾ, ਸਰ੍ਵਧਾਤੁਸਾਮ੍ਯੇ ਸ਼੍ਯਾਮਤਾ||੬੧||

ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਵਰ੍ਣਵਿਸ਼ੇਸਹੇਤੁਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਕਰੋਤਿ-- ਤਤ੍ਰ ਸ਼ੁਕ੍ਰੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਵਿਸ਼ਿਨਸ੍ਟਿ-- ਪੁਰੁਸਾਹਾਰਾਦਿਹੇਤੁਨਾ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ਯਾਨੇਕਸ਼ੋ ਦਸ੍ਟੇਨ ਵਰ੍ਣੇਨ ਭਵਿਸ੍ਯਤਸ੍ਤਦ੍ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਵਰ੍ਣਵਿਸ਼ੇਸਨਿਯਮ ਉਚ੍ਯਤੇ| ਏਤੇਨ ਵਰ੍ਣਵਿਸ਼ੇਸਸ੍ਯ ਪਿਤੁਰਾਯਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਮ੍| ਮਾਤਾਪ੍ਯਨ੍ਤਰ੍ਵਤ੍ਨੀ ਸਤੀ ਯਦਾ ਸੌਮ੍ਯਾਨ੍ਯਾਸੇਵਤੇ ਤਦਾ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਗੌਰਤਾ| ਉਦਕਵਿਹਾਰਃ ਜਲਕ੍ਰੀਡਾ| ਆਗ੍ਨੇਯੈਸ੍ਤਿਲਾਦਿਭਿਃ ਕਸ੍ਣਤਾ| ਵਿਦਾਹਿਨਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦ੍ਰਵ੍ਯਤੋ ਗੁਣਤਃ ਕਰ੍ਮਤਸ਼੍ਚ| ਤੇਨੋਸਰਦੇਸ਼ਾਧਿਵਾਸੋਪਿ ਗਹੀਤਃ| ਮਿਸ਼੍ਰਾਣਾਂ ਸੇਵਨਾਤ੍ ਸ਼੍ਯਾਵਤ੍ਵਮ੍| ਏਵਂ ਸ੍ਥਿਤਿਦੇਸ਼ਕੁਲਾਨੁਵਤ੍ਤ੍ਯਾਪਿ ਵਰ੍ਣਭੇਦੋ ਭਵਤਿ| ਯਥਾ-- ਔਤ੍ਤਰਾਪਥਿਕਾਨਾਂ ਗੌਰਤਾ, ਦਾਕ੍ਸਿਣਾਤ੍ਯਾਨਾਮਾਨ੍ਧ੍ਰਦ੍ਰਵਿਡਪਾਡ੍ਯਾਦੀਨਾਂ ਕਸ੍ਣਤਾ| ਮਧ੍ਯਦੇਸ਼ੇ ਸ਼੍ਯਾਵਤ੍ਤ੍ਵਮਿਤ੍ਯੇਵਮਾਦਿ| ਤਥਾ ਕੁਲੇਪਿ ਜਾਤ੍ਯਾ ਸ਼ਿਲ੍ਪ੍ਯਾਦਿਭੇਦਭਿਨ੍ਨੇ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਗੌਰਤ੍ਵਂ, ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਕਸ੍ਣਤ੍ਵਂ, ਕ੍ਵਚਿਚ੍ਛ੍ਯਾਵਤ੍ਵਂ ਚੇਤਿ| ਨ ਕੇਵਲਮੇਤਦੇਵ ਵਰ੍ਣਵਿਸ਼ੇਸਕਾਰਣਂ ਯਾਵਦ੍ਗਰ੍ਭਾਰਮ੍ਭਕਗਹਾ ਭੂਤਾਧਿਕ੍ਯਮਪਿ| ਏਤਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਯਤਿ-- ਤਥੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਤੇਜੋਦਧਾਨੋਰ੍ਵਰ੍ਣਵਿਸ਼ੇਸਕਰ੍ਤ੍ਤਤ੍ਵੇ ਸਤਿ ਪ੍ਰਾਧਾਨ੍ਯਾਦ੍ ਵਰ੍ਣਸਂਗ੍ਰਹੇਸ੍ਵਾਧਿਕ੍ਯੇਨੈਵਾਨ੍ਵਯਿਤ੍ਵਮ੍| ਤੇਸਾਂ ਚਾਹਾਰਵਿਹਾਰਦੇਸ਼ਕੁਲਾਦਿਭੂਤਾਧਿਕ੍ਯਾਨਾਂ ਪਰਸ੍ਪਰਨਾਨਾਵਿਧਭੇਦਭਿਨ੍ਨਾਨਾਂ ਮਿਸ਼੍ਰੀਭਾਵੇਨ ਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਮਾਨਮ੍| ਇਤਿ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਵਰ੍ਣਵਿਸ਼ੇਸਤਾਕਰਾ ਭਾਵਾ ਉਕ੍ਤਾਃ|| ੬੧||

