Adhikarana athAnnarakShAvidhirnAmAShTamo~adhyAyaH pratij~jA (1) · Śloka 1
அதாதோऽந்நரக்ஷாவிதிமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ|
இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||
View original
अथातोऽन्नरक्षाविधिमध्यायं व्याख्यास्यामः|
इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
அந்நஸ்ய ச பாநஸ்ய ச ஸ்வரூபமுக்தம்| ஏவஂ விஜ்ஞாதஸ்வரூபஂ பத்யமப்யந்நஜாதஂ பாநஂ ச விஷாத்யுபஹதஂ ரோகாய மரணாய வா ஸம்பத்யதே| அதஸ்தத்ரக்ஷணாயாத்யாயாரம்பஃ|| ௧||
Adhikarana annapAnadUShaNahetavaH (2) · Śloka 2
ஈஶ்வராணாஂ வஸுமதாஂ விஶேஷேண து பூபுஜாஂ ப்ராயேண மித்ரேப்யோऽப்யமித்ரா பூயாஂஸோ பவந்தி|
ததஸ்தத்ப்ரயுக்தாஃ ஸமாஸந்நவர்திநோऽந்நபாநாதிஷு விஷஂ ப்ரயச்சந்தி|
ஸ்த்ரியஶ்ச தத்ப்ரணிதிப்ரயுக்தாஃ ஸௌபாக்யலோபேந||௨||
View original
ईश्वराणां वसुमतां विशेषेण तु भूभुजां प्रायेण मित्रेभ्योऽप्यमित्रा भूयांसो भवन्ति|
ततस्तत्प्रयुक्ताः समासन्नवर्तिनोऽन्नपानादिषु विषं प्रयच्छन्ति|
स्त्रियश्च तत्प्रणिधिप्रयुक्ताः सौभाग्यलोभेन||२||
தேந சாந்நபாநரக்ஷணேநாந்யஸ்ய ந ததா ப்ரயோஜநஂ, யதா பூபதஃ| பஹ்வபாயத்வாத், பஹூபஜீவ்யத்வாச்ச| தஸ்மாத்ராஜா குலீநத்வாதியுக்தஂ ப்ராணாசார்யஂ பிஷஜஂ பரிகஹ்ணீத ஸ்வீகுர்யாத்| குத ஆஹ-ஈஶ்வராணாமித்யாதி| ஸர்வேஷாமேவேஶ்வராணாஂ ப்ரபவிஷ்ணூநாஂ வஸுமதாஂ தநிநாஂ ச விஶேஷேண பூபதாஂ ராஜ்ஞாஂ ந தாவந்தி மித்ராணி பவந்தி யாவந்தோऽமித்ராஃ| தத இதி| யதோऽமித்ரா பூயாஂஸோ பவந்த்யதஸ்தத்ப்ரயோகாதமித்ரப்ரயோகாத்ஸமாஸந்நவர்திநஃ பரிசாரகா அந்நபாநஶயநாதிஷு விஷஂ ப்ரயச்சந்தி| ஸ்த்ரியஶ்சாந்நபாநாதிஷு விஷஂ ப்ரயச்சந்தி ராஜ்ஞஃ| கிம்பூதாஃ? தத்ப்ரணிதிப்ரயுக்தா அமித்ரசாரசோதிதாஃ| கதஂ தததி? ஸௌபாக்யலோபேந| ப்ராயேண பூபத்யோஷித்ப்யஸ்தச்சத்ருசாராஃ பாஷண்டாதிச்சத்மநைவஂ ப்ருவந்தி, யதாऽநேநௌஷதேந பர்த்ரேऽந்நபாநாதிஷு தத்தேந ஸௌபாக்யஂ பவதீதி|
Adhikarana prANAcAryalakShaNAni (3) · Śloka 3
தஸ்மாத்ராஜா குலீநஂ ஸ்நிக்தமாப்தமாஸ்திகமார்யமார்யபரிக்ரஹஂ தக்ஷஂ தக்ஷிணஂ நிபதஂ ஶுசிமநுத்ததமநலஸமவ்யஸநிநமநஹஂகதமகோபநமஸாஹஸிகஂ வாக்யார்தாவபோதகுஶலஂ நிஷ்ணாதமஷ்டாங்கே யதாம்நாயமாயுர்வேதே ஸுவிஹிதயோகக்ஷேமஂ ஸந்நிஹிதாகதாதியோகஂ ஸாத்ம்யஜ்ஞஂ ச ப்ராணாசார்யஂ பரிகஹ்ணீயாத்||௩||
View original
तस्माद्राजा कुलीनं स्निग्धमाप्तमास्तिकमार्यमार्यपरिग्रहं दक्षं दक्षिणं निभृतं शुचिमनुद्धतमनलसमव्यसनिनमनहंकृतमकोपनमसाहसिकं वाक्यार्थावबोधकुशलं निष्णातमष्टाङ्गे यथाम्नायमायुर्वेदे सुविहितयोगक्षेमं सन्निहितागदादियोगं सात्म्यज्ञं च प्राणाचार्यं परिगृह्णीयात्||३||
கிம்பூதஂ ப்ராணாசார்யமாஹ- குலீநஂ உத்கஷ்டே குலே ஜாதம்| ஸ்நிக்தஂ ராஜ்ஞஃ| ஆப்தமவிஸஂவாதிவசநம்| ஆஸ்திகமதஷ்டமஸ்தீதி மாநிநம்| தக்ஷஂ சதுரம்| தக்ஷிணஂ ராஜ்ஞோऽந்யேஷாஂ ச மைத்ரீபரம்| நிபதஂ ராஜகர்யேஷு நிஶ்சலம்| அநுத்ததஂ நம்ரம்| அநலஸமுத்தாநஶீலம்| அவ்யஸநிநஂ அதுஃகாபிபூதம்| அநஹங்கதமநுத்ஸிக்தம்| அகோபநஸாஹஸிகௌ ப்ரஸித்தௌ| வாக்யார்தாவபோதே வாக்யதாத்பர்யாதிகமே ச குஶலம்| ததா நிஷ்ணாதஂ குஶலஂ வாக்யபாடாவபோததாரணாப்ரயோகைரஷ்டாங்காயுர்வேதே| யதாம்நாயமாகமாநதிக்ரமேண| ஸுஷ்டு விஹிதௌ நிஷ்பாதிதௌ யோகக்ஷேமௌ யேந ததா| ஸந்நிஹிதா நித்யநிகடஸ்தா அகதா விஷூசிகாதிப்ரஶமநாதயோ யோகா யஸ்ய| ஸாத்ம்யஜ்ஞஂ ஸர்வஸ்ய தேஶாதிநா ஸாத்ம்யஂ ஜாநாதீதி|| ௩||
Adhikarana rAjA vaidyAyatto bhavet (4) · Śloka 4
தமர்தமாநாப்யாஂ யதாகாலஂ குருமிவ ஶிஷ்யஃ, பிதரமிவ புத்ரஃ பூஜயேத்|
ப்ரதிகூலமபி தத்வசஃ ஸாம்ப்ரதஂ மதமிதி ப்ரதிமந்யேத|
ந ஹி பத்ரோऽபி கஜபதிர்நிரங்குஶஃ ஶ்லாகநீயோ ஜநஸ்ய தஸ்மாத்ததாயத்தமாஹாரவிஹாரஂ ப்ரதி சாத்மாநஂ குர்யாத்||௪||
View original
तमर्थमानाभ्यां यथाकालं गुरुमिव शिष्यः, पितरमिव पुत्रः पूजयेत्|
प्रतिकूलमपि तद्वचः साम्प्रतं मतमिति प्रतिमन्येत|
न हि भद्रोऽपि गजपतिर्निरङ्कुशः श्लाघनीयो जनस्य तस्मात्तदायत्तमाहारविहारं प्रति चात्मानं कुर्यात्||४||
தஂ ச ப்ராணாசார்யஂ ராஜா அர்தேந, மாநேந ஸத்காரேண ச பூஜயேத் யதாகாலம்| யதா குருஂ ஶிஷ்யஃ பூஜயதி, பிதரஂ ச யதா புத்ர இதி| ப்ரதிகூலஂ த்விஷ்டமபி தஸ்ய ப்ராணாசார்யஸ்ய வசநஂ ஸாம்ப்ரதஂ யுக்தமிதி மந்யேத| யஸ்மாந்ந ஹி ஸுஶீலோऽபி கஜபதிர்நிரங்குஶஃ அங்குஶரஹிதோ ஜநஸ்ய ஶ்லாகநீயோ பவதி| தஸ்மாத்ராஜா ப்ராணாசார்யாயத்தமாஹாரவிஹாராப்யாமாத்மாநஂ குர்யாத்| தத்ப்ரதிஷித்த ஆஹாரோ விஹாரஶ்ச ந விதேயஃ, ததங்கீகதஶ்ச விதேய இத்யர்தஃ| பத்ர இதி ஜாத்யுத்கஷ்டோ ஹஸ்தீ தச்சாஸ்த்ரேஷு ப்ரஸித்தலக்ஷணஃ|| ௪||
Adhikarana tatra hetuH (5) · Śloka 5
உபாத்தமபி கலு ஜீவிதமுபாயபலேந ஸ்வயமதிதிஷ்டதி||௫||
View original
उपात्तमपि खलु जीवितमुपायबलेन स्वयमधितिष्ठति||५||
ஏதேந கிஂ ப்ரயோஜநமித்யாஹ-உபாத்தமதஷ்டாதாகதமபி ஜீவிதஂ ஸாபாயமுபாயபலேந ஸ்வயமநாயாஸேநைவ ஶரீரமதிதிஷ்டதி| ஏஷ ச மஹாநுபாயோ யத்வைத்யபராயத்ததா|| ௫||
Adhikarana rAjA rAjagRuhAsanne prANAcAryaM niveshayet (6) · Śloka 6
அபி ச பஹுபரிக்ரஹா நரபதயஃ|
ஸந்தி சாஶுகாரிணஃ ஶூலஸஂந்யாஸாதயஃ|
ப்ரதிக்ஷணஂ ப்ரத்யவேக்ஷணீயாவஸ்தாஶ்ச ரோகிணோ விஶேஷேண ராஜாநஃ|
தே ஹி ப்ரமாதபரிகதா துஃகாஸஹிஷ்ணவஶ்ச ஸ்வயமப்யபத்யருசயஃ ஸந்நிஹிதாஹிதப்ரியவசநப்ராயபரிசாரகாஶ்ச தஸ்மாத்பிஷஜோ ராஜா ராஜகஹாஸந்நே நிவேஶநஂ காரயேத்|
ததாஹி ஸர்வோபகரணேஷு நபதி ஶரீரோபயோகிஷ்வபரோக்ஷவத்திர்பவதி||௬||
View original
अपि च बहुपरिग्रहा नरपतयः|
सन्ति चाशुकारिणः शूलसंन्यासादयः|
प्रतिक्षणं प्रत्यवेक्षणीयावस्थाश्च रोगिणो विशेषेण राजानः|
ते हि प्रमादपरिगता दुःखासहिष्णवश्च स्वयमप्यपथ्यरुचयः सन्निहिताहितप्रियवचनप्रायपरिचारकाश्च तस्माद्भिषजो राजा राजगृहासन्ने निवेशनं कारयेत्|
तथाहि सर्वोपकरणेषु नृपति शरीरोपयोगिष्वपरोक्षवृत्तिर्भवति||६||
அபி ச ந கேவலமந்தரோக்தேந ப்ரகாரேண ப்ராணாசார்யஂ பரிகஹ்ணீத ராஜா யாவத்ராஜகஹநிகடே பிஷஜஃ ப்ராணாசார்யஸ்ய நிவேஶநஂ வேஶ்ம காரயேத்| யதோ நரபதயோ பஹுபரிக்ரஹாஃ ப்ரபூதபரிவாராஃ| ஶூலாதயஶ்ச வ்யாதய ஆஶுகாரிணஃ ஸ்வமர்தஂ மரணமாஶு ஶீக்ரஂ குர்வந்தீத்யாஶுகாரிணஃ| ஸர்வே ச ரோகிணஃ ப்ரதிக்ஷணஂ ப்ரத்யவேக்ஷணீயாவஸ்தாஃ, விஶேஷேண ராஜாநஃ| கிஂ தே விஶேஷேணேத்யாஹ-தே ஹி ஸ்வாதந்த்ர்யாத் ப்ரமாதஂ குர்வந்தி| ரோகௌஷதாதிதுஃகஂ ஸோடுஂ ந ஶக்நுவந்தி| ததா ஸ்வயஂ ஸ்வபாவேநைவாபத்யாபிலாஷிணஃ| தேப்யஶ்ச ப்ராயேண நிகடவர்திநோ ஹிதஂ ப்ரியஂ ச வதந்தீதி| தஸ்மாத்ராஜகஹநிகடவர்த்தீ பிஷக் ஸர்வேஷு ராஜஶரீரோபகரணேஷு ப்ரத்யக்ஷவத்திர்பவதி| யேவஂ சாந்நபாநாதிகமுபகரணஂ ரக்ஷிதுஂ ஶக்நோதீதி|| ௬||
Adhikarana rAjAnaM bhiShak svayamannaM bhojayet (7) · Śloka 7
ஸ ஸம்யக்ஸம்பந்நமந்நஂ ஸுபரீக்ஷிதஂ விஶுத்தமக்ந்யாதிஷு ப்ராகுபநீதஂ ஶிகிநா தஷ்டமபிப்ரோக்ஷிதஂ ப்ரோக்ஷணைஃ புரஃஸ்திதோ ராஜாநஂ ஹஸ்தபத்தௌஷதிரத்நஂ போஜயேத்||௭||
View original
स सम्यक्सम्पन्नमन्नं सुपरीक्षितं विशुद्धमग्न्यादिषु प्रागुपनीतं शिखिना दृष्टमभिप्रोक्षितं प्रोक्षणैः पुरःस्थितो राजानं हस्तबद्धौषधिरत्नं भोजयेत्||७||
தத்ராந்நஂ ப்ராதாந்யாத் ப்ரதமமுச்யதே| ஸ ச பிஷக் ராஜ்ஞஃ புரதஃ ஸ்திதோ ராஜாநமந்நஂ போஜயேத்| கிம்பூதமந்நஂ? ஸம்யக்ஸாத்வீபிஃ ஸ்ரவணபாஷ்போத்கமநாதிக்ரியாபிஃ ஸம்பந்நம், ஸுபரீக்ஷிதஂ வக்ஷ்யமாணேந விதிநா, ப்ரதமஂ சாக்நிமக்ஷிகாதிப்யோ தத்தஂ, ததா ஸவிஷஂ நிர்விஷமிதி பரிஜ்ஞாநஂ பவதி, ஶிகிநா மயூரேண தஷ்டஂ, ப்ரோக்ஷணைஃ ஸுபர்ணமந்த்ரோதகாதிபிஃ ப்ரோக்ஷிதஂ ஸிக்தம்| ததா ஹி ஸவிஷமபி நிர்விஷீபவதி| கிம்பூதஂ ராஜாநஂ ஹஸ்தே பத்தாந்யௌஷதாநி ரத்நாநி ச யேந தம்|| ௭||
Adhikarana rAjabhojane~agadapraliptadundubhivAdanam (8) · Śloka 8
புஞ்ஜாநஸ்ய சாஸ்ய துந்துபீநகதப்ரலிப்தாந் வாதயேத்||௮||
View original
भुञ्जानस्य चास्य दुन्दुभीनगदप्रलिप्तान् वादयेत्||८||
அஸ்ய ச ராஜ்ஞோ புஞ்ஜாநஸ்ய சாகதப்ரலிப்தாந் துந்துபீந் பேரீர்வாதயேத்|| ௮||
Adhikarana saviShAnnalakShaNam (9) · Śloka 9
தத்ர ஸவிஷமந்நம் ஸ்ராவ்யமாணமவிஸ்ராவ்யஂ பவதி, சிரேண பச்யதே, பக்வஂ ச ஸத்யஃ பர்யுஷிதமிவ நிரூஷ்ம ஸ்தப்தஂ ச ஜாயதே,யதாஸ்வஂ வர்ணகந்தரஸைர்வ்யாபத்யதே, ப்ரக்லித்யதே, சந்த்ரகாசிதஂ ச பவதி||௯||
View original
तत्र सविषमन्नम् स्राव्यमाणमविस्राव्यं भवति, चिरेण पच्यते, पक्वं च सद्यः पर्युषितमिव निरूष्म स्तब्धं च जायते,यथास्वं वर्णगन्धरसैर्व्यापद्यते, प्रक्लिद्यते, चन्द्रकाचितं च भवति||९||
ஸுபரீக்ஷிதமித்யுக்தஂ ஸா ச பரீக்ஷ்யோச்யதே-ஸவிஷமந்நமித்யாதி| ஸவிஷமந்நஂ ஸ்ராவ்யமாணஂ ஸ்ராவயிதுமஶக்யஂ பவதி| சிரேண ச பாகஂ யாதி| பக்வமாத்ரமேவ பர்யுஷிதமிவ கதாஹோராத்ரமிவோஷ்மரஹிதஂ ஸ்தப்தஂ கடிநஂ ச ஸம்பத்யதே| யதாஸ்வஂ யதாத்மீயைர்வர்ணாதிபிர்நஶ்யதி| க்லேதஂ ச யாதி| சந்த்ரகைஶ்ச நாநாவிதைர்மண்டலைஃ ஸமந்தாச்சிதஂ பவதி||௯||
Adhikarana saviShaduShTavya~jjanalakShaNam (10) · Śloka 10
வ்யஞ்ஜநாநாமாஶு ஶுஷ்கத்வஂ பவதி க்வாதஃ|
த்யாமதா ஶ்யாமதா ஹீநாதிரிக்தவிகதாநாஂ சாத்ரச்சாயாநாஂ தர்ஶநமதர்ஶநமேவ வா, பேநபடலஸீமந்தோர்த்வவிவிதராஜிதந்துபுத்புதப்ராதுர்பாவோ, விஶேஷேண லவணோல்பணேஷ பேநமாலா||௧௦||
View original
व्यञ्जनानामाशु शुष्कत्वं भवति क्वाथः|
ध्यामता श्यामता हीनातिरिक्तविकृतानां चात्रच्छायानां दर्शनमदर्शनमेव वा, फेनपटलसीमन्तोर्ध्वविविधराजितन्तुबुद्बुधप्रादुर्भावो, विशेषेण लवणोल्बणेष फेनमाला||१०||
வ்யஞ்ஜநாநாஂ ரஸாதீநாஂ ஸவிஷாணாஂ க்வாதஃ பச்யமாநஸ்யோர்த்வஂ ப்ரவத்தஃ பேநோ மலிநோ பவதி| அத்ர ச வ்யஞ்ஜநேஷு ச்சாயாநாஂ முகாதிப்ரதிபிம்பாநாஂ ஸ்வப்ரமாணவர்ணாதிநா ஹீநாநாமதிரிக்தாநாஂ விகதாநாஂ விலக்ஷணாநாமேவ வா தர்ஶநமதவா ச்சாயாநாமதர்ஶநமேவ| அந்யே து சாயாஶப்தேந காந்திஂ வதந்தி| தேஷு ச வ்யஞ்ஜநேஷ்வதிகாநாஂ பாஷ்பாதீநாஂ ஸம்பவஃ| பேநபடலஂ பேநஸமூஹஃ| ஸீமந்தோ விச்சேதஃ| ஊர்த்வமுபரி விவிதா ராஜயோ ரேகாஃ| தந்துபுத்புதே ப்ரஸித்தே| தத்ர லவணோல்பணேஷு உத்கடலவணத்ரவ்யேஷு வ்யஞ்ஜநேஷு ஸவிஷேஷு பேநமாலா|| ௧௦||
Adhikarana saviShamAMsarasAdilakShaNam (11) · Śloka 11
ரஸஸ்ய மத்யே நீலா ராஜிஃ, பயஸஸ்தாம்ரா, மத்யதோயயோஃ காலீ, தத்நஃ ஶ்யாவா, தக்ரஸ்ய நீலபீதா, மஸ்துநஃ கபோதாபா, தாந்யாம்லஸ்ய கஷ்ணா, த்ரவௌஷதஸ்ய கபிலா, கதஸ்ய கபிலாபா, க்ஷௌத்ரஸ்ய ஹரிதா, தைலஸ்யாருணா, வஸாகந்தஶ்ச||௧௧||
View original
रसस्य मध्ये नीला राजिः, पयसस्ताम्रा, मद्यतोययोः काली, दध्नः श्यावा, तक्रस्य नीलपीता, मस्तुनः कपोताभा, धान्याम्लस्य कृष्णा, द्रवौषधस्य कपिला, घृतस्य कपिलाभा, क्षौद्रस्य हरिता, तैलस्यारुणा, वसागन्धश्च||११||
