Adhikarana athAto~agnikarmavidhirnAma catvAriMsho~adhyAyaH pratij~jA (1) · Śloka 1
ಅಥಾತೋಽಗ್ನಿಕರ್ಮವಿಧಿಮಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ||೧||
अथातोऽग्निकर्मविधिमध्यायं व्याख़्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
ಪೂರ್ವೋಕ್ತೋ ಹೇತುರೌಷಧಸ್ಯ|| ೧||
Adhikarana agneH shreShThatamopacAratvam (2) · Śloka 2
ಅಗ್ನಿಃ ಕ್ಷಾರಾದಪಿ ಗರೀಯಾನೌಷಧಶಸ್ತ್ರಕ್ಷಾರೈರಸಿದ್ಧಾನಾಂ ತದ್ದಾಹಸಿದ್ಧೇರಪುನರ್ಭವಾಚ್ಚ||೨||
अग्निः क्षारादपि गरीयानौषधशस्त्रक्षारैरसिद्धानां तद्दाहसिद्धेरपुनर्भवाच्च||२||
🔊 Audio coming soon
ಔಷಧೇಭ್ಯಃ ಕ್ಷಾರೋ ಗುರುರಿತ್ಯುಕ್ತಸ್ತತೋಽಪಿ ಕ್ಷಾರಾದಗ್ನಿರ್ಗರೀಯಾನ್| ಕುತ ಇತ್ಯಾಹ-ಔಷಧೇತ್ಯಾದಿ|| ೨||
Adhikarana agnikarmaNi vyAdhiBedena dAhaviBedashca (3) · Śloka 3
ತತ್ರಾಗ್ನಿಕರ್ಮ ತ್ವಚಿ ಮಾಂಸೇ ಸಿರಾಸ್ನಾಯುಸನ್ಧ್ಯಸ್ಥಿಷು ಚ ಪ್ರಯುಜ್ಯತೇ| ತತ್ರ ಮಶತಿಲಕಾಲಕಚರ್ಮಕೀಲಸರುಕ್ಸ್ತಬ್ಧಪ್ರಮ್ಲಾನಾಙ್ಗಾಭಿಷ್ಯನ್ದಾಧಿಮನ್ಥಶಿರೋಭ್ರೂಶಙ್ಖಲಲಾಟರುಜಾರ್ದಿತೇಷು ಸೂರ್ಯಕಾನ್ತಪಿಪ್ಪಲ್ಯಜಾಶಕೃದ್ಗೋದನ್ತಶರಶಲಾಕಾಭಿಸ್ತ್ವಗ್ದಾಹೋ ಯಥಾಸ್ವಮಭಿಷ್ಯನ್ದಾದಿಷು ತು ಭ್ರೂಶಙ್ಖಲಲಾಟದೇಶೇಷು| ಗ್ರನ್ಥ್ಯರ್ಬುದಾರ್ಶೋಭಗನ್ದರಗಣ್ಡಮಾಲಾಶ್ಲೀಪದಾನ್ತ್ರವೃದ್ಧಿದುಷ್ಟವ್ರಣಗತಿನಾಡ್ಯವಗಾಢಪೂಯಾಲಸಕೇಷು ಜಾಮ್ಬವೌಷ್ಠಸೂಚೀಶಲಾಕಾಘೃತಗುಡಮಧುಮಧೂಚ್ಛಿಷ್ಟತೈಲವಸಾಹೇಮತಾಮ್ರಾಯೋರೂಪ್ಯಕಾಂಸ್ಯೈರ್ಮಾಂಸದಾಹಃ| ಸಿರಾಸ್ನಾಯುಸನ್ಧ್ಯಸ್ಥಿಚ್ಛೇದಶೋಣಿತಾತಿಪ್ರವೃತ್ತಿದನ್ತನಾಡೀಶ್ಲಿಷ್ಟವರ್ತ್ಮೋಪಪಕ್ಷ್ಮಲಗಣಲಿಙ್ಗನಾಶಾಸಮ್ಯಗ್ವ್ಯಧೇಷು ಜಾಮ್ಬವೌಷ್ಠಸೂಚೀಶಲಾಕಾಮಧುಮಧೂಚ್ಛಿಷ್ಟಗುಡಸ್ನೇಹೈಃ ಸಿರಾದಿದಾಹಃ||೩||