Adhikarana garbhasya sattvavisheShakarANi (62) · Śloka 62

ਸਤ੍ਤ੍ਵਵਿਸ਼ੇਸਕਰਾਣਿ ਪੁਨਰ੍ਮਾਤਾਪਿਤਸਤ੍ਤ੍ਵਾਦਯੋਨ੍ਤਰ੍ਵਤ੍ਨ੍ਯਾਃ ਸ਼੍ਰੁਤਯਸ਼੍ਚਾਭੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਸ੍ਵੋਪਚਿਤਂ ਚ ਕਰ੍ਮ ਭਵਤਿ| ਪੂਰ੍ਵਾਭ੍ਯਾਸਸ਼੍ਚੇਤਿ||੬੨||

ਸਤ੍ਤ੍ਵਵਿਸੇਸਾਣਾਂ ਕਾਰਣਤ੍ਵਮੁਚ੍ਯਤੇ-- ਮਾਤੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਹ੍ਯੇਤਦੇਵ ਪ੍ਰਧਾਨਂ ਯਤ੍ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਚਿਤ੍ਤਮ੍| ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਮਨ ਉਚ੍ਯਤੇ| ਯਚ੍ਚ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਸ਼੍ਚੇਤਨਸ੍ਵਰੂਪਸ੍ਯਾਪਿ ਮਨਸਾ ਸਂਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਚੇਤਨਾਦਿਭਿਰ੍ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਚੈਤਨ੍ਯਂ ਤਨ੍ਮਨਸ ਉਪਚਾਰਾਦੁਚ੍ਯਤੇ| ਤਸ੍ਯ ਚ ਮਨਸੋ ਰਜਸ੍ਤਮੋਭ੍ਯਾਮਸ਼ੁਦ੍ਧਿਃ| ਤਾਭ੍ਯਾਮੇਵਾਸਂਖ੍ਯਭੇਦੇਨ ਪਰਸ੍ਪਰਨਾਨਾਸਂਯੋਗਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਤਸ੍ਯ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇਸਾ ਉਤ੍ਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ| ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਤੁ ਸਤ੍ਤ੍ਵਵਿਸ਼ੇਸਪ੍ਰਾਪ੍ਤੌ ਕਿਂ ਕਾਰਣਮਿਤ੍ਯੁਚ੍ਯਤੇ __ ਮਾਤਾਪਿਤਸਤ੍ਤ੍ਵਾਦਯ ਇਤਿ| ਆਦਿਗ੍ਰਹਣੇਨ ਮਾਤਾਪਿਤਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਨਾਂ ਸ਼ੀਲਕੁਲਾਚਾਰਸ਼ੌਚਾਦੀਨਾਂ ਗ੍ਰਹਣਮ੍| ਅਨ੍ਤਰ੍ਵਤ੍ਨ੍ਯਾਃ ਗਰ੍ਭਿਣ੍ਯਾਃ| ਅਭੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਪੁਨਃ ਪੁਨਰ੍ਵਿਹਿਤਾਃ ਸ਼੍ਰੁਤਯੋ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਸਤ੍ਤ੍ਵਵਿਸ਼ੇਸਕਰਾ| ਤੇਨ ਸੁਸਤ੍ਤ੍ਵਾਦੀਨਾਂ ਵਦ੍ਧਾਦੀਨਾਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਨ੍ਯਃ ਸ਼੍ਰੁਤਯੋ ਗਰ੍ਭਿਣ੍ਯਾਃ| ਅਭੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਸ਼੍ਰੁਤਾਃ ਸੁਸਤ੍ਤ੍ਵਮੇਵ ਗਰ੍ਭਂ ਜਨਯਨ੍ਤਿ| ਅਨ੍ਯੇਸਾਂ ਦੁਸ੍ਸਤ੍ਤ੍ਵਮ੍| ਗਰ੍ਭੇਣ ਚਾਨ੍ਯਸ੍ਮਿਞ੍ਜਨ੍ਮਨਿ ਯਦੁਪਚਿਤਂ ਕਰ੍ਮ,ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮਲਕ੍ਸਣਂ ਤਦ੍ਵਸ਼ਾਦਪਿ ਸਤ੍ਤ੍ਵਵਿਸ਼ੇਸਃ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤੇ| ਤਥਾ ਅਨ੍ਯਜਨ੍ਮਸਹਸ੍ਰਾਭ੍ਯਸ੍ਤਵਾਸਨਾਵਸ਼ਾਦਪਿ ਸਤ੍ਤ੍ਵਵਿਸ਼ੇਸੋ ਭਵਤਿ| ਕੇਸਾ- ਞ੍ਚਿਤ੍ ਸਤ੍ਤ੍ਵਕਰਾਣਾਂ ਪਰਸ੍ਪਰਸਂਯੋਗਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਸਤ੍ਤ੍ਵਵਿਸ਼ੇਸਾਣਾਮਾਨਨ੍ਤ੍ਯਮ੍|| ੬੨||