மாஂஸரஸே நீலா ராஜிஃ| ஸுபோதமேதத்| ஶேஷஸ்ய த்ரவௌஷதஸ்ய க்வாதாதேஃ கபிலா|| ௧௧||
Adhikarana viShadUShitaphalalakShaNam (12) · Śloka 12
பலாநாமாமாநாஂ பாகஃ, பக்வாநாஂ ப்ரகோதஃ||௧௨||
View original
फलानामामानां पाकः, पक्वानां प्रकोथः||१२||
Adhikarana viShadUShitadravyalakShaNam (13) · Śloka 13
த்ரவ்யாணாமார்த்ராணாஂ ஸஹஸா ம்லாநத்வமுத்பக்வபாவஃ, ஶுஷ்காணாஂ ஶ்யாவதா வைவர்ண்யஂ வா, கடிநாநாஂ மதுதா, மதூநாஂ கடிநத்வம்||௧௩||
View original
द्रव्याणामार्द्राणां सहसा म्लानत्वमुत्पक्वभावः, शुष्काणां श्यावता वैवर्ण्यं वा, कठिनानां मृदुता, मृदूनां कठिनत्वम्||१३||
ஆர்த்ராணாஂ த்ரவ்யாணாஂ மூலகபிஸாதீநாஂ ஸவிஷாணாஂ ம்லாநத்வமுத்பக்வத்வஂ ச| உத்பக்வமிவ பக்வாநாமிவ மார்தவாதி| ஶுஷ்காணாஂ ஶுண்டீஹரித்ராதீநாஂ ஶ்யாவத்வஂ வைவர்ண்யஂ வா| ஶ்யாவோ நீலலோஹிதஃ|
Adhikarana viShadUShitamAlyalakShaNam (14) · Śloka 14
மால்யஸ்ய ம்லாநதா கந்தநாஶஃ ஸ்புடிதாக்ரத்வம்||௧௪||
View original
माल्यस्य म्लानता गन्धनाशः स्फुटिताग्रत्वम्||१४||
Adhikarana saviShAstaraprAvaraNalakShaNam (15) · Śloka 15
ஆஸ்தரணப்ராவரணாநாஂ த்யாமமண்டலதா தந்துரோமபக்ஷ்மஶாதநஂ ச||௧௫||
View original
आस्तरणप्रावरणानां ध्याममण्डलता तन्तुरोमपक्ष्मशातनं च||१५||
ஆஸ்தரணப்ராவரணாநாஂ ஶ்யாமாநி மலிநாநி மண்டலாநி தந்த்வாதிஶாதநஂ ச|| ௧௫||
Adhikarana viShaduShTAnAM lohamaNimayAnAM bhAjanAdInAM lakShaNam (16) · Śloka 16
லோஹமணிமயாநாஂ பங்கமலோபதேஹஃ, ஸ்நேஹராககௌரவப்ரபாவர்ணஸ்பர்ஶநாஶஶ்ச||௧௬||
View original
लोहमणिमयानां पङ्कमलोपदेहः, स्नेहरागगौरवप्रभावर्णस्पर्शनाशश्च||१६||
லோஹாநாஂ மணிமயாநாஂ பங்கேந மலேந சோபதேஹஃ, ஸ்நேஹாதிநாஶஶ்ச|
Adhikarana viShadAturlakShaNam (17) · Śloka 17
விஷதஸ்து ஸ்வதோஷஶங்கயா த்ரஸ்தோ, பீதஃ, ஸ்வேதவேபதுமாந், ஶுஷ்கஶ்யாவவக்த்ரஃ, ஸமந்தாத்ஸோத்வேகஂ விலக்ஷோऽபிவீக்ஷதே, யத்ர சாநேந விஷஂ ப்ரயுக்தஂ தத்விஶேஷேண|
ததா ஸ்ரஸ்தோத்தரீயஃ ஸ்தம்பகுட்யாதிபிராத்மாநமந்தர்தத்தே|
ஸ்கலிதகதிர்தீநோ லஜ்ஜாவாநஸ்தாநஹாஸீ பஷ்டோऽப்யஸம்பந்தமுத்தரஂ ததாதி, நைவ வா|
விவக்ஷுர்முஹ்யதி, அங்குலீஃ ஸ்போடயதி, க்ரீவாமாலபதே, ஶிரஃ கண்டூயதி, ஓஷ்டௌ பரிலேட்கி, ஜம்பதே, புவஂ விலிகதி, க்ரியாஸு த்வரதே, விபரீதமாசரதி, ஸ்வபூமௌ ச நாவதிஷ்டதே||௧௭||
View original
विषदस्तु स्वदोषशङ्कया त्रस्तो, भीतः, स्वेदवेपथुमान्, शुष्कश्याववक्त्रः, समन्तात्सोद्वेगं विलक्षोऽभिवीक्षते, यत्र चानेन विषं प्रयुक्तं तद्विशेषेण|
तथा स्रस्तोत्तरीयः स्तम्भकुड्यादिभिरात्मानमन्तर्धत्ते|
स्खलितगतिर्दीनो लज्जावानस्थानहासी पृष्टोऽप्यसम्बन्धमुत्तरं ददाति, नैव वा|
विवक्षुर्मुह्यति, अङ्गुलीः स्फोटयति, ग्रीवामालभते, शिरः कण्डूयति, ओष्ठौ परिलेढ्कि, जृम्भते, भुवं विलिखति, क्रियासु त्वरते, विपरीतमाचरति, स्वभूमौ च नावतिष्ठते||१७||
விஷஂ ததாதீதி விஷதஃ| ஸ ஸ்வமாத்மீயஂ தோஷமாஶங்க்ய த்ராஸாதிபிர்யுக்தோ பவதி| ஏதாந்யேவ விஷதாதலக்ஷணாநி| தீவ்ரஃ ஶீக்ரோத்பத்திவிநாஶோ பயவேகத்ராஸஃ, பீதஃ ஸபயஃ| வேபதுஃ கம்பஃ| ஶுஷ்கஶ்யாவவக்த்ரஃ ஶுஷ்காஸ்யஃ, ஶ்யாவமுகஃ| ஸமந்தாத்ஸர்வதிக்ஷு ஸோத்வேகஂ கத்வா விலக்ஷோऽஸ்பஷ்டதஷ்டிர்வீக்ஷதே| யத்ர யஸ்மிந் த்ரவ்யே தேந விஷஂ ப்ரயுக்தஂ தத்விஶேஷேண வீக்ஷத இதி ஸம்பந்தஃ| ததா தஸ்யோத்தரீயபடஃ ஸ்கந்தாதிதஃ ஸ்ரஂஸதே பததி ததா ஸ்தம்பாதிபிராத்மநோऽந்தர்தாநஂ கரோதி| குட்யஂ பித்திஃ| அஸ்தாநேऽப்ரஸங்கே ஹஸதி| பஷ்டஃ ஸத்ரஸம்பந்தமநந்விதபதார்தமுத்தரஂ ததாதி| நைவ வோத்தரஂ ததாதீதி ஸம்பந்தஃ| விவக்ஷுர்முஹ்யதி? யத்கிஞ்சித்வக்துமிச்சதி ந தத் ஸ்மரதீத்யர்தஃ, க்ரீவாமாலபதே ஶிரோதராஂ ஸ்பஶதீதி| ஸர்வஂ ச கர்தவ்யஂ விபரீதமாசரதி| ஸ்வபூமாவுசிதே ஸ்தாநே நாவதிஷ்டதே|| ௧௭||
Adhikarana saviShAnnasya vanhyAdiShvapi parIkShAyAM hetuH (18) · Śloka 18
நபாஜ்ஞாத்வரயாபி கேசிதபராதாந்தராத்வாऽநவஸ்திதஸத்வாஃ ஸமாசரந்த்யேவம்|
தஸ்மாதக்ந்யாதிஷ்வபி பரீக்ஷேத||௧௮||
View original
नृपाज्ञात्वरयापि केचिदपराधान्तराद्वाऽनवस्थितसत्वाः समाचरन्त्येवम्|
तस्मादग्न्यादिष्वपि परीक्षेत||१८||
ஏவஂ ச ஸவிஷமந்நமக்ந்யாதிஷ்வபி பரீக்ஷேத| யதோ நைதாவதா விஷதலக்ஷணேநைவ நிஶ்சயேந ஸவிஷமந்நஂ பரிஜ்ஞாயதே| யஸ்மாதநவஸ்திதஸத்வா அதீரப்ரகதயோ நபபரிசாரகா நபாஜ்ஞாத்வரிதா அபராதாந்தராத்வாப்யேவஂலக்ஷணயுக்தா பவந்தி| விஷதாநாபராதாதந்யோऽபராதோऽபராதாந்தரம்|| ௧௮||
Adhikarana saviShAnnaprakShepe vahneH sthitiH (19) · Śloka 19
வஹ்நிஸ்து ஸவிஷமந்நஂ ப்ராப்யைகாவர்தோ ரூக்ஷமந்தார்சிரிந்த்ராயுதவதநேகவர்ணஜ்வாலோ பஶஂ சடசடாயதே||௧௯||
View original
वह्निस्तु सविषमन्नं प्राप्यैकावर्तो रूक्षमन्दार्चिरिन्द्रायुधवदनेकवर्णज्वालो भृशं चटचटायते||१९||
வஹ்நிஸ்து ஸவிஷமந்நஂ ப்ராப்யைகாவர்தோ பவதி-முஸலாகதிர்ஜ்வலதி| ரூக்ஷஂ நிஃஸ்நேஹஂ மந்தஂ மதுவேகமர்சிர்ஜ்வாலா பவதி|| ௧௯||
Adhikarana saviShAnnaprakShepe dhUmasya varNanam (20) · Śloka 20
குணபகந்தீ தூமஶ்சாஸ்ய மூர்ச்சாப்ரஸேகரோமஹர்ஷஶிரோவேதநாபீநஸதஷ்ட்யாகுலதாஂ ஜநயதி||௨௦||
View original
कुणपगन्धी धूमश्चास्य मूर्च्छाप्रसेकरोमहर्षशिरोवेदनापीनसदृष्ट्याकुलतां जनयति||२०||
தத்ர தூமஶ்சாஸ்ய ஸவிஷாந்நஸ்ய ப்ரஸேகரோமஹர்ஷாதீஞ்ஜநயதி|| ௨௦||
Adhikarana saviShAnnadhUmajeShu vikAreShu cikitsA (21) · Śloka 21
தத்ர நலதகுஷ்டலாமஜ்ஜகைஃ க்ஷௌத்ரத்ருதைர்நஸ்யமஞ்ஜநஂ ச குர்யாத்|
தூமமேவ வாபாமார்கவிடங்கபலாத்வயசித்ரகமேஷஶங்கிபுஷ்பஸுமநஃக்ஷாரகத்ராக்ஷாகதகுடகதஂ பிபேத்||௨௧||
View original
तत्र नलदकुष्ठलामज्जकैः क्षौद्रद्रुतैर्नस्यमञ्जनं च कुर्यात्|
धूममेव वापामार्गविडङ्गबलाद्वयचित्रकमेषशृङ्गिपुष्पसुमनःक्षारकद्राक्षाघृतगुडकृतं पिबेत्||२१||
தத்ர விஷாந்நதூமஜேஷு ப்ரஸேகாதிஷு நலதாதிபிஃ ஸமபாகைர்மாக்ஷிகத்ருதைர்நஸ்யஂ சாஞ்ஜநஂ ச குர்யாத்| நலதஂ மாஂஸீ| தூமஂ வா அபாமார்காதிகதஂ பிபேத்| ஸுமநஃக்ஷாரகஂ ஸுமநஸாஂ முகுலகம்| அபாமார்காதித்ராக்ஷாந்தஂ ஸமபாகம்| க்ரூதகுடௌ பிண்டீகரணாய| ஹேதுஸாதஸ்யாதேவகாரப்ரயோகஃ|| ௨௧||
Adhikarana pakShyAdibhiH saviShAnnaparIkShaNam (22) · Śloka 22
ஸ்நேஹலவணயோகாதபி சாக்நிரித்தஂ ஸ்யாத்|
அதோ வயோபிஃ பரீக்ஷேத|
தத்ர விஷஜுஷ்டாஹாராப்யவஹாராத்காகாஃ க்ஷாமஸ்வரா பவந்தி|
மக்ஷிகாஃ ஸவிஷாந்நே நநிலீயந்தே|
நிலீநாஶ்ச வ்யாபத்யந்தே|
தஷ்ட ஏவ சாஸ்மிஂஸ்து சகோரஸ்யாக்ஷிணீ விரஜ்யேதே|
கோகிலஸ்ய ஸ்வரோ விகதிமேதி|
ஹஂஸஸ்யகதிஃ ஸ்கலதி|
கூஜதி பங்கராஜஃ|
மாத்யதி க்ரௌஞ்சஃ|
விரௌதி ககவாகுஃ|
விக்ரோஶதி ஶுகஃ ஶாரிகா ச|
சர்தயதி சாமீகரஃ|
அந்யதோ யாதி காரண்டவஃ|
ம்ற்ரியதே ஜீவஜ்ஜீவகோ க்லாயதி வா ஹஷ்டரோமா பவதி நகுலஃ|
ஶகத்விஸர்ஜதி வாநரஃ|
ரோதிதி பஷதஃ|
ஹஷ்யதி மயூரஃ|
தர்ஶநாதேவ சாஸ்ய விஷஂ மந்ததாமுபைதி||௨௨||
View original
स्नेहलवणयोगादपि चाग्निरित्थं स्यात्|
अतो वयोभिः परीक्षेत|
तत्र विषजुष्टाहाराभ्यवहारात्काकाः क्षामस्वरा भवन्ति|
मक्षिकाः सविषान्ने ननिलीयन्ते|
निलीनाश्च व्यापद्यन्ते|
दृष्ट एव चास्मिंस्तु चकोरस्याक्षिणी विरज्येते|
कोकिलस्य स्वरो विकृतिमेति|
हंसस्यगतिः स्खलति|
कूजति भृङ्गराजः|
माद्यति क्रौञ्चः|
विरौति कृकवाकुः|
विक्रोशति शुकः शारिका च|
छर्दयति चामीकरः|
अन्यतो याति कारण्डवः|
म्ऱ्रियते जीवज्जीवको ग्लायति वा हृष्टरोमा भवति नकुलः|
शकृद्विसर्जति वानरः|
रोदिति पृषतः|
हृष्यति मयूरः|
दर्शनादेव चास्य विषं मन्दतामुपैति||२२||
வயோபிஃ பக்ஷிபிரபி பரீக்ஷேத| யதஃ கதாசிந்நிர்விஷமப்யந்நஂ ஸ்நேஹலவணாதிகஂ ப்ராப்யாக்நிரித்தமேவ பவதி| அந்யத்ஸுபோதம்| மக்ஷிகாஃ ஸவிஷேऽந்நே ந நிலீயந்தே நாவதரந்தி| நிலீநா ஆபதிதா ஆபந்நாஶ்ச வ்யாபத்யந்தே ம்ரியந்தே| ககவாகுஃ குக்குடோ விரௌத்யதிகஂ ஶப்தஂ கரோதி இத்யர்தஃ| ஶுகஶாரிகே விக்ரோஶதஃ| உச்சைர்தீர்கஶப்தோ விக்ரோஶநம்| தஷ்ட ஏவ ஸவிஷேऽந்நே ஜீவஞ்ஜீவகோ மரணஂ க்லாநிஂ வா ப்ராப்நோதி| நகுலஸ்ய ச ரோமஹர்ஷஃ| வாநரஸ்ய புரீஷோத்ஸர்கஃ| பஷதஸ்ய ரோதநம்| மயூரஸ்ய ஹர்ஷஃ| அஸ்ய ச மயூரஸ்ய தர்ஶநாத்தத்காலமேவ விஷஂ மந்தஶக்திதாஂ ப்ராப்நோதி|| ௨௨||
Adhikarana saviShAnnoShmalakShaNam (23) · Śloka 23
விஷதூஷிதஸ்ய புநராஹாரஸ்யோஷ்மா மயூரகண்டாபோऽப்யுதேதி|
தத்பாஷ்பேணாபி தூமவந்மூர்ச்சாதயஃ|
தேஷாஂ தத்வதேவ ஸாதநம்||௨௩||
View original
विषदूषितस्य पुनराहारस्योष्मा मयूरकण्ठाभोऽभ्युदेति|
तद्बाष्पेणापि धूमवन्मूर्च्छादयः|
तेषां तद्वदेव साधनम्||२३||
அதிபீததூமவத்ஸவிஷாந்நபாஷ்பாத் வ்யாதயோ பவந்தி| தூமவிதௌ சோக்தஂ மூர்ச்சாரக்தபித்தார்திதாநீதி| தத்வச்ச ஸாதநஂ சிகித்ஸிதஂ கதபாநநஸ்யாதிகஂ தூமவிதாவேவ வக்ஷ்யமாணலக்ஷணம்|| ௨௩||
Adhikarana saviShAnnasparshe vikArAstaccikitsA ca (24) · Śloka 24
ஹஸ்தேந ஸ்பஷ்டமந்நஂ விஷவத்தாஹஶோபஸ்வாபநகஶாதாந் கரோதி|
தஸ்ய ஶ்யாமேந்த்ரகோபஸோமோத்பலைர்லேபஃ||௨௪||
View original
हस्तेन स्पृष्टमन्नं विषवद्दाहशोफस्वापनखशातान् करोति|
तस्य श्यामेन्द्रगोपसोमोत्पलैर्लेपः||२४||
விஷாந்நஂ ஸ்பஷ்டஂ விஷமிவ ஸ்பஷ்டஂ தாஹாதீந் கரோதி| ஸ்வாபஃ அசேதநத்வம்| தத்ர விஷஸ்பர்ஶஜேஷு தாஹாதிஷு ஶ்யாமாதிபிஃ ஸமபாகைர்ஜலபிஷ்டைஃ ஸ்பஷ்டாங்கலேபஃ| ஶ்யாமா கந்தப்ரியங்குஃ| இந்த்ரகோபோ பாஸ்வரஃ க்ரிமிவிஶேஷஃ| ஸோமோ ப்ராஹ்மீ|| ௨௪||
Adhikarana saviShAnnAbhyavahAre lakShaNAni tatra cikitsAtideshaH (25) · Śloka 25
அப்யவஹ்ரியமாணஂ த்வோஷ்டசிமிசிமாந்தர்வக்த்ரதாஹஜிஹ்வாமூலகௌரவஹநுஸ்தம்பதந்தஹர்ஷலாலாஃ கரோதி ரஸாபரிஜ்ஞாநஂ ச|
தத்ர தூமோக்தஂ தந்தகாஷ்டோக்தஂ ச கர்ம||௨௫||
View original
अभ्यवह्रियमाणं त्वोष्ठचिमिचिमान्तर्वक्त्रदाहजिह्वामूलगौरवहनुस्तम्भदन्तहर्षलालाः करोति रसापरिज्ञानं च|
तत्र धूमोक्तं दन्तकाष्ठोक्तं च कर्म||२५||
ஸவிஷமந்நமப்யவஹ்ரியமாணஸ்ய ஸ்திதமோஷ்டசிமிசிமாயநாதீந் கரோதி| லவணரஸாபரிஜ்ஞாநஂ லவணரஸோ ஜிஹ்வாஂ ந சேதயத இத்யர்தஃ| தத்ர தூமோக்தஂ கர்ம| விஷாந்நே தூமோக்தஂ நலதகுஷ்டாதிபிர்நஸ்யாதிகஂ தந்தகாஷ்டோக்தஂ ஸவிஷே தந்தகாஷ்டே வக்ஷ்யமாணம்|| ௨௫||
Adhikarana AmAshayagataviShalakShaNam (26) · Śloka 26
ஆமாஶயகதஂ ஸ்வேதமதமூர்ச்சாச்சர்திவைவர்ண்யாத்மாநரோமஹர்ஷதாஹாருசிதஷ்டிஹதயோபரோதாந் பிந்துபிஶ்சாசயமங்காநாஂ கரோதி||௨௬||
View original
आमाशयगतं स्वेदमदमूर्च्छाच्छर्दिवैवर्ण्याध्मानरोमहर्षदाहारुचिदृष्टिहृदयोपरोधान् बिन्दुभिश्चाचयमङ्गानां करोति||२६||