तत्राग्निकर्म त्वचि मांसे सिरास्नायुसन्ध्यस्थिषु च प्रयुज्यते| तत्र मशतिलकालकचर्मकीलसरुक्स्तब्धप्रम्लानाङ्गाभिष्यन्दाधिमन्थशिरोभ्रूशङ्ख़ललाटरुजार्दितेषु सूर्यकान्तपिप्पल्यजाशकृद्गोदन्तशरशलाकाभिस्त्वग्दाहो यथास्वमभिष्यन्दादिषु तु भ्रूशङ्ख़ललाटदेशेषु| ग्रन्थ्यर्बुदार्शोभगन्दरगण्डमालाश्लीपदान्त्रवृद्धिदुष्टव्रणगतिनाड्यवगाढपूयालसकेषु जाम्बवौष्ठसूचीशलाकाग़ृतगुडमधुमधूच्छिष्टतैलवसाहेमताम्रायोरूप्यकांस्यैर्मांसदाहः| सिरास्नायुसन्ध्यस्थिच्छेदशोणितातिप्रवृत्तिदन्तनाडीश्लिष्टवर्त्मोपपक्ष्मलगणलिङ्गनाशासम्यग्व्यधेषु जाम्बवौष्ठसूचीशलाकामधुमधूच्छिष्टगुडस्नेहैः सिरादिदाहः||३||
🔊 Audio coming soon
ತತ್ರಾಗ್ನಿಕರ್ಮ ತ್ವಗಾದಿಷು ಪ್ರಯುಜ್ಯತೇ| ಕಸ್ಮಿನ್ ರೋಗ ಇತ್ಯಾಹ-ತತ್ರೇತ್ಯಾದಿ| ಮಶಾದಿರೋಗಾರ್ದಿತೇಷು ಸೂರ್ಯಕಾನ್ತದಿಭಿಃ ಕರಣೈಸ್ತ್ವಗ್ದಾಹೋ ವಿಧೇಯಃ| ಸೂರ್ಯಕಾನ್ತೇನ ಸೂರ್ಯತಪ್ತೇನಾಭಿಷ್ಯನ್ದಾದಿಷು ವಕ್ಷ್ಯಮಾಣೇಷು ರೋಗೇಷು ಯಥಾಸ್ವಂ ಕಸ್ಯಚಿಚ್ಛಙ್ಖಯೋಃ ಕಸ್ಯಚಿಲ್ಲಲಾಟ ಇತಿ ತ್ವಗ್ದಾಹಃ| ಗ್ರನ್ಥ್ಯಾದಿಷು ಜಾಮ್ಬವೌಷ್ಠಾದಿಭಿರ್ಮಾಂಸದಾಹಃ| ಸಿರಾದಿದಾಹೋ ಯಥಾಸಮ್ಭವಮ್| ಆದಿಗ್ರಹಣೇನ ಸ್ನಾಯುಸನ್ಧ್ಯಸ್ಥ್ನಾಂ ಗ್ರಹಣಮ್|| ೩||
Adhikarana adAhyAH apavAdashca (4) · Śloka 4
ನ ತು ದಹೇದ್ಭಿನ್ನಕೋಷ್ಠಮನ್ತಶಶೋಣಿತಮಮುದ್ಧೃತಶಲ್ಯಮನೇಕವ್ರಣಪೀಡಿತಮುಷ್ಣೇ ಚ ಕಾಲೇ ತಥಾ ಕ್ಷಾರಾನರ್ಹಞ್ಚಾತ್ಯಯಿಕೇ ತುವ್ಯಾಧೌ ಕೃತೋಷ್ಣಪ್ರತೀಕಾರಸ್ಯ ಪಿಚ್ಛಿಲಮನ್ನಮಶಿತವತೋಽಗ್ನಿಕರ್ಮ ಕುರ್ಯಾತ್||೪||
न तु दहेद्भिन्नकोष्ठमन्तशशोणितममुद्धृतशल्यमनेकव्रणपीडितमुष्णे च काले तथा क्षारानर्हञ्चात्ययिके तुव्याधौ कृतोष्णप्रतीकारस्य पिच्छिलमन्नमशितवतोऽग्निकर्म कुर्यात्||४||
🔊 Audio coming soon