Adhikarana adhyAyopasaMhAraH (63) · Śloka 63

ਭਵਨ੍ਤਿ ਚਾਤ੍ਰ||੬੩||

ਭਵਨ੍ਤਿ ਚਾਤ੍ਰੇਤਿ ਤਨ੍ਤ੍ਰਰੀਤਿਃ ਸਹੇਤੁਰਧ੍ਯਾਯੋਪਸਂਹਾਰਸ਼੍ਲੋਕਸਮੁਚ੍ਚਯਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨਾਯ|

Adhikarana Arttavasya bahvalpakAlasthitau hetuH (64) · Śloka 64

ਘਤਕ੍ਸੀਰਾਦਿਨਿਤ੍ਯਾਸੁ ਮੁਦਿਤਾਸੁ ਕਫਾਤ੍ਮਸੁ| ਆਰ੍ਤ੍ਤਵਂ ਤਿਸ੍ਠਤਿ ਚਿਰਂ ਵਿਪਰੀਤਾਸ੍ਵਤੋਨ੍ਯਥਾ||੬੪||

ਘਤਾਦਿਸੌਮ੍ਯਮਾਹਾਰਂ ਯਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸੇਵਨ੍ਤੇ, ਯਾਸ਼੍ਚ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮੁਦਿਤਾ ਹਰ੍ਸਪਰਾਃ, ਯਾਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਪ੍ਰਕਤਯਸ੍ਤਾਸਾਮਾਰ੍ਤ੍ਤਵਂ ਗਰ੍ਭਯੋਗ੍ਯਂ ਸ਼ੋਣਿਤਮਤੌ ਬਹੁਕਾਲਂ ਭਵਤਿ| ਨ ਤੁ ਕ੍ਸੀਯਤੇ| ਨਾਪਿ ਵਿਕਤਿਮਾਯਾਤੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਯਥੋਕ੍ਤਲਕ੍ਸਣਵਿਪਰੀਤਾਸੁ ਵਿਪਰੀਤਂ ਚਿਰਂ ਨ ਤਿਸ੍ਠਤੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ|| ੬੪||