தச்ச விஷாந்நமாமாஶயப்ராப்தஂ ஸ்வேதாதீந் கரோதி| தஷ்டேர்ஹதயஸ்ய ச ரோதஃ ஸ்தம்பஃ| பிந்துபிர்நாநாவர்ணைரங்காநாமாசயஃ ஸமந்தாச்சயநம்|| ௨௬||
Adhikarana AmAshayagataviShacikitsA (27) · Śloka 27
தத்ர மதநபலாலாபுபிம்பீகோஶாதகீபலைர்ததிமதுயுக்தமாஶு வமநஂ தத்யாத், நிஷ்பாவாம்புபிர்வா|
ததஃ ஸ்நிக்தஶரீரஂ விரேசயேத்||௨௭||
View original
तत्र मदनफलालाबुबिम्बीकोशातकीफलैर्दधिमधुयुक्तमाशु वमनं दद्यात्, निष्पावाम्बुभिर्वा|
ततः स्निग्धशरीरं विरेचयेत्||२७||
தத்ர மதநபலாதிபிர்ததிஸஂயுக்தைர்வமநஂ தத்யாத்| அலாபு கடுகாலாபுபலம்| பிம்ப்யாஸ்துண்டிகேர்யாஃ பலம்| கோஶாதக்யா ஜாலிந்யாஃ பலம்| நிஷ்பாவாம்புபிர்வா கேவலைர்வமநம்| நிஷ்பாவஃ ஶிம்பிதாந்யவிஶேஷஃ| ததஃ கதே வமநே பஶ்சாத் ஸ்நிக்தஶரீரஂ விரேசயேத்| ததாஸுத்ய ஸஂஸ்ருதஂ ஜலம்|| ௨௭||
Adhikarana viriktasya jIvano nAmAgadasya pAnam (28) · Śloka 28
த்ரிபலாத்ரிகடுநாகபுஷ்பமதுகபர்ஹிணபர்ணீபஹதீத்வயசூர்ணஂ ஸிஂஹவ்யாக்ரவகதரக்ஷுத்வீபிமார்ஜாரஸகாலமககோதாநாமந்யதமபித்தரஸஸஂயுக்தஂ ஸக்ஷௌத்ரஂ பாநமேவ ஜீவநோ நாமாகதஃ பரஂ ஸர்வவிஷௌஷதம்|
தஸ்மிந் ஜீர்ணே ஶ்யாமாவ்யோஷாதிவிஷாஸித்தேந பயஸா கதேந வோபஸ்தம்பிதாஂ யவாகூஂ பாயயேத்|
பரிணதாயாஂ ச தஸ்யாஂ த்ரிகடுகஸித்தேந முத்கயூஷேண கிஞ்சில்லவணேந ஸஸர்பிஷ்கேண மத்வோதநஂ போஜயேத்|
மதுகஶிரீஷசந்தநைஶ்சைநமாலிம்பேத்||௨௮||
View original
त्रिफलात्रिकटुनागपुष्पमधुकबर्हिणपर्णीबृहतीद्वयचूर्णं सिंहव्याघ्रवृकतरक्षुद्वीपिमार्जारसृगालमृगगोधानामन्यतमपित्तरससंयुक्तं सक्षौद्रं पानमेव जीवनो नामागदः परं सर्वविषौषधम्|
तस्मिन् जीर्णे श्यामाव्योषातिविषासिद्धेन पयसा घृतेन वोपस्तम्भितां यवागूं पाययेत्|
परिणतायां च तस्यां त्रिकटुकसिद्धेन मुद्गयूषेण किञ्चिल्लवणेन ससर्पिष्केण मृद्वोदनं भोजयेत्|
मधुकशिरीषचन्दनैश्चैनमालिम्पेत्||२८||
ததஃ கதே வமநே பஶ்சாத் ஸ்நிக்தஶரீரஂ விரேசயேத்| விரேசநார்தஂ ச த்ரிபலாதிசூர்ணஂ ஸமாக்ஷிகஂ யதாப்ரகதி ச ஸிஂஹாதிநாமாந்யதமஸ்யாந்தர்ஜடரஸம்பவேந பித்தேந மகோர்வாரோர்கவாக்ஷ்யா ரஸேந வா பாநோபயோகேந ஸஂயுக்தஂ பாயயேத்| அயஂ ச யோகோ ஜீவநோ நாமாகதஃ பரஂ ஸர்வவிஷாணாமௌஷதம்| தஸ்மிஂஶ்ச ஜீர்ணே ஶ்யாமாதிவிஷாஸித்தேந க்ஷீரேண கதேந வோபஸ்தம்பிதாஂ ஸ்வல்பேந யுக்தாஂ யவாகூஂ பாயயேத்| ஶ்யாமா கந்தப்ரியங்குஃ| அந்யத்ஸுபோதம்|| ௨௮||
Adhikarana pakvAshayagataviShalakShaNam (29) · Śloka 29
பக்வாஶயகதஂ தட்தாஹமூர்ச்சாதீஸாராடோபதந்த்ரேந்த்ரியவிகதிபலப்ரஂஶகார்ஶ்யபாண்டுத்வோதராணி ஜநயதி||௨௯||
View original
पक्वाशयगतं तृड्दाहमूर्च्छातीसाराटोपतन्द्रेन्द्रियविकृतिबलभ्रंशकार्श्यपाण्डुत्वोदराणि जनयति||२९||
பக்வாஶயகதஂ தடாதீந் கரோதி|| ௨௯||
Adhikarana pakvAshayagataviShacikitsA (30) · Śloka 30
தத்ர நீலிநீபலயுக்தேந ஸர்பிஷா விரேசநஂ, ஸமாக்ஷிகஂ ச தூஷீவிஷாரிஂ தத்நா பாயயேத்||௩௦||
View original
तत्र नीलिनीफलयुक्तेन सर्पिषा विरेचनं, समाक्षिकं च दूषीविषारिं दध्ना पाययेत्||३०||
தத்ர நீலிநீபலஸஂயுக்தஂ ஸர்பிர்விரேசநம்| தூஷீவிஷசிகித்ஸாயாஂ வக்ஷ்யமாணஂ (உ௦அ௦-௪௦) தூஷீவிஷாரிநாமாநமகதஂ ஸமாக்ஷிகஂ தத்நா பாயயேத்|| ௩௦||
Adhikarana dantakAShThaprayuktaviShalakShaNam (31) · Śloka 31
தந்தகாஷ்டப்ரயுக்தே து விஷே கூர்சகவிஶரணமௌஷதகந்தோ ரூக்ஷதா தாலுதந்தஜிஹ்வௌஷ்டமாஂஸஶோ பஶ்ச||௩௧||
View original
दन्तकाष्ठप्रयुक्ते तु विषे कूर्चकविशरणमौषधगन्धो रूक्षता तालुदन्तजिह्वौष्ठमांसशो फश्च||३१||
தந்தப்ரயுக்தே விஷே கூர்ச்சகஸ்ய ஸதநஂ தந்தவிஷௌஷதிகந்தஶ்ச தந்தகாஷ்டே ரூக்ஷதா ச ஜிஹ்வாதீநாஂ ஶோபஃ|| ௩௧||
Adhikarana dantakAShThaprayuktaviShacikitsA (32) · Śloka 32
தத்ர ப்ரச்சாய தாதகீபுஷ்பஜாம்பவாஸ்திஹரீதகீசூர்ணைஃ ஸக்ஷௌத்ரைஃ ஸப்தச்சதகல்கேந வா ப்ரதிஸாரணஂ குர்யாத் தாடிமகரமர்தபவ்யாம்ராதககோலபதரரஸக்ஷௌத்ரயுக்தஂ கண்டூஷம்||௩௨||
View original
तत्र प्रच्छाय धातकीपुष्पजाम्बवास्थिहरीतकीचूर्णैः सक्षौद्रैः सप्तच्छदकल्केन वा प्रतिसारणं कुर्यात् दाडिमकरमर्दभव्याम्रातककोलबदररसक्षौद्रयुक्तं गण्डूषम्||३२||
தத்ர ஶஸ்த்ரேண ப்ரச்சாநஂ தந்தமாஂஸாதிஷு கத்வா தாதகீபுஷ்பாதீநாஂ சூர்ணேந ஸமாக்ஷிகேண ப்ரதிஸாரணஂ ஸஶ்லேஷ்மத்யாகஂ முகே ஔஷதஸ்ய தாரணஂ குர்யாத்| கேவலேந வா ஸப்தச்சதகல்கேந ப்ரதிஸாரணஂ குர்யாத்| கல்கோ த்ரவமிஶ்ரசூர்ணஃ| ததா தாடிமாதீநாஂ ரஸேந மாக்ஷிக-யுக்தேந கண்டூஷஃ| கரமர்தஂ கராம்லம்| ஆம்ராதகஂ பீதநகம்|| ௩௨||
Adhikarana jihvAnirlekhanAdiprayuktavisheSho dantakaviShalakShaNacikitsAtideshaH (33) · Śloka 33
அநேந ஜிஹ்வாநிர்லேகநகவலகண்டூஷா வ்யாக்யாதாஃ||௩௩||
View original
अनेन जिह्वानिर्लेखनकवलगण्डूषा व्याख्याताः||३३||
அநேநைவ ப்ரகாரேண ஜிஹ்வாநிர்லேகநாதயோ வ்யாக்யாதாஃ| தேநைததுக்தஂ பவதி-ஜிஹ்வாநிர்லேகநாதிஷு ப்ரயுக்தே விஷே தந்தகாஷ்டவல்லக்ஷணஂ தத்வதேவ சிகித்ஸா| வக்த்ரஸஂயோகாத்ஸாம்யமேதேஷு விஷஸ்ய| கேவலஂ தாம்பூலாதி முகே கார்யம்|| ௩௩||
Adhikarana a~jjanaprayuktaviShalakShaNam (34) · Śloka 34
அஞ்ஜநப்ரயுக்தேऽஶ்ரூபதேஹராக வேதநாதஷ்டிவிப்ரமா பவந்த்யாந்த்யஞ்ச||௩௪||
View original
अञ्जनप्रयुक्तेऽश्रूपदेहराग वेदनादृष्टिविभ्रमा भवन्त्यान्ध्यञ्च||३४||
அஞ்ஜநப்ரயுக்தே விஷே அஶ்ரூபதேஹாதயோ பவந்தி| உபதேஹோ தூஷிகா| தஷ்டிவிப்ரமோ தர்ஶநப்ராந்திரஸத்யதர்ஶநம்|| ௩௪||
Adhikarana a~jjanaprayuktaviShacikitsA (35) · Śloka 35
தத்ர ஸர்பிஷ்பாநஂ யோஜ்யஂ ஶ்ரதேந பயஸா ஸப்தகத்வஃ பிப்பலீர்பாவயேத்|
ததஸ்தத்கல்கேந ஸர்பிர்விபக்வஂ நேத்ரதர்பணம்|
கபித்தமேஷஶ்ரங்கீபல்லாதகாநாஂ புஷ்பைர்வரணநிர்யாஸேந வாஞ்ஜநஂ பஹதீஶிரீஷபீஜப்ரபௌண்டரீகநாகபலாசூர்ணஂ ஸப்தகத்வோ மதுநா பாவயேத்|
தச்ச ஸ்ரோதோऽஞ்ஜந ஸுவர்ணசூர்ணயுக்தமஞ்ஜநஂ தேயம்||௩௫||
View original
तत्र सर्पिष्पानं योज्यं श्रृतेन पयसा सप्तकृत्वः पिप्पलीर्भावयेत्|
ततस्तत्कल्केन सर्पिर्विपक्वं नेत्रतर्पणम्|
कपित्थमेषश्रृङ्गीभल्लातकानां पुष्पैर्वरणनिर्यासेन वाञ्जनं बृहतीशिरीषबीजप्रपौण्डरीकनागबलाचूर्णं सप्तकृत्वो मधुना भावयेत्|
तच्च स्रोतोऽञ्जन सुवर्णचूर्णयुक्तमञ्जनं देयम्||३५||
தத்ர கதபாநஂ சிகித்ஸா| பிப்பலீஶ்ச பயஸா க்ஷீரேண ஶ்ரதேந ஸப்தவாராந் பரிஶோஷ்ய பரிஶோஷ்ய பாவயேத்| ததஸ்தாஸாஂ கல்கேந பக்வஂ ஸர்பிர்நேத்ரே தர்பணஂ கார்யம்| கபித்தாதீநாஂ புஷ்பைஃ பிஷ்டைர்வரணாச்ச ரஸேந பீடிதேநாஞ்ஜநஂ கார்யம்| மேஷஶ்ரங்கீ அஜஶ்ரங்கீ| பஹத்யாதேஶ்சூர்ணஂ ஸப்தகத்வோ மாக்ஷிகேண பாவயேத்| தேந சூர்ணேந ஸ்தோகேந ஸௌவீரேணாஞ்ஜநேந ஸுவர்ணசூர்ணேந ச யுக்தமஞ்ஜநஂ தேயம்|| ௩௫||
Adhikarana nasyadhUmaprayuktaviShalakShaNam| (36) · Śloka 36
நஸ்யதூமப்ரயுக்தே ஶிரோருக்கபாஸ்ராவஃ கேப்யோ ருதிராகமநமிந்த்ரியவைகதஂ ச||௩௬||
View original
नस्यधूमप्रयुक्ते शिरोरुक्कफास्रावः खेभ्यो रुधिरागमनमिन्द्रियवैकृतं च||३६||
நஸ்யதூமயோஃ ப்ரயுக்தே விஷே ஶிரோருகாதி|| ௩௬||
Adhikarana nasyadhUmaprayuktaviShacikitsA (37) · Śloka 37
தத்ராऽதிவிஷாஶ்வேதாகாகமாசீமதயந்திகாகல்கே க்ஷீரஸித்தஂ ஸர்பிர்ந்நஸ்யே பாநே ச விதத்யாத்||௩௭||
View original
तत्राऽतिविषाश्वेताकाकमाचीमदयन्तिकाकल्के क्षीरसिद्धं सर्पिर्न्नस्ये पाने च विदध्यात्||३७||
தத்ராऽதிவிஷாகல்கேந க்ஷீரேண ச ஸித்தஂ கதமுபயத்ராபி நஸ்யே பாநே ச தேயம்| ஶ்வேதா கிரிகர்ணிகா|| ௩௭||
Adhikarana abhya~ggaprayuktaviShalakShaNam (38) · Śloka 38
அப்யங்கப்ரயுக்தே த்வக்தாஹஸ்வேதபாகஸ்போடாவதாரணாநி||௩௮||
View original
अभ्यङ्गप्रयुक्ते त्वग्दाहस्वेदपाकस्फोटावदारणानि||३८||
அப்யங்கப்ரயுக்தே த்வக்தாஹாதயஃ| தரணமங்கஸ்ய கண்டஶோ கமநம்|
Adhikarana abhya~ggaprayuktaviShacikitsA (39) · Śloka 39
தத்ர ஶீதாம்புபரிஷிக்தஸ்ய சந்தநதகரோஶீரகுஷ்டவேணுபத்ரிகாமதாஸோமவல்லீஶ்வேதாபத்மகாலேயகைரநுலேபநம்|
ஏதாந்யேவ ச ஸகபித்தரஸகோமூத்ராணி பாநம்|
கிரிகர்ணிகாஶ்வேதமூலப்ரியங்குஸாரிவாமதுகஸர்பஸுகந்தாமகோர்வாருகதகமூலாநிஶேலுக்வாதபிஷ்டாநி ப்ரலேபஃ||௩௯||
View original
तत्र शीताम्बुपरिषिक्तस्य चन्दनतगरोशीरकुष्ठवेणुपत्रिकामृतासोमवल्लीश्वेतापद्मकालेयकैरनुलेपनम्|
एतान्येव च सकपित्थरसगोमूत्राणि पानम्|
गिरिकर्णिकाश्वेतमूलप्रियङ्गुसारिवामधुकसर्पसुगन्धामृगोर्वारुकतकमूलानिशेलुक्वाथपिष्टानि प्रलेपः||३९||
தத்ர ஶீதோதகபரிஷிக்தஸ்ய ஸதஶ்சந்தநாதிபிரநுலேபநம்| வேணுபத்ரிகா ஹிங்குபத்ரிகா| அமதா குடுசீ| ஸோமவல்லீ ப்ராஹ்மீ| ஶ்வேதா கடபீ| காலேயகஂ சந்தநம்| ஏதாந்யேவ ச சந்தநாதீநி கபித்தரஸேந கோமூத்ரேண ச ஸஂயுக்தாநி பேயாநி| கிரிகர்ணிகாதீநி மகோர்வாருமூலாந்தாநி ஶேலுக்வாதே பிஷ்டாநி ப்ரலேபார்தே யோஜ்யாநி| ஶ்வேதமூலஂ புநர்நவா| ஸர்பஸுகந்தா நாகதமநீ| மகோர்வாருர்கவாக்ஷீ| ஶேலுஃ ஶ்லேஷ்மாதகஃ|| ௩௯||
Adhikarana udvartanAdiprayuktaviSheShvabhya~ggaviShalakShaNacikitsAtideshaH (40) · Śloka 40
அநேநோத்வர்தநகர்ஷணபரிஷேகாநுலேபநபூஷணயாநஶய்யாऽऽஸ்தரணவஸ்த்ரகவசபாதுகோபாநத்பாதபீடா வ்யாக்யாதாஃ||௪௦||
View original
अनेनोद्वर्तनघर्षणपरिषेकानुलेपनभूषणयानशय्याऽऽस्तरणवस्त्रकवचपादुकोपानत्पादपीठा व्याख्याताः||४०||
அநேநாப்யங்கவிஷப்ரயோகேணோத்வர்தநாதிவிஷப்ரயோகா வ்யாக்யாதாஃ| தேநைததுக்தஂ பவதி- இஹாப்யங்கேந ஸ்பர்ஶப்ரயோகோ விஷஸ்யைவமுத்வர்தநாதிப்யோऽபி| அதஸ்ததேவ லக்ஷணஂ, ஸைவ சிகித்ஸா| பாதுகே காஷ்டகதே| உபாநஹௌ சர்மகதே| யாநஂ ரதாதி| ஏததேவ நிர்தாரயதி||௪௦||
Adhikarana ABaraNaprayuktaviShasya visheShacikitsA (41) · Śloka 41
விஶேஷதஸ்த்வாபரணகதே விகாரேऽஶ்வகந்தாபாமார்ககிணிஹீகதிரஶிரீஷகல்கைர்கோபித்தயுக்தைஃ ப்ரதேஹஃ||௪௧||
View original
विशेषतस्त्वाभरणकृते विकारेऽश्वगन्धापामार्गकिणिहीख़दिरशिरीषकल्कैर्गोपित्तयुक्तैः प्रदेहः||४१||
ஆபரணப்ரயுக்தே விஷவிகாரே விஶேஷேணாஶ்வகந்தாதிகல்கைர்மிஶ்ரிதைர்கோபித்தஸஂயுக்தைர்லேபஃ| கிணிஹீ கிரிகர்ணிகா|| ௪௧||
Adhikarana pAdapIThaprayuktaviShasya visheShacikitsA (42) · Śloka 42
பாதபீடகதே ஶ்லேஷ்மாதகஸர்பஸுகந்தாம்ரகல்கோ மதுயுக்தஃ||௪௨||
View original
पादपीठकृते श्लेष्मातकसर्पसुगन्धाम्रकल्को मधुयुक्तः||४२||
பாதபீடகதே விகாரே ஶ்லேஷ்மாதகாதிகல்கோ மாக்ஷிகயுக்தஃ ப்ரலேபஃ| ஸர்பஸுகந்தா நாகதமநீ|| ௪௨||
Adhikarana CatraprayuktaviShalakShaNam (43) · Śloka 43
சத்ரப்ரயுக்தே வேதநாஸ்போடாநாஂ க்ஷிப்ரபாகாநாஂ பக்வஜாம்பவப்ரகாஶாநாஂ ப்ராதுர்பாவஃ||௪௩||
View original
छत्रप्रयुक्ते वेदनास्फोटानां क्षिप्रपाकानां पक्वजाम्बवप्रकाशानां प्रादुर्भावः||४३||
சத்ரப்ரயுக்தே ஸ்போடோத்பவஃ|| ௪௩||