ಭಿನ್ನಕೋಷ್ಠಾದೀಂಸ್ತಥಾ ಕ್ಷಾರಂ ಚ ಯೇ ಪ್ರತಿಷಿದ್ಧತ್ವಾನ್ನಾರ್ಹನ್ತಿ ತಾನಗ್ನಿನಾ ನ ದಹೇತ್| ಉಷ್ಣಪ್ರತೀಕಾರಃ ಪಿತ್ತಚಿಕಿತ್ಸಾ ಧಾರಗೃಹಾದಿ|| ೪||
Adhikarana dAhavidhirdAhAnantaravidhishca (5) · Śloka 5
ಅಥ ದಾಹಾರ್ಹಮಾತುರಂ ಕೃತಸ್ವಸ್ತ್ಯಯನಮುಪಹೃತಸರ್ವೋಪಕರಣಂ ಪ್ರಾಕ್ಶಿರಃ ಸಂವಿಷ್ಟಮಾಪ್ತಾವಲಮ್ಬಿತಂ ಕೃತ್ವಾ ವೈದ್ಯೋ ನಿರ್ಧೂಮಬೃಹತ್ಸ್ಥಿರದೀಪ್ತಖದಿರಬದರಾದ್ಯಙ್ಗಾರೈರಯೋಘಟನಪ್ರಕಾರೇಣ ಭಸ್ತ್ರಾನಿಲಾಧ್ಮಾತೈರ್ವ್ಯಜನೇನ ಚೋರ್ಧ್ವಾನಿರ್ಗಚ್ಛಜ್ಜ್ವಾಲತಯಾಪಾದಿತಾಪಾದ್ಯಮಾನಭಾಸುರಾಗ್ನಿವರ್ಣೈರ್ಜಾಮ್ಬವೌಷ್ಠಾದಿಭಿರ್ವ್ಯಾಧಿಪ್ರದೇಶವಶಾದ್ವಲಯಾರ್ಧಚನ್ದ್ರಸ್ವಸ್ತಿಕಾಷ್ಟಾಪದಬಿನ್ದುರೇಖಾಪ್ರತಿಸಾರಣವಿಕಲ್ಪೇನ ಮುಹುರ್ಮುಹುರ್ಹಿತೋಪಹಿತಾಭಿರ್ವಾಗ್ಭಿರದ್ಭಿಶ್ಚಾತುರಮಾಶ್ವಾಸಯನ್ ದಹೇದಾಸಮ್ಯಗ್ದಾಹಲಿಙ್ಗೋತ್ಪತ್ತೇಃ| ಉಚ್ಛೂನಸುಷಿರಪ್ರಲೂನದನ್ತನಾಡೀಸಜನ್ತುದುಷ್ಟವ್ರಣೇಷು ತು ಸ್ನೇಹಮಧೂಚ್ಛಿಷ್ಟಮಧುಗುಡೈಃ ಪೂರಯಿತ್ವಾ ದಹೇತ್| ಸಮ್ಯಗ್ದಗ್ಧೇ ಚ ಮಧುಸರ್ಪಿಷೀ ದದ್ಯಾಚ್ಛೀತಸ್ನಿಗ್ಧಾಂಶ್ಚ ಪ್ರದೇಹಾನ್||೫||
अथ दाहार्हमातुरं कृतस्वस्त्ययनमुपहृतसर्वोपकरणं प्राक्शिरः संविष्टमाप्तावलम्बितं कृत्वा वैद्यो निर्धूमबृहत्स्थिरदीप्तख़दिरबदराद्यङ्गारैरयोग़टनप्रकारेण भस्त्रानिलाध्मातैर्व्यजनेन चोर्ध्वानिर्गच्छज्ज्वालतयापादितापाद्यमानभासुराग्निवर्णैर्जाम्बवौष्ठादिभिर्व्याधिप्रदेशवशाद्वलयार्धचन्द्रस्वस्तिकाष्टापदबिन्दुरेख़ाप्रतिसारणविकल्पेन मुहुर्मुहुर्हितोपहिताभिर्वाग्भिरद्भिश्चातुरमाश्वासयन् दहेदासम्यग्दाहलिङ्गोत्पत्तेः| उच्छूनसुषिरप्रलूनदन्तनाडीसजन्तुदुष्टव्रणेषु तु स्नेहमधूच्छिष्टमधुगुडैः पूरयित्वा दहेत्| सम्यग्दग्धे च मधुसर्पिषी दद्याच्छीतस्निग्धांश्च प्रदेहान्||५||