Adhikarana shuddhe garbhAshaye bIjanipAtAdeva garbhagrahaNam (65) · Śloka 65

ਨਿਪਾਤਾਦੇਵ ਗਹ੍ਣਾਤਿ ਰਾਗਂ ਵਾਸੋ ਯਥਾਮਲਮ੍| ਧ੍ਰੁਵਂ ਗਰ੍ਭਂ ਤਥਾ ਬੀਜਂ ਕ੍ਸੇਤ੍ਰਂ ਬੀਜਮੁਪਸ੍ਕਤਮ੍||੬੫||

ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ਼ੁਕ੍ਰਾਰ੍ਤ੍ਤਵਮਿਤ੍ਯਾਦੇਰ੍ਨਿਪਾਤਾਦੇਵੇਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਹੇਤੁਮੁਪਸਂਹਰਤਿ-- ਨਿਪਾਤਾਦਿਤਿ| ਅਮਲਂ ਨਿਰ੍ਮਲਂ, ਵਾਸੋ ਨਿਪਾਤਮਾਤ੍ਰਾਦੇਵ ਯਥਾ ਧ੍ਰੁਵਮਵਸ਼੍ਯਂ ਰਾਗਂ ਗਹ੍ਣਾਤਿ, ਤਥੈਵੋਪਸ੍ਕਤਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਾਦਿਸਂਸ੍ਕਾਰਕਰਣੇਨੋਤ੍ਪਾਦਿਤਯੋਗ੍ਯਤ੍ਵਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸ਼ਰੀਰਾਖ੍ਯਂ ਕ੍ਸੇਤ੍ਰਂ ਧ੍ਰੁਵਮਵਸ਼੍ਯਂ ਗਰ੍ਭਂ ਗਹ੍ਣਾਤਿ ਤਥੈਵ ਬੀਜਮਨਨ੍ਤਰੋਕ੍ਤੇਨਾਹਾਰਾਦਿਨਾ ਧ੍ਰੁਵਮੁਪਨਿਪਾਤਾਦੇਵ ਗਰ੍ਭਂ ਗਹ੍ਣਾਤਿ|| ੬੫||

Adhikarana garbhali~ggAbdivyakteH pUrvameva puMsavanasya anuShTheyatvam (66) · Śloka 66

ਅਵਿਰੁਦ੍ਧੇ ਧ੍ਰੁਵਂ ਦੈਵ ਕਾਲੇ ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਕਰ੍ਮਣਃ| ਸਿਦ੍ਧਿਃ ਪੁਂਸਵਨਾਦ੍ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਪੂਰ੍ਵਂ ਵ੍ਯਕ੍ਤੇਃ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍||੬੬||