Adhikarana Catraprayukte viShacikitsA (44) · Śloka 44
தத்ர மதுகபாடலாகஶேருகலோத்ராஞ்ஜநகுஷ்டஸர்பஸுகந்தாகதிரஶிரீஷகல்கைஃ ஸர்வகாத்ரப்ரதேஹஃ||௪௪||
View original
तत्र मधुकपाटलाकशेरुकलोध्राञ्जनकुष्ठसर्पसुगन्धाखदिरशिरीषकल्कैः सर्वगात्रप्रदेहः||४४||
தத்ர மதுகாதிபிர்மிஶ்ரிதைர்கோபித்தஸஂயுக்தைஃ ப்ரலேபஃ ஸர்வகாத்ரேஷு|
Adhikarana cAmaravyajanaprayuktaviSheShu CatraviShalakShaNacikitsAtideshaH (45) · Śloka 45
அநேந சாமரவ்யஜநே வ்யாக்யாதே||௪௫||
View original
अनेन चामरव्यजने व्याख्याते||४५||
அநேந சத்ரவிஶேஷேண சாமரபாலவ்யஜநவிஷே அபி வ்யாக்யாதே| தேநைததுக்தஂ பவதி-உபயோகஸாமாந்யாதேதயோஶ்சத்ரேண ஸதஶலக்ஷணத்வம்| ஸைவ சிகித்ஸா| வ்யஜநஂ தாலவந்தம்|| ௪௫||
Adhikarana shiro~abhya~ggaprayuktaviShalakShaNam (46) · Śloka 46
ஶிரோऽப்யங்கப்ரயுக்தே ஶிரோவேதநா க்ரந்திஜந்ம கேஶச்யவநஂ ச||௪௬||
View original
शिरोऽभ्यङ्गप्रयुक्ते शिरोवेदना ग्रन्थिजन्म केशच्यवनं च||४६||
ஶிரோऽப்யங்கப்ரயுக்தே ஶிரஸி வேதநாதிஜந்ம|| ௪௬||
Adhikarana shiro~abhya~ggaprayuktaviShacikitsA (47) · Śloka 47
தத்ர ஶ்யாமாபாலிந்தீதண்டுலீயகசூர்ணகதர்க்ஷபித்தைஃ ஸுபாவிதயா கஷ்ணமதா ப்ரலேபஃ|
கோமயமாலதீ மூஷிககர்ண்யந்யதமரஸோ வாऽऽகாரதூமோ வா ஶ்லேஷ்மாதகத்வக்பாடலாஶிரீஷமதுகஹரித்ராத்வயைரஜாக்ஷீராலோடிதைஃ பரிஷேகஃ||௪௭||
View original
तत्र श्यामापालिन्दीतण्डुलीयकचूर्णघृतर्क्षपित्तैः सुभावितया कृष्णमृदा प्रलेपः|
गोमयमालती मूषिककर्ण्यन्यतमरसो वाऽऽगारधूमो वा श्लेष्मातकत्वक्पाटलाशिरीषमधुकहरिद्राद्वयैरजाक्षीरालोडितैः परिषेकः||४७||
தத்ர ஶ்யாமாதீநாஂ சூர்ணேந கதர்க்ஷபித்தாப்யாஂ மிஶ்ரிதேந ஸுபாவிதயா கஷ்ணமதா ப்ரலேபஃ| ஶ்யாமா ப்ரியங்குஃ| பாலிந்தீ த்ரிவதா| கோமயாதீநாமந்யதமஸ்யைகஸ்ய பீடிதோ ரஸஃ ப்ரலேபஃ| ஶ்லேஷ்மாதகத்வகாதீநி மிஶ்ரிதாந்யஜாக்ஷீரேணாலோடிதாநி பரிஷேகஃ ஶிரஸி|| ௪௭||
Adhikarana shiraHsnAnodakAdiprayuktaviShe shiro~abhya~ggavilakShaNacikitsAtideshaH (48) · Śloka 48
அநேந ஶிரஃஸ்நாநோதககங்கதஸ்ரகுஷ்ணீஷா வ்யாக்யாதாஃ||௪௮||
View original
अनेन शिरःस्नानोदककङ्कतस्रगुष्णीषा व्याख्याताः||४८||
அநேந ஶிரோऽப்யங்கவிஷேண ஶிரஃஸ்நாநோதகாதிவிஷாணி வ்யாக்யாதாநி உபயோகஸாதஶ்யால்லக்ஷணசிகித்ஸிதயோரபி ஸாதஶ்யம்| கங்கதஂ காஷ்டாதிமயஂ பஹுதந்தஂ கேஶஸஂயமநம்| உஷ்ணீஷஃ கேஶபந்தபட்டகஃ|
Adhikarana karNapUraNaprayuktaviShalakShaNam (49) · Śloka 49
கர்ணபூரணப்ரயுக்தே ஶோபஶூலபாகாஃ ஶ்ரோத்ரவைகுண்யஂ ச||௪௯||
View original
कर्णपूरणप्रयुक्ते शोफशूलपाकाः श्रोत्रवैगुण्यं च||४९||
கர்ணபூரணத்ரவ்யப்ரயுக்தேந ஶோபாத்யுத்பத்திஃ| ஶ்ரோத்ரயோர்விகுணதா அஶ்ரவணமிதி|| ௪௯||
Adhikarana karNapUraNaprayuktaviShacikitsA (50) · Śloka 50
தத்ர பஹுபத்ராஸ்வரஸோ கதக்ஷௌத்ரஸஂயுக்தஃ ப்ரதிபூரணஂ ஸோமவல்கரஸோ வா ஸுஶீதஃ||௫௦||
View original
तत्र बहुपत्रास्वरसो घृतक्षौद्रसंयुक्तः प्रतिपूरणं सोमवल्करसो वा सुशीतः||५०||
தத்ர பஹுபத்ராயாஃ ஸ்வரஸோ கதமாக்ஷிகாப்யாஂ ஸஂயுக்தஃ கர்ணபூரணே யோஜ்யஃ| பஹுபத்ரா பஹதீ| கேவல ஏவ வா ஸுஶீதஃ ஸோமவல்கஸ்ய ரஸஃ கர்ணபூரணம்| ஸோமவல்கஃ கட்பலஃ|| ௫௦||
Adhikarana mukhAlepaprayuktaviShalakShaNam (51) · Śloka 51
முகாலேபப்ரயுக்தே முகஶ்யாவதா பத்மகண்டகா பவந்த்யப்யங்கஜாஶ்ச விகாராஃ||௫௧||
View original
मुखालेपप्रयुक्ते मुखश्यावता पद्मकण्टका भवन्त्यभ्यङ्गजाश्च विकाराः||५१||
முகாலேபத்ரவ்யப்ரயுக்தே முகஶ்யாவத்வாத்யுத்பவஃ| பத்மகண்டகாஃ க்ஷுத்ரரோகேஷு (உ௦ அ௦-௩௬) வக்ஷ்யமாணலக்ஷணாஃ| அப்யங்கஜா யே அப்யங்கப்ரயுக்தவிஷவிகாராஸ்த்வக்தாஹஸ்வேதாதயஃ|| ௫௧||
Adhikarana mukhAlepaprayuktaviShacikitsA (52) · Śloka 52
தத்ர மதுகபயஸ்யாபந்துஜீவபஞ்ஜீபுநர்நவசந்தநைஃ ஸகதைர்லேபோ மதுஸர்பிஷீ பாநம்||௫௨||
View original
तत्र मधुकपयस्याबन्धुजीवभञ्जीपुनर्नवचन्दनैः सघृतैर्लेपो मधुसर्पिषी पानम्||५२||
தத்ர மதுகாதிபிர்மிஶ்ரிதைஃ ஸகதைர்லேபஃ| பந்துஜீவஃ புத்ரதமஃ| பஞ்ஜீ பார்ங்கீ| ததா கதமாக்ஷிகஂ மிஶ்ரிதஂ பாநார்தே ப்ரயோஜ்யம்|| ௫௨||
Adhikarana saviShapuShpAghrANaprayuktaviShalakShaNam (53) · Śloka 53
ஸவிஷபுஷ்பாக்ராணாச்சிரோவ்யதாஸாஶ்ருநேத்ரத்வஂ கந்தாஜ்ஞாநஂ ச||௫௩||
View original
सविषपुष्पाघ्राणाच्छिरोव्यथासाश्रुनेत्रत्वं गन्धाज्ञानं च||५३||
விஷபுஷ்பாக்ராணாச்சிரோவ்யதாத்யுத்பவஃ|| ௫௩||
Adhikarana saviShapuShpAghrANaprayuktaviShe mukhAlepaviShacikitsitaviShAnnabAShpacikitsitayoratideshaH (54) · Śloka 54
தத்ராநந்தரோக்தோ விதிர்பாஷ்போதிதஶ்சேதி||௫௪||
View original
तत्रानन्तरोक्तो विधिर्बाष्पोदितश्चेति||५४||
தத்ராநந்தரோக்தமுகாலேபவிஷவிகாரவிதிஃ விஷாந்நபாஷ்பவச்சிகித்ஸா ச|| ௫௪||
Adhikarana saviShopakaraNadravyAdInAM shuddhiH (55) · Śloka 55
பவதி சாத்ர- பலமூலச்சதாதீநாஂ தத்யாத்ப்ரக்ஷாலநோதகம்|
பாஜநவ்யஞ்ஜநாநாஂ ச ததா குர்யாததந்த்ரிதஃ|
க்ரேயாணி க்ராபயித்வா து ஸ்பஶ்யாந் ஸஂஸ்பஶ்ய தாநபி|
ப்ரதீவாபஂ ததோ தத்த்வா ப்ரதீக்ஷ்யைவைகநாடிகாம்|
ததோ விஜ்ஞாய ஶுத்திஂ ச பாஜநஸ்யோதகஸ்ய ச|
ஆஹாரமுபயுஞ்ஜீத யதாவத்வஸுதாதிபஃ||௫௫||
View original
भवति चात्र- फलमूलच्छदादीनां दद्यात्प्रक्षालनोदकम्|
भाजनव्यञ्जनानां च तथा कुर्यादतन्द्रितः|
घ्रेयाणि घ्रापयित्वा तु स्पृश्यान् संस्पृश्य तानपि|
प्रतीवापं ततो दत्त्वा प्रतीक्ष्यैवैकनाडिकाम्|
ततो विज्ञाय शुद्धिं च भाजनस्योदकस्य च|
आहारमुपयुञ्जीत यथावद्वसुधाधिपः||५५||
பவதி சாத்ரேத்யாதிஸுபோதம்|| ௫௫||
Adhikarana rAj~jaH haste tIkShNaviShasandhAraNaphalam ; bheShajAgAralakShaNam (56) · Śloka 56
மந்தஂ தீக்ஷ்ணவிஷாப்யாஸாத்விஷமுத்க்ஷீயதே பஶம்|
தஸ்மாத்தீக்ஷ்ணவிஷஂ ஹஸ்தே பத்நீயாத்குஶலோ பிஷக்|
விஷஸந்தாரணஂ தந்யஂ ரக்ஷோக்நஂ ப்ரீதிவர்தநம்|
அபி ச- ஸாபிதாநகடீமூடபலகஸ்தாபிதௌஷதம்|
ப்ராகுதீச்யோர்திஶோர்குப்தஂ பேஷஜாகாரமிஷ்யதே||௫௬||
View original
मन्दं तीक्ष्णविषाभ्यासाद्विषमुत्क्षीयते भृशम्|
तस्मात्तीक्ष्णविषं हस्ते बध्नीयात्कुशलो भिषक्|
विषसन्धारणं धन्यं रक्षोघ्नं प्रीतिवर्धनम्|
अपि च- सापिधानघटीमूटफलकस्थापितौषधम्|
प्रागुदीच्योर्दिशोर्गुप्तं भेषजागारमिष्यते||५६||
அபி சேத்யநேந ஸவிஷோபகரணத்ரவ்யலக்ஷணசிகித்ஸிதமுக்த்வா ததுபயோக்யௌஷதஸம்பாரலக்ஷணார்தஂ ஸமுச்சிநோதி| ஏவஂவிதஂ பேஷஜாகாரமௌஷதகஹமிஷ்யதே| கிம்பூதம்? ஸாபிதாநே ஸஂஸ்தகநே கடிகாதௌ ஸ்தாபிதமௌஷதஂ யத்ர| மூடஂ ப்ரஸவேகஂ போட்டகமித்யேகோऽர்தஃ| பலகஂ காஷ்டமயஂ பஹுகோஷ்டம்| ராஜதாந்யாஂ ப்ராச்யாமுதீச்யாஂ வா திஶி குப்தஂ பேஷஜகஹமிஷ்யதே|| ௫௬||
Adhikarana mahAnasalakShaNam (57) · Śloka 57
உச்சைஃ ப்ரஶஸ்ததிக்தேஶஂ பஹுவாதாயநஂ மஹத்|
மஹாநஸஂ ஸுஸம்மஷ்டஂ விஶ்வாஸ்யஜநஸேவிதம்|
ஸத்த்வாஸ்தாதிஷ்டிதத்வாரஂ கக்ஷ்யாவஸ்துவிதாநகம்|
ஸுதௌததடகும்பாதி பரிஶுத்தஜலேந்தநம்||௫௭||
View original
उच्चैः प्रशस्तदिग्देशं बहुवातायनं महत्|
महानसं सुसम्मृष्टं विश्वास्यजनसेवितम्|
सद्द्वास्थाधिष्ठितद्वारं कक्ष्यावस्तुवितानकम्|
सुधौतदृढकुम्भादि परिशुद्धजलेन्धनम्||५७||
தத்ரேவ மஹாநஸஂ கஹமிஷ்யதே| கிம்பூதமித்யாஹ- உச்சைரித்யாதி| உச்சைருந்நதஂ மஹாநஸஂ இந்தநாகாரஂ ப்ரஶஸ்ததிக்தேஶத்வாதியுக்தஂ ப்ரஶஸ்தாயாஂ திஶி தேஶே ச கதமித்யர்தஃ| வாதாயநஂ கவாக்ஷம்| ஸத்வாஸ்தஂ ஶோபநத்வாரபாலம்| கக்ஷ்யாவத் ஸுவிபக்தயதோதிதஸ்தாநம்| விதாநகஂ தண்டததவிஸ்தீர்ணோபரிபட்டம்| ஸுதௌதஂ தடஂ ச கும்பாதிகஂ யத்ர ஜலமிந்தநஂ ச ஜாத்யந்வயபரஸ்பராந்வேஷணாதிநா பரிஶுத்தஂ யத்ர|| ௫௭||
Adhikarana sUdAnAM lakShaNam (58) · Śloka 58
ஸ்வகர்மகுஶலா தக்ஷாஃ ஸூதாஸ்தத்ராப்ரமாதிநஃ|
க்லப்தகேஶநகாஃ பித்ர்யா ராஜ்ஞஃ கத்யைரஸங்கதாஃ||௫௮||
View original
स्वकर्मकुशला दक्षाः सूदास्तत्राप्रमादिनः|
क्लृप्तकेशनखाः पित्र्या राज्ञः कृत्यैरसङ्गताः||५८||
தத்ர ச ஸூதாஃ அத்ர ஸஂஸ்காரகாஃ ஸ்வகர்மகுஶலத்வாதியுக்தாஃ ஶஸ்தாஃ| பித்ர்யா ராஜ்ஞஃ உபயதா பிதுராகதாஃ ராஜ்ஞஶ்ச கத்யைரஸங்கதாஃ| கத்யாஃ க்ருத்தலுப்தபீதாதயஃ கௌடில்யே ப்ரஸித்தாஃ| தைஃ ஸங்கதாஸ்து கதாசித்ராகத்வேஷாதிகேநாந்யதா வர்தந்தே|| ௫௮||
Adhikarana sUdAdhipalakShaNam (59) · Śloka 59
தேஷாமதிபதிர்விப்ரஃ குலஜஃ ஸுபரீக்ஷிதஃ|
ஸஂவிபக்தஶ்ச பக்தஶ்ச ஶுசிர்வைத்யவஶாநுகஃ||௫௯||
View original
तेषामधिपतिर्विप्रः कुलजः सुपरीक्षितः|
संविभक्तश्च भक्तश्च शुचिर्वैद्यवशानुगः||५९||
தேஷாஂ ச ஸூதாநாமதிபதிரத்யக்ஷோऽபி விப்ரத்வாதிகுணயுக்தஃ|
Adhikarana sAmAnyato rAjaparicArakANAM janAnAM lakShaNam (60) · Śloka 60
ஸர்வேऽபி பூபதாஸந்நாஃ ஶஸ்தாஃ ஸததமீதஶாஃ|
மிதோ விக்ரஹஸங்காதரஹிதா பூபதே ஹிதாஃ||௬௦||
View original
सर्वेऽपि भूभृदासन्नाः शस्ताः सततमीदृशाः|
मिथो विग्रहसङ्घातरहिता भूभृते हिताः||६०||
ஸர்வேऽபி ராஜபரிசாரகா ஈதஶா ஏவேஷ்யந்தே| ததா மிதஃ பரஸ்பரஂ, ஸங்காதேந விக்ரஹேண விரோதேந ச ரஹிதாஃ| பூபதே ராஜ்ஞே ச ஹிதாஃ| பரஸ்பரஂ விரோதஸங்காதாப்யாஂ ஹிதமவஸாதயந்தி|| ௬௦||
Adhikarana rAjaparicArakAdiShu vaidyasya kartavyam (61) · Śloka 61
தாந் வைத்யோ குணவாநேகோ மநஸா ப்ரதிஜாகயாத்|
பூபத்தேஹோபகரணஸஂரக்ஷணஸமுத்யதஃ||௬௧||
View original
तान् वैद्यो गुणवानेको मनसा प्रतिजागृयात्|
भूभृद्देहोपकरणसंरक्षणसमुद्यतः||६१||
தத்ர ச பரிசாரகாந் பஹூநேகோ குணவாந்வைத்யகுணயுக்தஃ ப்ரதிஜாகயாத்| கிம்பூதஃ? பூபதோ ராஜ்ஞோ தேஹோபகரணாநாஂ தோஷரக்ஷணே ஸமுத்யதஃ ஸந்|| ௬௧||
Adhikarana vijayayAtrAyAM vaidyasya kartavyavidhiH (62) · Śloka 62
அதாப்யமித்ரஂ வ்ரஜதோ ஜிகீஷோர்வைத்யஃ ஸுஸஜ்ஜௌஷதஶஸ்த்ரயந்த்ரஃ|
துங்கத்வஜாக்யாதநிவாஸபூமிர்யுத்தாகதஂ யோதஜநஂ சிகித்ஸேத்||௬௨||
View original
अथाभ्यमित्रं व्रजतो जिगीषोर्वैद्यः सुसज्जौषधशस्त्रयन्त्रः|
तुङ्गध्वजाख्यातनिवासभूमिर्युद्धागतं योधजनं चिकित्सेत्||६२||
அத தஸ்ய பூபதோ விஜிகீஷோரமித்ராணாமாபிமுக்யேந வ்ரஜதோ வைத்யோ யுத்தார்தமாகதஂ யோதஜநஂ ஸைநிகஂ சிகித்ஸேத்| கிம்பூதோ வைத்யஃ? ஸுஷ்டு ஸஜ்ஜாநி நிகடஸ்திதாநி ஔஷதாதீநி யஸ்ய| ததா துங்கேநோந்நதேந த்வஜேநாக்யாதா நிவாஸபூமிர்யஸ்யேதி|| ௬௨||
Adhikarana shatrudUShitAnAM mArgAdInAM shodhanAdi (63) · Śloka 63
பந்தாநமுதகஂ சாயாஂ பக்தஂ யவஸமிந்தநம்|
தூஷயந்த்யரயோ யஸ்மாத்தாந் வித்யாச்சோதயேத ச|
ப்ரஸ்தாநஂ வா நிவேஶஂ வா நாவிஜ்ஞாய ப்ரயோஜயேத்|
பூவாரிதணகாஷ்டாஶ்மமார்கோந்மார்கவநஸ்பதீந்||௬௩||
View original