🔊 Audio coming soon
ಅಥೇತ್ಯಾದಿ ಸುಬೋಧಮ್| ಶಸ್ತ್ರಂ ಘಟಯನ್ ಪಚತೇ ಯಥಾಹಿ ಭಸ್ತ್ರನಿಲೇನ ಧ್ಮಾನಂ ತಥಾತ್ರಾಪಿ| ಅತ್ರ ತು ನಿರ್ಗಚ್ಛನ್ತ್ಯಾ ಜ್ವಾಲಾಯಾ ವ್ಯಜನವಾತೇನ ಪ್ರತಿಷೇಧಃ| ಕೇಚಿತ್ ಪ್ರಥಮೋಪಯೋಗಿನ ಆಪಾದಿತಭಸುರವರ್ಣಾಃ| ಅನ್ಯೇ ಆಪಾದ್ಯಮಾನಜಾಮ್ಬವೋಷ್ಠಾದಯಸ್ತಥೋಕ್ತಾಃ| ಕಸ್ಮಿಂಶ್ಚಿದ್ವ್ಯಾಧಿವಿಶೇಷೇ ದೇಹಪ್ರದೇಶವಿಷಯವಿಶೇಷೇ ವಾ ವಲಯಾಕೃತಿಃ ತಥಾ ಕಸ್ಮಿಂಶ್ಚಿದರ್ಧಚನ್ದ್ರಪ್ರಖ್ಯೋಽನ್ಯತ್ರ ಸ್ವಸ್ತಿಕಸಮಾನೋಽನ್ಯತ್ರಾಷ್ಟಾಪದಾನುಕಾರೋಽನ್ಯತ್ರ ಬಿನ್ದುತುಲ್ಯೋಽನ್ಯತ್ರ ರೇಖಾಸದೃಶೋಽನ್ಯತ್ರ ಪ್ರತಿಸಾರಣರೂಪೋ ದಾಹಸ್ಯ ವಿಕಲ್ಪಸ್ತೇನ ದಹೇದಿತಿ ಸಮ್ಬಧ್ಯತೇ| ಅಷ್ಟಾಪದಂ ಚತುರಙ್ಗಪೀಠಃ| ಪ್ರತಿಸಾರಣಂ ಚೂರ್ಣವಿಕಿರಣಮ್| ಸುಬೋಧಮ್|| ೫||
Adhikarana tvagAdiShu samyagdagdhalakShaNAni (6) · Śloka 6
ಸಮ್ಯಗ್ದಗ್ಧಲಿಙ್ಗಂ ಪುನಃ ಸಶಬ್ದಂ ದಹನಂ ದುರ್ಗನ್ಧಿತ್ವಂ ತ್ವಕ್ಸಙ್ಕೋಚಶ್ಚ ತ್ವಗ್ದಗ್ಧೇ| ಕಪೋತವರ್ಣತ್ವಮಲ್ಪಶೋಫರುಜತಾ ಶುಷ್ಕಸಙ್ಕುಚಿತವ್ರಣತಾ ಚ ಮಾಂಸದಗ್ಧೇ| ಕೃಷ್ಣೋನ್ನತವ್ರಣತ್ವಂ ಸ್ಥಿತೇ ಚ ರಕ್ತೇ ಲಸೀಕಾಸ್ರುತಿಃ ಸಿರಾದಗ್ಧೇ| ಕೃಷ್ಣಾರುಣಕರ್ಕಶಸ್ಥಿರವ್ರಣತಾ ಸ್ನಾಯ್ವಾದಿದಗ್ಧೇ ಚ||೬||
सम्यग्दग्धलिङ्गं पुनः सशब्दं दहनं दुर्गन्धित्वं त्वक्सङ्कोचश्च त्वग्दग्धे| कपोतवर्णत्वमल्पशोफरुजता शुष्कसङ्कुचितव्रणता च मांसदग्धे| कृष्णोन्नतव्रणत्वं स्थिते च रक्ते लसीकास्रुतिः सिरादग्धे| कृष्णारुणकर्कशस्थिरव्रणता स्नाय्वादिदग्धे च||६||
🔊 Audio coming soon
ಸಶಬ್ದಾದಿ ಸಮ್ಯಗ್ದಗ್ಧಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಂ ತ್ವಗ್ದಗ್ಧೇ ಮಾಂಸದಗ್ಧೇ ಕಪೋತವರ್ಣಾದಿ ಸಮ್ಯಗ್ದಗ್ಧಲಕ್ಷಣಮ್| ಸಿರಾದಗ್ಧೇ ಕೃಷ್ಣೋನ್ನತಾದಿ ಸಮ್ಯಗ್ದಗ್ಧಲಕ್ಷಣಮ್| ಸ್ನಾಯ್ವಾತಿದಗ್ಧೇ ಕೃಷ್ಣಾರುಣಾದಿ ಸಮ್ಯಗ್ದಗ್ಧಲಕ್ಷಣಮ್||೬||