ਪ੍ਰਾਗ੍ਵ੍ਯਕ੍ਤੀਭਾਵਾਦ੍ਗਰ੍ਭਸ੍ਯੇਤ੍ਯਤ੍ਰ ਸਹੇਤੁਕਮੁਪਸਂਹਰਤਿ-- ਅਵਿਰੁਦ੍ਧ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਸ੍ਮਾਦ੍ਧੇਤੋਰ੍ਵ੍ਯਕ੍ਤੇਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪੁਂਸਵਨਾਨਿ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍| ਯਤਃ ਫਲਾਵਾਪ੍ਤਿਰ੍ਯੋਗ੍ਯੇ ਕਾਲੇ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਕਰ੍ਮਣਃ ਕ੍ਰਿਯਾਯਾਃ ਸਿਦ੍ਧਰ੍ਧ੍ਰੁਵਮਵਸ਼੍ਯਮ੍ਭਾਵਿਨੀ ਦਸ੍ਟਾ| ਅਨ੍ਯਲਿਙ੍ਗਾਭਿਮੁਖਸ੍ਯ ਬੀਜਸ੍ਯ ਤਤੋ ਨਿਰ੍ਵਤ੍ਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯਥਾਭਿਮਤਲਿਙ੍ਗਯੋਜਨਂ ਦ੍ਰਵ੍ਯਪ੍ਰਭਾਵਾਤ੍ ਕ੍ਰਿਯਤੇ| ਤਚ੍ਚ ਨਿਸ੍ਪਨ੍ਨੇ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯੇ ਨਿਸ੍ਪ੍ਰਯੋਜਨਮ੍| ਨ ਹਿ ਵਿਸ਼ਿਸ੍ਟਵਰ੍ਣਕਾਰ੍ਪਾਸਾਰ੍ਥੀ ਨਿਸ੍ਪਨ੍ਨੇ ਫਲੇ ਰਾਗਮੁਪਦਧਾਤਿ| ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਕਾਲੇਪਿ ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਕਰ੍ਮਣਃ ਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਨ ਦਸ੍ਟੇਤਿ| ਚੋਦ੍ਯਪਰਿਹਾਰਾਯਾਵਿਰੁਦ੍ਧ ਇਤਿ ਵਿਸ਼ੇਸਣਮ੍| ਵਿਰੁਦ੍ਧੇ ਹਿ ਦੈਵੇ ਬਲਵਤਿ ਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਨਿ ਕਤੇ ਕਰ੍ਮਣਿ ਕਾਲੇਪਿ ਯੁਕ੍ਤੇ ਪੌਰੁਸਸ੍ਯ ਨ ਸਿਦ੍ਧਿਰਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ|

Adhikarana puMsavanAdividhinA jAtAnAM putrANAM sadguNatvam (67) · Śloka 67

ਜਾਤਾਸ਼੍ਚੈਵਂ ਰੂਪਵਨ੍ਤੋ ਮਹਾਸਤ੍ਤ੍ਵਾਸ਼੍ਚਿਰਾਯੁਸਃ| ਣਾਨ੍ਮੋਚਯਿਤਾਰਃ ਸ੍ਯੁਃ ਸੁਪੁਤ੍ਰਾਃ ਪੁਤ੍ਰਿਣਾਂ ਮਤਾਃ||੬੭||

ਏਵਂਵਿਧੇਨ ਸਂਸ੍ਕਾਰੇਣ ਸੁਪੁਤ੍ਰਃ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤ ਇਤ੍ਯਤ੍ਰ ਜਾਤਾ ਇਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਪ੍ਰਯੋਜਨਕਥਨਮ੍| ਏਵਂਵਿਧਿਨਾ ਜਾਤਾਃ ਸਤ੍ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਕਾਮਂ ਪੂਜਿਤਾਃ ਰੂਪਾਦਿਮਨ੍ਤਃ ਪੁਤ੍ਰਿਣਾਂ ਣਾਨ੍ਮੋਚਯਿਤਾਰਃ ਸ੍ਯੁਰਿਤਿ| ਪੁਤ੍ਰੋ ਹਿ ਦੇਵਰ੍ਸਿਪਿਤਣਾਮਣਵਾਨ੍ ਭਵਤੀਤਿ ਵੇਦਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍|| ੬੭||

Adhikarana devatAdiratAnAM mahAguNaputrotpattiH (68) · Śloka 68

ਦੇਵਤਾਚਾਰਸ਼ੌਚਾਦਿਰਤਾ ਸੂਤੇ ਮਹਾਗੁਣਮ੍| ਧਾਵਤ੍ਯੇਵਂ ਚਾਚਰਿਤਂ ਪ੍ਰਾਗ੍ਜਨ੍ਮਾਭ੍ਯਾਸਯੋਗਤਃ||੬੮||

ਤਥਾ ਦੇਵਤਾਦਿਰਤਾ ਮਹਾਗੁਣਮੁਦਾਰਗੁਣਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਸੂਤੇ| ਏਨਂ ਚ ਤਥਾਵਿਧਮਾਤਸਮ੍ਭੂਤਂ ਤਥਾ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਵਸ਼ਾਤ੍ ਪੂਰ੍ਵਾਨੇਕਜਨ੍ਮਾਭ੍ਯਾਸਯੋਗੇਨ ਤਥਾਵਿਧਮੇਵਾਚਰਿਤਂ ਧਾਵਤ੍ਯਾਸ਼੍ਵਾਯਾਤਿ||੬੮||