पन्थानमुदकं छायां भक्तं यवसमिन्धनम्|
दूषयन्त्यरयो यस्मात्तान् विद्याच्छोधयेत च|
प्रस्थानं वा निवेशं वा नाविज्ञाय प्रयोजयेत्|
भूवारितृणकाष्ठाश्ममार्गोन्मार्गवनस्पतीन्||६३||
தஸ்ய சாப்யமித்ரஂ கச்சதோ ராஜ்ஞோऽரயோ மார்காதீந்விஷேண தூஷயந்தி| அதஸ்தாந்யத்நாஜ்ஜாநீயாத் வித்யாத்| துஷ்டாஂஶ்ச ஜ்ஞாத்வா யத்நாதேவ ஶோதயேத்| மஹதி ப்ரதாநவதி கநே வக்ஷாதௌ விஷே தத்தே தச்சாயா தூஷிதா பவதி| யவஸோ வாஹபோஜநஂ தூர்வார்யாதி| அவிஜ்ஞாய ராஜ்ஞஃ ப்ரஸ்தாநஂ ப்ரயாணஂ நிர்கமநஂ நாகத்ய நாப்ராப்ய கடகஸ்யாவாஸஂ ந ப்ரயோஜயேத்| தேஷாஂ ச தூர்வார்யாதீநாஂ துஷ்டபரிஜ்ஞாநலக்ஷணமுச்யதே| மார்கஃ ஶத்ருநகரஂ ப்ரதி ஸ்பஷ்டஃ உந்மார்கஃ சத்மபதஃ|| ௬௩||
Adhikarana viShopahatabhUmilakShaNam (64) · Śloka 64
விஷேணோபஹதா பூமிஃ க்வசித்தக்தேவ லக்ஷ்யதே|
ப்ரம்லாநதணகுல்மாதிமதகீடஸரீஸபாஃ||௬௪||
View original
विषेणोपहता भूमिः क्वचिद्दग्धेव लक्ष्यते|
प्रम्लानतृणगुल्मादिमृतकीटसरीसृपाः||६४||
விஷோபஹதா பூமிரவயவே தக்தேவ லக்ஷ்யதே|| ௬௪||
Adhikarana viShopahatabhUmidoShavikArAH (65) · Śloka 65
விஶீர்யந்தே குரநகா தாஹகண்டூருஜாந்விதாஃ|
சர்திர்மூர்ச்சா ஜ்வரோ மோஹஃ ஶிரோதுஃகஂ ச ஜாயதே||௬௫||
View original
विशीर्यन्ते खुरनखा दाहकण्डूरुजान्विताः|
छर्दिर्मूर्च्छा ज्वरो मोहः शिरोदुःखं च जायते||६५||
தத்ஸ்பர்ஶாச்ச பாதநகா விஶீர்யந்தே தாஹாதியுக்தாஃ| சர்த்யாதீநாஂ ச ஸம்பவஃ|| ௬௫||
Adhikarana viShopahatabhUmidoShavikAre cikitsA (66) · Śloka 66
தத்ர ஸௌபாஞ்ஜநாந்மூலஂ ஸோமவல்லீமுஶீரகம்|
மாதுலுங்கரஸஂ ஹிங்குஂ பாயயேத்ததிமாத்ரயா|
மூத்ராண்யஜாவிஹஸ்திப்யோ மாஂஸாநி ருதிராணி ச|
ஸர்வகந்தைஃ ஸமஂ யோஜ்யஂ பசேத்பக்வே ச நிக்ஷிபேத்|
ஸோமராஜீஂ ஸுநந்தாக்யாஂ ஸரலாஂ கந்தநாகுலீம்|
சாரடீஂ த்ராயமாணாஂ ச ப்ரோக்ஷயேத்தேந தாஂ புவம்||௬௬||
View original
तत्र सौभाञ्जनान्मूलं सोमवल्लीमुशीरकम्|
मातुलुङ्गरसं हिङ्गुं पाययेद्दधिमात्रया|
मूत्राण्यजाविहस्तिभ्यो मांसानि रुधिराणि च|
सर्वगन्धैः समं योज्यं पचेत्पक्वे च निक्षिपेत्|
सोमराजीं सुनन्दाख्यां सरलां गन्धनाकुलीम्|
चारटीं त्रायमाणां च प्रोक्षयेत्तेन तां भुवम्||६६||
தத்ர ஸௌபாஞ்ஜநாதிகஂ பூமிதோஷோதிதஂ ததிமாத்ரயா ஸ்தோகேந தத்நா பாயயேத்| ததாஜாதீநாஂ த்ரயாணாமபி மூத்ராணி ருதிராணி ச கஹீத்வா தாநி ச ஸர்வகந்தத்ரவ்யைஃ ஸஂயோஜ்ய ச பசேதாமாஂஸபாகாத்| பக்வே ச ஸோமராஜ்யாதிகஂ சூர்ணிதஂ க்ஷிபேத்| தேநைவ நிஷ்பந்நேந தாஂ விஷோபஹதாஂ புவஂ ப்ரோக்ஷயேத் பிந்துபிஃ ஸிஞ்சேத்| ஸுநந்தா ராஸ்நா| ஸரலா த்ரிவத்| கந்தநாகுலீ ஸர்பாக்ஷீ| சாரடீ பத்மசாரிணீ|| ௬௬||
Adhikarana saviShajalalakShaNam (67) · Śloka 67
ஸவிஷஂ விரஸஂ தோயஂ கவோஷ்ணஂ ராஜிபிஶ்சிதம்|
பேநிலஂ குரு விச்சிந்நஂ ககைரநபிநந்திதம்||௬௭||
View original
सविषं विरसं तोयं कवोष्णं राजिभिश्चितम्|
फेनिलं गुरु विच्छिन्नं खगैरनभिनन्दितम्||६७||
பதி ச ஸவிஷமுதகம் ஈஷதுஷ்ணத்வாதிகுணயுக்தஂ பவதி|
Adhikarana saviShajalasAdhitaudanalakShaNam (68) · Śloka 68
மதாகுலிதமத்ஸ்யஞ்ச ஸ்பர்ஶாத்ருக்ஶோபகண்டுமத்|
ஓதநஃ ஸாதிதஸ்தேந புக்தமாத்ரோऽபி தஹ்யதே|
விதக்தஃ பச்யதே கச்ச்ராத்பக்வோ மூர்ச்சாஜ்வரப்ரதஃ|
தர்ஶயேத்ஸர்வதோ நீலபீதகர்புரலோஹிதம்||௬௮||
View original
मृताकुलितमत्स्यञ्च स्पर्शाद्रुक्शोफकण्डुमत्|
ओदनः साधितस्तेन भुक्तमात्रोऽपि दह्यते|
विदग्धः पच्यते कृच्छ्रात्पक्वो मूर्च्छाज्वरप्रदः|
दर्शयेत्सर्वतो नीलपीतकर्बुरलोहितम्||६८||
தேந சோதகேந ஸாதிதஶ்சோதநோ புக்தமாத்ர ஏவ விதாஹஂ யாதி| கச்ச்ராச்ச ஜடரே பச்யதே| பக்வஶ்ச மூர்ச்சாஜ்வரகரஃ| அந்யவர்ணாநபி பாவாந் புருஷஸ்ய தர்ஶயதி| ஜடரே பக்வஃ ஸந் கர்புரஂ கபோதவர்ணம்|| ௬௮||
Adhikarana saviShaudanabhojanavikAre cikitsA (69) · Śloka 69
தத்ர ஶிக்வ்ராதிமகதஂ பூமிதோஷோதிதஂ பிபேத்|
அஜஶங்கீ விஶாலாக்யாஂ விஷக்நீமுத்தமாரணீம்|
பணிஜ்ஜகஂ ப்ரதிவிஷாஂ தக்த்வா தத்பஸ்ம காலயேத்|
பஹுஶோ காலிதஂ தச்ச பாசயேத்தத்ர ச க்ஷிபேத்|
கல்கயித்வா ப்ரதீவாபஂ ஸரலஂ ரஜநீத்வயம்|
ஏலாமுதீச்யஂ மஞ்ஜிஷ்டாஂ ஸுநந்தாஂ பாகுசீமபி|
பாத்யந்தே பிந்தவஸ்தஸ்மாத்யத்ர தந்நிர்விஷீ பவேத்|
பாடலாபாரிபத்ராஶ்வகர்ணஶம்யாகஸித்ரகாந்|
கலஶாந்தர்கதாந்தக்த்வா ப்ரக்ஷிபேத்ஸவிஷேऽம்பஸி||௬௯||
View original
तत्र शिग्व्रादिमगदं भूमिदोषोदितं पिबेत्|
अजशृङ्गी विशालाख्यां विषघ्नीमुत्तमारणीम्|
फणिज्जकं प्रतिविषां दग्ध्वा तद्भस्म गालयेत्|
बहुशो गालितं तच्च पाचयेत्तत्र च क्षिपेत्|
कल्कयित्वा प्रतीवापं सरलं रजनीद्वयम्|
एलामुदीच्यं मञ्जिष्ठां सुनन्दां बाकुचीमपि|
पात्यन्ते बिन्दवस्तस्माद्यत्र तन्निर्विषी भवेत्|
पाटलापारिभद्राश्वकर्णशम्याकसिध्रकान्|
कलशान्तर्गतान्दग्ध्वा प्रक्षिपेत्सविषेऽम्भसि||६९||
தத்ர ஶிக்வ்ராதிகஂ பூமிதோஷோதிதஂ (ஸூ௦-௬௯) ததிமாத்ரயேதி| ஶிக்ருஃ ஸௌபாஞ்ஜநபர்யாயஃ| ததாஜஶங்காதீந் தக்த்வா பஸ்மோதகேந ஸம்மிஶ்ர்ய காலயேத் படே ஸ்ராவயேத்| பஹுஶஶ்ச காலிதஂ பசேதாகநீபாவாத்| தத்ர ச ஸரலாதிகஂ கல்கிதமுதகபிஷ்டஂ ப்ரதீவாபஂ க்ஷிபேத்| விஶாலா கவாக்ஷீ| விஷக்நீ குடூசீ பத்மசாரிணீ வா| `கரம்பஃ கர்கஶோ யுக்மபலோ தேவோத்தமாரணீ'| பணிஜ்ஜகஂ மருபகம்| ப்ரதீவாபமர்தபக்வே தேயம்| தஸ்மாச்ச பிந்தவோ யத்ர பூப்ரதேஶே பாத்யந்தே தந்நிர்விஷஂ பவதி| பாடல்யாதிகஂ ச பிஹிதகலஶாந்தர்கதஂ தக்த்வா ஸவிஷேऽம்பஸி விஷநாஶநாய தத்பஸ்ம ப்ரக்ஷிபேத்| பாரிபத்ரகோ நிம்பஃ| ஸித்ரகஃ ஸிந்துவாரஃ|| ௬௯||
Adhikarana viShasaMyuktavAyulakShaNa~jcikitsA ca (70) · Śloka 70
ஶீதே கர்மோ ஹிமஶ்சோஷ்ணே மாருதோ விஷஸஂயுதஃ|
ப்ரமமூர்ச்சாதிகாரீ ச ஶிக்வ்ராதிஸ்தத்ர வேஷ்யதே|
தேவதாருநதாநந்தாமதுகார்ஜுநகைரிகம்|
வஜ்ரகந்தஂ லதாஂ லோத்ரஂ விகிரேச்ச்லக்ஷ்ணசூர்ணிதம்|
வக்ஷாக்ரேஷு பதாகாஸு தூஷ்யேஷு ஸுமஹத்ஸு ச|
ஸர்வதஶ்சூர்ணஸம்பர்காந்நிர்விஷோ ஜாயதேऽநிலஃ||௭௦||
View original
शीते घर्मो हिमश्चोष्णे मारुतो विषसंयुतः|
भ्रममूर्च्छादिकारी च शिग्व्रादिस्तत्र वेष्यते|
देवदारुनतानन्तामधुकार्जुनगैरिकम्|
वज्रकन्दं लतां लोध्रं विकिरेच्छ्लक्ष्णचूर्णितम्|
वृक्षाग्रेषु पताकासु दूष्येषु सुमहत्सु च|
सर्वतश्चूर्णसम्पर्कान्निर्विषो जायतेऽनिलः||७०||
மார்கவக்ஷஶிலாதிவிஷதாநாத்விஷஸஂயுக்தோ வாயுஃ ஶீதகாலேऽத்யுஷ்ணோ பவதி, உஷ்ணே ச ஶீதஃ| ப்ரமாதீஂஶ்ச கரோதி| தத்ர சேதமிஷ்யதே-தேவதார்வாதிசூர்ணஂ வக்ஷாக்ராதிஷு விகிரேத்| நதஂ தகரம்| அநந்தா தூர்வா| வஜ்ரகந்தஂ ஸுதா| லதா ப்ரியங்குஃ| பதாகா தேவகஹாதித்வஜபடஃ| தூஷ்யாஃ படமயாநி' கஹாணி| யே ஹி மத்யதேஶாதௌ வக்ஷாஃ ப்ரஸித்தா, இதி ஸர்வதஃ ஸர்வதிக்தேஶஂ சூர்ணஸம்பர்கேணாநிலஸ்ய வாயோர்நிர்விஷதா பவதி|| ௭௦||
Adhikarana viShadUShitapAdapalakShaNa~jcikitsA ca (71) · Śloka 71
விகதா பவதி சாயா பாதபே விஷதூஷிதே|
நிர்கந்தமதிகந்தஂ வா தத்புஷ்பஂ ஹச்சிரோருஜம்|
குர்யாத் பலபலாஶாதி கண்டூபாகாதிஸாரகத்|
பூமிமுத்திஶ்ய யத்ப்ரோக்தஂ தத்ஸர்வஂ தத்ர சேஷ்யதே||௭௧||
View original
विकृता भवति छाया पादपे विषदूषिते|
निर्गन्धमतिगन्धं वा तत्पुष्पं हृच्छिरोरुजम्|
कुर्यात् फलपलाशादि कण्डूपाकातिसारकृत्|
भूमिमुद्दिश्य यत्प्रोक्तं तत्सर्वं तत्र चेष्यते||७१||
பாதபே வக்ஷே விஷதூஷிதே சாயா தத்பத்ராதீநாஂ காந்திர்விகதா ஸ்வரூபாச்சலிதா பவதி| தஸ்ய விஷதூஷிதஸ்ய வக்ஷஸ்ய புஷ்பஂ நிர்கந்தமதிகந்தஂ வா பவதி| ஆக்ராதஂ ஹதி ஶிரஸி ச ருஜஂ கரோதி, தஸ்ய ச பலபலாஶாதிகஂ கண்ட்வாதிகத்| பலாஶஂ பத்ரம்| தத்ர ச ஸர்வஂ பூமிதோஷோக்தஂ (ஸூ௦-௬௯) விதாநஂ கார்யம்|
Adhikarana aviditakanyAsparshe niShedhaH (72) · Śloka 72
ந ச கந்யாமவிதிதாஂ ஸஂஸ்பஶேதபரீக்ஷிதாம்|
விவிதாந்குர்வதே யோகாந்குஶலாஃ கலு மாநவாஃ||௭௨||
View original
न च कन्यामविदितां संस्पृशेदपरीक्षिताम्|
विविधान्कुर्वते योगान्कुशलाः खलु मानवाः||७२||
தத்ர சாப்யமித்ரவ்ரஜேந கந்யாமபரீக்ஷிதாமஜ்ஞாதாஂ ச ராஜா ந ஸ்பஶேத்| கிமர்தமத உச்யதே-குஶலா அத்யவஸாயச்சத்மவந்தோ மாநவாஃ மாரணாந் விவிதாந் ப்ரயோகாந் குர்வதே|| ௭௨||
Adhikarana viShakanyAsRuShTiH viShakanyAlakShaNa~jca (73) · Śloka 73
ஆஜந்மவிஷஸஂயோகாத் கந்யா விஷமயீ கதா|
ஸ்பர்ஶோச்ச்வாஸாதிபிர்ஹந்தி தஸ்யாஸ்த்வேதத்பரீக்ஷணம்|
தத்தஸ்தகேஶஸஂஸ்பர்ஶாந் ம்லாயதே புஷ்பபல்லவைஃ|
ஶய்யாயாஂ மத்குணைர்வஸ்த்ரே யூகாபிஃ ஸ்நாநவாரிணி|
ஜந்துபிர்ம்ரியதே ஜ்ஞாத்வா தாமேவஂ தூரதஸ்த்யஜேத்||௭௩||
View original
आजन्मविषसंयोगात् कन्या विषमयी कृता|
स्पर्शोच्छ्वासादिभिर्हन्ति तस्यास्त्वेतत्परीक्षणम्|
तद्धस्तकेशसंस्पर्शान् म्लायते पुष्पपल्लवैः|
शय्यायां मत्कुणैर्वस्त्रे यूकाभिः स्नानवारिणि|
जन्तुभिर्म्रियते ज्ञात्वा तामेवं दूरतस्त्यजेत्||७३||
ஏவஂ ஸ்திதேऽஸ்மிந் ப்ரஸங்கே கிமுச்யத இத்யுச்யதே- ஆஜந்ம ஜந்மப்ரபதி ஸ்வல்பதராப்யாஸேந விஷஸஂயோகாத்விஷமயீ கந்யா கதா ஸ்பர்ஶோச்ச்வாஸாதிபிஃ புருஷஂ ஹந்தி மாரயதி| தஸ்யாஸ்த்வேதத்பரீக்ஷணம்| கிமித்யாஹ-தத்தஸ்தேத்யாதி| தயா ஹஸ்தஸ்பஷ்டைஃ கேஶஸ்பஷ்டைஶ்ச புஷ்பைஃ பல்லவைஶ்ச ம்லாயதே| ஸா ச யஸ்யாஂ ஶய்யாயாஂ ஸ்வபிதி தத்ர ச மத்குணைர்ம்ரியதே இதி ஸம்பந்தஃ| வஸ்த்ரே யூகாதிபிர்ம்ரியதே தத்ஸ்நாநோதகே ஜந்துபிர்மக்ஷிகாதிபிர்ம்ரியதே| ஏவஂ தாஂ கந்யகாஂ ஜ்ஞாத்வா தூரதஸ்த்யஜேத்|| ௭௩||
Adhikarana rAj~jo nAdeyaM bhojanam (74) · Śloka 74
நாப்ரோக்ஷிதஂ நாவிதிதஂ பிஷஜா நாநவேக்ஷிதம்|
நாப்ராஶிதஂ ச ஸூதாத்யைஃ கிஞ்சிதப்யாஹரேந்நபஃ||௭௪||
View original
नाप्रोक्षितं नाविदितं भिषजा नानवेक्षितम्|
नाप्राशितं च सूदाद्यैः किञ्चिदप्याहरेन्नृपः||७४||
ததா நபோ ராஜா மந்த்ராகதவார்யாதிபிரப்ரோக்ஷிதஂ ததாவிஜ்ஞாதஸ்வரூபஂ பிஷஜா சாதஷ்டஂ ஸூதாத்யைஶ்ச பரிசாரகைரப்ராஶிதஂ ந கிஞ்சிதப்யாஹாரமாஹரேத்| ஸூதாதீநாஂ ப்ராஶநநியமோ மித்ரபாந்தவாதிவ்யாபத்திபயாத் கதாசிந்ந ததாதி விஷமிதி|| ௭௪||
Adhikarana sarvArthasiddhAkhyama~jjanam (75) · Śloka 75
தந்யஂ ஸர்வார்தஸித்தாக்யஂ பாபரக்ஷோவிஷாபஹம்|
பரஂ சக்ஷுஷ்யமாயுஷ்யஂ ஶத்ருக்நஂ வக்ஷ்யதேऽஞ்ஜநம்|
அத ஶுக்லபக்ஷே புண்யேऽஹநி புஷ்யபுநர்வஸுஹஸ்தசித்ராமகஶிரஃஶ்ரவணரேவதீஶதபிஷக்ப்ராஜாபத்யோத்தராணாமந்யதமேந நக்ஷத்ரேண யோகமுபகதே பகவத்யௌஷதிபதௌ ப்ரஶஸ்தே முஹூர்தே ஸிந்துஸ்ரோதஃஸமுத்தஂ ஸ்நிக்தஂ ஸப்ரபஂ கந்தவர்ணச்சதைர்நீலோத்பலாபமஞ்ஜநமாஹரேத்||௭௫||
View original
धन्यं सर्वार्थसिद्धाख्यं पापरक्षोविषापहम्|
परं चक्षुष्यमायुष्यं शत्रुघ्नं वक्ष्यतेऽञ्जनम्|