Adhikarana durdugdhAtidagdhalakShaNa~jcikitsA ca (7) · Śloka 7
ದುರ್ದಗ್ಧಾತಿದಗ್ಧಯೋಃ ಪ್ರಮಾದದಗ್ಧವಲ್ಲಕ್ಷಣಂ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ಚ| ದುರ್ದಗ್ಧೇ ತಥಾತಿದಗ್ಧೇ ಚ ಪ್ರಮಾದದಗ್ಧಸದೃಶಲಕ್ಷಣತ್ವಮ್| ತತ್ಸಮಪ್ರತೀಕಾರತ್ವಞ್ಚ||೭||
दुर्दग्धातिदग्धयोः प्रमाददग्धवल्लक्षणं चिकित्सितं च| दुर्दग्धे तथातिदग्धे च प्रमाददग्धसदृशलक्षणत्वम्| तत्समप्रतीकारत्वञ्च||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pramAdadagdhaBedAH lakShaNAni ca (8) · Śloka 8
ಪ್ರಮಾದದಗ್ಧಂ ಪುನಶ್ಚತುರ್ವಿಧಂ ಭವತಿ| ತುತ್ಥಂ ದುರ್ದುಗ್ಧಂ ಸಮ್ಯಗ್ದಗ್ಧಮತಿದಗ್ಧಞ್ಚ| ತತ್ರ ಯದ್ವಿವರ್ಣಮೂಷ್ಯತೇಽತಿಮಾತ್ರಂ ತತ್ತುತ್ಥಮ್| ಯತ್ರೋತ್ತಿಷ್ಠನ್ತಿ ಸ್ಫೋಟಾಸ್ತೀವ್ರೋಷಾದಾಹರುಜಶ್ಚಿರಾಚ್ಚೋಪಶಾಮ್ಯನ್ತಿ ತದ್ದುರ್ದಗ್ಧಮ್| ಪಕ್ವತಾಲಫಲವರ್ಣಂ ಸಮಸ್ಥಿತಂ ಪೂರ್ವಲಕ್ಷಣಯುಕ್ತಂ ಚ ಸಮ್ಯಗ್ದಗ್ಧಮ್| ಅತಿದಗ್ಧೇ ತೂಗ್ರರುಜತಾ ಧೂಮಾಯನಂ ಮಾಂಸಾವಲಮ್ಬನಂ ಸಿರಾದಿವ್ಯಾಪದೋ ಗಮ್ಭೀರವ್ರಣತಾ ಜ್ವರದಾಹತೃಣ್ಮೂರ್ಚ್ಛಾಚ್ಛರ್ದಯಃ ಶೋಣಿತಾತಿಪ್ರವೃತ್ತಿಸ್ತನ್ನಿಮಿತ್ತಾಶ್ಚೋಪದ್ರವಾಃ ಕೃಚ್ಛ್ರೇಣ ರೋಹಣಂ ರೂಢೇ ಚ ವಿವರ್ಣತೇತಿ| ಸ್ನೇಹದಾಹಸ್ತು ಕಷ್ಟತರೋ ಭವತಿ| ಸ ಹಿ ಸ್ನೇಹಸ್ಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮಮಾರ್ಗಾನುಸಾರಿತ್ವಾದ್ದೂರಮನುಪ್ರವಿಶತೀತಿ||೮||
प्रमाददग्धं पुनश्चतुर्विधं भवति| तुत्थं दुर्दुग्धं सम्यग्दग्धमतिदग्धञ्च| तत्र यद्विवर्णमूष्यतेऽतिमात्रं तत्तुत्थम्| यत्रोत्तिष्ठन्ति स्फोटास्तीव्रोषादाहरुजश्चिराच्चोपशाम्यन्ति तद्दुर्दग्धम्| पक्वतालफलवर्णं समस्थितं पूर्वलक्षणयुक्तं च सम्यग्दग्धम्| अतिदग्धे तूग्ररुजता धूमायनं