Adhikarana strIshukrasya garbhaM pratyaki~jcitkaratvam (69-5) · Śloka 5

ਯੋਸਿਤੋਪਿ ਸ੍ਰਵਤ੍ਯੇਵ ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਪੁਂਸਃ ਸਮਾਗਮੇ| ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਤਤ੍ਰ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਤੁਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਨ ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਤੇ||੬੯|| ਇਤਿ ਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਸੂਨੋਰ੍ਵਾਗ੍ਭਟਸ੍ਯ ਕਤੌ ਅਸ੍ਟਾਙ੍ਗਸਂਗ੍ਰਹਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸ਼ਾਰੀਰਸ੍ਥਾਨੇਙ੍ਗ- ਵਿਭਾਗੋ ਨਾਮ ਪ੍ਰਥਮੋਧ੍ਯਾਯਃ||੫||

ਇਤਿ ਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਸੂਨੋਰ੍ਵਾਗ੍ਭਟਸ੍ਯ ਕਤਾਵਸ੍ਟਾਙ੍ਗਸਂਗ੍ਰਹਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸ਼ਾਰੀਰਸ੍ਥਾਨੇ ਪੁਤ੍ਰਕਾਮੀਯੋ ਨਾਮ ਪ੍ਰਥਮੋਧ੍ਯਾਯਃ ਯੋਸਿਤ ਇਤ੍ਯਾਦਿਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿਨਿਰਾਸਾਯੋਚ੍ਯਤੇ -- ਯੋਸਿਤੋਪਿ ਵਿਸ਼ਿਸ੍ਟੇ ਪੁਂਸਃ ਸਮਾਗਮੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਸ੍ਰਵਤ੍ਯੇਵ| ਨ ਕੇਵਲਂ ਯੋਸਿਤਃ ਸਮਾਗਮੇਸੁ ਪੁਂਸਃ ਸ੍ਰਵਤੀਤ੍ਯਪਿਸ਼ਬ੍ਦਸ੍ਯਾਰ੍ਥਃ| ਤੇਨ ਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਰੁਸਯੋਰ੍ਭਾਵਲਾਭੇ ਸਰ੍ਵਸਮਤ੍ਵਮ੍| ਤਥਾ ਚ ਸਮਲਿਙ੍ਗਯੋਃ ਸਮਕਾਲਯੋਸ਼੍ਚਾਨਵਤਰਙ੍ਗਮੇਨ ਗ੍ਲਾਨ੍ਯਾਦਯਃ ਸਮਾਦਸ੍ਟਾ ਏਵੇਤਿ| ਤਚ੍ਚ ਯੋਸਿਤਃ ਸ੍ਰੁਤਮਪਿ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਯਤਃ ਕਰੋਤਿ ਨੋਕਾਰਾਯ ਭਵਤ੍ਯਤੋ ਨ ਵਿਚਿਨ੍ਤ੍ਯਤੇ| ਨ ਹਿ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸ਼ਰੀਰਚ੍ਯੁਤਸ੍ਯ ਬਹਿਃ ਪ੍ਰਵਤ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਨਃ ਕ੍ਸੇਤ੍ਰਲਾਭ ਇਤਿ|| ੬੯|| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਨ੍ਮਹਾਮਹੋਪਾਧ੍ਯਾਯੇਨ੍ਦੁਵਿਰਚਿਤਾਯਾਮ੍ ਅਸ੍ਟਾਙ੍ਗਸਂਗ੍ਰਹਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਂ ਸ਼ਸ਼ਿਲੇਖਾਯਾਂ ਸ਼ਾਰੀਰਸ੍ਥਾ ਪ੍ਰਥਮੋਧ੍ਯਾਯਃ