अथ शुक्लपक्षे पुण्येऽहनि पुष्यपुनर्वसुहस्तचित्रामृगशिरःश्रवणरेवतीशतभिषक्प्राजापत्योत्तराणामन्यतमेन नक्षत्रेण योगमुपगते भगवत्यौषधिपतौ प्रशस्ते मुहूर्ते सिन्धुस्रोतःसमुत्थं स्निग्धं सप्रभं गन्धवर्णच्छदैर्नीलोत्पलाभमञ्जनमाहरेत्||७५||
அதஃபரஂ ஸர்வார்தஸித்தநாமாநமகதஂ வக்ஷ்யதே-அதேதி மஂகலே| ஶுக்லபக்ஷே த்வாதஶீநவம்யாதாவஹநி புஷ்பாதீநாமந்யதமேந யோகஂ கதே சந்த்ரே ப்ரஶஸ்தே முஹூர்தே லக்நே ஸிந்துஸ்ஸ்ரோதஃஸமுத்தாநாதியுக்தஂ ஸௌவீராஞ்ஜநஂ கஹ்ணீயாத்|| ௭௫||
Adhikarana a~jjanaprajvAlanam (76) · Śloka 76
தஸ்யாஷ்டௌ பாகாஃ கநகரஜதோதும்பராணாமேகைகோ பாகஃ|
தத்ஸர்வஂ மூஷாயாஂ ப்ரக்ஷிப்ய பலிமஂகலபூர்வகமக்நிமுபஸமாதாய கதிரகதரதவஸ்யந்தநாநாமந்யதமதாருபிர்கோமயைர்வா ப்ரஜ்வாலயேத்||௭௬||
View original
तस्याष्टौ भागाः कनकरजतोदुम्बराणामेकैको भागः|
तत्सर्वं मूषायां प्रक्षिप्य बलिमंगलपूर्वकमग्निमुपसमाधाय खदिरकदरधवस्यन्दनानामन्यतमदारुभिर्गोमयैर्वा प्रज्वालयेत्||७६||
தஸ்யாஷ்டௌ பாகாஸ்தஸ்ய சாஷ்டமேந பாகேந ஸமாநி ப்ரத்யேகஂ கநகாதீநீதி ஸர்வஂ பிஷ்ட்வா ஸம்மிஶ்ர்ய மூஷாயாஂ மய்யாஂ நாட்யாஂ ப்ரக்ஷிப்ய பல்யாதிநாக்நிஂ பூஜயித்வா கதிராத்யந்தமதாருணா ஶுஷ்ககோமயபிண்டைர்வா ப்ரஜ்வாலயேத்ஸஹ மூஷயா| தைஜஸாநாஂ கநகாதீநாமாவர்தநபாண்டஂ மூஷேத்யுச்யதே|| ௭௬||
Adhikarana a~jjananiShecanam (77) · Śloka 77
ததஶ்சார்யாவலோகிதேஶ்வரமார்யதாராஂ ப்ரஹ்மதக்ஷாஶ்விருத்ரேந்த்ராதித்யஸோமவருணவைஶ்வாநரவாயுவிஷ்ணுஜநகபரத்வாஜதந்வந்தரிஸுஶ்ருதபவ்ய-ஸுகந்யாஸ்கந்தஶ்ச்யவநவைநதேயாநந்யாஂஶ்ச யதாவித்யுக்ததேவதாஃ ஸுமநோऽக்ஷதலாஜஸ்வஸ்திகஸஂயாவநிஸ்துஷயவஸஂஸ்கதகுடகதமிஶ்ரபாயஸைரர்சயித்வா வத்தவைத்யப்ராஹ்மணாஂஶ்ச ஶுக்லவாஸஸோ மஹதீபிர்தக்ஷிணாபிஃ பூஜயித்வா தஸ்மிந்நக்நௌ ததஞ்ஜநஂ த்மாதமாவத்ய பதக் பதக் நிஷேசயேத்||௭௭||
View original
ततश्चार्यावलोकितेश्वरमार्यतारां ब्रह्मदक्षाश्विरुद्रेन्द्रादित्यसोमवरुणवैश्वानरवायुविष्णुजनकभरद्वाजधन्वन्तरिसुश्रुतभव्य-सुकन्यास्कन्दश्च्यवनवैनतेयानन्यांश्च यथाविध्युक्तदेवताः सुमनोऽक्षतलाजस्वस्तिकसंयावनिस्तुषयवसंस्कृतगुडघृतमिश्रपायसैरर्चयित्वा वृद्धवैद्यब्राह्मणांश्च शुक्लवाससो महतीभिर्दक्षिणाभिः पूजयित्वा तस्मिन्नग्नौ तदञ्जनं ध्मातमावृत्य पृथक् पृथक् निषेचयेत्||७७||
ததஶ்சார்யாவலோகிதேஶ்வராதீந் ஸுமநோக்ஷதாபிரர்சயித்வா ததா வத்தவைத்யாந் ப்ராஹ்மணாஂஶ்ச ஶுக்லவாஸஸஸ்ததோ மஹதீபிர்தக்ஷிணாபிர்ஹிரண்யவரவாரணாதிபிஃ பூஜயித்வா தஸ்மிந் கதிராத்யக்நௌ த்மாதமாவத்ய ஶஸ்த்ரஶலாகயோர்த்வமதஶ்ச ஸம்மிஶ்ர்ய ததோऽவதாரிதஂ கோமயஸ்வரஸாதிபிர்யதாக்ரமஂ பதக்ஸிஞ்சேத்|| ௭௭||
Adhikarana niShecanadravyANi (78) · Śloka 78
கோஶகத்ரஸமூத்ரகதததிக்ஷௌத்ரவஸாமஜ்ஜதைலமத்யஸர்வகந்தாம்புஶர்கரோதகேக்ஷுரஸேஷு ததா ஹரீதக்யாமலகபிபீதககாஶ்மர்யமத்வீகாஶ்ரங்காடககஶேருகோத்பலநலிநஸௌகந்திகமணாலிகாக்வாதேஷு ததா லாவகபிஞ்ஜலைணஶஶஹரிணகுலீரரஸேஷு ததா மதுகசந்தநகாலாநுஸார்யநலதபத்மகோஶீரமஞ்ஜிஷ்டாநந்தாகைரிககுங்குமோதகேஷு||௭௮||
View original
गोशकृद्रसमूत्रघृतदधिक्षौद्रवसामज्जतैलमद्यसर्वगन्धाम्बुशर्करोदकेक्षुरसेषु तथा हरीतक्यामलकबिभीतककाश्मर्यमृद्वीकाश्रृङ्गाटककशेरुकोत्पलनलिनसौगन्धिकमृणालिकाक्वाथेषु तथा लावकपिञ्जलैणशशहरिणकुलीररसेषु तथा मधुकचन्दनकालानुसार्यनलदपद्मकोशीरमञ्जिष्ठानन्तागैरिककुङ्कुमोदकेषु||७८||
ஸுபோதம்|| ௭௮||
Adhikarana a~jjanasyAntarikShe~ambhasi sthApanam (79) · Śloka 79
ததஃ ஶுக்லே வாஸஸி பத்த்வா த்வாதஶராத்ரமாந்தரிக்ஷேऽம்பஸி வாஸயேத்||௭௯||
View original
ततः शुक्ले वाससि बद्ध्वा द्वादशरात्रमान्तरिक्षेऽम्भसि वासयेत्||७९||
ததஃ குங்குமோதகஸேகே தத்தே ஶுக்லே படே பத்த்வா ஆந்தரிக்ஷே ஜலே த்வாதஶராத்ரமதிவாஸயேத்|| ௭௯||
Adhikarana nADyAma~jjanasthApanam (80) · Śloka 80
ததஶ்சாயாயாஂ விஶோஷ்ய ஸ்படிகமுக்தாப்ரவாலகாலாநுஸார்யப்ரதீவாபஂ புநரபி பலிமங்கலபூர்வகமஹதவாஸஸா கந்யயாதஷதி பேஷயித்வா ஸுவர்ணரஜததாம்ரஶங்கஶைலத்விரதரதநகவலஶ்ரங்கவைடூர்யஸ்படிகமேஷபங்க்யஸநஸாராந்யதம--கடிதாயாமஞ்ஜநிகாயாஂ நிதாபயேத்||௮௦||
View original
ततश्छायायां विशोष्य स्फटिकमुक्ताप्रवालकालानुसार्यप्रतीवापं पुनरपि बलिमङ्गलपूर्वकमहतवाससा कन्ययादृषदि पेषयित्वा सुवर्णरजतताम्रशङ्खशैलद्विरदरदनगवलश्रृङ्गवैडूर्यस्फटिकमेषभृङ्ग्यसनसारान्यतम--घटितायामञ्जनिकायां निधापयेत्||८०||
ததஶ்சாயாயாஂ ஶோஷயித்வா தத்தஸ்படிகாதிப்ரதீவாபஂ புநரபி பூர்வோக்தேந பலிமங்கலாதிநா கந்யயாதஷதி பேஷ்யஂ ப்ரதீவாபஂ சூர்ணம்| கிம்பூதயா கந்யயா? அஹதாநி ஶஸ்த்ராத்யபாடிதாநி வாஸாஂஸி யஸ்யாஃ ததா ததைவ கந்யயா கர்தபூதயா ஸுவர்ணாத்யந்யதமரசிதாயாமஞ்ஜநநாட்யாஂ வைத்யோ நிதாபயேத் ஸ்தாபயேத்| கவலஂ மாஹிஷஂ ஶ்ரங்கம்|| ௮௦||
Adhikarana a~jjanAbhisaMskaraNam (81) · Śloka 81
அதா பூர்வவத்புநரபி கதஸ்வஸ்த்யயநஂ ஸாவித்ரேண கர்மணா ஸர்வவித் த்விஜந்மா விதிவத்ததபிஸஂஸ்குர்யாத்||௮௧||
View original
अथा पूर्ववत्पुनरपि कृतस्वस्त्ययनं सावित्रेण कर्मणा सर्वविद् द्विजन्मा विधिवत्तदभिसंस्कुर्यात्||८१||
அதாதர்வவேதவிதா ப்ராஹ்மணேந ஸாவித்ரேண ஸௌரேண மார்கேண கதஸ்வஸ்த்யயநஂ அபிஸஂஸ்கரணீயம்|| ௮௧||
Adhikarana vaidyagRuhAda~jjanasya rAjagRuhaM pratyAnayanam (1) · Śloka 1
ததோ கஜஸ்கந்தமாரோப்ய பாண்டுரச்சத்ரசாமரபாலவ்யஜநைரநுகதஂ ததா ஶங்கதுந்துபிஸ்வரைர்த்விஜாதிவரப்ரயுக்தைஶ்ச வேதவாதிமிஶ்ரைஃ புண்யாஹகோஷைஃ கதபுஷ்போபஹாரஂ வைத்யகஹாந்நாயககஹமநுப்ரவேஶயேத்|௧|
View original
ततो गजस्कन्धमारोप्य पाण्डुरच्छत्रचामरबालव्यजनैरनुगतं तथा शङ्खदुन्दुभिस्वरैर्द्विजातिवरप्रयुक्तैश्च वेदवादिमिश्रैः पुण्याहघोषैः कृतपुष्पोपहारं वैद्यगृहान्नायकगृहमनुप्रवेशयेत्|१|
Adhikarana samantrakama~jjanadhAraNam (1) · Śloka 1
அநந்தரஂ ச தேந விதேஹாதிபோபதிஷ்டேந ஸர்வார்தேஷு ஸித்தேநாஞ்ஜநேந யதோக்தாநாமேவாஞ்ஜநபாஜநத்ரவ்யாணாமந்யதமயா ஶலாகயா கோப்ராஹ்மணபூஜாபூர்வகஂ ஶுசிஃ ஸநியமோ பூத்வா தாரணீமிமாஂ வித்யாமதீயாநஃ பூதஃ பூர்வமக்ஷி தக்ஷிணமஞ்ஜயேத்||௧||
View original
अनन्तरं च तेन विदेहाधिपोपदिष्टेन सर्वार्थेषु सिद्धेनाञ्जनेन यथोक्तानामेवाञ्जनभाजनद्रव्याणामन्यतमया शलाकया गोब्राह्मणपूजापूर्वकं शुचिः सनियमो भूत्वा धारणीमिमां विद्यामधीयानः पूतः पूर्वमक्षि दक्षिणमञ्जयेत्||१||
Adhikarana a~jjanadhAraNamantraH (2) · Śloka 2
அத மந்த்ரஃ- நமஃஶ்சக்ஷுஃபரிஶோதநராஜாய ததாகதாயார்ஹதே ஸம்யக்ஸம்புத்தாய|
தத்யதா ஔம் சக்ஷுஃ ப்ரஜ்ஞாசக்ஷுர்ஜ்ஞாநசக்ஷுர்விஜ்ஞாநசக்ஷுர்விஶோதய ஸ்வாஹா||௨||
View original
अथ मन्त्रः- नमःश्चक्षुःपरिशोधनराजाय तथागतायार्हते सम्यक्सम्बुद्धाय|
तद्यथा औम् चक्षुः प्रज्ञाचक्षुर्ज्ञानचक्षुर्विज्ञानचक्षुर्विशोधय स्वाहा||२||
Adhikarana a~jjanamAhAtmyam (82) · Śloka 82
ததஃ பரஂ ச தாமேவ தாரிணீமநுஸ்மரந் ஸாயம்ப்ராதஃ ப்ரத்யஹமேதத்பரமஂ பவித்ரமாரோக்யகரமூர்ஜஸ்கரஂ ஸர்வவிஷக்நமஞ்ஜநமஶ்விப்யாமிந்த்ரஸ்ய வத்ரவதாப்யுத்யதஸ்ய ப்ராக்ப்ரகல்பிதம்|
தஸ்மாதேதத்ராஜ்ஞாஂ ராஜமஹாமாத்ராணாஂ ச மஹீஂ விஜிகீஷமாணாநாஂ ச ப்ராஹ்மணாநாஂ ச வேதாத்யயநமந்யத்வா மஹச்சாஸ்த்ரமவகாஹமாநாநாஂ ப்ரஸந்நமநா பிஷக் ப்ரகல்பயேதிதி||௮௨||
View original
ततः परं च तामेव धारिणीमनुस्मरन् सायम्प्रातः प्रत्यहमेतत्परमं पवित्रमारोग्यकरमूर्जस्करं सर्वविषघ्नमञ्जनमश्विभ्यामिन्द्रस्य वृत्रवधाभ्युद्यतस्य प्राक्प्रकल्पितम्|
तस्मादेतद्राज्ञां राजमहामात्राणां च महीं विजिगीषमाणानां च ब्राह्मणानां च वेदाध्ययनमन्यद्वा महच्छास्त्रमवगाहमानानां प्रसन्नमना भिषक् प्रकल्पयेदिति||८२||
தாரிணீ வித்யா| ராஜமாத்ரா அந்யே வித்தஸம்பந்நாஃ|| ௮௨||
Adhikarana bRuhaspatikRutayogavarNanapratij~jA (83) · Śloka 83
பவந்தி சாத்ர ஶ்லோகா- அத யோகாஃ ப்ரவக்ஷ்யந்தே பஹஸ்பதிகதாஃ ஶிவாஃ|
யாந் ஸேவமாநோ நபதிஃ ஶத்ருப்யோ நைதி வஞ்சநாம்||௮௩||
View original
भवन्ति चात्र श्लोका- अथ योगाः प्रवक्ष्यन्ते बृहस्पतिकृताः शिवाः|
यान् सेवमानो नृपतिः शत्रुभ्यो नैति वञ्चनाम्||८३||
பவந்தி சாத்ரேதி ஸமுச்சயாய தந்த்ரவாசோயுக்திஃ| அத பஹஸ்பதிகதாஃ யோகா வக்ஷ்யந்தே| யாந் யோகாந் ஸேவமாநோ ராஜா ஶத்ருப்யஃ வஞ்சநாஂ லாகவஂ ச நைதி ந ப்ராப்நோதி|| ௮௩||
Adhikarana bilvAdiprokShaNaM viShaghnam (84) · Śloka 84
பில்வாடகீயவக்ஷாரபாடலீபாஹ்லிகோஷகுணாஃ|
ஶ்ரீபர்ணீ ஸல்லகீயுக்தா நிஷ்க்வாதஃ ப்ரோக்ஷணஃ பரம்|
ஸவிஷஂ ப்ரோக்ஷிதஂ தேந ஸத்யோ பவதி நிர்விஷம்|
யவஸேந்தநபாநீயஶஸ்த்ரஶய்யாஸநோதகம்|
கவசாபரணச்சத்ரபாலவ்யஜநவேஶ்ம ச||௮௪||
View original
बिल्वाढकीयवक्षारपाटलीबाह्लिकोषगुणाः|
श्रीपर्णी सल्लकीयुक्ता निष्क्वाथः प्रोक्षणः परम्|
सविषं प्रोक्षितं तेन सद्यो भवति निर्विषम्|
यवसेन्धनपानीयशस्त्रशय्यासनोदकम्|
कवचाभरणच्छत्रबालव्यजनवेश्म च||८४||
பில்வாதீநாஂ க்வாதேந ஸவிஷஂ யவஸாதிகஂ ப்ரோக்ஷிதஂ ஸத்யஂ ஏவ நிர்விஷதாஂ யாதி| ஆடகீ துவரீ| பாஹ்லிகஂ குங்குமம்| ஶ்ரீபர்ணீ காஶ்மர்யம்| ஸல்லக்யஶ்வமூத்ரீ|| ௮௪||
Adhikarana shelvAdiprokShaNaM viShaghnam (85) · Śloka 85
ஶேலுபாடல்யதிவிஷாஶிக்ருகோபீபுநர்நவம்|
ஸமங்காவஷமூலாவக்கபித்தவஷஶோணிதம்|
ஸஹதந்தஶடஂ தத்வத்ப்ரோக்ஷணஂ விஷநாஶநம்||௮௫||
View original
शेलुपाटल्यतिविषाशिग्रुगोपीपुनर्नवम्|
समङ्गावृषमूलावक्कपित्थवृषशोणितम्|
सहदन्तशठं तद्वत्प्रोक्षणं विषनाशनम्||८५||
ததா ஶேல்வாதிப்ரோக்ஷணஂ விஷநாஶநம்| கோபீ ஶாரிவா| ஸமங்கா மஞ்ஜிஷ்டா| தந்தஶடஂ கஶைலம்| தச்ச ஜம்பீரம்| தத்வச்ச நிஷ்க்வாதேநேத்யர்தஃ|| ௮௫||
Adhikarana lAkShAdimaNiH viShaghnaH (86) · Śloka 86
லாக்ஷாப்ரியங்குமஞ்ஜிஷ்டாஸமங்காऽலஹரேணுகாஃ|
யஷ்ட்யாஹ்வமதுஸஂயுக்தாஃ பப்ருபித்தேந கல்கிதாஃ|
நிகநேத் கோவிஷாணஸ்தாஃ ஸப்தராத்ரஂ மஹீதலே|
ஸஂஸ்புஷ்டஂ ஸவிஷஂ தேந ஸத்யோபவதி நிர்விஷம்||௮௬||
View original
लाक्षाप्रियङ्गुमञ्जिष्ठासमङ्गाऽलहरेणुकाः|
यष्ट्याह्वमधुसंयुक्ताः बभ्रुपित्तेन कल्किताः|
निखनेद् गोविषाणस्थाः सप्तरात्रं महीतले|
संस्पुष्टं सविषं तेन सद्योभवति निर्विषम्||८६||
லாக்ஷாதயோ மாக்ஷிகஸஂயுக்தாஃ நகுலபித்தேந ச கல்கிதாஃ பிஷ்டா கோஶங்காந்தஸ்தாஃ ஸப்தராத்ரஂ பூமௌ நிகநேத்| ததஃ ஸப்தராத்ராதுதத்ய மணிஂ குலிகாஂ கத்வா ஹேம்நா ஸுவர்ணேந வேஷ்டயேத்| தஂ ச மணிஂ ஹஸ்தேந தாரயேத்| தேந ஹஸ்தஸ்திதேந மணிநா ஸ்பஷ்டஂ ஸர்வமேவ ஸவிஷஂ நிர்விஷதாஂ யாதி|| ௮௬||
Adhikarana saumyAgadaH (87) · Śloka 87
மநோஹ்வாऽலஶமீபுஷ்பத்வங்நிஶாஶ்வேதஸர்ஷபாஃ|
கபித்தகுஷ்டமஞ்ஜிஷ்டாஃ பித்தேந ஶ்லக்ஷ்ணகல்கிதாஃ|