मांसावलम्बनं सिरादिव्यापदो गम्भीरव्रणता ज्वरदाहतृण्मूर्च्छाच्छर्दयः शोणितातिप्रवृत्तिस्तन्निमित्ताश्चोपद्रवाः कृच्छ्रेण रोहणं रूढे च विवर्णतेति| स्नेहदाहस्तु कष्टतरो भवति| स हि स्नेहस्य सूक्ष्ममार्गानुसारित्वाद्दूरमनुप्रविशतीति||८||
🔊 Audio coming soon
ಪ್ರಮಾದೇನ ಪ್ರಜ್ಞಾಪರಾಧೇನ ದಗ್ಧಂ ತಚ್ಚ ತುತ್ಥಾದಿಭೇದೇನ ಚತುರ್ವಿಧಮ್| ತುತ್ಥಂ ಸ್ತೋಕದಾಹಃ| ಸುಬೋಧಮನ್ಯತ್| ಊಷ್ಯತೇ ದಾಹಂ ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ| ಪೂರ್ವಲಕ್ಷಣಂ ಸಮ್ಯಗ್ಯೋಗೇ ಸಶಬ್ದವೇದನಾದಿಕಮ್| ಶೋಣಿತಾತಿಪ್ರವೃತ್ತಿನಿಮಿತ್ತಾ ವ್ಯಾಧಯಃ ಶೋಷಕಮ್ಪಾಙ್ಗಾವಕ್ಷೇಪಾದಯಃ|| ೮||
Adhikarana pramAdadagdhopacArAH (9) · Śloka 9
ತುತ್ಥಸ್ಯಾಗ್ನಿಪ್ರತಪನಂ ಕಾರ್ಯಮುಷ್ಣಂ ಚ ಭೇಷಜಮ್| ಸ್ಯಾನೇ ರಕ್ತೇ ಹಿಮೈರ್ನೋಷ್ಮಾ ನಿಷ್ಕ್ರಾಮತಿ ಯತೋ ಬಹಿಃ| ವೇದನಾ ವರ್ಧತೇ ತೇನ ರುಧಿರಂ ಚ ವಿದಹ್ಯತೇ| ಉಷ್ಣಂ ನಿಷ್ಕ್ರಾಮಯತ್ ಕುರ್ಯಾದೂಷ್ಮಾಣಂ ಮನ್ದತಾಂ ರುಜಃ| ಶೀತಾಮುಷ್ಣಾಂ ಚ ದುರ್ದಗ್ಧೇ ಕ್ರಿಯಾಂ ಕೃತ್ವಾ ತತಃ ಪುನಃ| ಘೃತಾಲೇಪನಸೇಕಾಂಸ್ತು ಶೀತಾನೇವಾವಚಾರಯೇತ್| ಸಮ್ಯಗ್ದಗ್ಧೇ ತವಕ್ಷೀರೀಪ್ಲಕ್ಷಚನ್ದನಗೈರಿಕೈಃ| ಸಾಮೃತೈಃ ಸಘೃತೈರ್ಲೇಪಃ ಕಲ್ಕೈರ್ವಾನೂಪಮಾಂಸಜೈಃ| ಶಾನ್ತೋಷ್ಮಣಿ ಪರಂ ಕುರ್ಯಾತ್ಪಿತ್ತವಿದ್ರಧಿಸಾಧನಮ್| ಅತಿದಗ್ಧೇ ವಿಶೀರ್ಣಾನಿ ಮಾಸಾಂನ್ಯುದ್ದೃತ್ಯ ಶೀತಲಾಮ್| ಕ್ರಿಯಾಂ ಕುರ್ಯಾತ್ತತಃ ಪಶ್ಚಾಚ್ಛಾಲಿತಣ್ಡುಲಕಣ್ಡನೈಃ| ತಿನ್ದುಕೀತ್ವಕ್ಕಷಾಯೈರ್ವಾ ಪಿಷ್ಟೈಃ ಸಾಜ್ಯೈಃ ಪ್ರಲೇಪಯೇತ್| ಗುಡೂಚ್ಯಾಶ್ಛಾದಯೇತ್ ಪತ್ರೈಸ್ಥವೌಪದಕೈರ್ವ್ರಣಮ್| ಭೇಷಜಂ ಚಾಸ್ಯ ಕುರ್ವೀತ ಸರ್ವಂ ಪಿತ್ತಂ ವಿಸರ್ಪವತ್| ಸ್ನೇಹದಗ್ಧೇ ಭೃಶತರಂ ರೂಕ್ಷಂ ತತ್ರ ತು ಯೋಜಯೇತ್||೯||