ஶுநோ கோஃ கபிலாயாஶ்ச ஸௌம்யாக்யோऽயஂ வரோऽகதஃ|
விஷஜித்பரஂ கார்யோ மணிரத்ர ச பூர்வவத்||௮௭||
View original
मनोह्वाऽलशमीपुष्पत्वङ्निशाश्वेतसर्षपाः|
कपित्थकुष्ठमञ्जिष्ठाः पित्तेन श्लक्ष्णकल्किताः|
शुनो गोः कपिलायाश्च सौम्याख्योऽयं वरोऽगदः|
विषजित्परं कार्यो मणिरत्र च पूर्ववत्||८७||
மநோஹ்வாதீநி ச ஶுநஃ பித்தேந கோர்வா கபிலாயாஃ பித்தேந ஶ்லக்ஷ்ணபிஷ்டாநி ஸௌம்யநாமாகதஃ பூர்வயோகாதத்யர்தவிஷநாஶநஃ|| ௮௭||
Adhikarana mUShikAjaruhAbandhanaM viShaghnam (88) · Śloka 88
மூஷிகாஜருஹா வாऽபி ஹஸ்தபத்தா விஷாபஹாஃ||௮௮||
View original
मूषिकाजरुहा वाऽपि हस्तबद्धा विषापहाः||८८||
மூஷிகாநாமௌஷதிஃ| த்ரவந்தீதி கேசித்| அஜருஹா ப்லக்ஷருஹா| விஷபுக்தஸ்ய ஹஸ்தபந்தாநாத் விஷநாஶிநீ|| ௮௮||
Adhikarana hareNvAdimaNiH viShaghnaH (89) · Śloka 89
ஹரேணுமாஂஸீ மஞ்ஜிஷ்டா ரஜநீ மதுகஂ மது|
அக்ஷத்வக்ஸுரஸஂ லாக்ஷா ஶ்வபித்தஂ பூர்வவந்மணிஃ|
வாதித்ராணி பதாகாஶ்ச பிஷ்டைரேபிஶ்ச லேகிதாஃ|
ஶ்ருத்வா தஷ்ட்வா ஸமாக்ராய ஸத்யோ பவதி நிர்விஷம்||௮௯||
View original
हरेणुमांसी मञ्जिष्ठा रजनी मधुकं मधु|
अक्षत्वक्सुरसं लाक्षा श्वपित्तं पूर्ववन्मणिः|
वादित्राणि पताकाश्च पिष्टैरेभिश्च लेखिताः|
श्रुत्वा दृष्ट्वा समाघ्राय सद्यो भवति निर्विषम्||८९||
ஹரேண்வாதயஶ்ச ஶ்வபித்தபிஷ்டைஃ மணிஃ பூர்வவத்| ஏபிஶ்சாநந்தரோக்தைரகதைர்வாதித்ராணி பதாகா வைஜயந்த்யஶ்ச யத்ப்ரலிப்தஂ தச்சப்தேந தத்கந்தேந தத்ஸ்பர்ஶேந ச விஷபுக்தோ நிர்விஷதாஂ யாதி|| ௮௯||
Adhikarana tryUShaNAdiyogaH viShaghnaH (90) · Śloka 90
த்ர்யூஷணஂ பஞ்சலவணஂ மஞ்ஜிஷ்டாஂ ரஜநாத்வயம்|
ஸூக்ஷ்மைலாஂ த்ரிவதாஂ பத்ரஂ விடங்காநீந்த்ரவாருணீம்|
மதுகஂ சேதி ஸக்ஷௌத்ரஂ கோவிஷாணே நிதாபயேத்|
தஸ்மாதுஷ்ணாம்புநா மாத்ராஂ ப்ராக்பக்தஂ விநியோஜயேத்|
விஷஂ புக்தஂ ஜராஂ யாதி நிர்விஷேऽபி ந தோஷகத்||௯௦||
View original
त्र्यूषणं पञ्चलवणं मञ्जिष्ठां रजनाद्वयम्|
सूक्ष्मैलां त्रिवृतां पत्रं विडङ्गानीन्द्रवारुणीम्|
मधुकं चेति सक्षौद्रं गोविषाणे निधापयेत्|
तस्मादुष्णाम्बुना मात्रां प्राग्भक्तं विनियोजयेत्|
विषं भुक्तं जरां याति निर्विषेऽपि न दोषकृत्||९०||
த்ர்யூஷணாதிகஂ பிஷ்டஂ மாக்ஷிகயுக்தஂ கோஶங்கே ஸ்தாபயேத்| ததோ மாத்ராஂ ஸ்தோகஂ போஜநாதௌ யோஜயேத்| தத்ஸஂஸ்கதே கோஷ்டே விஷஂ புக்தஂ ஜராஂ யாதி| இந்த்ரவாருணீ கவாக்ஷீ| நநு ஸ்வஸ்தஸ்ய போஜநபூர்வஂ தத்தஂ ததநு ச விஷஂ ந புக்தமிதி கதாசித்தோஷகோபாய பவதீத்யாஹ- நிர்விஷேऽபி ந தோஷகத்|| ௯௦||
Adhikarana jatvAdidhUpaH viShaghnaH (91) · Śloka 91
ஜதுஸர்ஜரஸோஶீரஸர்ஷபாபத்ரவாலகைஃ|
ஸவேல்லாருஷ்கரபுரைஃ குஸுமைரர்ஜுநஸ்ய ச|
தூபோ வாஸகஹே ஹந்தி விஷஂ ஸ்தாவரஜங்கமம்|
ந தத்ர கீடாஃ ஸவிஷா நோந்துரா ந ஸரீஸபாஃ|
ந கத்யாகார்மணாத்யாஶ்ச தூபோऽயஂ யத்ர தஶ்யதே||௯௧||
View original
जतुसर्जरसोशीरसर्षपापत्रवालकैः|
सवेल्लारुष्करपुरैः कुसुमैरर्जुनस्य च|
धूपो वासगृहे हन्ति विषं स्थावरजङ्गमम्|
न तत्र कीटाः सविषा नोन्दुरा न सरीसृपाः|
न कृत्याकार्मणाद्याश्च धूपोऽयं यत्र दृश्यते||९१||
ஜத்வாதிபிர்மிஶ்ரிதைர்வாஸகஹே தூபஃ ஸவிஷநாஶநஃ, கீடாதீநாஂ கத்யாதீநாஂ சோபநிபாதநௌ நாஶநஃ|| ௯௧||
Adhikarana shikhipicchAdidhUpaH viShaghnaH (92) · Śloka 92
ஶிகிபிச்சஂ பலாகாஸ்தி ஸர்ஷபாஶ்சந்தநஂ கதம்|
தூபே விஷக்நஃ ஶயநவஸநாஸநகேஹகஃ||௯௨||
View original
शिखिपिच्छं बलाकास्थि सर्षपाश्चन्दनं घृतम्|
धूपे विषघ्नः शयनवसनासनगेहगः||९२||
ஶிகிபிச்சாதிகேந ஸகதேந ஶயநாதிகேஷு தூபோ விஷநாஶநஃ|| ௯௨||
Adhikarana vishAlAdiyogaH snAnajale yojyaH (93) · Śloka 93
விஶாலாவ்யோஷமஞ்ஜிஷ்டாயஷ்டீலவணபஞ்சகம்|
த்விநிஶாபத்ரவேல்லைலாத்ரிவச்சூர்ணஂ ஸமாக்ஷிகம்|
கோஶ்ரங்கே நிஹிதஂ யோஜ்யஂ ஸ்நாநீயேऽம்பஸி பூபதேஃ|
பூர்வோக்தஂ த்ர்யூஷணாதிஞ்ச ஸ்நாநீயேऽம்பஸி யோஜயேத்||௯௩||
View original
विशालाव्योषमञ्जिष्ठायष्टीलवणपञ्चकम्|
द्विनिशापत्रवेल्लैलात्रिवृच्चूर्णं समाक्षिकम्|
गोश्रृङ्गे निहितं योज्यं स्नानीयेऽम्भसि भूपतेः|
पूर्वोक्तं त्र्यूषणादिञ्च स्नानीयेऽम्भसि योजयेत्||९३||
ததா ஸ்நாநீயேऽம்பஸி விஷநாஶநாய பூர்வோக்தஂ த்ர்யூஷணாதிகஂ யோஜயேத்|| ௯௩||
Adhikarana dhavAdikvAthashcandanAdikalkaH mUrvAdikvAthaH snAnAdijale prayojyaH (94) · Śloka 94
க்வாதோ தவார்ககுஸுமஶ்வேதாபாமார்கஸர்ஷபைஃ|
ஸதத்யாஜ்யஃ கதோ யுக்தைஃ கதகாநாகுலீத்வயைஃ|
கல்கோ வா சந்தநக்ஷீரிபலாஶத்ருமவல்கலைஃ|
மூர்வைலாவாலுஸுரஸநாகுலீதண்டுலீயகைஃ|
க்வாதஃ ஸர்வோதகார்யேஷு காகமாசீயுதைர்ஹிதஃ||௯௪||
View original
क्वाथो धवार्ककुसुमश्वेतापामार्गसर्षपैः|
सदध्याज्यः कृतो युक्तैः कतकानाकुलीद्वयैः|
कल्को वा चन्दनक्षीरिपलाशद्रुमवल्कलैः|
मूर्वैलावालुसुरसनाकुलीतण्डुलीयकैः|
क्वाथः सर्वोदकार्येषु काकमाचीयुतैर्हितः||९४||
அதவா தவாதிபிஃ கதகாதியுக்தைஃ கதஃ க்வாதோ ததிகதமிஶ்ரஃ ஸ்நாநீயேऽம்பஸி யோஜ்யஃ சந்தநத்ருமவல்கலாதீநாஂ வா கல்கஃ ஸ்நாநாதிஜலே யோஜ்யஃ| த்ருமஶப்தஸ்ய சந்தநக்ஷீரிபலாஶைஃ ஸம்பந்தஃ| ஏதேஷாஂ வல்கலைஸ்த்வக்பிரதவா ஸர்வேஷூதகார்யேஷு ஸ்நாநாதிகேஷ்வேஷாஂ சந்தநாதீநாஂ காகமாசீஸஂயுக்தாநாஂ க்வாதோ விஷநாஶநஃ| நாகுலீ ஸர்பாக்ஷீ| ஏலாவாலுகஂ வாலுகம்|| ௯௪||
Adhikarana rocanAditilakAH viShaghnAH (95) · Śloka 95
ரோசநாபத்ரநைபாலீகுங்குமைஸ்திலகாந் பஹூந்|
விஷைர்ந பாத்யதே ஸ்யாச்ச நாரீநரநபப்ரியஃ||௯௫||
View original
रोचनापत्रनैपालीकुङ्कुमैस्तिलकान् बहून्|
विषैर्न बाध्यते स्याच्च नारीनरनृपप्रियः||९५||
ரோசநாதிபிர்லலாடாதிஷு திலகாந் தாரயேத்| விஷைர்ந பாத்யதே| நார்யாதீநாஂ ச ப்ரியோ பவதி| நைபாலீஶப்தேந மநஃஶிலோச்யதே|| ௯௫||
Adhikarana haridrAdyuddhUlanacUrNAni viShaghnAni (96) · Śloka 96
சூர்ணைர்ஹரித்ராமஞ்ஜிஷ்டாகிணிஹீகணநிம்பஜைஃ|
திக்தஂ நிர்விஷதாமேதி காத்ரமித்யாஹ கௌதமஃ||௯௬||
View original
चूर्णैर्हरिद्रामञ्जिष्ठाकिणिहीकणनिम्बजैः|
दिग्धं निर्विषतामेति गात्रमित्याह गौतमः||९६||
ஸவிஷஂ காத்ரஂ ஹரித்ராதீநாஂ சூர்ணேந திக்தஂ நிர்விஷதாமேதீத்யாஹ- கௌதமஃ|| ௯௬||
Adhikarana sa~jjIvanAdyagadAnAM prayoganirdeshaH vamanAdividhishca (97) · Śloka 97
நஸ்யபாநாஞ்ஜநாலேபைர்யுஞ்ஜ்யாத்ஸஞ்ஜீவநாத்மகாந்|
அகதாந்விஷபுக்தஸ்ய தீக்ஷ்ணாநி வமநாநி ச|
பிப்பலீமதுகக்ஷௌத்ரஶர்கரேக்ஷுரஸைஃ ஸஹ|
த்விநிஶாபத்ரவேல்லைலாத்ரிவச்சூர்ணஂ ஸமாக்ஷிகம்|
விரேசநஂ ஸிராமோக்ஷஂ ப்ராப்தஂ விஸ்ராவணஂ யதி||௯௭||
View original
नस्यपानाञ्जनालेपैर्युञ्ज्यात्सञ्जीवनात्मकान्|
अगदान्विषभुक्तस्य तीक्ष्णानि वमनानि च|
पिप्पलीमधुकक्षौद्रशर्करेक्षुरसैः सह|
द्विनिशापत्रवेल्लैलात्रिवृच्चूर्णं समाक्षिकम्|
विरेचनं सिरामोक्षं प्राप्तं विस्रावणं यदि||९७||
ஸஞ்ஜீவநாதீஂஶ்சாகதாந் விஷப்ரதிஷேதே வக்ஷ்யமாணாந்நஸ்யாதிஷு யோஜயேத்| விஷபுக்தஸ்ய தீக்ஷ்ணாநி வமநாநி ச யோஜயேத்| விஷப்ரதிஷேதோக்தப்ரகாரேண ச யதி ரக்தவிஸ்ராவணாவஸரஃ ததஃ ஸிராமோக்ஷோ விதேயஃ|| ௯௭||
Adhikarana rAj~jaH hRudayAvaraNopadeshaH ajeyaghRutAmRutaghRutAdisevanopadeshashca (98) · Śloka 98
ஹதயாவரணஂ கார்யஂ ப்ராகேவாமித்ரமத்யதஃ|
பிபேத் கதமஜேயாக்யமமதஂ வாப்யபுக்தவாந்|
ஸர்பிஃ க்ஷௌத்ரஂ ததிக்ஷீரமந்தஃ ஶீதலஂ ஜலம்||௯௮||
View original
हृदयावरणं कार्यं प्रागेवामित्रमध्यतः|
पिबेद् घृतमजेयाख्यममृतं वाप्यभुक्तवान्|
सर्पिः क्षौद्रं दधिक्षीरमन्तः शीतलं जलम्||९८||
ஶத்ருமத்யஸ்திதாய ச பூபதே பூர்வமேவ ஹதயரக்ஷணஂ கார்யம்| தச்ச விஷப்ரதிஷேதே வக்ஷ்யதே| ததா ச ஶத்ருமத்யே விஷப்ரதிஷேதே வக்ஷ்யமாணமஜேயஂ நாம கதஂ போஜநபூர்வஂ பேயம்| விஷப்ரதிஷேதே அமதஂ நாம கதஂ போஜநபூர்வஂ தேயஂ பிஷஜா| அந்ததஃ ஶீதலஂ ஜலஂ ஸர்பிராத்யபாவே ஶீதமபி ஜலஂ பேயமித்யர்தஃ|| ௯௮||
Adhikarana godhAdimAMsarasaprayogashca (99) · Śloka 99
ஸிதாமதுகபாலிந்தீ கல்கவந்மாஂஸமிஷ்யதே|
கோதாஹரிணபப்ரூணாஂ ஸகணாஶுண்டிபார்ஷதம்|
ஸநாகரஂ ஸாதிவிஷஂ ஶிகிநஃ ஸஸிதோபலம்|
ஸுஶீதாஃ ஸகதாஶ்சைஷாஂ யதாஸ்வஂ கல்பிதா ரஸாஃ||௯௯||
View original
सितामधुकपालिन्दी कल्कवन्मांसमिष्यते|
गोधाहरिणबभ्रूणां सकणाशुण्ठिपार्षतम्|
सनागरं सातिविषं शिखिनः ससितोपलम्|
सुशीताः सघृताश्चैषां यथास्वं कल्पिता रसाः||९९||
ஸிதாதிகல்கஸஂயுக்தஂ ச மாஂஸஂ விஷநாஶநாயேஷ்யதே| கஸ்ய மாஂஸமாஹ கோதாதீநாம்| ததா பஷதஸ்ய மாஂஸஂ ஶுண்டீபிப்பலீயுக்தம்| ததா ஶிகிநோ மயூரஸ்ய மாஂஸஂ நாகரேண வாதிவிஷயா வா ஶர்கரயா வா யுக்தம்| ஏஷாஂ ச கோதாதீநாஂ மாஂஸேந யதாஸ்வஂ யோக்யஸயோக்யௌஷதகல்பிதாஶ்ச ரஸாஃ|| ௯௯||
Adhikarana tAmrarajaHprayogaH (100) · Śloka 100
விஷபீதாய தத்யாச்ச ஶுத்தாயோர்த்வமதஸ்ததா|
ஸூக்ஷ்மஂ தாம்ரரஜஃ காலே ஸக்ஷௌத்ரஂ ஹத்விஶோதநம்||௧௦௦||
View original
विषपीताय दद्याच्च शुद्धायोर्ध्वमधस्तथा|
सूक्ष्मं ताम्ररजः काले सक्षौद्रं हृद्विशोधनम्||१००||
யேந ச விஷஂ புக்தஂ தஸ்ய கதவமநவிரேசநஸ்ய காலே ததவஸ்தாயோக்யஂ ஸூக்ஷ்மஂ ஸுபிஷ்டஂ தாம்ரசூர்ணஂ மாக்ஷிகஸஂயுக்தஂ ஹச்சோதநாய தாதவ்யம்|| ௧௦௦||
Adhikarana suvarNacUrNaprayogaH maulaviShavidhiprayogashca (101) · Śloka 101
ஶுத்தே ஹதி ததஃ ஶாணஂ ஹேமசூர்ணஸ்ய தாபயேத்|
ந ஸஜ்ஜதே ஹேமபாங்கே பத்மபத்ரேऽம்புவத்விஷம்|
ஜாயதே விபுலஂ சாயுர்கரேऽப்யேஷ விதிஃ ஸ்மதஃ||௧௦௧||
View original
शुद्धे हृदि ततः शाणं हेमचूर्णस्य दापयेत्|
न सज्जते हेमपाङ्गे पद्मपत्रेऽम्बुवद्विषम्|
जायते विपुलं चायुर्गरेऽप्येष विधिः स्मृतः||१०१||
ஏவஂ ஶுத்தே ஹதி ஸுவர்ணசூர்ணஸ்ய ச மாத்ராஂ தாபயேத்| தேந கிஂ பவதீத்யாஹ- ஹேமபஸ்ய புருஷஸ்யாங்கே ஶரீரே விஷஂ ந ஸஜ்ஜதே ந திஷ்டதி| யதா பத்மபத்ரேऽம்பு ந ஸஜ்ஜதே| தஸ்ய ச விபுலமாயுர்ஜாயதே| ஏஷ ச மௌலவிஷவிதிர்கரேऽபி விதேயஃ கரணீயஃ|| ௧௦௧||
Adhikarana rAj~jaH garaviShAdibhyo rakShaNIyatvamArAdhyatva~jca (102) · Śloka 102
இத்தஂ கரவிஷாதிப்யோ ரக்ஷேத்வைத்யோ நரேஶ்வரம்|
ஸ்யாதுச்சேதஸ்ததுச்சேதாத்ப்ரஜாநாஂ ஸர்வகர்மணாம்|
ஆஜ்ஞாதைர்யக்ஷமாத்யாகா மாநுஷத்வேऽயமாநுஷாஃ|
யத்ராஜ்ஞஃ கர்மபிஸ்தஸ்மாதாராத்யோऽஸாவதீந்த்ரியைஃ||௧௦௨||
View original
इत्थं गरविषादिभ्यो रक्षेद्वैद्यो नरेश्वरम्|
स्यादुच्छेदस्तदुच्छेदात्प्रजानां सर्वकर्मणाम्|
आज्ञाधैर्यक्षमात्यागा मानुषत्वेऽयमानुषाः|
यद्राज्ञः कर्मभिस्तस्मादाराध्योऽसावतीन्द्रियैः||१०२||