तुत्थस्याग्निप्रतपनं कार्यमुष्णं च भेषजम्| स्याने रक्ते हिमैर्नोष्मा निष्क्रामति यतो बहिः| वेदना वर्धते तेन रुधिरं च विदह्यते| उष्णं निष्क्रामयत् कुर्यादूष्माणं मन्दतां रुजः| शीतामुष्णां च दुर्दग्धे क्रियां कृत्वा ततः पुनः| ग़ृतालेपनसेकांस्तु शीतानेवावचारयेत्| सम्यग्दग्धे तवक्षीरीप्लक्षचन्दनगैरिकैः| सामृतैः सग़ृतैर्लेपः कल्कैर्वानूपमांसजैः| शान्तोष्मणि परं कुर्यात्पित्तविद्रधिसाधनम्| अतिदग्धे विशीर्णानि मासांन्युद्दृत्य शीतलाम्| क्रियां कुर्यात्ततः पश्चाच्छालितण्डुलकण्डनैः| तिन्दुकीत्वक्कषायैर्वा पिष्टैः साज्यैः प्रलेपयेत्| गुडूच्याश्छादयेत् पत्रैस्थवौपदकैर्व्रणम्| भेषजं चास्य कुर्वीत सर्वं पित्तं विसर्पवत्| स्नेहदग्धे भृशतरं रूक्षं तत्र तु योजयेत्||९||
🔊 Audio coming soon
ತತ್ರ ತುತ್ಥಾಸ್ಯಾಗ್ನಿಪ್ರತಪನಾದಿಕಂ ಕಾರ್ಯಮ್| ಯತಃ ಶೀತೇನ ಸ್ತ್ಯಾನಂ ರಕ್ತಂ ದೇಹೋಷ್ಮಾಣಂ ರುಣದ್ಧಿ ತತಸ್ತೇನೋಷ್ಮಣಾ ವೇದನಾ ವರ್ಧತೇ ರುಧಿರಂ ಚ ದುಷ್ಯತಿ| ಉಷ್ಣಂ ಪುನಶ್ಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ವಿಲಯನೇನೋಷ್ಮಾಣಂ ಬಹಿರ್ನಿಷ್ಕ್ರಾಮಯದ್ರರುಜೋ ಮನ್ದತಾಂ ಕುರ್ಯಾತ್| ದುರ್ದಗ್ಧೇ ಆದೌ ಶೀತಾಂ ಕ್ರಿಯಾಂ ಕುರ್ಯಾತ್| ತತ ಉಷ್ಣಂ ತತಶ್ಚ ಘೃತಾದೀನ್ ಶೀತಾನೇವಾವಚಾರಯೇತ್| ಸುಬೋಧಮನ್ಯತ್| ಕಣ್ಡನಂ ತಣ್ಡುಲತ್ವಕ್ಚೂರ್ಣಮ್| ತಿನ್ದುಕೀತ್ವಕ್ಕಷಾಯಂ ತಿನ್ದುಕ್ಯಾಃ ತ್ವಕ್ಚೂರ್ಣಮ್||೯||
Adhikarana vaidyaH shastrakShArAgnyavacAre apramatto Bavet (10) · Śloka 10
ಶಸ್ತ್ರಕ್ಷಾರಾಗ್ನಯೋ ಯಸ್ಮಾನ್ಮೃತ್ಯೋಃ ಪರಮಮಾಯುಧಮ್| ಅಪ್ರಮತ್ತೋ ಭಿಷಕ್ ತಸ್ಮಾತ್ತಾನ್ ಸಮ್ಯಗವಚಾರಯೇತ್||೧೦||
शस्त्रक्षाराग्नयो यस्मान्मृत्योः परममायुधम्| अप्रमत्तो भिषक् तस्मात्तान् सम्यगवचारयेत्||१०||