இத்தமநந்தரோக்தேந ரக்ஷணப்ரகாரேண பிஷக்வைத்யோ நரேஶ்வரஂ விஷகராதிப்யோ ரக்ஷேத்| யதஸ்தஸ்ய நரேஶ்வரஸ்ய உச்சேதே விநாஶே ப்ரஜாஸம்பந்திநாஂ ஸர்வகர்மணாமுச்சேதஃ| ஸ ச ராஜா பிஷஜாதீந்த்ரியைர்மாநஸைர்யத்நதஃ ப்ரஜ்ஞாதிபிஃ கர்மபிராராதநீயஃ, யேந குபிதோ தோஷஂ ந கரோதி| யதோ ராஜ்ஞோ மாநுஷத்வேऽபி ஆஜ்ஞாதயோऽமாநுஷா பவந்தி| அந்யபுருஷேப்யஃ ஸ ஏவ ஶக்த இத்யர்தஃ| அயமேவ ததாராதநோபாய உச்யதே|| ௧௦௨||
Adhikarana rAj~jaH ArAdhanopAyAH (103) · Śloka 103
யத்ர ஸாக்ஷாந்நபஸ்தத்ர விஜ்ஞாதஃ ப்ரவிஶேத்பிஷக்|
ந ஸம்ம்தோऽப்யநுசிதஂ யாநஸ்தாநாஸநஂ பஜேத்|
உசிதே புரதோ ராஜ்ஞஸ்திஷ்டேத்வாக்யஂ ச நாக்ஷிபேத்|
அஹீநகாலஂ ராஜார்தஂ ஸ்வார்தஂ ப்ரியஹிதைஃ ஸஹ|
தேஶே காலே பரார்தஂ ச வதேத் தர்மார்தஸஂஹிதம்|
நாநுஶிஷ்யாதபச்சந்தஂ மஹதேதத்தி ஸாஹஸம்|
நாசரேதஹிதேநைநஂ மூலச்சேதகரஂ ஹி தத்|
அநுகூலஂ ஹிதஂ வாச்யமஹிதாத்வாரயேந்மிதஃ|
உதாரைஃ ஸாந்த்வயந்வாக்யைர்தோஷஶ்சேத்ததுபேக்ஷயா|
தூஷ்ணீஂ வா ப்ரதிவாக்யே ஸ்யாத்வர்ஜயேத் த்வேஷ்யஸங்கதாம்|
விபஶ்சிதப்யசித்தஜ்ஞோ பாலிஶோऽபி து பாவவித்|
அதிப்ரியோऽபி த்வேஷ்யோऽபி யாத்யாஶு விபரீததாம்|
நிவேத்ய ராஜ்ஞே குர்வீத கார்யாணி ஸுலகூந்யபி|
ந யாயாந்ந சிரஂ திஷ்டேத்கோஶஸ்தாநாவரோதயோஃ|
ஸ்வல்பேऽபி தர்ஶயேத்துஷ்டிஂ லாபேऽநுத்ததமாநஸஃ|
மிதஃ கதநமந்யேந கௌலீநஂ த்வந்த்வவாதிதாம்|
வஸ்த்ராதி ராஜ்ஞா ஸதஶஂ ராஜலீலாஂ ச வர்ஜயேத்|
தத்தஂ யத்து நபேணைவ தத்தார்தஂ துஷ்டிவத்தயே|
ஹஸிதவ்யே ஸ்மிதஂ குர்யாத் ப்ரபோரேவாநுவத்திதஃ|
உச்யமாநேऽவலம்பேத பரமர்மணி மூகதாம்|
ஸ்வமர்மணி து பாதிர்யஂ தைர்யமாதுர்யஸௌஷ்டவாந்|
அத்யாயாஸேந நாத்மாநஂ குர்யாததிஸமுச்ச்ரிதம்|
பாதோ யதா ஹி துஃகாய நோச்ச்ராயஃ ஸுககத்ததா||௧௦௩||
View original
यत्र साक्षान्नृपस्तत्र विज्ञातः प्रविशेद्भिषक्|
न सम्म्तोऽप्यनुचितं यानस्थानासनं भजेत्|
उचिते पुरतो राज्ञस्तिष्ठेद्वाक्यं च नाक्षिपेत्|
अहीनकालं राजार्थं स्वार्थं प्रियहितैः सह|
देशे काले परार्थं च वदेद् धर्मार्थसंहितम्|
नानुशिष्यादपृच्छन्तं महदेतद्धि साहसम्|
नाचरेदहितेनैनं मूलच्छेदकरं हि तत्|
अनुकूलं हितं वाच्यमहिताद्वारयेन्मिथः|
उदारैः सान्त्वयन्वाक्यैर्दोषश्चेत्तदुपेक्षया|
तूष्णीं वा प्रतिवाक्ये स्याद्वर्जयेद् द्वेष्यसङ्कथाम्|
विपश्चिदप्यचित्तज्ञो बालिशोऽपि तु भाववित्|
अतिप्रियोऽपि द्वेष्योऽपि यात्याशु विपरीतताम्|
निवेद्य राज्ञे कुर्वीत कार्याणि सुलघून्यपि|
न यायान्न चिरं तिष्ठेत्कोशस्थानावरोधयोः|
स्वल्पेऽपि दर्शयेत्तुष्टिं लाभेऽनुद्धतमानसः|
मिथः कथनमन्येन कौलीनं द्वन्द्ववादिताम्|
वस्त्रादि राज्ञा सदृशं राजलीलां च वर्जयेत्|
दत्तं यत्तु नृपेणैव तद्धार्थं तुष्टिवृद्धये|
हसितव्ये स्मितं कुर्यात् प्रभोरेवानुवृत्तितः|
उच्यमानेऽवलम्बेत परमर्मणि मूकताम्|
स्वमर्मणि तु बाधिर्यं धैर्यमाधुर्यसौष्ठवान्|
अत्यायासेन नात्मानं कुर्यादतिसमुच्छ्रितम्|
पातो यथा हि दुःखाय नोच्छ्रायः सुखकृत्तथा||१०३||
ராஜகஹே யஸ்மிந் ப்ரதேஶே ஸாக்ஷாத்ராஜா ஸ்திதஃ, தத்ர விஜ்ஞாதோ பிஷக் ப்ரவிஶேத்| ஆத்மாநஂ ப்ரதமஂ ஜ்ஞாபயித்வா ப்ரவிஶேத்| தத்ரைவ சேத்யர்தஃ| ப்ரவிஷ்டஶ்ச ராஜ்ஞஃ ஸம்மதோऽபி பூஜிதோऽபி அநுசிதமதிகஂ ஹீநஂ வாऽऽஸநஂ ந பஜேத்| உசிதே சாஸநே ராஜ்ஞஃ புரதஃ ஏவ திஷ்டேத்| வாக்யஂ ச ராஜ்ஞோக்தஂ ஸாத்வஸாது வேதி நாக்ஷிபேத்| ராஜார்தஂ ச வாக்யஂ யேந ராஜ்ஞஃ ப்ரயோஜநஂ ததஹீநகாலஂ காலாநதிக்ரமேண வதேத்| ஸ்வார்தஂ து வாக்யஂ ராஜப்ரியைராத்மஹிதைஶ்ச ராஜபுருஷைஃ ஸஹ வதேத்| பரார்தஂ ச ததுசிதே காலே தேஶே ச வதேத்| தர்மார்தஸஹிதமபச்சந்தஂ ச ராஜாநஂ நாநுஶிஷ்யாத் ந ஶிக்ஷயேத்| ஏதத்தி மஹத்ஸாஹஸம்| ஏநஂ ச ராஜாநமஹிதேநாசாரேண நோபசரேத்| தத்தி ராஜ்ஞோऽஹிதாசரணஂ மூலச்சேதகரஂ ஸமூலநாஶநமித்யர்தஃ| ராஜ்ஞஶ்ச வாக்யமநுகூலஂ ப்ரியஂ ஹிதஂ ச| ராஜாநஂ சாத்மஹிதகார்யஸ்தஂ மித இதி ரஹஃ ஸாந்த்வயந்நஹிதாத்வாரயேத்| கேந ஸாந்த்வயந்நித்யாஹ- உதாரைர்மஹார்ஹைர்வாக்யைஃ| ஏவஂ ச ததா வாச்யஂ யதா ததுபேக்ஷயா தோஷ ஆஶங்க்யதே| அத வாரணபரே வாக்யே உக்தே யதி ராஜா தத்விரோதி வாக்யஂ ததாதி ததா தூஷ்ணீமேவ ஸ்யாந்நாங்கீகர்தவ்யம்| ததுக்தஂ நாப்யநபிமதஂ ப்ரஸஹ்ய புநர்வக்தவ்யமிதி| த்வேஷ்யாஂ ச ஸங்கதாஂ ராஜ்ஞோ வர்ஜயேத்| ததாவிபஶ்சிதபி பண்டிதோऽபி ராஜாதேரசித்தஜ்ஞ அதிப்ரியோऽபி தஸ்யைவாசித்தஜ்ஞத்வேந ஶீக்ரமேவ விபரீதத்வஂ த்வேஷ்யதாஂ யாதி| ததா பாலிஶோऽபி மூர்கோऽபி ராஜாதேர்பாவிச்சித்தஜ்ஞஃ த்வேஷ்யோऽபி ஶீக்ரஂ விபரீதத்வமதிப்ரியத்வஂ யாதீதி| ததா ஸ்வல்பாந்யபி கார்யாணி ராஜாநமஜ்ஞாபயித்வா ந கார்யாணி| ததா ராஜ்ஞஃ கோஷஸ்தாநேऽவரோதே சாந்தஃபுரே அகாரணஂ ந யாயாத்| ஸகாரணஂ கதோऽபி ந சிரகாலஂ ந பஹுகாலஂ தத்ர திஷ்டேத்| ஸ்வல்பேऽபி லாபேऽநுத்ததமாநஸஃ ஸந் ராஜ்ஞஸ்துஷ்டிஂ தர்ஶயேத்| ததாந்யேந ஸஹ பரஸ்பராலாபஂ ராஜவேஶ்மநி வர்ஜயேத்| ததாந்யேந ஸஹ கௌலீநஂ ஜநவாதஂ ச குர்யாத் ததாந்யேந ஸஹ த்வந்த்வவாதிதாஂ விரோதவாதஂ வர்ஜயேத்| ராஜலீலாஂ சாத்மநோ வர்ஜயேத்| ததா வஸ்த்ராபரணவாஹநாதிகஂ ராஜஸதஶஂ வர்ஜயேத்| நபேண ச யதாத்மநைவ தத்தஂ வஸ்த்ராதி தத்துஷ்ட்யா தாரயேத்| ராஜ்ஞாநுஜ்ஞாதஂ தத்தாராதிபரிச்சததத்தஂ ந கஹ்ணீயாதித்யேவஶப்தார்தஃ| ஹஸிதவ்யே வஸ்துநி ராஜ்ஞஃ புரதஃ ஸ்மிதஂ முகவிகாஸரூபமீஷத்தஸிதஂ கார்யம்| ப்ரபோரேவாநுவத்திதஃ தேநைததுக்தஂ பவதி- யதி ப்ரபுர்ஹஸதி ததைவ கார்யம் (ஸ்மிதம்), அத ந ஹஸதி தத்ர மௌநமேவ| யாவச்ச ஹஸதி தாவதேவைவஂ கரணீயமிதி| ராஜ்ஞாந்யேந வா பரமர்மண்யுச்யமாநே மூகதாமவலம்பேத| மூகோ வாக்விரஹிதஃ| ஸ்வமர்மணி தூச்யமாநே பாதிர்யாதீந் குர்யாத்| ஏதாவதா ஹி லோகோ நாபிபவிதுஂ ஶக்நோதி| அத்யாயாஸேந சாத்மாநமுச்ச்ரிதஂ பஹுதநஂ பூஜாதிகயுக்தஂ ந குர்யாத்| யத்ர ஏவஂவித உச்ச்ராயே ஸ்வல்பேநாபி திக்காரேண ஶீக்ரமேவ பாதஃ ஏததுச்யதே அத்யாயாஸேநோச்ச்ராயாத் பாதோ யதா துஃககரோ ந ததா ஸ உச்ச்ராயஃ ஸுககரோ பவதி|| ௧௦௩||
Adhikarana rAjasevAyAH kaThinatvam (104) · Śloka 104
ஆஸந்நஸேவா நபதேஃ க்ரீடாஶஸ்த்ராஹிபாவகைஃ|
கௌஶலேநாதிமஹதா விநீதைஃ ஸா நிருத்யதே|
ப்ராப்ய துஷ்ப்ராபமைஶ்வர்யஂ பஹுமாநஂ ச பூபதேஃ|
யதோபபுஞ்ஜீத சிரஂ ததா ஸ்யாதப்ரமாதவாந்||௧௦௪||
View original
आसन्नसेवा नृपतेः क्रीडाशस्त्राहिपावकैः|
कौशलेनातिमहता विनीतैः सा निरुध्यते|
प्राप्य दुष्प्रापमैश्वर्यं बहुमानं च भूपतेः|
यथोपभुञ्जीत चिरं तथा स्यादप्रमादवान्||१०४||
நபதே ராஜ்ஞஃ ஸேவாஸந்நத்வேந நைகட்யேந ஶஸ்த்ராதிநா ச க்ரீடாஸதஶமபாயபாஹுல்யாத்| ஸா சாஸந்நஸேவா விநீதைஃ புருஷைரதிமஹதா ஸேவாகுஶலத்வேந நிர்வாஹ்யதே| ந து யதாஸுகம்| ததா பூபதே ராஜ்ஞஃ ஸகாஶாத் துஷ்ப்ராபமைஶ்வர்யஂ பஹுமாநஂ ச ப்ராப்ய ந ததா ப்ரமாதிநா பவிதவ்யஂ, யதா ததைஶ்வர்யஂ பஹுமாநஂ ச சிரமுபயோக்துஂ ஶக்யதே|| ௧௦௪||
Adhikarana rAj~jaH shayyAbhimantraNam (105) · Śloka 105
விதத்யாத்பரிதஃ ஶய்யாஂ ரக்ஷாமந்த்ராபிமந்த்ரிதாம்||௧௦௫||
View original
विदध्यात्परितः शय्यां रक्षामन्त्राभिमन्त्रिताम्||१०५||
தஸ்ய ச ராஜ்ஞோ பிஷக்யதோசிதே காலே ஶய்யாஂ விதத்யாத்| கிம்பூதாம்? பரிதஃ ஸமந்தாத்ரக்ஷாமந்த்ரைரபிமந்த்ரிதாம்|| ௧௦௫||
Adhikarana rAj~jaH svastyayanam (106) · Śloka 106
ராத்ரௌ ஸித்தார்தகாந் பூதிமக்ஷதைரந்விதாஂ ஶுசிம்|
ரக்ஷாஶக்திஂ ததோச்சீர்ஷே ஸயவாங்குரயாவகாம்|
ஸதூர்வஂ பூர்ணகலஶஂ ஸபுஷ்பபலபல்லவம்|
உபஹாரஂ ச ஸந்த்யாயாஂ புக்த்வா சாந்தே நிஶாஸு ச|
ஏதத்ஸ்வஸ்த்யயநஂ கர்ம கர்தவ்யஂ ஶுசிநா ஶுசேஃ|
ஆயுஷ்யஂ பௌஷ்டிகஂ பூதவிஷகார்மணபாப்மஜித்||௧௦௬||
View original
रात्रौ सिद्धार्थकान् भूतिमक्षतैरन्वितां शुचिम्|
रक्षाशक्तिं तथोच्छीर्षे सयवाङ्कुरयावकाम्|
सदूर्वं पूर्णकलशं सपुष्पफलपल्लवम्|
उपहारं च सन्ध्यायां भुक्त्वा चान्ते निशासु च|
एतत्स्वस्त्ययनं कर्म कर्तव्यं शुचिना शुचेः|
आयुष्यं पौष्टिकं भूतविषकार्मणपाप्मजित्||१०६||
ராத்ரௌ ச ஸித்தார்தகாந் ரக்ஷாமந்த்ராபிமந்த்ரிதாந் விதத்யாத்| பூதிஂ ச பஸ்மரக்ஷாமந்த்ராபிமந்த்ரிதாஂ விதத்யாத்| கிம்பூதாம்? அக்ஷதைர்யவைரந்விதாம்| ஶுசிஂ ச| ததோச்சீர்ஷகே ஶய்யாயாஃ பூர்வபாகே ரக்ஷாஶக்திஂ ரக்ஷார்தாஂ தேவீஂ விஶேஷப்ரதியாதநாஂ சித்ராதிகதாஂ விதத்யாத்| யவாங்குரைர்யாவகேநாலக்தகேந ஸஹிதஂ தூர்வயா ஶாட்வலேந ஸஂயுக்தஂ நாநாவிதைஃ புஷ்பைஃ பலைஶ்ச ஸஂயுக்தமுதகபூர்ணஂ கலஶமுச்சீர்ஷகே விதத்யாத்| ஸந்த்யாயாஂ சோபஹாரமுச்சீர்ஷஂ விதத்யாத்| ஏதச்ச ஸ்வஸ்த்யயநஂ கர்ம ஶுசிநா பிஷஜா ஶுசேர்பூபதோ பூபதேஃ கர்தவ்யம்| ந கேவலஂ ராத்ர்யாரம்பே கார்யஂ யாவத் புக்த்வா ச கார்யம்| நிஶாந்தே ச கார்யம்| ஆயுஷோ ஹிதஂ பௌஷ்டிகமத்திகரஂ பூதாதிநாஶநஂ ச, கார்மணஂ வஶீகரணாத்யர்தஂ மந்த்ராதி|| ௧௦௬||
Adhikarana viShasAdhanaprakaraNopasaMhAraH (107) · Śloka 107
ஸஂக்ஷேப ஏஷ விஷபாலநஸாதநாய ப்ரோக்தஸ்து விஸ்தரவிதிஃ புநருத்தரே து|
ஆலோச்ய ஸம்யககிலஂ மதிபூர்வகாரீ யுஞ்ஜீத தஂ பரிவிகல்ப்ய விகாரசிஹ்நம்||௧௦௭||
View original
संक्षेप एष विषपालनसाधनाय प्रोक्तस्तु विस्तरविधिः पुनरुत्तरे तु|
आलोच्य सम्यगखिलं मतिपूर्वकारी युञ्जीत तं परिविकल्प्य विकारचिह्नम्||१०७||
ஏஷோऽஸ்மிந்நத்யாயே விஷபாலநாய விஷரக்ஷணாய ததா ததுத்பவாநாஂ வ்யாதீநாஞ்ச ஸாதநாய சிகித்ஸார்தஂ ஸஂக்ஷேபஃ ப்ரோக்தஃ| விஸ்தரவிதிஸ்து புநருத்தரஸ்தாநே வக்ஷ்யதே| இத்யேததகிலமஶேஷஂ புத்த்யா ஆலோச்ய விகல்ப்ய ஸம்யக் மதிபூர்வகாரீ, ந து யத்கிஞ்சநகாரீ விகாரலக்ஷணஂ பரிகல்ப்ய தஂ விஷபாலநஸாதநவிதிஂ யுஞ்ஜீத|| ௧௦௭||
Adhikarana viShAdirakShaNopAyAnusAraNaphalam (8) · Śloka 8
இதி விஷகரரக்ஷோ ரக்ஷணாயோபதேஶஂ பஜதி நரபதிர்யோ நித்யமேவாப்ரமத்தஃ|
நிஜபரரிபுவந்தைரப்ரதஷ்யோ மஹாத்மா ஜநயதி ஜநதாயாஃ க்ஷேமயோகௌ சிராய||௧௦௮||
இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதௌ அஷ்டாங்கஸஂக்ரஹஸஂஹிதாயாஂ ஸூத்ரஸ்தாநே அந்நரக்ஷாவிதிர்நாமாஷ்டமோऽத்யாயஃ||௮||
View original
इति विषगररक्षो रक्षणायोपदेशं भजति नरपतिर्यो नित्यमेवाप्रमत्तः|
निजपररिपुवृन्दैरप्रधृष्यो महात्मा जनयति जनतायाः क्षेमयोगौ चिराय||१०८||
इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतौ अष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां सूत्रस्थाने अन्नरक्षाविधिर्नामाष्टमोऽध्यायः||८||
இத்யநேந ப்ரகாரேண விஷரக்ஷணாய கரரக்ஷணாய ரக்ஷோரக்ஷணாய பூதரக்ஷணாய யோ நரபதிரப்ரமத்தஃ ஸந்நுபதேஶஂ பஜதி ஸேவதே, ஸ நரபதிர்நிஜை ரிபுவந்தைஃ ஸஹஜைஃ காமாதிபிஃ ஶத்ருபிஃ பராணாஂ ஸஂவரணதேஶாதீநாஂ ரிபூணாஂ வந்தைரப்ரதஷ்யோ துரபிபவஃ ஸந் மஹாத்மா ஜநதாயாஃ ப்ரஜாயாஃ ஸம்பந்திநௌ யோகக்ஷேமௌ சிராய பஹுகாலஂ ஜநயதி ஜநதாயா யோகக்ஷேமௌ ஸம்பாதயதீத்யர்தஃ|| ௧௦௮|| இதி ஶ்ரீமந்மஹாமஹோபாத்யாயேந்துவிரசிதாயாம் அஷ்டாங்கஸஂக்ரஹவ்யாக்யாயாஂ ஶஶிலேகாயாஂ ஸூத்ரஸ்தாநே அஷ்டமோऽத்யாயஃ||௮||