🔊 Audio coming soon
ಉಪಸಂಹರತಿ-ಭಿಷಗ್ವೈದ್ಯೋಽಪ್ರಮತ್ತಃ ಸನ್ ಶಸ್ತ್ರಾದೀನವಚಾರಯೇತ್| ಯತಸ್ತೇ ಮೃತ್ಯೋಃ ಪರಮಮಾಯುಧಮ್|| ೧೦||
Adhikarana sUtrasthAnopasaMhAraH (11-40) · Śloka 40
ಇತಿ ತನ್ತ್ರಸ್ಯ ಹೃದಯಂ ಸೂತ್ರಸ್ಥಾನಂ ಸಮಾಪ್ಯತೇ| ಅತ್ರಾರ್ಥಾಃ ಸೂತ್ರಿತಾಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಃ ಪ್ರತನ್ಯನ್ತೇ ಹಿ ಸರ್ವತಃ||೧೧|| ಇತಿ ಶ್ರೀವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸ್ಯ ಸೂನೋರ್ವಾಗ್ಭಟಸ್ಯ ಕೃತೌ ಅಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಸೂತ್ರಸ್ಥಾನೇ ಅಗ್ನಿಕರ್ಮವಿಧಿರ್ನಾಮ ಚತ್ವಾರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೪೦||
इति तन्त्रस्य हृदयं सूत्रस्थानं समाप्यते| अत्रार्थाः सूत्रिताः सूक्ष्माः प्रतन्यन्ते हि सर्वतः||११|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतौ अष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां सूत्रस्थाने अग्निकर्मविधिर्नाम चत्वारिंशोऽध्यायः||४०||
🔊 Audio coming soon
ಇತ್ಯನೇನಾಧ್ಯಾಯೇನ ಸಂಗ್ರಹಾಖ್ಯಸ್ಯ ಗ್ರನ್ಥಸ್ಯ ಹೃದಯಮಿವ ಹೃದಯಂ ಸಮಾಪ್ಯತೇ| ಅತ್ರ ಸೂತ್ರಸ್ಥಾನೇ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾ ಅರ್ಥಾಃ ಸೂತ್ರಿತಾಃ ತನ್ತ್ರೇ ಸರ್ವತಃ ಪ್ರತನ್ಯನ್ತೇ ವಿಸ್ತೀರ್ಯನ್ತ ಇತಿ| ಸುಬೋಧಮನ್ಯತ್|| ೧೧| ಇತಿ ಶ್ರೀಮನ್ಮಹಾಮಹೋಪಾಧ್ಯಾಯೇನ್ದುವಿರಚಿತಾಯಾಮ್ ಅಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹವ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಶಶಿಲೇಖಾಯಾಂ ಸೂತ್ರಸ್ಥಾನೇ ಚತ್ವಾರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